Wikipedia newwiki https://new.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%82_%E0%A4%AA%E0%A5%8C MediaWiki 1.47.0-wmf.21 first-letter माध्यम विशेष खँलाबँला छ्येलेमि छ्येलेमि खँलाबँला विकिपिडिया विकिपिडिया खँलाबँला किपा किपा खँलाबँला मिडियाविकि मिडियाविकि खँलाबँला Template Template talk ग्वाहालि ग्वाहालि खँलाबँला पुचः पुचः खँलाबँला दबू दबू खँलाबँला TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 82 1126370 1062146 2026-09-28T00:46:23Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[क्लाउड मोनेट]] to [[क्लाउद मोने]] 1062146 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/क्लाउड मोनेट}} [[Image:Claude Monet - Camille.JPG|thumb|upright=0.7|left|''[[The Woman in the Green Dress]]]] [[Image:Monet dejeunersurlherbe.jpg|thumb|[[Le Déjeuner sur l'herbe (Monet, Paris)|Le déjeuner sur l'herbe]]]] [[Image:Three_Cows_Grazing_by_Claude_Monet.jpg|thumb|''Three Cows Grazing'', 1868, pastel on paper]] '''क्लाउड मोने बाय् क्लाउड मोनेट''' (१८४०–१९२६) छम्ह हलिं न्यंक नांजाम्ह फ्रान्सेली चित्रकार खः। वय्‌कःयात [[प्रभाववाद]] (Impressionism) धइगु कला आन्दोलनया पलिस्थामि व दकलय् प्रभावशाली कलाकारमध्ये छम्ह धकाः म्हसीकी। मोनेया चित्रकलाया मुख्य विशेषता धइगु प्राकृतिक जः (Light) व रंगया क्षणिक प्रभावयात क्यानभासय् उतरे यायेगु खः। == इम्प्रेसनिज्मया जन्म == सन् १८७४ य् मोनेया 'इम्प्रेसन, सनराइज' (Impression, Sunrise) नांया किपा क्यनेधुंकाः छम्ह आलोचकं व्यङ्ग्य यासें थ्व शैलीयात 'इम्प्रेसनिज्म' धाःगु खः। तर मोने व वय्‌कःया पुचलं थ्व हे नांयात थःगु कला पहःया रूपय् स्वीकार यात। मोनेया च्वसुइ क्यनातःगु प्राकृतिक दृश्यत पारम्परिक चित्रकला स्वया बायाः तसकं न्हूगु व आधुनिक जुल। == जिभर्नी (Giverny) व लः-पलेस्वां (Water Lilies) == जीवनया लिपाया भागय् मोने फ्रान्सया 'जिभर्नी' धइगु थासय् च्वनादिल। अन वय्‌कलं थःगु छेँ न्ह्यःने छगू तसकं बांलाःगु 'जापानी शैली'या [[केबः]] दयेकादिल। थ्व हे केबःया पलेस्वां (Water Lilies) व जापानी तां (Japanese Bridge) वय्‌कःया चित्रकलाया मुख्य विषय जुल। == कलात्मक शैली == * '''जः व रंग:''' मोने नं छगू हे लूयात न्हिया थी-थी ईलय् (दसु: सुथय्, न्हिनय्, व बहनी) थीथी किपा दयेकादीगु खः, गुकिं जःया हिउपाः पाखें रंगय् वइगु परिवर्तन क्यने फत। * '''ब्रश स्ट्रोक:''' वय्‌कलं चिधंगु व तीव्र 'ब्रश स्ट्रोक' छ्यलाः किपा दयेकादीगु खः, गुकिं यानाः तापाकं स्वइबलय् जक दृश्य प्रष्ट जुइ। == लुमन्ति == मोनेया मृत्यु सन् १९२६ य् ८६ दँय् जुल। वय्‌कःया किपा आः पेरिसया 'म्युजी डी ओर्से' (Musée d'Orsay) व 'म्युजी डी ल'ओरेन्जरी' (Musée de l'Orangerie) थेंज्याःगु प्रसिद्ध [[मुनाछेँ]]तयय् तसकं सुरक्षित तयातःगु दु। वय्‌कःया जिभर्नीस्थित छेँ व केबः आः नं छगू महत्वपूर्ण पर्यटकीय स्थल जुयाच्वंगु दु। == लिधंसा == * Wildenstein, Daniel (1996). ''Monet: or the Triumph of Impressionism''. * Stuckey, Charles F. (1995). ''Claude Monet: 1840-1926''. * House, John (1986). ''Monet: Nature into Art''. {{वास्तुशास्त्री, शील्पकार व चित्रकार}} {{Commonscat|Claude Monet}} [[पुचः:वास्तुशास्त्री, शील्पकार व चित्रकार]] [[Category:कलाकार]] [[Category:चित्रकला]] [[Category:फ्रान्स]] 3l0rtqhb4gyoh0z0t8cuxmf9k7apmsa 0 119 1126407 1075823 2026-09-28T01:26:39Z Eukesh 11 1126407 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/तेलेभिजन}} '''तेलेभिजन''' छता सञ्चार माध्यम ख। थ्व छगू [[मास मिदिया]]या यन्त्र ख। थ्व यन्त्रं किपा व सः प्रसारण याइ। ==तजिलजि== ===टेलिभिजन ज्याझ्वः=== {{मू पौ|टेलिभिजन ज्याझ्वः}} '''टेलिभिजन ज्याझ्वः''' वा '''टिभी शो''' (Television show) धइगु [[टेलिभिजन]] प्रसारण वा इन्टरनेट स्ट्रिमिङ सेवामार्फत क्यनिगु दृश्य-श्रव्य ज्याझ्वःया मुना खः। थुकिया दुने धारावाहिक नाटक (Drama), न्हिलाः (Sitcom), बुखँ (News), डकुमेन्ट्री, रियालिटी शो, व कासा कार्यक्रमत ला। टेलिभिजन शोत सामान्यतया थीथी भाग वा एपिसोड (Episode) य् विभाजित जुयाः दँछि वा सिजन (Season) या रूपय् प्रसारण जुइ। १९४० या दशक निसें टेलिभिजन शोत हलिंन्यंक मनोरञ्जन व बुखँया मू माध्यम जुयावःगु दु। थ्व शोतय्सं समाजया संस्कृति, फेसन, विचाः व जनजीवनयात गम्भीर रूपं प्रभावित याइ। 'गेम अफ थ्रोन्स', 'ब्रेकिङ ब्याड', व 'फ्रेंड्स' थेंज्याःगु शोत हलिंन्यंक तसकं नांजाः। आधुनिक ईलय् नेटफ्लिक्स, अमेजन प्राइम, व मेमेगु स्ट्रिमिङ सेवातयेगु आगमन लिपा टिभी शो स्वयेगु पहः तसकं हिलावःगु दु। थौंकन्हे टिभी शोत संकिपा स्वया नं तःधंगु बजेट व उच्च गुणस्तरय् निर्माण जुयाच्वंगु दु। थ्व हलिंन्यंक मनूतयेत छथाय् स्वायेगु व मनोरञ्जन बिइगु तःधंगु माध्यम खः। ==स्वयादिसँ== * [[मास मिदिया]] [[पुचः:मास मिदिया]] ktx4tj4e2fixzty8r1dytlg9o1i0ho1 0 138 1126266 1122354 2026-09-27T18:30:41Z Eukesh 11 /* कृति */ 1126266 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/दान्ते अलिघिएरी}} [[Image:Casa di dante 01.JPG|thumb|left|Dante's house museum in Florence. The house has been significantly altered since Dante's time.{{Sfn|Barbero|2022|p=79}}]] [[Image:Bargello - Kapelle Fresko 2a.jpg|thumb|upright=.75|Alleged Dante portrait attributed to [[Giotto di Bondone|Giotto]]]] [[Image:Dante alighieri, Palazzo dei Giudici.jpg|thumb|upright=.8|left|Portrait of Dante, {{Circa|1375–1406}}, from a fresco in the Palazzo dei Giudici, Florence{{Sfn|Santagata|2016|p=6}}]] {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = दान्ते अलिघिएरी | image = Dante-alighieri.jpg|thumb|left | caption = Dante Alighieri, attributed to [[Giotto di Bondone|Giotto]], in the chapel of the [[Bargello]] palace in Florence. This oldest picture of Dante was painted just prior to his exile and has since been heavily restored. | alt = head-and-chest side portrait of Dante in red and white coat and cowl | pseudonym = | birth_date = Mid-May to mid-June 1265 | birth_place = [[Florence]] | death_date = {{death date|1321|9|14}} (aged about 56) | death_place = [[Ravenna]] | occupation = [[Statesman]], [[poet]], language theorist | nationality = [[Italians|Italian]] | genre = | movement = ''[[Dolce Stil Novo]]'' | influences = [[Aristotle]], [[Homer]], [[Cicero]], [[Virgil]], [[Ovid]], [[Boethius]], [[Avicenna]], [[Averroes]], [[Albert the Great]], [[Thomas Aquinas]], [[Bonaventure]], [[Richard of St. Victor]], [[Boethius of Dacia]] | influenced = almost all [[Western literature]], [[Samuel Beckett]], [[Giovanni Boccaccio]], [[Geoffrey Chaucer]], [[Jorge Luis Borges]], [[William Blake]], [[Sandro Botticelli]], [[Anthony Burgess]], [[T. S. Eliot]], [[John Milton]] }} '''दुरान्ते देग्ली अलिघिएरी''' ([[ल्याटिन लिपि]]:Durante degli Alighieri वा दान्ते (सन् १२६५-१३२१) छम्ह इटालियन चिनाखँमि, च्वमि, साहित्यिक सिद्धान्तकार, नैतिक दार्शनिक, व राजनैतिक विचारक ख। वय्कःयात वय्कःया ग्रन्थ चिनाखँ ''ला कमेदिया'' (La commedia)या निंतिं म्हसीकिगु या। थुकियात लिपा ''La divina commedia'' ''([[द दिभाइन कमेडी]])'' धाइगु यात। थ्व सफूयात "दिभाइन" वा दैवी नां बोकाकियों बियादिगु ख। वय्कःया विचारय् थ्व सफू इतालियन भाषाया व हलिम साहित्यया उत्कृष्ट दसु जुगुलिं वय्कलं थ्व नां बियादिगु ख। <ref>{{cite book|last=Bloom|first=Harold|authorlink=Harold Bloom|title=The Western Canon|url=https://archive.org/details/westerncanonbook00bloorich|year=1994}}</ref> इटालीइ थ्व ग्रन्थयात सोम्मो पोएता ''{{lang|it|il Sommo Poeta}}'' ("सर्वोच्च चिनाखँ") वा ''{{lang|it|il Poeta}}'' पोएता वा चिनाखँ जक्क धाइगु या। दान्ते, पेत्रार्क व बोकाकियोयात स्वंगु झरना "the three fountains" वा स्वंगु राजमुकुट "the three crowns" नं धाइगु या। == कृति == ;'''[[लातिन भाषा]]: * ''[[दि भल्गारी एलोक्वेन्ता]]'' * ''[[दि मोनार्किया]]'' * ''[[एक्लोग्यूस]]'' * ''[[लेतर्स (दान्ते)|लेतर्स]]'' ;'''[[इतालियानो]] ''': * ''[[ला भिता न्युओवा]]'' * ''[[ले रिमे]]'' * ''[[कन्भिभियो]]'' * ''[[दिभाइन कमेदी]]'' * ''[[इन्फर्नो]]'' * ''[[पुर्गातोरियो]]'' * ''[[पारादिसो]]'' == लिधंसा == {{लिधंसा|}} ==स्वयादिसँ== * [[चिनाखँ]] {{Commonscat|Dante Alighieri}} [[पुचः:चिनाखँमि]] [[पुचः:जीवनी]] 5or4vvxrkmhme4atak6u2gq7s3bpaxu 1126270 1126266 2026-09-27T18:34:43Z Eukesh 11 /* कृति */ 1126270 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/दान्ते अलिघिएरी}} [[Image:Casa di dante 01.JPG|thumb|left|Dante's house museum in Florence. The house has been significantly altered since Dante's time.{{Sfn|Barbero|2022|p=79}}]] [[Image:Bargello - Kapelle Fresko 2a.jpg|thumb|upright=.75|Alleged Dante portrait attributed to [[Giotto di Bondone|Giotto]]]] [[Image:Dante alighieri, Palazzo dei Giudici.jpg|thumb|upright=.8|left|Portrait of Dante, {{Circa|1375–1406}}, from a fresco in the Palazzo dei Giudici, Florence{{Sfn|Santagata|2016|p=6}}]] {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = दान्ते अलिघिएरी | image = Dante-alighieri.jpg|thumb|left | caption = Dante Alighieri, attributed to [[Giotto di Bondone|Giotto]], in the chapel of the [[Bargello]] palace in Florence. This oldest picture of Dante was painted just prior to his exile and has since been heavily restored. | alt = head-and-chest side portrait of Dante in red and white coat and cowl | pseudonym = | birth_date = Mid-May to mid-June 1265 | birth_place = [[Florence]] | death_date = {{death date|1321|9|14}} (aged about 56) | death_place = [[Ravenna]] | occupation = [[Statesman]], [[poet]], language theorist | nationality = [[Italians|Italian]] | genre = | movement = ''[[Dolce Stil Novo]]'' | influences = [[Aristotle]], [[Homer]], [[Cicero]], [[Virgil]], [[Ovid]], [[Boethius]], [[Avicenna]], [[Averroes]], [[Albert the Great]], [[Thomas Aquinas]], [[Bonaventure]], [[Richard of St. Victor]], [[Boethius of Dacia]] | influenced = almost all [[Western literature]], [[Samuel Beckett]], [[Giovanni Boccaccio]], [[Geoffrey Chaucer]], [[Jorge Luis Borges]], [[William Blake]], [[Sandro Botticelli]], [[Anthony Burgess]], [[T. S. Eliot]], [[John Milton]] }} '''दुरान्ते देग्ली अलिघिएरी''' ([[ल्याटिन लिपि]]:Durante degli Alighieri वा दान्ते (सन् १२६५-१३२१) छम्ह इटालियन चिनाखँमि, च्वमि, साहित्यिक सिद्धान्तकार, नैतिक दार्शनिक, व राजनैतिक विचारक ख। वय्कःयात वय्कःया ग्रन्थ चिनाखँ ''ला कमेदिया'' (La commedia)या निंतिं म्हसीकिगु या। थुकियात लिपा ''La divina commedia'' ''([[द दिभाइन कमेडी]])'' धाइगु यात। थ्व सफूयात "दिभाइन" वा दैवी नां बोकाकियों बियादिगु ख। वय्कःया विचारय् थ्व सफू इतालियन भाषाया व हलिम साहित्यया उत्कृष्ट दसु जुगुलिं वय्कलं थ्व नां बियादिगु ख। <ref>{{cite book|last=Bloom|first=Harold|authorlink=Harold Bloom|title=The Western Canon|url=https://archive.org/details/westerncanonbook00bloorich|year=1994}}</ref> इटालीइ थ्व ग्रन्थयात सोम्मो पोएता ''{{lang|it|il Sommo Poeta}}'' ("सर्वोच्च चिनाखँ") वा ''{{lang|it|il Poeta}}'' पोएता वा चिनाखँ जक्क धाइगु या। दान्ते, पेत्रार्क व बोकाकियोयात स्वंगु झरना "the three fountains" वा स्वंगु राजमुकुट "the three crowns" नं धाइगु या। == च्वखँ == '''[[लातिन भाषा]] * ''[[दि भल्गारी एलोक्वेन्ता]]'': थ्व वय्कलं लातिन भाषाय् च्वयादीगु छगू प्रसिद्ध च्वखँ वा ग्रन्थ खः। थ्व च्वखँ १३०२ निसें १३०५ या दथुइ च्वयादीगु अनुमान दु। थ्व सफूया मू विषय जनभाषा वा लोकभाषा (Vernacular language) या महत्त्व व साहित्यय् थुकिया छ्यलाबुला खः। दान्ते नं थ्व ग्रन्थय् उच्च लातिन भाषा स्वया मनूतयेसं न्हिथं ल्हाइगु जनभाषा नं साहित्यिक रचनाया निंतिं उतिकं सक्षम व श्रेष्ठ जुइफु धकाः तर्क यानादीगु दु। वय्‌कलं इटालीया थीथी स्थानीय बोलितयेगु विश्लेषण यानाः छगू परिष्कृत व आदर्श इतालियन साहित्यिक भाषाया पलिस्था यायेगु विचार न्ह्यःने तयादीगु खः। थ्व ग्रन्थ पूर्ण जुये मफुत व निगू भाग जक उपलब्ध दु, तर थुकिया प्रभाव युरोपियन भाषाविज्ञान व काव्यशास्त्रय् तःधंगु दु। थ्व सफूलं मध्यकालीन युरोपय् जनभाषायात उच्च सम्मान व स्थान बिइत तःधंगु योगदान बियातःगु दु। थौंकन्हे थ्व ग्रन्थ इतालियन भाषा व साहित्यया इतिहास अध्ययन यायेत छगू महत्त्वपूर्ण दसिंया रूपय् कायेगु या। थ्व सफूलं साहित्यय् जनभाषाया प्रयोगयात वैधानिकता व दार्शनिक आधार प्रदान यात। * ''[[दि मोनार्किया]]'' * ''[[एक्लोग्यूस]]'' * ''[[लेतर्स (दान्ते)|लेतर्स]]'' '''[[इतालियानो]] ''': * ''[[ला भिता न्युओवा]]'' * ''[[ले रिमे]]'' * ''[[कन्भिभियो]]'' * ''[[दिभाइन कमेदी]]'' * ''[[इन्फर्नो]]'' * ''[[पुर्गातोरियो]]'' * ''[[पारादिसो]]'' == लिधंसा == {{लिधंसा|}} ==स्वयादिसँ== * [[चिनाखँ]] {{Commonscat|Dante Alighieri}} [[पुचः:चिनाखँमि]] [[पुचः:जीवनी]] 8pj69qkgqi0fn5qrpxns8vwybe94ahc 1126271 1126270 2026-09-27T18:35:31Z Eukesh 11 1126271 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/दान्ते अलिघिएरी}} {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = दान्ते अलिघिएरी | image = Dante-alighieri.jpg|thumb|left | caption = Dante Alighieri, attributed to [[Giotto di Bondone|Giotto]], in the chapel of the [[Bargello]] palace in Florence. This oldest picture of Dante was painted just prior to his exile and has since been heavily restored. | alt = head-and-chest side portrait of Dante in red and white coat and cowl | pseudonym = | birth_date = Mid-May to mid-June 1265 | birth_place = [[Florence]] | death_date = {{death date|1321|9|14}} (aged about 56) | death_place = [[Ravenna]] | occupation = [[Statesman]], [[poet]], language theorist | nationality = [[Italians|Italian]] | genre = | movement = ''[[Dolce Stil Novo]]'' | influences = [[Aristotle]], [[Homer]], [[Cicero]], [[Virgil]], [[Ovid]], [[Boethius]], [[Avicenna]], [[Averroes]], [[Albert the Great]], [[Thomas Aquinas]], [[Bonaventure]], [[Richard of St. Victor]], [[Boethius of Dacia]] | influenced = almost all [[Western literature]], [[Samuel Beckett]], [[Giovanni Boccaccio]], [[Geoffrey Chaucer]], [[Jorge Luis Borges]], [[William Blake]], [[Sandro Botticelli]], [[Anthony Burgess]], [[T. S. Eliot]], [[John Milton]] }} '''दुरान्ते देग्ली अलिघिएरी''' ([[ल्याटिन लिपि]]:Durante degli Alighieri वा दान्ते (सन् १२६५-१३२१) छम्ह इटालियन चिनाखँमि, च्वमि, साहित्यिक सिद्धान्तकार, नैतिक दार्शनिक, व राजनैतिक विचारक ख। वय्कःयात वय्कःया ग्रन्थ चिनाखँ ''ला कमेदिया'' (La commedia)या निंतिं म्हसीकिगु या। थुकियात लिपा ''La divina commedia'' ''([[द दिभाइन कमेडी]])'' धाइगु यात। थ्व सफूयात "दिभाइन" वा दैवी नां बोकाकियों बियादिगु ख। वय्कःया विचारय् थ्व सफू इतालियन भाषाया व हलिम साहित्यया उत्कृष्ट दसु जुगुलिं वय्कलं थ्व नां बियादिगु ख। <ref>{{cite book|last=Bloom|first=Harold|authorlink=Harold Bloom|title=The Western Canon|url=https://archive.org/details/westerncanonbook00bloorich|year=1994}}</ref> इटालीइ थ्व ग्रन्थयात सोम्मो पोएता ''{{lang|it|il Sommo Poeta}}'' ("सर्वोच्च चिनाखँ") वा ''{{lang|it|il Poeta}}'' पोएता वा चिनाखँ जक्क धाइगु या। दान्ते, पेत्रार्क व बोकाकियोयात स्वंगु झरना "the three fountains" वा स्वंगु राजमुकुट "the three crowns" नं धाइगु या। == च्वखँ == '''[[लातिन भाषा]] * ''[[दि भल्गारी एलोक्वेन्ता]]'': थ्व वय्कलं लातिन भाषाय् च्वयादीगु छगू प्रसिद्ध च्वखँ वा ग्रन्थ खः। थ्व च्वखँ १३०२ निसें १३०५ या दथुइ च्वयादीगु अनुमान दु। थ्व सफूया मू विषय जनभाषा वा लोकभाषा (Vernacular language) या महत्त्व व साहित्यय् थुकिया छ्यलाबुला खः। दान्ते नं थ्व ग्रन्थय् उच्च लातिन भाषा स्वया मनूतयेसं न्हिथं ल्हाइगु जनभाषा नं साहित्यिक रचनाया निंतिं उतिकं सक्षम व श्रेष्ठ जुइफु धकाः तर्क यानादीगु दु। वय्‌कलं इटालीया थीथी स्थानीय बोलितयेगु विश्लेषण यानाः छगू परिष्कृत व आदर्श इतालियन साहित्यिक भाषाया पलिस्था यायेगु विचार न्ह्यःने तयादीगु खः। थ्व ग्रन्थ पूर्ण जुये मफुत व निगू भाग जक उपलब्ध दु, तर थुकिया प्रभाव युरोपियन भाषाविज्ञान व काव्यशास्त्रय् तःधंगु दु। थ्व सफूलं मध्यकालीन युरोपय् जनभाषायात उच्च सम्मान व स्थान बिइत तःधंगु योगदान बियातःगु दु। थौंकन्हे थ्व ग्रन्थ इतालियन भाषा व साहित्यया इतिहास अध्ययन यायेत छगू महत्त्वपूर्ण दसिंया रूपय् कायेगु या। थ्व सफूलं साहित्यय् जनभाषाया प्रयोगयात वैधानिकता व दार्शनिक आधार प्रदान यात। * ''[[दि मोनार्किया]]'' * ''[[एक्लोग्यूस]]'' * ''[[लेतर्स (दान्ते)|लेतर्स]]'' '''[[इतालियानो]] ''': * ''[[ला भिता न्युओवा]]'' * ''[[ले रिमे]]'' * ''[[कन्भिभियो]]'' * ''[[दिभाइन कमेदी]]'' * ''[[इन्फर्नो]]'' * ''[[पुर्गातोरियो]]'' * ''[[पारादिसो]]'' == लिधंसा == [[Image:Casa di dante 01.JPG|thumb|left|Dante's house museum in Florence. The house has been significantly altered since Dante's time.{{Sfn|Barbero|2022|p=79}}]] [[Image:Bargello - Kapelle Fresko 2a.jpg|thumb|upright=.75|Alleged Dante portrait attributed to [[Giotto di Bondone|Giotto]]]] [[Image:Dante alighieri, Palazzo dei Giudici.jpg|thumb|upright=.8|left|Portrait of Dante, {{Circa|1375–1406}}, from a fresco in the Palazzo dei Giudici, Florence{{Sfn|Santagata|2016|p=6}}]] {{लिधंसा|}} ==स्वयादिसँ== * [[चिनाखँ]] {{Commonscat|Dante Alighieri}} [[पुचः:चिनाखँमि]] [[पुचः:जीवनी]] o4267dvztb1d7xg4jftgkl377mfkib1 1126272 1126271 2026-09-27T18:35:52Z Eukesh 11 1126272 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/दान्ते अलिघिएरी}} {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = दान्ते अलिघिएरी | image = Dante-alighieri.jpg|thumb|left | caption = दान्तेया किपा | alt = head-and-chest side portrait of Dante in red and white coat and cowl | pseudonym = | birth_date = Mid-May to mid-June 1265 | birth_place = [[Florence]] | death_date = {{death date|1321|9|14}} (aged about 56) | death_place = [[Ravenna]] | occupation = [[Statesman]], [[poet]], language theorist | nationality = [[Italians|Italian]] | genre = | movement = ''[[Dolce Stil Novo]]'' | influences = [[Aristotle]], [[Homer]], [[Cicero]], [[Virgil]], [[Ovid]], [[Boethius]], [[Avicenna]], [[Averroes]], [[Albert the Great]], [[Thomas Aquinas]], [[Bonaventure]], [[Richard of St. Victor]], [[Boethius of Dacia]] | influenced = almost all [[Western literature]], [[Samuel Beckett]], [[Giovanni Boccaccio]], [[Geoffrey Chaucer]], [[Jorge Luis Borges]], [[William Blake]], [[Sandro Botticelli]], [[Anthony Burgess]], [[T. S. Eliot]], [[John Milton]] }} '''दुरान्ते देग्ली अलिघिएरी''' ([[ल्याटिन लिपि]]:Durante degli Alighieri वा दान्ते (सन् १२६५-१३२१) छम्ह इटालियन चिनाखँमि, च्वमि, साहित्यिक सिद्धान्तकार, नैतिक दार्शनिक, व राजनैतिक विचारक ख। वय्कःयात वय्कःया ग्रन्थ चिनाखँ ''ला कमेदिया'' (La commedia)या निंतिं म्हसीकिगु या। थुकियात लिपा ''La divina commedia'' ''([[द दिभाइन कमेडी]])'' धाइगु यात। थ्व सफूयात "दिभाइन" वा दैवी नां बोकाकियों बियादिगु ख। वय्कःया विचारय् थ्व सफू इतालियन भाषाया व हलिम साहित्यया उत्कृष्ट दसु जुगुलिं वय्कलं थ्व नां बियादिगु ख। <ref>{{cite book|last=Bloom|first=Harold|authorlink=Harold Bloom|title=The Western Canon|url=https://archive.org/details/westerncanonbook00bloorich|year=1994}}</ref> इटालीइ थ्व ग्रन्थयात सोम्मो पोएता ''{{lang|it|il Sommo Poeta}}'' ("सर्वोच्च चिनाखँ") वा ''{{lang|it|il Poeta}}'' पोएता वा चिनाखँ जक्क धाइगु या। दान्ते, पेत्रार्क व बोकाकियोयात स्वंगु झरना "the three fountains" वा स्वंगु राजमुकुट "the three crowns" नं धाइगु या। == च्वखँ == '''[[लातिन भाषा]] * ''[[दि भल्गारी एलोक्वेन्ता]]'': थ्व वय्कलं लातिन भाषाय् च्वयादीगु छगू प्रसिद्ध च्वखँ वा ग्रन्थ खः। थ्व च्वखँ १३०२ निसें १३०५ या दथुइ च्वयादीगु अनुमान दु। थ्व सफूया मू विषय जनभाषा वा लोकभाषा (Vernacular language) या महत्त्व व साहित्यय् थुकिया छ्यलाबुला खः। दान्ते नं थ्व ग्रन्थय् उच्च लातिन भाषा स्वया मनूतयेसं न्हिथं ल्हाइगु जनभाषा नं साहित्यिक रचनाया निंतिं उतिकं सक्षम व श्रेष्ठ जुइफु धकाः तर्क यानादीगु दु। वय्‌कलं इटालीया थीथी स्थानीय बोलितयेगु विश्लेषण यानाः छगू परिष्कृत व आदर्श इतालियन साहित्यिक भाषाया पलिस्था यायेगु विचार न्ह्यःने तयादीगु खः। थ्व ग्रन्थ पूर्ण जुये मफुत व निगू भाग जक उपलब्ध दु, तर थुकिया प्रभाव युरोपियन भाषाविज्ञान व काव्यशास्त्रय् तःधंगु दु। थ्व सफूलं मध्यकालीन युरोपय् जनभाषायात उच्च सम्मान व स्थान बिइत तःधंगु योगदान बियातःगु दु। थौंकन्हे थ्व ग्रन्थ इतालियन भाषा व साहित्यया इतिहास अध्ययन यायेत छगू महत्त्वपूर्ण दसिंया रूपय् कायेगु या। थ्व सफूलं साहित्यय् जनभाषाया प्रयोगयात वैधानिकता व दार्शनिक आधार प्रदान यात। * ''[[दि मोनार्किया]]'' * ''[[एक्लोग्यूस]]'' * ''[[लेतर्स (दान्ते)|लेतर्स]]'' '''[[इतालियानो]] ''': * ''[[ला भिता न्युओवा]]'' * ''[[ले रिमे]]'' * ''[[कन्भिभियो]]'' * ''[[दिभाइन कमेदी]]'' * ''[[इन्फर्नो]]'' * ''[[पुर्गातोरियो]]'' * ''[[पारादिसो]]'' == लिधंसा == [[Image:Casa di dante 01.JPG|thumb|left|Dante's house museum in Florence. The house has been significantly altered since Dante's time.{{Sfn|Barbero|2022|p=79}}]] [[Image:Bargello - Kapelle Fresko 2a.jpg|thumb|upright=.75|Alleged Dante portrait attributed to [[Giotto di Bondone|Giotto]]]] [[Image:Dante alighieri, Palazzo dei Giudici.jpg|thumb|upright=.8|left|Portrait of Dante, {{Circa|1375–1406}}, from a fresco in the Palazzo dei Giudici, Florence{{Sfn|Santagata|2016|p=6}}]] {{लिधंसा|}} ==स्वयादिसँ== * [[चिनाखँ]] {{Commonscat|Dante Alighieri}} [[पुचः:चिनाखँमि]] [[पुचः:जीवनी]] 9z50bmdl4uj5t6jcoz0ywgfppnnay59 1126275 1126272 2026-09-27T18:39:05Z Eukesh 11 /* च्वखँ */ 1126275 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/दान्ते अलिघिएरी}} {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = दान्ते अलिघिएरी | image = Dante-alighieri.jpg|thumb|left | caption = दान्तेया किपा | alt = head-and-chest side portrait of Dante in red and white coat and cowl | pseudonym = | birth_date = Mid-May to mid-June 1265 | birth_place = [[Florence]] | death_date = {{death date|1321|9|14}} (aged about 56) | death_place = [[Ravenna]] | occupation = [[Statesman]], [[poet]], language theorist | nationality = [[Italians|Italian]] | genre = | movement = ''[[Dolce Stil Novo]]'' | influences = [[Aristotle]], [[Homer]], [[Cicero]], [[Virgil]], [[Ovid]], [[Boethius]], [[Avicenna]], [[Averroes]], [[Albert the Great]], [[Thomas Aquinas]], [[Bonaventure]], [[Richard of St. Victor]], [[Boethius of Dacia]] | influenced = almost all [[Western literature]], [[Samuel Beckett]], [[Giovanni Boccaccio]], [[Geoffrey Chaucer]], [[Jorge Luis Borges]], [[William Blake]], [[Sandro Botticelli]], [[Anthony Burgess]], [[T. S. Eliot]], [[John Milton]] }} '''दुरान्ते देग्ली अलिघिएरी''' ([[ल्याटिन लिपि]]:Durante degli Alighieri वा दान्ते (सन् १२६५-१३२१) छम्ह इटालियन चिनाखँमि, च्वमि, साहित्यिक सिद्धान्तकार, नैतिक दार्शनिक, व राजनैतिक विचारक ख। वय्कःयात वय्कःया ग्रन्थ चिनाखँ ''ला कमेदिया'' (La commedia)या निंतिं म्हसीकिगु या। थुकियात लिपा ''La divina commedia'' ''([[द दिभाइन कमेडी]])'' धाइगु यात। थ्व सफूयात "दिभाइन" वा दैवी नां बोकाकियों बियादिगु ख। वय्कःया विचारय् थ्व सफू इतालियन भाषाया व हलिम साहित्यया उत्कृष्ट दसु जुगुलिं वय्कलं थ्व नां बियादिगु ख। <ref>{{cite book|last=Bloom|first=Harold|authorlink=Harold Bloom|title=The Western Canon|url=https://archive.org/details/westerncanonbook00bloorich|year=1994}}</ref> इटालीइ थ्व ग्रन्थयात सोम्मो पोएता ''{{lang|it|il Sommo Poeta}}'' ("सर्वोच्च चिनाखँ") वा ''{{lang|it|il Poeta}}'' पोएता वा चिनाखँ जक्क धाइगु या। दान्ते, पेत्रार्क व बोकाकियोयात स्वंगु झरना "the three fountains" वा स्वंगु राजमुकुट "the three crowns" नं धाइगु या। == च्वखँ == '''[[लातिन भाषा]] * ''[[दि भल्गारी एलोक्वेन्ता]]'': थ्व वय्कलं लातिन भाषाय् च्वयादीगु छगू प्रसिद्ध च्वखँ वा ग्रन्थ खः। थ्व च्वखँ १३०२ निसें १३०५ या दथुइ च्वयादीगु अनुमान दु। थ्व सफूया मू विषय जनभाषा वा लोकभाषा (Vernacular language) या महत्त्व व साहित्यय् थुकिया छ्यलाबुला खः। दान्ते नं थ्व ग्रन्थय् उच्च लातिन भाषा स्वया मनूतयेसं न्हिथं ल्हाइगु जनभाषा नं साहित्यिक रचनाया निंतिं उतिकं सक्षम व श्रेष्ठ जुइफु धकाः तर्क यानादीगु दु। वय्‌कलं इटालीया थीथी स्थानीय बोलितयेगु विश्लेषण यानाः छगू परिष्कृत व आदर्श इतालियन साहित्यिक भाषाया पलिस्था यायेगु विचार न्ह्यःने तयादीगु खः। थ्व ग्रन्थ पूर्ण जुये मफुत व निगू भाग जक उपलब्ध दु, तर थुकिया प्रभाव युरोपियन भाषाविज्ञान व काव्यशास्त्रय् तःधंगु दु। थ्व सफूलं मध्यकालीन युरोपय् जनभाषायात उच्च सम्मान व स्थान बिइत तःधंगु योगदान बियातःगु दु। थौंकन्हे थ्व ग्रन्थ इतालियन भाषा व साहित्यया इतिहास अध्ययन यायेत छगू महत्त्वपूर्ण दसिंया रूपय् कायेगु या। थ्व सफूलं साहित्यय् जनभाषाया प्रयोगयात वैधानिकता व दार्शनिक आधार प्रदान यात। * ''[[दि मोनार्किया]]'': थ्व वय्कलं लातिन भासय् च्वयादीगु राजनीति शास्त्र सम्बन्धी छगू नांजाःगु ग्रन्थ खः। थ्व ग्रन्थ स्वब्वः वा सफूति बायातःगु दु। थुकी दान्तें हलिमय् शान्ति व न्याय पलिस्था यायेत छगू सार्वभौम विश्व साम्राज्य (Universal Monarchy) या आवश्यकतायात पुष्टि यानादीगु कुतः दु। वय्‌कःया तर्क कथं हलिमय् छम्ह जक सम्राट वा सर्वोच्च शासक जुइबिले जक आन्तरिक द्वन्द्व क्वछिनाः मानव समाजं प्रगति यायेफु। थ्व ग्रन्थय् दान्तें धर्मनिरपेक्ष राजनीतिक सत्ता व धार्मिक सत्ता (पोप) या दथुइ शक्ति विभाजन जुयाच्वनेमाः धकाः खँ न्ह्यःने तयादीगु दु। वय्‌कःया कथं सम्राटया अधिकार तपेंक परमेश्वरं प्राप्त जुइ, पोप निसें मखु। थ्व विचारं यानाः थ्व ग्रन्थ उगु ईलय् रोमन क्याथोलिक चर्चया निंतिं विवादास्पद जुल व चर्चं थुकियात प्रतिबन्धित नं यात। थ्व ग्रन्थ मध्यकालीन युरोपेली राजनीतिक दर्शनया छगू उत्कृष्ट व महत्त्वपूर्ण दसु खः। थुकिया प्रभाव लिपाया युरोपेली राजनीतिक सिद्धान्त व राज्य-धर्म ब्वथलाया अवधारणाय् खनेदु। * ''[[एक्लोग्यूस]]'' * ''[[लेतर्स (दान्ते)|लेतर्स]]'' '''[[इतालियानो]] ''': * ''[[ला भिता न्युओवा]]'' * ''[[ले रिमे]]'' * ''[[कन्भिभियो]]'' * ''[[दिभाइन कमेदी]]'' * ''[[इन्फर्नो]]'' * ''[[पुर्गातोरियो]]'' * ''[[पारादिसो]]'' == लिधंसा == [[Image:Casa di dante 01.JPG|thumb|left|Dante's house museum in Florence. The house has been significantly altered since Dante's time.{{Sfn|Barbero|2022|p=79}}]] [[Image:Bargello - Kapelle Fresko 2a.jpg|thumb|upright=.75|Alleged Dante portrait attributed to [[Giotto di Bondone|Giotto]]]] [[Image:Dante alighieri, Palazzo dei Giudici.jpg|thumb|upright=.8|left|Portrait of Dante, {{Circa|1375–1406}}, from a fresco in the Palazzo dei Giudici, Florence{{Sfn|Santagata|2016|p=6}}]] {{लिधंसा|}} ==स्वयादिसँ== * [[चिनाखँ]] {{Commonscat|Dante Alighieri}} [[पुचः:चिनाखँमि]] [[पुचः:जीवनी]] dyp1xip9r37ayr0x01yhoyk2w2jsnvl 1126277 1126275 2026-09-27T18:43:21Z Eukesh 11 /* च्वखँ */ 1126277 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/दान्ते अलिघिएरी}} {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = दान्ते अलिघिएरी | image = Dante-alighieri.jpg|thumb|left | caption = दान्तेया किपा | alt = head-and-chest side portrait of Dante in red and white coat and cowl | pseudonym = | birth_date = Mid-May to mid-June 1265 | birth_place = [[Florence]] | death_date = {{death date|1321|9|14}} (aged about 56) | death_place = [[Ravenna]] | occupation = [[Statesman]], [[poet]], language theorist | nationality = [[Italians|Italian]] | genre = | movement = ''[[Dolce Stil Novo]]'' | influences = [[Aristotle]], [[Homer]], [[Cicero]], [[Virgil]], [[Ovid]], [[Boethius]], [[Avicenna]], [[Averroes]], [[Albert the Great]], [[Thomas Aquinas]], [[Bonaventure]], [[Richard of St. Victor]], [[Boethius of Dacia]] | influenced = almost all [[Western literature]], [[Samuel Beckett]], [[Giovanni Boccaccio]], [[Geoffrey Chaucer]], [[Jorge Luis Borges]], [[William Blake]], [[Sandro Botticelli]], [[Anthony Burgess]], [[T. S. Eliot]], [[John Milton]] }} '''दुरान्ते देग्ली अलिघिएरी''' ([[ल्याटिन लिपि]]:Durante degli Alighieri वा दान्ते (सन् १२६५-१३२१) छम्ह इटालियन चिनाखँमि, च्वमि, साहित्यिक सिद्धान्तकार, नैतिक दार्शनिक, व राजनैतिक विचारक ख। वय्कःयात वय्कःया ग्रन्थ चिनाखँ ''ला कमेदिया'' (La commedia)या निंतिं म्हसीकिगु या। थुकियात लिपा ''La divina commedia'' ''([[द दिभाइन कमेडी]])'' धाइगु यात। थ्व सफूयात "दिभाइन" वा दैवी नां बोकाकियों बियादिगु ख। वय्कःया विचारय् थ्व सफू इतालियन भाषाया व हलिम साहित्यया उत्कृष्ट दसु जुगुलिं वय्कलं थ्व नां बियादिगु ख। <ref>{{cite book|last=Bloom|first=Harold|authorlink=Harold Bloom|title=The Western Canon|url=https://archive.org/details/westerncanonbook00bloorich|year=1994}}</ref> इटालीइ थ्व ग्रन्थयात सोम्मो पोएता ''{{lang|it|il Sommo Poeta}}'' ("सर्वोच्च चिनाखँ") वा ''{{lang|it|il Poeta}}'' पोएता वा चिनाखँ जक्क धाइगु या। दान्ते, पेत्रार्क व बोकाकियोयात स्वंगु झरना "the three fountains" वा स्वंगु राजमुकुट "the three crowns" नं धाइगु या। == च्वखँ == '''[[लातिन भाषा]] * ''[[दि भल्गारी एलोक्वेन्ता]]'': थ्व वय्कलं लातिन भाषाय् च्वयादीगु छगू प्रसिद्ध च्वखँ वा ग्रन्थ खः। थ्व च्वखँ १३०२ निसें १३०५ या दथुइ च्वयादीगु अनुमान दु। थ्व सफूया मू विषय जनभाषा वा लोकभाषा (Vernacular language) या महत्त्व व साहित्यय् थुकिया छ्यलाबुला खः। दान्ते नं थ्व ग्रन्थय् उच्च लातिन भाषा स्वया मनूतयेसं न्हिथं ल्हाइगु जनभाषा नं साहित्यिक रचनाया निंतिं उतिकं सक्षम व श्रेष्ठ जुइफु धकाः तर्क यानादीगु दु। वय्‌कलं इटालीया थीथी स्थानीय बोलितयेगु विश्लेषण यानाः छगू परिष्कृत व आदर्श इतालियन साहित्यिक भाषाया पलिस्था यायेगु विचार न्ह्यःने तयादीगु खः। थ्व ग्रन्थ पूर्ण जुये मफुत व निगू भाग जक उपलब्ध दु, तर थुकिया प्रभाव युरोपियन भाषाविज्ञान व काव्यशास्त्रय् तःधंगु दु। थ्व सफूलं मध्यकालीन युरोपय् जनभाषायात उच्च सम्मान व स्थान बिइत तःधंगु योगदान बियातःगु दु। थौंकन्हे थ्व ग्रन्थ इतालियन भाषा व साहित्यया इतिहास अध्ययन यायेत छगू महत्त्वपूर्ण दसिंया रूपय् कायेगु या। थ्व सफूलं साहित्यय् जनभाषाया प्रयोगयात वैधानिकता व दार्शनिक आधार प्रदान यात। * ''[[दि मोनार्किया]]'': थ्व वय्कलं लातिन भासय् च्वयादीगु राजनीति शास्त्र सम्बन्धी छगू नांजाःगु ग्रन्थ खः। थ्व ग्रन्थ स्वब्वः वा सफूति बायातःगु दु। थुकी दान्तें हलिमय् शान्ति व न्याय पलिस्था यायेत छगू सार्वभौम विश्व साम्राज्य (Universal Monarchy) या आवश्यकतायात पुष्टि यानादीगु कुतः दु। वय्‌कःया तर्क कथं हलिमय् छम्ह जक सम्राट वा सर्वोच्च शासक जुइबिले जक आन्तरिक द्वन्द्व क्वछिनाः मानव समाजं प्रगति यायेफु। थ्व ग्रन्थय् दान्तें धर्मनिरपेक्ष राजनीतिक सत्ता व धार्मिक सत्ता (पोप) या दथुइ शक्ति विभाजन जुयाच्वनेमाः धकाः खँ न्ह्यःने तयादीगु दु। वय्‌कःया कथं सम्राटया अधिकार तपेंक परमेश्वरं प्राप्त जुइ, पोप निसें मखु। थ्व विचारं यानाः थ्व ग्रन्थ उगु ईलय् रोमन क्याथोलिक चर्चया निंतिं विवादास्पद जुल व चर्चं थुकियात प्रतिबन्धित नं यात। थ्व ग्रन्थ मध्यकालीन युरोपेली राजनीतिक दर्शनया छगू उत्कृष्ट व महत्त्वपूर्ण दसु खः। थुकिया प्रभाव लिपाया युरोपेली राजनीतिक सिद्धान्त व राज्य-धर्म ब्वथलाया अवधारणाय् खनेदु। * ''[[एक्लोग्यूस]]'': थ्व च्वखँ दान्तें थःगु जीवनया लिपांगु कालय् लातिन भाषाय् च्वयादीगु निगू काव्यिक मुना खः। थ्व च्वखँ प्राचीन रोमन चिनाखँमि भर्जिलया जवाः काव्य शैली (Pastoral poetry) पाखे प्रभावित जुयाः च्वयादीगु खः। दान्तें थ्व काव्यत बोलोग्नाया विद्वान जोवान्नी देल भर्जिलियो (Giovanni del Virgilio) लिसे जुगु पत्राचारया लिसः कथं च्वयादीगु खः। जोवान्नीं दान्तेयात लातिन भासय् महाकाव्य च्वयेत इनाप याःगु ईलय् दान्तें थःगु जनभाषा प्रयोगया अडानयात कायम तयाः थ्व काव्यिक लिसः बियादीगु खः। थ्व च्वखँय् दान्तें ग्रामीण व प्राकृतिक प्रतीकया छ्यलाबुला यानाः थःगु विचाः व भावना व्यक्त यानादीगु दु। थ्व निगू लातिन चिनाखँतेसं दान्तेया प्राचीन शास्त्रीय साहित्य व लातिन भाषाया क्षमतायात क्यनि। थुकियात दान्तेया साहित्यिक जीवनया लिपांगु शास्त्रीय कृति कथं कायेगु या। थ्व काव्यं पुनर्जागरण काल स्वया न्ह्यः हे शास्त्रीय साहित्यया पुनःजागरणया सङ्केत याःगु दु। * ''[[लेतर्स (दान्ते)|लेतर्स]]'' '''[[इतालियानो]] ''': * ''[[ला भिता न्युओवा]]'' * ''[[ले रिमे]]'' * ''[[कन्भिभियो]]'' * ''[[दिभाइन कमेदी]]'' * ''[[इन्फर्नो]]'' * ''[[पुर्गातोरियो]]'' * ''[[पारादिसो]]'' == लिधंसा == [[Image:Casa di dante 01.JPG|thumb|left|Dante's house museum in Florence. The house has been significantly altered since Dante's time.{{Sfn|Barbero|2022|p=79}}]] [[Image:Bargello - Kapelle Fresko 2a.jpg|thumb|upright=.75|Alleged Dante portrait attributed to [[Giotto di Bondone|Giotto]]]] [[Image:Dante alighieri, Palazzo dei Giudici.jpg|thumb|upright=.8|left|Portrait of Dante, {{Circa|1375–1406}}, from a fresco in the Palazzo dei Giudici, Florence{{Sfn|Santagata|2016|p=6}}]] {{लिधंसा|}} ==स्वयादिसँ== * [[चिनाखँ]] {{Commonscat|Dante Alighieri}} [[पुचः:चिनाखँमि]] [[पुचः:जीवनी]] 0vy6y1b2ub2228s9gl3daxm64x7vxfo 1126279 1126277 2026-09-27T18:48:35Z Eukesh 11 /* च्वखँ */ 1126279 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/दान्ते अलिघिएरी}} {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = दान्ते अलिघिएरी | image = Dante-alighieri.jpg|thumb|left | caption = दान्तेया किपा | alt = head-and-chest side portrait of Dante in red and white coat and cowl | pseudonym = | birth_date = Mid-May to mid-June 1265 | birth_place = [[Florence]] | death_date = {{death date|1321|9|14}} (aged about 56) | death_place = [[Ravenna]] | occupation = [[Statesman]], [[poet]], language theorist | nationality = [[Italians|Italian]] | genre = | movement = ''[[Dolce Stil Novo]]'' | influences = [[Aristotle]], [[Homer]], [[Cicero]], [[Virgil]], [[Ovid]], [[Boethius]], [[Avicenna]], [[Averroes]], [[Albert the Great]], [[Thomas Aquinas]], [[Bonaventure]], [[Richard of St. Victor]], [[Boethius of Dacia]] | influenced = almost all [[Western literature]], [[Samuel Beckett]], [[Giovanni Boccaccio]], [[Geoffrey Chaucer]], [[Jorge Luis Borges]], [[William Blake]], [[Sandro Botticelli]], [[Anthony Burgess]], [[T. S. Eliot]], [[John Milton]] }} '''दुरान्ते देग्ली अलिघिएरी''' ([[ल्याटिन लिपि]]:Durante degli Alighieri वा दान्ते (सन् १२६५-१३२१) छम्ह इटालियन चिनाखँमि, च्वमि, साहित्यिक सिद्धान्तकार, नैतिक दार्शनिक, व राजनैतिक विचारक ख। वय्कःयात वय्कःया ग्रन्थ चिनाखँ ''ला कमेदिया'' (La commedia)या निंतिं म्हसीकिगु या। थुकियात लिपा ''La divina commedia'' ''([[द दिभाइन कमेडी]])'' धाइगु यात। थ्व सफूयात "दिभाइन" वा दैवी नां बोकाकियों बियादिगु ख। वय्कःया विचारय् थ्व सफू इतालियन भाषाया व हलिम साहित्यया उत्कृष्ट दसु जुगुलिं वय्कलं थ्व नां बियादिगु ख। <ref>{{cite book|last=Bloom|first=Harold|authorlink=Harold Bloom|title=The Western Canon|url=https://archive.org/details/westerncanonbook00bloorich|year=1994}}</ref> इटालीइ थ्व ग्रन्थयात सोम्मो पोएता ''{{lang|it|il Sommo Poeta}}'' ("सर्वोच्च चिनाखँ") वा ''{{lang|it|il Poeta}}'' पोएता वा चिनाखँ जक्क धाइगु या। दान्ते, पेत्रार्क व बोकाकियोयात स्वंगु झरना "the three fountains" वा स्वंगु राजमुकुट "the three crowns" नं धाइगु या। == च्वखँ == ===लातिन भासय्== * ''[[दि भल्गारी एलोक्वेन्ता]]'': थ्व वय्कलं लातिन भाषाय् च्वयादीगु छगू प्रसिद्ध च्वखँ वा ग्रन्थ खः। थ्व च्वखँ १३०२ निसें १३०५ या दथुइ च्वयादीगु अनुमान दु। थ्व सफूया मू विषय जनभाषा वा लोकभाषा (Vernacular language) या महत्त्व व साहित्यय् थुकिया छ्यलाबुला खः। दान्ते नं थ्व ग्रन्थय् उच्च लातिन भाषा स्वया मनूतयेसं न्हिथं ल्हाइगु जनभाषा नं साहित्यिक रचनाया निंतिं उतिकं सक्षम व श्रेष्ठ जुइफु धकाः तर्क यानादीगु दु। वय्‌कलं इटालीया थीथी स्थानीय बोलितयेगु विश्लेषण यानाः छगू परिष्कृत व आदर्श इतालियन साहित्यिक भाषाया पलिस्था यायेगु विचार न्ह्यःने तयादीगु खः। थ्व ग्रन्थ पूर्ण जुये मफुत व निगू भाग जक उपलब्ध दु, तर थुकिया प्रभाव युरोपियन भाषाविज्ञान व काव्यशास्त्रय् तःधंगु दु। थ्व सफूलं मध्यकालीन युरोपय् जनभाषायात उच्च सम्मान व स्थान बिइत तःधंगु योगदान बियातःगु दु। थौंकन्हे थ्व ग्रन्थ इतालियन भाषा व साहित्यया इतिहास अध्ययन यायेत छगू महत्त्वपूर्ण दसिंया रूपय् कायेगु या। थ्व सफूलं साहित्यय् जनभाषाया प्रयोगयात वैधानिकता व दार्शनिक आधार प्रदान यात। * ''[[दि मोनार्किया]]'': थ्व वय्कलं लातिन भासय् च्वयादीगु राजनीति शास्त्र सम्बन्धी छगू नांजाःगु ग्रन्थ खः। थ्व ग्रन्थ स्वब्वः वा सफूति बायातःगु दु। थुकी दान्तें हलिमय् शान्ति व न्याय पलिस्था यायेत छगू सार्वभौम विश्व साम्राज्य (Universal Monarchy) या आवश्यकतायात पुष्टि यानादीगु कुतः दु। वय्‌कःया तर्क कथं हलिमय् छम्ह जक सम्राट वा सर्वोच्च शासक जुइबिले जक आन्तरिक द्वन्द्व क्वछिनाः मानव समाजं प्रगति यायेफु। थ्व ग्रन्थय् दान्तें धर्मनिरपेक्ष राजनीतिक सत्ता व धार्मिक सत्ता (पोप) या दथुइ शक्ति विभाजन जुयाच्वनेमाः धकाः खँ न्ह्यःने तयादीगु दु। वय्‌कःया कथं सम्राटया अधिकार तपेंक परमेश्वरं प्राप्त जुइ, पोप निसें मखु। थ्व विचारं यानाः थ्व ग्रन्थ उगु ईलय् रोमन क्याथोलिक चर्चया निंतिं विवादास्पद जुल व चर्चं थुकियात प्रतिबन्धित नं यात। थ्व ग्रन्थ मध्यकालीन युरोपेली राजनीतिक दर्शनया छगू उत्कृष्ट व महत्त्वपूर्ण दसु खः। थुकिया प्रभाव लिपाया युरोपेली राजनीतिक सिद्धान्त व राज्य-धर्म ब्वथलाया अवधारणाय् खनेदु। * ''[[एक्लोग्यूस]]'': थ्व च्वखँ दान्तें थःगु जीवनया लिपांगु कालय् लातिन भाषाय् च्वयादीगु निगू काव्यिक मुना खः। थ्व च्वखँ प्राचीन रोमन चिनाखँमि भर्जिलया जवाः काव्य शैली (Pastoral poetry) पाखे प्रभावित जुयाः च्वयादीगु खः। दान्तें थ्व काव्यत बोलोग्नाया विद्वान जोवान्नी देल भर्जिलियो (Giovanni del Virgilio) लिसे जुगु पत्राचारया लिसः कथं च्वयादीगु खः। जोवान्नीं दान्तेयात लातिन भासय् महाकाव्य च्वयेत इनाप याःगु ईलय् दान्तें थःगु जनभाषा प्रयोगया अडानयात कायम तयाः थ्व काव्यिक लिसः बियादीगु खः। थ्व च्वखँय् दान्तें ग्रामीण व प्राकृतिक प्रतीकया छ्यलाबुला यानाः थःगु विचाः व भावना व्यक्त यानादीगु दु। थ्व निगू लातिन चिनाखँतेसं दान्तेया प्राचीन शास्त्रीय साहित्य व लातिन भाषाया क्षमतायात क्यनि। थुकियात दान्तेया साहित्यिक जीवनया लिपांगु शास्त्रीय कृति कथं कायेगु या। थ्व काव्यं पुनर्जागरण काल स्वया न्ह्यः हे शास्त्रीय साहित्यया पुनःजागरणया सङ्केत याःगु दु। * ''[[लेतर्स (दान्ते)|लेतर्स]]'': थ्व च्वखँ दान्ते अलिघियेरीं थःगु जीवनकालय् लातिन भाषाय् च्वयादीगु थीथी पौतेगु मुनाः खः। थ्व पौतेगु दथुइ थ्यं-मथ्यं १३पू मू पौ थौंकन्हे दयाच्वंगु दु गुकिलिं दान्तेया राजनीतिक, दार्शनिक, व व्यक्तिगत विचाः अले अबिलेया इतिहास म्हसीकेत तसकं महत्त्वपूर्ण दु। थ्व पौत युरोपेली शासकत, कार्डिनलत, व वय्‌कःया पासातयेत च्वयादीगु खः। थुकिलि फ्लोरेन्स नगर पाखें पिथने धुंकाः दान्तेया स्याःचाः, इटालीया राजनीतिक अस्थिरता प्रति वय्‌कःया च्युता, व पवित्र रोमन सम्राटप्रति वय्‌कःया आशा व्यक्त जूगु दु। थ्व मुनाय् मू रूपं कांग्रान्दे देल्ला स्काला (Can Grande della Scala) या नामं च्वयादीगु पौ तसकं नांजाः, गुकिलि वय्‌कःया महान महाकाव्य 'दिभाइन कमेदी' या व्याख्या व संरचनाया खँ चकंकः कनातःगु दु। थ्व पौतयेगु भाषा उच्च लातिन शैलीया दु गुकिं दान्तेया शास्त्रीय ज्ञान व वक्तृत्व कलायात क्यनि। थ्व च्वसँतयेसं मध्यकालीन युरोपया राजनीति व दान्तेया व्यक्तित्वयात थुइकेत तःधंगु ग्वाहालि याइ। ===इतालियानो भासय्=== * ''[[ला भिता न्युओवा]]'' * ''[[ले रिमे]]'' * ''[[कन्भिभियो]]'' * ''[[दिभाइन कमेदी]]'' * ''[[इन्फर्नो]]'' * ''[[पुर्गातोरियो]]'' * ''[[पारादिसो]]'' == लिधंसा == [[Image:Casa di dante 01.JPG|thumb|left|Dante's house museum in Florence. The house has been significantly altered since Dante's time.{{Sfn|Barbero|2022|p=79}}]] [[Image:Bargello - Kapelle Fresko 2a.jpg|thumb|upright=.75|Alleged Dante portrait attributed to [[Giotto di Bondone|Giotto]]]] [[Image:Dante alighieri, Palazzo dei Giudici.jpg|thumb|upright=.8|left|Portrait of Dante, {{Circa|1375–1406}}, from a fresco in the Palazzo dei Giudici, Florence{{Sfn|Santagata|2016|p=6}}]] {{लिधंसा|}} ==स्वयादिसँ== * [[चिनाखँ]] {{Commonscat|Dante Alighieri}} [[पुचः:चिनाखँमि]] [[पुचः:जीवनी]] 0j1fg1iidn3sveckjsysu2dv48mnxcu 1126280 1126279 2026-09-27T18:48:42Z Eukesh 11 /* =लातिन भासय् */ 1126280 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/दान्ते अलिघिएरी}} {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = दान्ते अलिघिएरी | image = Dante-alighieri.jpg|thumb|left | caption = दान्तेया किपा | alt = head-and-chest side portrait of Dante in red and white coat and cowl | pseudonym = | birth_date = Mid-May to mid-June 1265 | birth_place = [[Florence]] | death_date = {{death date|1321|9|14}} (aged about 56) | death_place = [[Ravenna]] | occupation = [[Statesman]], [[poet]], language theorist | nationality = [[Italians|Italian]] | genre = | movement = ''[[Dolce Stil Novo]]'' | influences = [[Aristotle]], [[Homer]], [[Cicero]], [[Virgil]], [[Ovid]], [[Boethius]], [[Avicenna]], [[Averroes]], [[Albert the Great]], [[Thomas Aquinas]], [[Bonaventure]], [[Richard of St. Victor]], [[Boethius of Dacia]] | influenced = almost all [[Western literature]], [[Samuel Beckett]], [[Giovanni Boccaccio]], [[Geoffrey Chaucer]], [[Jorge Luis Borges]], [[William Blake]], [[Sandro Botticelli]], [[Anthony Burgess]], [[T. S. Eliot]], [[John Milton]] }} '''दुरान्ते देग्ली अलिघिएरी''' ([[ल्याटिन लिपि]]:Durante degli Alighieri वा दान्ते (सन् १२६५-१३२१) छम्ह इटालियन चिनाखँमि, च्वमि, साहित्यिक सिद्धान्तकार, नैतिक दार्शनिक, व राजनैतिक विचारक ख। वय्कःयात वय्कःया ग्रन्थ चिनाखँ ''ला कमेदिया'' (La commedia)या निंतिं म्हसीकिगु या। थुकियात लिपा ''La divina commedia'' ''([[द दिभाइन कमेडी]])'' धाइगु यात। थ्व सफूयात "दिभाइन" वा दैवी नां बोकाकियों बियादिगु ख। वय्कःया विचारय् थ्व सफू इतालियन भाषाया व हलिम साहित्यया उत्कृष्ट दसु जुगुलिं वय्कलं थ्व नां बियादिगु ख। <ref>{{cite book|last=Bloom|first=Harold|authorlink=Harold Bloom|title=The Western Canon|url=https://archive.org/details/westerncanonbook00bloorich|year=1994}}</ref> इटालीइ थ्व ग्रन्थयात सोम्मो पोएता ''{{lang|it|il Sommo Poeta}}'' ("सर्वोच्च चिनाखँ") वा ''{{lang|it|il Poeta}}'' पोएता वा चिनाखँ जक्क धाइगु या। दान्ते, पेत्रार्क व बोकाकियोयात स्वंगु झरना "the three fountains" वा स्वंगु राजमुकुट "the three crowns" नं धाइगु या। == च्वखँ == ===लातिन भासय्=== * ''[[दि भल्गारी एलोक्वेन्ता]]'': थ्व वय्कलं लातिन भाषाय् च्वयादीगु छगू प्रसिद्ध च्वखँ वा ग्रन्थ खः। थ्व च्वखँ १३०२ निसें १३०५ या दथुइ च्वयादीगु अनुमान दु। थ्व सफूया मू विषय जनभाषा वा लोकभाषा (Vernacular language) या महत्त्व व साहित्यय् थुकिया छ्यलाबुला खः। दान्ते नं थ्व ग्रन्थय् उच्च लातिन भाषा स्वया मनूतयेसं न्हिथं ल्हाइगु जनभाषा नं साहित्यिक रचनाया निंतिं उतिकं सक्षम व श्रेष्ठ जुइफु धकाः तर्क यानादीगु दु। वय्‌कलं इटालीया थीथी स्थानीय बोलितयेगु विश्लेषण यानाः छगू परिष्कृत व आदर्श इतालियन साहित्यिक भाषाया पलिस्था यायेगु विचार न्ह्यःने तयादीगु खः। थ्व ग्रन्थ पूर्ण जुये मफुत व निगू भाग जक उपलब्ध दु, तर थुकिया प्रभाव युरोपियन भाषाविज्ञान व काव्यशास्त्रय् तःधंगु दु। थ्व सफूलं मध्यकालीन युरोपय् जनभाषायात उच्च सम्मान व स्थान बिइत तःधंगु योगदान बियातःगु दु। थौंकन्हे थ्व ग्रन्थ इतालियन भाषा व साहित्यया इतिहास अध्ययन यायेत छगू महत्त्वपूर्ण दसिंया रूपय् कायेगु या। थ्व सफूलं साहित्यय् जनभाषाया प्रयोगयात वैधानिकता व दार्शनिक आधार प्रदान यात। * ''[[दि मोनार्किया]]'': थ्व वय्कलं लातिन भासय् च्वयादीगु राजनीति शास्त्र सम्बन्धी छगू नांजाःगु ग्रन्थ खः। थ्व ग्रन्थ स्वब्वः वा सफूति बायातःगु दु। थुकी दान्तें हलिमय् शान्ति व न्याय पलिस्था यायेत छगू सार्वभौम विश्व साम्राज्य (Universal Monarchy) या आवश्यकतायात पुष्टि यानादीगु कुतः दु। वय्‌कःया तर्क कथं हलिमय् छम्ह जक सम्राट वा सर्वोच्च शासक जुइबिले जक आन्तरिक द्वन्द्व क्वछिनाः मानव समाजं प्रगति यायेफु। थ्व ग्रन्थय् दान्तें धर्मनिरपेक्ष राजनीतिक सत्ता व धार्मिक सत्ता (पोप) या दथुइ शक्ति विभाजन जुयाच्वनेमाः धकाः खँ न्ह्यःने तयादीगु दु। वय्‌कःया कथं सम्राटया अधिकार तपेंक परमेश्वरं प्राप्त जुइ, पोप निसें मखु। थ्व विचारं यानाः थ्व ग्रन्थ उगु ईलय् रोमन क्याथोलिक चर्चया निंतिं विवादास्पद जुल व चर्चं थुकियात प्रतिबन्धित नं यात। थ्व ग्रन्थ मध्यकालीन युरोपेली राजनीतिक दर्शनया छगू उत्कृष्ट व महत्त्वपूर्ण दसु खः। थुकिया प्रभाव लिपाया युरोपेली राजनीतिक सिद्धान्त व राज्य-धर्म ब्वथलाया अवधारणाय् खनेदु। * ''[[एक्लोग्यूस]]'': थ्व च्वखँ दान्तें थःगु जीवनया लिपांगु कालय् लातिन भाषाय् च्वयादीगु निगू काव्यिक मुना खः। थ्व च्वखँ प्राचीन रोमन चिनाखँमि भर्जिलया जवाः काव्य शैली (Pastoral poetry) पाखे प्रभावित जुयाः च्वयादीगु खः। दान्तें थ्व काव्यत बोलोग्नाया विद्वान जोवान्नी देल भर्जिलियो (Giovanni del Virgilio) लिसे जुगु पत्राचारया लिसः कथं च्वयादीगु खः। जोवान्नीं दान्तेयात लातिन भासय् महाकाव्य च्वयेत इनाप याःगु ईलय् दान्तें थःगु जनभाषा प्रयोगया अडानयात कायम तयाः थ्व काव्यिक लिसः बियादीगु खः। थ्व च्वखँय् दान्तें ग्रामीण व प्राकृतिक प्रतीकया छ्यलाबुला यानाः थःगु विचाः व भावना व्यक्त यानादीगु दु। थ्व निगू लातिन चिनाखँतेसं दान्तेया प्राचीन शास्त्रीय साहित्य व लातिन भाषाया क्षमतायात क्यनि। थुकियात दान्तेया साहित्यिक जीवनया लिपांगु शास्त्रीय कृति कथं कायेगु या। थ्व काव्यं पुनर्जागरण काल स्वया न्ह्यः हे शास्त्रीय साहित्यया पुनःजागरणया सङ्केत याःगु दु। * ''[[लेतर्स (दान्ते)|लेतर्स]]'': थ्व च्वखँ दान्ते अलिघियेरीं थःगु जीवनकालय् लातिन भाषाय् च्वयादीगु थीथी पौतेगु मुनाः खः। थ्व पौतेगु दथुइ थ्यं-मथ्यं १३पू मू पौ थौंकन्हे दयाच्वंगु दु गुकिलिं दान्तेया राजनीतिक, दार्शनिक, व व्यक्तिगत विचाः अले अबिलेया इतिहास म्हसीकेत तसकं महत्त्वपूर्ण दु। थ्व पौत युरोपेली शासकत, कार्डिनलत, व वय्‌कःया पासातयेत च्वयादीगु खः। थुकिलि फ्लोरेन्स नगर पाखें पिथने धुंकाः दान्तेया स्याःचाः, इटालीया राजनीतिक अस्थिरता प्रति वय्‌कःया च्युता, व पवित्र रोमन सम्राटप्रति वय्‌कःया आशा व्यक्त जूगु दु। थ्व मुनाय् मू रूपं कांग्रान्दे देल्ला स्काला (Can Grande della Scala) या नामं च्वयादीगु पौ तसकं नांजाः, गुकिलि वय्‌कःया महान महाकाव्य 'दिभाइन कमेदी' या व्याख्या व संरचनाया खँ चकंकः कनातःगु दु। थ्व पौतयेगु भाषा उच्च लातिन शैलीया दु गुकिं दान्तेया शास्त्रीय ज्ञान व वक्तृत्व कलायात क्यनि। थ्व च्वसँतयेसं मध्यकालीन युरोपया राजनीति व दान्तेया व्यक्तित्वयात थुइकेत तःधंगु ग्वाहालि याइ। ===इतालियानो भासय्=== * ''[[ला भिता न्युओवा]]'' * ''[[ले रिमे]]'' * ''[[कन्भिभियो]]'' * ''[[दिभाइन कमेदी]]'' * ''[[इन्फर्नो]]'' * ''[[पुर्गातोरियो]]'' * ''[[पारादिसो]]'' == लिधंसा == [[Image:Casa di dante 01.JPG|thumb|left|Dante's house museum in Florence. The house has been significantly altered since Dante's time.{{Sfn|Barbero|2022|p=79}}]] [[Image:Bargello - Kapelle Fresko 2a.jpg|thumb|upright=.75|Alleged Dante portrait attributed to [[Giotto di Bondone|Giotto]]]] [[Image:Dante alighieri, Palazzo dei Giudici.jpg|thumb|upright=.8|left|Portrait of Dante, {{Circa|1375–1406}}, from a fresco in the Palazzo dei Giudici, Florence{{Sfn|Santagata|2016|p=6}}]] {{लिधंसा|}} ==स्वयादिसँ== * [[चिनाखँ]] {{Commonscat|Dante Alighieri}} [[पुचः:चिनाखँमि]] [[पुचः:जीवनी]] p2c9hhzxm9ipnhkt7kl07lh0iivc7if 1126284 1126280 2026-09-27T18:52:53Z Eukesh 11 /* इतालियानो भासय् */ 1126284 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/दान्ते अलिघिएरी}} {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = दान्ते अलिघिएरी | image = Dante-alighieri.jpg|thumb|left | caption = दान्तेया किपा | alt = head-and-chest side portrait of Dante in red and white coat and cowl | pseudonym = | birth_date = Mid-May to mid-June 1265 | birth_place = [[Florence]] | death_date = {{death date|1321|9|14}} (aged about 56) | death_place = [[Ravenna]] | occupation = [[Statesman]], [[poet]], language theorist | nationality = [[Italians|Italian]] | genre = | movement = ''[[Dolce Stil Novo]]'' | influences = [[Aristotle]], [[Homer]], [[Cicero]], [[Virgil]], [[Ovid]], [[Boethius]], [[Avicenna]], [[Averroes]], [[Albert the Great]], [[Thomas Aquinas]], [[Bonaventure]], [[Richard of St. Victor]], [[Boethius of Dacia]] | influenced = almost all [[Western literature]], [[Samuel Beckett]], [[Giovanni Boccaccio]], [[Geoffrey Chaucer]], [[Jorge Luis Borges]], [[William Blake]], [[Sandro Botticelli]], [[Anthony Burgess]], [[T. S. Eliot]], [[John Milton]] }} '''दुरान्ते देग्ली अलिघिएरी''' ([[ल्याटिन लिपि]]:Durante degli Alighieri वा दान्ते (सन् १२६५-१३२१) छम्ह इटालियन चिनाखँमि, च्वमि, साहित्यिक सिद्धान्तकार, नैतिक दार्शनिक, व राजनैतिक विचारक ख। वय्कःयात वय्कःया ग्रन्थ चिनाखँ ''ला कमेदिया'' (La commedia)या निंतिं म्हसीकिगु या। थुकियात लिपा ''La divina commedia'' ''([[द दिभाइन कमेडी]])'' धाइगु यात। थ्व सफूयात "दिभाइन" वा दैवी नां बोकाकियों बियादिगु ख। वय्कःया विचारय् थ्व सफू इतालियन भाषाया व हलिम साहित्यया उत्कृष्ट दसु जुगुलिं वय्कलं थ्व नां बियादिगु ख। <ref>{{cite book|last=Bloom|first=Harold|authorlink=Harold Bloom|title=The Western Canon|url=https://archive.org/details/westerncanonbook00bloorich|year=1994}}</ref> इटालीइ थ्व ग्रन्थयात सोम्मो पोएता ''{{lang|it|il Sommo Poeta}}'' ("सर्वोच्च चिनाखँ") वा ''{{lang|it|il Poeta}}'' पोएता वा चिनाखँ जक्क धाइगु या। दान्ते, पेत्रार्क व बोकाकियोयात स्वंगु झरना "the three fountains" वा स्वंगु राजमुकुट "the three crowns" नं धाइगु या। == च्वखँ == ===लातिन भासय्=== * ''[[दि भल्गारी एलोक्वेन्ता]]'': थ्व वय्कलं लातिन भाषाय् च्वयादीगु छगू प्रसिद्ध च्वखँ वा ग्रन्थ खः। थ्व च्वखँ १३०२ निसें १३०५ या दथुइ च्वयादीगु अनुमान दु। थ्व सफूया मू विषय जनभाषा वा लोकभाषा (Vernacular language) या महत्त्व व साहित्यय् थुकिया छ्यलाबुला खः। दान्ते नं थ्व ग्रन्थय् उच्च लातिन भाषा स्वया मनूतयेसं न्हिथं ल्हाइगु जनभाषा नं साहित्यिक रचनाया निंतिं उतिकं सक्षम व श्रेष्ठ जुइफु धकाः तर्क यानादीगु दु। वय्‌कलं इटालीया थीथी स्थानीय बोलितयेगु विश्लेषण यानाः छगू परिष्कृत व आदर्श इतालियन साहित्यिक भाषाया पलिस्था यायेगु विचार न्ह्यःने तयादीगु खः। थ्व ग्रन्थ पूर्ण जुये मफुत व निगू भाग जक उपलब्ध दु, तर थुकिया प्रभाव युरोपियन भाषाविज्ञान व काव्यशास्त्रय् तःधंगु दु। थ्व सफूलं मध्यकालीन युरोपय् जनभाषायात उच्च सम्मान व स्थान बिइत तःधंगु योगदान बियातःगु दु। थौंकन्हे थ्व ग्रन्थ इतालियन भाषा व साहित्यया इतिहास अध्ययन यायेत छगू महत्त्वपूर्ण दसिंया रूपय् कायेगु या। थ्व सफूलं साहित्यय् जनभाषाया प्रयोगयात वैधानिकता व दार्शनिक आधार प्रदान यात। * ''[[दि मोनार्किया]]'': थ्व वय्कलं लातिन भासय् च्वयादीगु राजनीति शास्त्र सम्बन्धी छगू नांजाःगु ग्रन्थ खः। थ्व ग्रन्थ स्वब्वः वा सफूति बायातःगु दु। थुकी दान्तें हलिमय् शान्ति व न्याय पलिस्था यायेत छगू सार्वभौम विश्व साम्राज्य (Universal Monarchy) या आवश्यकतायात पुष्टि यानादीगु कुतः दु। वय्‌कःया तर्क कथं हलिमय् छम्ह जक सम्राट वा सर्वोच्च शासक जुइबिले जक आन्तरिक द्वन्द्व क्वछिनाः मानव समाजं प्रगति यायेफु। थ्व ग्रन्थय् दान्तें धर्मनिरपेक्ष राजनीतिक सत्ता व धार्मिक सत्ता (पोप) या दथुइ शक्ति विभाजन जुयाच्वनेमाः धकाः खँ न्ह्यःने तयादीगु दु। वय्‌कःया कथं सम्राटया अधिकार तपेंक परमेश्वरं प्राप्त जुइ, पोप निसें मखु। थ्व विचारं यानाः थ्व ग्रन्थ उगु ईलय् रोमन क्याथोलिक चर्चया निंतिं विवादास्पद जुल व चर्चं थुकियात प्रतिबन्धित नं यात। थ्व ग्रन्थ मध्यकालीन युरोपेली राजनीतिक दर्शनया छगू उत्कृष्ट व महत्त्वपूर्ण दसु खः। थुकिया प्रभाव लिपाया युरोपेली राजनीतिक सिद्धान्त व राज्य-धर्म ब्वथलाया अवधारणाय् खनेदु। * ''[[एक्लोग्यूस]]'': थ्व च्वखँ दान्तें थःगु जीवनया लिपांगु कालय् लातिन भाषाय् च्वयादीगु निगू काव्यिक मुना खः। थ्व च्वखँ प्राचीन रोमन चिनाखँमि भर्जिलया जवाः काव्य शैली (Pastoral poetry) पाखे प्रभावित जुयाः च्वयादीगु खः। दान्तें थ्व काव्यत बोलोग्नाया विद्वान जोवान्नी देल भर्जिलियो (Giovanni del Virgilio) लिसे जुगु पत्राचारया लिसः कथं च्वयादीगु खः। जोवान्नीं दान्तेयात लातिन भासय् महाकाव्य च्वयेत इनाप याःगु ईलय् दान्तें थःगु जनभाषा प्रयोगया अडानयात कायम तयाः थ्व काव्यिक लिसः बियादीगु खः। थ्व च्वखँय् दान्तें ग्रामीण व प्राकृतिक प्रतीकया छ्यलाबुला यानाः थःगु विचाः व भावना व्यक्त यानादीगु दु। थ्व निगू लातिन चिनाखँतेसं दान्तेया प्राचीन शास्त्रीय साहित्य व लातिन भाषाया क्षमतायात क्यनि। थुकियात दान्तेया साहित्यिक जीवनया लिपांगु शास्त्रीय कृति कथं कायेगु या। थ्व काव्यं पुनर्जागरण काल स्वया न्ह्यः हे शास्त्रीय साहित्यया पुनःजागरणया सङ्केत याःगु दु। * ''[[लेतर्स (दान्ते)|लेतर्स]]'': थ्व च्वखँ दान्ते अलिघियेरीं थःगु जीवनकालय् लातिन भाषाय् च्वयादीगु थीथी पौतेगु मुनाः खः। थ्व पौतेगु दथुइ थ्यं-मथ्यं १३पू मू पौ थौंकन्हे दयाच्वंगु दु गुकिलिं दान्तेया राजनीतिक, दार्शनिक, व व्यक्तिगत विचाः अले अबिलेया इतिहास म्हसीकेत तसकं महत्त्वपूर्ण दु। थ्व पौत युरोपेली शासकत, कार्डिनलत, व वय्‌कःया पासातयेत च्वयादीगु खः। थुकिलि फ्लोरेन्स नगर पाखें पिथने धुंकाः दान्तेया स्याःचाः, इटालीया राजनीतिक अस्थिरता प्रति वय्‌कःया च्युता, व पवित्र रोमन सम्राटप्रति वय्‌कःया आशा व्यक्त जूगु दु। थ्व मुनाय् मू रूपं कांग्रान्दे देल्ला स्काला (Can Grande della Scala) या नामं च्वयादीगु पौ तसकं नांजाः, गुकिलि वय्‌कःया महान महाकाव्य 'दिभाइन कमेदी' या व्याख्या व संरचनाया खँ चकंकः कनातःगु दु। थ्व पौतयेगु भाषा उच्च लातिन शैलीया दु गुकिं दान्तेया शास्त्रीय ज्ञान व वक्तृत्व कलायात क्यनि। थ्व च्वसँतयेसं मध्यकालीन युरोपया राजनीति व दान्तेया व्यक्तित्वयात थुइकेत तःधंगु ग्वाहालि याइ। ===इतालियानो भासय्=== * ''[[ला भिता न्युओवा]]'': थ्व च्वखँ वय्कलं १२९२ निसें १२९४ या दथुइ च्वयादीगु छगू प्रसिद्ध गद्य-पद्य मिश्रित च्वखँ खः। नेपालभासय् थुकिया अर्थ 'न्हूगु जीवन' जुइ। थ्व सफू दान्तेया मतिनामि बियात्रिस पोर्तिनारी (Beatrice Portinari) प्रति वय्‌कःया निष्काम व पवित्र मतिनायात समर्पित यानातःगु दु। थ्व सफूति चिनाखँ व उकिया व्याख्या यानातःगु गद्य भागया सुन्दर मिश्रण खनेदु। थ्व कृति तस्कन जनभाषाय् च्वयादीगु खः गुकिं इतालियन साहित्यय् न्हूगु युगया शुरुआत यात। बियात्रिसया लुमन्ति, वय्‌कःलिसे जूगु नापलाःगु झाका, व वय्‌कःया अकाल्पनिक मदुगु घटना लिपा दान्तेया मनय् वःगु भावत थ्व सफूलि तसकं संवेगात्मक रूपं ब्वयातःगु दु। थ्व सफूतिं दान्तेया मतिनायात भौतिक जक मखुसे आध्यात्मिक व दिव्य रूपय् क्यंगु दु। थ्व कृतिं लिपा च्वयादीगु महाकाव्य 'दिभाइन कमेदी' या निंतिं जग दयेकेगु ज्या यात। थुकियात युरोपेली साहित्यया न्हापांगु आत्मकथात्मक प्रेम-काव्यया कथं म्हसीकिगु याइ। * ''[[ले रिमे]]'' * ''[[कन्भिभियो]]'' * ''[[दिभाइन कमेदी]]'' * ''[[इन्फर्नो]]'' * ''[[पुर्गातोरियो]]'' * ''[[पारादिसो]]'' == लिधंसा == [[Image:Casa di dante 01.JPG|thumb|left|Dante's house museum in Florence. The house has been significantly altered since Dante's time.{{Sfn|Barbero|2022|p=79}}]] [[Image:Bargello - Kapelle Fresko 2a.jpg|thumb|upright=.75|Alleged Dante portrait attributed to [[Giotto di Bondone|Giotto]]]] [[Image:Dante alighieri, Palazzo dei Giudici.jpg|thumb|upright=.8|left|Portrait of Dante, {{Circa|1375–1406}}, from a fresco in the Palazzo dei Giudici, Florence{{Sfn|Santagata|2016|p=6}}]] {{लिधंसा|}} ==स्वयादिसँ== * [[चिनाखँ]] {{Commonscat|Dante Alighieri}} [[पुचः:चिनाखँमि]] [[पुचः:जीवनी]] 5peg3zijggobro4voaeukrgjrdjxefe 1126286 1126284 2026-09-27T18:57:17Z Eukesh 11 /* इतालियानो भासय् */ 1126286 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/दान्ते अलिघिएरी}} {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = दान्ते अलिघिएरी | image = Dante-alighieri.jpg|thumb|left | caption = दान्तेया किपा | alt = head-and-chest side portrait of Dante in red and white coat and cowl | pseudonym = | birth_date = Mid-May to mid-June 1265 | birth_place = [[Florence]] | death_date = {{death date|1321|9|14}} (aged about 56) | death_place = [[Ravenna]] | occupation = [[Statesman]], [[poet]], language theorist | nationality = [[Italians|Italian]] | genre = | movement = ''[[Dolce Stil Novo]]'' | influences = [[Aristotle]], [[Homer]], [[Cicero]], [[Virgil]], [[Ovid]], [[Boethius]], [[Avicenna]], [[Averroes]], [[Albert the Great]], [[Thomas Aquinas]], [[Bonaventure]], [[Richard of St. Victor]], [[Boethius of Dacia]] | influenced = almost all [[Western literature]], [[Samuel Beckett]], [[Giovanni Boccaccio]], [[Geoffrey Chaucer]], [[Jorge Luis Borges]], [[William Blake]], [[Sandro Botticelli]], [[Anthony Burgess]], [[T. S. Eliot]], [[John Milton]] }} '''दुरान्ते देग्ली अलिघिएरी''' ([[ल्याटिन लिपि]]:Durante degli Alighieri वा दान्ते (सन् १२६५-१३२१) छम्ह इटालियन चिनाखँमि, च्वमि, साहित्यिक सिद्धान्तकार, नैतिक दार्शनिक, व राजनैतिक विचारक ख। वय्कःयात वय्कःया ग्रन्थ चिनाखँ ''ला कमेदिया'' (La commedia)या निंतिं म्हसीकिगु या। थुकियात लिपा ''La divina commedia'' ''([[द दिभाइन कमेडी]])'' धाइगु यात। थ्व सफूयात "दिभाइन" वा दैवी नां बोकाकियों बियादिगु ख। वय्कःया विचारय् थ्व सफू इतालियन भाषाया व हलिम साहित्यया उत्कृष्ट दसु जुगुलिं वय्कलं थ्व नां बियादिगु ख। <ref>{{cite book|last=Bloom|first=Harold|authorlink=Harold Bloom|title=The Western Canon|url=https://archive.org/details/westerncanonbook00bloorich|year=1994}}</ref> इटालीइ थ्व ग्रन्थयात सोम्मो पोएता ''{{lang|it|il Sommo Poeta}}'' ("सर्वोच्च चिनाखँ") वा ''{{lang|it|il Poeta}}'' पोएता वा चिनाखँ जक्क धाइगु या। दान्ते, पेत्रार्क व बोकाकियोयात स्वंगु झरना "the three fountains" वा स्वंगु राजमुकुट "the three crowns" नं धाइगु या। == च्वखँ == ===लातिन भासय्=== * ''[[दि भल्गारी एलोक्वेन्ता]]'': थ्व वय्कलं लातिन भाषाय् च्वयादीगु छगू प्रसिद्ध च्वखँ वा ग्रन्थ खः। थ्व च्वखँ १३०२ निसें १३०५ या दथुइ च्वयादीगु अनुमान दु। थ्व सफूया मू विषय जनभाषा वा लोकभाषा (Vernacular language) या महत्त्व व साहित्यय् थुकिया छ्यलाबुला खः। दान्ते नं थ्व ग्रन्थय् उच्च लातिन भाषा स्वया मनूतयेसं न्हिथं ल्हाइगु जनभाषा नं साहित्यिक रचनाया निंतिं उतिकं सक्षम व श्रेष्ठ जुइफु धकाः तर्क यानादीगु दु। वय्‌कलं इटालीया थीथी स्थानीय बोलितयेगु विश्लेषण यानाः छगू परिष्कृत व आदर्श इतालियन साहित्यिक भाषाया पलिस्था यायेगु विचार न्ह्यःने तयादीगु खः। थ्व ग्रन्थ पूर्ण जुये मफुत व निगू भाग जक उपलब्ध दु, तर थुकिया प्रभाव युरोपियन भाषाविज्ञान व काव्यशास्त्रय् तःधंगु दु। थ्व सफूलं मध्यकालीन युरोपय् जनभाषायात उच्च सम्मान व स्थान बिइत तःधंगु योगदान बियातःगु दु। थौंकन्हे थ्व ग्रन्थ इतालियन भाषा व साहित्यया इतिहास अध्ययन यायेत छगू महत्त्वपूर्ण दसिंया रूपय् कायेगु या। थ्व सफूलं साहित्यय् जनभाषाया प्रयोगयात वैधानिकता व दार्शनिक आधार प्रदान यात। * ''[[दि मोनार्किया]]'': थ्व वय्कलं लातिन भासय् च्वयादीगु राजनीति शास्त्र सम्बन्धी छगू नांजाःगु ग्रन्थ खः। थ्व ग्रन्थ स्वब्वः वा सफूति बायातःगु दु। थुकी दान्तें हलिमय् शान्ति व न्याय पलिस्था यायेत छगू सार्वभौम विश्व साम्राज्य (Universal Monarchy) या आवश्यकतायात पुष्टि यानादीगु कुतः दु। वय्‌कःया तर्क कथं हलिमय् छम्ह जक सम्राट वा सर्वोच्च शासक जुइबिले जक आन्तरिक द्वन्द्व क्वछिनाः मानव समाजं प्रगति यायेफु। थ्व ग्रन्थय् दान्तें धर्मनिरपेक्ष राजनीतिक सत्ता व धार्मिक सत्ता (पोप) या दथुइ शक्ति विभाजन जुयाच्वनेमाः धकाः खँ न्ह्यःने तयादीगु दु। वय्‌कःया कथं सम्राटया अधिकार तपेंक परमेश्वरं प्राप्त जुइ, पोप निसें मखु। थ्व विचारं यानाः थ्व ग्रन्थ उगु ईलय् रोमन क्याथोलिक चर्चया निंतिं विवादास्पद जुल व चर्चं थुकियात प्रतिबन्धित नं यात। थ्व ग्रन्थ मध्यकालीन युरोपेली राजनीतिक दर्शनया छगू उत्कृष्ट व महत्त्वपूर्ण दसु खः। थुकिया प्रभाव लिपाया युरोपेली राजनीतिक सिद्धान्त व राज्य-धर्म ब्वथलाया अवधारणाय् खनेदु। * ''[[एक्लोग्यूस]]'': थ्व च्वखँ दान्तें थःगु जीवनया लिपांगु कालय् लातिन भाषाय् च्वयादीगु निगू काव्यिक मुना खः। थ्व च्वखँ प्राचीन रोमन चिनाखँमि भर्जिलया जवाः काव्य शैली (Pastoral poetry) पाखे प्रभावित जुयाः च्वयादीगु खः। दान्तें थ्व काव्यत बोलोग्नाया विद्वान जोवान्नी देल भर्जिलियो (Giovanni del Virgilio) लिसे जुगु पत्राचारया लिसः कथं च्वयादीगु खः। जोवान्नीं दान्तेयात लातिन भासय् महाकाव्य च्वयेत इनाप याःगु ईलय् दान्तें थःगु जनभाषा प्रयोगया अडानयात कायम तयाः थ्व काव्यिक लिसः बियादीगु खः। थ्व च्वखँय् दान्तें ग्रामीण व प्राकृतिक प्रतीकया छ्यलाबुला यानाः थःगु विचाः व भावना व्यक्त यानादीगु दु। थ्व निगू लातिन चिनाखँतेसं दान्तेया प्राचीन शास्त्रीय साहित्य व लातिन भाषाया क्षमतायात क्यनि। थुकियात दान्तेया साहित्यिक जीवनया लिपांगु शास्त्रीय कृति कथं कायेगु या। थ्व काव्यं पुनर्जागरण काल स्वया न्ह्यः हे शास्त्रीय साहित्यया पुनःजागरणया सङ्केत याःगु दु। * ''[[लेतर्स (दान्ते)|लेतर्स]]'': थ्व च्वखँ दान्ते अलिघियेरीं थःगु जीवनकालय् लातिन भाषाय् च्वयादीगु थीथी पौतेगु मुनाः खः। थ्व पौतेगु दथुइ थ्यं-मथ्यं १३पू मू पौ थौंकन्हे दयाच्वंगु दु गुकिलिं दान्तेया राजनीतिक, दार्शनिक, व व्यक्तिगत विचाः अले अबिलेया इतिहास म्हसीकेत तसकं महत्त्वपूर्ण दु। थ्व पौत युरोपेली शासकत, कार्डिनलत, व वय्‌कःया पासातयेत च्वयादीगु खः। थुकिलि फ्लोरेन्स नगर पाखें पिथने धुंकाः दान्तेया स्याःचाः, इटालीया राजनीतिक अस्थिरता प्रति वय्‌कःया च्युता, व पवित्र रोमन सम्राटप्रति वय्‌कःया आशा व्यक्त जूगु दु। थ्व मुनाय् मू रूपं कांग्रान्दे देल्ला स्काला (Can Grande della Scala) या नामं च्वयादीगु पौ तसकं नांजाः, गुकिलि वय्‌कःया महान महाकाव्य 'दिभाइन कमेदी' या व्याख्या व संरचनाया खँ चकंकः कनातःगु दु। थ्व पौतयेगु भाषा उच्च लातिन शैलीया दु गुकिं दान्तेया शास्त्रीय ज्ञान व वक्तृत्व कलायात क्यनि। थ्व च्वसँतयेसं मध्यकालीन युरोपया राजनीति व दान्तेया व्यक्तित्वयात थुइकेत तःधंगु ग्वाहालि याइ। ===इतालियानो भासय्=== * ''[[ला भिता न्युओवा]]'': थ्व च्वखँ वय्कलं १२९२ निसें १२९४ या दथुइ च्वयादीगु छगू प्रसिद्ध गद्य-पद्य मिश्रित च्वखँ खः। नेपालभासय् थुकिया अर्थ 'न्हूगु जीवन' जुइ। थ्व सफू दान्तेया मतिनामि बियात्रिस पोर्तिनारी (Beatrice Portinari) प्रति वय्‌कःया निष्काम व पवित्र मतिनायात समर्पित यानातःगु दु। थ्व सफूति चिनाखँ व उकिया व्याख्या यानातःगु गद्य भागया सुन्दर मिश्रण खनेदु। थ्व कृति तस्कन जनभाषाय् च्वयादीगु खः गुकिं इतालियन साहित्यय् न्हूगु युगया शुरुआत यात। बियात्रिसया लुमन्ति, वय्‌कःलिसे जूगु नापलाःगु झाका, व वय्‌कःया अकाल्पनिक मदुगु घटना लिपा दान्तेया मनय् वःगु भावत थ्व सफूलि तसकं संवेगात्मक रूपं ब्वयातःगु दु। थ्व सफूतिं दान्तेया मतिनायात भौतिक जक मखुसे आध्यात्मिक व दिव्य रूपय् क्यंगु दु। थ्व कृतिं लिपा च्वयादीगु महाकाव्य 'दिभाइन कमेदी' या निंतिं जग दयेकेगु ज्या यात। थुकियात युरोपेली साहित्यया न्हापांगु आत्मकथात्मक प्रेम-काव्यया कथं म्हसीकिगु याइ। * ''[[ले रिमे]]'': थ्व चिनाखँमुना वय्कलं थःगु जीवनया थीथी चरणय् च्वयादीगु चिहाकःगु चिनाखँतेगु मुनाः खः। थ्व मुनाः दान्तें थःहे मुंकादीगु यानादीगु मखुसे लिपा साहित्यकारतयेसं मुंकाः पिथंगु खः। थुकिलि दान्तेया याकुब कालय् च्वयादीगु मतिना चिनाखँ निसें काव्यात्मक बहस व दार्शनिक विचाः दूगु चिनाखँत दुथ्याः। थ्व मुनाय् 'पेत्रोसा' (Petrosa) चिनाखँझ्वः नं दु गुकिलि निर्दयी मिसाप्रति तच्वःगु व थाकूगु काव्यिक शैली छ्यलातःगु दु। थ्व चिनाखँतयेसं दान्तेया काव्य शैलीया विकास व वय्‌कःया प्रयोगशीलतायात क्यनि। थुकिलि सोनेट (Sonnet), कान्जोने (Canzone), व ब्यालाड (Ballad) थेंज्याःगु युरोपेली छन्दत छ्यलातःगु दु। थ्व मुनां दान्तेया व्यक्तिगत जीवन, पासापिं नापया स्वापू, व वय्‌कःया समकालीन समाजया झलक बिइ। 'डिभाइन कमेदी' स्वया न्ह्यः दान्तेया काव्य यात्रा थुइकेत थ्व सफू तसकं महत्त्वपूर्ण दु। थुकिया भाषा जनभाषा तस्कनय् आधारित दु। * ''[[कन्भिभियो]]'' * ''[[दिभाइन कमेदी]]'' * ''[[इन्फर्नो]]'' * ''[[पुर्गातोरियो]]'' * ''[[पारादिसो]]'' == लिधंसा == [[Image:Casa di dante 01.JPG|thumb|left|Dante's house museum in Florence. The house has been significantly altered since Dante's time.{{Sfn|Barbero|2022|p=79}}]] [[Image:Bargello - Kapelle Fresko 2a.jpg|thumb|upright=.75|Alleged Dante portrait attributed to [[Giotto di Bondone|Giotto]]]] [[Image:Dante alighieri, Palazzo dei Giudici.jpg|thumb|upright=.8|left|Portrait of Dante, {{Circa|1375–1406}}, from a fresco in the Palazzo dei Giudici, Florence{{Sfn|Santagata|2016|p=6}}]] {{लिधंसा|}} ==स्वयादिसँ== * [[चिनाखँ]] {{Commonscat|Dante Alighieri}} [[पुचः:चिनाखँमि]] [[पुचः:जीवनी]] mwi8vocllrq795mo696sh01d0ktuyan 1126288 1126286 2026-09-27T19:00:17Z Eukesh 11 /* इतालियानो भासय् */ 1126288 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/दान्ते अलिघिएरी}} {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = दान्ते अलिघिएरी | image = Dante-alighieri.jpg|thumb|left | caption = दान्तेया किपा | alt = head-and-chest side portrait of Dante in red and white coat and cowl | pseudonym = | birth_date = Mid-May to mid-June 1265 | birth_place = [[Florence]] | death_date = {{death date|1321|9|14}} (aged about 56) | death_place = [[Ravenna]] | occupation = [[Statesman]], [[poet]], language theorist | nationality = [[Italians|Italian]] | genre = | movement = ''[[Dolce Stil Novo]]'' | influences = [[Aristotle]], [[Homer]], [[Cicero]], [[Virgil]], [[Ovid]], [[Boethius]], [[Avicenna]], [[Averroes]], [[Albert the Great]], [[Thomas Aquinas]], [[Bonaventure]], [[Richard of St. Victor]], [[Boethius of Dacia]] | influenced = almost all [[Western literature]], [[Samuel Beckett]], [[Giovanni Boccaccio]], [[Geoffrey Chaucer]], [[Jorge Luis Borges]], [[William Blake]], [[Sandro Botticelli]], [[Anthony Burgess]], [[T. S. Eliot]], [[John Milton]] }} '''दुरान्ते देग्ली अलिघिएरी''' ([[ल्याटिन लिपि]]:Durante degli Alighieri वा दान्ते (सन् १२६५-१३२१) छम्ह इटालियन चिनाखँमि, च्वमि, साहित्यिक सिद्धान्तकार, नैतिक दार्शनिक, व राजनैतिक विचारक ख। वय्कःयात वय्कःया ग्रन्थ चिनाखँ ''ला कमेदिया'' (La commedia)या निंतिं म्हसीकिगु या। थुकियात लिपा ''La divina commedia'' ''([[द दिभाइन कमेडी]])'' धाइगु यात। थ्व सफूयात "दिभाइन" वा दैवी नां बोकाकियों बियादिगु ख। वय्कःया विचारय् थ्व सफू इतालियन भाषाया व हलिम साहित्यया उत्कृष्ट दसु जुगुलिं वय्कलं थ्व नां बियादिगु ख। <ref>{{cite book|last=Bloom|first=Harold|authorlink=Harold Bloom|title=The Western Canon|url=https://archive.org/details/westerncanonbook00bloorich|year=1994}}</ref> इटालीइ थ्व ग्रन्थयात सोम्मो पोएता ''{{lang|it|il Sommo Poeta}}'' ("सर्वोच्च चिनाखँ") वा ''{{lang|it|il Poeta}}'' पोएता वा चिनाखँ जक्क धाइगु या। दान्ते, पेत्रार्क व बोकाकियोयात स्वंगु झरना "the three fountains" वा स्वंगु राजमुकुट "the three crowns" नं धाइगु या। == च्वखँ == ===लातिन भासय्=== * ''[[दि भल्गारी एलोक्वेन्ता]]'': थ्व वय्कलं लातिन भाषाय् च्वयादीगु छगू प्रसिद्ध च्वखँ वा ग्रन्थ खः। थ्व च्वखँ १३०२ निसें १३०५ या दथुइ च्वयादीगु अनुमान दु। थ्व सफूया मू विषय जनभाषा वा लोकभाषा (Vernacular language) या महत्त्व व साहित्यय् थुकिया छ्यलाबुला खः। दान्ते नं थ्व ग्रन्थय् उच्च लातिन भाषा स्वया मनूतयेसं न्हिथं ल्हाइगु जनभाषा नं साहित्यिक रचनाया निंतिं उतिकं सक्षम व श्रेष्ठ जुइफु धकाः तर्क यानादीगु दु। वय्‌कलं इटालीया थीथी स्थानीय बोलितयेगु विश्लेषण यानाः छगू परिष्कृत व आदर्श इतालियन साहित्यिक भाषाया पलिस्था यायेगु विचार न्ह्यःने तयादीगु खः। थ्व ग्रन्थ पूर्ण जुये मफुत व निगू भाग जक उपलब्ध दु, तर थुकिया प्रभाव युरोपियन भाषाविज्ञान व काव्यशास्त्रय् तःधंगु दु। थ्व सफूलं मध्यकालीन युरोपय् जनभाषायात उच्च सम्मान व स्थान बिइत तःधंगु योगदान बियातःगु दु। थौंकन्हे थ्व ग्रन्थ इतालियन भाषा व साहित्यया इतिहास अध्ययन यायेत छगू महत्त्वपूर्ण दसिंया रूपय् कायेगु या। थ्व सफूलं साहित्यय् जनभाषाया प्रयोगयात वैधानिकता व दार्शनिक आधार प्रदान यात। * ''[[दि मोनार्किया]]'': थ्व वय्कलं लातिन भासय् च्वयादीगु राजनीति शास्त्र सम्बन्धी छगू नांजाःगु ग्रन्थ खः। थ्व ग्रन्थ स्वब्वः वा सफूति बायातःगु दु। थुकी दान्तें हलिमय् शान्ति व न्याय पलिस्था यायेत छगू सार्वभौम विश्व साम्राज्य (Universal Monarchy) या आवश्यकतायात पुष्टि यानादीगु कुतः दु। वय्‌कःया तर्क कथं हलिमय् छम्ह जक सम्राट वा सर्वोच्च शासक जुइबिले जक आन्तरिक द्वन्द्व क्वछिनाः मानव समाजं प्रगति यायेफु। थ्व ग्रन्थय् दान्तें धर्मनिरपेक्ष राजनीतिक सत्ता व धार्मिक सत्ता (पोप) या दथुइ शक्ति विभाजन जुयाच्वनेमाः धकाः खँ न्ह्यःने तयादीगु दु। वय्‌कःया कथं सम्राटया अधिकार तपेंक परमेश्वरं प्राप्त जुइ, पोप निसें मखु। थ्व विचारं यानाः थ्व ग्रन्थ उगु ईलय् रोमन क्याथोलिक चर्चया निंतिं विवादास्पद जुल व चर्चं थुकियात प्रतिबन्धित नं यात। थ्व ग्रन्थ मध्यकालीन युरोपेली राजनीतिक दर्शनया छगू उत्कृष्ट व महत्त्वपूर्ण दसु खः। थुकिया प्रभाव लिपाया युरोपेली राजनीतिक सिद्धान्त व राज्य-धर्म ब्वथलाया अवधारणाय् खनेदु। * ''[[एक्लोग्यूस]]'': थ्व च्वखँ दान्तें थःगु जीवनया लिपांगु कालय् लातिन भाषाय् च्वयादीगु निगू काव्यिक मुना खः। थ्व च्वखँ प्राचीन रोमन चिनाखँमि भर्जिलया जवाः काव्य शैली (Pastoral poetry) पाखे प्रभावित जुयाः च्वयादीगु खः। दान्तें थ्व काव्यत बोलोग्नाया विद्वान जोवान्नी देल भर्जिलियो (Giovanni del Virgilio) लिसे जुगु पत्राचारया लिसः कथं च्वयादीगु खः। जोवान्नीं दान्तेयात लातिन भासय् महाकाव्य च्वयेत इनाप याःगु ईलय् दान्तें थःगु जनभाषा प्रयोगया अडानयात कायम तयाः थ्व काव्यिक लिसः बियादीगु खः। थ्व च्वखँय् दान्तें ग्रामीण व प्राकृतिक प्रतीकया छ्यलाबुला यानाः थःगु विचाः व भावना व्यक्त यानादीगु दु। थ्व निगू लातिन चिनाखँतेसं दान्तेया प्राचीन शास्त्रीय साहित्य व लातिन भाषाया क्षमतायात क्यनि। थुकियात दान्तेया साहित्यिक जीवनया लिपांगु शास्त्रीय कृति कथं कायेगु या। थ्व काव्यं पुनर्जागरण काल स्वया न्ह्यः हे शास्त्रीय साहित्यया पुनःजागरणया सङ्केत याःगु दु। * ''[[लेतर्स (दान्ते)|लेतर्स]]'': थ्व च्वखँ दान्ते अलिघियेरीं थःगु जीवनकालय् लातिन भाषाय् च्वयादीगु थीथी पौतेगु मुनाः खः। थ्व पौतेगु दथुइ थ्यं-मथ्यं १३पू मू पौ थौंकन्हे दयाच्वंगु दु गुकिलिं दान्तेया राजनीतिक, दार्शनिक, व व्यक्तिगत विचाः अले अबिलेया इतिहास म्हसीकेत तसकं महत्त्वपूर्ण दु। थ्व पौत युरोपेली शासकत, कार्डिनलत, व वय्‌कःया पासातयेत च्वयादीगु खः। थुकिलि फ्लोरेन्स नगर पाखें पिथने धुंकाः दान्तेया स्याःचाः, इटालीया राजनीतिक अस्थिरता प्रति वय्‌कःया च्युता, व पवित्र रोमन सम्राटप्रति वय्‌कःया आशा व्यक्त जूगु दु। थ्व मुनाय् मू रूपं कांग्रान्दे देल्ला स्काला (Can Grande della Scala) या नामं च्वयादीगु पौ तसकं नांजाः, गुकिलि वय्‌कःया महान महाकाव्य 'दिभाइन कमेदी' या व्याख्या व संरचनाया खँ चकंकः कनातःगु दु। थ्व पौतयेगु भाषा उच्च लातिन शैलीया दु गुकिं दान्तेया शास्त्रीय ज्ञान व वक्तृत्व कलायात क्यनि। थ्व च्वसँतयेसं मध्यकालीन युरोपया राजनीति व दान्तेया व्यक्तित्वयात थुइकेत तःधंगु ग्वाहालि याइ। ===इतालियानो भासय्=== * ''[[ला भिता न्युओवा]]'': थ्व च्वखँ वय्कलं १२९२ निसें १२९४ या दथुइ च्वयादीगु छगू प्रसिद्ध गद्य-पद्य मिश्रित च्वखँ खः। नेपालभासय् थुकिया अर्थ 'न्हूगु जीवन' जुइ। थ्व सफू दान्तेया मतिनामि बियात्रिस पोर्तिनारी (Beatrice Portinari) प्रति वय्‌कःया निष्काम व पवित्र मतिनायात समर्पित यानातःगु दु। थ्व सफूति चिनाखँ व उकिया व्याख्या यानातःगु गद्य भागया सुन्दर मिश्रण खनेदु। थ्व कृति तस्कन जनभाषाय् च्वयादीगु खः गुकिं इतालियन साहित्यय् न्हूगु युगया शुरुआत यात। बियात्रिसया लुमन्ति, वय्‌कःलिसे जूगु नापलाःगु झाका, व वय्‌कःया अकाल्पनिक मदुगु घटना लिपा दान्तेया मनय् वःगु भावत थ्व सफूलि तसकं संवेगात्मक रूपं ब्वयातःगु दु। थ्व सफूतिं दान्तेया मतिनायात भौतिक जक मखुसे आध्यात्मिक व दिव्य रूपय् क्यंगु दु। थ्व कृतिं लिपा च्वयादीगु महाकाव्य 'दिभाइन कमेदी' या निंतिं जग दयेकेगु ज्या यात। थुकियात युरोपेली साहित्यया न्हापांगु आत्मकथात्मक प्रेम-काव्यया कथं म्हसीकिगु याइ। * ''[[ले रिमे]]'': थ्व चिनाखँमुना वय्कलं थःगु जीवनया थीथी चरणय् च्वयादीगु चिहाकःगु चिनाखँतेगु मुनाः खः। थ्व मुनाः दान्तें थःहे मुंकादीगु यानादीगु मखुसे लिपा साहित्यकारतयेसं मुंकाः पिथंगु खः। थुकिलि दान्तेया याकुब कालय् च्वयादीगु मतिना चिनाखँ निसें काव्यात्मक बहस व दार्शनिक विचाः दूगु चिनाखँत दुथ्याः। थ्व मुनाय् 'पेत्रोसा' (Petrosa) चिनाखँझ्वः नं दु गुकिलि निर्दयी मिसाप्रति तच्वःगु व थाकूगु काव्यिक शैली छ्यलातःगु दु। थ्व चिनाखँतयेसं दान्तेया काव्य शैलीया विकास व वय्‌कःया प्रयोगशीलतायात क्यनि। थुकिलि सोनेट (Sonnet), कान्जोने (Canzone), व ब्यालाड (Ballad) थेंज्याःगु युरोपेली छन्दत छ्यलातःगु दु। थ्व मुनां दान्तेया व्यक्तिगत जीवन, पासापिं नापया स्वापू, व वय्‌कःया समकालीन समाजया झलक बिइ। 'डिभाइन कमेदी' स्वया न्ह्यः दान्तेया काव्य यात्रा थुइकेत थ्व सफू तसकं महत्त्वपूर्ण दु। थुकिया भाषा जनभाषा तस्कनय् आधारित दु। * ''[[कन्भिभियो]]'': थ्व १३०४ निसें १३०७ या दथुइ च्वयादीगु छगू महत्त्वपूर्ण दार्शनिक ग्रन्थ खः। नेपालभासय् थुकिया अर्थ 'भोय्' वा 'भ्वय्' (The Banquet) जुइ। थ्व सफू दान्तें ज्ञान व दर्शनया भोय्या रूपय् च्वयादीगु खः गन साधारण मनूतयेत ज्ञान बीगु उद्देश्य तयादीगु दु। थ्व सफू लातिन भाषाया थासय् जनभाषा (इतालियन) य् च्वयादीगु खः गुकिं यानाः विद्वानत जक मखुसे साधारण ब्वँमिपिंसं नं दार्शनिक ज्ञान प्राप्त यायेफत। थ्व ग्रन्थय् दान्तेया चिनाखँत व थुकिया विस्तृत दार्शनिक, खगोलीय, व नैतिक व्याख्यात दुथ्या। दान्तें थ्व सफूति नीतिशास्त्र, राजनीति आदिया थाकूगु विषयत ब्वयादीगु दु। थ्व ग्रन्थ गद्य रूपय् जनभाषा छ्यलाः च्वयादीगु युरोपया न्हापांगु मुख्य दर्शन ग्रन्थत मध्ये छगू खः। थ्व ग्रन्थं जनभाषाया उच्च बौद्धिक क्षमतायात साबित यानातःगु दु। * ''[[दिभाइन कमेदी]]'' * ''[[इन्फर्नो]]'' * ''[[पुर्गातोरियो]]'' * ''[[पारादिसो]]'' == लिधंसा == [[Image:Casa di dante 01.JPG|thumb|left|Dante's house museum in Florence. The house has been significantly altered since Dante's time.{{Sfn|Barbero|2022|p=79}}]] [[Image:Bargello - Kapelle Fresko 2a.jpg|thumb|upright=.75|Alleged Dante portrait attributed to [[Giotto di Bondone|Giotto]]]] [[Image:Dante alighieri, Palazzo dei Giudici.jpg|thumb|upright=.8|left|Portrait of Dante, {{Circa|1375–1406}}, from a fresco in the Palazzo dei Giudici, Florence{{Sfn|Santagata|2016|p=6}}]] {{लिधंसा|}} ==स्वयादिसँ== * [[चिनाखँ]] {{Commonscat|Dante Alighieri}} [[पुचः:चिनाखँमि]] [[पुचः:जीवनी]] lyzd89fwakdh8bj9t2kck3hlo7ovfun 1126291 1126288 2026-09-27T19:04:58Z Eukesh 11 /* इतालियानो भासय् */ 1126291 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/दान्ते अलिघिएरी}} {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = दान्ते अलिघिएरी | image = Dante-alighieri.jpg|thumb|left | caption = दान्तेया किपा | alt = head-and-chest side portrait of Dante in red and white coat and cowl | pseudonym = | birth_date = Mid-May to mid-June 1265 | birth_place = [[Florence]] | death_date = {{death date|1321|9|14}} (aged about 56) | death_place = [[Ravenna]] | occupation = [[Statesman]], [[poet]], language theorist | nationality = [[Italians|Italian]] | genre = | movement = ''[[Dolce Stil Novo]]'' | influences = [[Aristotle]], [[Homer]], [[Cicero]], [[Virgil]], [[Ovid]], [[Boethius]], [[Avicenna]], [[Averroes]], [[Albert the Great]], [[Thomas Aquinas]], [[Bonaventure]], [[Richard of St. Victor]], [[Boethius of Dacia]] | influenced = almost all [[Western literature]], [[Samuel Beckett]], [[Giovanni Boccaccio]], [[Geoffrey Chaucer]], [[Jorge Luis Borges]], [[William Blake]], [[Sandro Botticelli]], [[Anthony Burgess]], [[T. S. Eliot]], [[John Milton]] }} '''दुरान्ते देग्ली अलिघिएरी''' ([[ल्याटिन लिपि]]:Durante degli Alighieri वा दान्ते (सन् १२६५-१३२१) छम्ह इटालियन चिनाखँमि, च्वमि, साहित्यिक सिद्धान्तकार, नैतिक दार्शनिक, व राजनैतिक विचारक ख। वय्कःयात वय्कःया ग्रन्थ चिनाखँ ''ला कमेदिया'' (La commedia)या निंतिं म्हसीकिगु या। थुकियात लिपा ''La divina commedia'' ''([[द दिभाइन कमेडी]])'' धाइगु यात। थ्व सफूयात "दिभाइन" वा दैवी नां बोकाकियों बियादिगु ख। वय्कःया विचारय् थ्व सफू इतालियन भाषाया व हलिम साहित्यया उत्कृष्ट दसु जुगुलिं वय्कलं थ्व नां बियादिगु ख। <ref>{{cite book|last=Bloom|first=Harold|authorlink=Harold Bloom|title=The Western Canon|url=https://archive.org/details/westerncanonbook00bloorich|year=1994}}</ref> इटालीइ थ्व ग्रन्थयात सोम्मो पोएता ''{{lang|it|il Sommo Poeta}}'' ("सर्वोच्च चिनाखँ") वा ''{{lang|it|il Poeta}}'' पोएता वा चिनाखँ जक्क धाइगु या। दान्ते, पेत्रार्क व बोकाकियोयात स्वंगु झरना "the three fountains" वा स्वंगु राजमुकुट "the three crowns" नं धाइगु या। == च्वखँ == ===लातिन भासय्=== * ''[[दि भल्गारी एलोक्वेन्ता]]'': थ्व वय्कलं लातिन भाषाय् च्वयादीगु छगू प्रसिद्ध च्वखँ वा ग्रन्थ खः। थ्व च्वखँ १३०२ निसें १३०५ या दथुइ च्वयादीगु अनुमान दु। थ्व सफूया मू विषय जनभाषा वा लोकभाषा (Vernacular language) या महत्त्व व साहित्यय् थुकिया छ्यलाबुला खः। दान्ते नं थ्व ग्रन्थय् उच्च लातिन भाषा स्वया मनूतयेसं न्हिथं ल्हाइगु जनभाषा नं साहित्यिक रचनाया निंतिं उतिकं सक्षम व श्रेष्ठ जुइफु धकाः तर्क यानादीगु दु। वय्‌कलं इटालीया थीथी स्थानीय बोलितयेगु विश्लेषण यानाः छगू परिष्कृत व आदर्श इतालियन साहित्यिक भाषाया पलिस्था यायेगु विचार न्ह्यःने तयादीगु खः। थ्व ग्रन्थ पूर्ण जुये मफुत व निगू भाग जक उपलब्ध दु, तर थुकिया प्रभाव युरोपियन भाषाविज्ञान व काव्यशास्त्रय् तःधंगु दु। थ्व सफूलं मध्यकालीन युरोपय् जनभाषायात उच्च सम्मान व स्थान बिइत तःधंगु योगदान बियातःगु दु। थौंकन्हे थ्व ग्रन्थ इतालियन भाषा व साहित्यया इतिहास अध्ययन यायेत छगू महत्त्वपूर्ण दसिंया रूपय् कायेगु या। थ्व सफूलं साहित्यय् जनभाषाया प्रयोगयात वैधानिकता व दार्शनिक आधार प्रदान यात। * ''[[दि मोनार्किया]]'': थ्व वय्कलं लातिन भासय् च्वयादीगु राजनीति शास्त्र सम्बन्धी छगू नांजाःगु ग्रन्थ खः। थ्व ग्रन्थ स्वब्वः वा सफूति बायातःगु दु। थुकी दान्तें हलिमय् शान्ति व न्याय पलिस्था यायेत छगू सार्वभौम विश्व साम्राज्य (Universal Monarchy) या आवश्यकतायात पुष्टि यानादीगु कुतः दु। वय्‌कःया तर्क कथं हलिमय् छम्ह जक सम्राट वा सर्वोच्च शासक जुइबिले जक आन्तरिक द्वन्द्व क्वछिनाः मानव समाजं प्रगति यायेफु। थ्व ग्रन्थय् दान्तें धर्मनिरपेक्ष राजनीतिक सत्ता व धार्मिक सत्ता (पोप) या दथुइ शक्ति विभाजन जुयाच्वनेमाः धकाः खँ न्ह्यःने तयादीगु दु। वय्‌कःया कथं सम्राटया अधिकार तपेंक परमेश्वरं प्राप्त जुइ, पोप निसें मखु। थ्व विचारं यानाः थ्व ग्रन्थ उगु ईलय् रोमन क्याथोलिक चर्चया निंतिं विवादास्पद जुल व चर्चं थुकियात प्रतिबन्धित नं यात। थ्व ग्रन्थ मध्यकालीन युरोपेली राजनीतिक दर्शनया छगू उत्कृष्ट व महत्त्वपूर्ण दसु खः। थुकिया प्रभाव लिपाया युरोपेली राजनीतिक सिद्धान्त व राज्य-धर्म ब्वथलाया अवधारणाय् खनेदु। * ''[[एक्लोग्यूस]]'': थ्व च्वखँ दान्तें थःगु जीवनया लिपांगु कालय् लातिन भाषाय् च्वयादीगु निगू काव्यिक मुना खः। थ्व च्वखँ प्राचीन रोमन चिनाखँमि भर्जिलया जवाः काव्य शैली (Pastoral poetry) पाखे प्रभावित जुयाः च्वयादीगु खः। दान्तें थ्व काव्यत बोलोग्नाया विद्वान जोवान्नी देल भर्जिलियो (Giovanni del Virgilio) लिसे जुगु पत्राचारया लिसः कथं च्वयादीगु खः। जोवान्नीं दान्तेयात लातिन भासय् महाकाव्य च्वयेत इनाप याःगु ईलय् दान्तें थःगु जनभाषा प्रयोगया अडानयात कायम तयाः थ्व काव्यिक लिसः बियादीगु खः। थ्व च्वखँय् दान्तें ग्रामीण व प्राकृतिक प्रतीकया छ्यलाबुला यानाः थःगु विचाः व भावना व्यक्त यानादीगु दु। थ्व निगू लातिन चिनाखँतेसं दान्तेया प्राचीन शास्त्रीय साहित्य व लातिन भाषाया क्षमतायात क्यनि। थुकियात दान्तेया साहित्यिक जीवनया लिपांगु शास्त्रीय कृति कथं कायेगु या। थ्व काव्यं पुनर्जागरण काल स्वया न्ह्यः हे शास्त्रीय साहित्यया पुनःजागरणया सङ्केत याःगु दु। * ''[[लेतर्स (दान्ते)|लेतर्स]]'': थ्व च्वखँ दान्ते अलिघियेरीं थःगु जीवनकालय् लातिन भाषाय् च्वयादीगु थीथी पौतेगु मुनाः खः। थ्व पौतेगु दथुइ थ्यं-मथ्यं १३पू मू पौ थौंकन्हे दयाच्वंगु दु गुकिलिं दान्तेया राजनीतिक, दार्शनिक, व व्यक्तिगत विचाः अले अबिलेया इतिहास म्हसीकेत तसकं महत्त्वपूर्ण दु। थ्व पौत युरोपेली शासकत, कार्डिनलत, व वय्‌कःया पासातयेत च्वयादीगु खः। थुकिलि फ्लोरेन्स नगर पाखें पिथने धुंकाः दान्तेया स्याःचाः, इटालीया राजनीतिक अस्थिरता प्रति वय्‌कःया च्युता, व पवित्र रोमन सम्राटप्रति वय्‌कःया आशा व्यक्त जूगु दु। थ्व मुनाय् मू रूपं कांग्रान्दे देल्ला स्काला (Can Grande della Scala) या नामं च्वयादीगु पौ तसकं नांजाः, गुकिलि वय्‌कःया महान महाकाव्य 'दिभाइन कमेदी' या व्याख्या व संरचनाया खँ चकंकः कनातःगु दु। थ्व पौतयेगु भाषा उच्च लातिन शैलीया दु गुकिं दान्तेया शास्त्रीय ज्ञान व वक्तृत्व कलायात क्यनि। थ्व च्वसँतयेसं मध्यकालीन युरोपया राजनीति व दान्तेया व्यक्तित्वयात थुइकेत तःधंगु ग्वाहालि याइ। ===इतालियानो भासय्=== * ''[[ला भिता न्युओवा]]'': थ्व च्वखँ वय्कलं १२९२ निसें १२९४ या दथुइ च्वयादीगु छगू प्रसिद्ध गद्य-पद्य मिश्रित च्वखँ खः। नेपालभासय् थुकिया अर्थ 'न्हूगु जीवन' जुइ। थ्व सफू दान्तेया मतिनामि बियात्रिस पोर्तिनारी (Beatrice Portinari) प्रति वय्‌कःया निष्काम व पवित्र मतिनायात समर्पित यानातःगु दु। थ्व सफूति चिनाखँ व उकिया व्याख्या यानातःगु गद्य भागया सुन्दर मिश्रण खनेदु। थ्व कृति तस्कन जनभाषाय् च्वयादीगु खः गुकिं इतालियन साहित्यय् न्हूगु युगया शुरुआत यात। बियात्रिसया लुमन्ति, वय्‌कःलिसे जूगु नापलाःगु झाका, व वय्‌कःया अकाल्पनिक मदुगु घटना लिपा दान्तेया मनय् वःगु भावत थ्व सफूलि तसकं संवेगात्मक रूपं ब्वयातःगु दु। थ्व सफूतिं दान्तेया मतिनायात भौतिक जक मखुसे आध्यात्मिक व दिव्य रूपय् क्यंगु दु। थ्व कृतिं लिपा च्वयादीगु महाकाव्य 'दिभाइन कमेदी' या निंतिं जग दयेकेगु ज्या यात। थुकियात युरोपेली साहित्यया न्हापांगु आत्मकथात्मक प्रेम-काव्यया कथं म्हसीकिगु याइ। * ''[[ले रिमे]]'': थ्व चिनाखँमुना वय्कलं थःगु जीवनया थीथी चरणय् च्वयादीगु चिहाकःगु चिनाखँतेगु मुनाः खः। थ्व मुनाः दान्तें थःहे मुंकादीगु यानादीगु मखुसे लिपा साहित्यकारतयेसं मुंकाः पिथंगु खः। थुकिलि दान्तेया याकुब कालय् च्वयादीगु मतिना चिनाखँ निसें काव्यात्मक बहस व दार्शनिक विचाः दूगु चिनाखँत दुथ्याः। थ्व मुनाय् 'पेत्रोसा' (Petrosa) चिनाखँझ्वः नं दु गुकिलि निर्दयी मिसाप्रति तच्वःगु व थाकूगु काव्यिक शैली छ्यलातःगु दु। थ्व चिनाखँतयेसं दान्तेया काव्य शैलीया विकास व वय्‌कःया प्रयोगशीलतायात क्यनि। थुकिलि सोनेट (Sonnet), कान्जोने (Canzone), व ब्यालाड (Ballad) थेंज्याःगु युरोपेली छन्दत छ्यलातःगु दु। थ्व मुनां दान्तेया व्यक्तिगत जीवन, पासापिं नापया स्वापू, व वय्‌कःया समकालीन समाजया झलक बिइ। 'डिभाइन कमेदी' स्वया न्ह्यः दान्तेया काव्य यात्रा थुइकेत थ्व सफू तसकं महत्त्वपूर्ण दु। थुकिया भाषा जनभाषा तस्कनय् आधारित दु। * ''[[कन्भिभियो]]'': थ्व १३०४ निसें १३०७ या दथुइ च्वयादीगु छगू महत्त्वपूर्ण दार्शनिक ग्रन्थ खः। नेपालभासय् थुकिया अर्थ 'भोय्' वा 'भ्वय्' (The Banquet) जुइ। थ्व सफू दान्तें ज्ञान व दर्शनया भोय्या रूपय् च्वयादीगु खः गन साधारण मनूतयेत ज्ञान बीगु उद्देश्य तयादीगु दु। थ्व सफू लातिन भाषाया थासय् जनभाषा (इतालियन) य् च्वयादीगु खः गुकिं यानाः विद्वानत जक मखुसे साधारण ब्वँमिपिंसं नं दार्शनिक ज्ञान प्राप्त यायेफत। थ्व ग्रन्थय् दान्तेया चिनाखँत व थुकिया विस्तृत दार्शनिक, खगोलीय, व नैतिक व्याख्यात दुथ्या। दान्तें थ्व सफूति नीतिशास्त्र, राजनीति आदिया थाकूगु विषयत ब्वयादीगु दु। थ्व ग्रन्थ गद्य रूपय् जनभाषा छ्यलाः च्वयादीगु युरोपया न्हापांगु मुख्य दर्शन ग्रन्थत मध्ये छगू खः। थ्व ग्रन्थं जनभाषाया उच्च बौद्धिक क्षमतायात साबित यानातःगु दु। * ''[[दिभाइन कमेदी]]'': थ्व सफू वय्कलं १३०८ निसें १३२१ या दथुइ च्वयादीगु हलिंन्यंक नांजाःगु महाकाव्य खः। थ्व महाकाव्ययात युरोपेली साहित्यया दक्ले तःधंगु उत्कृष्ट च्वखँ मध्ये छगू कथं म्हसीकातःगु दु। थ्व महाकाव्य स्वंगू मू ब्वय् ब्वथलातःगु दु: इन्फर्नो (नर्क), पुर्गातोरियो (पापशोधन थाय्), व पारादिसो (स्वर्ग)। थ्व काव्यय् चिनाखँमि दान्ते थःहे काल्पनिक रूपं मृत्यु लिपाया हलिमय् यात्रा याइगु बाखँ वर्णन यानातःगु दु। थ्व यात्राय् वय्‌कःयात प्राचीन रोमन चिनाखँमि भर्जिल व लिपा वय्‌कःया मतिनामि बियात्रिसं मार्गदर्शन याइ। थ्व महाकाव्य लातिन भाषाया थासय् स्थानीय तस्कन इतालियन भासय् च्वयादीगु खः गुकिं आधुनिक इतालियन भाषाया जग तयेगु ज्या यात। थुकिलि मध्यकालीन युरोपया धर्म, दर्शन, राजनीति, व विज्ञानया विस्तृत झलक खनेदु। थ्व कृतिं हलिम साहित्य व कलाय् गम्भीर प्रभाव तयातःगु दु। * ''[[इन्फर्नो]]'' * ''[[पुर्गातोरियो]]'' * ''[[पारादिसो]]'' == लिधंसा == [[Image:Casa di dante 01.JPG|thumb|left|Dante's house museum in Florence. The house has been significantly altered since Dante's time.{{Sfn|Barbero|2022|p=79}}]] [[Image:Bargello - Kapelle Fresko 2a.jpg|thumb|upright=.75|Alleged Dante portrait attributed to [[Giotto di Bondone|Giotto]]]] [[Image:Dante alighieri, Palazzo dei Giudici.jpg|thumb|upright=.8|left|Portrait of Dante, {{Circa|1375–1406}}, from a fresco in the Palazzo dei Giudici, Florence{{Sfn|Santagata|2016|p=6}}]] {{लिधंसा|}} ==स्वयादिसँ== * [[चिनाखँ]] {{Commonscat|Dante Alighieri}} [[पुचः:चिनाखँमि]] [[पुचः:जीवनी]] i5rua7c0r6nfzzvd6yh02wo51hz03f7 1126297 1126291 2026-09-27T19:40:26Z Eukesh 11 /* इतालियानो भासय् */ 1126297 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/दान्ते अलिघिएरी}} {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = दान्ते अलिघिएरी | image = Dante-alighieri.jpg|thumb|left | caption = दान्तेया किपा | alt = head-and-chest side portrait of Dante in red and white coat and cowl | pseudonym = | birth_date = Mid-May to mid-June 1265 | birth_place = [[Florence]] | death_date = {{death date|1321|9|14}} (aged about 56) | death_place = [[Ravenna]] | occupation = [[Statesman]], [[poet]], language theorist | nationality = [[Italians|Italian]] | genre = | movement = ''[[Dolce Stil Novo]]'' | influences = [[Aristotle]], [[Homer]], [[Cicero]], [[Virgil]], [[Ovid]], [[Boethius]], [[Avicenna]], [[Averroes]], [[Albert the Great]], [[Thomas Aquinas]], [[Bonaventure]], [[Richard of St. Victor]], [[Boethius of Dacia]] | influenced = almost all [[Western literature]], [[Samuel Beckett]], [[Giovanni Boccaccio]], [[Geoffrey Chaucer]], [[Jorge Luis Borges]], [[William Blake]], [[Sandro Botticelli]], [[Anthony Burgess]], [[T. S. Eliot]], [[John Milton]] }} '''दुरान्ते देग्ली अलिघिएरी''' ([[ल्याटिन लिपि]]:Durante degli Alighieri वा दान्ते (सन् १२६५-१३२१) छम्ह इटालियन चिनाखँमि, च्वमि, साहित्यिक सिद्धान्तकार, नैतिक दार्शनिक, व राजनैतिक विचारक ख। वय्कःयात वय्कःया ग्रन्थ चिनाखँ ''ला कमेदिया'' (La commedia)या निंतिं म्हसीकिगु या। थुकियात लिपा ''La divina commedia'' ''([[द दिभाइन कमेडी]])'' धाइगु यात। थ्व सफूयात "दिभाइन" वा दैवी नां बोकाकियों बियादिगु ख। वय्कःया विचारय् थ्व सफू इतालियन भाषाया व हलिम साहित्यया उत्कृष्ट दसु जुगुलिं वय्कलं थ्व नां बियादिगु ख। <ref>{{cite book|last=Bloom|first=Harold|authorlink=Harold Bloom|title=The Western Canon|url=https://archive.org/details/westerncanonbook00bloorich|year=1994}}</ref> इटालीइ थ्व ग्रन्थयात सोम्मो पोएता ''{{lang|it|il Sommo Poeta}}'' ("सर्वोच्च चिनाखँ") वा ''{{lang|it|il Poeta}}'' पोएता वा चिनाखँ जक्क धाइगु या। दान्ते, पेत्रार्क व बोकाकियोयात स्वंगु झरना "the three fountains" वा स्वंगु राजमुकुट "the three crowns" नं धाइगु या। == च्वखँ == ===लातिन भासय्=== * ''[[दि भल्गारी एलोक्वेन्ता]]'': थ्व वय्कलं लातिन भाषाय् च्वयादीगु छगू प्रसिद्ध च्वखँ वा ग्रन्थ खः। थ्व च्वखँ १३०२ निसें १३०५ या दथुइ च्वयादीगु अनुमान दु। थ्व सफूया मू विषय जनभाषा वा लोकभाषा (Vernacular language) या महत्त्व व साहित्यय् थुकिया छ्यलाबुला खः। दान्ते नं थ्व ग्रन्थय् उच्च लातिन भाषा स्वया मनूतयेसं न्हिथं ल्हाइगु जनभाषा नं साहित्यिक रचनाया निंतिं उतिकं सक्षम व श्रेष्ठ जुइफु धकाः तर्क यानादीगु दु। वय्‌कलं इटालीया थीथी स्थानीय बोलितयेगु विश्लेषण यानाः छगू परिष्कृत व आदर्श इतालियन साहित्यिक भाषाया पलिस्था यायेगु विचार न्ह्यःने तयादीगु खः। थ्व ग्रन्थ पूर्ण जुये मफुत व निगू भाग जक उपलब्ध दु, तर थुकिया प्रभाव युरोपियन भाषाविज्ञान व काव्यशास्त्रय् तःधंगु दु। थ्व सफूलं मध्यकालीन युरोपय् जनभाषायात उच्च सम्मान व स्थान बिइत तःधंगु योगदान बियातःगु दु। थौंकन्हे थ्व ग्रन्थ इतालियन भाषा व साहित्यया इतिहास अध्ययन यायेत छगू महत्त्वपूर्ण दसिंया रूपय् कायेगु या। थ्व सफूलं साहित्यय् जनभाषाया प्रयोगयात वैधानिकता व दार्शनिक आधार प्रदान यात। * ''[[दि मोनार्किया]]'': थ्व वय्कलं लातिन भासय् च्वयादीगु राजनीति शास्त्र सम्बन्धी छगू नांजाःगु ग्रन्थ खः। थ्व ग्रन्थ स्वब्वः वा सफूति बायातःगु दु। थुकी दान्तें हलिमय् शान्ति व न्याय पलिस्था यायेत छगू सार्वभौम विश्व साम्राज्य (Universal Monarchy) या आवश्यकतायात पुष्टि यानादीगु कुतः दु। वय्‌कःया तर्क कथं हलिमय् छम्ह जक सम्राट वा सर्वोच्च शासक जुइबिले जक आन्तरिक द्वन्द्व क्वछिनाः मानव समाजं प्रगति यायेफु। थ्व ग्रन्थय् दान्तें धर्मनिरपेक्ष राजनीतिक सत्ता व धार्मिक सत्ता (पोप) या दथुइ शक्ति विभाजन जुयाच्वनेमाः धकाः खँ न्ह्यःने तयादीगु दु। वय्‌कःया कथं सम्राटया अधिकार तपेंक परमेश्वरं प्राप्त जुइ, पोप निसें मखु। थ्व विचारं यानाः थ्व ग्रन्थ उगु ईलय् रोमन क्याथोलिक चर्चया निंतिं विवादास्पद जुल व चर्चं थुकियात प्रतिबन्धित नं यात। थ्व ग्रन्थ मध्यकालीन युरोपेली राजनीतिक दर्शनया छगू उत्कृष्ट व महत्त्वपूर्ण दसु खः। थुकिया प्रभाव लिपाया युरोपेली राजनीतिक सिद्धान्त व राज्य-धर्म ब्वथलाया अवधारणाय् खनेदु। * ''[[एक्लोग्यूस]]'': थ्व च्वखँ दान्तें थःगु जीवनया लिपांगु कालय् लातिन भाषाय् च्वयादीगु निगू काव्यिक मुना खः। थ्व च्वखँ प्राचीन रोमन चिनाखँमि भर्जिलया जवाः काव्य शैली (Pastoral poetry) पाखे प्रभावित जुयाः च्वयादीगु खः। दान्तें थ्व काव्यत बोलोग्नाया विद्वान जोवान्नी देल भर्जिलियो (Giovanni del Virgilio) लिसे जुगु पत्राचारया लिसः कथं च्वयादीगु खः। जोवान्नीं दान्तेयात लातिन भासय् महाकाव्य च्वयेत इनाप याःगु ईलय् दान्तें थःगु जनभाषा प्रयोगया अडानयात कायम तयाः थ्व काव्यिक लिसः बियादीगु खः। थ्व च्वखँय् दान्तें ग्रामीण व प्राकृतिक प्रतीकया छ्यलाबुला यानाः थःगु विचाः व भावना व्यक्त यानादीगु दु। थ्व निगू लातिन चिनाखँतेसं दान्तेया प्राचीन शास्त्रीय साहित्य व लातिन भाषाया क्षमतायात क्यनि। थुकियात दान्तेया साहित्यिक जीवनया लिपांगु शास्त्रीय कृति कथं कायेगु या। थ्व काव्यं पुनर्जागरण काल स्वया न्ह्यः हे शास्त्रीय साहित्यया पुनःजागरणया सङ्केत याःगु दु। * ''[[लेतर्स (दान्ते)|लेतर्स]]'': थ्व च्वखँ दान्ते अलिघियेरीं थःगु जीवनकालय् लातिन भाषाय् च्वयादीगु थीथी पौतेगु मुनाः खः। थ्व पौतेगु दथुइ थ्यं-मथ्यं १३पू मू पौ थौंकन्हे दयाच्वंगु दु गुकिलिं दान्तेया राजनीतिक, दार्शनिक, व व्यक्तिगत विचाः अले अबिलेया इतिहास म्हसीकेत तसकं महत्त्वपूर्ण दु। थ्व पौत युरोपेली शासकत, कार्डिनलत, व वय्‌कःया पासातयेत च्वयादीगु खः। थुकिलि फ्लोरेन्स नगर पाखें पिथने धुंकाः दान्तेया स्याःचाः, इटालीया राजनीतिक अस्थिरता प्रति वय्‌कःया च्युता, व पवित्र रोमन सम्राटप्रति वय्‌कःया आशा व्यक्त जूगु दु। थ्व मुनाय् मू रूपं कांग्रान्दे देल्ला स्काला (Can Grande della Scala) या नामं च्वयादीगु पौ तसकं नांजाः, गुकिलि वय्‌कःया महान महाकाव्य 'दिभाइन कमेदी' या व्याख्या व संरचनाया खँ चकंकः कनातःगु दु। थ्व पौतयेगु भाषा उच्च लातिन शैलीया दु गुकिं दान्तेया शास्त्रीय ज्ञान व वक्तृत्व कलायात क्यनि। थ्व च्वसँतयेसं मध्यकालीन युरोपया राजनीति व दान्तेया व्यक्तित्वयात थुइकेत तःधंगु ग्वाहालि याइ। ===इतालियानो भासय्=== * ''[[ला भिता न्युओवा]]'': थ्व च्वखँ वय्कलं १२९२ निसें १२९४ या दथुइ च्वयादीगु छगू प्रसिद्ध गद्य-पद्य मिश्रित च्वखँ खः। नेपालभासय् थुकिया अर्थ 'न्हूगु जीवन' जुइ। थ्व सफू दान्तेया मतिनामि बियात्रिस पोर्तिनारी (Beatrice Portinari) प्रति वय्‌कःया निष्काम व पवित्र मतिनायात समर्पित यानातःगु दु। थ्व सफूति चिनाखँ व उकिया व्याख्या यानातःगु गद्य भागया सुन्दर मिश्रण खनेदु। थ्व कृति तस्कन जनभाषाय् च्वयादीगु खः गुकिं इतालियन साहित्यय् न्हूगु युगया शुरुआत यात। बियात्रिसया लुमन्ति, वय्‌कःलिसे जूगु नापलाःगु झाका, व वय्‌कःया अकाल्पनिक मदुगु घटना लिपा दान्तेया मनय् वःगु भावत थ्व सफूलि तसकं संवेगात्मक रूपं ब्वयातःगु दु। थ्व सफूतिं दान्तेया मतिनायात भौतिक जक मखुसे आध्यात्मिक व दिव्य रूपय् क्यंगु दु। थ्व कृतिं लिपा च्वयादीगु महाकाव्य 'दिभाइन कमेदी' या निंतिं जग दयेकेगु ज्या यात। थुकियात युरोपेली साहित्यया न्हापांगु आत्मकथात्मक प्रेम-काव्यया कथं म्हसीकिगु याइ। * ''[[ले रिमे]]'': थ्व चिनाखँमुना वय्कलं थःगु जीवनया थीथी चरणय् च्वयादीगु चिहाकःगु चिनाखँतेगु मुनाः खः। थ्व मुनाः दान्तें थःहे मुंकादीगु यानादीगु मखुसे लिपा साहित्यकारतयेसं मुंकाः पिथंगु खः। थुकिलि दान्तेया याकुब कालय् च्वयादीगु मतिना चिनाखँ निसें काव्यात्मक बहस व दार्शनिक विचाः दूगु चिनाखँत दुथ्याः। थ्व मुनाय् 'पेत्रोसा' (Petrosa) चिनाखँझ्वः नं दु गुकिलि निर्दयी मिसाप्रति तच्वःगु व थाकूगु काव्यिक शैली छ्यलातःगु दु। थ्व चिनाखँतयेसं दान्तेया काव्य शैलीया विकास व वय्‌कःया प्रयोगशीलतायात क्यनि। थुकिलि सोनेट (Sonnet), कान्जोने (Canzone), व ब्यालाड (Ballad) थेंज्याःगु युरोपेली छन्दत छ्यलातःगु दु। थ्व मुनां दान्तेया व्यक्तिगत जीवन, पासापिं नापया स्वापू, व वय्‌कःया समकालीन समाजया झलक बिइ। 'डिभाइन कमेदी' स्वया न्ह्यः दान्तेया काव्य यात्रा थुइकेत थ्व सफू तसकं महत्त्वपूर्ण दु। थुकिया भाषा जनभाषा तस्कनय् आधारित दु। * ''[[कन्भिभियो]]'': थ्व १३०४ निसें १३०७ या दथुइ च्वयादीगु छगू महत्त्वपूर्ण दार्शनिक ग्रन्थ खः। नेपालभासय् थुकिया अर्थ 'भोय्' वा 'भ्वय्' (The Banquet) जुइ। थ्व सफू दान्तें ज्ञान व दर्शनया भोय्या रूपय् च्वयादीगु खः गन साधारण मनूतयेत ज्ञान बीगु उद्देश्य तयादीगु दु। थ्व सफू लातिन भाषाया थासय् जनभाषा (इतालियन) य् च्वयादीगु खः गुकिं यानाः विद्वानत जक मखुसे साधारण ब्वँमिपिंसं नं दार्शनिक ज्ञान प्राप्त यायेफत। थ्व ग्रन्थय् दान्तेया चिनाखँत व थुकिया विस्तृत दार्शनिक, खगोलीय, व नैतिक व्याख्यात दुथ्या। दान्तें थ्व सफूति नीतिशास्त्र, राजनीति आदिया थाकूगु विषयत ब्वयादीगु दु। थ्व ग्रन्थ गद्य रूपय् जनभाषा छ्यलाः च्वयादीगु युरोपया न्हापांगु मुख्य दर्शन ग्रन्थत मध्ये छगू खः। थ्व ग्रन्थं जनभाषाया उच्च बौद्धिक क्षमतायात साबित यानातःगु दु। * ''[[दिभाइन कमेदी]]'': थ्व सफू वय्कलं १३०८ निसें १३२१ या दथुइ च्वयादीगु हलिंन्यंक नांजाःगु महाकाव्य खः। थ्व महाकाव्ययात युरोपेली साहित्यया दक्ले तःधंगु उत्कृष्ट च्वखँ मध्ये छगू कथं म्हसीकातःगु दु। थ्व महाकाव्य स्वंगू मू ब्वय् ब्वथलातःगु दु: इन्फर्नो (नर्क), पुर्गातोरियो (पापशोधन थाय्), व पारादिसो (स्वर्ग)। थ्व काव्यय् चिनाखँमि दान्ते थःहे काल्पनिक रूपं मृत्यु लिपाया हलिमय् यात्रा याइगु बाखँ वर्णन यानातःगु दु। थ्व यात्राय् वय्‌कःयात प्राचीन रोमन चिनाखँमि भर्जिल व लिपा वय्‌कःया मतिनामि बियात्रिसं मार्गदर्शन याइ। थ्व महाकाव्य लातिन भाषाया थासय् स्थानीय तस्कन इतालियन भासय् च्वयादीगु खः गुकिं आधुनिक इतालियन भाषाया जग तयेगु ज्या यात। थुकिलि मध्यकालीन युरोपया धर्म, दर्शन, राजनीति, व विज्ञानया विस्तृत झलक खनेदु। थ्व कृतिं हलिम साहित्य व कलाय् गम्भीर प्रभाव तयातःगु दु। * ''[[इन्फर्नो]]'': नेपालभासय् थुकिया अर्थ 'नर्क' जुइ। थ्व भागय् दान्तें नर्कया काल्पनिक यात्राय् जुइगु घटनातयेगु वर्णन यानादीगु दु। थ्व यात्राय् प्राचीन रोमन च्वमि भर्जिलं दान्तेया मार्गदर्शकया रूपय् ज्या याइ। दान्तेया अवधारणा अनुसार नर्क पृथ्वीया दुने चक्रया रूपय् गुंगू तकिं (Nine Circles of Hell) य् बायातःगु दु। मनूतयेसं याःगु पापया गम्भीरता अनुसार इमिसं उगु हे तकिंया सजायं फइ। थुकि लोभ, व्यभिचार, हिंसा, व धोकेबाजी थेंज्याःगु पाप याइपिंत बिइगु सजाँयया नाटकीय व कलात्मक वर्णन यानातःगु दु। थ्व ब्वदुने दान्तें समकालीन इटालीया भ्रष्ट राजनीतिज्ञ, धार्मिक नेता, व ऐतिहासिक पात्रतयेत नर्कय् क्यनाः सामाजिक ध्याचू यानादीगु दु। इन्फर्नो थःगु जीवन्त कल्पना, कडा प्रतीक, व काव्यिक सौन्दर्यया निंतिं हलिम साहित्यय् नांजाः। * ''[[पुर्गातोरियो]]'' * ''[[पारादिसो]]'' == लिधंसा == [[Image:Casa di dante 01.JPG|thumb|left|Dante's house museum in Florence. The house has been significantly altered since Dante's time.{{Sfn|Barbero|2022|p=79}}]] [[Image:Bargello - Kapelle Fresko 2a.jpg|thumb|upright=.75|Alleged Dante portrait attributed to [[Giotto di Bondone|Giotto]]]] [[Image:Dante alighieri, Palazzo dei Giudici.jpg|thumb|upright=.8|left|Portrait of Dante, {{Circa|1375–1406}}, from a fresco in the Palazzo dei Giudici, Florence{{Sfn|Santagata|2016|p=6}}]] {{लिधंसा|}} ==स्वयादिसँ== * [[चिनाखँ]] {{Commonscat|Dante Alighieri}} [[पुचः:चिनाखँमि]] [[पुचः:जीवनी]] 6y4vqzfeum16xah76ppry451k6cdmck 1126302 1126297 2026-09-27T19:44:51Z Eukesh 11 /* इतालियानो भासय् */ 1126302 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/दान्ते अलिघिएरी}} {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = दान्ते अलिघिएरी | image = Dante-alighieri.jpg|thumb|left | caption = दान्तेया किपा | alt = head-and-chest side portrait of Dante in red and white coat and cowl | pseudonym = | birth_date = Mid-May to mid-June 1265 | birth_place = [[Florence]] | death_date = {{death date|1321|9|14}} (aged about 56) | death_place = [[Ravenna]] | occupation = [[Statesman]], [[poet]], language theorist | nationality = [[Italians|Italian]] | genre = | movement = ''[[Dolce Stil Novo]]'' | influences = [[Aristotle]], [[Homer]], [[Cicero]], [[Virgil]], [[Ovid]], [[Boethius]], [[Avicenna]], [[Averroes]], [[Albert the Great]], [[Thomas Aquinas]], [[Bonaventure]], [[Richard of St. Victor]], [[Boethius of Dacia]] | influenced = almost all [[Western literature]], [[Samuel Beckett]], [[Giovanni Boccaccio]], [[Geoffrey Chaucer]], [[Jorge Luis Borges]], [[William Blake]], [[Sandro Botticelli]], [[Anthony Burgess]], [[T. S. Eliot]], [[John Milton]] }} '''दुरान्ते देग्ली अलिघिएरी''' ([[ल्याटिन लिपि]]:Durante degli Alighieri वा दान्ते (सन् १२६५-१३२१) छम्ह इटालियन चिनाखँमि, च्वमि, साहित्यिक सिद्धान्तकार, नैतिक दार्शनिक, व राजनैतिक विचारक ख। वय्कःयात वय्कःया ग्रन्थ चिनाखँ ''ला कमेदिया'' (La commedia)या निंतिं म्हसीकिगु या। थुकियात लिपा ''La divina commedia'' ''([[द दिभाइन कमेडी]])'' धाइगु यात। थ्व सफूयात "दिभाइन" वा दैवी नां बोकाकियों बियादिगु ख। वय्कःया विचारय् थ्व सफू इतालियन भाषाया व हलिम साहित्यया उत्कृष्ट दसु जुगुलिं वय्कलं थ्व नां बियादिगु ख। <ref>{{cite book|last=Bloom|first=Harold|authorlink=Harold Bloom|title=The Western Canon|url=https://archive.org/details/westerncanonbook00bloorich|year=1994}}</ref> इटालीइ थ्व ग्रन्थयात सोम्मो पोएता ''{{lang|it|il Sommo Poeta}}'' ("सर्वोच्च चिनाखँ") वा ''{{lang|it|il Poeta}}'' पोएता वा चिनाखँ जक्क धाइगु या। दान्ते, पेत्रार्क व बोकाकियोयात स्वंगु झरना "the three fountains" वा स्वंगु राजमुकुट "the three crowns" नं धाइगु या। == च्वखँ == ===लातिन भासय्=== * ''[[दि भल्गारी एलोक्वेन्ता]]'': थ्व वय्कलं लातिन भाषाय् च्वयादीगु छगू प्रसिद्ध च्वखँ वा ग्रन्थ खः। थ्व च्वखँ १३०२ निसें १३०५ या दथुइ च्वयादीगु अनुमान दु। थ्व सफूया मू विषय जनभाषा वा लोकभाषा (Vernacular language) या महत्त्व व साहित्यय् थुकिया छ्यलाबुला खः। दान्ते नं थ्व ग्रन्थय् उच्च लातिन भाषा स्वया मनूतयेसं न्हिथं ल्हाइगु जनभाषा नं साहित्यिक रचनाया निंतिं उतिकं सक्षम व श्रेष्ठ जुइफु धकाः तर्क यानादीगु दु। वय्‌कलं इटालीया थीथी स्थानीय बोलितयेगु विश्लेषण यानाः छगू परिष्कृत व आदर्श इतालियन साहित्यिक भाषाया पलिस्था यायेगु विचार न्ह्यःने तयादीगु खः। थ्व ग्रन्थ पूर्ण जुये मफुत व निगू भाग जक उपलब्ध दु, तर थुकिया प्रभाव युरोपियन भाषाविज्ञान व काव्यशास्त्रय् तःधंगु दु। थ्व सफूलं मध्यकालीन युरोपय् जनभाषायात उच्च सम्मान व स्थान बिइत तःधंगु योगदान बियातःगु दु। थौंकन्हे थ्व ग्रन्थ इतालियन भाषा व साहित्यया इतिहास अध्ययन यायेत छगू महत्त्वपूर्ण दसिंया रूपय् कायेगु या। थ्व सफूलं साहित्यय् जनभाषाया प्रयोगयात वैधानिकता व दार्शनिक आधार प्रदान यात। * ''[[दि मोनार्किया]]'': थ्व वय्कलं लातिन भासय् च्वयादीगु राजनीति शास्त्र सम्बन्धी छगू नांजाःगु ग्रन्थ खः। थ्व ग्रन्थ स्वब्वः वा सफूति बायातःगु दु। थुकी दान्तें हलिमय् शान्ति व न्याय पलिस्था यायेत छगू सार्वभौम विश्व साम्राज्य (Universal Monarchy) या आवश्यकतायात पुष्टि यानादीगु कुतः दु। वय्‌कःया तर्क कथं हलिमय् छम्ह जक सम्राट वा सर्वोच्च शासक जुइबिले जक आन्तरिक द्वन्द्व क्वछिनाः मानव समाजं प्रगति यायेफु। थ्व ग्रन्थय् दान्तें धर्मनिरपेक्ष राजनीतिक सत्ता व धार्मिक सत्ता (पोप) या दथुइ शक्ति विभाजन जुयाच्वनेमाः धकाः खँ न्ह्यःने तयादीगु दु। वय्‌कःया कथं सम्राटया अधिकार तपेंक परमेश्वरं प्राप्त जुइ, पोप निसें मखु। थ्व विचारं यानाः थ्व ग्रन्थ उगु ईलय् रोमन क्याथोलिक चर्चया निंतिं विवादास्पद जुल व चर्चं थुकियात प्रतिबन्धित नं यात। थ्व ग्रन्थ मध्यकालीन युरोपेली राजनीतिक दर्शनया छगू उत्कृष्ट व महत्त्वपूर्ण दसु खः। थुकिया प्रभाव लिपाया युरोपेली राजनीतिक सिद्धान्त व राज्य-धर्म ब्वथलाया अवधारणाय् खनेदु। * ''[[एक्लोग्यूस]]'': थ्व च्वखँ दान्तें थःगु जीवनया लिपांगु कालय् लातिन भाषाय् च्वयादीगु निगू काव्यिक मुना खः। थ्व च्वखँ प्राचीन रोमन चिनाखँमि भर्जिलया जवाः काव्य शैली (Pastoral poetry) पाखे प्रभावित जुयाः च्वयादीगु खः। दान्तें थ्व काव्यत बोलोग्नाया विद्वान जोवान्नी देल भर्जिलियो (Giovanni del Virgilio) लिसे जुगु पत्राचारया लिसः कथं च्वयादीगु खः। जोवान्नीं दान्तेयात लातिन भासय् महाकाव्य च्वयेत इनाप याःगु ईलय् दान्तें थःगु जनभाषा प्रयोगया अडानयात कायम तयाः थ्व काव्यिक लिसः बियादीगु खः। थ्व च्वखँय् दान्तें ग्रामीण व प्राकृतिक प्रतीकया छ्यलाबुला यानाः थःगु विचाः व भावना व्यक्त यानादीगु दु। थ्व निगू लातिन चिनाखँतेसं दान्तेया प्राचीन शास्त्रीय साहित्य व लातिन भाषाया क्षमतायात क्यनि। थुकियात दान्तेया साहित्यिक जीवनया लिपांगु शास्त्रीय कृति कथं कायेगु या। थ्व काव्यं पुनर्जागरण काल स्वया न्ह्यः हे शास्त्रीय साहित्यया पुनःजागरणया सङ्केत याःगु दु। * ''[[लेतर्स (दान्ते)|लेतर्स]]'': थ्व च्वखँ दान्ते अलिघियेरीं थःगु जीवनकालय् लातिन भाषाय् च्वयादीगु थीथी पौतेगु मुनाः खः। थ्व पौतेगु दथुइ थ्यं-मथ्यं १३पू मू पौ थौंकन्हे दयाच्वंगु दु गुकिलिं दान्तेया राजनीतिक, दार्शनिक, व व्यक्तिगत विचाः अले अबिलेया इतिहास म्हसीकेत तसकं महत्त्वपूर्ण दु। थ्व पौत युरोपेली शासकत, कार्डिनलत, व वय्‌कःया पासातयेत च्वयादीगु खः। थुकिलि फ्लोरेन्स नगर पाखें पिथने धुंकाः दान्तेया स्याःचाः, इटालीया राजनीतिक अस्थिरता प्रति वय्‌कःया च्युता, व पवित्र रोमन सम्राटप्रति वय्‌कःया आशा व्यक्त जूगु दु। थ्व मुनाय् मू रूपं कांग्रान्दे देल्ला स्काला (Can Grande della Scala) या नामं च्वयादीगु पौ तसकं नांजाः, गुकिलि वय्‌कःया महान महाकाव्य 'दिभाइन कमेदी' या व्याख्या व संरचनाया खँ चकंकः कनातःगु दु। थ्व पौतयेगु भाषा उच्च लातिन शैलीया दु गुकिं दान्तेया शास्त्रीय ज्ञान व वक्तृत्व कलायात क्यनि। थ्व च्वसँतयेसं मध्यकालीन युरोपया राजनीति व दान्तेया व्यक्तित्वयात थुइकेत तःधंगु ग्वाहालि याइ। ===इतालियानो भासय्=== * ''[[ला भिता न्युओवा]]'': थ्व च्वखँ वय्कलं १२९२ निसें १२९४ या दथुइ च्वयादीगु छगू प्रसिद्ध गद्य-पद्य मिश्रित च्वखँ खः। नेपालभासय् थुकिया अर्थ 'न्हूगु जीवन' जुइ। थ्व सफू दान्तेया मतिनामि बियात्रिस पोर्तिनारी (Beatrice Portinari) प्रति वय्‌कःया निष्काम व पवित्र मतिनायात समर्पित यानातःगु दु। थ्व सफूति चिनाखँ व उकिया व्याख्या यानातःगु गद्य भागया सुन्दर मिश्रण खनेदु। थ्व कृति तस्कन जनभाषाय् च्वयादीगु खः गुकिं इतालियन साहित्यय् न्हूगु युगया शुरुआत यात। बियात्रिसया लुमन्ति, वय्‌कःलिसे जूगु नापलाःगु झाका, व वय्‌कःया अकाल्पनिक मदुगु घटना लिपा दान्तेया मनय् वःगु भावत थ्व सफूलि तसकं संवेगात्मक रूपं ब्वयातःगु दु। थ्व सफूतिं दान्तेया मतिनायात भौतिक जक मखुसे आध्यात्मिक व दिव्य रूपय् क्यंगु दु। थ्व कृतिं लिपा च्वयादीगु महाकाव्य 'दिभाइन कमेदी' या निंतिं जग दयेकेगु ज्या यात। थुकियात युरोपेली साहित्यया न्हापांगु आत्मकथात्मक प्रेम-काव्यया कथं म्हसीकिगु याइ। * ''[[ले रिमे]]'': थ्व चिनाखँमुना वय्कलं थःगु जीवनया थीथी चरणय् च्वयादीगु चिहाकःगु चिनाखँतेगु मुनाः खः। थ्व मुनाः दान्तें थःहे मुंकादीगु यानादीगु मखुसे लिपा साहित्यकारतयेसं मुंकाः पिथंगु खः। थुकिलि दान्तेया याकुब कालय् च्वयादीगु मतिना चिनाखँ निसें काव्यात्मक बहस व दार्शनिक विचाः दूगु चिनाखँत दुथ्याः। थ्व मुनाय् 'पेत्रोसा' (Petrosa) चिनाखँझ्वः नं दु गुकिलि निर्दयी मिसाप्रति तच्वःगु व थाकूगु काव्यिक शैली छ्यलातःगु दु। थ्व चिनाखँतयेसं दान्तेया काव्य शैलीया विकास व वय्‌कःया प्रयोगशीलतायात क्यनि। थुकिलि सोनेट (Sonnet), कान्जोने (Canzone), व ब्यालाड (Ballad) थेंज्याःगु युरोपेली छन्दत छ्यलातःगु दु। थ्व मुनां दान्तेया व्यक्तिगत जीवन, पासापिं नापया स्वापू, व वय्‌कःया समकालीन समाजया झलक बिइ। 'डिभाइन कमेदी' स्वया न्ह्यः दान्तेया काव्य यात्रा थुइकेत थ्व सफू तसकं महत्त्वपूर्ण दु। थुकिया भाषा जनभाषा तस्कनय् आधारित दु। * ''[[कन्भिभियो]]'': थ्व १३०४ निसें १३०७ या दथुइ च्वयादीगु छगू महत्त्वपूर्ण दार्शनिक ग्रन्थ खः। नेपालभासय् थुकिया अर्थ 'भोय्' वा 'भ्वय्' (The Banquet) जुइ। थ्व सफू दान्तें ज्ञान व दर्शनया भोय्या रूपय् च्वयादीगु खः गन साधारण मनूतयेत ज्ञान बीगु उद्देश्य तयादीगु दु। थ्व सफू लातिन भाषाया थासय् जनभाषा (इतालियन) य् च्वयादीगु खः गुकिं यानाः विद्वानत जक मखुसे साधारण ब्वँमिपिंसं नं दार्शनिक ज्ञान प्राप्त यायेफत। थ्व ग्रन्थय् दान्तेया चिनाखँत व थुकिया विस्तृत दार्शनिक, खगोलीय, व नैतिक व्याख्यात दुथ्या। दान्तें थ्व सफूति नीतिशास्त्र, राजनीति आदिया थाकूगु विषयत ब्वयादीगु दु। थ्व ग्रन्थ गद्य रूपय् जनभाषा छ्यलाः च्वयादीगु युरोपया न्हापांगु मुख्य दर्शन ग्रन्थत मध्ये छगू खः। थ्व ग्रन्थं जनभाषाया उच्च बौद्धिक क्षमतायात साबित यानातःगु दु। * ''[[दिभाइन कमेदी]]'': थ्व सफू वय्कलं १३०८ निसें १३२१ या दथुइ च्वयादीगु हलिंन्यंक नांजाःगु महाकाव्य खः। थ्व महाकाव्ययात युरोपेली साहित्यया दक्ले तःधंगु उत्कृष्ट च्वखँ मध्ये छगू कथं म्हसीकातःगु दु। थ्व महाकाव्य स्वंगू मू ब्वय् ब्वथलातःगु दु: इन्फर्नो (नर्क), पुर्गातोरियो (पापशोधन थाय्), व पारादिसो (स्वर्ग)। थ्व काव्यय् चिनाखँमि दान्ते थःहे काल्पनिक रूपं मृत्यु लिपाया हलिमय् यात्रा याइगु बाखँ वर्णन यानातःगु दु। थ्व यात्राय् वय्‌कःयात प्राचीन रोमन चिनाखँमि भर्जिल व लिपा वय्‌कःया मतिनामि बियात्रिसं मार्गदर्शन याइ। थ्व महाकाव्य लातिन भाषाया थासय् स्थानीय तस्कन इतालियन भासय् च्वयादीगु खः गुकिं आधुनिक इतालियन भाषाया जग तयेगु ज्या यात। थुकिलि मध्यकालीन युरोपया धर्म, दर्शन, राजनीति, व विज्ञानया विस्तृत झलक खनेदु। थ्व कृतिं हलिम साहित्य व कलाय् गम्भीर प्रभाव तयातःगु दु। * ''[[इन्फर्नो]]'': नेपालभासय् थुकिया अर्थ 'नर्क' जुइ। थ्व भागय् दान्तें नर्कया काल्पनिक यात्राय् जुइगु घटनातयेगु वर्णन यानादीगु दु। थ्व यात्राय् प्राचीन रोमन च्वमि भर्जिलं दान्तेया मार्गदर्शकया रूपय् ज्या याइ। दान्तेया अवधारणा अनुसार नर्क पृथ्वीया दुने चक्रया रूपय् गुंगू तकिं (Nine Circles of Hell) य् बायातःगु दु। मनूतयेसं याःगु पापया गम्भीरता अनुसार इमिसं उगु हे तकिंया सजायं फइ। थुकि लोभ, व्यभिचार, हिंसा, व धोकेबाजी थेंज्याःगु पाप याइपिंत बिइगु सजाँयया नाटकीय व कलात्मक वर्णन यानातःगु दु। थ्व ब्वदुने दान्तें समकालीन इटालीया भ्रष्ट राजनीतिज्ञ, धार्मिक नेता, व ऐतिहासिक पात्रतयेत नर्कय् क्यनाः सामाजिक ध्याचू यानादीगु दु। इन्फर्नो थःगु जीवन्त कल्पना, कडा प्रतीक, व काव्यिक सौन्दर्यया निंतिं हलिम साहित्यय् नांजाः। * ''[[पुर्गातोरियो]]'': नेपालभासय् थुकिया अर्थ 'पापशोधन थाय्' वा 'शुद्धि पर्वत' जुइ। नर्क (इन्फर्नो) या यात्रा सिधयेकाः चिनाखँमि दान्ते व वय्‌कःया मार्गदर्शक भर्जिल पापकथं शुद्ध जुइगु पर्वत (Mount Purgatory) य् थ्यनि। थ्व पर्वतय् न्हय्‌गु तकिं (Seven Terraces) दु, गुगु न्हेगु मू पाप (Seven Deadly Sins) दसु: अहङ्कार, ईर्ष्या, क्रोध, आलस्य, लोभ, अप्व नैगु, व कामवासना या शुद्धीकरणलिसे सम्बन्धित दु। थन च्वंपिं आत्मातयेसं थःगु पापया प्रायश्चित यानाः स्वर्ग (पारादिसो) वनेगु निंतिं आत्मायात शुद्ध याइ। इन्फर्नो स्वया थ्व भागय् आशा, प्रार्थना, व आध्यात्मिक सुधारया वातावरण खनेदु। थ्व भागया अन्त्यय् भर्जिल दान्तेयात त्वःताः वनि व दान्तेया मतिनामि बियात्रिसं वय्‌कःयात स्वर्गया यात्राय् न्ह्यःने यङ्की। पुर्गातोरियो आत्माया नैतिक व आध्यात्मिक विकासया प्रतीक खः। * ''[[पारादिसो]]'' == लिधंसा == [[Image:Casa di dante 01.JPG|thumb|left|Dante's house museum in Florence. The house has been significantly altered since Dante's time.{{Sfn|Barbero|2022|p=79}}]] [[Image:Bargello - Kapelle Fresko 2a.jpg|thumb|upright=.75|Alleged Dante portrait attributed to [[Giotto di Bondone|Giotto]]]] [[Image:Dante alighieri, Palazzo dei Giudici.jpg|thumb|upright=.8|left|Portrait of Dante, {{Circa|1375–1406}}, from a fresco in the Palazzo dei Giudici, Florence{{Sfn|Santagata|2016|p=6}}]] {{लिधंसा|}} ==स्वयादिसँ== * [[चिनाखँ]] {{Commonscat|Dante Alighieri}} [[पुचः:चिनाखँमि]] [[पुचः:जीवनी]] j8ostegqzo6rixqfivli3ybif4ts054 1126304 1126302 2026-09-27T19:48:13Z Eukesh 11 /* इतालियानो भासय् */ 1126304 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/दान्ते अलिघिएरी}} {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = दान्ते अलिघिएरी | image = Dante-alighieri.jpg|thumb|left | caption = दान्तेया किपा | alt = head-and-chest side portrait of Dante in red and white coat and cowl | pseudonym = | birth_date = Mid-May to mid-June 1265 | birth_place = [[Florence]] | death_date = {{death date|1321|9|14}} (aged about 56) | death_place = [[Ravenna]] | occupation = [[Statesman]], [[poet]], language theorist | nationality = [[Italians|Italian]] | genre = | movement = ''[[Dolce Stil Novo]]'' | influences = [[Aristotle]], [[Homer]], [[Cicero]], [[Virgil]], [[Ovid]], [[Boethius]], [[Avicenna]], [[Averroes]], [[Albert the Great]], [[Thomas Aquinas]], [[Bonaventure]], [[Richard of St. Victor]], [[Boethius of Dacia]] | influenced = almost all [[Western literature]], [[Samuel Beckett]], [[Giovanni Boccaccio]], [[Geoffrey Chaucer]], [[Jorge Luis Borges]], [[William Blake]], [[Sandro Botticelli]], [[Anthony Burgess]], [[T. S. Eliot]], [[John Milton]] }} '''दुरान्ते देग्ली अलिघिएरी''' ([[ल्याटिन लिपि]]:Durante degli Alighieri वा दान्ते (सन् १२६५-१३२१) छम्ह इटालियन चिनाखँमि, च्वमि, साहित्यिक सिद्धान्तकार, नैतिक दार्शनिक, व राजनैतिक विचारक ख। वय्कःयात वय्कःया ग्रन्थ चिनाखँ ''ला कमेदिया'' (La commedia)या निंतिं म्हसीकिगु या। थुकियात लिपा ''La divina commedia'' ''([[द दिभाइन कमेडी]])'' धाइगु यात। थ्व सफूयात "दिभाइन" वा दैवी नां बोकाकियों बियादिगु ख। वय्कःया विचारय् थ्व सफू इतालियन भाषाया व हलिम साहित्यया उत्कृष्ट दसु जुगुलिं वय्कलं थ्व नां बियादिगु ख। <ref>{{cite book|last=Bloom|first=Harold|authorlink=Harold Bloom|title=The Western Canon|url=https://archive.org/details/westerncanonbook00bloorich|year=1994}}</ref> इटालीइ थ्व ग्रन्थयात सोम्मो पोएता ''{{lang|it|il Sommo Poeta}}'' ("सर्वोच्च चिनाखँ") वा ''{{lang|it|il Poeta}}'' पोएता वा चिनाखँ जक्क धाइगु या। दान्ते, पेत्रार्क व बोकाकियोयात स्वंगु झरना "the three fountains" वा स्वंगु राजमुकुट "the three crowns" नं धाइगु या। == च्वखँ == ===लातिन भासय्=== * ''[[दि भल्गारी एलोक्वेन्ता]]'': थ्व वय्कलं लातिन भाषाय् च्वयादीगु छगू प्रसिद्ध च्वखँ वा ग्रन्थ खः। थ्व च्वखँ १३०२ निसें १३०५ या दथुइ च्वयादीगु अनुमान दु। थ्व सफूया मू विषय जनभाषा वा लोकभाषा (Vernacular language) या महत्त्व व साहित्यय् थुकिया छ्यलाबुला खः। दान्ते नं थ्व ग्रन्थय् उच्च लातिन भाषा स्वया मनूतयेसं न्हिथं ल्हाइगु जनभाषा नं साहित्यिक रचनाया निंतिं उतिकं सक्षम व श्रेष्ठ जुइफु धकाः तर्क यानादीगु दु। वय्‌कलं इटालीया थीथी स्थानीय बोलितयेगु विश्लेषण यानाः छगू परिष्कृत व आदर्श इतालियन साहित्यिक भाषाया पलिस्था यायेगु विचार न्ह्यःने तयादीगु खः। थ्व ग्रन्थ पूर्ण जुये मफुत व निगू भाग जक उपलब्ध दु, तर थुकिया प्रभाव युरोपियन भाषाविज्ञान व काव्यशास्त्रय् तःधंगु दु। थ्व सफूलं मध्यकालीन युरोपय् जनभाषायात उच्च सम्मान व स्थान बिइत तःधंगु योगदान बियातःगु दु। थौंकन्हे थ्व ग्रन्थ इतालियन भाषा व साहित्यया इतिहास अध्ययन यायेत छगू महत्त्वपूर्ण दसिंया रूपय् कायेगु या। थ्व सफूलं साहित्यय् जनभाषाया प्रयोगयात वैधानिकता व दार्शनिक आधार प्रदान यात। * ''[[दि मोनार्किया]]'': थ्व वय्कलं लातिन भासय् च्वयादीगु राजनीति शास्त्र सम्बन्धी छगू नांजाःगु ग्रन्थ खः। थ्व ग्रन्थ स्वब्वः वा सफूति बायातःगु दु। थुकी दान्तें हलिमय् शान्ति व न्याय पलिस्था यायेत छगू सार्वभौम विश्व साम्राज्य (Universal Monarchy) या आवश्यकतायात पुष्टि यानादीगु कुतः दु। वय्‌कःया तर्क कथं हलिमय् छम्ह जक सम्राट वा सर्वोच्च शासक जुइबिले जक आन्तरिक द्वन्द्व क्वछिनाः मानव समाजं प्रगति यायेफु। थ्व ग्रन्थय् दान्तें धर्मनिरपेक्ष राजनीतिक सत्ता व धार्मिक सत्ता (पोप) या दथुइ शक्ति विभाजन जुयाच्वनेमाः धकाः खँ न्ह्यःने तयादीगु दु। वय्‌कःया कथं सम्राटया अधिकार तपेंक परमेश्वरं प्राप्त जुइ, पोप निसें मखु। थ्व विचारं यानाः थ्व ग्रन्थ उगु ईलय् रोमन क्याथोलिक चर्चया निंतिं विवादास्पद जुल व चर्चं थुकियात प्रतिबन्धित नं यात। थ्व ग्रन्थ मध्यकालीन युरोपेली राजनीतिक दर्शनया छगू उत्कृष्ट व महत्त्वपूर्ण दसु खः। थुकिया प्रभाव लिपाया युरोपेली राजनीतिक सिद्धान्त व राज्य-धर्म ब्वथलाया अवधारणाय् खनेदु। * ''[[एक्लोग्यूस]]'': थ्व च्वखँ दान्तें थःगु जीवनया लिपांगु कालय् लातिन भाषाय् च्वयादीगु निगू काव्यिक मुना खः। थ्व च्वखँ प्राचीन रोमन चिनाखँमि भर्जिलया जवाः काव्य शैली (Pastoral poetry) पाखे प्रभावित जुयाः च्वयादीगु खः। दान्तें थ्व काव्यत बोलोग्नाया विद्वान जोवान्नी देल भर्जिलियो (Giovanni del Virgilio) लिसे जुगु पत्राचारया लिसः कथं च्वयादीगु खः। जोवान्नीं दान्तेयात लातिन भासय् महाकाव्य च्वयेत इनाप याःगु ईलय् दान्तें थःगु जनभाषा प्रयोगया अडानयात कायम तयाः थ्व काव्यिक लिसः बियादीगु खः। थ्व च्वखँय् दान्तें ग्रामीण व प्राकृतिक प्रतीकया छ्यलाबुला यानाः थःगु विचाः व भावना व्यक्त यानादीगु दु। थ्व निगू लातिन चिनाखँतेसं दान्तेया प्राचीन शास्त्रीय साहित्य व लातिन भाषाया क्षमतायात क्यनि। थुकियात दान्तेया साहित्यिक जीवनया लिपांगु शास्त्रीय कृति कथं कायेगु या। थ्व काव्यं पुनर्जागरण काल स्वया न्ह्यः हे शास्त्रीय साहित्यया पुनःजागरणया सङ्केत याःगु दु। * ''[[लेतर्स (दान्ते)|लेतर्स]]'': थ्व च्वखँ दान्ते अलिघियेरीं थःगु जीवनकालय् लातिन भाषाय् च्वयादीगु थीथी पौतेगु मुनाः खः। थ्व पौतेगु दथुइ थ्यं-मथ्यं १३पू मू पौ थौंकन्हे दयाच्वंगु दु गुकिलिं दान्तेया राजनीतिक, दार्शनिक, व व्यक्तिगत विचाः अले अबिलेया इतिहास म्हसीकेत तसकं महत्त्वपूर्ण दु। थ्व पौत युरोपेली शासकत, कार्डिनलत, व वय्‌कःया पासातयेत च्वयादीगु खः। थुकिलि फ्लोरेन्स नगर पाखें पिथने धुंकाः दान्तेया स्याःचाः, इटालीया राजनीतिक अस्थिरता प्रति वय्‌कःया च्युता, व पवित्र रोमन सम्राटप्रति वय्‌कःया आशा व्यक्त जूगु दु। थ्व मुनाय् मू रूपं कांग्रान्दे देल्ला स्काला (Can Grande della Scala) या नामं च्वयादीगु पौ तसकं नांजाः, गुकिलि वय्‌कःया महान महाकाव्य 'दिभाइन कमेदी' या व्याख्या व संरचनाया खँ चकंकः कनातःगु दु। थ्व पौतयेगु भाषा उच्च लातिन शैलीया दु गुकिं दान्तेया शास्त्रीय ज्ञान व वक्तृत्व कलायात क्यनि। थ्व च्वसँतयेसं मध्यकालीन युरोपया राजनीति व दान्तेया व्यक्तित्वयात थुइकेत तःधंगु ग्वाहालि याइ। ===इतालियानो भासय्=== * ''[[ला भिता न्युओवा]]'': थ्व च्वखँ वय्कलं १२९२ निसें १२९४ या दथुइ च्वयादीगु छगू प्रसिद्ध गद्य-पद्य मिश्रित च्वखँ खः। नेपालभासय् थुकिया अर्थ 'न्हूगु जीवन' जुइ। थ्व सफू दान्तेया मतिनामि बियात्रिस पोर्तिनारी (Beatrice Portinari) प्रति वय्‌कःया निष्काम व पवित्र मतिनायात समर्पित यानातःगु दु। थ्व सफूति चिनाखँ व उकिया व्याख्या यानातःगु गद्य भागया सुन्दर मिश्रण खनेदु। थ्व कृति तस्कन जनभाषाय् च्वयादीगु खः गुकिं इतालियन साहित्यय् न्हूगु युगया शुरुआत यात। बियात्रिसया लुमन्ति, वय्‌कःलिसे जूगु नापलाःगु झाका, व वय्‌कःया अकाल्पनिक मदुगु घटना लिपा दान्तेया मनय् वःगु भावत थ्व सफूलि तसकं संवेगात्मक रूपं ब्वयातःगु दु। थ्व सफूतिं दान्तेया मतिनायात भौतिक जक मखुसे आध्यात्मिक व दिव्य रूपय् क्यंगु दु। थ्व कृतिं लिपा च्वयादीगु महाकाव्य 'दिभाइन कमेदी' या निंतिं जग दयेकेगु ज्या यात। थुकियात युरोपेली साहित्यया न्हापांगु आत्मकथात्मक प्रेम-काव्यया कथं म्हसीकिगु याइ। * ''[[ले रिमे]]'': थ्व चिनाखँमुना वय्कलं थःगु जीवनया थीथी चरणय् च्वयादीगु चिहाकःगु चिनाखँतेगु मुनाः खः। थ्व मुनाः दान्तें थःहे मुंकादीगु यानादीगु मखुसे लिपा साहित्यकारतयेसं मुंकाः पिथंगु खः। थुकिलि दान्तेया याकुब कालय् च्वयादीगु मतिना चिनाखँ निसें काव्यात्मक बहस व दार्शनिक विचाः दूगु चिनाखँत दुथ्याः। थ्व मुनाय् 'पेत्रोसा' (Petrosa) चिनाखँझ्वः नं दु गुकिलि निर्दयी मिसाप्रति तच्वःगु व थाकूगु काव्यिक शैली छ्यलातःगु दु। थ्व चिनाखँतयेसं दान्तेया काव्य शैलीया विकास व वय्‌कःया प्रयोगशीलतायात क्यनि। थुकिलि सोनेट (Sonnet), कान्जोने (Canzone), व ब्यालाड (Ballad) थेंज्याःगु युरोपेली छन्दत छ्यलातःगु दु। थ्व मुनां दान्तेया व्यक्तिगत जीवन, पासापिं नापया स्वापू, व वय्‌कःया समकालीन समाजया झलक बिइ। 'डिभाइन कमेदी' स्वया न्ह्यः दान्तेया काव्य यात्रा थुइकेत थ्व सफू तसकं महत्त्वपूर्ण दु। थुकिया भाषा जनभाषा तस्कनय् आधारित दु। * ''[[कन्भिभियो]]'': थ्व १३०४ निसें १३०७ या दथुइ च्वयादीगु छगू महत्त्वपूर्ण दार्शनिक ग्रन्थ खः। नेपालभासय् थुकिया अर्थ 'भोय्' वा 'भ्वय्' (The Banquet) जुइ। थ्व सफू दान्तें ज्ञान व दर्शनया भोय्या रूपय् च्वयादीगु खः गन साधारण मनूतयेत ज्ञान बीगु उद्देश्य तयादीगु दु। थ्व सफू लातिन भाषाया थासय् जनभाषा (इतालियन) य् च्वयादीगु खः गुकिं यानाः विद्वानत जक मखुसे साधारण ब्वँमिपिंसं नं दार्शनिक ज्ञान प्राप्त यायेफत। थ्व ग्रन्थय् दान्तेया चिनाखँत व थुकिया विस्तृत दार्शनिक, खगोलीय, व नैतिक व्याख्यात दुथ्या। दान्तें थ्व सफूति नीतिशास्त्र, राजनीति आदिया थाकूगु विषयत ब्वयादीगु दु। थ्व ग्रन्थ गद्य रूपय् जनभाषा छ्यलाः च्वयादीगु युरोपया न्हापांगु मुख्य दर्शन ग्रन्थत मध्ये छगू खः। थ्व ग्रन्थं जनभाषाया उच्च बौद्धिक क्षमतायात साबित यानातःगु दु। * ''[[दिभाइन कमेदी]]'': थ्व सफू वय्कलं १३०८ निसें १३२१ या दथुइ च्वयादीगु हलिंन्यंक नांजाःगु महाकाव्य खः। थ्व महाकाव्ययात युरोपेली साहित्यया दक्ले तःधंगु उत्कृष्ट च्वखँ मध्ये छगू कथं म्हसीकातःगु दु। थ्व महाकाव्य स्वंगू मू ब्वय् ब्वथलातःगु दु: इन्फर्नो (नर्क), पुर्गातोरियो (पापशोधन थाय्), व पारादिसो (स्वर्ग)। थ्व काव्यय् चिनाखँमि दान्ते थःहे काल्पनिक रूपं मृत्यु लिपाया हलिमय् यात्रा याइगु बाखँ वर्णन यानातःगु दु। थ्व यात्राय् वय्‌कःयात प्राचीन रोमन चिनाखँमि भर्जिल व लिपा वय्‌कःया मतिनामि बियात्रिसं मार्गदर्शन याइ। थ्व महाकाव्य लातिन भाषाया थासय् स्थानीय तस्कन इतालियन भासय् च्वयादीगु खः गुकिं आधुनिक इतालियन भाषाया जग तयेगु ज्या यात। थुकिलि मध्यकालीन युरोपया धर्म, दर्शन, राजनीति, व विज्ञानया विस्तृत झलक खनेदु। थ्व कृतिं हलिम साहित्य व कलाय् गम्भीर प्रभाव तयातःगु दु। * ''[[इन्फर्नो]]'': नेपालभासय् थुकिया अर्थ 'नर्क' जुइ। थ्व भागय् दान्तें नर्कया काल्पनिक यात्राय् जुइगु घटनातयेगु वर्णन यानादीगु दु। थ्व यात्राय् प्राचीन रोमन च्वमि भर्जिलं दान्तेया मार्गदर्शकया रूपय् ज्या याइ। दान्तेया अवधारणा अनुसार नर्क पृथ्वीया दुने चक्रया रूपय् गुंगू तकिं (Nine Circles of Hell) य् बायातःगु दु। मनूतयेसं याःगु पापया गम्भीरता अनुसार इमिसं उगु हे तकिंया सजायं फइ। थुकि लोभ, व्यभिचार, हिंसा, व धोकेबाजी थेंज्याःगु पाप याइपिंत बिइगु सजाँयया नाटकीय व कलात्मक वर्णन यानातःगु दु। थ्व ब्वदुने दान्तें समकालीन इटालीया भ्रष्ट राजनीतिज्ञ, धार्मिक नेता, व ऐतिहासिक पात्रतयेत नर्कय् क्यनाः सामाजिक ध्याचू यानादीगु दु। इन्फर्नो थःगु जीवन्त कल्पना, कडा प्रतीक, व काव्यिक सौन्दर्यया निंतिं हलिम साहित्यय् नांजाः। * ''[[पुर्गातोरियो]]'': नेपालभासय् थुकिया अर्थ 'पापशोधन थाय्' वा 'शुद्धि पर्वत' जुइ। नर्क (इन्फर्नो) या यात्रा सिधयेकाः चिनाखँमि दान्ते व वय्‌कःया मार्गदर्शक भर्जिल पापकथं शुद्ध जुइगु पर्वत (Mount Purgatory) य् थ्यनि। थ्व पर्वतय् न्हय्‌गु तकिं (Seven Terraces) दु, गुगु न्हेगु मू पाप (Seven Deadly Sins) दसु: अहङ्कार, ईर्ष्या, क्रोध, आलस्य, लोभ, अप्व नैगु, व कामवासना या शुद्धीकरणलिसे सम्बन्धित दु। थन च्वंपिं आत्मातयेसं थःगु पापया प्रायश्चित यानाः स्वर्ग (पारादिसो) वनेगु निंतिं आत्मायात शुद्ध याइ। इन्फर्नो स्वया थ्व भागय् आशा, प्रार्थना, व आध्यात्मिक सुधारया वातावरण खनेदु। थ्व भागया अन्त्यय् भर्जिल दान्तेयात त्वःताः वनि व दान्तेया मतिनामि बियात्रिसं वय्‌कःयात स्वर्गया यात्राय् न्ह्यःने यङ्की। पुर्गातोरियो आत्माया नैतिक व आध्यात्मिक विकासया प्रतीक खः। * ''[[पारादिसो]]'' नेपालभासय् थुकिया अर्थ 'स्वर्ग' जुइ। दिभाइन कमेदीया थ्व ब्वय् च्वमि दान्तें स्वर्गया काल्पनिक यात्राय् थ्यंगु वर्णन यानादीगु दु। थ्व यात्राय् दान्तेया मार्गदर्शक वय्‌कःया मतिनामि बियात्रिस जुइ, गुम्हेस्यां दान्तेयात गुंगु खगोलीय ग्वः (Nine Spheres of Heaven) जुयाः तपेंक परमेश्वरया उपस्थिति दुगु दक्ले च्वय्‌गु थाय् 'एम्पायरियन' (Empyrean) तक यङ्की। थ्व भागय् स्वर्गयात ग्रह, नक्षत्र, व जःया रूपय् प्रस्तुत यानातःगु दु, गन पुण्यात्मातयेसं परमेश्वरया दर्शन व असीम आनन्द प्राप्त याइ। थुकिलि मध्यकालीन इसाई धर्मशास्त्र, दर्शनशास्त्र, व खगोल विज्ञानया उच्च ज्ञानया काव्यात्मक वर्णन खनेदु। पारादिसो थःगु आध्यात्मिक गम्भीरता, जःया प्रतीक, व अमूर्त विचाःतयेगु कलात्मक न्ह्यब्वःया निंतिं नांजाः। थ्व भागया अन्त्यय् दान्तें परमेश्वरया दिव्य रूप व मतिनाया दर्शन याइ। == लिधंसा == [[Image:Casa di dante 01.JPG|thumb|left|Dante's house museum in Florence. The house has been significantly altered since Dante's time.{{Sfn|Barbero|2022|p=79}}]] [[Image:Bargello - Kapelle Fresko 2a.jpg|thumb|upright=.75|Alleged Dante portrait attributed to [[Giotto di Bondone|Giotto]]]] [[Image:Dante alighieri, Palazzo dei Giudici.jpg|thumb|upright=.8|left|Portrait of Dante, {{Circa|1375–1406}}, from a fresco in the Palazzo dei Giudici, Florence{{Sfn|Santagata|2016|p=6}}]] {{लिधंसा|}} ==स्वयादिसँ== * [[चिनाखँ]] {{Commonscat|Dante Alighieri}} [[पुचः:चिनाखँमि]] [[पुचः:जीवनी]] 8i7h9m5rp2xbl0qzn8bolmv8tb3tpmh 1126306 1126304 2026-09-27T19:49:41Z Eukesh 11 1126306 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/दान्ते अलिघिएरी}} {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = दान्ते अलिघिएरी | image = Dante-alighieri.jpg|thumb|left | caption = दान्तेया किपा | alt = head-and-chest side portrait of Dante in red and white coat and cowl | pseudonym = | birth_date = Mid-May to mid-June 1265 | birth_place = [[Florence]] | death_date = {{death date|1321|9|14}} (aged about 56) | death_place = [[Ravenna]] | occupation = [[Statesman]], [[poet]], language theorist | nationality = [[Italians|Italian]] | genre = | movement = ''[[Dolce Stil Novo]]'' | influences = [[Aristotle]], [[Homer]], [[Cicero]], [[Virgil]], [[Ovid]], [[Boethius]], [[Avicenna]], [[Averroes]], [[Albert the Great]], [[Thomas Aquinas]], [[Bonaventure]], [[Richard of St. Victor]], [[Boethius of Dacia]] | influenced = almost all [[Western literature]], [[Samuel Beckett]], [[Giovanni Boccaccio]], [[Geoffrey Chaucer]], [[Jorge Luis Borges]], [[William Blake]], [[Sandro Botticelli]], [[Anthony Burgess]], [[T. S. Eliot]], [[John Milton]] }} '''दुरान्ते देग्ली अलिघिएरी''' ([[ल्याटिन लिपि]]:Durante degli Alighieri) बाय् दान्ते (सन् १२६५-१३२१) छम्ह इटालियन चिनाखँमि, च्वमि, साहित्यिक सिद्धान्तकार, नैतिक दार्शनिक, व राजनैतिक विचारक ख। वय्कःयात वय्कःया ग्रन्थ चिनाखँ ''ला कमेदिया'' (La commedia)या निंतिं म्हसीकिगु या। थुकियात लिपा ''La divina commedia'' ''([[द दिभाइन कमेडी]])'' धाइगु यात। थ्व सफूयात "दिभाइन" वा दैवी नां बोकाकियों बियादिगु ख। वय्कःया विचारय् थ्व सफू इतालियन भाषाया व हलिम साहित्यया उत्कृष्ट दसु जुगुलिं वय्कलं थ्व नां बियादिगु ख। <ref>{{cite book|last=Bloom|first=Harold|authorlink=Harold Bloom|title=The Western Canon|url=https://archive.org/details/westerncanonbook00bloorich|year=1994}}</ref> इटालीइ थ्व ग्रन्थयात सोम्मो पोएता ''{{lang|it|il Sommo Poeta}}'' ("सर्वोच्च चिनाखँ") वा ''{{lang|it|il Poeta}}'' पोएता वा चिनाखँ जक्क धाइगु या। दान्ते, पेत्रार्क व बोकाकियोयात स्वंगु झरना "the three fountains" वा स्वंगु राजमुकुट "the three crowns" नं धाइगु या। == च्वखँ == ===लातिन भासय्=== * ''[[दि भल्गारी एलोक्वेन्ता]]'': थ्व वय्कलं लातिन भाषाय् च्वयादीगु छगू प्रसिद्ध च्वखँ वा ग्रन्थ खः। थ्व च्वखँ १३०२ निसें १३०५ या दथुइ च्वयादीगु अनुमान दु। थ्व सफूया मू विषय जनभाषा वा लोकभाषा (Vernacular language) या महत्त्व व साहित्यय् थुकिया छ्यलाबुला खः। दान्ते नं थ्व ग्रन्थय् उच्च लातिन भाषा स्वया मनूतयेसं न्हिथं ल्हाइगु जनभाषा नं साहित्यिक रचनाया निंतिं उतिकं सक्षम व श्रेष्ठ जुइफु धकाः तर्क यानादीगु दु। वय्‌कलं इटालीया थीथी स्थानीय बोलितयेगु विश्लेषण यानाः छगू परिष्कृत व आदर्श इतालियन साहित्यिक भाषाया पलिस्था यायेगु विचार न्ह्यःने तयादीगु खः। थ्व ग्रन्थ पूर्ण जुये मफुत व निगू भाग जक उपलब्ध दु, तर थुकिया प्रभाव युरोपियन भाषाविज्ञान व काव्यशास्त्रय् तःधंगु दु। थ्व सफूलं मध्यकालीन युरोपय् जनभाषायात उच्च सम्मान व स्थान बिइत तःधंगु योगदान बियातःगु दु। थौंकन्हे थ्व ग्रन्थ इतालियन भाषा व साहित्यया इतिहास अध्ययन यायेत छगू महत्त्वपूर्ण दसिंया रूपय् कायेगु या। थ्व सफूलं साहित्यय् जनभाषाया प्रयोगयात वैधानिकता व दार्शनिक आधार प्रदान यात। * ''[[दि मोनार्किया]]'': थ्व वय्कलं लातिन भासय् च्वयादीगु राजनीति शास्त्र सम्बन्धी छगू नांजाःगु ग्रन्थ खः। थ्व ग्रन्थ स्वब्वः वा सफूति बायातःगु दु। थुकी दान्तें हलिमय् शान्ति व न्याय पलिस्था यायेत छगू सार्वभौम विश्व साम्राज्य (Universal Monarchy) या आवश्यकतायात पुष्टि यानादीगु कुतः दु। वय्‌कःया तर्क कथं हलिमय् छम्ह जक सम्राट वा सर्वोच्च शासक जुइबिले जक आन्तरिक द्वन्द्व क्वछिनाः मानव समाजं प्रगति यायेफु। थ्व ग्रन्थय् दान्तें धर्मनिरपेक्ष राजनीतिक सत्ता व धार्मिक सत्ता (पोप) या दथुइ शक्ति विभाजन जुयाच्वनेमाः धकाः खँ न्ह्यःने तयादीगु दु। वय्‌कःया कथं सम्राटया अधिकार तपेंक परमेश्वरं प्राप्त जुइ, पोप निसें मखु। थ्व विचारं यानाः थ्व ग्रन्थ उगु ईलय् रोमन क्याथोलिक चर्चया निंतिं विवादास्पद जुल व चर्चं थुकियात प्रतिबन्धित नं यात। थ्व ग्रन्थ मध्यकालीन युरोपेली राजनीतिक दर्शनया छगू उत्कृष्ट व महत्त्वपूर्ण दसु खः। थुकिया प्रभाव लिपाया युरोपेली राजनीतिक सिद्धान्त व राज्य-धर्म ब्वथलाया अवधारणाय् खनेदु। * ''[[एक्लोग्यूस]]'': थ्व च्वखँ दान्तें थःगु जीवनया लिपांगु कालय् लातिन भाषाय् च्वयादीगु निगू काव्यिक मुना खः। थ्व च्वखँ प्राचीन रोमन चिनाखँमि भर्जिलया जवाः काव्य शैली (Pastoral poetry) पाखे प्रभावित जुयाः च्वयादीगु खः। दान्तें थ्व काव्यत बोलोग्नाया विद्वान जोवान्नी देल भर्जिलियो (Giovanni del Virgilio) लिसे जुगु पत्राचारया लिसः कथं च्वयादीगु खः। जोवान्नीं दान्तेयात लातिन भासय् महाकाव्य च्वयेत इनाप याःगु ईलय् दान्तें थःगु जनभाषा प्रयोगया अडानयात कायम तयाः थ्व काव्यिक लिसः बियादीगु खः। थ्व च्वखँय् दान्तें ग्रामीण व प्राकृतिक प्रतीकया छ्यलाबुला यानाः थःगु विचाः व भावना व्यक्त यानादीगु दु। थ्व निगू लातिन चिनाखँतेसं दान्तेया प्राचीन शास्त्रीय साहित्य व लातिन भाषाया क्षमतायात क्यनि। थुकियात दान्तेया साहित्यिक जीवनया लिपांगु शास्त्रीय कृति कथं कायेगु या। थ्व काव्यं पुनर्जागरण काल स्वया न्ह्यः हे शास्त्रीय साहित्यया पुनःजागरणया सङ्केत याःगु दु। * ''[[लेतर्स (दान्ते)|लेतर्स]]'': थ्व च्वखँ दान्ते अलिघियेरीं थःगु जीवनकालय् लातिन भाषाय् च्वयादीगु थीथी पौतेगु मुनाः खः। थ्व पौतेगु दथुइ थ्यं-मथ्यं १३पू मू पौ थौंकन्हे दयाच्वंगु दु गुकिलिं दान्तेया राजनीतिक, दार्शनिक, व व्यक्तिगत विचाः अले अबिलेया इतिहास म्हसीकेत तसकं महत्त्वपूर्ण दु। थ्व पौत युरोपेली शासकत, कार्डिनलत, व वय्‌कःया पासातयेत च्वयादीगु खः। थुकिलि फ्लोरेन्स नगर पाखें पिथने धुंकाः दान्तेया स्याःचाः, इटालीया राजनीतिक अस्थिरता प्रति वय्‌कःया च्युता, व पवित्र रोमन सम्राटप्रति वय्‌कःया आशा व्यक्त जूगु दु। थ्व मुनाय् मू रूपं कांग्रान्दे देल्ला स्काला (Can Grande della Scala) या नामं च्वयादीगु पौ तसकं नांजाः, गुकिलि वय्‌कःया महान महाकाव्य 'दिभाइन कमेदी' या व्याख्या व संरचनाया खँ चकंकः कनातःगु दु। थ्व पौतयेगु भाषा उच्च लातिन शैलीया दु गुकिं दान्तेया शास्त्रीय ज्ञान व वक्तृत्व कलायात क्यनि। थ्व च्वसँतयेसं मध्यकालीन युरोपया राजनीति व दान्तेया व्यक्तित्वयात थुइकेत तःधंगु ग्वाहालि याइ। ===इतालियानो भासय्=== * ''[[ला भिता न्युओवा]]'': थ्व च्वखँ वय्कलं १२९२ निसें १२९४ या दथुइ च्वयादीगु छगू प्रसिद्ध गद्य-पद्य मिश्रित च्वखँ खः। नेपालभासय् थुकिया अर्थ 'न्हूगु जीवन' जुइ। थ्व सफू दान्तेया मतिनामि बियात्रिस पोर्तिनारी (Beatrice Portinari) प्रति वय्‌कःया निष्काम व पवित्र मतिनायात समर्पित यानातःगु दु। थ्व सफूति चिनाखँ व उकिया व्याख्या यानातःगु गद्य भागया सुन्दर मिश्रण खनेदु। थ्व कृति तस्कन जनभाषाय् च्वयादीगु खः गुकिं इतालियन साहित्यय् न्हूगु युगया शुरुआत यात। बियात्रिसया लुमन्ति, वय्‌कःलिसे जूगु नापलाःगु झाका, व वय्‌कःया अकाल्पनिक मदुगु घटना लिपा दान्तेया मनय् वःगु भावत थ्व सफूलि तसकं संवेगात्मक रूपं ब्वयातःगु दु। थ्व सफूतिं दान्तेया मतिनायात भौतिक जक मखुसे आध्यात्मिक व दिव्य रूपय् क्यंगु दु। थ्व कृतिं लिपा च्वयादीगु महाकाव्य 'दिभाइन कमेदी' या निंतिं जग दयेकेगु ज्या यात। थुकियात युरोपेली साहित्यया न्हापांगु आत्मकथात्मक प्रेम-काव्यया कथं म्हसीकिगु याइ। * ''[[ले रिमे]]'': थ्व चिनाखँमुना वय्कलं थःगु जीवनया थीथी चरणय् च्वयादीगु चिहाकःगु चिनाखँतेगु मुनाः खः। थ्व मुनाः दान्तें थःहे मुंकादीगु यानादीगु मखुसे लिपा साहित्यकारतयेसं मुंकाः पिथंगु खः। थुकिलि दान्तेया याकुब कालय् च्वयादीगु मतिना चिनाखँ निसें काव्यात्मक बहस व दार्शनिक विचाः दूगु चिनाखँत दुथ्याः। थ्व मुनाय् 'पेत्रोसा' (Petrosa) चिनाखँझ्वः नं दु गुकिलि निर्दयी मिसाप्रति तच्वःगु व थाकूगु काव्यिक शैली छ्यलातःगु दु। थ्व चिनाखँतयेसं दान्तेया काव्य शैलीया विकास व वय्‌कःया प्रयोगशीलतायात क्यनि। थुकिलि सोनेट (Sonnet), कान्जोने (Canzone), व ब्यालाड (Ballad) थेंज्याःगु युरोपेली छन्दत छ्यलातःगु दु। थ्व मुनां दान्तेया व्यक्तिगत जीवन, पासापिं नापया स्वापू, व वय्‌कःया समकालीन समाजया झलक बिइ। 'डिभाइन कमेदी' स्वया न्ह्यः दान्तेया काव्य यात्रा थुइकेत थ्व सफू तसकं महत्त्वपूर्ण दु। थुकिया भाषा जनभाषा तस्कनय् आधारित दु। * ''[[कन्भिभियो]]'': थ्व १३०४ निसें १३०७ या दथुइ च्वयादीगु छगू महत्त्वपूर्ण दार्शनिक ग्रन्थ खः। नेपालभासय् थुकिया अर्थ 'भोय्' वा 'भ्वय्' (The Banquet) जुइ। थ्व सफू दान्तें ज्ञान व दर्शनया भोय्या रूपय् च्वयादीगु खः गन साधारण मनूतयेत ज्ञान बीगु उद्देश्य तयादीगु दु। थ्व सफू लातिन भाषाया थासय् जनभाषा (इतालियन) य् च्वयादीगु खः गुकिं यानाः विद्वानत जक मखुसे साधारण ब्वँमिपिंसं नं दार्शनिक ज्ञान प्राप्त यायेफत। थ्व ग्रन्थय् दान्तेया चिनाखँत व थुकिया विस्तृत दार्शनिक, खगोलीय, व नैतिक व्याख्यात दुथ्या। दान्तें थ्व सफूति नीतिशास्त्र, राजनीति आदिया थाकूगु विषयत ब्वयादीगु दु। थ्व ग्रन्थ गद्य रूपय् जनभाषा छ्यलाः च्वयादीगु युरोपया न्हापांगु मुख्य दर्शन ग्रन्थत मध्ये छगू खः। थ्व ग्रन्थं जनभाषाया उच्च बौद्धिक क्षमतायात साबित यानातःगु दु। * ''[[दिभाइन कमेदी]]'': थ्व सफू वय्कलं १३०८ निसें १३२१ या दथुइ च्वयादीगु हलिंन्यंक नांजाःगु महाकाव्य खः। थ्व महाकाव्ययात युरोपेली साहित्यया दक्ले तःधंगु उत्कृष्ट च्वखँ मध्ये छगू कथं म्हसीकातःगु दु। थ्व महाकाव्य स्वंगू मू ब्वय् ब्वथलातःगु दु: इन्फर्नो (नर्क), पुर्गातोरियो (पापशोधन थाय्), व पारादिसो (स्वर्ग)। थ्व काव्यय् चिनाखँमि दान्ते थःहे काल्पनिक रूपं मृत्यु लिपाया हलिमय् यात्रा याइगु बाखँ वर्णन यानातःगु दु। थ्व यात्राय् वय्‌कःयात प्राचीन रोमन चिनाखँमि भर्जिल व लिपा वय्‌कःया मतिनामि बियात्रिसं मार्गदर्शन याइ। थ्व महाकाव्य लातिन भाषाया थासय् स्थानीय तस्कन इतालियन भासय् च्वयादीगु खः गुकिं आधुनिक इतालियन भाषाया जग तयेगु ज्या यात। थुकिलि मध्यकालीन युरोपया धर्म, दर्शन, राजनीति, व विज्ञानया विस्तृत झलक खनेदु। थ्व कृतिं हलिम साहित्य व कलाय् गम्भीर प्रभाव तयातःगु दु। * ''[[इन्फर्नो]]'': नेपालभासय् थुकिया अर्थ 'नर्क' जुइ। थ्व भागय् दान्तें नर्कया काल्पनिक यात्राय् जुइगु घटनातयेगु वर्णन यानादीगु दु। थ्व यात्राय् प्राचीन रोमन च्वमि भर्जिलं दान्तेया मार्गदर्शकया रूपय् ज्या याइ। दान्तेया अवधारणा अनुसार नर्क पृथ्वीया दुने चक्रया रूपय् गुंगू तकिं (Nine Circles of Hell) य् बायातःगु दु। मनूतयेसं याःगु पापया गम्भीरता अनुसार इमिसं उगु हे तकिंया सजायं फइ। थुकि लोभ, व्यभिचार, हिंसा, व धोकेबाजी थेंज्याःगु पाप याइपिंत बिइगु सजाँयया नाटकीय व कलात्मक वर्णन यानातःगु दु। थ्व ब्वदुने दान्तें समकालीन इटालीया भ्रष्ट राजनीतिज्ञ, धार्मिक नेता, व ऐतिहासिक पात्रतयेत नर्कय् क्यनाः सामाजिक ध्याचू यानादीगु दु। इन्फर्नो थःगु जीवन्त कल्पना, कडा प्रतीक, व काव्यिक सौन्दर्यया निंतिं हलिम साहित्यय् नांजाः। * ''[[पुर्गातोरियो]]'': नेपालभासय् थुकिया अर्थ 'पापशोधन थाय्' वा 'शुद्धि पर्वत' जुइ। नर्क (इन्फर्नो) या यात्रा सिधयेकाः चिनाखँमि दान्ते व वय्‌कःया मार्गदर्शक भर्जिल पापकथं शुद्ध जुइगु पर्वत (Mount Purgatory) य् थ्यनि। थ्व पर्वतय् न्हय्‌गु तकिं (Seven Terraces) दु, गुगु न्हेगु मू पाप (Seven Deadly Sins) दसु: अहङ्कार, ईर्ष्या, क्रोध, आलस्य, लोभ, अप्व नैगु, व कामवासना या शुद्धीकरणलिसे सम्बन्धित दु। थन च्वंपिं आत्मातयेसं थःगु पापया प्रायश्चित यानाः स्वर्ग (पारादिसो) वनेगु निंतिं आत्मायात शुद्ध याइ। इन्फर्नो स्वया थ्व भागय् आशा, प्रार्थना, व आध्यात्मिक सुधारया वातावरण खनेदु। थ्व भागया अन्त्यय् भर्जिल दान्तेयात त्वःताः वनि व दान्तेया मतिनामि बियात्रिसं वय्‌कःयात स्वर्गया यात्राय् न्ह्यःने यङ्की। पुर्गातोरियो आत्माया नैतिक व आध्यात्मिक विकासया प्रतीक खः। * ''[[पारादिसो]]'' नेपालभासय् थुकिया अर्थ 'स्वर्ग' जुइ। दिभाइन कमेदीया थ्व ब्वय् च्वमि दान्तें स्वर्गया काल्पनिक यात्राय् थ्यंगु वर्णन यानादीगु दु। थ्व यात्राय् दान्तेया मार्गदर्शक वय्‌कःया मतिनामि बियात्रिस जुइ, गुम्हेस्यां दान्तेयात गुंगु खगोलीय ग्वः (Nine Spheres of Heaven) जुयाः तपेंक परमेश्वरया उपस्थिति दुगु दक्ले च्वय्‌गु थाय् 'एम्पायरियन' (Empyrean) तक यङ्की। थ्व भागय् स्वर्गयात ग्रह, नक्षत्र, व जःया रूपय् प्रस्तुत यानातःगु दु, गन पुण्यात्मातयेसं परमेश्वरया दर्शन व असीम आनन्द प्राप्त याइ। थुकिलि मध्यकालीन इसाई धर्मशास्त्र, दर्शनशास्त्र, व खगोल विज्ञानया उच्च ज्ञानया काव्यात्मक वर्णन खनेदु। पारादिसो थःगु आध्यात्मिक गम्भीरता, जःया प्रतीक, व अमूर्त विचाःतयेगु कलात्मक न्ह्यब्वःया निंतिं नांजाः। थ्व भागया अन्त्यय् दान्तें परमेश्वरया दिव्य रूप व मतिनाया दर्शन याइ। == लिधंसा == [[Image:Casa di dante 01.JPG|thumb|left|Dante's house museum in Florence. The house has been significantly altered since Dante's time.{{Sfn|Barbero|2022|p=79}}]] [[Image:Bargello - Kapelle Fresko 2a.jpg|thumb|upright=.75|Alleged Dante portrait attributed to [[Giotto di Bondone|Giotto]]]] [[Image:Dante alighieri, Palazzo dei Giudici.jpg|thumb|upright=.8|left|Portrait of Dante, {{Circa|1375–1406}}, from a fresco in the Palazzo dei Giudici, Florence{{Sfn|Santagata|2016|p=6}}]] {{लिधंसा|}} ==स्वयादिसँ== * [[चिनाखँ]] {{Commonscat|Dante Alighieri}} [[पुचः:चिनाखँमि]] [[पुचः:जीवनी]] i77tw0mhdkr3zv9pom3p2guk36e7zh8 0 188 1126316 1088902 2026-09-27T20:47:11Z Eukesh 11 1126316 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/फ्रान्सिस् ड्रेक}} [[Image:sfdrake42.jpg|thumb|[[Portrait miniature]]]] [[Image:1583 portrait of Sir Francis Drake.jpg| thumb | 1583 portrait of Sir Francis Drake by Jodocus Hondius I]] [[Image:Thomas Cavendish (1560-92), Sir Francis Drake (1540?-96) and Sir John Hawkins (1532-95) RMG BHC2603.tiff|thumb|[[John Hawkins (naval commander)|Sir John Hawkins]]]] {{Infobox pirate |name=Sir Francis Drake |birth_date=[[Circa|ca.]] {{Birth-date|df=yes|1540}} |death_date= {{Death-date and age|27 January 1596|15 February 1540}} |image= 1590 or later Marcus Gheeraerts, Sir Francis Drake Buckland Abbey, Devon.jpg |caption=Sir Francis Drake in [[Buckland Abbey]]<br />16th century, oil on canvas, by [[Marcus Gheeraerts the Younger]] |nickname=El Draque (Spanish), Draco (Latin, "The Dragon") |type=[[Privateer]] |birth_place = [[Tavistock, Devon]], England |death_place = [[Portobelo, Colón]], Panama |allegiance= England |serviceyears=1563&nbsp;– 1596 |base of operations=[[Piracy in the Caribbean|Caribbean Sea]] |rank=[[Vice admiral]] |commands=''[[Golden Hind]]'' (previously known as ''Pelican'')<br>''[[English ship Bonaventure (1567)|Bonaventure]]''<br>''[[English ship Revenge (1577)|Revenge]]'' |battles=[[Anglo–Spanish War (1585)|Anglo–Spanish War]]<br />[[Naval battle of Gravelines|Battle of Gravelines]] |wealth={{Pirate wealth|115|2}} |latework}} '''सर फ्रान्सिस ड्रेक''' (Sir Francis Drake) १६गू शताब्दीया छम्ह नांजाःम्ह बेलायती (एलिजाबेथन ईया) समुद्री कप्तान, अन्वेषक, जलसेनापति, व निजी समुद्री डाकू (Privateer) खः। वय्‌कःया जन्म सन् १५४० या नापं इङ्गल्याण्डया डेभनय् जूगु खः। वय्‌कः इंग्ल्याण्डया लानी एलिजाबेथ प्रथमया ईलय् स्पेनिश साम्राज्यविरुद्धया समुद्री युद्धतयेगु निंतिं तसकं नां जाः। ड्रेक समुद्र मार्ग जुयाः हलिं चाह्युम्ह (Circumnavigation) इतिहासया निम्हम मनू व थःगु अभियानया पूर्ण नेतृत्व यानाः सुरक्षित लिहाँ वःम्ह न्हापांम्ह कप्तान खः। वय्‌कः सन् १५७७ निसें १५८० तक थःगु प्रसिद्ध जहाज 'गोल्डेन हिन्द' (Golden Hind) य् थ्व हलिम परिक्रमा यात्रा पूर्ण यानादीगु खः। थ्व सफल यात्रा लिपा लानी एलिजाबेथं वय्‌कःयात 'नाइट' (Knight) या पदवी बियाः सम्मानित यानादीगु खः। ड्रेकं क्यारिबियन सागर व अमेरिकाया स्पेनिश उपनिवेशतयेगु व्यापारिक पोत व बंदरगाहय् आक्रमण यानाः तःधंगु धन-सम्पत्ति कब्जा यानादीगु खः। स्पेनिश मनूतयेसं वय्‌कःयात 'एल ड्रेक' (El Draque) वा 'मलः' (The Dragon) धकाः म्हसीकल। सन् १५८८ य् स्पेनिश आर्माडा (Spanish Armada) नामं नांजाःगु विशाल स्पेनिश नौसेनायात बेलायतं बुकूगु युद्धय् ड्रेक भाइस-एडमिरलया रूपय् महत्त्वपूर्ण भूमिका म्हितादीगु खः। वय्‌कःया थ्व सफलतां बेलायतयात समुद्री महाशक्ति दयेकेत तःधंगु योगदान बिल। वय्‌कः थःगु जीवनया लिपांगु ईलय् नं समुद्री यात्राय् हे संलग्न जुयाच्वन। सन् १५९६ य् पानामाया क्युबा नापं समुद्री अभियानया झ्वलय् डिसेन्ट्री (Dysentery) ल्वचं कयाः वय्‌कःया देहावसान जुल। ड्रेकया इतिहासय् साहसिक समुद्री खोजकर्ता व कुशल सैनिक रणनीतिकारया रूपय् उच्च स्थान दु। थौंकन्हे नं वय्‌कःया अभियान व जीवनया बाखँ युरोपया इतिहासय् कौतूहलया विषय जुयाच्वंगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[बेलायत]] [[Category:अनवेषक]] m4b10shp097n2a56vntf67m7ndtem2i 0 304 1126384 1110448 2026-09-28T01:03:15Z Eukesh 11 1126384 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/संकिपा}} [[Image:Le Voyage dans la Lune (1902).webm|upright=1.35|thumb|thumbtime=6:15|''[[A Trip to the Moon]]]] [[Image:Prof. Stampfer's Stroboscopische Scheibe No. X.gif|thumb|left|Animated GIF of ''Prof. Stampfer's Stroboscopische Scheibe'' No. X (Trentsensky & Vieweg 1833)]] {{World Cinema}} [[Image:BolexH16.jpg|right|thumb|133px|१६ मिमि स्प्रिङ्ग वाउण्ड बोलेक्स H16 रिफ्लेक्स क्यामेरा]] '''संकिपा''' (Motion Picture) धागु २०औं व २१औं शताब्दीयागु दक्ले अप्व न्ह्याइपुइकिगु साधनय् छगु खः। संकिपायात थी-थी कथं बायेछिं। संकिपाया थ्व चीहाकःगु इतिहासय् थ्व ख्यलय् यक्व विकास जूगु दु। ऐतिहासिक विकासया आधारय् संकिपा न्हापा सः मदूगु युगं सः दूगु युगय् व हाकु-तुयु संकिपां रंगीन संकिपाय् व २दि, ३दि जुजुं ४दिइ विकास जुल। नापं, संकिपाया सः सराउन्द साउन्द, किपा हाइ रिजोलुसन व संकिपा दबूया प्राविधिक पक्ष नं बल्लाना वयाच्वंगु दु। संकिपायात थी-थी रुपय् बायेछिं। ==इतिहास== ===सः मदूगु संकिपा=== {{मू पौ|सः मदूगु संकिपा}} सिनेमाया विकासया न्हापांगु दशकय् (१८९० या दशक निसें १९२० या दशकया लिपा तक) दयेकातःगु सकल संकिपात साइलेन्ट संकिपा हे खः। थ्व ईलय् सः रेकर्ड यानाः संकिपानाप स्वायेगु प्रविधि विकास जूगु मदुनि। सः मदूगु संकिपाय् बाखँ क्यनेत पात्रतयेगु म्हया भाय्, ख्वाःया अभिव्यक्ति, व च्वयातःगु संवाद कार्ड (Intertitles) या छ्यलाबुला याइगु खः। सिनेमा हलय् संकिपा क्यनेबिला प्रत्यक्ष पियानो वा अर्केस्ट्रा थानाः पृष्ठभूमि संगीत बिइगु व्यवस्था जुइ। चार्ली च्याप्लिन, बस्टर किटन, व ज्याक लर्ड थेंज्याःपिं कलाकारत सः मदूगु संकिपाया युगया महान न्हिलाः अभिनेता खः। 'द बर्थ अफ अ नेसन' व 'मेट्रोपोलिस' थेंज्याःगु संकिपात थ्व युगया ऐतिहासिक दसु खः। सः मदूगु संकिपाया युगय् हे दृश्य भाषा, क्यामेरा एंगल, व सम्पादन (Editing) या मू सिद्धान्तत दयेकाः सिनेमायात कलाया रूप बिइगु ज्या जुल। १९२७ य् न्हापांगु तकि (Talkie) वा सः दुगु संकिपा 'द ज्याज सिङ्गर' वये धुंका सः मदूगु संकिपाया युग अन्त्य जुल। थौंकन्हे सः मदूगु संकिपात सिनेमाया इतिहास अध्ययन यायेत व दृश्य कलाया रूपय् तःधंगु सम्मान बियातःगु दु। ==विधा== आपालं संकिपा मनोरञ्जनया छगू विधाय् आधारित जुइ। थी-थी विधा ल्वाकछ्याना नं संकिपा दयेकिगु या। विधाया आधारय् हलिमया संकिपाया छुं मू विधा थ्व कथं दु- * [[नाटक|नाटकीय]] (द्रामा) * [[हास्य रस|हास्य]] (कमेडी) * ध्याचु * [[ऐतिहासिक]] * [[धार्मिकम्‌|धार्मिक]] * [[द्वन्द्व]] * [[मतिना]] (रोमान्तिक) * पारिवारिक * [[सांगीतिक]] (म्युजिकल) * चेतना जागृत यायेगु * [[जीवनी]] * [[भयानक रस|भयानक]] (हरर) * मिस्तरी * क्षेत्रीय (हलिवुदय् वेस्तर्न, जापानय् सामुराइ, भारतय् सांगीतिक आदि) * कल्त (संकिपाय् न्ह्याइपुइकिगु छगू सवाः दूपिंसं जक्क स्वइगु दसु: स्तार वार्स) ==स्वयादिसँ== * [[संस्कृति]] [[पुचः:संकिपा]] 69eivm69551zzzgch5747y79kvi8n7x 1126385 1126384 2026-09-28T01:03:39Z Eukesh 11 /* विधा */ 1126385 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/संकिपा}} [[Image:Le Voyage dans la Lune (1902).webm|upright=1.35|thumb|thumbtime=6:15|''[[A Trip to the Moon]]]] [[Image:Prof. Stampfer's Stroboscopische Scheibe No. X.gif|thumb|left|Animated GIF of ''Prof. Stampfer's Stroboscopische Scheibe'' No. X (Trentsensky & Vieweg 1833)]] {{World Cinema}} [[Image:BolexH16.jpg|right|thumb|133px|१६ मिमि स्प्रिङ्ग वाउण्ड बोलेक्स H16 रिफ्लेक्स क्यामेरा]] '''संकिपा''' (Motion Picture) धागु २०औं व २१औं शताब्दीयागु दक्ले अप्व न्ह्याइपुइकिगु साधनय् छगु खः। संकिपायात थी-थी कथं बायेछिं। संकिपाया थ्व चीहाकःगु इतिहासय् थ्व ख्यलय् यक्व विकास जूगु दु। ऐतिहासिक विकासया आधारय् संकिपा न्हापा सः मदूगु युगं सः दूगु युगय् व हाकु-तुयु संकिपां रंगीन संकिपाय् व २दि, ३दि जुजुं ४दिइ विकास जुल। नापं, संकिपाया सः सराउन्द साउन्द, किपा हाइ रिजोलुसन व संकिपा दबूया प्राविधिक पक्ष नं बल्लाना वयाच्वंगु दु। संकिपायात थी-थी रुपय् बायेछिं। ==इतिहास== ===सः मदूगु संकिपा=== {{मू पौ|सः मदूगु संकिपा}} सिनेमाया विकासया न्हापांगु दशकय् (१८९० या दशक निसें १९२० या दशकया लिपा तक) दयेकातःगु सकल संकिपात साइलेन्ट संकिपा हे खः। थ्व ईलय् सः रेकर्ड यानाः संकिपानाप स्वायेगु प्रविधि विकास जूगु मदुनि। सः मदूगु संकिपाय् बाखँ क्यनेत पात्रतयेगु म्हया भाय्, ख्वाःया अभिव्यक्ति, व च्वयातःगु संवाद कार्ड (Intertitles) या छ्यलाबुला याइगु खः। सिनेमा हलय् संकिपा क्यनेबिला प्रत्यक्ष पियानो वा अर्केस्ट्रा थानाः पृष्ठभूमि संगीत बिइगु व्यवस्था जुइ। चार्ली च्याप्लिन, बस्टर किटन, व ज्याक लर्ड थेंज्याःपिं कलाकारत सः मदूगु संकिपाया युगया महान न्हिलाः अभिनेता खः। 'द बर्थ अफ अ नेसन' व 'मेट्रोपोलिस' थेंज्याःगु संकिपात थ्व युगया ऐतिहासिक दसु खः। सः मदूगु संकिपाया युगय् हे दृश्य भाषा, क्यामेरा एंगल, व सम्पादन (Editing) या मू सिद्धान्तत दयेकाः सिनेमायात कलाया रूप बिइगु ज्या जुल। १९२७ य् न्हापांगु तकि (Talkie) वा सः दुगु संकिपा 'द ज्याज सिङ्गर' वये धुंका सः मदूगु संकिपाया युग अन्त्य जुल। थौंकन्हे सः मदूगु संकिपात सिनेमाया इतिहास अध्ययन यायेत व दृश्य कलाया रूपय् तःधंगु सम्मान बियातःगु दु। ==विधा== आपालं संकिपा मनोरञ्जनया छगू विधाय् आधारित जुइ। थी-थी विधा ल्वाकछ्याना नं संकिपा दयेकिगु या। विधाया आधारय् हलिमया संकिपाया छुं मू विधा थ्व कथं दु- * [[नाटक|नाटकीय]] (द्रामा) * [[हास्य रस|हास्य]] (कमेडी) * ध्याचु * [[ऐतिहासिक]] * [[धार्मिकम्‌|धार्मिक]] * [[द्वन्द्व]] * [[मतिना]] (रोमान्तिक) * पारिवारिक * [[सांगीतिक]] (म्युजिकल) * चेतना जागृत यायेगु * [[जीवनी]] * [[भयानक रस|भयानक]] (हरर) * मिस्तरी * क्षेत्रीय (हलिवुदय् वेस्तर्न, जापानय् सामुराइ, भारतय् सांगीतिक आदि) * कल्त (संकिपाय् न्ह्याइपुइकिगु छगू सवाः दूपिंसं जक्क स्वइगु दसु: स्तार वार्स) * [[एनिमे]] ==स्वयादिसँ== * [[संस्कृति]] [[पुचः:संकिपा]] 7x6s1a0tp4o29pb9ebxluy98ljdigzb 1126393 1126385 2026-09-28T01:13:21Z Eukesh 11 /* स्वयादिसँ */ 1126393 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/संकिपा}} [[Image:Le Voyage dans la Lune (1902).webm|upright=1.35|thumb|thumbtime=6:15|''[[A Trip to the Moon]]]] [[Image:Prof. Stampfer's Stroboscopische Scheibe No. X.gif|thumb|left|Animated GIF of ''Prof. Stampfer's Stroboscopische Scheibe'' No. X (Trentsensky & Vieweg 1833)]] {{World Cinema}} [[Image:BolexH16.jpg|right|thumb|133px|१६ मिमि स्प्रिङ्ग वाउण्ड बोलेक्स H16 रिफ्लेक्स क्यामेरा]] '''संकिपा''' (Motion Picture) धागु २०औं व २१औं शताब्दीयागु दक्ले अप्व न्ह्याइपुइकिगु साधनय् छगु खः। संकिपायात थी-थी कथं बायेछिं। संकिपाया थ्व चीहाकःगु इतिहासय् थ्व ख्यलय् यक्व विकास जूगु दु। ऐतिहासिक विकासया आधारय् संकिपा न्हापा सः मदूगु युगं सः दूगु युगय् व हाकु-तुयु संकिपां रंगीन संकिपाय् व २दि, ३दि जुजुं ४दिइ विकास जुल। नापं, संकिपाया सः सराउन्द साउन्द, किपा हाइ रिजोलुसन व संकिपा दबूया प्राविधिक पक्ष नं बल्लाना वयाच्वंगु दु। संकिपायात थी-थी रुपय् बायेछिं। ==इतिहास== ===सः मदूगु संकिपा=== {{मू पौ|सः मदूगु संकिपा}} सिनेमाया विकासया न्हापांगु दशकय् (१८९० या दशक निसें १९२० या दशकया लिपा तक) दयेकातःगु सकल संकिपात साइलेन्ट संकिपा हे खः। थ्व ईलय् सः रेकर्ड यानाः संकिपानाप स्वायेगु प्रविधि विकास जूगु मदुनि। सः मदूगु संकिपाय् बाखँ क्यनेत पात्रतयेगु म्हया भाय्, ख्वाःया अभिव्यक्ति, व च्वयातःगु संवाद कार्ड (Intertitles) या छ्यलाबुला याइगु खः। सिनेमा हलय् संकिपा क्यनेबिला प्रत्यक्ष पियानो वा अर्केस्ट्रा थानाः पृष्ठभूमि संगीत बिइगु व्यवस्था जुइ। चार्ली च्याप्लिन, बस्टर किटन, व ज्याक लर्ड थेंज्याःपिं कलाकारत सः मदूगु संकिपाया युगया महान न्हिलाः अभिनेता खः। 'द बर्थ अफ अ नेसन' व 'मेट्रोपोलिस' थेंज्याःगु संकिपात थ्व युगया ऐतिहासिक दसु खः। सः मदूगु संकिपाया युगय् हे दृश्य भाषा, क्यामेरा एंगल, व सम्पादन (Editing) या मू सिद्धान्तत दयेकाः सिनेमायात कलाया रूप बिइगु ज्या जुल। १९२७ य् न्हापांगु तकि (Talkie) वा सः दुगु संकिपा 'द ज्याज सिङ्गर' वये धुंका सः मदूगु संकिपाया युग अन्त्य जुल। थौंकन्हे सः मदूगु संकिपात सिनेमाया इतिहास अध्ययन यायेत व दृश्य कलाया रूपय् तःधंगु सम्मान बियातःगु दु। ==विधा== आपालं संकिपा मनोरञ्जनया छगू विधाय् आधारित जुइ। थी-थी विधा ल्वाकछ्याना नं संकिपा दयेकिगु या। विधाया आधारय् हलिमया संकिपाया छुं मू विधा थ्व कथं दु- * [[नाटक|नाटकीय]] (द्रामा) * [[हास्य रस|हास्य]] (कमेडी) * ध्याचु * [[ऐतिहासिक]] * [[धार्मिकम्‌|धार्मिक]] * [[द्वन्द्व]] * [[मतिना]] (रोमान्तिक) * पारिवारिक * [[सांगीतिक]] (म्युजिकल) * चेतना जागृत यायेगु * [[जीवनी]] * [[भयानक रस|भयानक]] (हरर) * मिस्तरी * क्षेत्रीय (हलिवुदय् वेस्तर्न, जापानय् सामुराइ, भारतय् सांगीतिक आदि) * कल्त (संकिपाय् न्ह्याइपुइकिगु छगू सवाः दूपिंसं जक्क स्वइगु दसु: स्तार वार्स) * [[एनिमे]] ==प्रविधि== ===सिनेमेटोग्राफी=== {{मू पौ|सिनेमेटोग्राफी}} सिनेमेटोग्राफी (Cinematography) धइगु संकिपा दयेकेबले क्यामेरा छ्यलाः लू किपाय् कायेगु वा रेकर्ड यायेगु कला व प्रविधि खः। थुकियात 'छायांकन' वा 'चित्रण कला' नं धाइ। सिनेमेटोग्राफी याइम्ह मनूयात सिनेमेटोग्राफर वा निर्देशक-छायांकन (Director of Photography / DP) धाइ। सिनेमेटोग्राफीइ क्यामेरा थनेगु जक मखुसे जः (Lighting), क्यामेराया कुं (Camera angle), लेन्सया ल्यया, रङ्ग सन्तुलन, व क्यामेराया गति (Movement) या कुशल प्रयोग जुइ। थ्व सकल तत्त्वतयेसं संकिपाया बाखँयात दृश्य रूप बिइत व दर्शकय् भावनात्मक प्रभाव दयेकेत मू भूमिका म्हिती। छगू बांलाःगु सिनेमेटोग्राफीं संकिपाया दृश्य भाषायात समृद्ध याइ व बाखँया गम्भीरतायात भिंकिगु ज्या याइ। इतिहासय् ब्ल्याक एन्ड व्हाइट (Black & white) फिल्म निसें काःगु सिनेमेटोग्राफी आः आधुनिक डिजिटल व ४के प्रविधितक थ्यंगु दु। सिनेमेटोग्राफरं निर्देशकनाप जानाः संकिपाया समग्र 'लुक' व visual style तय याइ। अस्कर सिरपाय् सिनेमेटोग्राफीया निंतिं विशेष विधा दु। थ्व संकिपा निर्माणया दक्ले महत्त्वपूर्ण व कलात्मक पक्षत मध्ये छगू खः। ==स्वयादिसँ== * [[संस्कृति]] [[पुचः:संकिपा]] m16mgiz7ifa15e00s6hz8qet6fuhj3b 1126394 1126393 2026-09-28T01:14:34Z Eukesh 11 1126394 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/संकिपा}} [[Image:Le Voyage dans la Lune (1902).webm|upright=1.35|thumb|thumbtime=6:15|''[[A Trip to the Moon]]]] [[Image:Prof. Stampfer's Stroboscopische Scheibe No. X.gif|thumb|left|Animated GIF of ''Prof. Stampfer's Stroboscopische Scheibe'' No. X (Trentsensky & Vieweg 1833)]] {{World Cinema}} [[Image:BolexH16.jpg|right|thumb|133px|१६ मिमि स्प्रिङ्ग वाउण्ड बोलेक्स H16 रिफ्लेक्स क्यामेरा]] '''संकिपा''' (Motion Picture) धागु २०औं व २१औं शताब्दीयागु दक्ले अप्व न्ह्याइपुइकिगु साधनय् छगु खः। संकिपायात थी-थी कथं बायेछिं। संकिपाया थ्व चीहाकःगु इतिहासय् थ्व ख्यलय् यक्व विकास जूगु दु। ऐतिहासिक विकासया आधारय् संकिपा न्हापा सः मदूगु युगं सः दूगु युगय् व हाकु-तुयु संकिपां रंगीन संकिपाय् व २दि, ३दि जुजुं ४दिइ विकास जुल। नापं, संकिपाया सः सराउन्द साउन्द, किपा हाइ रिजोलुसन व संकिपा दबूया प्राविधिक पक्ष नं बल्लाना वयाच्वंगु दु। संकिपायात थी-थी रुपय् बायेछिं। ==इतिहास== ===सः मदूगु संकिपा=== {{मू पौ|सः मदूगु संकिपा}} सिनेमाया विकासया न्हापांगु दशकय् (१८९० या दशक निसें १९२० या दशकया लिपा तक) दयेकातःगु सकल संकिपात साइलेन्ट संकिपा हे खः। थ्व ईलय् सः रेकर्ड यानाः संकिपानाप स्वायेगु प्रविधि विकास जूगु मदुनि। सः मदूगु संकिपाय् बाखँ क्यनेत पात्रतयेगु म्हया भाय्, ख्वाःया अभिव्यक्ति, व च्वयातःगु संवाद कार्ड (Intertitles) या छ्यलाबुला याइगु खः। सिनेमा हलय् संकिपा क्यनेबिला प्रत्यक्ष पियानो वा अर्केस्ट्रा थानाः पृष्ठभूमि संगीत बिइगु व्यवस्था जुइ। चार्ली च्याप्लिन, बस्टर किटन, व ज्याक लर्ड थेंज्याःपिं कलाकारत सः मदूगु संकिपाया युगया महान न्हिलाः अभिनेता खः। 'द बर्थ अफ अ नेसन' व 'मेट्रोपोलिस' थेंज्याःगु संकिपात थ्व युगया ऐतिहासिक दसु खः। सः मदूगु संकिपाया युगय् हे दृश्य भाषा, क्यामेरा एंगल, व सम्पादन (Editing) या मू सिद्धान्तत दयेकाः सिनेमायात कलाया रूप बिइगु ज्या जुल। १९२७ य् न्हापांगु तकि (Talkie) वा सः दुगु संकिपा 'द ज्याज सिङ्गर' वये धुंका सः मदूगु संकिपाया युग अन्त्य जुल। थौंकन्हे सः मदूगु संकिपात सिनेमाया इतिहास अध्ययन यायेत व दृश्य कलाया रूपय् तःधंगु सम्मान बियातःगु दु। ==विधा== आपालं संकिपा मनोरञ्जनया छगू विधाय् आधारित जुइ। थी-थी विधा ल्वाकछ्याना नं संकिपा दयेकिगु या। विधाया आधारय् हलिमया संकिपाया छुं मू विधा थ्व कथं दु- * [[नाटक|नाटकीय]] (द्रामा) * [[हास्य रस|हास्य]] (कमेडी) * ध्याचु * [[ऐतिहासिक]] * [[धार्मिकम्‌|धार्मिक]] * [[द्वन्द्व]] * [[मतिना]] (रोमान्तिक) * पारिवारिक * [[सांगीतिक]] (म्युजिकल) * चेतना जागृत यायेगु * [[जीवनी]] * [[भयानक रस|भयानक]] (हरर) * मिस्तरी * क्षेत्रीय (हलिवुदय् वेस्तर्न, जापानय् सामुराइ, भारतय् सांगीतिक आदि) * कल्त (संकिपाय् न्ह्याइपुइकिगु छगू सवाः दूपिंसं जक्क स्वइगु दसु: स्तार वार्स) * [[एनिमे]] ==दयेकेज्या== {{मू पौ|संकिपा दयेकेज्या}} संकिपा दयेकेज्या वा फिल्ममेकिङ (Filmmaking) धइगु संकिपा दयेकेगु ज्याझ्वः व कला खः। थ्व ज्याझ्वलय् छगू प्राथमिक विचाः निसें बाखँयात धकिंइ क्यनेगु तकया थीथी चरणत दुथ्याइ। संकिपा निर्माण यात मू रूपं न्यागू भागय् बायेगु याइ: विकास (Development), दयेकेन्ह्यः (Pre-production), दयेकाः (Production), दयेके धुंका (Post-production), व इनेज्या (Distribution)। विकास चरणय् बाखँ व स्क्रिप्ट (Script) च्वयेगु ज्या जुइ। दयेकेन्ह्यः बिले पात्रत छनौट (Casting), लोकेसन मालेगु, व बजेट तय यायेगु ज्या जुइ। दयेकेगु चरणय् निर्देशक, क्यामेराम्यान, व कलाकारत जानाः लू शुटिङ याइ। दयेके धुंकाया इलय् लू सम्पादन (Editing), सः दिजाइन, संगीत, व भिजुअल इफेक्टत स्वायेगु ज्या जुइ। संकिपा दयेकेगु छगू तःधंगु मंका ज्या खः, गन निर्देशक (Director), निर्माता (Producer), बाखँ च्वमि, व प्राविधिकतयेगु संयुक्त प्रयास दइ। थ्व प्रक्रियाय् प्रविधि, कला, व व्यापारया सुन्दर संगम खनेदु। आधुनिक ईलय् डिजिटल प्रविधिया विकास लिपा संकिपा निर्माण अझः सुलभ व वैज्ञानिक जूगु दु। थ्व कलां हलिंन्यंकया संस्कृति व समाजय् गम्भीर प्रभाव दयेकातःगु दु। ==प्रविधि== ===सिनेमेटोग्राफी=== {{मू पौ|सिनेमेटोग्राफी}} सिनेमेटोग्राफी (Cinematography) धइगु संकिपा दयेकेबले क्यामेरा छ्यलाः लू किपाय् कायेगु वा रेकर्ड यायेगु कला व प्रविधि खः। थुकियात 'छायांकन' वा 'चित्रण कला' नं धाइ। सिनेमेटोग्राफी याइम्ह मनूयात सिनेमेटोग्राफर वा निर्देशक-छायांकन (Director of Photography / DP) धाइ। सिनेमेटोग्राफीइ क्यामेरा थनेगु जक मखुसे जः (Lighting), क्यामेराया कुं (Camera angle), लेन्सया ल्यया, रङ्ग सन्तुलन, व क्यामेराया गति (Movement) या कुशल प्रयोग जुइ। थ्व सकल तत्त्वतयेसं संकिपाया बाखँयात दृश्य रूप बिइत व दर्शकय् भावनात्मक प्रभाव दयेकेत मू भूमिका म्हिती। छगू बांलाःगु सिनेमेटोग्राफीं संकिपाया दृश्य भाषायात समृद्ध याइ व बाखँया गम्भीरतायात भिंकिगु ज्या याइ। इतिहासय् ब्ल्याक एन्ड व्हाइट (Black & white) फिल्म निसें काःगु सिनेमेटोग्राफी आः आधुनिक डिजिटल व ४के प्रविधितक थ्यंगु दु। सिनेमेटोग्राफरं निर्देशकनाप जानाः संकिपाया समग्र 'लुक' व visual style तय याइ। अस्कर सिरपाय् सिनेमेटोग्राफीया निंतिं विशेष विधा दु। थ्व संकिपा निर्माणया दक्ले महत्त्वपूर्ण व कलात्मक पक्षत मध्ये छगू खः। ==स्वयादिसँ== * [[संस्कृति]] [[पुचः:संकिपा]] k13pdqs5ab9ex5tm91d4dhtrwmnlb34 1126398 1126394 2026-09-28T01:18:25Z Eukesh 11 /* प्रविधि */ 1126398 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/संकिपा}} [[Image:Le Voyage dans la Lune (1902).webm|upright=1.35|thumb|thumbtime=6:15|''[[A Trip to the Moon]]]] [[Image:Prof. Stampfer's Stroboscopische Scheibe No. X.gif|thumb|left|Animated GIF of ''Prof. Stampfer's Stroboscopische Scheibe'' No. X (Trentsensky & Vieweg 1833)]] {{World Cinema}} [[Image:BolexH16.jpg|right|thumb|133px|१६ मिमि स्प्रिङ्ग वाउण्ड बोलेक्स H16 रिफ्लेक्स क्यामेरा]] '''संकिपा''' (Motion Picture) धागु २०औं व २१औं शताब्दीयागु दक्ले अप्व न्ह्याइपुइकिगु साधनय् छगु खः। संकिपायात थी-थी कथं बायेछिं। संकिपाया थ्व चीहाकःगु इतिहासय् थ्व ख्यलय् यक्व विकास जूगु दु। ऐतिहासिक विकासया आधारय् संकिपा न्हापा सः मदूगु युगं सः दूगु युगय् व हाकु-तुयु संकिपां रंगीन संकिपाय् व २दि, ३दि जुजुं ४दिइ विकास जुल। नापं, संकिपाया सः सराउन्द साउन्द, किपा हाइ रिजोलुसन व संकिपा दबूया प्राविधिक पक्ष नं बल्लाना वयाच्वंगु दु। संकिपायात थी-थी रुपय् बायेछिं। ==इतिहास== ===सः मदूगु संकिपा=== {{मू पौ|सः मदूगु संकिपा}} सिनेमाया विकासया न्हापांगु दशकय् (१८९० या दशक निसें १९२० या दशकया लिपा तक) दयेकातःगु सकल संकिपात साइलेन्ट संकिपा हे खः। थ्व ईलय् सः रेकर्ड यानाः संकिपानाप स्वायेगु प्रविधि विकास जूगु मदुनि। सः मदूगु संकिपाय् बाखँ क्यनेत पात्रतयेगु म्हया भाय्, ख्वाःया अभिव्यक्ति, व च्वयातःगु संवाद कार्ड (Intertitles) या छ्यलाबुला याइगु खः। सिनेमा हलय् संकिपा क्यनेबिला प्रत्यक्ष पियानो वा अर्केस्ट्रा थानाः पृष्ठभूमि संगीत बिइगु व्यवस्था जुइ। चार्ली च्याप्लिन, बस्टर किटन, व ज्याक लर्ड थेंज्याःपिं कलाकारत सः मदूगु संकिपाया युगया महान न्हिलाः अभिनेता खः। 'द बर्थ अफ अ नेसन' व 'मेट्रोपोलिस' थेंज्याःगु संकिपात थ्व युगया ऐतिहासिक दसु खः। सः मदूगु संकिपाया युगय् हे दृश्य भाषा, क्यामेरा एंगल, व सम्पादन (Editing) या मू सिद्धान्तत दयेकाः सिनेमायात कलाया रूप बिइगु ज्या जुल। १९२७ य् न्हापांगु तकि (Talkie) वा सः दुगु संकिपा 'द ज्याज सिङ्गर' वये धुंका सः मदूगु संकिपाया युग अन्त्य जुल। थौंकन्हे सः मदूगु संकिपात सिनेमाया इतिहास अध्ययन यायेत व दृश्य कलाया रूपय् तःधंगु सम्मान बियातःगु दु। ==विधा== आपालं संकिपा मनोरञ्जनया छगू विधाय् आधारित जुइ। थी-थी विधा ल्वाकछ्याना नं संकिपा दयेकिगु या। विधाया आधारय् हलिमया संकिपाया छुं मू विधा थ्व कथं दु- * [[नाटक|नाटकीय]] (द्रामा) * [[हास्य रस|हास्य]] (कमेडी) * ध्याचु * [[ऐतिहासिक]] * [[धार्मिकम्‌|धार्मिक]] * [[द्वन्द्व]] * [[मतिना]] (रोमान्तिक) * पारिवारिक * [[सांगीतिक]] (म्युजिकल) * चेतना जागृत यायेगु * [[जीवनी]] * [[भयानक रस|भयानक]] (हरर) * मिस्तरी * क्षेत्रीय (हलिवुदय् वेस्तर्न, जापानय् सामुराइ, भारतय् सांगीतिक आदि) * कल्त (संकिपाय् न्ह्याइपुइकिगु छगू सवाः दूपिंसं जक्क स्वइगु दसु: स्तार वार्स) * [[एनिमे]] ==दयेकेज्या== {{मू पौ|संकिपा दयेकेज्या}} संकिपा दयेकेज्या वा फिल्ममेकिङ (Filmmaking) धइगु संकिपा दयेकेगु ज्याझ्वः व कला खः। थ्व ज्याझ्वलय् छगू प्राथमिक विचाः निसें बाखँयात धकिंइ क्यनेगु तकया थीथी चरणत दुथ्याइ। संकिपा निर्माण यात मू रूपं न्यागू भागय् बायेगु याइ: विकास (Development), दयेकेन्ह्यः (Pre-production), दयेकाः (Production), दयेके धुंका (Post-production), व इनेज्या (Distribution)। विकास चरणय् बाखँ व स्क्रिप्ट (Script) च्वयेगु ज्या जुइ। दयेकेन्ह्यः बिले पात्रत छनौट (Casting), लोकेसन मालेगु, व बजेट तय यायेगु ज्या जुइ। दयेकेगु चरणय् निर्देशक, क्यामेराम्यान, व कलाकारत जानाः लू शुटिङ याइ। दयेके धुंकाया इलय् लू सम्पादन (Editing), सः दिजाइन, संगीत, व भिजुअल इफेक्टत स्वायेगु ज्या जुइ। संकिपा दयेकेगु छगू तःधंगु मंका ज्या खः, गन निर्देशक (Director), निर्माता (Producer), बाखँ च्वमि, व प्राविधिकतयेगु संयुक्त प्रयास दइ। थ्व प्रक्रियाय् प्रविधि, कला, व व्यापारया सुन्दर संगम खनेदु। आधुनिक ईलय् डिजिटल प्रविधिया विकास लिपा संकिपा निर्माण अझः सुलभ व वैज्ञानिक जूगु दु। थ्व कलां हलिंन्यंकया संस्कृति व समाजय् गम्भीर प्रभाव दयेकातःगु दु। ==प्रविधि== ===सिनेमेटोग्राफी=== {{मू पौ|सिनेमेटोग्राफी}} सिनेमेटोग्राफी (Cinematography) धइगु संकिपा दयेकेबले क्यामेरा छ्यलाः लू किपाय् कायेगु वा रेकर्ड यायेगु कला व प्रविधि खः। थुकियात 'छायांकन' वा 'चित्रण कला' नं धाइ। सिनेमेटोग्राफी याइम्ह मनूयात सिनेमेटोग्राफर वा निर्देशक-छायांकन (Director of Photography / DP) धाइ। सिनेमेटोग्राफीइ क्यामेरा थनेगु जक मखुसे जः (Lighting), क्यामेराया कुं (Camera angle), लेन्सया ल्यया, रङ्ग सन्तुलन, व क्यामेराया गति (Movement) या कुशल प्रयोग जुइ। थ्व सकल तत्त्वतयेसं संकिपाया बाखँयात दृश्य रूप बिइत व दर्शकय् भावनात्मक प्रभाव दयेकेत मू भूमिका म्हिती। छगू बांलाःगु सिनेमेटोग्राफीं संकिपाया दृश्य भाषायात समृद्ध याइ व बाखँया गम्भीरतायात भिंकिगु ज्या याइ। इतिहासय् ब्ल्याक एन्ड व्हाइट (Black & white) फिल्म निसें काःगु सिनेमेटोग्राफी आः आधुनिक डिजिटल व ४के प्रविधितक थ्यंगु दु। सिनेमेटोग्राफरं निर्देशकनाप जानाः संकिपाया समग्र 'लुक' व visual style तय याइ। अस्कर सिरपाय् सिनेमेटोग्राफीया निंतिं विशेष विधा दु। थ्व संकिपा निर्माणया दक्ले महत्त्वपूर्ण व कलात्मक पक्षत मध्ये छगू खः। ===स्पेशल इफेक्त=== {{मू पौ|स्पेशल इफेक्त}} '''विशेष प्रभाव''' वा '''स्पेशल इफेक्त''' (Special effect / SFX) धइगु संकिपा, टेलिभिजन, व थिएटरय् साधारण क्यामेरां काये मफइगु वा तसकं थिकेगु व ग्यानापूगु दृश्यत दयेकेगु कलात्मक व प्राविधिक प्रविधि खः। थुकियात मुख्यतया निब्वलय् बायेगु याइ: यान्त्रिक प्रभाव (Practical effects) व दृश्य प्रभाव (Visual effects / VFX)। यान्त्रिक प्रभाव शुटिङ याइगु थासय् हे याइ, गथे कि विष्फोट, नक्कली हि, मौसमया प्रभाव (वाः वा च्वापु), व मेकअप। दृश्य प्रभाव दयेकेधुंका (Post-production) या ईलय् कम्प्यूटरया (CGI) छ्यलाबुला यानाः दयेकी। स्पेशल इफेक्टया छ्यलाबुलां काल्पनिक हलिम, राक्षस, अन्तरिक्ष यान आदि असंभव दृश्यतयेत धाथें च्वंक क्यनेगु ज्या याइ। 'स्टार वार्स', 'जुर्रासिक पार्क', व 'अवतार' थेंज्याःगु संकिपात स्पेशल इफेक्टया क्रान्तिकारी छ्यलाया निंतिं नांजाः। थ्व प्रविधिया विकास लिपा सिनेमा निर्माणय् कल्पनाया सीमा तःधंगु दु। स्पेशल इफेक्टं दर्शकतयेत अद्भूत व रोमाञ्चक अनुभव प्रदान याइ। थौंकन्हे सिनेमा क्षेत्रय् डिजिटल प्रविधिया अप्वः छ्यलाबुला जुयाः स्पेशल इफेक्ट झन् परिष्कृत जूगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[संस्कृति]] [[पुचः:संकिपा]] me3zv5m37lmbkkj5rzkekrqp1fvvku0 1126402 1126398 2026-09-28T01:21:57Z Eukesh 11 /* इतिहास */ 1126402 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/संकिपा}} [[Image:Le Voyage dans la Lune (1902).webm|upright=1.35|thumb|thumbtime=6:15|''[[A Trip to the Moon]]]] [[Image:Prof. Stampfer's Stroboscopische Scheibe No. X.gif|thumb|left|Animated GIF of ''Prof. Stampfer's Stroboscopische Scheibe'' No. X (Trentsensky & Vieweg 1833)]] {{World Cinema}} [[Image:BolexH16.jpg|right|thumb|133px|१६ मिमि स्प्रिङ्ग वाउण्ड बोलेक्स H16 रिफ्लेक्स क्यामेरा]] '''संकिपा''' (Motion Picture) धागु २०औं व २१औं शताब्दीयागु दक्ले अप्व न्ह्याइपुइकिगु साधनय् छगु खः। संकिपायात थी-थी कथं बायेछिं। संकिपाया थ्व चीहाकःगु इतिहासय् थ्व ख्यलय् यक्व विकास जूगु दु। ऐतिहासिक विकासया आधारय् संकिपा न्हापा सः मदूगु युगं सः दूगु युगय् व हाकु-तुयु संकिपां रंगीन संकिपाय् व २दि, ३दि जुजुं ४दिइ विकास जुल। नापं, संकिपाया सः सराउन्द साउन्द, किपा हाइ रिजोलुसन व संकिपा दबूया प्राविधिक पक्ष नं बल्लाना वयाच्वंगु दु। संकिपायात थी-थी रुपय् बायेछिं। ==इतिहास== ===सः मदूगु संकिपा=== {{मू पौ|सः मदूगु संकिपा}} सिनेमाया विकासया न्हापांगु दशकय् (१८९० या दशक निसें १९२० या दशकया लिपा तक) दयेकातःगु सकल संकिपात साइलेन्ट संकिपा हे खः। थ्व ईलय् सः रेकर्ड यानाः संकिपानाप स्वायेगु प्रविधि विकास जूगु मदुनि। सः मदूगु संकिपाय् बाखँ क्यनेत पात्रतयेगु म्हया भाय्, ख्वाःया अभिव्यक्ति, व च्वयातःगु संवाद कार्ड (Intertitles) या छ्यलाबुला याइगु खः। सिनेमा हलय् संकिपा क्यनेबिला प्रत्यक्ष पियानो वा अर्केस्ट्रा थानाः पृष्ठभूमि संगीत बिइगु व्यवस्था जुइ। चार्ली च्याप्लिन, बस्टर किटन, व ज्याक लर्ड थेंज्याःपिं कलाकारत सः मदूगु संकिपाया युगया महान न्हिलाः अभिनेता खः। 'द बर्थ अफ अ नेसन' व 'मेट्रोपोलिस' थेंज्याःगु संकिपात थ्व युगया ऐतिहासिक दसु खः। सः मदूगु संकिपाया युगय् हे दृश्य भाषा, क्यामेरा एंगल, व सम्पादन (Editing) या मू सिद्धान्तत दयेकाः सिनेमायात कलाया रूप बिइगु ज्या जुल। १९२७ य् न्हापांगु तकि (Talkie) वा सः दुगु संकिपा 'द ज्याज सिङ्गर' वये धुंका सः मदूगु संकिपाया युग अन्त्य जुल। थौंकन्हे सः मदूगु संकिपात सिनेमाया इतिहास अध्ययन यायेत व दृश्य कलाया रूपय् तःधंगु सम्मान बियातःगु दु। ===स्टुडियो सिस्टम=== {{मू पौ|स्टुडियो सिस्टम}} स्टुडियो सिस्टम (Studio system) धइगु संकिपा इतिहासय् संकिपा दयेकेगु व इनेगु छगू व्यावसायिक संरचना खः। थ्व प्रणाली नीगु शताब्दीया न्हापांगु भागय् (१९२० या दशक निसें १९५० या दशक तक) अमेरिकाया हलिउडय् मुख्य रूपं प्रचलित जुयाच्वन। थ्व प्रणालीइ छुं तःधंगु संकिपा स्टुडियोत (गथे कि प्यारामाउन्ट, एमजीएम, वार्नर ब्रदर्स) नं संकिपा दयेकीगु सकल चरणतयेत थःगु हे पूर्ण नियन्त्रणय् तइगु या। स्टुडियोतय्सं निर्देशक, च्वमि, व मू कलाकारतयेत ताःहाकःगु ईया निंतिं कन्ट्याक्टय् तयाः थःगु हे स्वामित्वय् दुगु सिनेमा हलतयेगु माध्यमं संकिपा क्यनिगु याःगु खः। थ्व व्यवस्थायात 'हलिउडया स्वर्ण युग' (Golden Age of Hollywood) नं धाइ। स्टुडियो सिस्टमं यानाः संकिपात अत्यधिक व्यवस्थित, व्यवसायिक व उच्च उत्पादन गुणस्तरया दयेके फत। तर थुकिया हुनिं कलाकारत व निर्देशकतयेगु व्यक्तिगत कलात्मक स्वतन्त्रता सीमित जुयाच्वन। १९४८ य् अमेरिकन अदालतया एन्टी-ट्रस्ट निर्णय लिपा स्टुडियोतयेसं थःगु एकाधिकार त्वःते माल व थ्व प्रणालीया अन्त्य जुल। थौंकन्हे स्टुडियोत मुख्यतया संकिपा वित्तीय व्यवस्था व वितरणय् सीमित जुयाच्वंगु दु। ==विधा== आपालं संकिपा मनोरञ्जनया छगू विधाय् आधारित जुइ। थी-थी विधा ल्वाकछ्याना नं संकिपा दयेकिगु या। विधाया आधारय् हलिमया संकिपाया छुं मू विधा थ्व कथं दु- * [[नाटक|नाटकीय]] (द्रामा) * [[हास्य रस|हास्य]] (कमेडी) * ध्याचु * [[ऐतिहासिक]] * [[धार्मिकम्‌|धार्मिक]] * [[द्वन्द्व]] * [[मतिना]] (रोमान्तिक) * पारिवारिक * [[सांगीतिक]] (म्युजिकल) * चेतना जागृत यायेगु * [[जीवनी]] * [[भयानक रस|भयानक]] (हरर) * मिस्तरी * क्षेत्रीय (हलिवुदय् वेस्तर्न, जापानय् सामुराइ, भारतय् सांगीतिक आदि) * कल्त (संकिपाय् न्ह्याइपुइकिगु छगू सवाः दूपिंसं जक्क स्वइगु दसु: स्तार वार्स) * [[एनिमे]] ==दयेकेज्या== {{मू पौ|संकिपा दयेकेज्या}} संकिपा दयेकेज्या वा फिल्ममेकिङ (Filmmaking) धइगु संकिपा दयेकेगु ज्याझ्वः व कला खः। थ्व ज्याझ्वलय् छगू प्राथमिक विचाः निसें बाखँयात धकिंइ क्यनेगु तकया थीथी चरणत दुथ्याइ। संकिपा निर्माण यात मू रूपं न्यागू भागय् बायेगु याइ: विकास (Development), दयेकेन्ह्यः (Pre-production), दयेकाः (Production), दयेके धुंका (Post-production), व इनेज्या (Distribution)। विकास चरणय् बाखँ व स्क्रिप्ट (Script) च्वयेगु ज्या जुइ। दयेकेन्ह्यः बिले पात्रत छनौट (Casting), लोकेसन मालेगु, व बजेट तय यायेगु ज्या जुइ। दयेकेगु चरणय् निर्देशक, क्यामेराम्यान, व कलाकारत जानाः लू शुटिङ याइ। दयेके धुंकाया इलय् लू सम्पादन (Editing), सः दिजाइन, संगीत, व भिजुअल इफेक्टत स्वायेगु ज्या जुइ। संकिपा दयेकेगु छगू तःधंगु मंका ज्या खः, गन निर्देशक (Director), निर्माता (Producer), बाखँ च्वमि, व प्राविधिकतयेगु संयुक्त प्रयास दइ। थ्व प्रक्रियाय् प्रविधि, कला, व व्यापारया सुन्दर संगम खनेदु। आधुनिक ईलय् डिजिटल प्रविधिया विकास लिपा संकिपा निर्माण अझः सुलभ व वैज्ञानिक जूगु दु। थ्व कलां हलिंन्यंकया संस्कृति व समाजय् गम्भीर प्रभाव दयेकातःगु दु। ==प्रविधि== ===सिनेमेटोग्राफी=== {{मू पौ|सिनेमेटोग्राफी}} सिनेमेटोग्राफी (Cinematography) धइगु संकिपा दयेकेबले क्यामेरा छ्यलाः लू किपाय् कायेगु वा रेकर्ड यायेगु कला व प्रविधि खः। थुकियात 'छायांकन' वा 'चित्रण कला' नं धाइ। सिनेमेटोग्राफी याइम्ह मनूयात सिनेमेटोग्राफर वा निर्देशक-छायांकन (Director of Photography / DP) धाइ। सिनेमेटोग्राफीइ क्यामेरा थनेगु जक मखुसे जः (Lighting), क्यामेराया कुं (Camera angle), लेन्सया ल्यया, रङ्ग सन्तुलन, व क्यामेराया गति (Movement) या कुशल प्रयोग जुइ। थ्व सकल तत्त्वतयेसं संकिपाया बाखँयात दृश्य रूप बिइत व दर्शकय् भावनात्मक प्रभाव दयेकेत मू भूमिका म्हिती। छगू बांलाःगु सिनेमेटोग्राफीं संकिपाया दृश्य भाषायात समृद्ध याइ व बाखँया गम्भीरतायात भिंकिगु ज्या याइ। इतिहासय् ब्ल्याक एन्ड व्हाइट (Black & white) फिल्म निसें काःगु सिनेमेटोग्राफी आः आधुनिक डिजिटल व ४के प्रविधितक थ्यंगु दु। सिनेमेटोग्राफरं निर्देशकनाप जानाः संकिपाया समग्र 'लुक' व visual style तय याइ। अस्कर सिरपाय् सिनेमेटोग्राफीया निंतिं विशेष विधा दु। थ्व संकिपा निर्माणया दक्ले महत्त्वपूर्ण व कलात्मक पक्षत मध्ये छगू खः। ===स्पेशल इफेक्त=== {{मू पौ|स्पेशल इफेक्त}} '''विशेष प्रभाव''' वा '''स्पेशल इफेक्त''' (Special effect / SFX) धइगु संकिपा, टेलिभिजन, व थिएटरय् साधारण क्यामेरां काये मफइगु वा तसकं थिकेगु व ग्यानापूगु दृश्यत दयेकेगु कलात्मक व प्राविधिक प्रविधि खः। थुकियात मुख्यतया निब्वलय् बायेगु याइ: यान्त्रिक प्रभाव (Practical effects) व दृश्य प्रभाव (Visual effects / VFX)। यान्त्रिक प्रभाव शुटिङ याइगु थासय् हे याइ, गथे कि विष्फोट, नक्कली हि, मौसमया प्रभाव (वाः वा च्वापु), व मेकअप। दृश्य प्रभाव दयेकेधुंका (Post-production) या ईलय् कम्प्यूटरया (CGI) छ्यलाबुला यानाः दयेकी। स्पेशल इफेक्टया छ्यलाबुलां काल्पनिक हलिम, राक्षस, अन्तरिक्ष यान आदि असंभव दृश्यतयेत धाथें च्वंक क्यनेगु ज्या याइ। 'स्टार वार्स', 'जुर्रासिक पार्क', व 'अवतार' थेंज्याःगु संकिपात स्पेशल इफेक्टया क्रान्तिकारी छ्यलाया निंतिं नांजाः। थ्व प्रविधिया विकास लिपा सिनेमा निर्माणय् कल्पनाया सीमा तःधंगु दु। स्पेशल इफेक्टं दर्शकतयेत अद्भूत व रोमाञ्चक अनुभव प्रदान याइ। थौंकन्हे सिनेमा क्षेत्रय् डिजिटल प्रविधिया अप्वः छ्यलाबुला जुयाः स्पेशल इफेक्ट झन् परिष्कृत जूगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[संस्कृति]] [[पुचः:संकिपा]] alvhc6tpn8uyfm7lntzxyxkpdu32l5z 0 745 1126421 1123276 2026-09-28T01:43:00Z Eukesh 11 /* भाषा */ 1126421 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपि|𑐨𑐵𑐬𑐟}} {{Infobox Country or territory |native_name = <big>ভারতীয় প্রজাতন্ত্ৃ</big> <br />''{{IAST|Bhārata projatontro}}'' |conventional_long_name = ভারতীয় প্রজাতন্ত্র |common_name = ভারত |image_flag = Flag of India.svg |image_coat = Emblem of India.svg |symbol_type = Emblem |national_motto = ''[[सत्येमेव जयेते]]'' {{nbsp|2}}<small>([[संस्कृत]])</small><br /> सत्यमेव जयते &nbsp;<small>([[bengali-assamese]])<br />"Truth Alone Triumphs"</small> |image_map = India in its region (Undisputed).svg |national_anthem = "[[জন গন মন]]"<br />{{audio|Jana Gana Mana.ogg|listen}} |official_languages = [[हिन्दी]], [[English language|English]] + 21 other [[List of national languages of India|official languages]] |capital = [[न्हु दिल्ली]] |latd = 28|latm=34|latNS=N|longd=77|longm=12|longEW=E |government_type = संघीय गणतन्त्र |leader_title1 = राष्ट्रपति |leader_title2 = प्रधानमन्त्री |leader_name1 = [[राम नाथ कोविंद]] |leader_name2 = [[नरेंद्र मोदी]] |largest_city = [[मुम्बई]] |area = 3,166,414† |areami² = 1,222,559 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |area_rank = 7th |area_magnitude = 1 E12 |percent_water = 9.56 |population_estimate = 1,103,371,000 |population_estimate_year = 2005 |population_estimate_rank = 2nd |population_census = 1,027,015,248 |population_census_year = 2001 |population_density = 329 |population_densitymi² = 852 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |population_density_rank = 31st |GDP_PPP_year = 2006 |GDP_PPP = $4.042 trillion |GDP_PPP_rank = 3rd |GDP_PPP_per_capita = $3,700 |GDP_PPP_per_capita_rank = 117th |GDP_nominal = $796.1 billion |GDP_nominal_rank = 12th |GDP_nominal_year = 2005 |GDP_nominal_per_capita = $705 |GDP_nominal_per_capita_rank = 135th |HDI_year = 2006 |HDI = {{profit}} 0.611 |HDI_rank = 126th |HDI_category = <font color="#ffcc00">मध्यम</font> |sovereignty_type = [[भारतीय स्वतन्त्रता संग्राम|स्वतन्त्रता]] |sovereignty_note = from the [[United Kingdom|UK]] |established_event1 = घोषणा |established_event2 = [[गणतन्त्र]] |established_date1 = [[अगस्ट १५]] [[१९४७]] |established_date2 = [[ज्यानुवरी २६]] [[१९५०]] |currency = [[भारतीय रुपी]] (₨) |currency_code = INR |time_zone = [[Indian Standard Time|IST]] |utc_offset = +5:30 |time_zone_DST = ''not observed'' |utc_offset_DST = +5:30 |cctld = [[.in]] |calling_code = ९१ |footnotes = † Includes only Indian-administered territory. }} '''भारत''' छगु दक्षिण एसियाली देय् खः। थ्व देय्‌य् प्राचीन [[भारतीय सभ्‍यता]]या यक्व थाय् ला। थ्व देय् विश्वया दक्ले तःधंगु प्रजातान्त्रिक देय् खः। थ्व देय् [[चीन]] धुंका दक्ले अप्व जनसंख्या दुगु देय् खः। क्षेत्रफलया आधारय् थ्व देय् ७गु दक्ले तधंगु देय् खः। {| class="infobox borderless" |+ भारतयाउ राष्ट्रीय चिह्न (आधिकारिक) |- ! राष्ट्रीय पशु | | [[Image:2005-bandipur-tusker.jpg|50px]] |- ! राष्ट्रीय झंग | | [[Image:Pavo muticus (Tierpark Berlin) - 1017-899-(118).jpg|50px]] |- ! राष्ट्रीय सिमा | | [[Image:Banyan tree on the banks of Khadakwasla Dam.jpg|50px]] |- ! राष्ट्रीय स्वां | | [[Image:Sacred lotus Nelumbo nucifera.jpg|50px]] |- ! राष्ट्रीय धरोहर पशु | | [[Image:Panthera tigris.jpg|50px]] |- ! राष्ट्रीय जलीय समुद्री स्तनधारी | | [[Image:PlatanistaHardwicke.jpg|50px]] |- ! राष्ट्रीय सरीसृप | | [[Image:King-Cobra.jpg|50px]] |- ! राष्ट्रीय धरोहर स्तनधारी | | [[Image:Hanuman Langur.jpg|50px]] |- ! राष्ट्रीय फल | | [[Image:An Unripe Mango Of Ratnagiri (India).JPG|50px]] |- ! राष्ट्रीय देग | | [[Image:New Delhi Temple.jpg|50px]] |- ! राष्ट्रीय खुसि | | [[Image:River Ganges.JPG|50px]] |- ! राष्ट्रीय हिमाल | | [[Image:Nanda Devi 2006.JPG|50px]] |- |} == भूगोल == भौगोलिक कथं हिमालय नं भारतीय पेनिसुलायात मध्य एसिया स्वया बायातगु दु। थ्व देय्‌या पूर्वय् [[बंगालया खाडी]], पश्चिमय् [[अरब सागर]] व दक्षिणय् [[भारतीय महासागर]] ला। थ्व देय् पूर्ण रूपय् उत्तरी व पूर्वी गोलार्धय् ला। थ्व देय्‌ ८°४' व ३७° ६' १ अक्षांश उत्तर, व ६८°७' व ९७°२५' पूर्व देशान्‍तरय् ला <ref>[https://web.archive.org/web/20080421101714/http://india.gov.in/hindi/knowindia/india_at_a_glance.php भारत सरकार]</ref>। थ्व देय्‌या स्‍थायी ई लागा जी एम टी + ०५:३० ख। थ्व देय्‌या क्षेत्रफल ३.३ मिलियन वर्ग किलोमिटर दु<ref>[https://web.archive.org/web/20080421101714/http://india.gov.in/hindi/knowindia/india_at_a_glance.php भारत सरकार]</ref>। थ्व देय्‌या टेलिफोन कोड +९१ ख। थ्व देय्‌या समुद्रतट ७,५१६.६ किलोमिटर दु गुकिलि मू भूमि, लक्षद्वीप, व अण्‍डमान व निकोबार द्वीपसमूह नं निनातगु दु<ref>[https://web.archive.org/web/20080421101714/http://india.gov.in/hindi/knowindia/india_at_a_glance.php भारत सरकार]</ref>। ===सीमाया देय्‌त === थ्व देय्‌या सीमाय् लाःगु देय्‌तः थ्व कथं दु: * उत्तर पश्चिम : [[अफगानिस्तान]] व [[पाकिस्तान]], * उत्तरः [[चीन]], [[नेपाः]] व [[भूटान]], * पूर्वः [[म्‍यान्मार]] * पश्चिम बंगालया पूर्वय् व उत्तरपूर्वी रज्यया पश्चिमय्: [[बंगलादेश]]। [[श्रीलंका]] भारतया समुद्रया संकीर्ण नहरं बायातगु दु। थ्व पाल्‍क स्‍ट्रेट व मनारया खाडी नं देकातगु दु<ref>[https://web.archive.org/web/20080421101714/http://india.gov.in/hindi/knowindia/india_at_a_glance.php भारत सरकार]</ref>। === जलवायु === भारतया जलवायुयात मू कथं [[उष्‍णकटिबंधीय मनसून]]या कथं काय्‌छिं <ref>[https://web.archive.org/web/20080421101714/http://india.gov.in/hindi/knowindia/india_at_a_glance.php भारत सरकार]</ref>। थ्व देसे प्यंगु मू मौसम दु<ref>[https://web.archive.org/web/20080421101714/http://india.gov.in/hindi/knowindia/india_at_a_glance.php भारत सरकार]</ref> (१) चिकुला (डिसेम्बर-फेब्रुवरी), (२) ताहा ला (मार्च-जुन), (३) दक्षिण पश्चिम मनसूनया मौसम (जुन-सेप्टेम्बर) व (४) मनसून पश्‍च मौसम (अक्टोबर-नोभेम्बर)। === आन्तरिक भूगोल === थ्व देय्‌यात भौतिक भूभागया कथं ४गु मू भूमिय् बाय् छिं। थ्व खः<ref>[https://web.archive.org/web/20080421101714/http://india.gov.in/hindi/knowindia/india_at_a_glance.php भारत सरकार]</ref> * ग्रेट माउन्‍टेन जोन, * गंगा व सिंधु दथुया ख्यः, * मरुभूमि क्षेत्र व * दक्षिणी पेनिन्सुला। === प्राकृतिक संसाधन === थ्व देय्‌या मू प्राकृतिक स्रोत ह्येंग्वा, न अस्यक, म्यान्गानिज अस्यक, माइका, बक्‍साइट, पेट्रोलियम, टाइटानियम अयस्‍क, क्रोमाइट, प्राकृतिक ग्यांस, म्याग्नेसाइट, चून लोंह, अराबल ल्यान्डड, डोलोमाइट, माऊलिन, जिप्‍सम, अपादाइट, फोसफोराइट, स्‍टीटाइल, फ्लोराइट आदि ख<ref>[https://web.archive.org/web/20080421101714/http://india.gov.in/hindi/knowindia/india_at_a_glance.php भारत सरकार]</ref>। === खुसि === भारतया मू खुसि थ्व कथं दु- {{Div col|4}} * [[कालिंदी]] * [[कावेरी]] * [[कोशी]] * [[कृष्णा]] * [[गोदावरी]] * [[गंगा]] * [[गंडक]] * [[घाघरा]] * [[चम्बल]] * [[चेनाब]] * [[झेलम]] * [[दामोदर]] * [[नर्मदा]] * [[ताप्ती]] * [[बेतवा]] * [[पद्मा]] * [[फल्गू]] * [[बागमती]] * [[ब्रह्मपुत्र]] * [[भागीरथी]] * [[महानदी]] * [[महानंदा]] * [[यमुना]] * [[रावी]] * [[व्यास]] * [[सतलुज]] * [[सरस्वती नदी]] * [[सरयू]] * [[सिन्धु नदी]] * [[सुवर्णरेखा]] * [[हुगली]] {{Div col end}} == राज्य व केन्द्रशासित प्रदेश == {{main|भारतया राज्य}} वर्तमानय् भारत २९गू राज्य तथा ७गू केन्द्रशासित प्रदेशय् विभक्त दु। सकल राज्यय् निर्वाचित स्वतन्त्र सरकार दु धाःसा केन्द्रशासित प्रदेशय् केन्द्रं नियुक्त प्रबन्धनं शासन याइ। पण्डिचेरी व दिल्लीइ धाःसा लोकतांत्रिक सरकार दु। ;भारतया राज्यतेगु नां थ्व कथं दु- (कोष्टकय् राजधानीया नां बियातःगु दु): {| |- | * [[अरुणाचल प्रदेश]] ([[इटानगर]]) * [[असम]] ([[दिसपुर]]) * [[उत्तर प्रदेश]] ([[लखनऊ]]) * [[उत्तराखण्ड]] ([[देहरादून]]) * [[ओड़िशा]] ([[भुवनेश्वर]]) * [[आंध्र प्रदेश]] ([[हैदराबाद]]) * [[कर्नाटक]] ([[बंगलोर]]) * [[केरल]] ([[तिरुवनंतपुरम]]) * [[गोआ]] ([[पणजी]]) * [[गुजरात]] ([[गांधीनगर]]) * [[छत्तीसगढ़]] ([[रायपुर]]) * [[जम्मू व कश्मीर]] ([[श्रीनगर]]/[[जम्मू]]) * [[झारखंड]] ([[रांची]]) * [[तमिलनाडु]] ([[चेन्नई]]) | width="20" | | valign=top | * [[तेलंगाना]] ([[हैदराबाद]]) * [[त्रिपुरा]] ([[अगरतला]]) * [[नागालैंड]] ([[कोहिमा]]) * [[पश्चिम बंगाल]] ([[कोलकाता]]) * [[पंजाब (भारत)|पंजाब]] ([[चंडीगढ़]]†) * [[बिहार]] ([[पटना]]) * [[मणिपुर]] ([[इम्फाल]]) * [[मध्य प्रदेश]] ([[भोपाल]]) * [[महाराष्ट्र]] ([[मुंबई]]) * [[मिज़ोरम]] ([[आइजोल]]) * [[मेघालय]] ([[शिलांग]]) * [[राजस्थान]] ([[जयपुर]]) * [[सिक्किम]] ([[गंगटोक]]) * [[हरियाणा]] ([[चंडीगढ़]]†) * [[हिमाचल प्रदेश]] ([[शिमला]]) |} ;केन्द्रशासित प्रदेश {| |- | * [[अंडमान व निकोबार द्वीपसमूह]]([[पोर्ट ब्लेयर]]) * चंडीगढ़†* (चंडीगढ़) * [[दमन व दीव]]* ([[दमन]]) * [[दादरा व नागर हवेली]]* ([[सिलवासा]]) * [[पॉण्डिचेरी]]* ([[पुडुचेरी]]) * [[लक्षद्वीप]]* ([[कवरत्ती]]) * [[दिल्ली]] ([[न्हू दिल्ली]]) |} † चंडीगढ केन्द्रशासित प्रदेश ख। थ्व पञ्जाब व हरियाणा राज्यया राजधानी ख। == वातावरण == थ्व देय्‌या मू प्राकृतिक आपदा मनसूनी बाढी, फ्लेश बाढी, भूकम्‍प, चलः, सुख्खा आदि ख<ref>[https://web.archive.org/web/20080421101714/http://india.gov.in/hindi/knowindia/india_at_a_glance.php भारत सरकार]</ref>। थ्व देय्‌या मू वातावरणीय चुनौतीइ वायु प्रदूषण नियंत्रण, ऊर्जा संरक्षण, ठोस अपशिष्‍ट प्रबंधन, तेल व ग्यांस संरक्षण, वन संरक्षण, आदि ला<ref>[https://web.archive.org/web/20080421101714/http://india.gov.in/hindi/knowindia/india_at_a_glance.php भारत सरकार]</ref>। == जनसंख्या == भारतया जनसंख्‍या १ मार्च, २००१ कथं १,,०२८ मिलियन (५३१.१ मिलियन मिजं व ४९६.४ मिलियन मिसा) ख<ref>[https://web.archive.org/web/20080421101714/http://india.gov.in/hindi/knowindia/india_at_a_glance.php भारत सरकार]</ref>। थ्व देय्‌या जनसंख्‍या वृद्धि दर १.९३ प्रतिशत ख<ref>[https://web.archive.org/web/20080421101714/http://india.gov.in/hindi/knowindia/india_at_a_glance.php भारत सरकार]</ref>। थ्व देय्‌या जन्‍म दर २४.८ व मृत्यु दर ८.९ ख। थनया संम्‍भावित जीवन दर : ६३.९ दं (मिजं) ६६.९ दं (मिसा) ख<ref>[https://web.archive.org/web/20080421101714/http://india.gov.in/hindi/knowindia/india_at_a_glance.php भारत सरकार]</ref>। थ्व देय्‌या लिंग अनुपात २००१या जनगणना कथं ९३३ ख। == धर्म == दं २००१या जनगणना कथं ८०.५ प्रतिशत जनसंख्यां [[हिन्दू धर्म]] हनि धाःसा १३.४ प्रतिशत जनसंख्‍यां [[मुस्मां धर्म]] हनि। थ्व धुंका ख्रिस्टी, सिख, बौद्ध, जैन व मेमेगु धर्म वै<ref>[https://web.archive.org/web/20080421101714/http://india.gov.in/hindi/knowindia/india_at_a_glance.php भारत सरकार]</ref>। ==नसा== '''भारतीय नसा''' भारतीय उपमहाद्वीपया विविध क्षेत्र व तजिलजि पाखें वःगु नसा खः। भारतीय नसा थःगु मसला व थीथी जडीबुटीया जटिल छ्यलाया निंतिं हलिं न्यंकं नांजाः। भारतया भूगोल, धर्म, व इतिहास कथं नसा-त्वँसाय् तःधंगु विविधता खनेदु। यक्व अपवाद दःसां उत्तर भारतय् छ्वःय् आधारित नसा (रोटी, नान) व दक्षिण भारतय् जाकिइ आधारित नसा (डोसा, इडली) अप्व छ्यली। भारतीय नसाय् हलू, जी, धनिया, लाभा, पालु, मल्ता, ल्वाङ, व सुकुमेल थें न्याःगु मसालात छ्यलाः "करी" दयेकी। भारतय् "शाकाहारी" नसाया तःधंगु परम्परा दु, विशेष यानाः हिन्दु, जैन, व बुद्ध धर्मया प्रभावया कारणं। यद्यपि, तन्दुरी चिकेन, बटर चिकेन, व बिरियानी थें न्याःगु लाया नसा नं तसकं लोकंह्वाः। मुगल साम्राज्यया प्रभावं "मुगलाई नसा" विकास जुल, गुकिलि घ्यः, क्रिम, व गंगु सिसा ([[मुसि]]) छ्यली। दक्षिण भारतीय नसाय् नइँक्या व "करीया हः" (Curry leaves) अप्व छ्यलि। "केँ वा दाल" भारतीय नसाया अभिन्न अंग खः। भारतय् "स्ट्रीट फूड" (Street food) वा सडकया नसा, गथेकि पानीपुरी, समोसा, व चाट तसकं नांजाः। भारतीय नसाय् चाकूगु मिठाइया नं तःधंगु महत्त्व दु, गथेकि "गुलाब जामुन (लालमोहन)", "जलेबी (जेरी)", व "बर्फी"। भारतीय नसाया सिद्धान्त [[आयुर्वेद]]नाप नं स्वानाच्वंगु दु, गन नसायात [[सत्त्व|सात्विक]], [[रजस|राजसिक]], व [[तमस्|तामसिक]] धकाः ब्वथलातःगु दु। "थाली" भारतया परम्परागत नसा ब्वइगु पहः खः, गन छगू हे तःधंगु देमाय् चि-चिधंगु कचौराय् थीथी नसा तइ। === मू नसात === * '''मरि:''' नान, चपाती/रोटी, पराठा, पुरी, भटुरा। * '''जा:''' बिरियानी, पुलाउ, खिचडी। * '''करी/सब्जी बाय् तरकारी''' बटर चिकेन, पालक पनीर, छोले, दाल मखनी, रोगन जोस, आलू गोभी। * '''दक्षिण भारतीय:''' डोसा, इडली, साम्बर, वडा, उत्तमपम। * '''स्न्याक्स/स्ट्रीट फूड:''' समोसा, पकोडा, पानीपुरी, भेलपुरी, पाव भाजी। * '''मिठाइ/डेजर्ट:''' गुलाब जामुन, खीर, जलेबी, रसमलाई, गाजर हलुवा। * '''त्वँसा:''' लस्सी, मसाला च्या। ==वास्तुकला== '''भारतीय वास्तुकला''' हलिंया दकलय् प्राचीन, समृद्ध व विविध वास्तुकला परम्परामध्ये छगू खः। थ्व वास्तुकलां भारतया धार्मिक, सांस्कृतिक व भौगोलिक विविधतायात प्रतिविम्बित याइ। [[सिन्धु स्वनिगः लहना]]या नगर योजना निसें कयाः भव्य हिन्दू देगः, बौद्ध स्तूप, मुगल दरबार व आधुनिक संरचनातय्सं भारतीय वास्तुकलाया विकासक्रम क्यनी। थ्व वास्तुकलाय् भारतीय उपमहाद्वीपया इतिहास, तजिलजि, व धर्म नाप स्वानाच्वंगु प्राचीन व विविध वास्तुकला दुथ्याः। थुकिया सुरुवात [[सिन्धु स्वनिगः लहना]] (Indus Valley Civilization) निसें जूगु खः, गन "हडप्पा" व "मोहेन्जो-दारो" थें न्याःगु योजनाबद्ध शहरत (Planned cities) विकास जूगु खः। भारतीय वास्तुकलायात मू कथं हिन्दु, बौद्ध, व इस्लामिक वास्तुकलाय् ब्वथले छिं। हिन्दु मन्दिर वास्तुकलायात निगू मू शैलीइ ब्वथलातःगु दु: उत्तर भारतया "नागर" शैली व दक्षिण भारतया "द्रविड" शैली। नागर शैलीया देगःया च्वका बाय् शिखर दयाच्वनि, धाःसा द्रविड शैलीया देगःया च्वका (विमान) पिरामिड आकारया जुइ। "खजुराहो" व "कोनार्क" नागर शैलीया दसु खःसा, "तन्जावुर" या देगः द्रविड शैलीया दसु खः। [[बुद्ध धर्म]]या वास्तुकलाय् "स्तुप", "चैत्य", व "विहार" मू संरचना खः। "सांचीया स्तुप" व "अजन्ताया गुफा" थुकिया उत्कृष्ट दसु खः। मध्यकालय्, इस्लामिक शासकतय्सं (विशेष यानाः मुगलतय्सं) भारतय् "इन्डो-इस्लामिक" (Indo-Islamic) शैलीया विकास यात। थ्व शैलीइ भारतीय ल्वहँ कला व फारसी गुम्बज व आर्कया मिश्रण खनेदु। [[ताज महल]], "कुतुब मीनार", व "लाल किला" थ्व शैलीया विश्वप्रसिद्ध दसु खः। भारतीय वास्तुकलाय् ल्वहँय् ज्या यानाः (Stone carving) दयेकातःगु जटिल मूर्ति व जालीया ज्या (Lattice work) तसकं नांजाः। आधुनिक भारतय्, "चण्डीगढ" थें न्याःगु शहरतय्सं आधुनिक वास्तुकलायात नालाकाःगु दु। प्राचीन भारतीय वास्तुकलाय् '[[वास्तु शास्त्र]]' या तःधंगु महत्त्व दु। थुकिं दिशा, पञ्चतत्व (फय्, लः, मि, जः, चा), व उर्जाया प्रवाहयात ध्यानय् तयाः भवन निर्माण यायेगु विधि स्यनी। भारतीय वास्तुकलाया '''प्रभाव''' दक्षिण-पूर्वी एसियाय् स्पष्ट खनेदु। दसु: [[कम्बोडिया]]या [[अङ्कोर वाट]] व इण्डोनेसियाया [[बोरोबुदुर]] (Borobudur) भारतीय वास्तुकला व धार्मिक चिन्तनया हे विस्तार खः। भारतीय वास्तुकलायात मुख्यतया क्वय् बियाकथंया कालखण्डय् बाये फइ: १. प्राचीन व शास्त्रीय काल * '''सिन्धु स्वनिगः लहना:''' थ्व हलिंया न्हापांगु व्यवस्थित नगर योजना (Urban planning) खः, गन बुका अपा, धः निकास (drainage), व 'ग्रिड' प्रणालीया प्रयोग जूगु खतः। * '''बौद्ध वास्तुकला:''' सम्राट अशोकया पालय् '[[स्तूप]]', '[[चैत्य]]', व '[[विहार]]' या विकास जुल। [[साञ्चीया स्तूप]] थुकिया दकलय् बांलाःगु दसु खः। * '''गुफा वास्तुकला:''' [[अजन्ता]] व [[एलोरा]]या गुफात, गन ल्वहँ हे खनाः भव्य देगः व मूर्ति दयेकातःगु दु, गुकिं हलिं न्यंकं नांजाः। २. देग: वास्तुकला हिन्दू देगः निर्माणया स्वंगू मू शैलीत दु: * '''नगर शैली:''' उत्तर भारतय् प्रचलित, गन देगःया च्वका 'शिखर' जूगु दइ। * '''द्रविड शैली:''' दक्षिण भारतय् प्रचलित, गन देगः न्ह्यःने 'गोपुरम' व तःधंगु प्राङ्गण दइ। * '''वेसर शैली:''' नगर व द्रविड निगुलिं शैलीया सम्मिश्रण। {| class="wikitable" |+ भारतीय देगः वास्तुकलाया शैली |- ! शैली !! क्षेत्र !! विशेषता |- | '''नागर ''' || उत्तर भारत || "शिखर", "आमलक" - च्वय् च्वंगु ल्वहँया चक्का। |- | '''द्रविड ''' || दक्षिण भारत || "विमान" - पिरामिड आकारया च्वका, "गोपुरम" - तःजाःगु प्रवेशद्वार। |- | '''वेसर ''' || दक्खन (Deccan) || नागर व द्रविड शैलीया मिश्रण। |} ३. भारतीय-इस्लामिक वास्तुकला मध्यकालय् इस्लामया आगमन नाप 'आर्च', 'डोम' (गुम्बज), व 'मिनार' या प्रयोग सुरु जुल: * '''मुगल शैली:''' [[ताजमहल]], लाल किला, व हुमायुँया समाधि थुकिया उत्कृष्ट दसु खः। थुकी 'चारबाग' (Persian style garden) व तुयु मर्मर थें न्याःगु ज्वलंया छ्यलाबुलां तःधंगु प्रभाव लाकल। ४. औपनिवेशिक व आधुनिक काल * '''इन्डो-सारासेनिक (Indo-Saracenic):''' ब्रिटिश शासनया पालय् युरोपीय व भारतीय शैली ल्वाकछ्यानाः दयेकूगु भवनत (दसु: भिक्टोरिया मेमोरियल, मुम्बईया छत्रपति शिवाजी महाराज टर्मिनस)। * '''आधुनिक वास्तुकला:''' चण्डीगढ सहर ([[ली कोर्बुजियर]]जुं डिजाइन याःगु) व लोटस टेम्पल आधुनिक भारतीय इन्जिनियरिङया प्रतीक खः। ==संकिपा== {{मू पौ|भारतया संकिपा}} भारतया संकिपा भारतय् दयेकिगु सकल भाषाया संकिपातयेगु मंका रूप खः। भारत हलिमय् दक्ले अप्वः संकिपा दयेकिगु व दक्ले अप्वः संकिपा टिकट मीगु देश खः। भारतय् संकिपाया इतिहास सन् १८९६ य् सुरु जूगु खः व दादासाहेब फाल्के नं १९१३ य् न्हापांगु भारतीय [[सः मदूगु संकिपा]] 'राजा हरिश्चन्द्र' दियेकादिल। भारतया संकिपा उद्योग थीथी भाषा व क्षेत्रय् बायातःगु दु, गुकिइ हिन्दी संकिपा उद्योग (बलीवुड) दक्ले तःधं। थुकिया अतिरिक्त तमिल (कलीवुड), तेलुगु (टलीवुड), मलयालम, व बंगाली भाषाया संकिपात नं तसकं नांजाः। भारतीय संकिपात थःगु संगीत, प्याखँ, व नाटकीय बाखँया निंतिं हलिंन्यंक पृथक पहिचां तयातःगु दु। [[सत्यजित राय]] थेंज्याःपिं महान निर्देशकं भारतीय समानान्तर सिनेमा (Parallel Cinema) यात हलिम स्तरय् सम्मान बीकेगु ज्या यानादिल। 'पथेर पांचाली', 'लगान', व 'आरआरआर' थेंज्याःगु संकिपातयेसं अन्तर्राष्ट्रिय स्तरय् तःधंगु सफलता प्राप्त याःगु दु। थन दँय्‌दच्छि द्वलंद्वः संकिपात निर्माण जुइ गुकिं दक्षिण एशिया, मध्य पूर्व व हलिंन्यंकया दर्शकतय्त मनोरञ्जन बिइ। थौंकन्हे भारतीय संकिपा देय्या संस्कृति व अर्थतन्त्रया छगू मू ब्व जुयाच्वंगु दु। == भाषा == स्वयादिसँ-[[भारतयागू भाषात]]<br> भारतया संविधानं २२ राष्‍ट्रीय भाषातेत मान्‍यता बियातगु दु गुकिलि हिन्‍दी संघया राजभाषा खः<ref>[https://web.archive.org/web/20080421101714/http://india.gov.in/hindi/knowindia/india_at_a_glance.php भारत सरकार]</ref>। थ्व अतिरिक्त ८४४ मेमेगु भाषा देय्‌या थी-थी थासय् छ्येलिगु या। भारत यागू मू भाय्:- * असमिया <br> * बंगाली <br> * बोडो <br> * डोगरी <br> * गुजराती <br> * हिन्दी <br> * कन्नड़ <br> * कश्मीरी <br> * कोंकणी <br> * मैथिली <br> * मलयालम <br> * मणिपुरी <br> * मराठी <br> * नेपाली <br> * उड़िया <br> * पंजाबी <br> * संस्कृत <br> * संथाली <br> * सिंधी <br> * तमिल <br> * तेलुगू <br> * उर्दू <br> == लिधंसा == [[भारत के राष्ट्राध्यक्षों की सूची]]{{reflist|3}} {{भारत}} {{देय् च्वसु}} {{Commonscat|India|भारत}} [[पुचः:देय्]] leybmv6a0w96nd62xtb9ezfy29yjwas 0 1518 1126446 1124695 2026-09-28T02:04:14Z Eukesh 11 /* तजिलजि */ 1126446 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/चीन}} [[Image:CEM-09-Asiae-Nova-Descriptio-China-2510.jpg|thumb|''China'' (today's [[Guangdong]]]] [[Image:2024 Foreign exchange reserves of China.png|thumb]] {{Infobox country | native_name = <center>中华人民共和国<br /><center>''Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó''</center> | conventional_long_name = जनवादी गणतन्त्र चीन | common_name = चीन | image_flag = Flag of the People's Republic of China.svg | image_coat = 中華人民共和國國徽.svg | symbol_type = चिं | image_map = China in its region (claimed hatched).svg | map_width = 220px | national_anthem = <center>[[किपा:March of the Volunteers instrumental.ogg]]</center><br />"[[March of the Volunteers]]"<br />《义勇军进行曲》 ([[Pinyin]]: "Yìyǒngjūn Jìnxíngqǔ") | official_languages = {{nobr|[[Standard Chinese|Modern Standard Mandarin]]<br />(or Putonghua)<ref name="langlaw">{{cite web |url=http://www.gov.cn/english/laws/2005-09/19/content_64906.htm |title=Law of the People's Republic of China on the Standard Spoken and Written Chinese Language (Order of the President No.37) |publisher=Gov.cn |date= |accessdate=27 April 2010 |quote=For purposes of this Law, the standard spoken and written Chinese language means Putonghua (a common speech with pronunciation based on the Beijing dialect) and the standardized Chinese characters. }}</ref>}} | languages_type = आधिकारिक च्वेगु भाषा | languages = [[च्वेगु भर्नाकुलर चिनिया]] | languages_sub = yes | languages2_type = [[आधिकारिक लिपि script]] | languages2 = [[सरलीकृत चिनिया लिपि]]<ref name="langlaw"/> | languages2_sub = yes | regional_languages = <small>[[मङ्गोल भाषा]], [[सँदेय् भाषा]], [[उइघुर भाषा]], [[झुआङ भाषा]], व थीथी मेमेगु </small> | ethnic_groups = 91.51% [[Han Chinese|Han]];<ref name="Census2010" /> 55 recognised minorities<br />{{Collapsible list|title=<small>[[List of ethnic groups in China|List of ethnic groups]]</small>|1.30% [[Zhuang people|Zhuang]]|0.86% [[Manchu people|Manchu]]|0.79% [[Uyghur people|Uyghur]]|0.79% [[Hui people|Hui]]|0.72% [[Miao people|Miao]]|0.65% [[Yi people|Yi]]|0.62% [[Tujia people|Tujia]]|0.47% [[Ethnic Mongols in China|Mongol]]|0.44% [[Tibetan people|Tibetan]]|0.26% [[Buyei]]|0.15% [[Koreans in China|Korean]]|1.05% other}} | capital = [[Beijing]] | latd=39 |latm=55 |latNS=N |longd=116 |longm=23 |longEW=E | largest_city = [[Shanghai]]<ref>{{cite journal |author=Chan, Kam Wing |title=Misconceptions and Complexities in the Study of China's Cities: Definitions, Statistics, and Implications |journal=[[Eurasian Geography and Economics]] |year=2007 |volume=48 |issue=4 |pages=383–412 |url=http://courses.washington.edu/chinageo/ChanCityDefinitionsEGE2007.pdf |accessdate=2011-08-07 |doi=10.2747/1538-7216.48.4.383}} p. 395</ref><ref>{{cite web | url=http://china.usc.edu/(S(swqn0p55xbqmsu45cwso5lzy)A(IEcheuFczAEkAAAAODRlNTk2OTMtMDViMC00Yjk5LWFmZTgtODc1OTA1YWYxMDM4e9e8O7-g5_HYhuft0Huy7h2GlGg1))/ShowAverageDay.aspx?articleID=910 | title=What are China's largest and richest cities? | publisher=University of Southern California}}</ref> | demonym = Chinese <!-- NOTE: Describing the PRC's *GOVERNMENT TYPE* has been a contentious issue. PLEASE READ THE ARCHIVES of past discussions BEFORE MAKING/SUGGESTING CHANGES! --> | government_type = [[Single-party state]],<br />nominal [[communist state]]<ref name="pplrepub">{{cite encyclopedia |encyclopedia=Encyclopaedia Britannica |title=China |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/111803/China |accessdate=2010-03-15 |quote=Form of government: single-party people's republic with one legislative house}}</ref>{{Ref label |complex|a|}} | leader_title1 = [[President of the People's Republic of China|President]] (and [[General Secretary of the Communist Party of China|CPC&nbsp;General&nbsp;Secretary]]) | leader_name1 = [[Xi Jinping]] | leader_title2 = [[Premier of the People's Republic of China|Premier]] | leader_name2 = [[Li Qiang]] | leader_title3 = [[Chairman of the Standing Committee of the National People's Congress|Congress&nbsp;Chairman]] | leader_name3 = [[Wu Bangguo]] | leader_title4 = [[CPPCC Chairman|Conference&nbsp;Chairman]] | leader_name4 = [[Jia Qinglin]] | legislature = [[National People's Congress]] | sovereignty_type = [[History of China|Establishment]] | established_event1 = [[Qin's wars of unification#Conquest of Qi|Unification of China]] under the Qin Dynasty | established_date1 = 221 BC | established_event2 = [[Xinhai Revolution#Establishment of the Republic|Republic established]] | established_date2 = 1 January 1912 | established_event3 = [[Mao zedong controls china|People's Republic of China proclaimed]] | established_date3 = 1 October 1949 | area_footnote ={{Ref label |territory|b|}} or 9,671,018&nbsp;km²{{Ref label |territory|b|}} | area_km2 = 9,640,821 | area_sq_mi = 3704427 <!-- Do not remove per [[WP:MOSNUM]] --> | area_rank = 3rd/4th | area_magnitude = 1 E12 | percent_water = 2.8{{Ref label |mainland|c|}} | population_census = 1,339,724,852<ref name="Census2010">{{cite web|url=http://www.stats.gov.cn/english/newsandcomingevents/t20110428_402722244.htm |title=Communiqué of the National Bureau of Statistics of People's Republic of China on Major Figures of the 2010 Population Census |publisher=Stats.gov.cn |date= |accessdate=2011-11-01}}</ref> | population_census_year = 2010 | population_census_rank = 1st | pop_den_footnote = | population_density_km2 = 139.6 | population_density_sq_mi = 363.3 <!-- Do not remove per [[WP:MOSNUM]] --> | population_density_rank = 53rd | GDP_nominal = $6.988 trillion | GDP_nominal_rank = 2nd | GDP_nominal_year = 2011 | GDP_nominal_per_capita = $5,184 | GDP_nominal_per_capita_rank = 90th | GDP_PPP_year = 2011 | GDP_PPP = $11.316 trillion | GDP_PPP_rank = 2nd | GDP_PPP_per_capita = $8,394 | GDP_PPP_per_capita_rank = 91st | Gini = 41.5<ref name="Ref_">[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2172.html CIA World Factbook] [Gini rankings]</ref> | Gini_year = 2007 | HDI_year = 2011 | HDI = {{increase}} 0.687<ref name="HDI">{{cite web|url=http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2011_EN_Table1.pdf|title=Human Development Report 2011|year=2011|publisher=United Nations|accessdate=5 November 2011}}</ref> | HDI_rank = 101st | HDI_category = <span style="color:#fc0;">medium</span> | currency = [[Renminbi|Renminbi (yuan)]] (¥) | currency_code = CNY | time_zone = [[China Standard Time]] | utc_offset = +8 | date_format = yyyy-mm-dd <br />''or'' yyyy{{lang|zh|年}}m{{lang|zh|月}}d{{lang|zh|日}} <br />([[Common Era|CE]]; [[Chinese calendar|CE-1949]]) | drives_on = right, except for Hong Kong & Macau | cctld = [[.cn]]{{Ref label |mainland|c|}} [[.中國]]<ref>{{cite web |url=http://brussels38.icann.org/meetings/brussels2010/transcript-board-25jun10-en.txt |title=ICANN Board Meeting Minutes |publisher=ICANN |accessdate=25 June 2010 }}</ref> [[.中国]] | calling_code = [[+86]]{{Ref label |mainland|c|}} | footnotes = a. {{note|complex}} Simple characterizations of the [[political structure]] since the 1980s are no longer possible. b. {{note|territory}} {{convert|9598086|km2|sqmi|abbr=on}} excludes all disputed territories.<br /> {{convert|9640821|km2|sqmi|abbr=on}} Includes Chinese-administered area ([[Aksai Chin]] and [[Trans-Karakoram Tract]], both territories claimed by India), Taiwan is not included.<ref>{{cite web |url=http://www.chinadaily.net/china/2008-01/24/content_6418067.htm |title=GDP expands 11.4 percent, fastest in 13 years |publisher=Chinadaily.net |date=24 January 2008 |accessdate=15 June 2009 }}</ref> c. {{note|mainland}} Information for mainland China only. Hong Kong, Macau, and territories under the jurisdiction of the Republic of China (Taiwan) are excluded. |}} '''चीन''' हलिमया दकले अप्व जनसंख्या दूगु देय् ख। थ्व देय्या जनसंख्या १ अर्ब ३० कोटी दु। पूर्वी एसियाय् लाःगु थ्व देय्या सकल क्षेत्रफल करिब ९६ लख वर्ग किमि (३७ लख वर्ग माइल) दु। बुँया क्षेत्रफल कथं थ्व देय् हलिमया निगु दकले तःधंगु देय् ख। <ref name="listofcountriesoftheworld.com">{{cite web |url=http://www.listofcountriesoftheworld.com/area-land.html |title=Countries of the world ordered by land area |publisher=Listofcountriesoftheworld.com |accessdate=27 April 2010}}</ref> सकल क्षेत्रफल कथं थ्व देय् हलिमया ३गु वा ४गु दकले तःधंगु देय् ख (सकल क्षेत्रफलया परिभाषा कथं) । <ref name="Ref_b">The total area ranking relative to the United States depends on the measurement of the total areas of China and the United States. See [[List of countries and outlying territories by area]] for more information.</ref> == राजनीति == चीन छगू एकल पार्टी राज्य ख। थ्व राज्य सञ्चालन चिनिया कम्युनिष्ट पार्टीं या। <ref name="Walton2001">{{Cite book |last=Walton |first=Greg |coauthors=International Centre for Human Rights and Democratic Development |title=China's golden shield: Corporations and the development of surveillance technology in the People's Republic of China |publisher=Rights & Democracy |year=2001 |page=5 |chapter=Executive Summary |isbn=9782922084429 |url=http://books.google.com/?id=S9rP0A2q14UC&lpg=PA4&dq=single-party%20%22people's%20republic%20of%20china%22&pg=PA5#v=onepage&q=%22single-party%20state%22 |accessdate=29 August 2009}}</ref> थ्व देशय् २२ प्रान्त ५गु स्वशासित क्षेत्र ४गु प्रत्यक्ष सञ्चालित नगर ([[बेइजिङ]], [[तियाञिन]], [[साङ्घाइ]], व [[चोङकिङ]]), व निगु प्रायः थमंतुं शासित <ref name="Ref_a">{{cite web|url=http://en.wikisource.org/wiki/Sino-British_Joint_Declaration |title=Sino-British Joint Declaration |accessdate=8 September 2008}}</ref> विशेष प्रशासनिक क्षेत्र [[हङकङ|हङ कङ]] व [[मकाउ]] ला। थ्व देय्या राजधानी बेइजिङ ख। <ref>{{Cite news|url=http://english.people.com.cn/constitution/constitution.html |title=Constitution of the People's Republic of China |work=People's Daily Online |accessdate=23 November 2009 |quote=Article 138. The capital of the People's Republic of China is Beijing.}}</ref> चीनं ताइवानयात नं थःगु २३गु प्रान्तया रुपय् कायेगु या। == भूगोल == चीनया भूसतह तःधं व थाय् कथं यक्व हे पा। मङ्गोल-मञ्चुरियाया गुं-घाँय् ख्यः व गोबी मरुभूमि व ताक्लामाकान मरुभूमिं उत्तरी चीन व उत्तरपश्चिमया मङ्गोलिया व मध्य एसिया नापंया लागाय् ला धाःसा सबट्रपिकल गुं दक्षिणपूर्वी एसिया नापंया क्षेत्रय् खनेदु। पश्चिमी चीनया भूभाग मेमेगु भूभाग स्वया तज्जा व पालुसे च्वं। [[हिमालय]], [[काराकोरम]], पामिर पर्वत व तियान शान पर्वतं चीनयात दक्षिण एसिया व मध्य एसियानाप बायातःगु दु। हलिमया दकले तज्जागु च्वापुगुं सगरमाथाया च्वका नेपालय् लाः धाःसा थ्व च्वापुगुंया उत्तरी पा चीनय् ला। नापं निगु दकले तःज्जागु च्वापुगुं के२या उत्तरी पा नं चीनय् ला। थ्व देय्या दकले चिज्जागु थाय् एइदिङ पुखु (-१५४ मि) ख। थ्व थाय् हलिमया हे ३गु दकले चिज्जागु थाय् ख। याङ्त्से खुसि व वांगु खुसि हलिमया ३गु व ६गु दकले ताःहाकगु खुसि ख। थ्व निगु हे खुसि चीनया सँदेय् पठारं न्ह्यथना पूर्वी घनाबस्ती दूगु समुद्री क्षेत्रय् क्वचाइ। चीनया तटीय क्षेत्र प्रशान्त महासागर सीमाय् ला व थ्व तट १४५०० किमि ताःहाकः। थ्व तटय् बोहाइ सागर, वांगु सागर, पूर्व चीन सागर व दक्षिण चीन सागर ला। ===फिसःबुँ=== * ताकलामकान फिसःबुँ: थ्व उत्तर-पश्चिम [[चीन]]या सिन्चियाङ (Xinjiang) स्वायत्त क्षेत्रय् लाःगु छगू विशाल फिसःबुँ खः। थ्व फिसःबुँ तारिम बेसिन (Tarim Basin)या दथुइ ला। थुकिया क्षेत्रफल ३ लखः ३७ द्व वर्ग किलोमिटर दु। थ्व हलिंया दकले तःधँगु संकुचित फि थू दुगु फिसःबुँत मध्ये छगू खः। थुकिया दक्षिणय् कुनलुन गुंच्वः व उत्तरय् तियान शान गुंच्वः दु। थनयागु जलवायु तसकं गंगु व चिकुगु (cold desert) जुइ। थन ताहाःलाय् लुमुइ तर चिकुलाय् तसकँ ख्वाउँइ व च्वापु गायेफु। प्राचीन सिल्क रोड (Silk Road) या उत्तर व दक्षिण मार्गत थ्व फिसःबुँया सिथँ दयाच्वंगु खः। थ्व फिसःबुँया नांया अर्थ छुं भाषाय् 'जिं दुहाँ वने फु तर पिहाँ वये मफु' धैगु जुइ। थन लःया अभाव तसकँ दु व मनूयागु बस्ती अप्वः मदु। ओएसिस सहरत जक थुकिया सिथय् ला। ताकलामकान फिसःबुँ एसियाया भौगोलिक व ऐतिहासिक दृष्टिं तसकँ महत्त्वपूर्ण थाय्‌ खः। == इतिहास == {{मू पौ|चीनया इतिहास}} प्राचीन चिनिया सभ्यता म्हासु खुसिनापंया उब्जाउ बुँइ उत्तरी चिनिया ख्यले न्ह्यथंगु खनेदु। <ref>{{cite web |url=http://www.china.org.cn/english/features/China2004/106396.htm |title=Rivers and Lakes |publisher=China.org.cn |accessdate=15 June 2009 }}</ref> चीनया राजनैतिक व्यवस्था जहानिया राजतन्त्रय् आधारित जुगुलिं आपालं चीनया इतिहास वंश कथं म्हसीकिगु या। थ्व देय्‌या दकलय् न्हापांगु वंश अर्ध-कल्पित म्हासु खुसि सिथया २००० ईपूया जिया वंशं न्ह्यथं धाःसा थ्व देय्‌या लिपांगु वंश चिङ वंशया सन् १९१२या पतन धुंका क्वचाल। २२१ इपूइ चिन वंशं दकले न्ह्यः थी-थी राज्यतयेत थःगु अधीनय् लाका दकले न्हापांगु चिनिया साम्राज्य दयेकल। थ्व धुंका थ्व देय् थी-थी ईलय् एकीकरण जुइगु व हानं विभाजन जुइगु प्रक्रिया जुयाच्वन। मङ्गोल शासकतयेसं चीनय् शासन याःगु कालयात चीनया इतिहासय् युवान काल धाइ। === राजवंश === ऐतिहासिक रुपय् चीन आपाः ईलय् छगू व्यवस्थित शासनया दुने दयाच्वन। चीनयात थीथी कालय् थीथी राजवंशं व्यवस्थित रुपय् शासन यात। नापं, राजवंशतेगु शासन दथुइ म्हो जक्क ईलय् अव्यवस्था दयाच्वन। अथे जूगुलिं चीनया इतिहासयात राजवंशतेगु झ्वलय् सीकेछिं। [[किपा:Yellow Emperor.jpg|thumb|230px|म्हासुम्ह जुजु (हुआंग्दी/黃帝 वा येलो एम्पेरर) 'स्वम्ह अधिपति व न्याम्ह सम्राट'य् छम्ह ख। वय्‌कःया कलांः चिनिया तजिलजिइ रेशम दयेकिगु कला स्यनादिल]] चीनया दकलय् न्हापांगु काल '''स्वम्ह अधिपति व न्याम्ह सम्राट''' (<small>चिनिया भासय् 三皇五帝, सानहुआङ वूदी; अंग्रेजी भासय् Three Sovereigns and Five Emperors</small>) ख। थ्व ईलय् स्वम्ह अधिपति व न्याम्ह सम्राटतेसं छझ्वलय् प्राचीन [[चीन]]य् २५०० ईसापूर्व निसें २१०० ईसापूर्व तक्क शासकत ख। जनश्रुति बाखँ व मिथकया आधारय् इमित चीनया सर्वप्रथम शासकया रुपय् हनिगु या। चिनिया तजिलजिइ थ्व शासकपिन्त हनिगु याःसां वय्‌कःपिनिगु बाखँय् धाथेंगु खँ व मिथ्या खँ छु खः धका सीके थाकु। बाखनय् अधिपतितेगु थाय् व वय्‌कपिनिगु शक्ति द्यःयेगु थें क्यनातःगु दु व सम्राटतेत महात्मा व शक्तिशाली मनूया रुपय् चित्रित यानातःगु दु। वय्‌कःपिं सकसिनं मानव-कल्याणया निंतिं ज्या याःगु व मनूतेत माःगु कला, प्रज्ञा व ज्ञान स्यनाथुकुगु धका जनश्रुतिइ म्हसीकेगु या। वय्‌कःपिनिगु बाखँया यक्व संस्करण दु व थन्यागु वर्णन छगू स्वया मेगु भति-भति जक्क पाइगु या। थ्व शासकत धुंका चीनय् [[शिया राजवंश]] (<small>夏朝, Xia dynasty</small>)या काल वल।<ref name="ref96fibal">[http://books.google.com/books?id=LbwnrRmLqPoC Zen sand: the book of capping phrases for kōan practice], Victor Sōgen Hori, University of Hawaii Press, 2003, ISBN 978-0-8248-2284-2, ''... 'Three Sovereigns and Five Emperors' refers in Chinese legend to the very first beings to initiate human culture ...''</ref> [[किपा:Dinastía Xia.jpg|thumb|210px|[[चीन]]या शिया राजवंशया क्षेत्र (गाढा म्हासु रंग)]] '''शिया राजवंश''' वा '''शिआ राजवंश''' (<small>चिनिया भासय्: 三皇五帝, शिया चाओ; पिनयिन: Xia dynasty</small>) प्राचीन [[चीन]]य् करिब २०७० ईसापूर्व निसें १६०० ईसापूर्व तक्क राज याःगु छगू राजवंश ख। 'पँया बाखँत', 'इतिहासया शास्त्र' व '[[महान इतिहासकारया अभिलेख]]' थें न्याःगु चिनिया इतिहास ग्रन्थय् उल्लेख यानातःगु न्हापांगु राजवंश थ्व हे ख। शिया वंश स्वया न्ह्यः चीनय् [[स्वम्ह अधिपति व न्याम्ह सम्राट]]तेगु काल दयाच्वन। न्याम्ह सम्राटय् अन्तिम सम्राट "शुन" ख। वय्‌कलं थःगु गद्दी यु महानयात हस्तान्तरण यानादिल व थ्व नापं शिया राजवंश सत्ताय् वल। थ्व हे सम्राट यु महानयात चीनय् [[बुँज्या|बुंज्या]] शुरू याइगु श्रेय बीगु या। शिया राजवंश धुंका [[शाङ्ग राजवंश]]या शासन जुल गुकिया शासन १६०० ईसापूर्व निसें १०४६ ईसापूर्व तक्क दयाच्वन।<ref name="ref42yedal">[http://books.google.com/books?id=Avn_-bMQZ5MC China: Ancient Culture, Modern Society], Peter Xiaoming Yu, G Wright Doyle, Strategic Book Publishing, 2011, ISBN 978-1-61204-331-9, ''... Yu the Great introduced the art of agriculture and made his tribe prosperous. He led his Hua-xia tribe to defend itself and gain control of the central plains. Around 2070 BC, Yu the Great declared the establishment of the Xia Dynasty ...''</ref> शिया राजवंशया वर्णन सिक्क लिपाया इतिहासकारतेगु च्वखँय् जक्क लूगु दु। अथे जूगुलिं थ्व वंश धाथें दूगु वा छगू मिथक वंश जक्क जूगु खँय् विवाद दु। ऐतिहासिक युगया ल्याखलं थ्व राजवंशया राजकाल [[कँय्‌ युग|कँय् युग]]य् ला। चीनय् व समयया छुं पुरातत्व स्थल लूगु दु, थन्याःगु लूगु थासय् नगरया तजिलजियात अर्लीतोउ तजिलजि(<small>Erlitou</small>)या नामं म्हसीकिगु या। आधुनिक चिनिया इतिहासकारतेसं शिया राजवंशया लहना दूगु ऐतिहासिक पुष्टि यायेत कुतः यानाच्वंगु दु, तर आःतक्क पुरातात्विक प्रमाण धाःसा मलूनि।<ref name="ref47fimup">[http://books.google.com/books?id=cCDlxPgu6LgC Archaeology of Asia], Miriam T. Stark, John Wiley &amp; Sons, 2006, ISBN 978-1-4051-0213-1, ''... On the one hand, many archaeologists and historians, especially those whose early education was received in China, argue that the Erlitou culture was a state-level society and represents a later part of the Xia dynasty ... On the other hand, with few exceptions agreeing with the viewpoints of Chinese scholars (eg, Childs- Johnson 1988, 1994), many Sinologists in the West question that the Erlitou culture represented a state-level polity ...''</ref> [[किपा:Shang-Orakelknochen.JPG|thumb|230px|शाङ्ग कालय् क्वँय्‌य् च्वयातःगु चिनिया [[किपालिपि]] - अबिलय् थ्व छ्येला भविष्यवाणी यायेगु जुयाच्वन।]] '''शाङ्ग राजवंश''' (<small>चिनिया भासय् 商朝, शाङ्ग चाओ; पिनयिन: Shang dynasty</small>) प्राचीन [[चीन]]य् करिब १६०० ईसापूर्व निसें १०४६ ईसापूर्व तक्क राज याःगु छगू चिनिया राजवंश ख। थ्व राजवंशया राज्य [[ह्वाङ्ग हो]] (म्हासु खुसि)या स्वनिगलय् जूगु ख। चिनिया स्रोततेगु अनुसार थ्व राजवंश [[शिया राजवंश]]या राजकाल धुंका वल धाःसा शाङ्ग राजवंश धुंका चीनय् [[झोऊ राजवंश]] सत्ताय् वल। चीनया [[हेनान प्रान्त]]या सुदूर उत्तरी क्षेत्रय् स्थित यिनशु पुरातत्व स्थलयात शांग राजधानीया स्थान धका कायेगु या। थ्व थासय् ११गू शाही चिहान लूगु दु व लाय्‌कू-देगःया भगनावशेष नं लूगु दु। नापं, ल्वाभः व पशु व मनूया बलि बीगु थाय् नं लूगु दु। द्वलंद्व [[कँय्]], [[हरिताश्म]] (जेड), ल्वहँ, क्वँय् व पिचूगु चाःया वस्तुत नं लूगु दु। थन्याःगु थीथी पदार्थय् भिंगु शिल्पज्यां थ्व तजिलजि सिक्क उन्नत जूगु खँ क्यनि।<ref name="ref61moyug">[http://books.google.com/books?id=2k8lAQAAIAAJ Lives and times: a world history reader, Volume 1], James P. Holoka, Jiu-Hwa Lo Upshur, West Pub. Co., 2002, ''... Since the sixth century mere were accounts of sporadic discoveries of inscribed bones from around Yinshu ('Waste of Yin' ... scientific study of inscribed oracle bones from the Shang dynasty ...''</ref> थ्व राजवंशया कालया लुयावःगु छुं कँय्‌या कुचाय् च्वयातःगु आखः लूगु दु। थ्व नापं क्वँय् व [[काबल्या]]या कबजयात छ्येला भविष्यवाणी यायेगु भः दयेकूसें उकिलि चिनिया किपाआखलय् च्वयातःगु "आखः" नं लूगु दु। थ्व चिनिया आखःया दकलय् पुलांगु दसिं ख। लखः स्वया अप्व लूगु थन्यागु च्वखँ नं व समयया विचार व चिन्तनया खँय् जः प्वंकेगु ज्या याःगु दु। थुकिलिं चिनिया लहनाया थ्व प्राचीन कालया आर्थिक व्यवस्था, राजनीति, धर्म, कला व चिकित्सा नाप स्वाःगु थीथी सूचं उपलब्ध याःगु दु। अबिलय्‌या ईलय् जुजु व जुजुया च्वमितेसं जक्क च्वये-ब्वने सःगु जुयाच्वन। अथे जूगुलिं थथे याना खोपेयानातःगु आखलं जुजुया हलिंया दृष्टिकोण क्यनिगु ज्या याःगु दु। छुं च्वखँय् हताःया खँ कनातःगु दु, छुं च्वखँय् लानि प्वाथय् दूगु खँ च्वयातःगु दु धाःसा छुं च्वखँय् जुजुया स्याःगु वाःया खँ च्वयातःगु दु।<ref name="ref25zumim">[http://books.google.com/books?id=hPwc_ylVEwAC Voyages in World History], Valerie Hansen, Kenneth R. Curtis, Cengage Learning, 2008, ISBN 978-0-618-07720-5, ''... During the Shang dynasty only the king and his scribes could read and write characters. Presenting the world from the king's vantage point, some oracle bones treat affairs of state, like the outcomes of battles, but many more touch on individual matters, such as his wife's pregnancy or his own aching teeth ...''</ref> '''सोङ राजवंशं''' चीनया इतिहासय् सन् ९६० निसें सन् १२७९तक्क शासन यात। थ्व राजवंश न्यागु वंश व झिगु राजतन्त्रया काल धुंका पलिस्था जूगु ख। थ्व वंश धुंका युआन वंशया जुजुतयेसं चीनय् शासन यात। थ्व वंशया सरकारं इतिहासय् हे दकलय् न्हापांगु राष्ट्रिय बैंक नोट वा भोंया ध्येबा दयेकल। नापं, थ्व ईलय् चीनं थःगु न्हापांगु जलसेना दयेकल। थ्व वंशया शासन दूबिलय् चीनं हलिमय् हे दकलय् न्हापांगु बारुद व कम्पास दयेकल। '''मिङ शासन''', वा '''महान मिङया साम्राज्य''' चीनया इतिहासय् सन् १३६८निसें सन् १६४४ तक्कयाना २७६ दँतक्क [[मिङ वंश|मिङ वंशं]]याःगु शासन ख। थ्व वंशं चीनया शासन मंगोल [[युवान वंश्]]या पतन धुंका शुरु जुल। मिङकालयात छुं विज्ञतयेसँ मानव इतिहासया दकलय् स्थीर समाज व संरचना दूगु सरकारय् छगू (one of the greatest eras of orderly government and social stability in human history) धका नं वर्णन याःगु दु। <ref>Edwin Oldfather Reischauer, John King Fairbank, Albert M. Craig (1960) ''A history of East Asian civilization, Volume 1. East Asia: The Great Tradition'', George Allen & Unwin Ltd.</ref> थ्व वंश चीन शासन याइगु अन्तिम [[हान जाति]]या वंश ख। थ्व वंशया राजधानी [[बेइजिङ]] सन् १६४४स लि जिचेङया विद्रोहं थःगु ल्हातय् लाका [[शुन वंश]] शुरु यात व म्हो इलय् हे थ्व वंशयात [[मञ्चु जाति]]या नेतृत्त्वया [[चिङ वंश|चिङ वंशं]] बुकल। अथेजुसां दक्षिणय् मिङ शासनया समर्थकतयेसं सन् १६६२तक्क दक्षिणी मिङ धागु शासन दयेकातल। [[किपा:Territories of Dynasties in China.gif|thumb|380px|इतिहासय् [[चीन]]या थीथी राजवंशं नियन्त्रित क्षेत्र]] {|class="wikitable" |- !colspan="3"|राजवंश{{ref|1|1}} !colspan="1"|शासक !colspan="2"|शासनकाल |- |[[स्वम्ह अधिपति व न्याम्ह सम्राट]] |{{lang|zh-Hant|三皇五帝}} |sān huáng wǔ dì |([[:en:List of Chinese monarchs#3 Sovereigns & 5 Emperors Period|धलः]]) |२०७० ईसापूर्व स्वया न्ह्यः |??? |- |[[शिया राजवंश|शिआ राजवंश]] |{{lang|zh-Hant|夏}} |xià |([[:en:List of Chinese monarchs#Xia Dynasty|धलः]]) |2070–1600 ईसापूर्व |४७० |- |[[शाङ्ग राजवंश]] |{{lang|zh-Hant|商}} |shāng |([[:en:List of Chinese monarchs#Shang Dynasty|धलः]]) |1600–1046 ईसापूर्व |५५४ |- |[[झोऊ राजवंश|पश्चिमी झोऊ राजवंश]] |{{lang|zh-Hant|西周}} |xī zhōu |([[:en:List of Chinese monarchs#Zhou Dynasty|धलः]]) |1046–771 ईसापूर्व |२७५ |- |[[झोऊ राजवंश|पूर्वी झोऊ राजवंश]]<br /> <small>''गुकियात निता कालय् बायेछिं''<br /> [[बसन्त व शरद काल]]<br /> [[हताःमि राज्यतेगु काल]]</small> |{{lang|zh-Hant|東周 / 东周}}<br /> <br /> {{lang|zh-Hant|春秋}}<br /> {{lang|zh-Hant|戰國 / 战国}} |dōng zhōu <br /> chūn qiū<br /> zhàn guó |([[:en:List of Chinese monarchs#Zhou Dynasty|धलः]])<br /> <br /> ([[:en:List of Chinese monarchs#Zhou Dynasty|धलः]])<br /> ([[:en:List of Chinese monarchs#Zhou Dynasty|धलः]]) |770–256 ईसापूर्व<br /> <br /> 722–476 ईसापूर्व<br /> 475–221 ईसापूर्व |५१४<br /> <br /> २४६<br /> २५४ |- |[[चिन राजवंश]] |{{lang|zh-Hant|秦}} |qín |([[:en:List of Chinese monarchs#Qin Dynasty|धलः]]) |221–206 ईसापूर्व |१५ |- |[[पश्चिमी हान राजवंश]] |{{lang|zh-Hant|西漢 / 西汉}} |xī hàn |([[:en:List of Chinese monarchs#Han Dynasty|धलः]]) |206 ईसापूर्व – 9 ईसवी |२१५ |- |[[शिन राजवंश]] |{{lang|zh-Hant|新}} |xīn |([[:en:Wang Mang|धलः]]) |9–23 |१४ |- |[[पूर्वी हान राजवंश]] |{{lang|zh-Hant|東漢 / 东汉}} |dōng hàn |([[:en:List of Chinese monarchs#Han Dynasty|धलः]]) |25–220 |१९५ |- |[[स्वंगु राजवंश]] |{{lang|zh-Hant|三國 / 三国}} |sān guó |([[:en:List of Chinese monarchs#Three Kingdoms Period|धलः]]) |220–265 |४५ |- |[[पश्चिमी जिन राजवंश]] |{{lang|zh-Hant|西晉 / 西晋}} |xī jìn |([[:en:List of Chinese monarchs#Jin Dynasty|धलः]]) |265–317 |५२ |- |[[पूर्वी जिन राजवंश]] |{{lang|zh-Hant|東晉 / 东晋}} |dōng jìn |([[:en:List of Chinese monarchs#Jin Dynasty|धलः]]) |317–420 |१०३ |- |[[उत्तर व दक्षिण राजवंश]] |{{lang|zh-Hant|南北朝}} |nán běi cháo |([[:en:List of Chinese monarchs#Northern and Southern Dynasties|धलः]]) |420–589 |१६९ |- |[[सुई राजवंश]] |{{lang|zh-Hant|隋}} |suí |([[:en:List of Chinese monarchs#Sui Dynasty|धलः]]) |581–618 |३७ |- |[[ताङ्ग राजवंश]] |{{lang|zh-Hant|唐}} |táng |([[:en:List of Chinese monarchs#Tang Dynasty|धलः]]) |618–907 |२८९ |- |[[न्यागु राजवंश व झिगु राजतन्त्र]] |{{lang|zh-Hant|五代十國 / 五代十国}} |wǔ dài shí guó |([[:en:List of Chinese monarchs#Five Dynasties and Ten Kingdoms|धलः]]) |907–960 |५३ |- |[[सोङ्ग राजवंश|उत्तरी सोङ्ग राजवंश]] |{{lang|zh-Hant|北宋}} |běi sòng |([[:en:List of Chinese monarchs#Song Dynasty|धलः]]) |960–1127 |१६७ |- |[[सोङ्ग राजवंश|दक्षिणी सोङ्ग राजवंश]] |{{lang|zh-Hant|南宋}} |nán sòng |([[:en:List of Chinese monarchs#Song Dynasty|धलः]]) |1127–1279 |१५२ |- |[[लियाओ राजवंश]] |{{lang|zh-Hant|遼 / 辽}} |liáo |([[:en:List of Chinese monarchs#Liao Dynasty|धलः]]) |916–1125 |२०९ |- |[[जिन राजवंश (१११५–१२३४)]] |{{lang|zh-Hant|金}} |jīn |([[:en:List of Chinese monarchs#Jin Dynasty 2|धलः]]) |1115–1234 |११९ |- |[[युआन राजवंश]] |{{lang|zh-Hant|元}} |yuán |([[:en:List of Chinese monarchs#Yuan Dynasty|धलः]]) |1271–1368 |९७ |- |[[मिङ्ग राजवंश]] |{{lang|zh-Hant|明}} |míng |([[:en:List of Emperors of the Ming Dynasty|धलः]]) |1368–1644 |२७६ |- |[[चिङ्ग राजवंश]] |{{lang|zh-Hant|清}} |qīng |([[:en:List of Emperors of the Qing Dynasty|धलः]]) |1644–1911 |२६८ |} :<small>1.{{note|1}} उच्चारण ग्वहालिया निंतिं [[पिनयिन]]य् रोमन आखः तयातःगु दु</small> == अर्थतन्त्र == सन् १९७८य् बजाःमुखी आर्थिक सुधार अवलम्बन यायेधुंलिं चीनया अर्थतन्त्रय् तीब्र हिउपा वल। चीन हलिमया दकले याकनं विकशित जुयाच्वंगु अर्थतन्त्रय् छगू व जि -२० मू अर्थतन्त्रय् छगू जुवन। <ref>{{Cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/country_profiles/1287798.stm |title=Country profile: China |publisher=BBC News |date=1 July 2009 |accessdate=14 July 2009 }}</ref> नापं आःया ईले चीन हलिमया दकले तःधंगु निर्यातक व निगु दकले तःधंगु आयातक देय् नं ख। संरा अमेरिका धुंका जिदिपि (नोमिनल) व जिदिपि (पर्चेजिङ पावर प्यारिटी) निगु हे कथं थ्व हलिमया दकले तःधंगु अर्थतन्त्र ख। <ref name="Altucher2010">{{Cite news | title=There's no stopping China |work=New York Post | date=8 January 2010 | url=http://www.nypost.com/p/news/business/there_no_stopping_china_0H8GJaMgzHCYenL038Yh2N | accessdate=2 August 2010 | first=James | last=Altucher}}</ref> आइएमएफ अथं जिडिपि नोमिनल प्रति मनु कथं धाःसा चीन ९०गु थासय् व पर्चेजिङ पावर प्यारिटी कथं ९१ थासय् ला। चीन आणविक हतियार दूगु देय् ख व नापं हलिमया दकले अप्व मनु दूगु सेना दूगु देय् नं ख। थ्व देय्या सेना बजेट संरा अमेरिका धुंका हलिमया हे दकले अप्व दू। सन् २००३इ चीन (सोभियत संघ व सं रा अमेरिका धुंका) खगोलय् मनु छ्वैगु ३गु देय् जूगु दु। चीनयात यक्व विज्ञतयेसं <ref>{{cite web |url=http://www.carnegieendowment.org/events/index.cfm?fa=eventDetail&id=851&prog=zch |title=From Rural Transformation to Global Integration: The Environmental and Social Impacts of China's Rise to Superpower |last=Muldavin |first=Joshua |date=9 February 2006 |publisher=Carnegie Endowment for International Peace |accessdate=17 January 2010 }}</ref> सेना विश्लेषकतयेसं, <ref>{{Cite journal |last=(Lt Colonel, USAF) Uckert |first=Merri B. |date=April 1995 |title=China as an Economic and Military Superpower: A Dangerous Combination? |publisher=Air War College, Air University |location=Maxwell Air Force Base, Alabama |page=33 |url=http://www.au.af.mil/au/awc/awcgate/awc/uckertmb.pdf }}</ref> नागरिक नियम विज्ञ व अर्थविज्ञतयेसं <ref>{{Cite book |title=China: The Balance Sheet: What the World Needs to Know about the Emerging Superpower |publisher=PublicAffairs |date=17 April 2006 |edition=Illustrated Hardcover |page=224 |isbn=9781586484644 |first1=C. Fred |last1=Bergsten |first2=Bates |last2=Gill |first3=Nicholas R. |last3=Lardy |first4=Derek |last4=Mitchell }}</ref> उदयमान शक्तिकेन्द्रया रुपय् कायेगु या। {{TOC limit|limit=3}} ==तजिलजि== चीन देय्‌ थःगु तजिलजिया निंतिं हलिमय् नांजाः। चीनया नसाः (चाउमिन, दिमसुम, चिनिया जा, पेकिङ डक, कङ् पाओ चिकेन आदि) हलिमय् नां जाः। थ्व देय्‌या नसा जाकि व छ्वः आधारित दु। थ्व देय्‌या मू भाय् मन्दारिन ख। मन्दारिन नापं क्यान्तोनिज, मङ्गोलियन, कोरियन, मञ्चुरियन, यि, सँदेय् भाय् आदि थीथी भाय् थ्व देसय् ल्हाइगु या। चिनिया लिपि थीथी चिनिया भाय्‌या मंका लिपि ख। थ्व लिपिइ च्वैगु आखःया थीथी भासय् उच्चारण पाइगु जुसां अर्थ छगू हे जुइ। थ्व देय्‌या पारम्परिक वैचारिक पहः व चिन्तनय् स्वता धर्मया यक्व प्रभाव दु। थ्व स्वता धर्म कन्फ्युसियस, लाओ व बुद्ध धर्म ख। थ्व देय्‌या सामरिक कला (मार्सल आर्त) हलिमय् नां जाः। बुद्ध धर्मया शाओलिन संघ थ्व कलाया निंतिं नांजाः। चिनिया वास्तुकलाय् प्यागोडा शैली दकलय् प्रसिद्ध दु। थ्व देय्‌या दबू प्याखंया थःगु हे छगू म्हसीका दु। ===दबू प्याखं=== चीनय् दबू प्याखंया छगू तःधंगु तजिलजि दु। चिनिया दबू प्याखं (अःपू लिपिइ: 戏曲; परम्परागत लिपिइ: 戲曲; पिन्यिन्: xìqǔ; Jyutping: hei3kuk1; Pe̍h-ōe-jī: hì-khek) हलिंया छगू नांजाःगु दबू म्ये-प्याखं ख। थ्व दबूप्याखंया पलिस्था प्राचीन चीनय् जूगु ख। थी-थी तत्त्व दूगु थ्व दबू प्याखं प्राचीन चीनय् दयाच्वंगु थी-थी दबूकलायात समिस्रित यासें बुयावःगु छगू उन्नत कला ख। शदीयौं शदी तक्क परिष्कृत जुसें थ्व कलां थःगु निश्चित रुप १३गू शदीइ सोङ्ग राजवंशया इलय् काल। थ्व दबूप्याखंया दकलय् न्हापांगु रुप सरल जुसां, समयनापं विस्तार जुसें, संगीत, म्ये, प्याखं, सामरिक कला, एक्रोब्यातिक्स आदि थीथी कलात्मक तत्त्वतेत दुथ्यासें थ्व कलां थःगु आधुनिक दबू प्याखंया रुपय् विकशित जूगु दु। थ्व कला छगू मंका कला ख। थुकिया दुने नं थाय्, सम्प्रदाय आदिया आधारय् थीथी उप-विधात दु। थन्यागु उपविधाय् दकलय् नांजाःगु उपविधा पेकिङ ओपेरा (बेइजिङया दबू म्ये-प्याखं वा जिङ्जु) ख। <br><gallery class=center caption="चीन - China"> Beijing-Verbotene Stadt-Halle der Wahrung der Harmonie-04-gje.jpg|Beijing China-Grosse Mauer-174-2012-gje.jpg|Great Wall of China Dazu-Baoding Shan-316-No21-2012-gje.jpg|Dazu, Baoding Shan Li-Flussfahrt-222-Anlegestelle-2012-gje.jpg|Li river Yangshuo-Markt-68-Gefluegel-2012-gje.jpg|Yangshuo Longmen-Grotten-22-2012-gje.jpg|Luoyang, Longmen grottoes Xian-Terrakotta-Armee-42-2012-gje.jpg|Xi'an, Terracotta Army‎‎ Shanghai-Skyline-32-2012-gje.jpg|Shanghai </gallery> ===नसा=== '''चिनियाँ नसा''' (चिनियाँ: 中國菜) [[चीन]]या थीथी प्रान्त, तजिलजि, व इतिहास पाखें विकास जूगु नसा-त्वँसाया थीथी पहः खः। थ्व हलिमया दकलय् पुलांगु, जटिल, व विविधतां जाःगु नसा-त्वँसा मध्ये छगू खः। चिनियाँ नसाया इतिहास द्वलंद्वः दँ पुलांगु दु व थुकिलि राजवंश, मौसम, भूगोल, व स्थानीय उत्पादनया तःधंगु प्रभाव दु। चिनियाँ नसाया मू सिद्धान्त "यिन व यांग" (Yin and Yang) या सन्तुलन व "न्यागू सवाः" (Five Flavors) - चाकु, पाउं, चिसवाः, खायु, व मसला (Sweet, sour, salty, bitter, spicy) या मिश्रण खः। नसा दयेकेगु प्रविधिइ "सिगु" (Stir-frying), "हां दायेकेगु" (Steaming), "दायेकेगु" (Boiling), व "छुइगु" (Roasting) मू खः। चिनियाँ नसाय् "जा" (Rice) व "चाउचाउ/चाउमिन/थुक्पा" मू आधार नसा (Staple food) खः, गन दक्षिणय् जा व उत्तरय् छ्वया नसा अप्व छ्यली। नसा नयेत चपस्टिक छ्यलीगु चिनियाँ तजिलजिया अभिन्न अंग खः। चिनियाँ नसायात मू कथं "च्यागू महान परम्परा" (Eight Great Cuisines) य् ब्वथले छिं, गुकिलि सिचुआन (Sichuan), क्यान्टोनिज (Cantonese), शान्डोङ (Shandong), व हुनान (Hunan) दकलय् नांजाः। सिचुआन नसा थःगु "मल्ता" (Mala - Numbing spicy) सवाःया निंतिं नांजाः, गन "सिचुआन मल्ता" (Sichuan peppercorn) छ्यली। क्यान्टोनिज नसा हलिम न्यंकं (विशेष यानाः विदेशय्) दकलय् लोकंह्वाः, गन "डिम सम" (Dim sum) व "स्टिम" याःगु नसा अप्व दइ। चिनियाँ नसाय् "सोइ सस" (Soy sauce), "पालु" (Ginger), "लाभा", व "वांगु लाभा" (Scallions) मू ज्वलंया कथं छ्यली। चिनियाँ नसाया मेगु विशेषता "वासःया गुण" (Medicinal properties) खः, गन नसायात वासःया रुपय् नं काइ। चीनय् नसा नयेगु धयागु प्वाः जाएकेगु जक मखु, सामाजिक स्वापू बल्लाकेगु माध्यम नं खः। "पेकिङ डक" (Peking Duck) बेइजिङया शाही नसा खः गुगु थःगु क्रिस्पी छ्येंगुया निंतिं नांजाः। "हट पट" (Hot pot) परिवार वा पासापिं जानाः छगू हे थलय् नसा दायेकाः नइगु लोकंह्वाःगु शैली खः। हलिमया सकल देशय् चिनियाँ रेस्टुरेन्टत खनेदु, गुकिं थुकिया विश्वव्यापी प्रभाव क्यनी। चिनियाँ नसाय् नसाया रङ्ग (Color), नसवाः (Aroma), व सवाः (Taste) या सन्तुलनयात तसकं महत्त्व बिइ। ==== मू नसात ==== * '''मू नसा (Staple):''' जा, चाउमिन, लोमिन, मान्तोउ (Mantou - Steamed buns), मःम (Dumplings/Jiaozi)। * '''ला:''' पेकिङ डक (Peking Duck), कुङ पाओ चिकेन (Kung Pao Chicken), स्वीट एण्ड सावर पोर्क (Sweet and Sour Pork), चार सिउ (Char Siu - BBQ Pork)। * '''सिचुआन (Sichuan):''' मापो तोफु (Mapo Tofu), हट पट (Hot Pot), डान डान नुडल्स (Dan Dan Noodles)। * '''क्यान्टोनिज (Cantonese):''' डिम सम वा सुमाइ (Dim Sum - Har Gow, Siu Mai), वोन्टन सुप (Wonton Soup), चाउ फान (Fried Rice)। * '''शाकाहारी:''' बुद्ध डिलाइट (Buddha's Delight), स्टिम याःगु तरकारी। * '''त्वँसा:''' चिनियाँ च्या (ग्रीन ति Green tea, ऊलोङ च्या Oolong tea, ज्यास्मिन च्या Jasmine tea), बाइजिउ (Baijiu - Liquor)। === वास्तुकला === '''चिनियाँ वास्तुकला''' हलिंया दकलय् पुलांगु व महत्वपूर्ण वास्तुकला परम्परामध्ये छगू खः, गुगु द्वलंद्वः दँ निसें निरन्तर रूपं विकास जुया वयाच्वंगु दु। थ्व शैली थःगु 'सिंया संरचना' (Wooden timber frames), 'कुलिचिंगु व बेक्वःगु पलि' (Curved roofs), व 'ब्रम्हाण्डीय सन्तुलन' (Cosmological balance) या निंतिं हलिं न्यंकं '''नांजाः'''। चिनियाँ वास्तुकलां पूर्व एसियाली देय् दसु [[जापान]], [[कोरिया]] व [[भियतनाम]]या वास्तुकलाय् तःधंगु '''प्रभाव''' लाकूगु दु। चिनियाँ वास्तुकलाया विशिष्ट पहिचानया तत्वत थथे दु: * '''सिंया फ्रेम संरचना:''' चिनियाँ भवनत मुख्यतया सिंया थां व धलिं (beams) य् आधारित जुइ। अंगःतयेसं भवनया भार क्वबिइमखु, थ्व केवल क्वथा खुनेगु ज्याया निंतिं जक जुइ। * '''दोउगोङ (Dougong) ब्र्याकेट:''' थ्व छगू जटिल सिं स्वाइगु प्रणाली खः, गुकिं पलिया भारयात थां तक थ्यङ्की। थ्व भूखाः प्रतिरोधी जुइ अले थुकिं भवनयात झःझः धायेकी। * '''चाकलाःगु/कुलिछिंगु पलि (Curved Roofs):''' चिनियाँ भवनया पलिया कुं आपालं च्वखे चाकलाना च्वनि। थुकी रङ्गीन टायल व [[मलः]] थेंज्याःगु पौराणिक जीवतयगु मूर्ति दयेकातःगु दइ। * '''निखें ज्वलंक च्वनिगु पहः (Bilateral Symmetry):''' महत्वपूर्ण भवनत आपालं दथुया छफुतिया आधारय् सन्तुलित जुइ, गुकिं स्थायित्व व झ्वः क्यनी। चिनियाँ वास्तुकलाय् परम्परागत बिचाःया तःधंगु भूमिका दु: # '''फेङ्ग शुइ (Feng Shui):''' भवनया अवस्थिति व दिशा निर्धारण यायेबलय् प्राकृतिक उर्जा (Qi) या प्रवाहयात ध्यानय् तइ। आपालं मू भवनया ख्वाः दक्षिण पाखे जुइ। # '''कन्फुसियस विचारधारा:''' सामाजिक वर्ग व मर्यादा क्यनेत भवनया आकार व सजावट निर्धारण याइ। # '''बौद्ध व ताओ विचारधारा:''' देगः व प्यागोडाय् थ्व विचारधाराया प्रभाव खनेदु। चिनियाँ वास्तुकलाय् रङया विशेष अर्थ दइ: * '''ह्यांगु (Red):''' सौभाग्य व लसताया चिं (आपालं थां व पालय् छ्यली)। * '''लुँ (Yellow/Gold):''' साम्राज्य व शक्तिया चिं (सम्राटया भवनया पलिइ जक छ्यले दइगु)। * '''मलः व फिनिक्स:''' सम्राट व साम्राज्ञीया प्रतीक। ==== नां-जाःगु संरचनात ==== # '''[[चीनया तःधंगु पःखाः]]:''' रक्षात्मक वास्तुकलाया हलिंया दकलय् तःधंगु दसु। # '''[[फर्बिडन नगर]] (Forbidden City) - बेइजिङ:''' चिनियाँ शाही वास्तुकलाया पराकाष्ठा, गन द्वलंद्वः भवनत ज्वलंक झ्वलय् रूपं दयेकातःगु दु। # '''टेम्पल अफ हेभन (Temple of Heaven):''' थ्व थःगु चाकलाःगु संरचनाया निंतिं नांजाः, गुकिं स्वर्ग व पृथ्वीया स्वापूयात क्यनी। # '''प्यागोडा:''' बुद्ध धर्म नाप वःगु थ्व तज्जाःगु बहु-तलीय संरचनात चिनियाँ वास्तुकलाया छगू म्हसीका खः। ===संकिपा=== {{मू पौ|चीनया संकिपा}} चीनया संकिपा चीनया मुख्यभूमि, हङकङ, व ताइवानय् दयेकिगु चिनियाँ भाषाया संकिपातयेगु क्षेत्र खः। चीनय् संकिपाया इतिहास सन् १८९६ य् सुरु जूगु खः व न्हापांगु चिनियाँ संकिपा 'दिङ्जुन पर्वत' १९०५ य् दयेकातःगु खः। १९३० या दशकय् [[साङ्घाई]] नगर चिनियाँ सिनेमाया मू केन्द्र जुयाः थुकियात 'पूर्वया हलिउड' नामं म्हसीकल। चीनीयाँ सिनेमायात इतिहासय् थीथी 'पुस्ता' (Generations) य् बायाः अध्ययन याइ, गुकिइ न्यागु पुस्ताया निर्देशकत (गथे कि झाङ यिमोउ व चेन काइगे) नं चिनियाँ सिनेमायात अन्तर्राष्ट्रिय स्तरय् म्हसीका दयेकल। हङकङ सिनेमां मार्सल आर्ट्स (Wuxia / Kung Fu) व एक्शन संकिपा पाखे [[ब्रुस ली]] व [[ज्याकी चान]] थेंज्याःपिं हलिमय् नांजाःपिं कलाकारत बिल। ताइवान सिनेमां थःगु कलात्मक व यथार्थवादी शैलीया निंतिं अन्तर्राष्ट्रिय स्तरय् प्रशंसा काःगु दु। 'क्राउचिङ टाइगर, हिडन ड्र्यागन' व 'फेयरवेल माइ कन्कुबाइन' थेंज्याःगु संकिपात चिनियाँ सिनेमाया कालजयी दसुत खः। चीन थौंकन्हे हलिमया निक्वःगु दक्ले तःधंगु संकिपा बजाः खः गन विशाल बजेटया ऐतिहासिक व एक्शन संकिपात दयेकी। चिनियाँ सिनेमां थःगु समृद्ध इतिहास, संस्कृति व आधुनिक परिवर्तनयात धकिंइ क्यनेगु ज्या यानाच्वंगु दु। == लिधंसा == {{लिधंसा|}} {{देय् च्वसु|चीन}} {{चीनयागु प्रशासनिक बायेज्या}} {{Commonscat|China}} [[पुचः:देय्]] jqym9nu3q5ur6pxuhh0xip97f1b494w 0 1526 1126443 1126241 2026-09-28T02:02:19Z Eukesh 11 /* तजिलजि */ 1126443 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/जापान}} [[Image:Gyomei kokuji.svg|80px|Seal of the State of Japan]] [[Image:Kimi ga Yo instrumental.ogg]] [[Image:Emperor Jimmu.jpg|thumb|upright|[[Legend]]]] {{Infobox Country |native_name = 日本国<br />निप्पोन/निहोन (कोकु) |conventional_long_name = जापान |common_name = जापान |image_flag = Flag of Japan.svg |image_coat = Imperial Seal of Japan.svg |symbol_type = इम्पेरियल सिल |image_map = Japan-location-cia.png |national_anthem = ''"[[किमि गा यो]]"'' (君が代)<br />([[नेपालभाषा|नेपाल भाषा]] ''सम्राटयागु शासन'') |official_languages = [[जापानी भाषा|जापानी भाय]] |capital = [[तोक्यो|टोक्यो]] |latd=35 |latm=41 |latNS=N |longd=139 |longm=46 |longEW=E | |largest_settlement_type = Most populous conurbation |largest_city = [[तोक्यो|टोक्यो]]^१ |government_type = [[संवैधानिक राजतन्त्र]] |leader_title1 = [[जापानयाम्ह जुजु]] |leader_title2 = [[जापानयागु प्रधानमन्त्री]] |leader_name1 = [[Naruhito]] |leader_name2 = [[शिन्जो आबे]] |area_rank = ६२औं |area_magnitude = 1 E11 |area = 377,873 |areami² = 145,883 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |percent_water = 0.8% |population_estimate = 128,085,000 |population_estimate_year = 2005 |population_estimate_rank = 10th |population_census = 127,333,002 |population_census_year = 2004 |population_density = 337 |population_densitymi² = 873 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |population_density_rank = 30th |GDP_nominal_year = 2004 |GDP_nominal = 4.8 trillion |GDP_nominal_rank = 2nd |GDP_PPP_year = 2005 |GDP_PPP = $3.911 trillion |GDP_PPP_rank = ३थासे |GDP_PPP_per_capita = $३०,६१५ |GDP_PPP_per_capita_rank = १६गु |sovereignty_type = [[जापानयागु इतिहास|दयावगु]] |established_event1 = [[National Foundation Day]] |established_event2 = [[मेइजी संविधान]] |established_event3 = [[जापानी संविधान|आयागु संविधान]] |established_event4 = [[स्यान फ्र्यान्सिस्कोयागु सन्धि]] |established_date1 = [[फेब्रुवरी ११]], ६६० बी सी² |established_date2 = [[नोभेम्बर २९]], [[१८९०]] |established_date3 = [[मे ३]], [[१९४७]] |established_date4 = [[अप्रिल २८]], [[१९५२]] |HDI_year = 2003 |HDI = 0.943 |HDI_rank = 11th |HDI_category = <font color="#009900">high</font> |currency = [[जापानी येन|येन]] (¥) |currency_code = JPY |country_code = JPN |time_zone = [[Japan Standard Time|JST]] |utc_offset = +9 |time_zone_DST = none |utc_offset_DST = |cctld = [[.jp]] |calling_code = 81 |ISO_3166-1_alpha2 = JP |ISO_3166-1_alpha3 = JPN |ISO_3166-1_numeric = ३९२ |sport_code = JPN |vehicle_code = J |footnotes = ^१ [[योकोहामा]] is the largest incorporated city. ² Japan was founded on this date by the legendary [[Emperor Jimmu]], first emperor of Japan; it is seen as largely symbolic. }} '''जापान''' पूर्व एसियाय् दूगु देय् खः। [[प्रशान्त महासागर]]य् दूगु जुगु थ्व देय् जापान सागर, चीन, उत्तर कोरिया, दक्षिण कोरिया, रूया पूर्व भागय् ला। जापानय् प्यंगु तःधंगु व यक्व चीधंगु द्वीप दुथ्याः। थ्व द्वीप देय् [[एसिया]]या पूर्व समुद्रतट व [[प्रशान्त महासागर]]या पश्चिमय् ला। जापानया राजधानी [[तोक्यो|टोक्यो]] खः व थ्व देय्या मू महानगर [[योकोहामा]], [[ओसाका]] व [[क्योटो]] खः। == नामाकरण == [[जापानी भाषा|जापानी]] भासं जापानया नां कान्जि日本छ्यलाः च्वइ व उच्चारण {{Transl|ja|निहोन}} वा {{Transl|ja|निपोन}} जुइ । <ref name="schreiber">{{Cite web|title=You say 'Nihon', I say 'Nippon', or let's call the whole thing 'Japan'?|url=https://www.japantimes.co.jp/life/2019/11/26/language/nihon-nippon-japan/|date=November 26, 2019|archivedate=October 27, 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221027120630/https://www.japantimes.co.jp/life/2019/11/26/language/nihon-nippon-japan/}}</ref> थ्व नां ८ गूगु शताब्दीया सुरुइ नालाकाल। थ्व स्वया न्ह्यः थ्व देय्यात चीनय् {{Transl|zh|वा}} ({{Lang|zh|倭}}) धाइगु याः गुकियात जापानय् ७५७ या जःखः 和य् हिल व जापानय् {{Transl|ja|यामोतो}} एन्दोनिम प्रचलित जुल। <ref name="carr">{{Cite journal|title=Wa Wa Lexicography|date=March 1992|url=https://academic.oup.com/ijl/article/5/1/1/950449}}</ref> {{Transl|ja|निपोन}} धाःगु मूल चीन-जापानी आखः, आधिकारिक कथं छ्येलातःगु दु। थ्व नां जापानी नोट व हुलाक टिकटय् नं दु। <ref name="schreiber" /> {{Transl|ja|निहोन}} सामान्यतया न्हिथंया खँल्हाबल्हाय् छ्यलिगु या व इदो कालय् जापानी ध्वनिशास्त्रय् हिउपाः वःगु खँ प्रतिबिम्बित याइ। <ref name="carr" /> 日本 अर्थ "सूर्य उत्पत्ति" खः, <ref name="schreiber" /> गुकिलिं थ्व देय्या लोकंह्वाःगु पश्चिमी उपनाम "Land of the Rising Sun" वःगु ख। <ref>{{Cite book|title=The Emergence of Japanese Kingship|url=https://books.google.com/books?id=BruaJSZmjHcC}}</ref> "जापान" नां日本या [[मिन भाषा|मिन]] बाय् [[वु भाषा|वु चिनियाँ]] उच्चारणय् आधारित दु। थ्व नां प्रारम्भिक व्यापारया माध्यमं युरोपेली भाषाय् नांजालः। <ref name="Mancall" /> १३ गूगु शताब्दीइ [[मार्को पोलो|मार्को पोलों]] पुलां मन्डारिन भासय् चिनियाँ आखः{{Lang|zh|日本國}} च्वःया तल गुकिया उच्चारण {{Transl|cmn|Cipangu}} ख। <ref>{{Cite news|url=https://www.japantimes.co.jp/life/2008/07/27/general/cipangus-landlocked-isles/|title=Cipangu's landlocked isles|date=July 27, 2008}}</ref> जापानया पुलांगु मलेय नां जापाङ {{Lang|ms|Japang}} वा जापुन {{Lang|ms|Japun}} ख। थ्व नां दक्षिणी तटीय चिनियाँ भाषिकां त्याः काःगु खँग्वः ख। थ्व नां दक्षिण पूर्व एसियाय् पोर्चुगिज व्यापारीतयेसं सीका १६गु शताब्दीया सुरुइ थ्व खँग्वः युरोपय् हःगु ख। <ref>{{Cite book|title=Asia in the Making of Europe}}</ref> अंग्रेजी भासं थ्व नांया न्हापांगु संस्करण सन् १५७७इ पिदंगु छगू सफुतिइ खनेदु, गुकिलि सन् १५६५या पोर्चुगिज आखःया अनुवादय् थ्व नांयात ''गियापान (Giapan)'' धकाः च्वयातःगु दु। <ref>{{Cite book|title=Travel Narratives from the Age of Discovery: an anthology}}</ref> <ref name="Mancall">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=giZnAgAAQBAJ&pg=PAPA79|title=London: The Selden Map and the Making of a Global City, 1549–1689}}</ref> == इतिहास == जापानी लोकबाखं कथं हलिमयु निर्माता नं सूर्द्य देवी व तिमिला देवी यात नं देकल। लिपा वेकयागु छेय् [[क्यूशू]] द्वीपय् वल व लिपा उइगु सन्तान [[होन्शू]] द्वीपय् फैले जुलः। === प्राचीन काल === जापानयु प्रथम च्वयातगु दस्तावेज ५७ ईस्वीय् छम्ह चीनी च्वमि नं लुगु दु। थुकिलि छम्ह थन्यागु राजनीतिज्ञयु [[चीन]] भ्रमणयु वर्णन दु सु ''पूर्वयु छगु द्वीप'' नं वगु खः। बिस्तारं निगु देय् तेगु दथुइ राजनैतिक व सांस्कृतिक सम्बन्ध पलिस्था जुल। व ईले जापानीतेसं छगु बहुदैविक धर्मयु पालना याना च्वंगु दै गुकिलि यक्व द्य दयाच्वनि। खुगु शताब्दीय् चीन नं जुया [[बुद्ध धर्म|बौद्ध धर्म]] जापान थ्येन। थ्व धुंका पुलांगु धर्मयात ''[[शिन्तो]]'' यु नां बिल। थ्व खंग्वयु अर्थ खः ''द्यतेगु [[पंथ]]''। बौद्ध धर्म नं पुलांगु मान्यतातेत मसीधेकुसें हे मू धर्म जुलः। चीन नं बौद्ध धर्म जक्क मखु [[लिपि]], प्यागोडा आदि नं जापान थ्यनः। शिन्तो मान्यता कथं छम्ह जुजु सी धुंका लिपायाम्ह शासक नं थगु राजधानी न्हुगु थासे देके माः। बौद्ध धर्मयु आगमन धुंका मनुतेसं थ्व मान्यतायात त्वता बिलः। ७१० ईस्वीय् जुजु नं ''नांरा'' नांयागु छगु सहरय् थगु स्थायी राजधानी देकलः। शताब्दीयु अन्तय् थुकित ''हाइरा'' नामक नगरय् स्थानान्तरित याना बिल। व धुंका थ्व थाय् यात [[क्योटो]] यु नां बिल। सन् ९१०य् जापानी शासक फूजीवारा नं थयात जापानयु राजनैतिक शक्ति नं अलग यात। थ्व धुंका जापानयु सत्तायु मू राजनैतिक रूप पातः। थ्व दे थगु समकालीन [[भारतीय]], [[युरोपेली]] व [[इस्लामी]] क्षेत्र स्वया पूवंक पाना वन गनकि सत्ता प्रमुख हे शक्तियु प्रमुख नं जुइ। थ्व वंशयु शासन ११गु शताब्दी यागु अन्त तक्क दयाच्वन। यक्व मनुतेगु मिखाय् थ्व काल जापानी सभ्यतायु स्वर्णकाल खः। चीन नाप सम्पर्क म्हो जुल व जापान नं थगु छगु म्हसीका देकल। १०औं शताव्दीय् बौद्ध धर्मयु मार्ग जापानय् लोकंह्वात। जापानय् यक्व [[प्यागोडा]]यु देकेज्या जुलः। === मध्यकाल === मध्यकालय् जापानय् [[सामन्तवाद]] यु जन्म जुलः। जापानी सामन्ततेत [[सामुराइ]] धाइ। जापानी सामन्ततेत कोरिया नं निक हमला यासां जापानीतेसं कोरिया व चीनयु मिंग शासकतेत बुकाबिल। १६गु सताव्दीय् युरोपयु पोर्तुगाली व्यापारिय व मिशनरीतेसं जापानयात पश्चिमी हलिम नाप सांस्कृतिक तालमेल याकेगु ज्या न्ह्यथंकल। ===तोकुगावा शोगुनत=== {{मू पौ|तोकुगावा शोगुनत}} थ्व काल जापानया इतिहासय् सन् १६०३ निसें १८६७ तक शासन याःगु सैन्य सरकार खः। थ्व सरकारयात 'एदो शोगुनत' (Edo shogunate) नं धाइ छाय्‌ धाःसा थुकिया मू राजधानी एदो (थौंकन्हेया तोकियो) नगरय् खः। थ्व शोगुनतया पलिस्था तोकुगावा इएयासु (Tokugawa Ieyasu) नं सेकिगाहाराया युद्धय् त्याये लिपा याःगु खः। थ्व कालखण्डयात जापानी इतिहासय् '[[एदो काल]]' (Edo period) धाइ। थ्व शासनकालय् तोकुगावा खलःया १५ म्ह शोगुनतय्‌सः जापानय् शासन यात। थ्व ईलय् जापानय् शान्ति, स्थिरता व सांस्कृतिक विकास जूगु खः। थ्व शोगुनत स्वया न्ह्यः जापानय् यक्व दँ तक आन्तरिक गृहयुद्ध जूगु खः गुकियात थ्व शासनं अन्त्य यात। तोकुगावा शासनं 'साकोकु' (Sakoku) धइगु कडा विदेश नीति लागू यात, गुकिं जापानयात पिनेया हलिम स्वया ब्यगलं तयाः तिनाः तःगु खः। थ्व ईलय् डच व चिनियाँ व्यापारीतय्त जक नागासाकीया देजिमा न्हसिभुइ सीमित व्यापार यायेगु अनुमति बियातःगु खः। थ्व कालखण्डय् जापानी कला, साहित्य, नाटक दसु काबुकी (Kabuki), व व्यापारया तःधंगु विकास जुल। सामाजिक संरचनाय् सामुराई (Samurai) वर्गयात उच्च स्थान बियातःगु खः व वर्ग विभाजन तसकं कडा जूगु खः। १९गू शताब्दीया दथुइ अमेरिकन कमोडोर म्याथ्यू पेरीया आगमन लिपा जापानं पश्चिमी देय्लिसे व्यापार यायेत बाध्य जुल। थुकिया लिच्वः कथं तोकुगावा शोगुनत कमजोर जुल व राजनीतिक अशान्ति ब्वलन। सन् १८६७ य् अन्तिम शोगुन तोकुगावा योशिनोबु (Tokugawa Yoshinobu) नं थःगु शक्ति सम्राट मीजीयात हस्तान्तरण यात। थ्व घटनायात '[[मेइजी पूनर्स्थापना]]' (Meiji Restoration) धाइ, गुकिं तोकुगावा शोगुनतया अन्त्य यात। थ्व शासनया अन्त्य लिपा जापान छगू आधुनिक राष्ट्र-राज्यया रूपय् न्ह्याः वन। === आधुनिक काल === १८५४य् दक्ले न्हापालाक्क जापानं पश्चिमी देय् नाप बनेज्या सम्बन्ध स्थापित यात। थगु तधंगु औद्योगिक क्षमतायु संचालनयु लागि जापानयात प्राकृतिक संसाधनतेगु आवश्यकता दया वल। थुकिगु लागि जापानं १८९४-९५य् चीन व १९०४-०५य् रूसनाप ल्वापु यात। जापान नं रूस-जापान युद्धय् रूसयात बुकलः। छगु एसियाली देय् नं छगु युरोपेली शक्तियात बुकुगु थ्व दक्ले न्हापांगु अवसर ख। जापान नं [[तःहताः २|विश्व युद्ध २]]य् [[धुरी राष्ट्र]] यु साथ बिल। १९४५य् [[अमेरिका]] नं [[हिरोशिमा]] व [[नागासाकी]] य् [[परमाणु बम]] क्येके धुंका जापान नं आत्मसमर्पण यात। थ्व धुंका जापान नं थयात छगु आर्थिक शक्तियु रूपय् सुदृढिकरण यात व आ प्रविधिय् थ्व देय् अग्रणी देय् जुया च्वंगु दु। == भूगोल == जापान यक्व द्वीप नं दुगु देय् खः। '''होक्काइदो''' (Hokkaido) [[जापान]]या निगूगु दकलय् तःधंगु [[न्हसिभु]] (island) व दकलय् उत्तरी प्रान्त खः। जापानय् [[होन्सु]] (Honshu) धुंका थ्व हे दकलय् तःधंगु न्हसिभु खः। पुलांगु इलय् थुकियात "एजो" (Ezo) धकाः नं म्हसीकिगु या। थ्व जापानया [[न्हसिभु पुचः]] (archipelago) या छगू महत्त्वपूर्ण भाग खः व थुकिया प्राकृतिक सौन्दर्य हलिमय् हे नांजाः।<ref>Irish, Ann B. (2009). Hokkaido: A History of Ethnic Transition and Development on Japan's Northern Island. McFarland.</ref> '''होन्शु''' (Honshu) [[जापान]]यागु दकलय् तःधंगु व मू [[न्हसिभु]] खः। थ्व न्हसिभुइ जापानयागु मू शहरत ला। थ्व [[जाभा]] (Java) लिपा हलिमया दकलय् अप्व जनसंख्या दुगु न्हसिभु खः।<ref>Encyclopedia Britannica. "Honshu". Retrieved 2026-01-16.</ref> होन्शुयागु क्षेत्र २२७,९६० वर्ग किलोमिटर ति दु। थ्व टापुयागु ७५% भाग गुंइ भुनाच्वंगु दु। जापानया दकलय् तःजाःगु च्वका [[माउन्ट फुजी]] (३,७७६ मिटर) थन हे ला। थ्व न्हसिभुयात प्रशान्त महासागर व जापान सागरं घेरे यानातःगु दु।जापानयागु मू आर्थिक व सांस्कृतिक केन्द्रत थन हे दु। दसु: * '''[[टोकियो]]''' (Tokyo): जापानया राजधानी व हलिमया दकलय् तःधंगु महानगर। * '''[[ओसाका]]''' (Osaka): जापानया मू व्यापारिक केन्द्र। * '''[[क्योतो]]''' (Kyoto): पुलांगु राजधानी व सांस्कृतिक सम्पदाया शहर। '''क्युशु''' (Kyushu) जापानया प्यंगू मू न्हसिभुइ स्वंगूगु दकलय् तःधंगु न्हसिभु खः। थ्व होन्शुया दक्षिण-पश्चिमय् ला। "क्युशु" यागु अर्थ "गुंगू प्रान्त" (Nine Provinces) खः।<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Kyūshū" in ''Japan Encyclopedia''.</ref> थ्व न्हसिभुइ तसकं सक्रिय ज्वालामुखी दु। [[माउन्ट आसो]] (Mount Aso) हलिमया दकलय् सक्रिय ज्वालामुखिइ छगू खः। थनयागु क्वाःगु लःया पुखु (Onsen) तसकं नांजाः। क्युशुयात जापानया "सभ्यतायागु थाय्" (Cradle of Civilization) नं धाइ। थनया मू नगरत थथे दु: * [[फुकुओका]]: क्युशुया दकलय् तःधंगु शहर। * [[नागासाकी]]: निगूगु विश्व हताःलय् आणविक बम लाःगु शहर व विदेशी व्यापारया पुलांगु केन्द्र। '''शिकोकु''' (四国) जापानया प्यंगू मू न्हसिभुइ दकलय् चिधंगु व दकलय् म्हो जनसंख्या दुगु न्हसिभु खः। थ्व [[होन्शु]]या दक्षिणय् व [[क्युशु]]या पूर्वय् ला। थन [[बुद्ध धर्म]]यागु ८८ गु देगःया तीर्थयात्रा (88 Temple Pilgrimage) तसकं नांजाः। '''र्‌युक्यु न्हसिभु पुचः''' ([[अङ्ग्रेजी भाय्|अङ्ग्रेजी]]: Ryukyu Islands) जापानया दक्षिण भागय् लाःगु न्हसिभुतेगु पुचः खः। थ्व न्हसिभुत [[क्युशु]] निसें [[ताइवान]] तक न्यनाच्वंगु दु। थन न्हापा "र्‌युक्यु अधिराज्य" (Ryukyu Kingdom) नांयागु थःगु हे ब्यागलं देश दुगु खः। सन् १८७९ य् जापानं थुकियात थःगु भूभागय् दुथ्याकल। [[ओकिनावा]] थ्व पुचःया दकलय् तःधंगु न्हसिभु खः। थन अमेरिकी सेनायागु बेस (Base) दु। ==प्रशासन== {{मू पौ|जापानया प्रिफेक्चरत}} जापानयात प्रशासनया निंतिं ४७ गु प्रशासनिक व क्षेत्रीय विभाजनय् ब्वथलातःगु दु। जापानयात मू रूपं च्यागू क्षेत्रय् बायातःगु दु, गुकिइ होक्काइदौ, तोहोकु, कान्तो, चुबु, कन्साई (किन्की), चुगोकु, शिकोकु, व क्युशु (ओकिनावा नापं) ला। होक्काइदो क्षेत्रय् होक्काइदो प्रिफेक्चर जक ला, गुगु जापानया उत्तरय् दुगु दक्ले तःधंगु टापु ख। तोहोकु क्षेत्र उत्तर-पूर्वी जापानय् ला व थुकिया दुने आओमोरी, इवाते, मियागी, आकिता, यामागाता, व फुकुसिमा प्रिफेक्चरत ला। कान्तो क्षेत्र जापानया राजधानी तोक्यो नापं दुगु मध्य-पूर्वी क्षेत्र ख, गुकिइ इबाराकी, तोचिगी, गुन्मा, साइतामा, चिबा, तोक्यो, व कानागावा ला। चुउबु क्षेत्र जापानया दथुइ ला, गुकिइ निइगाता, तोयामा, इशिकावा, फुकुइ, यामानाशी, नागानो, गिफु, शिजोका, व आइची प्रिफेक्चरत ला। किन्की (कन्साई) क्षेत्र सांस्कृतिक व ऐतिहासिक दृष्टिकोणं तसक्यं महत्त्वःगु क्षेत्र ख, गुकिइ मिए, शिगा, क्योतो, ओसाका, ह्योगो, नारा, व वाकायामा प्रिफेक्चरत ला। चुउगोकु क्षेत्र होन्शू टापुया पश्चिम भागय् ला, गुकिइ तोत्तोरी, शिमाने, ओकायामा, हिरोशिमा, व यामागुची प्रिफेक्चरत ला। शिकोकु क्षेत्र जापानया मू टापुत मध्ये छगू ख, गुकिइ तोकुशिमा, कागावा, एहिमे, व कोइची प्रिफेक्चरत ला। क्युशु व ओकिनावा क्षेत्र जापानया दक्षिण-पश्चिम भागय् ला, गुकिइ फुकुओका, सागा, नागासाकी, कुमामोतो, ओइता, मियाजाकी, कागोशिमा, व ओकिनावा प्रिफेक्चरत ला। थ्व सकल प्रिफेक्चरतया थःगु हे स्थानीय सरकार, गवर्नर, व विधायिका दइ गुकिं जापानया प्रशासनिक संरचनायात सञ्चालन याइ। {|class="wikitable" |- | style="background:#FF8585" | [[होक्काइदौ क्षेत्र]] || [[ होक्काइदौ ]] |- | style="background:#FFFB91" | [[ तौहोकु क्षेत्र ]] || [[ आओमोरी ]] [[ इवाते ]] [[ मियागी ]] [[ आकिता ]] [[ यामागाता ]] [[ फुकुसिमा]] |- | style="background:#79FF76" | [[ कान्तौ क्षेत्र ]] || [[ इबाराकी ]] [[ तोचिगी ]] [[ गुन्मा ]] [[ साइतामा ]] [[ चिबा ]] [[ तोक्यो ]] [[ कानागावा ]] |- | style="background:#8BFFE8" | [[ चुउबु क्षेत्र ]] || [[ निइगाता ]] [[ तोयामा ]] [[ इशिकावा ]] [[ फुकुइ ]] [[ यामानाशी ]] [[ नागानो ]] [[ गिफु ]] [[ शिजौका ]] [[ आइची ]] |- | style="background:#9696FF" | [[ किन्की क्षेत्र ]] || [[ मिए ]] [[ शिगा ]] [[ क्योतो ]] [[ ओसाका ]] [[ ह्योउगो ]] [[ नारा ]] [[ वाकायामा ]] |- | style="background:#FF9148" | [[ चुउगोकु क्षेत्र ]] || [[ तोत्तोरी ]] [[ शिमाने ]] [[ ओकायामा ]] [[ हिरोशिमा ]] [[ यामागुची ]] |- | style="background:#D16EFF" | [[ शिकोकु क्षेत्र ]] || [[ तोकुशिमा ]] [[ कागावा ]] [[ एहिमे ]] [[ कोउचिके ]] |- | style="background:#C5C5C5" | [[ क्युउशु क्षेत्र ]] || [[ फुकुओका ]] [[ सागा ]] [[ नागासाकी ]] [[ कुमामोतो ]] [[ ओइता ]] [[ मियाजाकी ]] [[ कागोशिमा ]] |- | style="background:#C5C5C5" | ओकिनावा क्षेत्र || [[ ओकिनावा ]] |} == शासन व राजनीति == जापान संवैधानिक राजतन्त्र खः। थ्व देय् ये बहुदलीय प्रजातन्त्र दु। === विदेश नीति === सैनिक रूपय् अमेरिका नाप निर्भर जापानयु सम्बन्ध अमेरिका नाप बांला । === सेना === जापानयु वर्तमान संविधानं थ्व देय् यु सेना नं मेगु देय् ये सैनिक अभियान वा अतिक्रमण याये मब्यु। == अर्थव्यवस्था == जापान हलिमयागु निगुगु तधंगु अर्थव्यवस्था खः। == विज्ञान व प्रविधि == जापान छुं दशक निसें विज्ञानय् अग्रणी थासे लाः। == तजिलजि== ===नसा=== '''जापानी नसा''' (जापानी: 和食 - Washoku) [[जापान]]या परम्परागत नसा-त्वँसा खः, गुगु मौसम, नसाया गुणस्तर, व प्रस्तुति (Presentation) य् आधारित दु। "वाशोकु" (Washoku) वा परम्परागत जापानी नसायात सन् २०१३ य् युनेस्को (UNESCO) नं विश्व सम्पदा धलखय् सूचीकृत यात। जापानी नसाया मू आधार "जा" (Rice - Gohan) खः, गुकियात "मिसो सुप" (Miso soup) व मेमेगु "साइड डिश" (Okazu) नाप नइ। जापानी नसाया दकलय् नांजाःगु परिकार "सुशी" (Sushi) व "साशिमी" (Sashimi) खः, गन कचिगु न्या (Raw fish) यात जा नाप वा ब्यागलं नइ। जापानी नसाया मू सवाः "उमामी" (Umami) खः, गुगु "डाशी" (Dashi - सूप स्टक), "सोया सस", व "मिसो" (Miso - Fermented soybean paste) पाखें वइ। जापानय् नसायात कलात्मक रुपं ब्वयेगु याइ, व नसाया रङ्ग व थलया डिजाइनयात नं ध्यानय् तइ। जापानी नसायात हलिमया दकलय् उसाँय् अनुकूल (Healthy) नसा मानय् याइ, छाय्धाःसा थुकिलि दा म्हो दइ व न्या, तरकारी, व तोफु अप्व छ्यली। "तेम्पुरा" (Tempura) - न्या वा तरकारीयात छुचुंइ ल्हानाः सियातैगु, पोर्चुगिज प्रभावं वःगु नसा खः। "रामेन", "उदोन" (Udon), व "सोबा" (Soba) थें न्याःगु परिकार जापानय् तसकं लोकंह्वाः। "वाग्यु" (Wagyu) बीफ हलिमया दकलय् थिकेगु व गुणस्तरीय ला मध्ये छगू खः। जापानी नसाया मेगु विशेषता "काइसेकी" (Kaiseki) खः, गुगु यक्व कोर्स दुगु परम्परागत शाही भोजन खः। जापानय् च्या त्वनेगु परम्परा "च्या समारोह" (Tea Ceremony) तसकं महत्त्वपूर्ण दु, गन "माचा" (Matcha - Green tea) दयेकी। जापानय् नसा नये न्ह्यः "इतादाकिमास" (Itadakimasu - I humbly receive) व नये धुंकाः "गोचिसोसामा" (Gochisosama - It was a feast) धायेगु चलन दु। "बेन्टो बक्स" (Bento box) जापानया नांजाःगु लंच बक्स खः। ==== मू नसात ==== * '''जा व सुशी:''' सुशी (Sushi - निगिरि Nigiri, माकि Maki), साशिमी (Sashimi), दोनबुरी (Donburi - Rice bowl), ओनिगिरी (Onigiri - Rice ball)। * '''नुडल्स:''' रामेन (Ramen - तोङ्कात्सु Tonkotsu, शोयु Shoyu, मिसो Miso), उदोन (Udon), सोबा (Soba), याकििसोबा (Yakisoba)। * '''फ्राइड/ग्रिल्ड:''' तेम्पुरा (Tempura), याकितोरी (Yakitori - Grilled chicken skewers), तोनकात्सु (Tonkatsu - Fried pork cutlet), तेप्पान्याकी (Teppanyaki), तकोयाकी (Takoyaki)। * '''सूप व हट पट:''' मिसो सुप (Miso soup), सुकियाकी (Sukiyaki), शाबु-शाबु (Shabu-shabu)। * '''मेमेगु:''' तोफु (Tofu), एडामामे (Edamame), नात्तो (Natto - Fermented beans)। * '''त्वँसा:''' साके (Sake - Rice wine), माचा (Matcha), ग्रीन टी। ===संकिपा=== {{मू पौ|जापानया संकिपा}} जापानया संकिपा हलिमया दक्ले पुलांगु व कलात्मक दृष्टिकोणं समृद्ध संकिपा उद्योगत मध्ये छगू खः। जापानय् १८९६ निसें संकिपा निर्माणया इतिहास सुरु जूगु खः। जापानी सिनेमा थःगु विशिष्ट सांस्कृतिक पहिचान, इतिहास, व कलात्मक प्रयोगया निंतिं हलिंन्यंक नांजाः। जापानी सिनेमाय् सामूराई (Samurai) युगया बाखनय् आधारित 'जिदाइगेकी' व आधुनिक सामाजिक जीवनय् आधारित संकिपात यक्व दयेकी। महान निर्देशक [[अकिरा कुरोसावा]] (Akira Kurosawa) नं 'राशोमोन' व 'सेभेन सामूराई' थेंज्याःगु कालजयी संकिपात दयेकाः हलिम सिनेमाय् गम्भीर प्रभाव यानादिल। अथेहे यासुजिरो ओजु व केन्जी मिजोगुची थेंज्याःपिं निर्देशकपिंसं जापानी सिनेमायात विश्वस्तरीय स्वरुप बियादीगु खः। जापानी एनिमेसन संकिपा अर्थात '[[एनिमे]]' (Anime) हलिंन्यंक तसकं लोकंह्वाःगु दु, गुकिइ स्टुडियो जिब्ली व हायाओ मियाजाकीया योगदान अतुलनीय दु। जापानं 'गडजिला' थेंज्याःगु मोन्स्टर (Kaiju) संकिपा व हरर (J-Horror) संकिपा शैलीयात नं हलिमय् नांजाकल। जापानी संकिपातयेसं अस्कर व कान संकिपा उत्सवय् यक्व मू सिरपा त्याःगु दु। थौंकन्हे जापानी सिनेमा आधुनिक प्रविधि व सांस्कृतिक परम्पराया सुन्दर संगम जुयाच्वंगु दु। == जनजीवन == === धर्म === जापानयु ८४ प्रतिशत जनता शिन्तो व बौद्ध निगु हे धर्मयु पालना याई। === भाषा === लगभग ९९% जनता [[जापानी भाषा|जापानी भाय]]य् नवाइ। === शिक्षा === == स्वयादिसं == * [[wikt:जापान|जापान]] (विकिस्नरी) {{देय् च्वसु|जापान}} {{एसिया}} {{Commonscat|Japan}} ==लिधंसा== {{लिधंसा|}} [[पुचः:जापान]] [[पुचः:देय्]] 44d5pl3sg1hstkuwxxjqbslk8xgdh7f 1126444 1126443 2026-09-28T02:02:52Z Eukesh 11 /* संकिपा */ 1126444 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/जापान}} [[Image:Gyomei kokuji.svg|80px|Seal of the State of Japan]] [[Image:Kimi ga Yo instrumental.ogg]] [[Image:Emperor Jimmu.jpg|thumb|upright|[[Legend]]]] {{Infobox Country |native_name = 日本国<br />निप्पोन/निहोन (कोकु) |conventional_long_name = जापान |common_name = जापान |image_flag = Flag of Japan.svg |image_coat = Imperial Seal of Japan.svg |symbol_type = इम्पेरियल सिल |image_map = Japan-location-cia.png |national_anthem = ''"[[किमि गा यो]]"'' (君が代)<br />([[नेपालभाषा|नेपाल भाषा]] ''सम्राटयागु शासन'') |official_languages = [[जापानी भाषा|जापानी भाय]] |capital = [[तोक्यो|टोक्यो]] |latd=35 |latm=41 |latNS=N |longd=139 |longm=46 |longEW=E | |largest_settlement_type = Most populous conurbation |largest_city = [[तोक्यो|टोक्यो]]^१ |government_type = [[संवैधानिक राजतन्त्र]] |leader_title1 = [[जापानयाम्ह जुजु]] |leader_title2 = [[जापानयागु प्रधानमन्त्री]] |leader_name1 = [[Naruhito]] |leader_name2 = [[शिन्जो आबे]] |area_rank = ६२औं |area_magnitude = 1 E11 |area = 377,873 |areami² = 145,883 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |percent_water = 0.8% |population_estimate = 128,085,000 |population_estimate_year = 2005 |population_estimate_rank = 10th |population_census = 127,333,002 |population_census_year = 2004 |population_density = 337 |population_densitymi² = 873 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |population_density_rank = 30th |GDP_nominal_year = 2004 |GDP_nominal = 4.8 trillion |GDP_nominal_rank = 2nd |GDP_PPP_year = 2005 |GDP_PPP = $3.911 trillion |GDP_PPP_rank = ३थासे |GDP_PPP_per_capita = $३०,६१५ |GDP_PPP_per_capita_rank = १६गु |sovereignty_type = [[जापानयागु इतिहास|दयावगु]] |established_event1 = [[National Foundation Day]] |established_event2 = [[मेइजी संविधान]] |established_event3 = [[जापानी संविधान|आयागु संविधान]] |established_event4 = [[स्यान फ्र्यान्सिस्कोयागु सन्धि]] |established_date1 = [[फेब्रुवरी ११]], ६६० बी सी² |established_date2 = [[नोभेम्बर २९]], [[१८९०]] |established_date3 = [[मे ३]], [[१९४७]] |established_date4 = [[अप्रिल २८]], [[१९५२]] |HDI_year = 2003 |HDI = 0.943 |HDI_rank = 11th |HDI_category = <font color="#009900">high</font> |currency = [[जापानी येन|येन]] (¥) |currency_code = JPY |country_code = JPN |time_zone = [[Japan Standard Time|JST]] |utc_offset = +9 |time_zone_DST = none |utc_offset_DST = |cctld = [[.jp]] |calling_code = 81 |ISO_3166-1_alpha2 = JP |ISO_3166-1_alpha3 = JPN |ISO_3166-1_numeric = ३९२ |sport_code = JPN |vehicle_code = J |footnotes = ^१ [[योकोहामा]] is the largest incorporated city. ² Japan was founded on this date by the legendary [[Emperor Jimmu]], first emperor of Japan; it is seen as largely symbolic. }} '''जापान''' पूर्व एसियाय् दूगु देय् खः। [[प्रशान्त महासागर]]य् दूगु जुगु थ्व देय् जापान सागर, चीन, उत्तर कोरिया, दक्षिण कोरिया, रूया पूर्व भागय् ला। जापानय् प्यंगु तःधंगु व यक्व चीधंगु द्वीप दुथ्याः। थ्व द्वीप देय् [[एसिया]]या पूर्व समुद्रतट व [[प्रशान्त महासागर]]या पश्चिमय् ला। जापानया राजधानी [[तोक्यो|टोक्यो]] खः व थ्व देय्या मू महानगर [[योकोहामा]], [[ओसाका]] व [[क्योटो]] खः। == नामाकरण == [[जापानी भाषा|जापानी]] भासं जापानया नां कान्जि日本छ्यलाः च्वइ व उच्चारण {{Transl|ja|निहोन}} वा {{Transl|ja|निपोन}} जुइ । <ref name="schreiber">{{Cite web|title=You say 'Nihon', I say 'Nippon', or let's call the whole thing 'Japan'?|url=https://www.japantimes.co.jp/life/2019/11/26/language/nihon-nippon-japan/|date=November 26, 2019|archivedate=October 27, 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221027120630/https://www.japantimes.co.jp/life/2019/11/26/language/nihon-nippon-japan/}}</ref> थ्व नां ८ गूगु शताब्दीया सुरुइ नालाकाल। थ्व स्वया न्ह्यः थ्व देय्यात चीनय् {{Transl|zh|वा}} ({{Lang|zh|倭}}) धाइगु याः गुकियात जापानय् ७५७ या जःखः 和य् हिल व जापानय् {{Transl|ja|यामोतो}} एन्दोनिम प्रचलित जुल। <ref name="carr">{{Cite journal|title=Wa Wa Lexicography|date=March 1992|url=https://academic.oup.com/ijl/article/5/1/1/950449}}</ref> {{Transl|ja|निपोन}} धाःगु मूल चीन-जापानी आखः, आधिकारिक कथं छ्येलातःगु दु। थ्व नां जापानी नोट व हुलाक टिकटय् नं दु। <ref name="schreiber" /> {{Transl|ja|निहोन}} सामान्यतया न्हिथंया खँल्हाबल्हाय् छ्यलिगु या व इदो कालय् जापानी ध्वनिशास्त्रय् हिउपाः वःगु खँ प्रतिबिम्बित याइ। <ref name="carr" /> 日本 अर्थ "सूर्य उत्पत्ति" खः, <ref name="schreiber" /> गुकिलिं थ्व देय्या लोकंह्वाःगु पश्चिमी उपनाम "Land of the Rising Sun" वःगु ख। <ref>{{Cite book|title=The Emergence of Japanese Kingship|url=https://books.google.com/books?id=BruaJSZmjHcC}}</ref> "जापान" नां日本या [[मिन भाषा|मिन]] बाय् [[वु भाषा|वु चिनियाँ]] उच्चारणय् आधारित दु। थ्व नां प्रारम्भिक व्यापारया माध्यमं युरोपेली भाषाय् नांजालः। <ref name="Mancall" /> १३ गूगु शताब्दीइ [[मार्को पोलो|मार्को पोलों]] पुलां मन्डारिन भासय् चिनियाँ आखः{{Lang|zh|日本國}} च्वःया तल गुकिया उच्चारण {{Transl|cmn|Cipangu}} ख। <ref>{{Cite news|url=https://www.japantimes.co.jp/life/2008/07/27/general/cipangus-landlocked-isles/|title=Cipangu's landlocked isles|date=July 27, 2008}}</ref> जापानया पुलांगु मलेय नां जापाङ {{Lang|ms|Japang}} वा जापुन {{Lang|ms|Japun}} ख। थ्व नां दक्षिणी तटीय चिनियाँ भाषिकां त्याः काःगु खँग्वः ख। थ्व नां दक्षिण पूर्व एसियाय् पोर्चुगिज व्यापारीतयेसं सीका १६गु शताब्दीया सुरुइ थ्व खँग्वः युरोपय् हःगु ख। <ref>{{Cite book|title=Asia in the Making of Europe}}</ref> अंग्रेजी भासं थ्व नांया न्हापांगु संस्करण सन् १५७७इ पिदंगु छगू सफुतिइ खनेदु, गुकिलि सन् १५६५या पोर्चुगिज आखःया अनुवादय् थ्व नांयात ''गियापान (Giapan)'' धकाः च्वयातःगु दु। <ref>{{Cite book|title=Travel Narratives from the Age of Discovery: an anthology}}</ref> <ref name="Mancall">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=giZnAgAAQBAJ&pg=PAPA79|title=London: The Selden Map and the Making of a Global City, 1549–1689}}</ref> == इतिहास == जापानी लोकबाखं कथं हलिमयु निर्माता नं सूर्द्य देवी व तिमिला देवी यात नं देकल। लिपा वेकयागु छेय् [[क्यूशू]] द्वीपय् वल व लिपा उइगु सन्तान [[होन्शू]] द्वीपय् फैले जुलः। === प्राचीन काल === जापानयु प्रथम च्वयातगु दस्तावेज ५७ ईस्वीय् छम्ह चीनी च्वमि नं लुगु दु। थुकिलि छम्ह थन्यागु राजनीतिज्ञयु [[चीन]] भ्रमणयु वर्णन दु सु ''पूर्वयु छगु द्वीप'' नं वगु खः। बिस्तारं निगु देय् तेगु दथुइ राजनैतिक व सांस्कृतिक सम्बन्ध पलिस्था जुल। व ईले जापानीतेसं छगु बहुदैविक धर्मयु पालना याना च्वंगु दै गुकिलि यक्व द्य दयाच्वनि। खुगु शताब्दीय् चीन नं जुया [[बुद्ध धर्म|बौद्ध धर्म]] जापान थ्येन। थ्व धुंका पुलांगु धर्मयात ''[[शिन्तो]]'' यु नां बिल। थ्व खंग्वयु अर्थ खः ''द्यतेगु [[पंथ]]''। बौद्ध धर्म नं पुलांगु मान्यतातेत मसीधेकुसें हे मू धर्म जुलः। चीन नं बौद्ध धर्म जक्क मखु [[लिपि]], प्यागोडा आदि नं जापान थ्यनः। शिन्तो मान्यता कथं छम्ह जुजु सी धुंका लिपायाम्ह शासक नं थगु राजधानी न्हुगु थासे देके माः। बौद्ध धर्मयु आगमन धुंका मनुतेसं थ्व मान्यतायात त्वता बिलः। ७१० ईस्वीय् जुजु नं ''नांरा'' नांयागु छगु सहरय् थगु स्थायी राजधानी देकलः। शताब्दीयु अन्तय् थुकित ''हाइरा'' नामक नगरय् स्थानान्तरित याना बिल। व धुंका थ्व थाय् यात [[क्योटो]] यु नां बिल। सन् ९१०य् जापानी शासक फूजीवारा नं थयात जापानयु राजनैतिक शक्ति नं अलग यात। थ्व धुंका जापानयु सत्तायु मू राजनैतिक रूप पातः। थ्व दे थगु समकालीन [[भारतीय]], [[युरोपेली]] व [[इस्लामी]] क्षेत्र स्वया पूवंक पाना वन गनकि सत्ता प्रमुख हे शक्तियु प्रमुख नं जुइ। थ्व वंशयु शासन ११गु शताब्दी यागु अन्त तक्क दयाच्वन। यक्व मनुतेगु मिखाय् थ्व काल जापानी सभ्यतायु स्वर्णकाल खः। चीन नाप सम्पर्क म्हो जुल व जापान नं थगु छगु म्हसीका देकल। १०औं शताव्दीय् बौद्ध धर्मयु मार्ग जापानय् लोकंह्वात। जापानय् यक्व [[प्यागोडा]]यु देकेज्या जुलः। === मध्यकाल === मध्यकालय् जापानय् [[सामन्तवाद]] यु जन्म जुलः। जापानी सामन्ततेत [[सामुराइ]] धाइ। जापानी सामन्ततेत कोरिया नं निक हमला यासां जापानीतेसं कोरिया व चीनयु मिंग शासकतेत बुकाबिल। १६गु सताव्दीय् युरोपयु पोर्तुगाली व्यापारिय व मिशनरीतेसं जापानयात पश्चिमी हलिम नाप सांस्कृतिक तालमेल याकेगु ज्या न्ह्यथंकल। ===तोकुगावा शोगुनत=== {{मू पौ|तोकुगावा शोगुनत}} थ्व काल जापानया इतिहासय् सन् १६०३ निसें १८६७ तक शासन याःगु सैन्य सरकार खः। थ्व सरकारयात 'एदो शोगुनत' (Edo shogunate) नं धाइ छाय्‌ धाःसा थुकिया मू राजधानी एदो (थौंकन्हेया तोकियो) नगरय् खः। थ्व शोगुनतया पलिस्था तोकुगावा इएयासु (Tokugawa Ieyasu) नं सेकिगाहाराया युद्धय् त्याये लिपा याःगु खः। थ्व कालखण्डयात जापानी इतिहासय् '[[एदो काल]]' (Edo period) धाइ। थ्व शासनकालय् तोकुगावा खलःया १५ म्ह शोगुनतय्‌सः जापानय् शासन यात। थ्व ईलय् जापानय् शान्ति, स्थिरता व सांस्कृतिक विकास जूगु खः। थ्व शोगुनत स्वया न्ह्यः जापानय् यक्व दँ तक आन्तरिक गृहयुद्ध जूगु खः गुकियात थ्व शासनं अन्त्य यात। तोकुगावा शासनं 'साकोकु' (Sakoku) धइगु कडा विदेश नीति लागू यात, गुकिं जापानयात पिनेया हलिम स्वया ब्यगलं तयाः तिनाः तःगु खः। थ्व ईलय् डच व चिनियाँ व्यापारीतय्त जक नागासाकीया देजिमा न्हसिभुइ सीमित व्यापार यायेगु अनुमति बियातःगु खः। थ्व कालखण्डय् जापानी कला, साहित्य, नाटक दसु काबुकी (Kabuki), व व्यापारया तःधंगु विकास जुल। सामाजिक संरचनाय् सामुराई (Samurai) वर्गयात उच्च स्थान बियातःगु खः व वर्ग विभाजन तसकं कडा जूगु खः। १९गू शताब्दीया दथुइ अमेरिकन कमोडोर म्याथ्यू पेरीया आगमन लिपा जापानं पश्चिमी देय्लिसे व्यापार यायेत बाध्य जुल। थुकिया लिच्वः कथं तोकुगावा शोगुनत कमजोर जुल व राजनीतिक अशान्ति ब्वलन। सन् १८६७ य् अन्तिम शोगुन तोकुगावा योशिनोबु (Tokugawa Yoshinobu) नं थःगु शक्ति सम्राट मीजीयात हस्तान्तरण यात। थ्व घटनायात '[[मेइजी पूनर्स्थापना]]' (Meiji Restoration) धाइ, गुकिं तोकुगावा शोगुनतया अन्त्य यात। थ्व शासनया अन्त्य लिपा जापान छगू आधुनिक राष्ट्र-राज्यया रूपय् न्ह्याः वन। === आधुनिक काल === १८५४य् दक्ले न्हापालाक्क जापानं पश्चिमी देय् नाप बनेज्या सम्बन्ध स्थापित यात। थगु तधंगु औद्योगिक क्षमतायु संचालनयु लागि जापानयात प्राकृतिक संसाधनतेगु आवश्यकता दया वल। थुकिगु लागि जापानं १८९४-९५य् चीन व १९०४-०५य् रूसनाप ल्वापु यात। जापान नं रूस-जापान युद्धय् रूसयात बुकलः। छगु एसियाली देय् नं छगु युरोपेली शक्तियात बुकुगु थ्व दक्ले न्हापांगु अवसर ख। जापान नं [[तःहताः २|विश्व युद्ध २]]य् [[धुरी राष्ट्र]] यु साथ बिल। १९४५य् [[अमेरिका]] नं [[हिरोशिमा]] व [[नागासाकी]] य् [[परमाणु बम]] क्येके धुंका जापान नं आत्मसमर्पण यात। थ्व धुंका जापान नं थयात छगु आर्थिक शक्तियु रूपय् सुदृढिकरण यात व आ प्रविधिय् थ्व देय् अग्रणी देय् जुया च्वंगु दु। == भूगोल == जापान यक्व द्वीप नं दुगु देय् खः। '''होक्काइदो''' (Hokkaido) [[जापान]]या निगूगु दकलय् तःधंगु [[न्हसिभु]] (island) व दकलय् उत्तरी प्रान्त खः। जापानय् [[होन्सु]] (Honshu) धुंका थ्व हे दकलय् तःधंगु न्हसिभु खः। पुलांगु इलय् थुकियात "एजो" (Ezo) धकाः नं म्हसीकिगु या। थ्व जापानया [[न्हसिभु पुचः]] (archipelago) या छगू महत्त्वपूर्ण भाग खः व थुकिया प्राकृतिक सौन्दर्य हलिमय् हे नांजाः।<ref>Irish, Ann B. (2009). Hokkaido: A History of Ethnic Transition and Development on Japan's Northern Island. McFarland.</ref> '''होन्शु''' (Honshu) [[जापान]]यागु दकलय् तःधंगु व मू [[न्हसिभु]] खः। थ्व न्हसिभुइ जापानयागु मू शहरत ला। थ्व [[जाभा]] (Java) लिपा हलिमया दकलय् अप्व जनसंख्या दुगु न्हसिभु खः।<ref>Encyclopedia Britannica. "Honshu". Retrieved 2026-01-16.</ref> होन्शुयागु क्षेत्र २२७,९६० वर्ग किलोमिटर ति दु। थ्व टापुयागु ७५% भाग गुंइ भुनाच्वंगु दु। जापानया दकलय् तःजाःगु च्वका [[माउन्ट फुजी]] (३,७७६ मिटर) थन हे ला। थ्व न्हसिभुयात प्रशान्त महासागर व जापान सागरं घेरे यानातःगु दु।जापानयागु मू आर्थिक व सांस्कृतिक केन्द्रत थन हे दु। दसु: * '''[[टोकियो]]''' (Tokyo): जापानया राजधानी व हलिमया दकलय् तःधंगु महानगर। * '''[[ओसाका]]''' (Osaka): जापानया मू व्यापारिक केन्द्र। * '''[[क्योतो]]''' (Kyoto): पुलांगु राजधानी व सांस्कृतिक सम्पदाया शहर। '''क्युशु''' (Kyushu) जापानया प्यंगू मू न्हसिभुइ स्वंगूगु दकलय् तःधंगु न्हसिभु खः। थ्व होन्शुया दक्षिण-पश्चिमय् ला। "क्युशु" यागु अर्थ "गुंगू प्रान्त" (Nine Provinces) खः।<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Kyūshū" in ''Japan Encyclopedia''.</ref> थ्व न्हसिभुइ तसकं सक्रिय ज्वालामुखी दु। [[माउन्ट आसो]] (Mount Aso) हलिमया दकलय् सक्रिय ज्वालामुखिइ छगू खः। थनयागु क्वाःगु लःया पुखु (Onsen) तसकं नांजाः। क्युशुयात जापानया "सभ्यतायागु थाय्" (Cradle of Civilization) नं धाइ। थनया मू नगरत थथे दु: * [[फुकुओका]]: क्युशुया दकलय् तःधंगु शहर। * [[नागासाकी]]: निगूगु विश्व हताःलय् आणविक बम लाःगु शहर व विदेशी व्यापारया पुलांगु केन्द्र। '''शिकोकु''' (四国) जापानया प्यंगू मू न्हसिभुइ दकलय् चिधंगु व दकलय् म्हो जनसंख्या दुगु न्हसिभु खः। थ्व [[होन्शु]]या दक्षिणय् व [[क्युशु]]या पूर्वय् ला। थन [[बुद्ध धर्म]]यागु ८८ गु देगःया तीर्थयात्रा (88 Temple Pilgrimage) तसकं नांजाः। '''र्‌युक्यु न्हसिभु पुचः''' ([[अङ्ग्रेजी भाय्|अङ्ग्रेजी]]: Ryukyu Islands) जापानया दक्षिण भागय् लाःगु न्हसिभुतेगु पुचः खः। थ्व न्हसिभुत [[क्युशु]] निसें [[ताइवान]] तक न्यनाच्वंगु दु। थन न्हापा "र्‌युक्यु अधिराज्य" (Ryukyu Kingdom) नांयागु थःगु हे ब्यागलं देश दुगु खः। सन् १८७९ य् जापानं थुकियात थःगु भूभागय् दुथ्याकल। [[ओकिनावा]] थ्व पुचःया दकलय् तःधंगु न्हसिभु खः। थन अमेरिकी सेनायागु बेस (Base) दु। ==प्रशासन== {{मू पौ|जापानया प्रिफेक्चरत}} जापानयात प्रशासनया निंतिं ४७ गु प्रशासनिक व क्षेत्रीय विभाजनय् ब्वथलातःगु दु। जापानयात मू रूपं च्यागू क्षेत्रय् बायातःगु दु, गुकिइ होक्काइदौ, तोहोकु, कान्तो, चुबु, कन्साई (किन्की), चुगोकु, शिकोकु, व क्युशु (ओकिनावा नापं) ला। होक्काइदो क्षेत्रय् होक्काइदो प्रिफेक्चर जक ला, गुगु जापानया उत्तरय् दुगु दक्ले तःधंगु टापु ख। तोहोकु क्षेत्र उत्तर-पूर्वी जापानय् ला व थुकिया दुने आओमोरी, इवाते, मियागी, आकिता, यामागाता, व फुकुसिमा प्रिफेक्चरत ला। कान्तो क्षेत्र जापानया राजधानी तोक्यो नापं दुगु मध्य-पूर्वी क्षेत्र ख, गुकिइ इबाराकी, तोचिगी, गुन्मा, साइतामा, चिबा, तोक्यो, व कानागावा ला। चुउबु क्षेत्र जापानया दथुइ ला, गुकिइ निइगाता, तोयामा, इशिकावा, फुकुइ, यामानाशी, नागानो, गिफु, शिजोका, व आइची प्रिफेक्चरत ला। किन्की (कन्साई) क्षेत्र सांस्कृतिक व ऐतिहासिक दृष्टिकोणं तसक्यं महत्त्वःगु क्षेत्र ख, गुकिइ मिए, शिगा, क्योतो, ओसाका, ह्योगो, नारा, व वाकायामा प्रिफेक्चरत ला। चुउगोकु क्षेत्र होन्शू टापुया पश्चिम भागय् ला, गुकिइ तोत्तोरी, शिमाने, ओकायामा, हिरोशिमा, व यामागुची प्रिफेक्चरत ला। शिकोकु क्षेत्र जापानया मू टापुत मध्ये छगू ख, गुकिइ तोकुशिमा, कागावा, एहिमे, व कोइची प्रिफेक्चरत ला। क्युशु व ओकिनावा क्षेत्र जापानया दक्षिण-पश्चिम भागय् ला, गुकिइ फुकुओका, सागा, नागासाकी, कुमामोतो, ओइता, मियाजाकी, कागोशिमा, व ओकिनावा प्रिफेक्चरत ला। थ्व सकल प्रिफेक्चरतया थःगु हे स्थानीय सरकार, गवर्नर, व विधायिका दइ गुकिं जापानया प्रशासनिक संरचनायात सञ्चालन याइ। {|class="wikitable" |- | style="background:#FF8585" | [[होक्काइदौ क्षेत्र]] || [[ होक्काइदौ ]] |- | style="background:#FFFB91" | [[ तौहोकु क्षेत्र ]] || [[ आओमोरी ]] [[ इवाते ]] [[ मियागी ]] [[ आकिता ]] [[ यामागाता ]] [[ फुकुसिमा]] |- | style="background:#79FF76" | [[ कान्तौ क्षेत्र ]] || [[ इबाराकी ]] [[ तोचिगी ]] [[ गुन्मा ]] [[ साइतामा ]] [[ चिबा ]] [[ तोक्यो ]] [[ कानागावा ]] |- | style="background:#8BFFE8" | [[ चुउबु क्षेत्र ]] || [[ निइगाता ]] [[ तोयामा ]] [[ इशिकावा ]] [[ फुकुइ ]] [[ यामानाशी ]] [[ नागानो ]] [[ गिफु ]] [[ शिजौका ]] [[ आइची ]] |- | style="background:#9696FF" | [[ किन्की क्षेत्र ]] || [[ मिए ]] [[ शिगा ]] [[ क्योतो ]] [[ ओसाका ]] [[ ह्योउगो ]] [[ नारा ]] [[ वाकायामा ]] |- | style="background:#FF9148" | [[ चुउगोकु क्षेत्र ]] || [[ तोत्तोरी ]] [[ शिमाने ]] [[ ओकायामा ]] [[ हिरोशिमा ]] [[ यामागुची ]] |- | style="background:#D16EFF" | [[ शिकोकु क्षेत्र ]] || [[ तोकुशिमा ]] [[ कागावा ]] [[ एहिमे ]] [[ कोउचिके ]] |- | style="background:#C5C5C5" | [[ क्युउशु क्षेत्र ]] || [[ फुकुओका ]] [[ सागा ]] [[ नागासाकी ]] [[ कुमामोतो ]] [[ ओइता ]] [[ मियाजाकी ]] [[ कागोशिमा ]] |- | style="background:#C5C5C5" | ओकिनावा क्षेत्र || [[ ओकिनावा ]] |} == शासन व राजनीति == जापान संवैधानिक राजतन्त्र खः। थ्व देय् ये बहुदलीय प्रजातन्त्र दु। === विदेश नीति === सैनिक रूपय् अमेरिका नाप निर्भर जापानयु सम्बन्ध अमेरिका नाप बांला । === सेना === जापानयु वर्तमान संविधानं थ्व देय् यु सेना नं मेगु देय् ये सैनिक अभियान वा अतिक्रमण याये मब्यु। == अर्थव्यवस्था == जापान हलिमयागु निगुगु तधंगु अर्थव्यवस्था खः। == विज्ञान व प्रविधि == जापान छुं दशक निसें विज्ञानय् अग्रणी थासे लाः। == तजिलजि== ===नसा=== '''जापानी नसा''' (जापानी: 和食 - Washoku) [[जापान]]या परम्परागत नसा-त्वँसा खः, गुगु मौसम, नसाया गुणस्तर, व प्रस्तुति (Presentation) य् आधारित दु। "वाशोकु" (Washoku) वा परम्परागत जापानी नसायात सन् २०१३ य् युनेस्को (UNESCO) नं विश्व सम्पदा धलखय् सूचीकृत यात। जापानी नसाया मू आधार "जा" (Rice - Gohan) खः, गुकियात "मिसो सुप" (Miso soup) व मेमेगु "साइड डिश" (Okazu) नाप नइ। जापानी नसाया दकलय् नांजाःगु परिकार "सुशी" (Sushi) व "साशिमी" (Sashimi) खः, गन कचिगु न्या (Raw fish) यात जा नाप वा ब्यागलं नइ। जापानी नसाया मू सवाः "उमामी" (Umami) खः, गुगु "डाशी" (Dashi - सूप स्टक), "सोया सस", व "मिसो" (Miso - Fermented soybean paste) पाखें वइ। जापानय् नसायात कलात्मक रुपं ब्वयेगु याइ, व नसाया रङ्ग व थलया डिजाइनयात नं ध्यानय् तइ। जापानी नसायात हलिमया दकलय् उसाँय् अनुकूल (Healthy) नसा मानय् याइ, छाय्धाःसा थुकिलि दा म्हो दइ व न्या, तरकारी, व तोफु अप्व छ्यली। "तेम्पुरा" (Tempura) - न्या वा तरकारीयात छुचुंइ ल्हानाः सियातैगु, पोर्चुगिज प्रभावं वःगु नसा खः। "रामेन", "उदोन" (Udon), व "सोबा" (Soba) थें न्याःगु परिकार जापानय् तसकं लोकंह्वाः। "वाग्यु" (Wagyu) बीफ हलिमया दकलय् थिकेगु व गुणस्तरीय ला मध्ये छगू खः। जापानी नसाया मेगु विशेषता "काइसेकी" (Kaiseki) खः, गुगु यक्व कोर्स दुगु परम्परागत शाही भोजन खः। जापानय् च्या त्वनेगु परम्परा "च्या समारोह" (Tea Ceremony) तसकं महत्त्वपूर्ण दु, गन "माचा" (Matcha - Green tea) दयेकी। जापानय् नसा नये न्ह्यः "इतादाकिमास" (Itadakimasu - I humbly receive) व नये धुंकाः "गोचिसोसामा" (Gochisosama - It was a feast) धायेगु चलन दु। "बेन्टो बक्स" (Bento box) जापानया नांजाःगु लंच बक्स खः। ==== मू नसात ==== * '''जा व सुशी:''' सुशी (Sushi - निगिरि Nigiri, माकि Maki), साशिमी (Sashimi), दोनबुरी (Donburi - Rice bowl), ओनिगिरी (Onigiri - Rice ball)। * '''नुडल्स:''' रामेन (Ramen - तोङ्कात्सु Tonkotsu, शोयु Shoyu, मिसो Miso), उदोन (Udon), सोबा (Soba), याकििसोबा (Yakisoba)। * '''फ्राइड/ग्रिल्ड:''' तेम्पुरा (Tempura), याकितोरी (Yakitori - Grilled chicken skewers), तोनकात्सु (Tonkatsu - Fried pork cutlet), तेप्पान्याकी (Teppanyaki), तकोयाकी (Takoyaki)। * '''सूप व हट पट:''' मिसो सुप (Miso soup), सुकियाकी (Sukiyaki), शाबु-शाबु (Shabu-shabu)। * '''मेमेगु:''' तोफु (Tofu), एडामामे (Edamame), नात्तो (Natto - Fermented beans)। * '''त्वँसा:''' साके (Sake - Rice wine), माचा (Matcha), ग्रीन टी। ===संकिपा=== {{मू पौ|जापानया संकिपा}} जापानया संकिपा हलिमया दक्ले पुलांगु व कलात्मक दृष्टिकोणं समृद्ध संकिपा उद्योगत मध्ये छगू खः। जापानय् १८९६ निसें संकिपा निर्माणया इतिहास सुरु जूगु खः। जापानी सिनेमा थःगु विशिष्ट सांस्कृतिक पहिचान, इतिहास, व कलात्मक प्रयोगया निंतिं हलिंन्यंक नांजाः। जापानी सिनेमाय् सामूराई (Samurai) युगया बाखनय् आधारित 'जिदाइगेकी' व आधुनिक सामाजिक जीवनय् आधारित संकिपात यक्व दयेकी। महान निर्देशक [[अकिरा कुरोसावा]] (Akira Kurosawa) नं 'राशोमोन' व 'सेभेन सामूराई' थेंज्याःगु कालजयी संकिपात दयेकाः हलिम सिनेमाय् गम्भीर प्रभाव यानादिल। अथेहे यासुजिरो ओजु व केन्जी मिजोगुची थेंज्याःपिं निर्देशकपिंसं जापानी सिनेमायात विश्वस्तरीय स्वरुप बियादीगु खः। जापानी एनिमेसन संकिपा अर्थात '[[एनिमे]]' (Anime) हलिंन्यंक तसकं लोकंह्वाःगु दु, गुकिइ स्टुडियो जिब्ली व हायाओ मियाजाकीया योगदान अतुलनीय दु। जापानं 'गडजिला' थेंज्याःगु मोन्स्टर (Kaiju) संकिपा व हरर (J-Horror) संकिपा शैलीयात नं हलिमय् नांजाकल। जापानी संकिपातयेसं अस्कर व कान संकिपा उत्सवय् यक्व मू सिरपा त्याःगु दु। थौंकन्हे जापानी सिनेमा आधुनिक प्रविधि व सांस्कृतिक परम्पराया सुन्दर संगम जुयाच्वंगु दु। ===एनिमे=== {{मू पौ|एनिमे}} एनिमे जापानी ल्हातं च्वयातःगु व कम्प्यूटर एनिमेसन संकिपा पहः खः। थ्व खँग्वः जापानय् सकल कथंया एनिमेसनया निंतिं छ्यलिगु खःसां जापान स्वया पिने थुकियात जापानी एनिमेसनया रूपय् म्हसीकी। एनिमेया इतिहास नीगु शताब्दीया न्हापांगु भाग निसें सुरु जूगु खः, गन जापानी किपामितयेसं न्हूगु एनिमेसन प्रविधिया छ्यला सुरु यात। एनिमे थःगु विशिष्ट चित्रकला शैली, जीवन्त पात्र, व गहन कथावस्तुया निंतिं हलिंन्यंक नांजाः। थुकिलि झःझःधाःगु रङ्ग, तःग्वःगु मिखा दुगु पात्रत, व विविध विषयवस्तुतयेगु प्रयोग जुइ। एनिमे मचातयेगु निंतिं जक मखुसे सकल दँया मनूतयेगु निंतिं दयेकी। थुकिलि फ्यान्टेसी, विज्ञान कथा, रोमान्स, एक्सन, व दैनिक जीवन थेंज्याःगु थीथी विधा दइ। यक्व एनिमेत जापानी कमिक्स बाय् 'माङ्गा' (Manga) या आधारय् निर्माण जुइ। ओसामु तेजुकायात आधुनिक एनिमेया अबुया कथं म्हसीकी, गुम्हेस्यां थ्व शैलीयात तःजाःगु थासय् थ्यंकादीगु खः। स्टुडियो जिब्ली (Studio Ghibli) थेंज्याःगु प्रसिद्ध स्टुडियोतयेसं 'स्पिरिटेद अवे' थेंज्याःगु अस्कर त्यामि एनिमे संकिपा दयेकातःगु दु। थौंकन्हे एनिमे जापानी संस्कृतिया छगू मुख्य ब्व व हलिमया दक्ले नांजाःगु लय्तायेगु माध्यमत मध्ये छगू खः। थुकिया प्रभाव हलिंन्यंक [[पप कल्चर]], [[संकिपा]] व कला क्षेत्रय् खनेदु। == जनजीवन == === धर्म === जापानयु ८४ प्रतिशत जनता शिन्तो व बौद्ध निगु हे धर्मयु पालना याई। === भाषा === लगभग ९९% जनता [[जापानी भाषा|जापानी भाय]]य् नवाइ। === शिक्षा === == स्वयादिसं == * [[wikt:जापान|जापान]] (विकिस्नरी) {{देय् च्वसु|जापान}} {{एसिया}} {{Commonscat|Japan}} ==लिधंसा== {{लिधंसा|}} [[पुचः:जापान]] [[पुचः:देय्]] gy0ku9iudczfj0wgtv4a2gx08rj6k1m 0 1567 1126417 1124410 2026-09-28T01:38:59Z Eukesh 11 /* तजिलजि */ 1126417 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/फ्रान्स}} [[Image:Great Seal of France.svg|100px|Obverse]] [[Image:Great Seal of France (reverse).svg|100px|Reverse]] {{Infobox Country or territory |native_name = ''République française'' |conventional_long_name = फ्रान्सेली गणतन्त्र |common_name = फ्रान्स |Language = फ्रेन्च |national_motto = ''[[Liberté, égalité, fraternité]]''<br/>"स्वतन्त्रता, समानता, भ्रातृत्व" |national_anthem = ''[[ला लार्सेइलेइजे]]'' |image_flag = Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg |image_coat = Armoiries république française.svg |symbol_type = देय् चिं |image_map = EU-France.svg |map_caption = {{map_caption |countryprefix='''मेट्रोपोलिटन'''|region=on the [[Europe|European continent]] |subregion=the [[European Union]] |location_color=dark green |subregion_color=light green |region_color=dark grey |legend=}} |image_map2 = Outre-mer_en.png |map_caption2 = <p style="margin-top:0px;margin-bottom:-2px;line-height:1em;"><span style="font-size:11px;">Territory of the [[French Republic]] in the world</span></p> |capital = [[पेरिस]] |latd=48 |latm=52 |latNS=N |longd=2 |longm=19.59 |longEW=E |largest_city = capital |official_languages = [[फ्रान्से भाषा|फ्रेन्च]] |denonym = फ्रेन्च |government_type = [[अर्ध-राष्ट्रपतिय व्यवस्था]] [[युनिटरी स्टेट]] [[गणतन्त्र]] |leader_title1 = [[फ्रान्सया राष्ट्रपति]] |leader_title2 = [[फ्रान्सया प्रधानमन्त्री]] |leader_name1 = [[निकोलास सार्कोजी]] |leader_name2 = [[फ्रान्से फिलों]] |sovereignty_type = [[फ्रान्सया इतिहास|पलिस्था]] |sovereignty_note = |established_event1 = [[देय्|फ्रान्सेली देय्]] |established_event2 = [[फ्रान्सया संविधान|आयागु संविधान]] |established_date1 = ८४३&nbsp;([[Verdunया सन्धि]]) |established_date2 = १९५८ ([[फ्रान्सेली ५गु गणतन्त्र]]) |accessionEUdate = [[मार्च २५]] [[१९५७]] |EUseats = ७८ |FR_metropole = [[मेट्रोपोलिटन फ्रान्स]] |FR_IGN_area = ५५१,६९५ |FR_IGN_area_rank = ४७औं |FR_IGN_area_magnitude = 1 E11 |FR_cadastre_area_magnitude = 1 E11 |FR_IGN_areami² = २१३,०१० |FR_cadastre_area = ५४३,९६५ |FR_cadastre_area_rank = ४७औं |FR_cadastre_areami² = २१०,०२६ |area = ६७४,८४३ |areami² = २६०,५५८ <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |area_rank = ४०औं |area_magnitude = 1 E11 |FR_foot = <ref name=whole_territory>सकल फ्रान्सेली गणतन्त्रयु भूभाग, ओभरसीज [[टेरिटरी]], ल्याखाना तर एन्टार्क्टिकायु ल्यामखासें</ref> |FR_foot2 = <ref name=IGN_figure>फ्रान्सेली [[Institut Géographique National]] डेटा</ref> |FR_foot3 = <ref name=cadastre_figure>फ्रान्सेली [[भूमि रेजिस्टर]] डेटा, which exclude lakes, ponds and [[glacier]]s larger than 1&nbsp;km² (0.386&nbsp;sq&nbsp;mi or 247&nbsp;acres) as well as the estuaries of rivers.</ref> |FR_foot4 = <ref name=whole_territory /> |FR_foot5 = <ref name=metropolitan_France>[[Metropolitan France]] only.</ref> |FR_total_population_estimate = 64,102,140<ref>{{fr icon}} {{cite web|url=http://www.insee.fr/fr/ffc/ipweb/ip1118/ip1118.html|title=Bilan démographique 2006 : un excédent naturel record|first=[[Government of France]]| last=[[INSEE]]|accessdate=2007-04-01}}</ref> |FR_total_population_estimate_year = January 1, 2007 estimate |FR_total_population_estimate_rank = 20th |FR_metropole_population = 61,538,322<ref>{{fr icon}} {{cite web|url=http://www.insee.fr/fr/ffc/pop_age3.htm|title=Tableau 2 - Répartition de la population totale par groupe d'âges, France métropolitaine|first=[[Government of France]]| last=[[INSEE]]|accessdate=2007-04-01}}</ref> |FR_metropole_population_estimate_rank = 20th |population_density = 113 |population_densitymi² = 293 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |population_density_rank = 89th |GDP_nominal = US $2.232 trillion |GDP_nominal_rank = 6th |GDP_nominal_year = 2006 |GDP_nominal_per_capita = US $35,404 |GDP_nominal_per_capita_rank = 18th |GDP_PPP_year = 2006 |GDP_PPP = [[United States dollar|US $]]1.871 [[1000000000000 (number)|trillion]] |GDP_PPP_rank = 7th |GDP_PPP_per_capita = US $30,100 |GDP_PPP_per_capita_rank = 20th |Gini = 26.7 |Gini_year = 2002 |Gini_category = <font color="#008900">low</font> |HDI_year = 2004 |HDI = {{increase}} 0.942 |HDI_rank = 16th |HDI_category = <font color="#008900">high</font> |currency = [[Euro]]<ref>Whole of the French Republic except the overseas territories in the Pacific Ocean.</ref>, [[CFP Franc]]<ref>French overseas territories in the Pacific Ocean only.</ref><br/>&nbsp;<br/> |currency_code = EUR,{{spaces|4}}XPF |time_zone = CET<ref name=metropolitan_France /> |utc_offset = +1 |time_zone_DST = CEST<ref name=metropolitan_France /> |utc_offset_DST = +2 |cctld = [[.fr]]<ref>In addition to [[.fr]], several other Internet TLDs are used in French overseas ''départements'' and territories: [[.re]], [[.mq]], [[.gp]], [[.tf]], [[.nc]], [[.pf]], [[.wf]], [[.pm]], [[.gf]] and [[.yt]]. France also uses [[.eu]], shared with other members of the [[European Union]].</ref> |calling_code = 33<ref>The overseas regions and collectivities form part of the [[French telephone numbering plan]], but have their own country calling codes: [[Guadeloupe]] +590; [[Martinique]] +596; [[French Guiana]] +594, [[Réunion]] and [[Mayotte]] +262; [[Saint Pierre et Miquelon]] +508. The overseas territories are not part of the French telephone numbering plan; their country calling codes are: [[New Caledonia]] +687, [[French Polynesia]] +689; [[Wallis and Futuna]] +681</ref> |ISO_3166-1_alpha2 = |ISO_3166-1_alpha3 = FRA |ISO_3166-1_numeric = |sport_code = FRA |vehicle_code = F |footnote1 = [http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Infobox France France] [http://en.wikipedia.org/wiki/Template talk:Infobox France France] [http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template:Infobox France France&action=edit] }} '''फ्रान्स''' ([[फ्रांसे भाषा]]: फांस आधिकारिक कथं '''फ्रान्सेली गणतन्त्र''' (République française रिपब्लिक फ्रांसे) छगू देय् खः। थ्व देय्‌या [[मेट्रोपोलिटन फ्रान्स|मेट्रोपोलिटन भूभाग]] [[पश्चिमी युरोप]]य् ला धाःसा थ्व देय्‌या ओभरसीज टापुत मेमेगु महादेशे नं ला। मेट्रोपोलिटन फ्रान्स [[भूमध्य सागर]] निसें [[अंग्रेजी च्यानल]] व [[उत्तर सागर]]तक्क, व [[राइन]] खुसि निसें [[एट्लान्टिक सागर]] तक चकना च्वंगु दु। फ्रान्समि तेसं मेट्रोपोलिटन फ्रान्सयात ''L'Hexagone ल्हेक्जागोन'' वा षड्कोण धका नं धाइ छाय् धाःसा थ्व देय्‌यु रेखागणितिय आकार षड्कोण थें च्वं। फ्रान्सयु सिमानाय् [[बेल्जियम]], [[लक्जेम्बर्ग]], [[जर्मनी]], [[स्विट्जरल्यांड]], [[इटाली]], [[मोनाको]], [[एन्डोरा]], व [[स्पेन]] ला। थ्व देय्‌या [[ओभरसीज डिपार्टमेन्ट]]तेसं याना थ्व देय्‌या सिमानाय् [[ब्राजिल]] व [[सुरिनाम]] ([[फ्रेन्च गायना]]नाप), व [[नेदरल्यांड्स एन्टिल्स]] ([[सन्त मार्टिन]]यु सिमानाय्) ला। फ्रान्स [[संयुक्त अधिराज्य]] नाप [[च्यानल टनेल|च्यानल टनेलं]] स्वानाच्वंगु दु। फ्रान्सेली गणतन्त्र छगू [[रिप्रिजेन्टेटिभ प्रजातन्त्र]] खः। थ्व देस‌य् [[युनिटरी देय्|युनिटरी]] [[अर्ध राष्ट्रपतिय]] [[गणतन्त्र|गणतान्त्रिक]] शाषण दु। थ्व देय्‌या मू आदर्श [[मनू व नागरिकया अधिकारया घोषणा]]य् खने दु। थ्व छगू [[विकशित देय्]] खः। थ्व देय् या अर्थतन्त्र हलिमे खुगूगु थासय् दक्ले तधंगु ख। <ref name="Lists">[[List of countries by GDP (nominal)|Rank by nominal GDP]]: 6 (2006); [[List of countries by GDP (nominal) per capita|Rank by GDP per capita]]: 17 (2005); [[List of countries by GDP (PPP) per capita|Rank by GDP at purchasing power parity per capita]]: 21 (2005).</ref> फ्रान्स हलिमय् दक्ले अप्व मनूतेसं चाहिवैगु देय् ख। थ्व देशे दछिइ ७५ मिलियन स्वया अप्व पर्यटक (बनेज्या पर्यटक नं याना) वै। <ref name="tourism.stat">As of 2004, the most recent statistics compiled by the [[World Tourism Organization]]; see [[World Tourism Rankings]].</ref> फ्रान्स [[युरोपेली संघ]]यु छगु पलिस्था यैगु देय् ख। थ्व युरोपेली युनियनयु दक्ले तधंगु क्षेत्रफल दुगु देय् नं ख। फ्रान्स [[संयुक्त राष्ट्र संघ]]यु पलिस्थामि देय्, [[फ्रांकोफोनी]], [[जी८]], [[ल्याटिन युनियन]]यु सदस्य नं ख। थ्व छगु [[तधंगु शक्ति]] ख व संयुक्त राष्ट्र संघयु ५गु [[स्थायी सदस्य]]य् छगु ख। थ्व आणविक शक्ति दुगु देय् नं ख। [[फ्रान्सया नां]] "फ्र्यांक्स"(''Francs'') खंग्वलं वगु ख। फ्र्यांक्सत [[जर्मनिक मनुत]] ख। थ्व मनूसं [[पश्चिमी रोमन साम्राज्य]] क्वचाय्‌ धुंका उत्तरी युरोप कब्जा यागु ख। अझ बांलाक्क स्वेगु खःसा [[पेरिस]] नापंया [[Île-de-France (प्रान्त)]] वास्तविक फ्रान्सेली शाही दिमेन्सेयु थाय् ख। दक्ले न्हापायाम्ह [[फ्र्यांक जुजु]] [[क्लोभिस १]]यात फ्रान्सेली जुजुतेगु आजु धका हनी। ==इतिहास== '''फ्रान्सया इतिहास''' पश्चिमी युरोपया इतिहासया छगू मू ब्वः खः। प्राचीन ईलय् थ्व भूभागयात 'गउल' (Gaul) धकाः म्हसीकीगु खः, गन केल्टिक जनजातित च्वनाच्वन। [[जुलियस सिजर]]या नेतृत्वय् रोमन साम्राज्यं थ्व थासय् कब्जा यात। ५गु शताब्दीइ जर्मेनिक फ्र्याङ्क जनजातिया आगमन लिपा 'फ्राङ्किश साम्राज्य' दयेकल, गुकिया नांजाम्ह शासक [[चार्लेम्याग्न]] (Charlemagne) खः। मध्यकालय् फ्रान्स छगू शक्तिशाली सामन्ती राज्य जुल व बेलायत नाप 'सच्छि दँया युद्ध' (Hundred Years' War) य् संलग्न जुल। १७गु शताब्दीइ जुजु लुइस १४म्ह या ईलय् फ्रान्स युरोपया सांस्कृतिक व राजनीतिक केन्द्र जुल। सन् १७८९ या '[[फ्रेन्च क्रान्ति]]' (French Revolution) य् निरंकुश राजतन्त्र पतन जुइधुंका 'स्वतन्त्रता, समानता व बन्धुत्व' या विचाः प्रसार यात। थुकिया लिपा [[नेपोलियन बोनापार्ट]]या उदय जुल सुनां मुक्कं युरोपय् थःगु प्रभाव स्थापित यात। १९गु व २०गु शताब्दीइ फ्रान्सं हलिंन्यंक तःधँगु औपनिवेशिक साम्राज्य दयेकल। निगुलिं विश्वयुद्धय् फ्रान्सं तःधँगु क्षति सहयायेमाल, तर लिपा विजयी राष्ट्र कथं दन। थौंकन्हे फ्रान्स युरोपीय संघया पलिस्थामि दुजः व संयुक्त राष्ट्रसंघया सुरक्षा परिषदया स्थायी सदस्य खः। ==भूगोल== {{main|फ्रान्सया भूगोल}} [[मेत्रोपोलितन फ्रान्स]] [[पश्चिमी युरोप]]य् ला। अथे जुसां, फ्रान्सया [[उत्तर अमेरिका]], [[क्यारिबियन]], [[दक्षिण अमेरिका]], दक्षिणी [[हिन्द महासागर]], [[प्रशान्त महासागर]], व [[एन्तार्क्तिका]]य् नं भूमि दु।<ref>Sovereignty claims in Antarctica are governed by the [[Antarctic Treaty System]]</ref> थ्व लागातेगु सरकार थी-थी कथंया दु। छुं थासय् [[ओभरसीज दिपार्तमेन्त]] दु धाःसा छुं थासय् [[ओभरसीज कलेक्सिभिती]]। मेत्रोपोलितन फ्रान्सया क्षेत्रफल ५४७,०३०&nbsp;[[वर्ग किलोमितर]] (२११,२०९&nbsp;[[वर्ग माइल]]) दु।<ref name="area">{{cite web | author = [[CIA]] | year = 2007 | title = The World Factbook | url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/fr.html | accessdate = 2007-12-06 }}</ref> थ्व कथं फ्रान्स [[युरोपियन युनियन]]या क्षेत्रफल कथं दक्ले तधंगु देय् ख। थ्व कथं फ्रान्स [[स्पेन]] स्वया भतिचा तधं। फ्रान्सय् यक्व कथंया भूमित दु। थन उत्तर व पश्चिमया तटीय फांट निसें दक्षिण-पूर्वया [[एल्प्स]] , मध्य-दक्षिणया [[मस्सिफ सेन्त्रल]] व दक्षिण पश्चिमया [[पारेनीज]] गुं श्रृङ्खला तक्क दु। ४,८०७ [[मितर]] (१५,७७०[[फुत]]) जाय् पश्चिमी युरोपया दक्ले तज्जागु च्वापुगुं [[मों ब्लां]] [[एल्प्स]] च्वापुगुँ श्रृङ्खलाय् फ्रान्स व [[इटाली]]या दथुइ ला।<ref name="elevation">{{cite web |author=[[CIA]] |publisher= |year=2006 |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2020.html |title=The World Factbook: Field Listing - Elevation extremes |accessdate=2006-12-14}}</ref> मेत्रोपोलितन फ्रान्सय् यक्व खुसित बाहा वइगु प्राकृतिक व्यवस्था दु। दसु- [[लोई खुसि]], [[गाओंन्]], [[सीन]] व [[र्‍होन]]। थ्व खुसितेसं मास्सिफ सेन्त्रल व आल्प्सयत बाइ। थ्व खुसित भूमध्यसागरय् [[कामाआज्]] (Camargue) जुया ल्वाकज्याइ। कामाआज् फ्रान्सया दक्ले म्हो जाय् दुगु थाय् ख। थ्व थाय् (२&nbsp;मि&nbsp;/ ६॰५&nbsp;फुत समुद्री सतह) स्वया क्वे ला।<ref name="elevation"/> क्रोसिका भूमध्यसागरीय तटय् ला। [[Image:Satellite image of France in August 2002.jpg|thumb|मेत्रोपोलितन फ्रान्सया स्यातेलाइत किपा, अगस्त २००२]] ==तजिलजि== ===नसा=== '''फ्रेन्च नसा''' (फ्रेन्च भासय् Cuisine française) [[फ्रान्स]]या नसा-त्वँसा पहः खः, गुकियात पाश्चात्य हलिमया दकलय् प्रतिष्ठित व प्रभावशाली नसा परम्पराय् हनि। थ्व नसाया "परिशुद्धता" (Precision), "प्रविधि" (Technique), व "प्रस्तुति" (Presentation) या निंतिं नांजाः। फ्रेन्च नसाया इतिहास मध्यकाल निसें सुरु जुइ, तर "हाउट कुजिन" (Haute cuisine - उच्च नसा) या विकास १७गु शताब्दीइ भर्साइ लाय्कुलि लुइ १४म्ह या पालय् जुल। २०गु शताब्दीइ "अगस्ट एस्कोफियर" (Auguste Escoffier) नं फ्रेन्च नसायात आधुनिकीकरण व संहिताबद्ध (Codified) यानादिल, गुगु थौं नं हलिमया "कुलिनरी स्कूल" (Culinary schools) तय्सं स्यनी। फ्रेन्च नसायात सन् २०१० य् युनेस्को (UNESCO) नं "अमूर्त सांस्कृतिक सम्पदा" (Intangible Cultural Heritage) या धलखय् सूचीकृत यात। फ्रेन्च नसाय् "चीज" (Cheese) व "वाइन" (Wine) या तःधंगु महत्त्व दु। फ्रान्सय् ३०० स्वया अप्व प्रकारया चीज व थीथी क्षेत्रया नांजाःगु वाइन उत्पादन जुइ। फ्रेन्च नसाया मू आधार "सस" (Sauces) खः, गथेकि बेकामेल (Béchamel), भेलाउटे (Velouté), व हल्यान्डाइज (Hollandaise)। नसा दयेकेत ताजा ल्वसा, ला, न्या, व जडीबुटी (Herbs ताइम thyme, रोजमेरी rosemary) आदि छ्यली। फ्रान्सया थीथी क्षेत्रया थः-थःगु हे नसा शैली दु, दसु - समुद्र सिथय् न्या व "क्रेप्स" (Crêpes) लोकंह्वाःसा, दक्षिणय् ओलिभया चिकं लोकंह्वाः। फ्रेन्च "बेकरी" (Boulangerie) व "प्याटिसरी" (Pâtisserie) हलिं न्यंकं नांजाः, गन "ब्यागेत" (Baguette), "क्रोसान्त" (Croissant), व "म्याकारोन" (Macaron) दयेकी। फ्रेन्च नसाय् नसा नयेगु झ्वः (Courses) दइ: स्टार्टर (Hors d'oeuvre), मू नसा (Plat principal), चीज कोर्स, व डेजर्ट। फ्रेन्च सेफ (Chef) जुइगु धयागु हलिमया भुतु ज्याय् दकलय् सम्मानित पेसा मध्ये छगू खः। "मिशेलिन स्टार" (Michelin Star) रेस्टुरेन्ट मूल्यांकन प्रणाली फ्रान्सं हे सुरु जूगु खः। ==== मू नसात ==== * '''एपिटाइजर:''' एस्कार्गो (Escargots - Snails), फोइ ग्रा (Foie gras), ओनियन सुप (French Onion Soup), किश लोरान (Quiche Lorraine)। * '''मू नसा (Mains):''' कोक ओ भिन (Coq au Vin - Chicken in wine), बिफ बुरगुइग्नोन (Beef Bourguignon), राताटुइ (Ratatouille - Vegetable stew), कन्फिट डे क्यानार्ड (Duck Confit), स्टेक फ्राइट्स (Steak Frites)। * '''ब्रेड व बेकरी:''' ब्यागेट (Baguette), क्रोसान्त (Croissant), ब्रिच (Brioche), पां ओ चक सकोला (Pain au chocolat)। * '''डेजर्ट:''' क्रिम ब्रुले (Crème brûlée), म्याकारोन (Macaron), एक्लेयर (Éclair), मुस (Mousse), क्रेप्स (Crêpes)। * '''चीज:''' ब्री (Brie), क्यामेम्बर्ट (Camembert), रोकफोर्ट (Roquefort)। ===संकिपा=== {{मू पौ|फ्रान्सया संकिपा}} फ्रान्सया संकिपा हलिमया दक्ले न्हापांगु व ऐतिहासिक रूपं तसकं महत्त्व दूगु संकिपा उद्योगत दथुइ छगू खः। सन् १८९५ य् फ्रान्सया लुमिएर दाजुकिजा (Lumière brothers) नं न्हापांगु सार्वजनिक संकिपा प्रदर्शन यानाः सिनेमाया पलिस्था याःगु खः। फ्रान्सयात संकिपा कलाया जन्मभूमिया कथं म्हसीकी व थन सिनेमायात 'न्हेगु कला' (Seventh art) या रूपय् सम्मान याइ। जोर्जेस मेलिएसं संकिपाय् न्हापांगु विशेष प्रभाव व काल्पनिक बाखँ क्यनेगु प्रविधि विकास यानादिल। फ्रान्सं हलिम सिनेमायात यक्व न्हूगु शैली व ज्याझ्वः बियातःगु दु, गुकिइ १९५० व १९६० या दशकया 'फ्रेन्च न्यु वेभ' (French New Wave / Nouvelle Vague) दक्ले नांजाः। थ्व ज्याझ्वलं परम्परागत संकिपा निर्माणया नियमयात त्वताः निर्देशकया व्यक्तिगत दृष्टि (Auteur theory) यात प्राथमिकता बिल। जीन-लुच गोदार व फ्रांस्वा त्रुफो थेंज्याःपिं निर्देशकतयेसं हलिम सिनेमाय् न्हूगु क्रान्ति हयाबिल। फ्रान्सय् दँय्‌दच्छि जुइगु 'कान संकिपा नखः' (Cannes Film Festival) हलिमया दक्ले प्रतिष्ठित व तःधंगु संकिपा नखः दथुइ छगू खः। फ्रांसीसी संकिपात थःगु कलात्मक गम्भीरता, सामाजिक विषयवस्तु, व बौद्धिक गम्भीरताया निंतिं म्हसीकातःगु दु। थौंकन्हे नं फ्रान्स युरोपया दक्ले तःधंगु व सफल संकिपा उत्पादक देय् खः। ==लिधंसा == {{reflist|3}} {{देय् च्वसु}} {{फ्रान्सयागु प्रशासनिक बायेज्या}} [[Category:देय्]] nuc5eyn0zhp3oqqrqeat1t598wlhbz2 0 1599 1126309 1124691 2026-09-27T20:39:48Z Eukesh 11 /* स्वयादिसँ */ 1126309 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपि|𑐳𑑄𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵}} [[Image:Star Spangled Banner instrumental.ogg]] [[Image:"The Star-Spangled Banner" - Choral with band accompaniment - United States Army Field Band.oga]] {{Infobox Country or territory |name=युनायटेड स्टेट्स ऑफ अमेरिका |native_name = United States of America |common_name = अमेरिका |image_flag = Flag of the United States.svg |image_coat = US-GreatSeal-Obverse.svg|20px | symbol_type = चिन्ह <!--Please read the talk page before editing these mottos:--> | national_motto = {{lang|la|''[[E pluribus unum|E Pluribus Unum]]''}} <small>("Out Of Many, One")&nbsp;(traditional)</small><br/>''[[In God We Trust]]''&nbsp;<small>(1956 to date)</small> | image_map = LocationUSA.png | national_anthem = ''द स्टार-स्प्यांगल्द बॅनर'' | official_languages = [[Languages of the United States|None at federal level]]<br/>([[अमेरिकन अंग्रेजी]] ''[[de facto]]'') | capital = वॉशिंग्टन DC | latd=38 |latm=53 |latNS=N |longd=77 |longm=02 |longEW=W | government_type = [[federal republic|Federal]] [[constitutional republic]] | leader_title1 = [[President of the United States|President]] | leader_name1 = [[Joe Biden]] ([[Democratic Party (United States)|D]]) | leader_title2 = [[Vice President of the United States|Vice President]] | leader_name2 = [[Kamala Harris]] ([[Democratic Party (United States)|D]]) | largest_city = न्यू यॉर्क सिटी | area = 9,631,420 | areami² = 3,718,695 | area_rank = 3rd¹ | area_magnitude = 1 E12 | percent_water = 4.87 | population_estimate = {{uspop commas}}<ref>Extrapolation from [http://www.census.gov/population/www/popclockus.html U.S. POPClock]</ref><!--automatically updated extrapolation--> | population_estimate_year = 2006 | population_estimate_rank = 3rd | population_census = 281,421,906 | population_census_year = 2000 | population_density = 31 | population_densitymi² = 80 | population_density_rank = 172nd | GDP_PPP_year = 2006 | GDP = $13.049 [[trillion]] | GDP_PPP = $13.049 [[trillion]] | GDP_PPP_rank = 1st | GDP_PPP_per_capita = $43,555 | GDP_PPP_per_capita_rank = 3rd | GDP_nominal = $12.485 [[trillion]] | GDP_nominal_rank = 1st | GDP_nominal_year = 2005 | GDP_nominal_per_capita = $42,000 | GDP_nominal_per_capita_rank = 8th | HDI_year = 2004 | HDI = [[Image:Green_Arrow_Up.svg|8px]] 0.948 | HDI_rank = 8th | HDI_category = <font color="#009900">high</font> | sovereignty_type = [[American Revolutionary War|Independence]] | sovereignty_note = from [[Kingdom of Great Britain|Great Britain]] | established_event1 = [[United States Declaration of Independence|Declared]] | established_event2 = [[Treaty of Paris (1783)|Recognized]] | established_date1 = [[July 4]] [[1776]] | established_date2 = [[September 3]], [[1783]] | currency = [[United States dollar]] ($) | currency_code = USD | country_code = USA | time_zone = | utc_offset = -5 to -10 | time_zone_DST = | utc_offset_DST = -4 to -10 | cctld = [[.us]] [[.gov]] [[.edu]] [[.mil]] [[.um]] | calling_code = 1 | ISO_3166-1_alpha2 = US | ISO_3166-1_alpha3 = USA | ISO_3166-1_numeric = | sport_code = USA | vehicle_code = USA | footnotes = ¹ Sometimes listed as 4th; the rank is [[List of countries and outlying territories by total area|disputed]] with China. }} '''संयुक्त राज्य अमेरिका''' (वा '''संयुक्त राज्य''', '''युएस''', '''युएसए''', वा '''[[अमेरिका]]''') ५०गु राज्य व छगू [[संघीय जिल्ला]] दूगु छगू [[संघीयता|संघीय]] [[संवैधानिक गणतन्त्र]] ख। थ्व देय्या मू भूभाग उत्तर अमेरिकाय् ला धाःसा हवाइ राज्य प्रशान्त महासागरय् ला। थ्व देय्या मू भूभागया उत्तरय् कॅनडा, दक्षिणय् मेक्सिको, पूर्वय् अटलांटिक महासागर व पश्चिमय् प्रशान्त महासागर ला। थ्व देय्या अलास्का राज्य धाःसा उत्तर अमेरिकाया उत्तरी लागाय् ला। अलास्काया पूर्वय् कॅनडा, पश्चिमय् बेरिंग स्ट्रेट धुंका रुस ला। हवाइ राज्य धाःसा छगू आर्किपेगालो ख। थ्व राज्य मध्य प्रशान्तय् ला। ३.७९ मिलियन वर्ग माइल वा ९.८३ वर्ग किमि क्षेत्रफल दूगु व ३१०मिलियन जनसंख्या दूगु थ्व देय् क्षेत्रफल व जनसंख्या निगुलिं कथं हलिमया दक्ले तःधंगु देय्य् छ्गू देय् जुवः। थ्व राष्ट्रय् हलिमया यक्व थासं जुइगु इमिग्रेसनया कारणं थ्व राष्ट्र हलिमया दक्ले बहुजातीय व बहु सांस्कृतिक राष्ट्रय् छगूया रुपय् पलिस्था जूगु दु। <ref name="DD">Adams, J. Q., and Pearlie Strother-Adams (2001). ''Dealing with Diversity''. Chicago: Kendall/Hunt. ISBN 0-7872-8145-X.</ref> संयुक्त राष्ट्र अमेरिकाया अर्थतन्त्र हलिमया दक्ले तःधंगु राष्ट्रिय अर्थतन्त्र ख। सन् २०१०या एस्टिमेसन कथं थ्व देय्या कूल जिदिपि $१४.७८० त्रिलियन (नोमिनल जिदिपिया २३% व पर्चेजिङ पावर प्यारिटी कथं हलिमया २०% ) दु। <ref name="IMF GDP">{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/02/weodata/weorept.aspx?sy=2006&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=111&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=64&pr.y=8|publisher=International Monetary Fund|title=World Economic Outlook Database|month=October|year=2009|accessdate=2010-04-27}}</ref><ref>The [[European Union]] has a larger collective economy, but is not a single nation.</ref> अमेरिकाया आदिवासी एसिया जुया आःया संयुक्त राज्य अमेरिकाय् द्वलंद्व दं न्ह्य थ्यन। थ्व आदिवासी जनसंख्या युरोपेली मनुतयेसं हःगु ल्वेया कारणं सिक्क म्हो जुवन। संयुक्त राष्ट्र अमेरिका देय्या रुपय् आःया अमेरिकाया पूर्वी तटीय लागाया १३गु उपनिवेषं पलिस्था जूगु ख। जुलाई १७७६इ संयुक्त राज्य अमेरिकाया स्वतन्त्रताया घोषणां अमेरिकायात आत्मनिर्णयया अधिकार व सहकारी संघया अधिकार बिल। थ्व क्रान्तिकारी राज्यतयेसं [[बेलायती साम्राज्य]]यात अमेरिकी क्रान्तिकारी हताय् परास्त याना इतिहासय् दक्ले न्हापांगु सफल स्वतन्त्र उपनिवेषं दयावःगु राष्ट्र जुवन।<ref>Dull, Jonathan R. (2003). "Diplomacy of the Revolution, to 1783", p. 352, chap. in ''A Companion to the American Revolution'', ed. Jack P. Greene and J. R. Pole. Maiden, Mass.: Blackwell, pp. 352–361. ISBN 1-4051-1674-9.</ref> वर्तमान संयुक्त राज्य संविधान सेप्तेम्बर १७, १७८७य् अवधारित जूगु ख। दच्छि धुंका थुकिया पालनां राज्यतयेत संघीय गणतन्त्रया अंग व छगू बल्लागु केन्द्रिय सरकारया पलिस्था यात। युनाइटेड स्टेट्स बिल ऑफ राइट्स व थुकिया १०गु अमेन्द्मेन्ट्सं यक्व नागरिक अधिकार सुनिष्चित यात। थ्व सन् १७९१य् र्याटिफाइड जुल। १९गु शताब्दीइ संयुक्त राष्ट्र अमेरिकां आदिवासीतयेगु ट्राइबयात उठिबास याना, फ्रान्सनाप लुइजियाना न्याना, स्पेननाप फ्लोरिडा न्याना, ओरेगन काउन्टीया छुं भूभाग संयुक्त अधिराज्यनाप न्याना, एल्टाक्यालिफोर्निया व न्यु मेक्सिको मेक्सिकोनाप न्याना, अलास्का रुसनाप न्याना व टेक्सास गणतन्त्र व हवाई गणतन्त्रयात परास्त याना थःगु क्षेत्रफल बिस्तार यात। बुंज्याय् आधारित दक्षिणी व उद्योगय् आधारित उत्तरी राज्यतयेगु दासप्रथाय् जूगु असहमतिं व राज्यया अधिकारया असहमतिं अमेरिकी गृह हता सन् १८६०या दशकय् न्ह्यथन। उत्तरया विजयं थ्व राष्ट्रया विभाजन पन व संविधानया १३गु संशोधनं दासप्रथा क्वचाल। १८७०या दशकं थ्व राष्ट्रया अर्थतन्त्र हलिमया हे दक्ले तधंगु जुवन।<ref>{{cite web|author=Maddison, Angus|url=http://www.ggdc.net/maddison/Historical_Statistics/horizontal-file_09-2008.xls|title=Historical Statistics for the World Economy|publisher=The Groningen Growth and Development Centre, Economics Department of the University of Groningen|year=2006|accessdate=2008-11-06}}</ref> स्पेनी-अमेरिकी हता व न्हापांगु हलिम हतां थ्व राष्ट्रयात छगू सामरिक शक्तिया रुपय् पलिस्था यात। लिउ हलिम हताया लिच्वया कथं थ्व देय् हलिमया न्हापांगु आणविक शक्ति दूगु देय् व संयुक्त राष्ट्र संघया स्थायी सदस्य जुवन। शीत हता व सोभियत संघया विखण्डनं थ्व देय्यात हलिमया छगू जक्क सुपरपावरया रुपय् पलिस्था यात। हलिमया कूल सैन्य खर्चया ४३% थ्व देशं थःगु सेनाय् जक्क याइ। नापं थ्व देशं हलिमया अर्थ, राजनीति व संस्कृतिया नेतृत्त्वदायी भूमिका नं म्हिताच्वंगु दु। <ref>{{cite web|author=Cohen, Eliot A.|url=http://www.foreignaffairs.com/articles/59919/eliot-a-cohen/history-and-the-hyperpower|title=History and the Hyperpower|work=Foreign Affairs|date=July/August 2004|accessdate=2006-07-14}} {{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/country_profiles/1217752.stm|title=Country Profile: United States of America|publisher=BBC News|date=2008-04-22|accessdate=2008-05-18}}</ref> ==इतिहास== {{मू पौ|संयुक्त राज्य अमेरिकाया इतिहास}} संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इतिहास द्वलंद्व दँ न्ह्यः उत्तर अमेरिकाय् न्हापांम्ह मनुखं पलाः तःगु इलंनिसें सुरु जूगु ख। न्हापा थन आदिवासी जनजातितय्गु तःधंगु बस्ती दुगु ख, गुपिं थःथःगु हे संस्कृति, भाषा व परम्पराय् म्वाःनाच्वंगु ख। सन् १४९२य् क्रिस्टोफर कोलम्बसं थ्व महाद्वीपय् थ्यनेधुंका युरोपियन शक्तिपिं विशेष यानाः बेलायत, फ्रान्स व स्पेनं थन थःगु उपनिवेश पलिस्था यायेगु ज्या सुरु याःगु ख। सन् १६०७य् भर्जिनियाया जेम्सटाउनय् न्हापांगु स्थायी अंग्रेजी बस्ती स्थापना जूगु ख, गुकिं अमेरिकी इतिहासय् छगू न्हूगु अध्यायया सुरुवात यात। थ्वया लिपा म्यासाचुसेट्स, न्युयोर्क व मेमेगु थासय् नं बस्तीत दयावल। झिंच्यागु शताब्दीया मध्यतक थ्यंबलय् अमेरिकाया पूर्वी तटय् झिस्वंगु बेलायती उपनिवेशत पूर्ण रुपं पलिस्था जुइधुंकूगु ख। थ्व इलय् उपनिवेशतय्गु अर्थतन्त्र बुँज्या, व्यापार व दासप्रथाय् आधारित जुयाच्वंगु ख। बेलायती साम्राज्यं थःगु ऋण पुलेत उपनिवेशतय्‌त तःधंगु कर कयाच्वन गुकिं यानाः उपनिवेशवासीतय्गु दथुय् असन्तोष ब्वलं बिल। 'प्रतिनिधित्व विनाया कर मज्यु' (No taxation without representation) धइगु नारा थ्वहे इलय् लोकंह्वल। थ्वहे असन्तोषं लिपा अमेरिकी क्रान्तिया आधार तयार यात। सन् १७७५य् लेक्सिंगटन व कनकर्डया ल्वापू निसें थ्व स्वतन्त्रता संग्राम सुरु जूगु ख। थ्व संग्रामय् जर्ज वाशिंगटनं अमेरिकी सेनाया नेतृत्व यानादिल। <ref>Bancroft, G. (1834). History of the United States from the Discovery of the American Continent.</ref> सन् १७७६ जुलाई ४ खुन्हु फिलाडेल्फियाय् थ्व झिस्वंगु उपनिवेशतय्सं थःत 'संयुक्त राज्य अमेरिका' धकाः स्वतन्त्र राष्ट्र घोषणा यात। थोमस जेफरसनं च्वयादीगु 'स्वतन्त्रताया घोषणापत्र' (Declaration of Independence) थ्व देय्‌या छगु ऐतिहासिक दस्तावेज जुल। थ्व दस्ताबेजं दक्वं मनुत समान ख व इमिगु छुं आधारभूत अधिकारत दु धकाः च्वयातल। अमेरिकी स्वतन्त्रता संग्राम सन् १७८३य् पेरिस सन्धि नापं क्वचाल, गुकिं अमेरिकायात छगू सार्वभौम राष्ट्रया मान्यता बिल। थ्वया लिपा न्हूगु संविधान दयेकेगु ज्या सुरु जुल, गुगु सन् १७८९य् लागू जुल। संविधानं छगू संघीय सरकारया व्यवस्था यात गुगु कार्यपालिका, व्यवस्थापिका व न्यायपालिकाय् विभाजित दु। जर्ज वाशिंगटन अमेरिकाया न्हापांम्ह राष्ट्रपति निर्वाचित जुयादिल। १९गू शताब्दीया सुरुवातय् अमेरिकां थःगु भूभाग विस्तार यायेगु नीति काल। सन् १८०३य् फ्रान्सपाखें लुइजियाना न्यानाज्या(Louisiana Purchase) यानाः अमेरिकाया क्षेत्रफल निब्वति हे अप्वल। थ्व इलय् पश्चिमपाखेया विस्तार (Westward Expansion) तसकं तीव्र गतिं न्ह्याःवन। अथे जुसां, थ्व विस्तारया झ्वलय् अनया आदिवासी जनजातितय्त तसकं अन्याय जुल व इमित थःगु भूमिपाखें विस्थापित यायेगु ज्या जुल। थ्वहे इलय् दासप्रथाया विषययात कयाः उत्तर व दक्षिण राज्यतय्गु दथुय् तःधंगु मतभेद उत्पन्न जुल। <ref>Zinn, H. (1980). A People's History of the United States.</ref> सन् १८६१य् सुरु जूगु अमेरिकी गृहयुद्ध (American Civil War) अमेरिकी इतिहासया छगू दकलय् घातक व निर्णायक मोड ख। अब्राहम लिंकनं थ्व इलय् राष्ट्रया नेतृत्व यानादिल व दासप्रथा अन्त यायेगु संकल्प कयादिल। थ्व युद्ध उत्तरया 'युनियन' व दक्षिणया 'कन्फेडेरेसी' दथुय् प्यदँतक न्ह्याःगु ख।<ref>McPherson, J. M. (1988). Battle Cry of Freedom: The Civil War Era.</ref> गृहयुद्धय् युनियनया विजय जुइधुंकाः दासप्रथा पूर्ण रुपं खारेज जुल व देय्या एकता दयाच्वन। युद्ध लिपाया 'पुनर्निर्माण' (Reconstruction) कालय् दक्षिणया अर्थतन्त्रयात हाकनं दयेकेगु व मुक्त जूगु दासतय्त नागरिक अधिकार बीमाःगु खँय् तःधंगु बहस जुल। झिंगुंगु शताब्दीया अन्तपाखे अमेरिका छगू औद्योगिक शक्तिया रुपय् विकास जुयावल। रेलमार्गया संजालं सकल देय्यात स्वायेगु ज्या यात व उद्योगधन्दातय्सं तीव्र गतिं प्रगति यात। थ्व इलय् युरोपं द्वलंद्व आप्रवासीत अमेरिका वःगु ख, गुकिं थनया जनसांख्यिकीय रुप हे हिलेबिल। थ्व कालखण्डयात 'गिल्डेड एज' (Gilded Age) धकाः नं म्हसीकेगु याइ, छाय्‌धाःसा थ्व इलय् तःधंगु आर्थिक उन्नति नापं भ्रष्टाचार व असमानता नं ब्वलंल। सन् १८९८या स्पेनी-अमेरिकी युद्धं अमेरिकायात छगू विश्व शक्तिया रुपय् स्थापित यात। नीगु शताब्दीया सुरुइ अमेरिकां विश्व राजनीति व अर्थतन्त्रय् थःगु उपस्थिति झन बल्लाकाः यंकल। निक्वःगु विश्वयुद्धय् अमेरिकाया प्रवेशं मित्रराष्ट्रतय्त विजय हासिल यायेत तःधंगु ग्वाहालि यात। सन् १९२९या 'ग्रेट डिप्रेसन' (Great Depression) वा तःधंगु आर्थिक मन्दीं अमेरिकाया जनजीवन तसकं कष्टकर दयेकल। राष्ट्रपति फ्र्याङ्कलिन डी. रुजवेल्टं 'न्यू डिल' (New Deal) ज्याझ्वः नापं अर्थतन्त्रयात हाकनं थकायेगु कुतः यानादिल। निगूगु विश्वयुद्धय् जापानी हमला लिपा अमेरिकां युद्धय् भाग कयाः ताःलायेगु ज्या यात। युद्ध लिपा अमेरिका व सोभियत संघ दथुइ 'शीतयुद्ध' (Cold War) सुरु जुल, गुगु दशकौंसम्म न्ह्याःवन। सन् १९५० व १९६०या दशकय् नागरिक अधिकार आन्दोलन (Civil Rights Movement) जुयाः अश्वेत नागरिकतय्सं समानताया अधिकार प्राप्त यात। मार्टिन लुथर किंग जुनियर थ्व आन्दोलनया मू नेता ख, गुम्हसें अहिंसात्मक मार्गं परिवर्तन हयादिल। थ्वहे इलय् अमेरिकां अन्तरिक्ष विज्ञानय् तःधंगु विकास यात व सन् १९६९य् तिमिलाय् मनु छ्वयेत सफल जुल। भियतनाम युद्ध व मेमेगु अन्तर्राष्ट्रिय द्वन्द्वं अमेरिकी समाजयात विभाजित नं यात। २१गू शताब्दीया सुरुइ सेप्टेम्बर ११ या आक्रमणं अमेरिकी सुरक्षा व विदेश नीतिइ तःधंगु परिवर्तन हल। थौंकन्हय् अमेरिका प्रविधि, अर्थतन्त्र व सामरिक दृष्टिं हलिमया छगू शक्ति राष्ट्रया रुपय् कायम हे दु। अमेरिकाया इतिहास धइगु निरन्तर संघर्ष, परिवर्तन व प्रगतिया छगू मंकाः लिच्वः ख। अमेरिकी समाज झन झन विविधतापूर्ण जुया वयाच्वंगु दु व न्हूगु चुनौतितय्गु सामना यायेत न्ह्याः वनाच्वंगु दु।<ref>Kennedy, D. M. (1999). Freedom from Fear: The American People in Depression and War, 1929–1945.</ref> ==भूगोल== संयुक्त राज्य अमेरिकाया भूगोल उत्तर अमेरिका महाद्वीपया तःधँगु भूभागया भौगोलिक संरचना खः।<ref>U.S. Geological Survey (2020). ''The Geography of North America''. USGS Publications.</ref> थ्व देय्या पूर्वय् एत्लान्तिक महासागर व पश्चिमय् प्रशान्त महासागर ला। थ्व देशया उत्तरय् क्यानादा व दक्षिणय् मेक्सिको दु। संयुक्त राज्य अमेरिकाय् मुक्कं ५० गू राज्यत दु।<ref>National Geographic Society (2018). ''Physical Geography of the United States''. National Geographic Press.</ref> अलास्का व हवाइ राज्य मुख्य भूभागस्वया तापाक ला। थ्व देय्या दकले तःजाःगु च्वका अलास्काय् दुगु देनाली (Denali) खः। रकी च्वकाझ्वः (Rocky Mountains) थ्व देय्या पश्चिमी भागय् लाःगु तःधँगु च्वापुगुं झ्वः खः।<ref>World Atlas (2021). ''Geography of the United States''. World Atlas Media.</ref> पूर्वी भागय् अपालाचियन गुंझ्वः दु। मिसिसिपी खुसि थ्व देय्या दकले तःधँगु खुसि खः धाःसा मिजौरी खुसि थ्व देय्या दकले ताःहाकःगु खुसि खः। थ्व देशया दथुइ तःधं ख्यः (Great Plains) भूभाग दु। थ्व देशया थाय्-थासय् जलवायुया तःधंगु विविधता दु। भौगोलिक विविधतां यानाः थ्वनया अर्थतन्त्र व समाजय् तःधँगु प्रभाव लाकूगु दु। ===फिसबुँ=== * चिहुआहुआन फिसःबुँ: थ्व उत्तर अमेरिका महाद्वीपय् लाःगु छगू तःधँगु [[फिसःबुँ]] खः। थ्व फिसःबुँ [[मेक्सिको]]या उत्तर-मध्य भाग व [[संयुक्त राज्य अमेरिका]]या दक्षिणी भागय् ला। थुकिया क्षेत्रफल ५ लखः १ द्व वर्ग किलोमिटर दु। थ्व उत्तर अमेरिकाया दकले तःधँगु फिसःबुँत मध्ये छगू खः। थ्व फिसःबुँ सियरा माद्रे अक्सिदेन्तल व ओरियन्तल (Sierra Madre Occidental व Sierra Madre Oriental) च्वकाझ्वःया दथुइ ला। थनया लफय् क्वाःगु व गंगु जुइ, तर थन चिकुलाय् तसकं चिकुइफु। थन यक्व कथंया क्याक्टस (cactus) वनस्पति व झाडीत दयाच्वंगु दु। थ्व फिसःबुँय् प्राणी जीवनया विविधता दु, गन यक्व कथंयागु स्वां, कि व झंगःत दु। थन रियो ग्रान्दे (Rio Grande) खुसि बाहा वइ, गुकिं थ्व क्षेत्रयात लः बिइ। थ्व फिसःबुँ भौगोलिक दृष्टिं उच्च पठार (high plateau) क्षेत्रय् ला। थन ल्वहं व फिया मिश्रण दुगु भूभाग खनेदु। थनयागु प्राकृतिक वातावरण जैविक विविधताया दृष्टिं तसकं महत्त्वपूर्ण दु। थ्व फिसःबुँ उत्तर अमेरिकी महाद्वीपयागु छगू मू भौगोलिक विशेषता खः। * मोहावे फिसःबुँ: थ्व उत्तर अमेरिका महाद्वीपय् [[संयुक्त राज्य अमेरिका]]या दक्षिण-पश्चिम भागय् लाःगु छगू फिसःबुँ खः। थ्व मुख्यतः क्यालिफोर्निया व नेभादा राज्यय् दु, तर एरिजोना व युताया छुं भागय् नं ला। थुकिया क्षेत्रफल १२४,००० वर्ग किलोमिटर दु। थ्व फिसःबुँ सोनोरान (Sonoran) व ग्रेट बेसिन (Great Basin) फिसःबुँया दथुइ ला। थनया छगू मू पहिचां धइगु 'जोसुवा सिँमा' (Joshua Tree) खः, गुगु थ्व हे क्षेत्रय् जक दु। थन नांजाःगु 'डेथ भ्याली' (Death Valley) ला, गुगु उत्तर अमेरिकाया दकले चिजाःगु व दकले लुमुगु थाय्‌ खः। थन ताहालाःय् तापमान तसकं थाहां वनि। थ्व फिसःबुँय् लस भेगास (Las Vegas) थेंज्याःगु तःधँगु सहर नं लाः। थन यक्व राष्ट्रिय पार्क व प्राकृतिक संरक्षित क्षेत्रत दु। थनया वनस्पति व प्राणी जीवन गंगु वातावरणय् म्वानाच्वनेत अनुकूलित जुयाच्वँगु दु। मोहावे फिसःबुँ अमेरिकाया भौगोलिक विविधतायागु छगू तःधँगु दसु खः। ==अर्थतन्त्र== {| class="infobox" style="font-size: 90%; border: 1px solid #999; float: right; margin-left: 1em; width: 310px;" |- style="background:#f5f5f5;" ! colspan="3" | आर्थिक सूचक |- | [[बेरोजगारी]] || 7.8% <small>(सेप्टेम्बर २०१२)</small> || style="text-align: right;" |<ref>{{cite web|url=http://www.bls.gov/news.release/empsit.nr0.htm|title=Employment Situation Summary|publisher=U.S. Dept. of Labor|date=2012-10-05|accessdate=2012-10-05}}</ref> |- | कुल ग्राहस्थ उत्पादन वृद्धि || 1.3% <small>(2Q 2012)</small>, 1.7% <small>(2011)</small>|| style="text-align: right;" |<ref>{{cite web|url=http://www.bea.gov/newsreleases/national/gdp/gdpnewsrelease.htm|title=National Income and Product Accounts Gross Domestic Product, 1st Quarter 2012 (Advance Estimate)|publisher=Bureau of Economic Analysis|date=2012-04-27 |accessdate=2012-05-08}} Change is based on [[chained dollars|chained 2005 dollars]]. Quarterly growth is expressed as an annualized rate.</ref> |- | [[कन्ज्युमर प्राइस इण्डेक्स|CPI]] इन्फ्लेसन || 1.7% <small>(May 2011&nbsp;– May 2012)</small> || style="text-align: right;" |<ref>{{cite web|url=http://www.bls.gov/news.release/cpi.nr0.htm|title=Consumer Price Index: May 2012|publisher=Bureau of Labor Statistics|date=2012-06-14|accessdate=2012-06-27}}</ref> |- | [[गरिबी]] || 15.1% <small>(2010)</small> || style="text-align: right;" |<ref name=CBPR10>{{cite web|url=http://www.census.gov/prod/2011pubs/p60-239.pdf|title=Income, Poverty, and Health Insurance Coverage in the United States: 2010|publisher=U.S. Census Bureau|date=2010-09-14|accessdate=2011-09-16}}</ref> |- | [[पब्लिक डेब्ट]] || $15.78 trillion <small>(June 25, 2012)</small> || style="text-align: right;" |<ref>{{cite web|url=http://www.treasurydirect.gov/NP/BPDLogin?application=np|title=Debt Statistics|publisher=U.S. Dept. of the Treasury|accessdate=2012-06-27}}</ref> |- | [[Wealth in the United States|Household net worth]] || $58.5 trillion <small>(4Q 2011)</small> || style="text-align: right;" |<ref>{{cite web|url=http://www.federalreserve.gov/releases/Z1/Current/z1r-1.pdf|title=Flow of Funds Accounts of the United States: Flows and Outstandings Fourth Quarter 2011|publisher=U.S. Federal Reserve|date=2012-03-08|accessdate=2012-04-17}}</ref> |} संयुक्त राज्यय् पूंजीवादी मिश्रित अर्थतन्त्र व्यवस्था दु। थ्व व्यवस्थायात प्रचुर प्राकृतिक स्रोत, उच्च कोटीया भौतिक पूर्वाधार, व उच्च उत्पादकत्त्वं ग्वहालि याःगु दु। <ref>Wright, Gavin, and Jesse Czelusta, "Resource-Based Growth Past and Present", in ''Natural Resources: Neither Curse Nor Destiny'', ed. Daniel Lederman and William Maloney (World Bank, 2007), p. 185. ISBN 0-8213-6545-2.</ref> अन्तराष्ट्रिय मौद्रिक कोषया कथं संराया $१५.१ ट्रिलियनया कुल ग्राहस्थ उत्पादन सकल हलिम उत्पादनया बजाः एक्स्चेञ्ज दरय् २२% जुवं व पर्चेज पावर प्यारिटी अनुसार १९% थ्यं। <ref name="IMF GDP"/> मेमेगु देय् स्वया तःधंगु अर्थतन्त्र जुसां युरोपेली संघया तुलनाय् संरा अमेरिकाया राष्ट्रिय जिडिपि (पिपिपि) ५% कम दु। <ref>{{cite web|url=http://epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/ITY_PUBLIC/3-28072011-AP/EN/3-28072011-AP-EN.PDF |title=EU27 Population 502.5 Million at 1 January 2011|publisher=Eurostat Press Office |format=PDF |date=2011-07-28 |accessdate=2012-06-19}}</ref> थ्व देय् जिडिपि पर क्यापिटा (नोमिनल) कथं ९गु थासय् व जिडिपि पर क्यापिटा कथं ६गु थासय् ला। <ref name="IMF GDP"/> संरा डालर हलिंया प्राथमिक रिजर्भ करेन्सी ख। <ref>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/np/sta/cofer/eng/cofer.pdf |title=Currency Composition of Official Foreign Exchange Reserves |publisher=International Monetary Fund|format=PDF |date= |accessdate=2012-04-09}}</ref> ==राजनीति== थ्व देय् निगु तधंगु पार्टी दु- डेमोक्र्याटिक व रिपब्लिकन। ===कूटनीति=== ====मनरो सिद्धान्त==== {{मू पौ|मनरो सिद्धान्त}} मनरो सिद्धान्त सन् १८२३य् संयुक्त राज्य अमेरिकाया ५म्हम्ह राष्ट्रपति जेम्स मनरो (James Monroe) नं प्रस्तुत याःगु छगू महत्त्वपूर्ण विदेश नीति खः। थ्व सिद्धान्त अनुसार अमेरिकां युरोपीय शक्तितयेत पश्चिमी गोलार्धय् (उत्तर व दक्षिण अमेरिका महाद्वीपय्) न्हुगु औपनिवेशिक विस्तार मयायेत व अमेरिकन राष्ट्रतयेगु आन्तरिक मामलाय् हस्तक्षेप मयायेत चेतावनी बिल। थुकिया लिच्वः कथं अमेरिकां युरोपीय शक्तितयेगु आन्तरिक मामला व इमिसं दयेकातःगु पुलांगु उपनिवेशय् हस्तक्षेप मयायेगु प्रतिबद्धता व्यक्त यात। थ्व नीतिया मू उद्देश्य लातिन अमेरिकाया न्हुगु स्वतन्त्र राष्ट्रतयेत युरोपीय पुनःकब्जा निसें पनेगु व पश्चिमी गोलार्धय् संयुक्त राज्य अमेरिकाया प्रभाव स्थापित यायेगु खः। न्हापांगु ईलय् अमेरिका नाप थ्व नीति लागू यायेगु सैन्य शक्ति म्हो जुसां बेलायतया नौसेनाया (Royal Navy) सहयोगं थ्व नीति प्रभावकारी जुल। १९गु शताब्दीया लिपांगु भाग व २०गु शताब्दीइ थ्व सिद्धान्तया झ्वलय् अमेरिकां लातिन अमेरिकाय् थःगु राजनीतिक व सैन्य हस्तक्षेप यात उचित सिद्ध यायेत छ्येल। थ्व सिद्धान्त अमेरिकी विदेश नीतिया छगू मू आधार स्तम्भ जुयाः च्वन। ==तजिलजि== ===फ्रन्तियर संस्कृति=== {{मू पौ|अमेरिकन फ्रन्तियर}} अंग्रेजी भाय् ल्हाइपिनिगु संस्कारय् अमेरिका थःगु फ्रन्तियर तजिलजिया निंतिं नांजाः। अमेरिकन फ्रन्तियर वा वाय्‌ल्द वेस्त ( Wild West ) धाःगु १७गु शताब्दी निसें १९गु शताब्दीया लिपांगु भाग तक संयुक्त राज्य अमेरिकाया युरोपीय-अमेरिकन बस्तीतयेगु पश्चिम पाखे जुगु ताःहाकःगु भौगोलिक विस्तार खः। थ्व अवधारणां अमेरिकन इतिहास, संस्कृति व राष्ट्रिय म्हसीका दयेकेगु ख्यलय् अतिकं महत्त्वपूर्ण भूमिका म्हीतल। फ्रन्तियर धाःगु युरोपीय-अमेरिकन मनू दुगु विकसित क्षेत्र व मूलवासी अमेरिकनतयेगु कब्जा दुगु अनपेक्षित/अविकसित भूभाग दथुइ च्वंगु गतिशील सीमा खः। अमेरिकन सरकारं थःगु भूभाग एत्लान्तिक महासागर निसें प्यासिफिक महासागर तक विस्तार यायेगु नीति (Manifest Destiny) काःगु खः। थ्व विस्तारया झ्वलय् द्वलंद्वः आप्रवासीत, सापूत (cowboys), बुंज्यामित, खानी ज्यामित, व व्यापारीत पश्चिम पाखे च्वं वन। थ्व ईलय् रेलमार्ग दयेकेगु ज्या, लुं लुइकेगु ज्या (Gold Rush), व बुँज्याया प्रसारं यानाः न्हुगु नगरत व राज्यतयेगु उदय जुल। अथे जुसां थ्व विस्तारं यानाः मूलवासी अमेरिकनतयेगु भूमिइ अतिक्रमण जुल व इपिं नाप ताःहाकःगु युद्ध (American Indian Wars) जुल। फ्रन्टियरय् कानुन व व्यवस्थाया कमीं यानाः 'वाय्‌ल्ड वेष्ट' या दन्त्यकथा व काउबोइ संस्कृतिया जन्म जुल। सन् १८९०य् अमेरिकी जनगणना ब्यूरों फ्रन्तियर सीमा सिधःगु घोषणा यात। थौंकन्हे अमेरिकन फ्रन्तियर अमेरिकन संकिपा, साहित्य व लोककथाया छगू मुख्य विषय खः। ==नसा== ===फास्ट फुड=== '''फास्ट फूड''' ([[अङ्ग्रेजी भाय्|अङ्ग्रेजी]]: Fast food) अमेरिकाया छगू कथंया नसा ख धयागु अज्याःगु नसा खः गुगु तसकं याकनं दयेके फइ व याकनं इने (Serve) फइ। थ्व नसा प्रायः दंगु जुइ व "टेक-अवे" (Take-away) वा "ड्राइभ-थ्रु" (Drive-through) या निंतिं डिजाइन यानातःगु दइ। फास्ट फूडया अवधारणा आधुनिक युगया व्यस्त जीवनशैली नाप स्वानाच्वंगु दु, गन मनूतय्के नसा दयेकेगु वा ताःई तक च्वनाः नयेगु ई दैमखु। फास्ट फूडया इतिहास १९गु शताब्दीया "फिश एण्ड चिप्स" (Fish and chips) पसं निसें सुरु जूगु खःसां, २०गु शताब्दीइ [[अमेरिका]]य् म्याकडोनल्ड्स (McDonald's), केएफसी (KFC), व बर्गर किंग थें न्याःगु चेन (Chains) वयेवं थ्व हलिम न्यंकं विस्तार जुल। फास्ट फूडया मू विशेषता "प्रमाणीकरण" (Standardization) खः, अर्थात् हलिमया छुं नं थासय् नसाया सवाः व मात्रा छगू हे जुइ। थ्व नसा प्रायः कारखानाय् प्रशोधित (Processed) जुइ व रेस्टुरेन्टय् क्वाकाः वा दायेकाः जक बिइ। फास्ट फूडय् चि (Salt), चिनी (Sugar), व दाः (Fat) या मात्रा अप्व दइ, गुकिं यानाः थनया नसाया सवाः बांलाइ तर उसाँय् (Health) या निंतिं बांलाः जुइ मखु। तःग्वाराचिनिगु (Obesity) व मधुमेह (Diabetes) थें न्याःगु ल्वय्या प्रकोपय् थन्याःगु नसाया तःधंगु ल्हा दु। यद्यपि, आःया ईलय् यक्व फास्ट फूड चेन्टय्सं "सलाद" (Salad) व "ग्रिल्ड" (Grilled) नसा थें न्याःगु उसाँय् अनुकूल विकल्पत नं हःगु दु। फास्ट फूड पश्चिमी नसा (बर्गर, पिज्जा) य् जक सीमित मजुसें, एसियाली (नुडल्स, सुशी) व मध्य-पूर्वी (कबाब) नसा तक नं न्यनाच्वंगु दु। नेपालय् नं "मःम", "चाउमिन", व "पकोडा" यात स्थानीय फास्ट फूडया रुपय् काये छिं। फास्ट फूड उद्योगं हलिं अर्थतन्त्रय् तःधंगु योगदान बियाच्वंगु दु व द्वलंद्व मनूतय्त लजगा ब्युगु दु। फास्ट फूडया विज्ञापन व बजारीकरण तसकं आक्रामक जुइ, गुकिं मचातय्त आकर्षित याइ। "जंक फूड" (Junk food) धयागु खँग्वः फास्ट फूडया निंतिं प्रायः छ्यली। फास्ट फूडया सुविधायुक्त प्याकेजिङं यानाः थ्व नयेत अःपु। ==== मू नसात ==== * '''बर्गर व स्यान्डविच:''' ह्याम्बर्गर (Hamburger), चिजबर्गर (Cheeseburger), चिकेन स्यान्डविच, हट डग (Hot dog), सबवे स्यान्डविच (Subway)। * '''फ्राइड:''' फ्रेन्च फ्राइज (French fries), फ्राइड चिकेन (Fried chicken), अनियन रिङ्स (Onion rings), चिकेन नगेट्स (Chicken nuggets)। * '''पिज्जा व इटालियन:''' पेपरोनी पिज्जा, चीज पिज्जा, पास्ता। * '''मेक्सिकन:''' ताको (Taco), बुरितो (Burrito), नाचोज (Nachos), केसादिया (Quesadilla)। * '''एसियामि/स्थानीय:''' मःम, चाउमिन, स्प्रिङ रोल, सुशी। * '''त्वँसा व डेजर्ट:''' सोडा, मिल्कशेक, आइसक्रिम, डोनट, मफिन। ==भाय्== थ्व देय्या मू भाय् अंग्रेजी ख। अमेरिकाया अंग्रेजीइ यक्व भाषिकात दु। थुकिया मू कचा थथे दु: * '''सांस्कृतिक व जातीय अमेरिकी अंग्रेजी''' ** अफ्रिकन अमेरिकन अंग्रेजी *** अफ्रिकन-अमेरिकन भर्नाकुलर अंग्रेजी ** केजुन भर्नाकुलर अंग्रेजी ** सामान्य अमेरिकन : अमेरिकन अंग्रेजिया "मानक" बाय् "मूलधार" झ्वः ** लातिनो (हिस्प्यानिक) भर्नाकुलर अंग्रेजी *** चिकानो अंग्रेजी (मेक्सिकन-अमेरिकन अंग्रेजी) *** मायामी अंग्रेजी *** न्यूयोर्क लाटिनो अंग्रेजी ** पेन्सिलभेनिया डच अंग्रेजी ** येशिवा अंग्रेजी ** अमेरिकन आदिवासी अंग्रेजी *** लुम्बी अंग्रेजी * '''क्षेत्रीय व स्थानीय अमेरिकन अंग्रेजी''' ** उत्तरी अमेरिकी अंग्रेजी *** इनल्यान्द उत्तरी अंग्रेजी : [[शिकागो]], क्लिभल्यान्द, दित्रोइत, मिल्वाकी, पश्चिमी न्यूयोर्क, मिशिगनया क्वय् प्रायद्वीप, व अमेरिकाया अधिकांश ग्रेट लेक्स क्षेत्र *** न्यु इंग्ल्यान्द अंग्रेजी **** पूर्वी न्यु इंग्ल्यान्द अंग्रेजी ( बोस्टन व मेन अंग्रेजी नापं) ***** रोद आइल्यान्द अंग्रेजी **** पश्चिमी न्यू इंग्ल्यान्द अंग्रेजी : कनेक्टिकट, हडसन भ्याली, पश्चिमी म्यासाचुसेट्स, व भर्मोन्ट *** उत्तर-मध्य (उपरी मध्यपश्चिमी) अंग्रेजी : उत्तरी विस्कन्सिन, उत्तरी मिनेसोटा, नर्थ डकोटा, मोन्टाना ** मेट्रोपोलिटन न्यूयोर्क अंग्रेजी ** दक्षिणपूर्व सुपर-क्षेत्रीय अंग्रेजी *** मिदल्यान्द अमेरिकन अंग्रेजी **** नर्थ मिदल्यान्द अंग्रेजी: आयोवा सिटी, ओमाहा, लिंकन, कोलम्बिया, स्प्रिंगफील्ड, मुन्सी, कोलम्बस, आदि। **** साउथ मिदल्यान्द अंग्रेजी: ओक्लाहोमा सिटी, तुलसा, तोपेका, विचिता, क्यान्सास सिटी, सेन्ट लुइस, दिकेतर, इंदियानापोलिस, सिनसिनाटी, देडटन आदि। *** हाई टाइडर अंग्रेजी: चेसापीक खाडी, तेन्जियर, ओक्राकोक, द आउटर ब्याङ्क्स, भर्जिनिया ब्यारियर द्वीप आदिया परम्परागत भाषिका। *** न्यू ओर्लियन्स अंग्रेजी *** फिलाडेल्फिया अंग्रेजी **** बाल्टिमोर अंग्रेजी *** दक्षिणी अमेरिकन अंग्रेजी **** दक्षिणी एप्पलचियन अंग्रेजी : लिन्डेन, बर्मिंघम, चात्तानूगा, नक्सभिल, एशभिल, व ग्रीनभिल **** टेक्सन अंग्रेजी : लबक, ओडेसा, व द्यालास **** टेनेसियन अंग्रेजी: नाशविले, मर्फ्रीजबोरो, मेम्फिस ** पश्चिमी अमेरिकी अंग्रेजी *** क्यालिफोर्निया अंग्रेजी *** प्यासिफिक नर्थवेस्ट अंग्रेजी ** पश्चिमी पेन्सिलवेनिया (पिट्सबर्ग) अंग्रेजी * '''विलुप्त जुइधुंकूगु बाय् विलुप्त जुइत्यंगु अमेरिकी अंग्रेजी''' ** बुन्टलिङ्ग ** " गुद अमेरिकन स्पिच " : मध्य-एटलान्टिक बाय् ट्रान्सएटलान्टिक अंग्रेजी ** इलित उत्तरपूर्वी अमेरिकी अंग्रेजी ** पुलांगु दक्षिणी अमेरिकी अंग्रेजी * '''अमेरिकन अंग्रेजीइ आधारित हाइब्रिड भाय् (क्रिओल बाय् पिजिन )''' ** अफ्रो-सेमिनोल क्रियोल ** गुल्लाह भाषा /सी आइल्याण्ड क्रियोल अंग्रेजी, दक्षिण-पूर्वी संयुक्त राज्य अमेरिका सम्बन्धित बहामियन क्रियोल ** हवाईयन पिजिन ==साहित्य== {{मू पौ|अमेरिकन साहित्य}} अमेरिकन साहित्य धइगु थौंया संयुक्त राज्य अमेरिका व थुकिया न्हापांगु उपनिवेश कालय् च्वयातःगु लिखित साहित्यया ख्यः खः। वर्तमान अमेरिकाय् थीथी अमेरिकन जनजातितेगु साहित्य ताहाकःगु इलं निसें दयाच्वन। अंग्रेजी भासय् थ्व साहित्यया विकास १७गू शताब्दी निसें अमेरिकाय् बेलायती उपनिवेश स्थापित जुइबले निसें सुरु जूगु खः। न्हापांगु ईलय् अमेरिकन साहित्य मू रूपं धार्मिक च्वसु, धार्मिक प्रवचन, व ऐतिहासिक विवरणय् जक सीमित जुयाच्वन। १८गू शताब्दीया अमेरिकन क्रान्ति व स्वतन्त्रता संग्राम लिपा अमेरिकाया राष्ट्रिय पहिचान निर्माण यायेगु भावना साहित्यय् खनेदतः। १९गू शताब्दीइ वाशिंगटन अर्भिङ, एडगर एलन पो, व राल्फ वाल्डो इमर्सन थेंज्याःपिं च्वमिपिं पाखे अमेरिकन साहित्ययात छगू स्वतन्त्र व विशिष्ट पहिचां दयेकेगु ज्या जुल। थ्व हे ईलय् वाल्ट ह्विटम्यान व एमिली डिकिन्सन थेंज्याःपिं च्वमितेसं अमेरिकन काव्य क्षेत्रय् न्हूगु आयाम दयेकल। हर्मन मेलभिलया 'मोबी डिक' व नथानिएल हथर्नया 'द स्कार्लेट लेटर' थेंज्याःगु उपन्यासत अमेरिकन साहित्यया कालजयी दसु खः। मार्क ट्वेननं अमेरिकाया स्थानीय बोली व जनजीवनयात कयाः च्वयादीगु उपन्यास 'हकलबेरी फिन' न्हूगु अमेरिकन आख्यान शैलीया स्तम्भ जुल। नीगु शताब्दीइ अमेरिकन साहित्य हलिंन्यंक हे तसकं प्रभावशाली जुल, गुकिलि अर्नेस्ट हेमिङ्गवे, फ्रांसिस स्कट फिट्जगेराल्ड, व विलियम फल्कनर थेंज्याःपिं महान साहित्यकारतयेगु योगदान दत। थ्व ईलय् युरोपियन प्रभाव स्वया ब्यागलं जुयाः अमेरिकन म्हगसः (American Dream), जातीय विविधता, व आधुनिक जीवनया संवेदनशीलता यात कयाः च्वयेगु यानाहल। अमेरिकन साहित्यय् अफ्रिकन-अमेरिकन च्वमिपिं दसु टोनी मोरिसन व ल्याङ्स्टन ह्युजेसया योगदानं साहित्ययात झन् समृद्ध यात। थौंकन्हे अमेरिकन साहित्य हलिमया दक्ले विविधतापूर्ण व व्यापक साहित्यय् छगू ख, गुकिलि थीथी नस्ल व संस्कृतिया च्वमिपिं दुथ्याः। थ्व साहित्यं हलिम साहित्य व संस्कृतिइ तःधंगु प्रभाव तयातःगु दु। ==स्वयादिसँ== *[[संयुक्त राज्य अमेरिकाया काउन्टीतयेगु धलः]] ==लिधंसा== {{लिधंसा|}} {{अमेरिका}} {{देय् च्वसु|संयुक्त राज्य अमेरिका}} [[Category:देय्]] eco4o8sykd6ge6xk7l6xoazrum4uzn4 0 1742 1126290 819447 2026-09-27T19:04:23Z Eukesh 11 Changed redirect target from [[दान्ते अलिघिएरी]] to [[दिभाइन कमेदी]] 1126290 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[दिभाइन कमेदी]] tmfac6inj31bxg53b6yaz42lc9leqg5 0 1794 1126386 1054493 2026-09-28T01:04:45Z Eukesh 11 1126386 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/एनिमेसन}} [[Image:Prof. Stampfer's Stroboscopische Scheibe No. X.gif|thumb|''Prof. Stampfers Stroboscopische Scheibe No. X'' (1833)]] [[Image:Lanature1882 praxinoscope projection reynaud.png|thumb|A projecting [[praxinoscope]]]] [[किपा:Muybridge race horse animated 184px.gif|thumb]] '''एनिमेसन''' धाःगु म्हो मात्राय् किपातेत झ्वलं केना निर्जीव किपा सं थे न्यागु भाव पिकाइगु ज्या ख। थथे यासें दयेकूगु संकिपायात एनिमेतेद संकिपा धाइ। ==छ्यला== ===एनिमे=== {{मू पौ|एनिमे}} एनिमे धइगु जापानी ल्हातं च्वयातःगु व कम्प्यूटर एनिमेसन पहः खः। थ्व खँग्वः जापानय् सकल कथंया एनिमेसनया निंतिं छ्यलिगु खःसां जापान स्वया पिने थुकियात जापानी एनिमेसनया रूपय् म्हसीकी। एनिमेया इतिहास नीगु शताब्दीया न्हापांगु भाग निसें सुरु जूगु खः, गन जापानी किपामितयेसं न्हूगु एनिमेसन प्रविधिया छ्यला सुरु यात। एनिमे थःगु विशिष्ट चित्रकला शैली, जीवन्त पात्र, व गहन कथावस्तुया निंतिं हलिंन्यंक नांजाः। थुकिलि झःझःधाःगु रङ्ग, तःग्वःगु मिखा दुगु पात्रत, व विविध विषयवस्तुतयेगु प्रयोग जुइ। एनिमे मचातयेगु निंतिं जक मखुसे सकल दँया मनूतयेगु निंतिं दयेकी। थुकिलि फ्यान्टेसी, विज्ञान कथा, रोमान्स, एक्सन, व दैनिक जीवन थेंज्याःगु थीथी विधा दइ। यक्व एनिमेत जापानी कमिक्स बाय् 'माङ्गा' (Manga) या आधारय् निर्माण जुइ। ओसामु तेजुकायात आधुनिक एनिमेया अबुया कथं म्हसीकी, गुम्हेस्यां थ्व शैलीयात तःजाःगु थासय् थ्यंकादीगु खः। स्टुडियो जिब्ली (Studio Ghibli) थेंज्याःगु प्रसिद्ध स्टुडियोतयेसं 'स्पिरिटेद अवे' थेंज्याःगु अस्कर त्यामि एनिमे संकिपा दयेकातःगु दु। थौंकन्हे एनिमे जापानी संस्कृतिया छगू मुख्य ब्व व हलिमया दक्ले नांजाःगु लय्तायेगु माध्यमत मध्ये छगू खः। थुकिया प्रभाव हलिंन्यंक [[पप कल्चर]], [[संकिपा]] व कला क्षेत्रय् खनेदु। ==स्वयादिसँ== * [[संकिपा]] [[पुचः:संकिपा]] 0516j5z5wv80o808h52r5nzuaw78rjx 0 33475 1126412 1105002 2026-09-28T01:34:28Z Eukesh 11 1126412 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/लस एञ्जिलस}} [[Image:Mission San Fernando Rey de España (Oriana Day) (cropped).jpg|thumb|left|The [[Empire of Spain|Spanish]]]] [[Image:Portrait of Pio Pico (Californian State Library) (detail).jpg|thumb|left|[[Californio]]]] [[Image:Treaty of Cahuenga.jpg|thumb|right|upright=1.1|The [[Treaty of Cahuenga]]]] {{Infobox settlement |name = लस एञ्जिलस |official_name = City of Los Angeles |settlement_type = City |nickname = L.A., City of Angels,<ref>{{cite news|title=Atlanta works on its sales pitch: Convention bureau's chief sticks to basics in marketing the city|last=Stafford|first=Leon|work=The Atlanta Journal – Constitution |date=January 7, 2010|page=1|url=http://www6.lexisnexis.com/publisher/EndUser?Action=UserDisplayFullDocument&orgId=574&topicId=100020422&docId=l:1103602102&start=4|accessdate=October 1, 2011}}</ref> Angeltown,<ref>{{cite news|title=A Teflon Metropolis Where No Nicknames Stick|last=Smith|first=Jack|work=Los Angeles Times|date=October 12, 1989|page=1|url=http://articles.latimes.com/1989-10-12/news/vw-168_1_los-angeles|accessdate=October 1, 2011}}</ref> La-La Land<ref>{{cite news | url = http://latimesblogs.latimes.com/jacketcopy/2011/03/la-la-land-now-the-dictionary-definition-of-los-angeles.html | title = 'La-La Land,' now the dictionary definition of Los Angeles | publisher = Los Angeles Times | date = March 25, 2011 | accessdate =September 29, 2011}}</ref> |website = [http://www.lacity.org/ lacity.org] |image_skyline = New LA Infobox Pic Montage 5.jpg |imagesize = 250px |image_caption = [[Downtown Los Angeles]], [[Venice, Los Angeles|Venice]], [[Griffith Observatory]], [[Hollywood Sign]] |image_flag = Flag of Los Angeles, California.svg |image_seal = Seal of Los Angeles.svg |image_map = LA County Incorporated Areas Los Angeles highlighted.svg |image_cap = |map_caption = Location within [[Los Angeles County, California|Los Angeles County]] in the state of California |pushpin_map = USA2 |pushpin_map_caption = Location in the United States |coordinates_display = inline,title |coordinates_region = US-CA |subdivision_type = [[List of sovereign states|Country]] |subdivision_name = {{nowrap|[[United States|United States of America]]}} |subdivision_type1 = [[U.S. state|State]] |subdivision_name1 = [[California]] |subdivision_type2 = [[List of counties in California|County]] |subdivision_name2 = [[Los Angeles County|Los Angeles]] |government_type = [[Mayor-council government|Mayor-Council]] |governing_body = [[Los Angeles City Council]] |leader_title = [[Mayor of Los Angeles, California|Mayor]] |leader_name = [[Antonio Villaraigosa]] |leader_title1 = [[Los Angeles City Attorney|City Attorney]] |leader_name1 = [[Carmen Trutanich]] |leader_title2 = [[Los Angeles City Controller|City Controller]] |leader_name2 = [[Wendy Greuel]] <!-- Area------------------> |area_magnitude = | unit_pref = US | area_footnotes = <ref name=gazetteer>{{cite web| url= http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/files/Gaz_places_national.txt| title = Gazetteer | publisher= U.S. Census Bureau|accessdate=September 28, 2011}}</ref> | area_total_sq_mi = 503 | area_land_sq_mi = 469 | area_water_sq_mi = 34 | area_total_km2 = 1302 | area_land_km2 = 1214 | area_water_km2 = 88 | area_water_percent = 6.7 | area_note = |population_as_of = [[2010 United States Census|2010]] |population_footnotes = <ref>{{cite web|title=2010 Census Redistricting Data (Public Law 94-171) Summary File|url=http://factfinder2.census.gov/faces/tableservices/jsf/pages/productview.xhtml?pid=DEC_10_PL_GCTPL2.ST13&prodType=table|work=American FactFinder|publisher=[[United States Census Bureau]]|accessdate=9 August 2012}}</ref> |population_total = 3,792,621 |population_rank = ([[List of United States cities by population|2nd US]], [[List of cities proper by population|48th World]])<!--Do ''not'' change this to the 4.0&nbsp;million that the CA Dept of Finance has. For more info, see the talk page archives--> |population_urban = |population_metro = 12,828,837 |population_blank1_title = [[Combined statistical area|CSA]] |population_blank1 = 17786419 |population_demonym = Angeleno |population_density_km2 = |population_density_sq_mi = 8092 |population_footnotes = |timezone = [[Pacific Time Zone|PST]] |utc_offset = -8 |timezone_DST = PDT |utc_offset_DST = −7 |latd = 34 |latm = 03 |lats = |latNS = N |longd = 118 |longm = 15 |longs = |longEW = W |elevation_m = 71 |elevation_ft = 233 (city hall) |postal_code_type = [[ZIP code]] |postal_code = 90001–90068, 90070–90084, 90086–90089, 90091, 90093–90097, 90099, 90101–90103, 90174, 90185, 90189, 90291-90293, 91040–91043, 91303–91308, 91342–91349, 91352–91353, 91356–91357, 91364–91367, 91401–91499, 91601–91609 |area_code = [[Area code 213|213]], [[Area code 310|310/424]], [[Area code 323|323]], [[Area code 661|661]], [[Area code 818|747/818]] |established_title = Settled |established_date = September 4, 1781 |established_title2 = Incorporated |established_date2 = April 4, 1850 |blank_name = [[Federal Information Processing Standard|FIPS code]] |blank_info = 06-44000 |blank1_name = [[Geographic Names Information System|GNIS]] feature ID |blank1_info = 1662328 |footnotes = }} '''लस एञ्जिलस्''' [[संयुक्त राज्य अमेरिका|संयुक्त राज्य अमेरिकाया]] [[क्यालिफोर्निया]] राज्यया छगु [[सिटी]] ख। थ्व नगर न्युयर्क धुंका संयुक्त राज्य अमेरिकाया दकलय् चकंगू नगर ख। थ्व नगर दक्षिण क्यालिफोर्नियाय् ला। थ्व नगर क्यालिफोर्निया राज्यया दकलय् तःधंगु नगर ख। थ्व नगर प्रशान्त महासागरया सिथय् दयाच्वंगु चकं ख्यलय् ला। थ्व ख्यःया पूर्वय् ३००० मितर तक जाःगू गुं-च्वापुगुंया झ्वः दयाच्वंगु दु। थ्व नगरया मू-नगरक्षेत्र १२१० वर्ग किमिय् विस्तारित दु। थ्व नगर लस एञ्जिलस काउन्तिइ ला। थ्व काउन्ति अमेरिकाया दकलय् यक्व जनसंख्या दूगु काउन्ति ख। == जनसंख्या == सन् २०००या तथ्यांक कथं थ्व थाय्‌या जनसंख्या ३६९४८२० दु धाःसा थ्व थासय् १३३७७०६ खा छें दु<ref name="census">{{cite web | accessdate = जुन ९ | accessyear = २००७ | url = http://www.census.gov/tiger/tms/gazetteer/places2k.txt | title = अमेरिकी जनगणना २००१}}</ref>। == भूगोल == थ्व शहरया अक्षांश ३४.०८६१५९ उत्तर व देशान्तर ११८.३७५९८४ पश्चिम खः ({{coor d|34.086159|N|118.375984|W|}})। थ्व थासय् १२१४८९७९५८ वर्ग मिटर (४६९.०७४७४४ वर्ग माइल) बं दु धाःसा ७५६७०५७२ वर्ग मिटर (२९.२१६५७२ वर्ग माइल) ल दु<ref name="census">{{cite web | accessdate = जुन ९ | accessyear = २००७ | url = http://www.census.gov/tiger/tms/gazetteer/places2k.txt | title = अमेरिकी जनगणना २००१}}</ref>। ==उद्योग== ===संकिपा=== {{मू पौ|संयुक्त राज्य अमेरिकाया संकिपा}} हलिउड (Hollywood) हलिमया दक्ले पुलांगु, तःधंगु व प्रभावशाली संकिपा उद्योगत मध्ये छगू खः। १९गू शताब्दीया लिपांगु ब्वय् थोमस एडिसन व मेमेपिं अन्वेषकतयेगु आविष्कारं अमेरिकाय् सिनेमाया पलिस्था यात। नीगु शताब्दीया न्हापांगु भागय् क्यालिफोर्नियाया [[लस एन्जलस]] नापं लाःगु 'हलिउड' क्षेत्र संकिपा दयेकीगु मू केन्द्र जुल। हलिउडं [[सः मदूगु संकिपा]]या युग निसें हे हलिम सिनेमाय् थःगु एकाधिकार व प्रभाव कायम यात। थन दयेकातःगु संकिपात थःगु उच्च प्रविधि, तःधंगु बजेट, व स्पेसल इफेक्ट (Special effects) या निंतिं नांजाः। थन [[स्टुडियो सिस्टम]]या विकास जुल गुकिं संकिपा उद्योगयात छगू व्यावसायिक रूप बिल। हलिउडं हलिंन्यंक पप कल्चर, फेसन, व जीवनशैलीइ तःधंगु प्रभाव यानातःगु दु। थन दँय्दच्छि अस्कर सिरपा (Academy Awards) लःल्हाइगु जुइ गुगु संकिपा हलिंया दक्ले प्रतिष्ठित सम्मानय् छगू ख। चार्ली च्याप्लिन, अल्फ्रेड हिचकक, स्टीभन स्पिलबर्ग, व मार्टिन स्कोर्सेसे थेंज्याःपिं महान कलाकार व निर्देशकतयेसं थ्व उद्योगयात तःजाःगु थासय् थ्यंकूगु दु। एक्शन, साइन्स फिक्शन, ड्रामा व एनिमेसन थेंज्याःगु सकल विधाय् अमेरिकन संकिपा हलिंन्यंक स्वइ। थौंकन्हे नं हलिउड हलिंया दक्ले अप्वः आम्दानी याइगु व नांजाःगु संकिपा उद्योग खः। == लिधंसा == <references/> {{क्यालिफोर्नियायागु थाय्}} {{Commonscat|Los Angeles, California}} [[पुचः:क्यालिफोर्नियाया नगर]] kvz6n5eedvrkssk1mp2yhp88axk342l 0 190516 1126255 1078327 2026-09-27T13:28:44Z CommonsDelinker 49 Removing [[:c:File:Ram_Mahal.jpg|Ram_Mahal.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:TheImaCow|TheImaCow]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Ram Mahal.jpg|]]. 1126255 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/देहरादून जिल्ला}} [[Image:Bidholi3.jpg|thumb]] {{Infobox settlement | name = देहरादून जिल्ला | native_name = देहरादून जिला | native_name_lang = hi | other_name = | nickname = | settlement_type = जिल्ला | image_skyline = Dehradun India 2006-4.JPG | image_alt = | image_caption = Dehradun Railway Station | pushpin_map = India Uttarakhand | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Uttarakhand, India | latd = 30.33 | latm = | lats = | latNS = N | longd = 78.06 | longm = | longs = | longEW = E | coordinates_display = inline,title | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = राज्य | subdivision_name1 = [[उत्तराखण्ड]] | subdivision_type2 = विभाग | subdivision_name2 = [[गढवाल विभाग|गढवाल]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | seat_type = मुख्यालय | seat = [[देहरादून]] | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 300 | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 1,698,560 | population_as_of = 2011 | population_rank = | population_density_km2 = 550 | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = भाषा | demographics1_title1 = आधिकारिक | demographics1_info1 = हिन्दी | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +५:३० | postal_code_type = <!-- [[Postal Index Number|PIN]] --> | postal_code = | registration_plate = | website = {{URL|dehradun.nic.in}} | footnotes = }} '''देहरादून जिल्ला''' भारतया उत्तराखण्ड राज्यया गढवाल मण्डलया छगू जनपद ख। ==तहसील== * [[चकराता तहसील]] * [[विकासनगर तहसील]] * [[देहरादून तहसील]] * [[त्यूनी तहसील]] * [[ऋषिकेश तहसील]] * [[कालसी तहसील]] ==जनसंख्या== {| {{table}} | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''राज्य कोद''' | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''जिल्ला कोद''' | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''तहसील कोद''' | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''प्रशासनिक इकाइ''' | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''राज्य/जिल्ला''' | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''तहसील''' | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''सकल गां''' | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''ग्रामीण जनसंख्या''' | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''सकल ग्रामीण मिजं''' | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''सकल ग्रामीण मिसा''' |- | ५||६०||०||जिल्ला||[[देहरादून जिल्ला]]||||७३१||७५४७५३||३९२८९१||३६१८६२ |- | ५||६०||३००||तहसील||||चकराता||११०||४४४९०||२२८१९||२१६७१ |- | ५||६०||३०१||तहसील||||त्यूनी||८२||३३९२६||१७७१६||१६२१० |- | ५||६०||३०२||तहसील||||कालसी||१६९||४७३२९||२४८४०||२२४८९ |- | ५||६०||३०३||तहसील||||विकासनगर||१३६||२६५०२३||१३८५६५||१२६४५८ |- | ५||६०||३०४||तहसील||||देहरादून||१४७||२२६०४२||११७३०५||१०८७३७ |- | ५||६०||३०५||तहसील||||ऋषिकेश||८७||१३७९४३||७१६४६||६६२९७ |} ==स्वयादिसँ== * [[उत्तराखण्ड]] {{उत्तराखण्ड}} {{Commonscat|Dehradun district}} [[पुचः:उत्तराखण्ड]] bw71rxqmmyj59pfu032gi1xtatf8t87 2 249780 1126256 979833 2026-09-27T13:28:47Z CommonsDelinker 49 Removing [[:c:File:Ram_Mahal.jpg|Ram_Mahal.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:TheImaCow|TheImaCow]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Ram Mahal.jpg|]]. 1126256 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|देहरादून जिल्ला}} ''थ्व पौ देवनागरीं बोट छ्यला थःमंतुं नेपाललिपिइ हिलातःगु ख। थ्व पौयात च्वसु पतिइ यंकेन्ह्यः छकः ब्वनाः पाय्छि जू/मजूगू स्वयादिसँ।'' [[Image:Bidholi3.jpg|thumb]] {{Infobox settlement | name = 𑐡𑐾𑐴𑐬𑐵𑐡𑐹𑐣 𑐖𑐶𑐮𑑂𑐮𑐵 | native_name = 𑐡𑐾𑐴𑐬𑐵𑐡𑐹𑐣 𑐖𑐶𑐮𑐵 | native_name_lang = hi | other_name = | nickname = | settlement_type = 𑐖𑐶𑐮𑑂𑐮𑐵 | image_skyline = Dehradun India 2006-4.JPG | image_alt = | image_caption = Dehradun Railway Station | pushpin_map = India Uttarakhand | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Uttarakhand, India | latd = 30.33 | latm = | lats = | latNS = N | longd = 78.06 | longm = | longs = | longEW = E | coordinates_display = inline,title | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 | subdivision_name1 = [[𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐵𑐏𑐞𑑂𑐜]] | subdivision_type2 = 𑐰𑐶𑐨𑐵𑐐 | subdivision_name2 = [[𑐐𑐝𑐰𑐵𑐮 𑐰𑐶𑐨𑐵𑐐|𑐐𑐝𑐰𑐵𑐮]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | seat_type = 𑐩𑐸𑐏𑑂𑐫𑐵𑐮𑐫 | seat = [[𑐡𑐾𑐴𑐬𑐵𑐡𑐹𑐣]] | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 300 | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 1,698,560 | population_as_of = 2011 | population_rank = | population_density_km2 = 550 | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = 𑐨𑐵𑐲𑐵 | demographics1_title1 = 𑐁𑐢𑐶𑐎𑐵𑐬𑐶𑐎 | demographics1_info1 = 𑐴𑐶𑐣𑑂𑐡𑐷 | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +𑑕:𑑓𑑐 | postal_code_type = <!-- [[Postal Index Number|PIN]] --> | postal_code = | registration_plate = | website = {{URL|dehradun.nic.in}} | footnotes = }} '''𑐡𑐾𑐴𑐬𑐵𑐡𑐹𑐣 𑐖𑐶𑐮𑑂𑐮𑐵''' 𑐨𑐵𑐬𑐟𑐫𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐵𑐏𑐞𑑂𑐜 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫𑐫𑐵 𑐐𑐝𑐰𑐵𑐮 𑐩𑐞𑑂𑐜𑐮𑐫𑐵 𑐕𑐐𑐹 𑐖𑐣𑐥𑐡 𑐏। ==𑐟𑐴𑐳𑐷𑐮== * [[𑐔𑐎𑐬𑐵𑐟𑐵 𑐟𑐴𑐳𑐷𑐮]] * [[𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳𑐣𑐐𑐬 𑐟𑐴𑐳𑐷𑐮]] * [[𑐡𑐾𑐴𑐬𑐵𑐡𑐹𑐣 𑐟𑐴𑐳𑐷𑐮]] * [[𑐟𑑂𑐫𑐹𑐣𑐷 𑐟𑐴𑐳𑐷𑐮]] * [[𑐆𑐲𑐶𑐎𑐾𑐱 𑐟𑐴𑐳𑐷𑐮]] * [[𑐎𑐵𑐮𑐳𑐷 𑐟𑐴𑐳𑐷𑐮]] ==𑐖𑐣𑐳𑑄𑐏𑑂𑐫𑐵== {| {{table}} | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 𑐎𑑀𑐡''' | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''𑐖𑐶𑐮𑑂𑐮𑐵 𑐎𑑀𑐡''' | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''𑐟𑐴𑐳𑐷𑐮 𑐎𑑀𑐡''' | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''𑐥𑑂𑐬𑐱𑐵𑐳𑐣𑐶𑐎 𑐂𑐎𑐵𑐂''' | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫/𑐖𑐶𑐮𑑂𑐮𑐵''' | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''𑐟𑐴𑐳𑐷𑐮''' | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''𑐳𑐎𑐮 𑐐𑐵𑑄''' | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''𑐐𑑂𑐬𑐵𑐩𑐷𑐞 𑐖𑐣𑐳𑑄𑐏𑑂𑐫𑐵''' | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''𑐳𑐎𑐮 𑐐𑑂𑐬𑐵𑐩𑐷𑐞 𑐩𑐶𑐖𑑄''' | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''𑐳𑐎𑐮 𑐐𑑂𑐬𑐵𑐩𑐷𑐞 𑐩𑐶𑐳𑐵''' |- | 𑑕||𑑖𑑐||𑑐||𑐖𑐶𑐮𑑂𑐮𑐵||[[𑐡𑐾𑐴𑐬𑐵𑐡𑐹𑐣 𑐖𑐶𑐮𑑂𑐮𑐵]]||||𑑗𑑓𑑑||𑑗𑑕𑑔𑑗𑑕𑑓||𑑓𑑙𑑒𑑘𑑙𑑑||𑑓𑑖𑑑𑑘𑑖𑑒 |- | 𑑕||𑑖𑑐||𑑓𑑐𑑐||𑐟𑐴𑐳𑐷𑐮||||𑐔𑐎𑐬𑐵𑐟𑐵||𑑑𑑑𑑐||𑑔𑑔𑑔𑑙𑑐||𑑒𑑒𑑘𑑑𑑙||𑑒𑑑𑑖𑑗𑑑 |- | 𑑕||𑑖𑑐||𑑓𑑐𑑑||𑐟𑐴𑐳𑐷𑐮||||𑐟𑑂𑐫𑐹𑐣𑐷||𑑘𑑒||𑑓𑑓𑑙𑑒𑑖||𑑑𑑗𑑗𑑑𑑖||𑑑𑑖𑑒𑑑𑑐 |- | 𑑕||𑑖𑑐||𑑓𑑐𑑒||𑐟𑐴𑐳𑐷𑐮||||𑐎𑐵𑐮𑐳𑐷||𑑑𑑖𑑙||𑑔𑑗𑑓𑑒𑑙||𑑒𑑔𑑘𑑔𑑐||𑑒𑑒𑑔𑑘𑑙 |- | 𑑕||𑑖𑑐||𑑓𑑐𑑓||𑐟𑐴𑐳𑐷𑐮||||𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳𑐣𑐐𑐬||𑑑𑑓𑑖||𑑒𑑖𑑕𑑐𑑒𑑓||𑑑𑑓𑑘𑑕𑑖𑑕||𑑑𑑒𑑖𑑔𑑕𑑘 |- | 𑑕||𑑖𑑐||𑑓𑑐𑑔||𑐟𑐴𑐳𑐷𑐮||||𑐡𑐾𑐴𑐬𑐵𑐡𑐹𑐣||𑑑𑑔𑑗||𑑒𑑒𑑖𑑐𑑔𑑒||𑑑𑑑𑑗𑑓𑑐𑑕||𑑑𑑐𑑘𑑗𑑓𑑗 |- | 𑑕||𑑖𑑐||𑑓𑑐𑑕||𑐟𑐴𑐳𑐷𑐮||||𑐆𑐲𑐶𑐎𑐾𑐱||𑑘𑑗||𑑑𑑓𑑗𑑙𑑔𑑓||𑑗𑑑𑑖𑑔𑑖||𑑖𑑖𑑒𑑙𑑗 |} ==𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑃== * [[𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐵𑐏𑐞𑑂𑐜]] {{𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐵𑐏𑐞𑑂𑐜}} {{Commonscat|Dehradun district}} [[𑐥𑐸𑐔𑑅:𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐵𑐏𑐞𑑂𑐜]] 2ne0ndpgs4o23rpv7aytssvzz2ozydg 0 253213 1126439 983753 2026-09-28T01:59:38Z Xqbot 1967 बोट: दोहोरो अनुप्रेषणलाई [[क्लाउद मोने]]मा ठिक गर्दै 1126439 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[क्लाउद मोने]] 8y2440brmpdh5ivhcqm68rspj4js6fg 0 307144 1126293 1121432 2026-09-27T19:08:42Z Eukesh 11 1126293 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''इतालियन साहित्य''' धाःगु इटाली देय् व इतालियन भासां च्वयातःगु साहित्यात्मक कृतियागु मंका ख। थ्व साहित्य १३गू शताब्दीइ न्ह्यथन, गुकियात युरोपेली पुनर्जागरण (Renaissance) या दकले मू प्रस्थान बिन्दु कथं कायेगु या। इतालियन साहित्यया अबु कथं [[दान्ते अलिघिएरी]] (Dante Alighieri) यात नालाकायेगु या, गुम्हेस्यां 'दिभाइन कमेदी' (Divine Comedy) महाकाव्य च्वयादिल। दान्ते नापं फ्रान्सेस्को पेट्रार्क (Sonnet या प्रवर्द्धक) व जोभानी बोकासियो (Decameron या च्वमि)या च्वसुतय्सं इतालियन भाषायात समृद्ध यात। थ्व प्यम्ह च्वमिपिन्त इटालेली साहित्यया "प्यम्ह थां" धकाः नं म्हसीकेगु या। पुनर्जागरण कालय् म्याकियाभेलीया 'द प्रिन्स' (The Prince) थेंज्याःगु च्वसुं हलिम राजनीति व दर्शनय् तःधं गु हिउपा हल। १९गू शताब्दीइ राष्ट्रिय एकीकरण (Risorgimento) आन्दोलनं इतालियन च्वसुतय्त देशभक्ति व सामाजिक यथार्थवाद पाखे प्रभावित यात। २०गू शताब्दीइ लुइजी पिरान्देलो (Luigi Pirandello) थेंज्याःपिं नाट्यकार व इटालो काल्भिनो थेंज्याःपिं आधुनिक उपन्यासकारतय्सं थ्व साहित्ययात न्हूगु आयाम बिल। इतालियन साहित्य थःगु कलात्मक सौन्दर्य, मानवतावादी विचाः, व काव्यात्मक प्रखरताया निंतिं नांजाः। ==च्वमि== दान्ते, पेत्रार्क व बोकाकियोयात स्वंगु झ्वाला "the three fountains" वा स्वंगु राजमुकुट "the three crowns" नं धाइगु या। ===दान्ते=== दुरान्ते देग्ली अलिघिएरी (ल्याटिन लिपि:Durante degli Alighieri वा दान्ते (सन् १२६५-१३२१) छम्ह इटालियन चिनाखँमि, च्वमि, साहित्यिक सिद्धान्तकार, नैतिक दार्शनिक, व राजनैतिक विचारक ख। वय्कःयात वय्कःया ग्रन्थ चिनाखँ ला कमेदिया (La commedia)या निंतिं म्हसीकिगु या। थुकियात लिपा La divina commedia (द दिभाइन कमेडी) धाइगु यात। थ्व सफूयात "दिभाइन" वा दैवी नां बोकाकियों बियादिगु ख। वय्कःया विचारय् थ्व सफू इतालियन भाषाया व हलिम साहित्यया उत्कृष्ट दसु जुगुलिं वय्कलं थ्व नां बियादिगु ख। '''दिभाइन कमेदी''' (Divine Comedy) वा इतालियन भासय् 'ला दिविना कोम्मेदिया' (La Divina Commedia) महान चिनाखँमि [[दान्ते अलिघियेरी]]जुं १३०८ निसें १३२१ या दथुइ च्वयादीगु हलिंन्यंक नांजाःगु महाकाव्य खः। थ्व महाकाव्ययात युरोपेली साहित्यया दक्ले तःधंगु उत्कृष्ट च्वखँ मध्ये छगू कथं म्हसीकातःगु दु। थ्व महाकाव्य स्वंगू मू ब्वय् ब्वथलातःगु दु: इन्फर्नो (नर्क), पुर्गातोरियो (पापशोधन थाय्), व पारादिसो (स्वर्ग)। थ्व काव्यय् चिनाखँमि दान्ते थःहे काल्पनिक रूपं मृत्यु लिपाया हलिमय् यात्रा याइगु बाखँ वर्णन यानातःगु दु। थ्व यात्राय् वय्‌कःयात प्राचीन रोमन चिनाखँमि [[भर्जिल]] व लिपा वय्‌कःया मतिनामि बियात्रिसं मार्गदर्शन याइ। थ्व महाकाव्य लातिन भाषाया थासय् स्थानीय तस्कन इतालियन भासय् च्वयादीगु खः गुकिं आधुनिक इतालियन भाषाया जग तयेगु ज्या यात। थुकिलि मध्यकालीन युरोपया धर्म, दर्शन, राजनीति, व विज्ञानया विस्तृत झलक खनेदु। थ्व कृतिं हलिम साहित्य व कलाय् गम्भीर प्रभाव तयातःगु दु। इटालीइ थ्व ग्रन्थयात सोम्मो पोएता il Sommo Poeta ("सर्वोच्च चिनाखँ") वा il Poeta पोएता वा चिनाखँ जक्क धाइगु या। == स्वयादिसँ == * [[साहित्य]] * [[इटाली]] == लिधंसा == <references /> [[Category:साहित्य]] [[Category:इटाली]] [[en:Italian literature]] 5yqven4guox2c75n5rwl9qlyrbrp032 0 307607 1126342 1122818 2026-09-28T00:21:26Z Eukesh 11 1126342 wikitext text/x-wiki '''ज्याक्सन पोलक''' (अंग्रेजी: Jackson Pollock) छम्ह नांजाःम्ह अमेरिकन किपामि खः। वय्‌कः [[अमूर्त अभिव्यञ्जनावाद|अमूर्त अभिव्यक्तिवाद]] (Abstract Expressionism) आन्दोलनया छम्ह मू न्हेलुवा खः। वय्‌कःया जन्म १९१२ जनवरी २८ य् अमेरिकाया वायोमिङ राज्यय् जूगु खः। वय्‌कः थःगु ड्रिप पेन्टिङ (drip painting) शैलीया निंतिं हलिंन्यंक नांजाः। थ्व शैलीइ वय्‌कलं क्यानभासयात बँय् तयाः च्वय् निसें रङ छ्वाकेगु ज्या यानादी। थ्व कलात्मक शैलीयात 'एक्सन पेन्टिङ' (Action Painting) नं धाइ। पोलकं कला क्षेत्रय् परम्परागत ब्रश व क्यानभास स्वया बिस्कं प्रविधि छ्येलाः न्हुगु क्रान्ति हल। वय्‌कःया किपातेगु दसुइ रङया ध्वः व जटिल ढाँचा (patterns) खनेदु। वय्‌कःया कलां चित्रकलाया परम्परागत नियम व मान्यतायात चुनौती बिल। वय्‌कः अमेरिकाया लिसें हलिंया २०गू शताब्दीया कला ख्यलय् तःधंगु प्रभाव त्वःता वंम्ह कलाकार खः। वय्‌कःया नांजाःगु किपा दथुइ 'नम्बर ५, १९४८' (No. 5, 1948) व 'ब्लू पोल' (Blue Poles) मू खः। वय्‌कःया किपात आः हलिंया मू कला संग्रहालयतय्‌गु शोभा जुयाच्वंगु दु। वय्‌कःया कला जीवनय् वय्‌कःया कलापारखी कलाविद् ली क्रास्नर (Lee Krasner) नाप इहिपा जूगु खः। पोलकया व्यक्तिगत जीवनय् यक्व मानसिक संघर्ष व अय्लाया नशा दयाच्वन। वय्‌कः १९५६ अगस्ट ११ य् छगू कार दुर्घटनाय् मदूगु खः। वय्‌कःया किपा आधुनिक कलाया इतिहासय् आः नं तःधंगु मू नापं मियाच्वंगु दु। थौंकन्हय् वय्‌कःयात आधुनिक अमेरिकन चित्रकलाया छम्ह महान् स्तम्भया रूपय् म्हसीकेगु याइ। == लिधंसा == <references /> == स्वयादिसँ == * [[चित्रकला]] * [[अमेरिकन चित्रकला]] * [[आधुनिक कला]] [[पुचः:चित्रकार]] [[पुचः:कलाकार]] {{stub}} [[en:Jackson Pollock]] 5fdapp6kfm2l5z74fwiv3ottigyt5ji 0 308749 1126257 2026-09-27T18:10:55Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''किन्की क्षेत्र''' (Kinki Region) वा '''कन्साई क्षेत्र''' (Kansai Region) जापानया [[होन्शू]] न्हसिभुया पश्चिम-मध्य भागय् लाःगु ऐतिहासिक व सांस्कृतिक रूपं तसकं महत्त्वःगु क्षेत्र ख। थ्व क्षेत्रय् मिए, श... 1126257 wikitext text/x-wiki '''किन्की क्षेत्र''' (Kinki Region) वा '''कन्साई क्षेत्र''' (Kansai Region) जापानया [[होन्शू]] न्हसिभुया पश्चिम-मध्य भागय् लाःगु ऐतिहासिक व सांस्कृतिक रूपं तसकं महत्त्वःगु क्षेत्र ख। थ्व क्षेत्रय् मिए, शिगा, [[क्योतो]], [[ओसाका]], ह्योगो, नारा, व वाकायामा यानाः ७ गु प्रिफेक्चरत ला। कन्साई क्षेत्र द्वछि दँ स्वया अप्वः ई जापानया राजनीतिक व सांस्कृतिक केन्द्र जुयाच्वन। जापानया प्राचीन राजधानी क्योतो व नारा थ्व हे क्षेत्रय् ला। थ थ्व क्षेत्रया दक्ले तःधंगु व्यापारिक व आर्थिक नगर ओसाका ख, गुकियात थःगु नसा तजिलजि (Street Food) या निंतिं 'जापानया भुतु/किचन' धाइ। थनया कोबे नगर थःगु अन्तराष्ट्रिय बंदरगाह व विश्व प्रसिद्ध कोबे बीफया निंतिं नांजाः। थ्व क्षेत्रय् युनेस्को विश्व सम्पदा क्षेत्रय् सूचिकृत यक्व बुद्ध धर्मया देगः, शिन्तो देगः, व प्राचीन लाय्कूत दु। थनया शिगा प्रिफेक्चरय् जापानया दक्ले तःधंगु पुखु 'बिवा पुखु' (Lake Biwa) ला। कन्साई क्षेत्रया मनूत थःगु चकं व्यवहार, न्हिला पहः व कन्साई भाय् (Kansai-ben) या निंतिं म्हसीकातःगु दु। थ्व क्षेत्र जापानया निगु दक्ले तःधंगु महानगर क्षेत्र व आर्थिक केन्द्र ख। ==स्वयादिसँ== * [[जापान]] [[पुचः:जापानया भूगोल]] [[en:Kansai region]] it80c69n4iu6w85dtp6g3xrtubs3eu3 0 308750 1126258 2026-09-27T18:11:21Z Eukesh 11 Redirected page to [[किन्की क्षेत्र]] 1126258 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[किन्की क्षेत्र]] c741n2pg3r6md3m37y4e2dcbto6qgea 0 308751 1126259 2026-09-27T18:14:14Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''चुगोकु क्षेत्र''' (Chugoku Region) जापानया मू टापु [[होन्शू]]या दक्ले पश्चिमय् लाःगु छगू भौगोलिक क्षेत्र ख। थ्व क्षेत्रय् तोत्तोरी, शिमाने, ओकायामा, [[हिरोशिमा]], व [[यामागुची]] यानाः न्यागु प्र... 1126259 wikitext text/x-wiki '''चुगोकु क्षेत्र''' (Chugoku Region) जापानया मू टापु [[होन्शू]]या दक्ले पश्चिमय् लाःगु छगू भौगोलिक क्षेत्र ख। थ्व क्षेत्रय् तोत्तोरी, शिमाने, ओकायामा, [[हिरोशिमा]], व [[यामागुची]] यानाः न्यागु प्रिफेक्चरत ला। थ्व क्षेत्रया उत्तरय् जापान सागर व दक्षिणय् सेतो दुनेया सागर (Seto Inland Sea) ला। चुगोकु क्षेत्रयात चुगोकु पर्वतं निगु भागय् बायातःगु दु: उत्तरया 'सान'इन' (San'in) व दक्षिणया 'सान'यो' (San'yo)। थ्व क्षेत्रया दक्ले तःधंगु नगर [[हिरोशिमा]] ख, गुगु हलिं शान्तिया प्रतीक नगरया रूपय् नांजाः व थन शान्ति मेमोरियल पार्क दु। तोत्तोरी प्रिफेक्चरय् जापानया प्रसिद्ध 'तोत्तोरी स्यान्द द्युन्स' (Tottori Sand Dunes) ला। शिमाने प्रिफेक्चरय् स्थित इजुमो ताएशा देगः जापानया दक्ले पुलांगु शिन्तो देगः मध्ये छगू ख। थ्व क्षेत्रय् सेतो सागरया सिथय् दुगु मियाजिमा न्हसिभु व इत्सुकुशिमा देगः तसकं नांजाः। सान'यो क्षेत्रय् अटोमोबाइल, रसायन, व भारी उद्योगतया तःधंगु विकास जूगु दु। थ्व क्षेत्रं जापानया इतिहास, कृषि, व समुद्र सम्बन्धी व्यापारय् मू योगदान बियातःगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[जापान]] [[पुचः:जापानया भूगोल]] [[en:Chūgoku region]] 1be6avc90dmd647mtbuadz2xweix7yd 1126260 1126259 2026-09-27T18:14:23Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[चुउगोकु क्षेत्र]] to [[चुगोकु क्षेत्र]] 1126259 wikitext text/x-wiki '''चुगोकु क्षेत्र''' (Chugoku Region) जापानया मू टापु [[होन्शू]]या दक्ले पश्चिमय् लाःगु छगू भौगोलिक क्षेत्र ख। थ्व क्षेत्रय् तोत्तोरी, शिमाने, ओकायामा, [[हिरोशिमा]], व [[यामागुची]] यानाः न्यागु प्रिफेक्चरत ला। थ्व क्षेत्रया उत्तरय् जापान सागर व दक्षिणय् सेतो दुनेया सागर (Seto Inland Sea) ला। चुगोकु क्षेत्रयात चुगोकु पर्वतं निगु भागय् बायातःगु दु: उत्तरया 'सान'इन' (San'in) व दक्षिणया 'सान'यो' (San'yo)। थ्व क्षेत्रया दक्ले तःधंगु नगर [[हिरोशिमा]] ख, गुगु हलिं शान्तिया प्रतीक नगरया रूपय् नांजाः व थन शान्ति मेमोरियल पार्क दु। तोत्तोरी प्रिफेक्चरय् जापानया प्रसिद्ध 'तोत्तोरी स्यान्द द्युन्स' (Tottori Sand Dunes) ला। शिमाने प्रिफेक्चरय् स्थित इजुमो ताएशा देगः जापानया दक्ले पुलांगु शिन्तो देगः मध्ये छगू ख। थ्व क्षेत्रय् सेतो सागरया सिथय् दुगु मियाजिमा न्हसिभु व इत्सुकुशिमा देगः तसकं नांजाः। सान'यो क्षेत्रय् अटोमोबाइल, रसायन, व भारी उद्योगतया तःधंगु विकास जूगु दु। थ्व क्षेत्रं जापानया इतिहास, कृषि, व समुद्र सम्बन्धी व्यापारय् मू योगदान बियातःगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[जापान]] [[पुचः:जापानया भूगोल]] [[en:Chūgoku region]] 1be6avc90dmd647mtbuadz2xweix7yd 0 308752 1126261 2026-09-27T18:14:23Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[चुउगोकु क्षेत्र]] to [[चुगोकु क्षेत्र]] 1126261 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[चुगोकु क्षेत्र]] 9djbmi6yewe9lolf6z1i508lbg7t6v5 0 308753 1126262 2026-09-27T18:25:11Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''शिकोकु क्षेत्र''' (Shikoku Region) जापानया प्यंगु मू न्हसिभु दथुइ दक्ले चिधंगु व छगू भौगोलिक क्षेत्र ख। थ्व क्षेत्रय् तोकुशिमा, कागावा, एहिमे, व कोइची यानाः ४ गु प्रिफेक्चरत ला। 'शिकोकु' धइ... 1126262 wikitext text/x-wiki '''शिकोकु क्षेत्र''' (Shikoku Region) जापानया प्यंगु मू न्हसिभु दथुइ दक्ले चिधंगु व छगू भौगोलिक क्षेत्र ख। थ्व क्षेत्रय् तोकुशिमा, कागावा, एहिमे, व कोइची यानाः ४ गु प्रिफेक्चरत ला। 'शिकोकु' धइगु खँग्वःया अर्थ नेपालभाषाय् 'प्यंगु राज्य' जुइ। थ्व टापु सेतो सागर व प्रशान्त महासागरया दथुइ ला व थुकियात होन्शू टापुलिसे तःधंगु तांतेसं (दसु सेतो ओहाशी तां) व राजमार्गं स्वानातःगु दु। शिकोकु थःगु प्राकृतिक सुन्दरता, शान्त वातावरण, व धार्मिक परम्पराया निंतिं नांजाः। थन 'शिकोकु ८८ देगः यात्रा' (Shikoku Pilgrimage) जुइ, गुकिइ तीर्थयात्रीत ८८ गु ऐतिहासिक बौद्ध देगलय् न्यासिवना चाहिलि। तोकुशिमा प्रिफेक्चरय् जुइगु 'आवा ओदोरी' (Awa Odori) प्याखँ जापानया दक्ले तःधंगु पारम्परिक प्याखँ नखः ख। कागावा प्रिफेक्चर थःगु 'सानुकी उदोन' (Sanuki Udon) नसाया निंतिं हलिंन्यंक नांजाः। थ्व क्षेत्रया मुख्य उद्योग कृषि, न्या लायेगु, व वन पैदावार ख, विशेष गरी एहिमेया सन्त्रासी (Mikan) नांजाः। शिकोकु जापानया छगू वांगु व प्रदूषण मुक्त पर्यटकीय क्षेत्र ख। ==स्वयादिसँ== * [[जापान]] [[पुचः:जापानया भूगोल]] [[en:Shikoku]] 2db4rufjctmvj41usrabvq0pcwlntp8 0 308754 1126263 2026-09-27T18:27:52Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''क्युशु क्षेत्र''' (Kyushu Region) जापानया दक्ले दक्षिण-पश्चिमय् लाःगु निगु प्रमुख टापु व क्षेत्र ख। थ्व क्षेत्रय् [[फुकुओका]], सागा, [[नागासाकी]], कुमामोतो, ओइता, मियाजाकी, व कागोशिमा यानाः ७ ग... 1126263 wikitext text/x-wiki '''क्युशु क्षेत्र''' (Kyushu Region) जापानया दक्ले दक्षिण-पश्चिमय् लाःगु निगु प्रमुख टापु व क्षेत्र ख। थ्व क्षेत्रय् [[फुकुओका]], सागा, [[नागासाकी]], कुमामोतो, ओइता, मियाजाकी, व कागोशिमा यानाः ७ गु प्रिफेक्चरत ला। थ्व क्षेत्रया दक्ले तःधंगु नगर फुकुओका ख, गुगु क्यूशूया आर्थिक, वित्तीय व प्रशासनिक केन्द्र ख। क्यूशू ऐतिहासिक रूपं जापानयात एशियाली मू महाद्वीप (चीन व कोरिया) लिसे स्वायेगु मू लुखा जुयाच्वन। थ्व क्षेत्रय् [[नागासाकी]] नगर दु, गन द्वितीय विश्वयुद्धय् निक्वगु परमाणविक बम प्रहार जूगु खः। क्यूशू थःगु सक्रिय ज्वालामुखीया निंतिं नांजाः, गुकिइ कुमामोतोया 'आसो च्वका' (Mount Aso) व कागोशिमाया 'साकुराजिमा' ला। थ थ्व क्षेत्रय् ज्वालामुखीया हुनिं यक्व प्रसिद्ध प्राकृतिक क्वा लःया पुखु (Onsen) दु, विशेष याना ओइता प्रिफेक्चरया बेप्पु (Beppu) नांजाः। थ्व क्षेत्रया नसा-त्वंसा, दसु हकाता रामेन तसकं नांजाः। क्यूशूइ सेमिकन्डक्टर, अटोमोबाइल, व भारी उद्योगतया तःधंगु विकास जूगु दु, गुकिं यानाः थुकियात 'सिलिकन न्हसिभु' (Silicon Island) नं धाइ। ==स्वयादिसँ== * [[जापान]] [[पुचः:जापानया भूगोल]] [[en:Kyushu]] bjofqr0pgpsor43hfotqpvyffphdrj3 1126264 1126263 2026-09-27T18:28:00Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[क्युउशु क्षेत्र]] to [[क्युशु क्षेत्र]] 1126263 wikitext text/x-wiki '''क्युशु क्षेत्र''' (Kyushu Region) जापानया दक्ले दक्षिण-पश्चिमय् लाःगु निगु प्रमुख टापु व क्षेत्र ख। थ्व क्षेत्रय् [[फुकुओका]], सागा, [[नागासाकी]], कुमामोतो, ओइता, मियाजाकी, व कागोशिमा यानाः ७ गु प्रिफेक्चरत ला। थ्व क्षेत्रया दक्ले तःधंगु नगर फुकुओका ख, गुगु क्यूशूया आर्थिक, वित्तीय व प्रशासनिक केन्द्र ख। क्यूशू ऐतिहासिक रूपं जापानयात एशियाली मू महाद्वीप (चीन व कोरिया) लिसे स्वायेगु मू लुखा जुयाच्वन। थ्व क्षेत्रय् [[नागासाकी]] नगर दु, गन द्वितीय विश्वयुद्धय् निक्वगु परमाणविक बम प्रहार जूगु खः। क्यूशू थःगु सक्रिय ज्वालामुखीया निंतिं नांजाः, गुकिइ कुमामोतोया 'आसो च्वका' (Mount Aso) व कागोशिमाया 'साकुराजिमा' ला। थ थ्व क्षेत्रय् ज्वालामुखीया हुनिं यक्व प्रसिद्ध प्राकृतिक क्वा लःया पुखु (Onsen) दु, विशेष याना ओइता प्रिफेक्चरया बेप्पु (Beppu) नांजाः। थ्व क्षेत्रया नसा-त्वंसा, दसु हकाता रामेन तसकं नांजाः। क्यूशूइ सेमिकन्डक्टर, अटोमोबाइल, व भारी उद्योगतया तःधंगु विकास जूगु दु, गुकिं यानाः थुकियात 'सिलिकन न्हसिभु' (Silicon Island) नं धाइ। ==स्वयादिसँ== * [[जापान]] [[पुचः:जापानया भूगोल]] [[en:Kyushu]] bjofqr0pgpsor43hfotqpvyffphdrj3 0 308755 1126265 2026-09-27T18:28:00Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[क्युउशु क्षेत्र]] to [[क्युशु क्षेत्र]] 1126265 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[क्युशु क्षेत्र]] f3zmujnxv3zb5vagvmei9toyp3q4zc9 0 308756 1126267 2026-09-27T18:32:44Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''दि भल्गारी एलोक्वेन्ता''' (De vulgari eloquentia) नांजाःम्ह इतालियन चिनाखँमि [[दान्ते अलिघियेरी]] (Dante Alighieri) नं [[लातिन]] भाषाय् च्वयादीगु छगू प्रसिद्ध च्वखँ वा ग्रन्थ खः। थ्व ग्रन्थ १३०२ निसें १३०५... 1126267 wikitext text/x-wiki '''दि भल्गारी एलोक्वेन्ता''' (De vulgari eloquentia) नांजाःम्ह इतालियन चिनाखँमि [[दान्ते अलिघियेरी]] (Dante Alighieri) नं [[लातिन]] भाषाय् च्वयादीगु छगू प्रसिद्ध च्वखँ वा ग्रन्थ खः। थ्व ग्रन्थ १३०२ निसें १३०५ या दथुइ च्वयादीगु अनुमान दु। थ्व सफूया मू विषय जनभाषा वा लोकभाषा (Vernacular language) या महत्त्व व साहित्यय् थुकिया छ्यलाबुला खः। दान्ते नं थ्व ग्रन्थय् उच्च लातिन भाषा स्वया मनूतयेसं न्हिथं ल्हाइगु जनभाषा नं साहित्यिक रचनाया निंतिं उतिकं सक्षम व श्रेष्ठ जुइफु धकाः तर्क यानादीगु दु। वय्‌कलं इटालीया थीथी स्थानीय बोलितयेगु विश्लेषण यानाः छगू परिष्कृत व आदर्श इतालियन साहित्यिक भाषाया पलिस्था यायेगु विचार न्ह्यःने तयादीगु खः। थ्व ग्रन्थ पूर्ण जुये मफुत व निगू भाग जक उपलब्ध दु, तर थुकिया प्रभाव युरोपियन भाषाविज्ञान व काव्यशास्त्रय् तःधंगु दु। थ्व सफूलं मध्यकालीन युरोपय् जनभाषायात उच्च सम्मान व स्थान बिइत तःधंगु योगदान बियातःगु दु। थौंकन्हे थ्व ग्रन्थ इतालियन भाषा व साहित्यया इतिहास अध्ययन यायेत छगू महत्त्वपूर्ण दसिंया रूपय् कायेगु या। थ्व सफूलं साहित्यय् जनभाषाया प्रयोगयात वैधानिकता व दार्शनिक आधार प्रदान यात। ==स्वयादिसँ== * [[इटाली]] [[पुचः:दान्ते अलिघियेरीया च्वखँ]] [[en:De vulgari eloquentia]] gzvil9y3a87o7nilns8en46bl2rd883 14 308757 1126268 2026-09-27T18:33:12Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: [[पुचः:दान्ते अलिघियेरी]] 1126268 wikitext text/x-wiki [[पुचः:दान्ते अलिघियेरी]] bf6ipd06n27d0m7sjw9qsk6epnhy55u 14 308758 1126269 2026-09-27T18:33:30Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: [[पुचः:च्वमि]] [[पुचः:साहित्य]] 1126269 wikitext text/x-wiki [[पुचः:च्वमि]] [[पुचः:साहित्य]] 093pmpc9pg19f9rsafuxjk2wlvbf8n7 0 308759 1126273 2026-09-27T18:38:23Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''दि मोनार्किया''' (De Monarchia) प्रसिद्ध इतालियन चिनाखँमि व विचारक [[दान्ते अलिघियेरी]]जुं लातिन भासय् च्वयादीगु राजनीति शास्त्र सम्बन्धी छगू नांजाःगु ग्रन्थ खः। थ्व ग्रन्थ स्वब्वः वा स... 1126273 wikitext text/x-wiki '''दि मोनार्किया''' (De Monarchia) प्रसिद्ध इतालियन चिनाखँमि व विचारक [[दान्ते अलिघियेरी]]जुं लातिन भासय् च्वयादीगु राजनीति शास्त्र सम्बन्धी छगू नांजाःगु ग्रन्थ खः। थ्व ग्रन्थ स्वब्वः वा सफूति बायातःगु दु। थुकी दान्तें हलिमय् शान्ति व न्याय पलिस्था यायेत छगू सार्वभौम विश्व साम्राज्य (Universal Monarchy) या आवश्यकतायात पुष्टि यानादीगु कुतः दु। वय्‌कःया तर्क कथं हलिमय् छम्ह जक सम्राट वा सर्वोच्च शासक जुइबिले जक आन्तरिक द्वन्द्व क्वछिनाः मानव समाजं प्रगति यायेफु। थ्व ग्रन्थय् दान्तें धर्मनिरपेक्ष राजनीतिक सत्ता व धार्मिक सत्ता (पोप) या दथुइ शक्ति विभाजन जुयाच्वनेमाः धकाः खँ न्ह्यःने तयादीगु दु। वय्‌कःया कथं सम्राटया अधिकार तपेंक परमेश्वरं प्राप्त जुइ, पोप निसें मखु। थ्व विचारं यानाः थ्व ग्रन्थ उगु ईलय् रोमन क्याथोलिक चर्चया निंतिं विवादास्पद जुल व चर्चं थुकियात प्रतिबन्धित नं यात। थ्व ग्रन्थ मध्यकालीन युरोपेली राजनीतिक दर्शनया छगू उत्कृष्ट व महत्त्वपूर्ण दसु खः। थुकिया प्रभाव लिपाया युरोपेली राजनीतिक सिद्धान्त व राज्य-धर्म ब्वथलाया अवधारणाय् खनेदु। ==स्वयादिसँ== * [[इटाली]] [[पुचः:दान्ते अलिघियेरीया कृति]] [[en:De Monarchia]] 9o34y5r44wqggjown0nh391fk6cbndf 1126274 1126273 2026-09-27T18:38:32Z Eukesh 11 1126274 wikitext text/x-wiki '''दि मोनार्किया''' (De Monarchia) प्रसिद्ध इतालियन चिनाखँमि व विचारक [[दान्ते अलिघियेरी]]जुं लातिन भासय् च्वयादीगु राजनीति शास्त्र सम्बन्धी छगू नांजाःगु ग्रन्थ खः। थ्व ग्रन्थ स्वब्वः वा सफूति बायातःगु दु। थुकी दान्तें हलिमय् शान्ति व न्याय पलिस्था यायेत छगू सार्वभौम विश्व साम्राज्य (Universal Monarchy) या आवश्यकतायात पुष्टि यानादीगु कुतः दु। वय्‌कःया तर्क कथं हलिमय् छम्ह जक सम्राट वा सर्वोच्च शासक जुइबिले जक आन्तरिक द्वन्द्व क्वछिनाः मानव समाजं प्रगति यायेफु। थ्व ग्रन्थय् दान्तें धर्मनिरपेक्ष राजनीतिक सत्ता व धार्मिक सत्ता (पोप) या दथुइ शक्ति विभाजन जुयाच्वनेमाः धकाः खँ न्ह्यःने तयादीगु दु। वय्‌कःया कथं सम्राटया अधिकार तपेंक परमेश्वरं प्राप्त जुइ, पोप निसें मखु। थ्व विचारं यानाः थ्व ग्रन्थ उगु ईलय् रोमन क्याथोलिक चर्चया निंतिं विवादास्पद जुल व चर्चं थुकियात प्रतिबन्धित नं यात। थ्व ग्रन्थ मध्यकालीन युरोपेली राजनीतिक दर्शनया छगू उत्कृष्ट व महत्त्वपूर्ण दसु खः। थुकिया प्रभाव लिपाया युरोपेली राजनीतिक सिद्धान्त व राज्य-धर्म ब्वथलाया अवधारणाय् खनेदु। ==स्वयादिसँ== * [[इटाली]] [[पुचः:दान्ते अलिघियेरीया च्वखँ]] [[en:De Monarchia]] a1wyopsrz6jp63oumb0gquuciho02va 0 308760 1126276 2026-09-27T18:42:23Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''एक्लोग्यूस''' (Eclogues) प्रसिद्ध इतालियन चिनाखँमि दान्ते अलिघियेरीं थःगु जीवनया लिपांगु कालय् लातिन भाषाय् च्वयादीगु निगू काव्यिक मुना खः। थ्व च्वखँ प्राचीन रोमन चिनाखँमि भर्जिलय... 1126276 wikitext text/x-wiki '''एक्लोग्यूस''' (Eclogues) प्रसिद्ध इतालियन चिनाखँमि दान्ते अलिघियेरीं थःगु जीवनया लिपांगु कालय् लातिन भाषाय् च्वयादीगु निगू काव्यिक मुना खः। थ्व च्वखँ प्राचीन रोमन चिनाखँमि भर्जिलया जवाः काव्य शैली (Pastoral poetry) पाखे प्रभावित जुयाः च्वयादीगु खः। दान्तें थ्व काव्यत [[बोलोग्ना]]या विद्वान जोवान्नी देल भर्जिलियो (Giovanni del Virgilio) लिसे जुगु पत्राचारया लिसः कथं च्वयादीगु खः। जोवान्नीं दान्तेयात लातिन भासय् महाकाव्य च्वयेत इनाप याःगु ईलय् दान्तें थःगु जनभाषा प्रयोगया अडानयात कायम तयाः थ्व काव्यिक लिसः बियादीगु खः। थ्व च्वखँय् दान्तें ग्रामीण व प्राकृतिक प्रतीकया छ्यलाबुला यानाः थःगु विचाः व भावना व्यक्त यानादीगु दु। थ्व निगू लातिन चिनाखँतेसं दान्तेया प्राचीन शास्त्रीय साहित्य व लातिन भाषाया क्षमतायात क्यनि। थुकियात दान्तेया साहित्यिक जीवनया लिपांगु शास्त्रीय कृति कथं कायेगु या। थ्व काव्यं पुनर्जागरण काल स्वया न्ह्यः हे शास्त्रीय साहित्यया पुनःजागरणया सङ्केत याःगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[इटाली]] [[पुचः:दान्ते अलिघियेरीया च्वखँ]] [[en:Eclogues (Dante)]] hcbvib9o626uhvt1lslm71jgf0y4l1f 0 308761 1126278 2026-09-27T18:47:46Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''लेतर्स''' वा दान्तेया पौत (Letters of Dante) प्रसिद्ध इतालियन चिनाखँमि दान्ते अलिघियेरीं थःगु जीवनकालय् लातिन भाषाय् च्वयादीगु थीथी पौतेगु मुनाः खः। थ्व पौतेगु दथुइ थ्यं-मथ्यं १३पू मू पौ... 1126278 wikitext text/x-wiki '''लेतर्स''' वा दान्तेया पौत (Letters of Dante) प्रसिद्ध इतालियन चिनाखँमि दान्ते अलिघियेरीं थःगु जीवनकालय् लातिन भाषाय् च्वयादीगु थीथी पौतेगु मुनाः खः। थ्व पौतेगु दथुइ थ्यं-मथ्यं १३पू मू पौ थौंकन्हे दयाच्वंगु दु गुकिलिं दान्तेया राजनीतिक, दार्शनिक, व व्यक्तिगत विचाः अले अबिलेया इतिहास म्हसीकेत तसकं महत्त्वपूर्ण दु। थ्व पौत युरोपेली शासकत, कार्डिनलत, व वय्‌कःया पासातयेत च्वयादीगु खः। थुकिलि फ्लोरेन्स नगर पाखें पिथने धुंकाः दान्तेया स्याःचाः, इटालीया राजनीतिक अस्थिरता प्रति वय्‌कःया च्युता, व पवित्र रोमन सम्राटप्रति वय्‌कःया आशा व्यक्त जूगु दु। थ्व मुनाय् मू रूपं कांग्रान्दे देल्ला स्काला (Can Grande della Scala) या नामं च्वयादीगु पौ तसकं नांजाः, गुकिलि वय्‌कःया महान महाकाव्य 'दिभाइन कमेदी' या व्याख्या व संरचनाया खँ चकंकः कनातःगु दु। थ्व पौतयेगु भाषा उच्च लातिन शैलीया दु गुकिं दान्तेया शास्त्रीय ज्ञान व वक्तृत्व कलायात क्यनि। थ्व च्वसँतयेसं मध्यकालीन युरोपया राजनीति व दान्तेया व्यक्तित्वयात थुइकेत तःधंगु ग्वाहालि याइ। ==स्वयादिसँ== * [[इटाली]] [[पुचः:दान्ते अलिघियेरीया च्वखँ]] [[en:Letters (Dante)]] f770xztuog5541vfsr32no3p8kjfxua 0 308762 1126281 2026-09-27T18:52:02Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''ला भिता न्युओभा''' (La Vita Nuova) प्रसिद्ध इतालियन चिनाखँमि [[दान्ते अलिघियेरी]]जुं १२९२ निसें १२९४ या दथुइ च्वयादीगु छगू प्रसिद्ध गद्य-पद्य मिश्रित च्वखँ खः। नेपालभासय् थुकिया अर्थ 'न्ह... 1126281 wikitext text/x-wiki '''ला भिता न्युओभा''' (La Vita Nuova) प्रसिद्ध इतालियन चिनाखँमि [[दान्ते अलिघियेरी]]जुं १२९२ निसें १२९४ या दथुइ च्वयादीगु छगू प्रसिद्ध गद्य-पद्य मिश्रित च्वखँ खः। नेपालभासय् थुकिया अर्थ 'न्हूगु जीवन' जुइ। थ्व सफू दान्तेया मतिनामि बियात्रिस पोर्तिनारी (Beatrice Portinari) प्रति वय्‌कःया निष्काम व पवित्र मतिनायात समर्पित यानातःगु दु। थ्व सफूति चिनाखँ व उकिया व्याख्या यानातःगु गद्य भागया सुन्दर मिश्रण खनेदु। थ्व कृति तस्कन जनभाषाय् च्वयादीगु खः गुकिं [[इतालियन साहित्य]]य् न्हूगु युगया शुरुआत यात। बियात्रिसया लुमन्ति, वय्‌कःलिसे जूगु नापलाःगु झाका, व वय्‌कःया अकाल्पनिक मदुगु घटना लिपा दान्तेया मनय् वःगु भावत थ्व सफूलि तसकं संवेगात्मक रूपं ब्वयातःगु दु। थ्व सफूतिं दान्तेया मतिनायात भौतिक जक मखुसे आध्यात्मिक व दिव्य रूपय् क्यंगु दु। थ्व कृतिं लिपा च्वयादीगु महाकाव्य 'दिभाइन कमेदी' या निंतिं जग दयेकेगु ज्या यात। थुकियात युरोपेली साहित्यया न्हापांगु आत्मकथात्मक प्रेम-काव्यया कथं म्हसीकिगु याइ। ==स्वयादिसँ== * [[इटाली]] [[पुचः:दान्ते अलिघियेरीया च्वखँ]] [[en:La Vita Nuova]] qrim9npmhpm63tfslfm3qhnprvn2ffc 1126282 1126281 2026-09-27T18:52:10Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[ला भिता न्युओवा]] to [[ला भिता न्युओभा]] 1126281 wikitext text/x-wiki '''ला भिता न्युओभा''' (La Vita Nuova) प्रसिद्ध इतालियन चिनाखँमि [[दान्ते अलिघियेरी]]जुं १२९२ निसें १२९४ या दथुइ च्वयादीगु छगू प्रसिद्ध गद्य-पद्य मिश्रित च्वखँ खः। नेपालभासय् थुकिया अर्थ 'न्हूगु जीवन' जुइ। थ्व सफू दान्तेया मतिनामि बियात्रिस पोर्तिनारी (Beatrice Portinari) प्रति वय्‌कःया निष्काम व पवित्र मतिनायात समर्पित यानातःगु दु। थ्व सफूति चिनाखँ व उकिया व्याख्या यानातःगु गद्य भागया सुन्दर मिश्रण खनेदु। थ्व कृति तस्कन जनभाषाय् च्वयादीगु खः गुकिं [[इतालियन साहित्य]]य् न्हूगु युगया शुरुआत यात। बियात्रिसया लुमन्ति, वय्‌कःलिसे जूगु नापलाःगु झाका, व वय्‌कःया अकाल्पनिक मदुगु घटना लिपा दान्तेया मनय् वःगु भावत थ्व सफूलि तसकं संवेगात्मक रूपं ब्वयातःगु दु। थ्व सफूतिं दान्तेया मतिनायात भौतिक जक मखुसे आध्यात्मिक व दिव्य रूपय् क्यंगु दु। थ्व कृतिं लिपा च्वयादीगु महाकाव्य 'दिभाइन कमेदी' या निंतिं जग दयेकेगु ज्या यात। थुकियात युरोपेली साहित्यया न्हापांगु आत्मकथात्मक प्रेम-काव्यया कथं म्हसीकिगु याइ। ==स्वयादिसँ== * [[इटाली]] [[पुचः:दान्ते अलिघियेरीया च्वखँ]] [[en:La Vita Nuova]] qrim9npmhpm63tfslfm3qhnprvn2ffc 0 308763 1126283 2026-09-27T18:52:10Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[ला भिता न्युओवा]] to [[ला भिता न्युओभा]] 1126283 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ला भिता न्युओभा]] kdlqg4p4qujemp1yg3x7fi852zl122e 0 308764 1126285 2026-09-27T18:56:41Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''ले रिमे''' (Rime) महान इतालियन चिनाखँमि [[दान्ते अलिघियेरी]]जुं थःगु जीवनया थीथी चरणय् च्वयादीगु चिहाकःगु चिनाखँतेगु मुनाः खः। थ्व मुनाः दान्तें थःहे मुंकादीगु यानादीगु मखुसे लिपा... 1126285 wikitext text/x-wiki '''ले रिमे''' (Rime) महान इतालियन चिनाखँमि [[दान्ते अलिघियेरी]]जुं थःगु जीवनया थीथी चरणय् च्वयादीगु चिहाकःगु चिनाखँतेगु मुनाः खः। थ्व मुनाः दान्तें थःहे मुंकादीगु यानादीगु मखुसे लिपा साहित्यकारतयेसं मुंकाः पिथंगु खः। थुकिलि दान्तेया याकुब कालय् च्वयादीगु मतिना चिनाखँ निसें काव्यात्मक बहस व दार्शनिक विचाः दूगु चिनाखँत दुथ्याः। थ्व मुनाय् 'पेत्रोसा' (Petrosa) चिनाखँझ्वः नं दु गुकिलि निर्दयी मिसाप्रति तच्वःगु व थाकूगु काव्यिक शैली छ्यलातःगु दु। थ्व चिनाखँतयेसं दान्तेया काव्य शैलीया विकास व वय्‌कःया प्रयोगशीलतायात क्यनि। थुकिलि सोनेट (Sonnet), कान्जोने (Canzone), व ब्यालाड (Ballad) थेंज्याःगु युरोपेली छन्दत छ्यलातःगु दु। थ्व मुनां दान्तेया व्यक्तिगत जीवन, पासापिं नापया स्वापू, व वय्‌कःया समकालीन समाजया झलक बिइ। 'डिभाइन कमेदी' स्वया न्ह्यः दान्तेया काव्य यात्रा थुइकेत थ्व सफू तसकं महत्त्वपूर्ण दु। थुकिया भाषा जनभाषा तस्कनय् आधारित दु। ==स्वयादिसँ== * [[इटाली]] [[पुचः:दान्ते अलिघियेरीया च्वखँ]] [[en:Rime (Dante)]] botb1xt8w48puj2brjyfjfawu07mfg5 0 308765 1126287 2026-09-27T18:59:52Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''कन्भिभियो''' (Convivio) नांजाम्ह इतालियन चिनाखँमि व दार्शनिक [[दान्ते अलिघियेरी]]जुं १३०४ निसें १३०७ या दथुइ च्वयादीगु छगू महत्त्वपूर्ण दार्शनिक ग्रन्थ खः। नेपालभासय् थुकिया अर्थ 'भो... 1126287 wikitext text/x-wiki '''कन्भिभियो''' (Convivio) नांजाम्ह इतालियन चिनाखँमि व दार्शनिक [[दान्ते अलिघियेरी]]जुं १३०४ निसें १३०७ या दथुइ च्वयादीगु छगू महत्त्वपूर्ण दार्शनिक ग्रन्थ खः। नेपालभासय् थुकिया अर्थ 'भोय्' वा 'भ्वय्' (The Banquet) जुइ। थ्व सफू दान्तें ज्ञान व दर्शनया भोय्या रूपय् च्वयादीगु खः गन साधारण मनूतयेत ज्ञान बीगु उद्देश्य तयादीगु दु। थ्व सफू लातिन भाषाया थासय् जनभाषा (इतालियन) य् च्वयादीगु खः गुकिं यानाः विद्वानत जक मखुसे साधारण ब्वँमिपिंसं नं दार्शनिक ज्ञान प्राप्त यायेफत। थ्व ग्रन्थय् दान्तेया चिनाखँत व थुकिया विस्तृत दार्शनिक, खगोलीय, व नैतिक व्याख्यात दुथ्या। दान्तें थ्व सफूति नीतिशास्त्र, राजनीति आदिया थाकूगु विषयत ब्वयादीगु दु। थ्व ग्रन्थ गद्य रूपय् जनभाषा छ्यलाः च्वयादीगु युरोपया न्हापांगु मुख्य दर्शन ग्रन्थत मध्ये छगू खः। थ्व ग्रन्थं जनभाषाया उच्च बौद्धिक क्षमतायात साबित यानातःगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[इटाली]] [[पुचः:दान्ते अलिघियेरीया च्वखँ]] [[en:Convivio]] otzx7oq4ubwbvnchglnr1550w38xrs7 0 308766 1126289 2026-09-27T19:04:08Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''दिभाइन कमेदी''' (Divine Comedy) वा इतालियन भासय् 'ला दिविना कोम्मेदिया' (La Divina Commedia) महान चिनाखँमि [[दान्ते अलिघियेरी]]जुं १३०८ निसें १३२१ या दथुइ च्वयादीगु हलिंन्यंक नांजाःगु महाकाव्य खः। थ्व... 1126289 wikitext text/x-wiki '''दिभाइन कमेदी''' (Divine Comedy) वा इतालियन भासय् 'ला दिविना कोम्मेदिया' (La Divina Commedia) महान चिनाखँमि [[दान्ते अलिघियेरी]]जुं १३०८ निसें १३२१ या दथुइ च्वयादीगु हलिंन्यंक नांजाःगु महाकाव्य खः। थ्व महाकाव्ययात युरोपेली साहित्यया दक्ले तःधंगु उत्कृष्ट च्वखँ मध्ये छगू कथं म्हसीकातःगु दु। थ्व महाकाव्य स्वंगू मू ब्वय् ब्वथलातःगु दु: इन्फर्नो (नर्क), पुर्गातोरियो (पापशोधन थाय्), व पारादिसो (स्वर्ग)। थ्व काव्यय् चिनाखँमि दान्ते थःहे काल्पनिक रूपं मृत्यु लिपाया हलिमय् यात्रा याइगु बाखँ वर्णन यानातःगु दु। थ्व यात्राय् वय्‌कःयात प्राचीन रोमन चिनाखँमि [[भर्जिल]] व लिपा वय्‌कःया मतिनामि बियात्रिसं मार्गदर्शन याइ। थ्व महाकाव्य लातिन भाषाया थासय् स्थानीय तस्कन इतालियन भासय् च्वयादीगु खः गुकिं आधुनिक इतालियन भाषाया जग तयेगु ज्या यात। थुकिलि मध्यकालीन युरोपया धर्म, दर्शन, राजनीति, व विज्ञानया विस्तृत झलक खनेदु। थ्व कृतिं हलिम साहित्य व कलाय् गम्भीर प्रभाव तयातःगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[इटाली]] [[पुचः:दान्ते अलिघियेरीया च्वखँ]] [[en:Divine Comedy]] ef1ngrq2v0rxq3l0mrs838k033cyv5a 1126294 1126289 2026-09-27T19:36:24Z Eukesh 11 1126294 wikitext text/x-wiki '''दिभाइन कमेदी''' (Divine Comedy) वा इतालियन भासय् 'ला दिविना कोम्मेदिया' (La Divina Commedia) महान चिनाखँमि [[दान्ते अलिघियेरी]]जुं १३०८ निसें १३२१ या दथुइ च्वयादीगु हलिंन्यंक नांजाःगु महाकाव्य खः। थ्व महाकाव्ययात युरोपेली साहित्यया दक्ले तःधंगु उत्कृष्ट च्वखँ मध्ये छगू कथं म्हसीकातःगु दु। थ्व महाकाव्य स्वंगू मू ब्वय् ब्वथलातःगु दु: इन्फर्नो (नर्क), पुर्गातोरियो (पापशोधन थाय्), व पारादिसो (स्वर्ग)। थ्व काव्यय् चिनाखँमि दान्ते थःहे काल्पनिक रूपं मृत्यु लिपाया हलिमय् यात्रा याइगु बाखँ वर्णन यानातःगु दु। थ्व यात्राय् वय्‌कःयात प्राचीन रोमन चिनाखँमि [[भर्जिल]] व लिपा वय्‌कःया मतिनामि बियात्रिसं मार्गदर्शन याइ। थ्व महाकाव्य लातिन भाषाया थासय् स्थानीय तस्कन इतालियन भासय् च्वयादीगु खः गुकिं आधुनिक इतालियन भाषाया जग तयेगु ज्या यात। थुकिलि मध्यकालीन युरोपया धर्म, दर्शन, राजनीति, व विज्ञानया विस्तृत झलक खनेदु। थ्व कृतिं हलिम साहित्य व कलाय् गम्भीर प्रभाव तयातःगु दु। इटालीइ थ्व ग्रन्थयात सोम्मो पोएता il Sommo Poeta ("सर्वोच्च चिनाखँ") वा il Poeta पोएता वा चिनाखँ जक्क धाइगु या। ==स्वयादिसँ== * [[इटाली]] [[पुचः:दान्ते अलिघियेरीया च्वखँ]] [[en:Divine Comedy]] dz9l050unmfdov556l60p37tzet0q8d 1126296 1126294 2026-09-27T19:40:19Z Eukesh 11 1126296 wikitext text/x-wiki '''दिभाइन कमेदी''' (Divine Comedy) वा इतालियन भासय् 'ला दिविना कोम्मेदिया' (La Divina Commedia) महान चिनाखँमि [[दान्ते अलिघियेरी]]जुं १३०८ निसें १३२१ या दथुइ च्वयादीगु हलिंन्यंक नांजाःगु महाकाव्य खः। थ्व महाकाव्ययात युरोपेली साहित्यया दक्ले तःधंगु उत्कृष्ट च्वखँ मध्ये छगू कथं म्हसीकातःगु दु। थ्व महाकाव्य स्वंगू मू ब्वय् ब्वथलातःगु दु: इन्फर्नो (नर्क), पुर्गातोरियो (पापशोधन थाय्), व पारादिसो (स्वर्ग)। थ्व काव्यय् चिनाखँमि दान्ते थःहे काल्पनिक रूपं मृत्यु लिपाया हलिमय् यात्रा याइगु बाखँ वर्णन यानातःगु दु। थ्व यात्राय् वय्‌कःयात प्राचीन रोमन चिनाखँमि [[भर्जिल]] व लिपा वय्‌कःया मतिनामि बियात्रिसं मार्गदर्शन याइ। थ्व महाकाव्य लातिन भाषाया थासय् स्थानीय तस्कन इतालियन भासय् च्वयादीगु खः गुकिं आधुनिक इतालियन भाषाया जग तयेगु ज्या यात। थुकिलि मध्यकालीन युरोपया धर्म, दर्शन, राजनीति, व विज्ञानया विस्तृत झलक खनेदु। थ्व कृतिं हलिम साहित्य व कलाय् गम्भीर प्रभाव तयातःगु दु। इटालीइ थ्व ग्रन्थयात सोम्मो पोएता il Sommo Poeta ("सर्वोच्च चिनाखँ") वा il Poeta पोएता वा चिनाखँ जक्क धाइगु या। ==ब्वथला== '''इन्फर्नो''' थ्व ग्रन्थया न्हापांगु व दक्ले नांजाःगु भाग खः। नेपालभासय् थुकिया अर्थ 'नर्क' जुइ। थ्व भागय् दान्तें नर्कया काल्पनिक यात्राय् जुइगु घटनातयेगु वर्णन यानादीगु दु। थ्व यात्राय् प्राचीन रोमन च्वमि भर्जिलं दान्तेया मार्गदर्शकया रूपय् ज्या याइ। दान्तेया अवधारणा अनुसार नर्क पृथ्वीया दुने चक्रया रूपय् गुंगू तकिं (Nine Circles of Hell) य् बायातःगु दु। मनूतयेसं याःगु पापया गम्भीरता अनुसार इमिसं उगु हे तकिंया सजायं फइ। थुकि लोभ, व्यभिचार, हिंसा, व धोकेबाजी थेंज्याःगु पाप याइपिंत बिइगु सजाँयया नाटकीय व कलात्मक वर्णन यानातःगु दु। थ्व ब्वदुने दान्तें समकालीन इटालीया भ्रष्ट राजनीतिज्ञ, धार्मिक नेता, व ऐतिहासिक पात्रतयेत नर्कय् क्यनाः सामाजिक ध्याचू यानादीगु दु। इन्फर्नो थःगु जीवन्त कल्पना, कडा प्रतीक, व काव्यिक सौन्दर्यया निंतिं हलिम साहित्यय् नांजाः। ==स्वयादिसँ== * [[इटाली]] [[पुचः:दान्ते अलिघियेरीया च्वखँ]] [[en:Divine Comedy]] ey1twty5e5e1hu9pszg4zcfial6c4zg 1126300 1126296 2026-09-27T19:44:30Z Eukesh 11 /* ब्वथला */ 1126300 wikitext text/x-wiki '''दिभाइन कमेदी''' (Divine Comedy) वा इतालियन भासय् 'ला दिविना कोम्मेदिया' (La Divina Commedia) महान चिनाखँमि [[दान्ते अलिघियेरी]]जुं १३०८ निसें १३२१ या दथुइ च्वयादीगु हलिंन्यंक नांजाःगु महाकाव्य खः। थ्व महाकाव्ययात युरोपेली साहित्यया दक्ले तःधंगु उत्कृष्ट च्वखँ मध्ये छगू कथं म्हसीकातःगु दु। थ्व महाकाव्य स्वंगू मू ब्वय् ब्वथलातःगु दु: इन्फर्नो (नर्क), पुर्गातोरियो (पापशोधन थाय्), व पारादिसो (स्वर्ग)। थ्व काव्यय् चिनाखँमि दान्ते थःहे काल्पनिक रूपं मृत्यु लिपाया हलिमय् यात्रा याइगु बाखँ वर्णन यानातःगु दु। थ्व यात्राय् वय्‌कःयात प्राचीन रोमन चिनाखँमि [[भर्जिल]] व लिपा वय्‌कःया मतिनामि बियात्रिसं मार्गदर्शन याइ। थ्व महाकाव्य लातिन भाषाया थासय् स्थानीय तस्कन इतालियन भासय् च्वयादीगु खः गुकिं आधुनिक इतालियन भाषाया जग तयेगु ज्या यात। थुकिलि मध्यकालीन युरोपया धर्म, दर्शन, राजनीति, व विज्ञानया विस्तृत झलक खनेदु। थ्व कृतिं हलिम साहित्य व कलाय् गम्भीर प्रभाव तयातःगु दु। इटालीइ थ्व ग्रन्थयात सोम्मो पोएता il Sommo Poeta ("सर्वोच्च चिनाखँ") वा il Poeta पोएता वा चिनाखँ जक्क धाइगु या। ==ब्वथला== '''इन्फर्नो''' थ्व ग्रन्थया न्हापांगु व दक्ले नांजाःगु भाग खः। नेपालभासय् थुकिया अर्थ 'नर्क' जुइ। थ्व भागय् दान्तें नर्कया काल्पनिक यात्राय् जुइगु घटनातयेगु वर्णन यानादीगु दु। थ्व यात्राय् प्राचीन रोमन च्वमि भर्जिलं दान्तेया मार्गदर्शकया रूपय् ज्या याइ। दान्तेया अवधारणा अनुसार नर्क पृथ्वीया दुने चक्रया रूपय् गुंगू तकिं (Nine Circles of Hell) य् बायातःगु दु। मनूतयेसं याःगु पापया गम्भीरता अनुसार इमिसं उगु हे तकिंया सजायं फइ। थुकि लोभ, व्यभिचार, हिंसा, व धोकेबाजी थेंज्याःगु पाप याइपिंत बिइगु सजाँयया नाटकीय व कलात्मक वर्णन यानातःगु दु। थ्व ब्वदुने दान्तें समकालीन इटालीया भ्रष्ट राजनीतिज्ञ, धार्मिक नेता, व ऐतिहासिक पात्रतयेत नर्कय् क्यनाः सामाजिक ध्याचू यानादीगु दु। इन्फर्नो थःगु जीवन्त कल्पना, कडा प्रतीक, व काव्यिक सौन्दर्यया निंतिं हलिम साहित्यय् नांजाः। '''पुर्गातोरियो''' थ्व ग्रन्थया निक्वःगु भाग खः। नेपालभासय् थुकिया अर्थ 'पापशोधन थाय्' वा 'शुद्धि पर्वत' जुइ। नर्क (इन्फर्नो) या यात्रा सिधयेकाः चिनाखँमि दान्ते व वय्‌कःया मार्गदर्शक भर्जिल पापकथं शुद्ध जुइगु पर्वत (Mount Purgatory) य् थ्यनि। थ्व पर्वतय् न्हय्‌गु तकिं (Seven Terraces) दु, गुगु न्हेगु मू पाप (Seven Deadly Sins) दसु: अहङ्कार, ईर्ष्या, क्रोध, आलस्य, लोभ, अप्व नैगु, व कामवासना या शुद्धीकरणलिसे सम्बन्धित दु। थन च्वंपिं आत्मातयेसं थःगु पापया प्रायश्चित यानाः स्वर्ग (पारादिसो) वनेगु निंतिं आत्मायात शुद्ध याइ। इन्फर्नो स्वया थ्व भागय् आशा, प्रार्थना, व आध्यात्मिक सुधारया वातावरण खनेदु। थ्व भागया अन्त्यय् भर्जिल दान्तेयात त्वःताः वनि व दान्तेया मतिनामि बियात्रिसं वय्‌कःयात स्वर्गया यात्राय् न्ह्यःने यङ्की। पुर्गातोरियो आत्माया नैतिक व आध्यात्मिक विकासया प्रतीक खः। ==स्वयादिसँ== * [[इटाली]] [[पुचः:दान्ते अलिघियेरीया च्वखँ]] [[en:Divine Comedy]] fp8kw9qi3yqcjz7xe9wuwpyhvvhp5jt 1126305 1126300 2026-09-27T19:48:40Z Eukesh 11 /* ब्वथला */ 1126305 wikitext text/x-wiki '''दिभाइन कमेदी''' (Divine Comedy) वा इतालियन भासय् 'ला दिविना कोम्मेदिया' (La Divina Commedia) महान चिनाखँमि [[दान्ते अलिघियेरी]]जुं १३०८ निसें १३२१ या दथुइ च्वयादीगु हलिंन्यंक नांजाःगु महाकाव्य खः। थ्व महाकाव्ययात युरोपेली साहित्यया दक्ले तःधंगु उत्कृष्ट च्वखँ मध्ये छगू कथं म्हसीकातःगु दु। थ्व महाकाव्य स्वंगू मू ब्वय् ब्वथलातःगु दु: इन्फर्नो (नर्क), पुर्गातोरियो (पापशोधन थाय्), व पारादिसो (स्वर्ग)। थ्व काव्यय् चिनाखँमि दान्ते थःहे काल्पनिक रूपं मृत्यु लिपाया हलिमय् यात्रा याइगु बाखँ वर्णन यानातःगु दु। थ्व यात्राय् वय्‌कःयात प्राचीन रोमन चिनाखँमि [[भर्जिल]] व लिपा वय्‌कःया मतिनामि बियात्रिसं मार्गदर्शन याइ। थ्व महाकाव्य लातिन भाषाया थासय् स्थानीय तस्कन इतालियन भासय् च्वयादीगु खः गुकिं आधुनिक इतालियन भाषाया जग तयेगु ज्या यात। थुकिलि मध्यकालीन युरोपया धर्म, दर्शन, राजनीति, व विज्ञानया विस्तृत झलक खनेदु। थ्व कृतिं हलिम साहित्य व कलाय् गम्भीर प्रभाव तयातःगु दु। इटालीइ थ्व ग्रन्थयात सोम्मो पोएता il Sommo Poeta ("सर्वोच्च चिनाखँ") वा il Poeta पोएता वा चिनाखँ जक्क धाइगु या। ==ब्वथला== '''इन्फर्नो''' थ्व ग्रन्थया न्हापांगु व दक्ले नांजाःगु भाग खः। नेपालभासय् थुकिया अर्थ 'नर्क' जुइ। थ्व भागय् दान्तें नर्कया काल्पनिक यात्राय् जुइगु घटनातयेगु वर्णन यानादीगु दु। थ्व यात्राय् प्राचीन रोमन च्वमि भर्जिलं दान्तेया मार्गदर्शकया रूपय् ज्या याइ। दान्तेया अवधारणा अनुसार नर्क पृथ्वीया दुने चक्रया रूपय् गुंगू तकिं (Nine Circles of Hell) य् बायातःगु दु। मनूतयेसं याःगु पापया गम्भीरता अनुसार इमिसं उगु हे तकिंया सजायं फइ। थुकि लोभ, व्यभिचार, हिंसा, व धोकेबाजी थेंज्याःगु पाप याइपिंत बिइगु सजाँयया नाटकीय व कलात्मक वर्णन यानातःगु दु। थ्व ब्वदुने दान्तें समकालीन इटालीया भ्रष्ट राजनीतिज्ञ, धार्मिक नेता, व ऐतिहासिक पात्रतयेत नर्कय् क्यनाः सामाजिक ध्याचू यानादीगु दु। इन्फर्नो थःगु जीवन्त कल्पना, कडा प्रतीक, व काव्यिक सौन्दर्यया निंतिं हलिम साहित्यय् नांजाः। '''पुर्गातोरियो''' थ्व ग्रन्थया निक्वःगु भाग खः। नेपालभासय् थुकिया अर्थ 'पापशोधन थाय्' वा 'शुद्धि पर्वत' जुइ। नर्क (इन्फर्नो) या यात्रा सिधयेकाः चिनाखँमि दान्ते व वय्‌कःया मार्गदर्शक भर्जिल पापकथं शुद्ध जुइगु पर्वत (Mount Purgatory) य् थ्यनि। थ्व पर्वतय् न्हय्‌गु तकिं (Seven Terraces) दु, गुगु न्हेगु मू पाप (Seven Deadly Sins) दसु: अहङ्कार, ईर्ष्या, क्रोध, आलस्य, लोभ, अप्व नैगु, व कामवासना या शुद्धीकरणलिसे सम्बन्धित दु। थन च्वंपिं आत्मातयेसं थःगु पापया प्रायश्चित यानाः स्वर्ग (पारादिसो) वनेगु निंतिं आत्मायात शुद्ध याइ। इन्फर्नो स्वया थ्व भागय् आशा, प्रार्थना, व आध्यात्मिक सुधारया वातावरण खनेदु। थ्व भागया अन्त्यय् भर्जिल दान्तेयात त्वःताः वनि व दान्तेया मतिनामि बियात्रिसं वय्‌कःयात स्वर्गया यात्राय् न्ह्यःने यङ्की। पुर्गातोरियो आत्माया नैतिक व आध्यात्मिक विकासया प्रतीक खः। '''पारादिसो''' थ्व ग्रन्थया स्वंगूगु व अन्तिम भाग खः। नेपालभासय् थुकिया अर्थ 'स्वर्ग' जुइ। थ्व भागय् च्वमि दान्तें स्वर्गया काल्पनिक यात्राय् थ्यंगु वर्णन यानादीगु दु। थ्व यात्राय् दान्तेया मार्गदर्शक वय्‌कःया मतिनामि बियात्रिस जुइ, गुम्हेस्यां दान्तेयात गुंगु खगोलीय ग्वः (Nine Spheres of Heaven) जुयाः तपेंक परमेश्वरया उपस्थिति दुगु दक्ले च्वय्‌गु थाय् 'एम्पायरियन' (Empyrean) तक यङ्की। थ्व भागय् स्वर्गयात ग्रह, नक्षत्र, व जःया रूपय् प्रस्तुत यानातःगु दु, गन पुण्यात्मातयेसं परमेश्वरया दर्शन व असीम आनन्द प्राप्त याइ। थुकिलि मध्यकालीन इसाई धर्मशास्त्र, दर्शनशास्त्र, व खगोल विज्ञानया उच्च ज्ञानया काव्यात्मक वर्णन खनेदु। पारादिसो थःगु आध्यात्मिक गम्भीरता, जःया प्रतीक, व अमूर्त विचाःतयेगु कलात्मक न्ह्यब्वःया निंतिं नांजाः। थ्व भागया अन्त्यय् दान्तें परमेश्वरया दिव्य रूप व मतिनाया दर्शन याइ। ==स्वयादिसँ== * [[इटाली]] [[पुचः:दान्ते अलिघियेरीया च्वखँ]] [[en:Divine Comedy]] tipvyvvur55uvw2zrssxovv8dhu6g2z 0 308767 1126292 2026-09-27T19:06:20Z Eukesh 11 Redirected page to [[दिभाइन कमेदी]] 1126292 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[दिभाइन कमेदी]] tmfac6inj31bxg53b6yaz42lc9leqg5 0 308768 1126295 2026-09-27T19:39:25Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''इन्फर्नो''' (Inferno) प्रसिद्ध इतालियन चिनाखँमि [[दान्ते अलिघियेरी]]जुया महान महाकाव्य '[[डिवाइन कमेदी]]' (Divine Comedy) या न्हापांगु व दक्ले नांजाःगु भाग खः। नेपालभासय् थुकिया अर्थ 'नर्क' जुइ। थ्... 1126295 wikitext text/x-wiki '''इन्फर्नो''' (Inferno) प्रसिद्ध इतालियन चिनाखँमि [[दान्ते अलिघियेरी]]जुया महान महाकाव्य '[[डिवाइन कमेदी]]' (Divine Comedy) या न्हापांगु व दक्ले नांजाःगु भाग खः। नेपालभासय् थुकिया अर्थ 'नर्क' जुइ। थ्व भागय् दान्तें नर्कया काल्पनिक यात्राय् जुइगु घटनातयेगु वर्णन यानादीगु दु। थ्व यात्राय् प्राचीन रोमन च्वमि भर्जिलं दान्तेया मार्गदर्शकया रूपय् ज्या याइ। दान्तेया अवधारणा अनुसार नर्क पृथ्वीया दुने चक्रया रूपय् गुंगू तकिं (Nine Circles of Hell) य् बायातःगु दु। मनूतयेसं याःगु पापया गम्भीरता अनुसार इमिसं उगु हे तकिंया सजायं फइ। थुकि लोभ, व्यभिचार, हिंसा, व धोकेबाजी थेंज्याःगु पाप याइपिंत बिइगु सजाँयया नाटकीय व कलात्मक वर्णन यानातःगु दु। थ्व ब्वदुने दान्तें समकालीन इटालीया भ्रष्ट राजनीतिज्ञ, धार्मिक नेता, व ऐतिहासिक पात्रतयेत नर्कय् क्यनाः सामाजिक ध्याचू यानादीगु दु। इन्फर्नो थःगु जीवन्त कल्पना, कडा प्रतीक, व काव्यिक सौन्दर्यया निंतिं हलिम साहित्यय् नांजाः। ==स्वयादिसँ== * [[इटाली]] [[पुचः:दान्ते अलिघियेरीया च्वखँ]] [[en:Inferno (Dante)]] auwsi6dhmq0lymapcxfesvy9bkai35j 0 308769 1126298 2026-09-27T19:40:39Z Eukesh 11 Redirected page to [[दिभाइन कमेदी]] 1126298 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[दिभाइन कमेदी]] tmfac6inj31bxg53b6yaz42lc9leqg5 0 308770 1126299 2026-09-27T19:43:49Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''पुर्गातोरियो''' (Purgatorio) महान इतालियन चिनाखँमि [[दान्ते अलिघिये]]या महाकाव्य '[[डिवाइन कमेदी]]' (Divine Comedy) या निक्वःगु भाग खः। नेपालभासय् थुकिया अर्थ 'पापशोधन थाय्' वा 'शुद्धि पर्वत' जुइ। नर्... 1126299 wikitext text/x-wiki '''पुर्गातोरियो''' (Purgatorio) महान इतालियन चिनाखँमि [[दान्ते अलिघिये]]या महाकाव्य '[[डिवाइन कमेदी]]' (Divine Comedy) या निक्वःगु भाग खः। नेपालभासय् थुकिया अर्थ 'पापशोधन थाय्' वा 'शुद्धि पर्वत' जुइ। नर्क (इन्फर्नो) या यात्रा सिधयेकाः चिनाखँमि दान्ते व वय्‌कःया मार्गदर्शक भर्जिल पापकथं शुद्ध जुइगु पर्वत (Mount Purgatory) य् थ्यनि। थ्व पर्वतय् न्हय्‌गु तकिं (Seven Terraces) दु, गुगु न्हेगु मू पाप (Seven Deadly Sins) दसु: अहङ्कार, ईर्ष्या, क्रोध, आलस्य, लोभ, अप्व नैगु, व कामवासना या शुद्धीकरणलिसे सम्बन्धित दु। थन च्वंपिं आत्मातयेसं थःगु पापया प्रायश्चित यानाः स्वर्ग (पारादिसो) वनेगु निंतिं आत्मायात शुद्ध याइ। इन्फर्नो स्वया थ्व भागय् आशा, प्रार्थना, व आध्यात्मिक सुधारया वातावरण खनेदु। थ्व भागया अन्त्यय् भर्जिल दान्तेयात त्वःताः वनि व दान्तेया मतिनामि बियात्रिसं वय्‌कःयात स्वर्गया यात्राय् न्ह्यःने यङ्की। पुर्गातोरियो आत्माया नैतिक व आध्यात्मिक विकासया प्रतीक खः। ==स्वयादिसँ== * [[इटाली]] [[पुचः:दान्ते अलिघियेरीया च्वखँ]] [[en:Purgatorio]] 2uklovucn6xool2w5e05iugbfe6yjdg 1126301 1126299 2026-09-27T19:44:42Z Eukesh 11 1126301 wikitext text/x-wiki '''पुर्गातोरियो''' (Purgatorio) महान इतालियन चिनाखँमि [[दान्ते अलिघियेरी]]या महाकाव्य '[[डिवाइन कमेदी]]' (Divine Comedy) या निक्वःगु भाग खः। नेपालभासय् थुकिया अर्थ 'पापशोधन थाय्' वा 'शुद्धि पर्वत' जुइ। नर्क (इन्फर्नो) या यात्रा सिधयेकाः चिनाखँमि दान्ते व वय्‌कःया मार्गदर्शक भर्जिल पापकथं शुद्ध जुइगु पर्वत (Mount Purgatory) य् थ्यनि। थ्व पर्वतय् न्हय्‌गु तकिं (Seven Terraces) दु, गुगु न्हेगु मू पाप (Seven Deadly Sins) दसु: अहङ्कार, ईर्ष्या, क्रोध, आलस्य, लोभ, अप्व नैगु, व कामवासना या शुद्धीकरणलिसे सम्बन्धित दु। थन च्वंपिं आत्मातयेसं थःगु पापया प्रायश्चित यानाः स्वर्ग (पारादिसो) वनेगु निंतिं आत्मायात शुद्ध याइ। इन्फर्नो स्वया थ्व भागय् आशा, प्रार्थना, व आध्यात्मिक सुधारया वातावरण खनेदु। थ्व भागया अन्त्यय् भर्जिल दान्तेयात त्वःताः वनि व दान्तेया मतिनामि बियात्रिसं वय्‌कःयात स्वर्गया यात्राय् न्ह्यःने यङ्की। पुर्गातोरियो आत्माया नैतिक व आध्यात्मिक विकासया प्रतीक खः। ==स्वयादिसँ== * [[इटाली]] [[पुचः:दान्ते अलिघियेरीया च्वखँ]] [[en:Purgatorio]] 2c68v3eczag1dt22syg9b4s7em39fat 0 308771 1126303 2026-09-27T19:47:39Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''पारादिसो''' (Paradiso) प्रसिद्ध इतालियन चिनाखँमि दान्ते अलिघियेरी (Dante Alighieri) या महान महाकाव्य [[डिवाइन कमेदी]] (Divine Comedy) या स्वंगूगु व अन्तिम भाग खः। नेपालभासय् थुकिया अर्थ 'स्वर्ग' जुइ। थ्व भा... 1126303 wikitext text/x-wiki '''पारादिसो''' (Paradiso) प्रसिद्ध इतालियन चिनाखँमि दान्ते अलिघियेरी (Dante Alighieri) या महान महाकाव्य [[डिवाइन कमेदी]] (Divine Comedy) या स्वंगूगु व अन्तिम भाग खः। नेपालभासय् थुकिया अर्थ 'स्वर्ग' जुइ। थ्व भागय् च्वमि दान्तें स्वर्गया काल्पनिक यात्राय् थ्यंगु वर्णन यानादीगु दु। थ्व यात्राय् दान्तेया मार्गदर्शक वय्‌कःया मतिनामि बियात्रिस जुइ, गुम्हेस्यां दान्तेयात गुंगु खगोलीय ग्वः (Nine Spheres of Heaven) जुयाः तपेंक परमेश्वरया उपस्थिति दुगु दक्ले च्वय्‌गु थाय् 'एम्पायरियन' (Empyrean) तक यङ्की। थ्व भागय् स्वर्गयात ग्रह, नक्षत्र, व जःया रूपय् प्रस्तुत यानातःगु दु, गन पुण्यात्मातयेसं परमेश्वरया दर्शन व असीम आनन्द प्राप्त याइ। थुकिलि मध्यकालीन इसाई धर्मशास्त्र, दर्शनशास्त्र, व खगोल विज्ञानया उच्च ज्ञानया काव्यात्मक वर्णन खनेदु। पारादिसो थःगु आध्यात्मिक गम्भीरता, जःया प्रतीक, व अमूर्त विचाःतयेगु कलात्मक न्ह्यब्वःया निंतिं नांजाः। थ्व भागया अन्त्यय् दान्तें परमेश्वरया दिव्य रूप व मतिनाया दर्शन याइ। ==स्वयादिसँ== * [[इटाली]] [[पुचः:दान्ते अलिघियेरीया च्वखँ]] [[en:Paradiso (Dante)]] 457v23cbgohe2bdpg6o7wcy24i7bgnk 0 308772 1126307 2026-09-27T20:00:21Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''अ त्री ग्रोज इन ब्रुकलिन''' (A Tree Grows in Brooklyn) सन् १९४३ य् बेटी स्मिथ (Betty Smith)जुं च्वयादीगु छगू प्रसिद्ध अमेरिकन उपन्यास खः। थ्व सफू नीगु शताब्दीया न्हापांगु दशकय् न्युयोर्कया ब्रुकलिन शह... 1126307 wikitext text/x-wiki '''अ त्री ग्रोज इन ब्रुकलिन''' (A Tree Grows in Brooklyn) सन् १९४३ य् बेटी स्मिथ (Betty Smith)जुं च्वयादीगु छगू प्रसिद्ध अमेरिकन उपन्यास खः। थ्व सफू नीगु शताब्दीया न्हापांगु दशकय् न्युयोर्कया ब्रुकलिन शहरय् च्वँपिं छगू निर्धन इटालियन-आइरिश परिवारया जीवनय् आधारित दु। सफूया मू पात्र फ्रान्सी नोलान (Francie Nolan) नांया छम्ह चिधंम्ह मिसा खः, गुम्हेस्यां थःगु जीवनया दुःख, गरिबी, व सङ्घर्षया दथुइ नं ब्वनेगु व म्हसीकेगु इच्छायात कायम तइ। थ्व उपन्यासय् फ्रान्सीया मा-बाः व दाजु-किजानापया स्वापू, अले ब्रुकलिनया समाजया जीवन्त चित्र प्रस्तुत यानातःगु दु। सफूया नां 'अ त्री ग्रोज इन ब्रुकलिन' छगू सिमा (Tree of Heaven) या प्रतीक खः, गुगु कडा परिस्थिति व फोहोर वातावरणय् नं बुयावयेफु। थ्व सिमा फ्रान्सी व वय्‌कःया परिवारया जीवन व आशाया प्रतीक खः। थ्व उपन्यास पिथने धुंकाः तःधंगु व्यावसायिक सफलता प्राप्त यात व हलिं न्यंक लखौं ब्वँनामिपिनिगु यःगु सफू जुल। थ्व सफूयात अमेरिकन साहित्यया छगू उत्कृष्ट कालजयी दसुया कथं म्हसीकी। थुकिया आधारय् लिपा नांजाःगु संकिपा व थिएटर नाटक नं दयेकातःगु दु। थ्व उपन्यासय् परिवार, शिक्षा, गरिबी, व व्यक्तिगत विकासया विषययात तसकं मार्मिक बाखँ क्यनातःगु दु। थौंकन्हे नं थ्व सफू ब्वँनामिपिं व समीक्षकपिं दथुइ उतिकं हे प्रशंसा कयातःगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[अमेरिकन साहित्य]] [[पुचः:अमेरिकन उपन्यास]] [[en:A Tree Grows in Brooklyn (novel)]] ro57cyl1zqjn0mm02yfyfadk33qlcv0 0 308773 1126308 2026-09-27T20:38:37Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''अमेरिकन साहित्य''' (American literature) धइगु [[संयुक्त राज्य अमेरिका]] व थुकिया न्हापांगु उपनिवेश कालय् च्वयातःगु लिखित साहित्यया ख्यः खः। वर्तमान अमेरिकाय् थीथी अमेरिकन जनजातितेगु साहित्... 1126308 wikitext text/x-wiki '''अमेरिकन साहित्य''' (American literature) धइगु [[संयुक्त राज्य अमेरिका]] व थुकिया न्हापांगु उपनिवेश कालय् च्वयातःगु लिखित साहित्यया ख्यः खः। वर्तमान अमेरिकाय् थीथी अमेरिकन जनजातितेगु साहित्य ताहाकःगु इलं निसें दयाच्वन। अंग्रेजी भासय् थ्व साहित्यया विकास १७गू शताब्दी निसें अमेरिकाय् बेलायती उपनिवेश स्थापित जुइबले निसें सुरु जूगु खः। न्हापांगु ईलय् अमेरिकन साहित्य मू रूपं धार्मिक च्वसु, धार्मिक प्रवचन, व ऐतिहासिक विवरणय् जक सीमित जुयाच्वन। १८गू शताब्दीया [[अमेरिकन क्रान्ति]] व स्वतन्त्रता संग्राम लिपा अमेरिकाया राष्ट्रिय पहिचान निर्माण यायेगु भावना साहित्यय् खनेदतः। १९गू शताब्दीइ [[वाशिंगटन अर्भिङ]], [[एडगर एलन पो]], व [[राल्फ वाल्डो इमर्सन]] थेंज्याःपिं च्वमिपिं पाखे अमेरिकन साहित्ययात छगू स्वतन्त्र व विशिष्ट पहिचां दयेकेगु ज्या जुल। थ्व हे ईलय् [[वाल्ट ह्विटम्यान]] व [[एमिली डिकिन्सन]] थेंज्याःपिं च्वमितेसं अमेरिकन काव्य क्षेत्रय् न्हूगु आयाम दयेकल। [[हर्मन मेलभिल]]या '[[मोबी डिक]]' व [[नथानिएल हथर्न]]या '[[द स्कार्लेट लेटर]]' थेंज्याःगु उपन्यासत अमेरिकन साहित्यया कालजयी दसु खः। [[मार्क ट्वेन]]नं अमेरिकाया स्थानीय बोली व जनजीवनयात कयाः च्वयादीगु उपन्यास '[[हकलबेरी फिन]]' न्हूगु अमेरिकन आख्यान शैलीया स्तम्भ जुल। नीगु शताब्दीइ अमेरिकन साहित्य हलिंन्यंक हे तसकं प्रभावशाली जुल, गुकिलि [[अर्नेस्ट हेमिङ्गवे]], [[फ्रांसिस स्कट फिट्जगेराल्ड]], व [[विलियम फल्कनर]] थेंज्याःपिं महान साहित्यकारतयेगु योगदान दत। थ्व ईलय् युरोपियन प्रभाव स्वया ब्यागलं जुयाः अमेरिकन म्हगसः (American Dream), जातीय विविधता, व आधुनिक जीवनया संवेदनशीलता यात कयाः च्वयेगु यानाहल। अमेरिकन साहित्यय् अफ्रिकन-अमेरिकन च्वमिपिं दसु टोनी मोरिसन व ल्याङ्स्टन ह्युजेसया योगदानं साहित्ययात झन् समृद्ध यात। थौंकन्हे अमेरिकन साहित्य हलिमया दक्ले विविधतापूर्ण व व्यापक साहित्यय् छगू ख, गुकिलि थीथी नस्ल व संस्कृतिया च्वमिपिं दुथ्याः। थ्व साहित्यं हलिम साहित्य व संस्कृतिइ तःधंगु प्रभाव तयातःगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[संयुक्त राज्य अमेरिका]] [[पुचः:साहित्य]] [[en:American literature]] miscs024wkj9uy5a5npcq92gb7l4t1f 0 308774 1126310 2026-09-27T20:40:32Z Eukesh 11 Redirected page to [[राल्फ वाल्दो इमर्सन]] 1126310 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[राल्फ वाल्दो इमर्सन]] mhep6ki8l4jz9qjtd9l1bbxf4vmoi3o 0 308775 1126311 2026-09-27T20:40:54Z Eukesh 11 Redirected page to [[एद्गार एलेन पो]] 1126311 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[एद्गार एलेन पो]] 2qi9oifg42eppwug3c8kd591dqkmfuh 0 308776 1126312 2026-09-27T20:41:14Z Eukesh 11 Redirected page to [[वाल्त व्हितम्यान]] 1126312 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[वाल्त व्हितम्यान]] 479auma5rkz1bc08irjp2rp6gwja6u0 0 308777 1126313 2026-09-27T20:41:56Z Eukesh 11 Redirected page to [[न्याथानील ह:थोर्न]] 1126313 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[न्याथानील ह:थोर्न]] e3v12451cikuj0jap81o4r0r9belgjs 0 308778 1126314 2026-09-27T20:42:31Z Eukesh 11 Redirected page to [[द एड्भेन्चर्स अफ हकलबेरी फिन]] 1126314 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[द एड्भेन्चर्स अफ हकलबेरी फिन]] jmpgaqzxujyuq3h0r3c328go5y7b845 0 308779 1126315 2026-09-27T20:42:53Z Eukesh 11 Redirected page to [[अर्नेस्ट हेमिङ्वे]] 1126315 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[अर्नेस्ट हेमिङ्वे]] 1m21h4s7pumf0r2vg1otug0oict83h3 0 308780 1126317 2026-09-27T20:53:43Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''समकालीन कला''' (Contemporary art) धइगु नीगु शताब्दीया लिपांगु भाग (विशेष कथं सन् १९६० व १९७० या दशक) निसें थौंकन्हे तकया ईलय् दयेकातःगु वा सिर्जना यानातःगु कला खः। थ्व कलां न्हापांगु आधुनिक... 1126317 wikitext text/x-wiki '''समकालीन कला''' (Contemporary art) धइगु नीगु शताब्दीया लिपांगु भाग (विशेष कथं सन् १९६० व १९७० या दशक) निसें थौंकन्हे तकया ईलय् दयेकातःगु वा सिर्जना यानातःगु कला खः। थ्व कलां न्हापांगु आधुनिक कला (Modern art) या परम्परागत सीमायात परिमार्जित यासें न्हूगु शैली व अवधारणायात दुथ्याकातःगु दु। समकालीन कलाय् चित्रकला व मूर्तिकला जक मखुसे डिजिटल प्रविधि, भिडियो, पर्फर्मेन्स (Performance), व इन्स्टलेसन (Installation) थेंज्याःगु थीथी माध्यमया छ्यलाबुला जुइ। थ्व कलां थौंकन्हेया वैश्विक समाज, राजनीति, वातावरण, पहिचां, व प्रविधिया विषययात कयाः न्हेसः थनी। थ्व कलाय् कलाकृति दयेकेगु माध्यम स्वया नं उकिया दुनेया बिचाः व सन्देशयात अप्वः महत्त्व बियातःगु दइ। हलिंन्यंक थीथी संस्कृति व समाजया कलाकारतयेसं थःगु स्थानीय व वैश्विक अनुभवयात थ्व कलाया माध्यमं क्यनेगु याइ। थौंकन्हे हलिमया मू नगरतयेगु ग्यालरी, संग्रहालय/मुनाछेँ, व कला नखः (Biennials) मू आकर्षण समकालीन कला हे जुयाच्वंगु दु। थ्व कलां स्वकुमिपिंत कला स्वयेगु जक मखुसे उकिया अर्थ थुइकेत विचार यायेत नं बाध्य याइ। थ्व कलां कला क्षेत्रय् निरन्तर न्हूगु प्रयोग व सम्भावनाया उजागर यानाच्वंगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[कला]] [[पुचः:कला]] [[en:Contemporary art]] 0dnlk7vfmituja6huiunufmmx425t3d 1126318 1126317 2026-09-27T20:53:53Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Contemporary art]] to [[समकालीन कला]] 1126317 wikitext text/x-wiki '''समकालीन कला''' (Contemporary art) धइगु नीगु शताब्दीया लिपांगु भाग (विशेष कथं सन् १९६० व १९७० या दशक) निसें थौंकन्हे तकया ईलय् दयेकातःगु वा सिर्जना यानातःगु कला खः। थ्व कलां न्हापांगु आधुनिक कला (Modern art) या परम्परागत सीमायात परिमार्जित यासें न्हूगु शैली व अवधारणायात दुथ्याकातःगु दु। समकालीन कलाय् चित्रकला व मूर्तिकला जक मखुसे डिजिटल प्रविधि, भिडियो, पर्फर्मेन्स (Performance), व इन्स्टलेसन (Installation) थेंज्याःगु थीथी माध्यमया छ्यलाबुला जुइ। थ्व कलां थौंकन्हेया वैश्विक समाज, राजनीति, वातावरण, पहिचां, व प्रविधिया विषययात कयाः न्हेसः थनी। थ्व कलाय् कलाकृति दयेकेगु माध्यम स्वया नं उकिया दुनेया बिचाः व सन्देशयात अप्वः महत्त्व बियातःगु दइ। हलिंन्यंक थीथी संस्कृति व समाजया कलाकारतयेसं थःगु स्थानीय व वैश्विक अनुभवयात थ्व कलाया माध्यमं क्यनेगु याइ। थौंकन्हे हलिमया मू नगरतयेगु ग्यालरी, संग्रहालय/मुनाछेँ, व कला नखः (Biennials) मू आकर्षण समकालीन कला हे जुयाच्वंगु दु। थ्व कलां स्वकुमिपिंत कला स्वयेगु जक मखुसे उकिया अर्थ थुइकेत विचार यायेत नं बाध्य याइ। थ्व कलां कला क्षेत्रय् निरन्तर न्हूगु प्रयोग व सम्भावनाया उजागर यानाच्वंगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[कला]] [[पुचः:कला]] [[en:Contemporary art]] 0dnlk7vfmituja6huiunufmmx425t3d 0 308781 1126319 2026-09-27T20:53:53Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Contemporary art]] to [[समकालीन कला]] 1126319 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[समकालीन कला]] shwmtkj1uu05wxe230ekz1hnany064m 0 308782 1126320 2026-09-28T00:02:19Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''वैचारिक कला''' बाय् '''कन्सेप्चुअल आर्ट''' (Conceptual art) धइगु १९६० या दशकय् सुरु जूगु छगू मुख्य कला झ्वः खः गन कलाया भौतिक रूप स्वया नं उकिया ल्युने दुगु अवधारणा वा विचाः (Concept) या मुख्य महत्त्... 1126320 wikitext text/x-wiki '''वैचारिक कला''' बाय् '''कन्सेप्चुअल आर्ट''' (Conceptual art) धइगु १९६० या दशकय् सुरु जूगु छगू मुख्य कला झ्वः खः गन कलाया भौतिक रूप स्वया नं उकिया ल्युने दुगु अवधारणा वा विचाः (Concept) या मुख्य महत्त्व दइ। थ्व कला शैलीइ कलाकारं कलाकृति दयेकेत पारंपरिक कला ज्वलं दसु क्यानभास, रंग, वा मतेरियल छ्यले हे माः धइगु मदु। थन विचाः वा धारणा हे कलाया मू सार जुइ व भौतिक वस्तु उगु विचाःयात ब्वयेगु माध्यम जक जुइ। थ्व ज्याझ्वः आधुनिक कलाया व्यवसायीकरण व भौतिकतावादया विरोधय् ब्वलन। वैचारिक कलाय् लिखित च्वसँ, न्ह्यसः, नक्सा, फोटो, पर्फर्मेन्स, वा साधारण न्हिथं छ्यलिगु वस्तुतयेगु प्रयोग जुयेफु। थ्व कला शैलीं स्वकुमिपिंत सौन्दर्य जक स्वयेगु स्वया नं कलाया अर्थ व परिभाषाया बारेय् चिन्तन यायेत न्ह्याकी। मार्सेल डुच्याम्प (Marcel Duchamp) या न्हापांगु 'रेडीमेड' (Readymade) कार्यतयेत थ्व कलाया मू प्रेरणा स्रोत कथं म्हसीकी। थ्व कलां लिपांगु समकालीन कला क्षेत्रय् तःधंगु परिवर्तन हयाबिल। थौंकन्हे थ्व शैली हलिंन्यंक कला क्षेत्रय् तसकं प्रभावशाली जुयाच्वंगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[कला]] [[पुचः:कला]] [[en:Conceptual art]] j8h139csro2ep4v3rna0eth9uhhc0g4 1126321 1126320 2026-09-28T00:02:27Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Conceptual art]] to [[वैचारिक कला]] 1126320 wikitext text/x-wiki '''वैचारिक कला''' बाय् '''कन्सेप्चुअल आर्ट''' (Conceptual art) धइगु १९६० या दशकय् सुरु जूगु छगू मुख्य कला झ्वः खः गन कलाया भौतिक रूप स्वया नं उकिया ल्युने दुगु अवधारणा वा विचाः (Concept) या मुख्य महत्त्व दइ। थ्व कला शैलीइ कलाकारं कलाकृति दयेकेत पारंपरिक कला ज्वलं दसु क्यानभास, रंग, वा मतेरियल छ्यले हे माः धइगु मदु। थन विचाः वा धारणा हे कलाया मू सार जुइ व भौतिक वस्तु उगु विचाःयात ब्वयेगु माध्यम जक जुइ। थ्व ज्याझ्वः आधुनिक कलाया व्यवसायीकरण व भौतिकतावादया विरोधय् ब्वलन। वैचारिक कलाय् लिखित च्वसँ, न्ह्यसः, नक्सा, फोटो, पर्फर्मेन्स, वा साधारण न्हिथं छ्यलिगु वस्तुतयेगु प्रयोग जुयेफु। थ्व कला शैलीं स्वकुमिपिंत सौन्दर्य जक स्वयेगु स्वया नं कलाया अर्थ व परिभाषाया बारेय् चिन्तन यायेत न्ह्याकी। मार्सेल डुच्याम्प (Marcel Duchamp) या न्हापांगु 'रेडीमेड' (Readymade) कार्यतयेत थ्व कलाया मू प्रेरणा स्रोत कथं म्हसीकी। थ्व कलां लिपांगु समकालीन कला क्षेत्रय् तःधंगु परिवर्तन हयाबिल। थौंकन्हे थ्व शैली हलिंन्यंक कला क्षेत्रय् तसकं प्रभावशाली जुयाच्वंगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[कला]] [[पुचः:कला]] [[en:Conceptual art]] j8h139csro2ep4v3rna0eth9uhhc0g4 0 308783 1126322 2026-09-28T00:02:27Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Conceptual art]] to [[वैचारिक कला]] 1126322 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[वैचारिक कला]] 2prc4stsvc2razbety7hhkkxmwo33rr 0 308784 1126323 2026-09-28T00:04:53Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''ल्यान्ड आर्ट''' (Land art) वा अर्थ आर्ट (Earth art) १९६० व १९७० या दशकय् अमेरिका व युरोपय् ब्वःगु छगू कला ज्याझ्वः खः गन कलाकारतयेसं प्रकृति व प्राकृतिक भूभागयात हे कलाया माध्यमया रूपय् छ्यली... 1126323 wikitext text/x-wiki '''ल्यान्ड आर्ट''' (Land art) वा अर्थ आर्ट (Earth art) १९६० व १९७० या दशकय् अमेरिका व युरोपय् ब्वःगु छगू कला ज्याझ्वः खः गन कलाकारतयेसं प्रकृति व प्राकृतिक भूभागयात हे कलाया माध्यमया रूपय् छ्यली। थ्व कलाय् परम्परागत ग्यालरी वा संग्रहालयया घेरा स्वया पिने वनाः गुँ, मरुभूमि, समुद्र तट, व ख्यलय् कला सिर्जना याइ। थ्व कलाय् चा, ल्वहं, सिमा, लः आदि थेंज्याःगु प्राकृतिक सामग्रीतयेगु छ्यलाबुला यानाः विशाल कलाकृतित दयेकी। थ्व कलाया मू उद्देश्य कलायात व्यावसायिक ग्यालरी प्रणाली पाखे मुक्त यायेगु व प्रकृतिनाप कलाया स्वापू क्यनेगु खः। ल्यान्ड आर्ट कलाकृतित यक्व समय तक प्राकृतिक वातावरण लिसे दया च्वनी व ईया नापं प्राकृतिक परिवर्तन पाखे प्रभावित जुइ। रोबर्ट स्मिथसन (Robert Smithson) या 'स्पाइरल जेटी' (Spiral Jetty) थ्व कला शैलीया छगू विश्व प्रसिद्ध दसु खः। थ्व कलां वातावरण, भूगोल व प्राकृतिक चक्रप्रति मनूतयेगु मति थकायेत तःधंगु योगदान बियातःगु दु। थौंकन्हे वातावरण संरक्षणया दृष्टिकोणं नं थ्व कलाया अध्ययन जुइगु या। ==स्वयादिसँ== * [[कला]] [[पुचः:कला]] [[en:Land art]] ih1u5jibts9biir7yaizmuwt89wf8x3 1126324 1126323 2026-09-28T00:05:01Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Land art]] to [[ल्यान्ड आर्ट]] 1126323 wikitext text/x-wiki '''ल्यान्ड आर्ट''' (Land art) वा अर्थ आर्ट (Earth art) १९६० व १९७० या दशकय् अमेरिका व युरोपय् ब्वःगु छगू कला ज्याझ्वः खः गन कलाकारतयेसं प्रकृति व प्राकृतिक भूभागयात हे कलाया माध्यमया रूपय् छ्यली। थ्व कलाय् परम्परागत ग्यालरी वा संग्रहालयया घेरा स्वया पिने वनाः गुँ, मरुभूमि, समुद्र तट, व ख्यलय् कला सिर्जना याइ। थ्व कलाय् चा, ल्वहं, सिमा, लः आदि थेंज्याःगु प्राकृतिक सामग्रीतयेगु छ्यलाबुला यानाः विशाल कलाकृतित दयेकी। थ्व कलाया मू उद्देश्य कलायात व्यावसायिक ग्यालरी प्रणाली पाखे मुक्त यायेगु व प्रकृतिनाप कलाया स्वापू क्यनेगु खः। ल्यान्ड आर्ट कलाकृतित यक्व समय तक प्राकृतिक वातावरण लिसे दया च्वनी व ईया नापं प्राकृतिक परिवर्तन पाखे प्रभावित जुइ। रोबर्ट स्मिथसन (Robert Smithson) या 'स्पाइरल जेटी' (Spiral Jetty) थ्व कला शैलीया छगू विश्व प्रसिद्ध दसु खः। थ्व कलां वातावरण, भूगोल व प्राकृतिक चक्रप्रति मनूतयेगु मति थकायेत तःधंगु योगदान बियातःगु दु। थौंकन्हे वातावरण संरक्षणया दृष्टिकोणं नं थ्व कलाया अध्ययन जुइगु या। ==स्वयादिसँ== * [[कला]] [[पुचः:कला]] [[en:Land art]] ih1u5jibts9biir7yaizmuwt89wf8x3 0 308785 1126325 2026-09-28T00:05:01Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Land art]] to [[ल्यान्ड आर्ट]] 1126325 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ल्यान्ड आर्ट]] do03tomlu7wqaaxero9t7qtw60ax48b 0 308786 1126326 2026-09-28T00:07:31Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''मिनिमलिज्म''' वा '''अल्पवाद''' (Minimalism) द्वितीय विश्वयुद्ध लिपा, विशेष कथं १९६० या दशकय् न्युयोर्क नगरय् विकास जूगु छगू कला व वास्तुकला ज्याझ्वः खः। थ्व कला शैलीइ अत्यधिक सादा, शुद्धता,... 1126326 wikitext text/x-wiki '''मिनिमलिज्म''' वा '''अल्पवाद''' (Minimalism) द्वितीय विश्वयुद्ध लिपा, विशेष कथं १९६० या दशकय् न्युयोर्क नगरय् विकास जूगु छगू कला व वास्तुकला ज्याझ्वः खः। थ्व कला शैलीइ अत्यधिक सादा, शुद्धता, व ज्यामितीय रूप (Geometric forms) या छ्यलाबुला याइ। थ्व कलां अनावश्यक सजावट, जटिलता व भावनात्मक अभिव्यक्तियात पूर्ण रूपं चीकाः मू व मदयेक मगाःगु तत्त्वत जक तइ। मिनिमलिस्ट कलाकारतयेसं घन (Cube), ध्वः, व साधारण रङ्गया प्रयोग यानाः कलाकृति दयेकी। थ्व आन्दोलन अमूर्त अभिव्यक्तिवाद (Abstract Expressionism) या अत्यधिक भावुकता व जटिलताया प्रतिक्रिया कथं ब्वःगु खः। थ्व कलाया मू सिद्धान्त 'म्हो हे अप्वः खः' (Less is more) धइगु खः। थ्व कला शैली चित्रकला व मूर्तिकलाय् जक सीमित मजुसे वास्तुकला, संगीत, फेसन व जीवनशैलीइ नं तःधंगु प्रभाव याःगु दु। डोनाल्ड जुड (Donald Judd) व ड्यान फ्ल्याभिन थेंज्याःपिं कलाकारत थ्व ज्याझ्वःया मू जवाः खः। थौंकन्हे मिनिमलिज्म आधुनिक डिजाइन व वास्तुशैलीइ तसकं नांजाः। ==स्वयादिसँ== * [[कला]] [[पुचः:कला]] [[en:Minimalism]] gj18hg4o605jx6y06midf9zim9i1cob 1126327 1126326 2026-09-28T00:07:42Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Minimalism]] to [[मिनिमलिजम]] 1126326 wikitext text/x-wiki '''मिनिमलिज्म''' वा '''अल्पवाद''' (Minimalism) द्वितीय विश्वयुद्ध लिपा, विशेष कथं १९६० या दशकय् न्युयोर्क नगरय् विकास जूगु छगू कला व वास्तुकला ज्याझ्वः खः। थ्व कला शैलीइ अत्यधिक सादा, शुद्धता, व ज्यामितीय रूप (Geometric forms) या छ्यलाबुला याइ। थ्व कलां अनावश्यक सजावट, जटिलता व भावनात्मक अभिव्यक्तियात पूर्ण रूपं चीकाः मू व मदयेक मगाःगु तत्त्वत जक तइ। मिनिमलिस्ट कलाकारतयेसं घन (Cube), ध्वः, व साधारण रङ्गया प्रयोग यानाः कलाकृति दयेकी। थ्व आन्दोलन अमूर्त अभिव्यक्तिवाद (Abstract Expressionism) या अत्यधिक भावुकता व जटिलताया प्रतिक्रिया कथं ब्वःगु खः। थ्व कलाया मू सिद्धान्त 'म्हो हे अप्वः खः' (Less is more) धइगु खः। थ्व कला शैली चित्रकला व मूर्तिकलाय् जक सीमित मजुसे वास्तुकला, संगीत, फेसन व जीवनशैलीइ नं तःधंगु प्रभाव याःगु दु। डोनाल्ड जुड (Donald Judd) व ड्यान फ्ल्याभिन थेंज्याःपिं कलाकारत थ्व ज्याझ्वःया मू जवाः खः। थौंकन्हे मिनिमलिज्म आधुनिक डिजाइन व वास्तुशैलीइ तसकं नांजाः। ==स्वयादिसँ== * [[कला]] [[पुचः:कला]] [[en:Minimalism]] gj18hg4o605jx6y06midf9zim9i1cob 0 308787 1126328 2026-09-28T00:07:42Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Minimalism]] to [[मिनिमलिजम]] 1126328 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[मिनिमलिजम]] 7b9jqiyke9zokb96smtp9l735vaqamy 0 308788 1126329 2026-09-28T00:09:44Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''आउटसाइडर आर्ट''' (Outsider art) धइगु औपचारिक कला शिक्षा प्राप्त मयाःपिं व मुख्यधाराया कला हलिम स्वया पिने च्वंपिं मनूतयेसं दयेकातःगु कला खः। थुकियात 'आर्ट ब्रुट' (Art Brut) वा 'कचिगु कला' (Raw art) नं... 1126329 wikitext text/x-wiki '''आउटसाइडर आर्ट''' (Outsider art) धइगु औपचारिक कला शिक्षा प्राप्त मयाःपिं व मुख्यधाराया कला हलिम स्वया पिने च्वंपिं मनूतयेसं दयेकातःगु कला खः। थुकियात 'आर्ट ब्रुट' (Art Brut) वा 'कचिगु कला' (Raw art) नं धाइ, गुगु खँग्वः फ्रांसीसी कलाकार जिन दुबुफेट (Jean Dubuffet) नं न्ह्यःने तयादीगु खः। थ्व कला शैलीइ मानसिक अस्पतालय् च्वंपिं मनूत, समाज पाखे अलग जूगु मनूत, स्व-शिक्षित कलाकारत, व अन्य सिमान्तकृत वर्गया मनूतयेगु सिर्जना दुथ्याइ। थ्व कलाकारतयेसं कला बजाः वा ग्यालरीया नियम व परम्परा स्वया पूर्ण रूपं मुक्त जुयाः थःगु दुनुगलं वःगु भावना व कल्पनायात सिर्जना याइ। थ्व कलाय् प्रयोग जुइगु माध्यम व विषयवस्तु तसकं अनौपचारिक व मौलिक दइ। थ्व कलां कला दयेकेत औपचारिक प्रशिक्षण वा संस्थागत मान्यता हे माः धइगु अवधारणायात चुनौती बिइ। थौंकन्हे आउटसाइडर आर्टयात हलिंन्यंक मू कला संग्रहालय व ग्यालरीतयेसं तःधंगु सम्मान व स्थान बियातःगु दु। थ्व कलां मनू मतिया अनौपचारिक सिर्जनात्मक क्षमतायात क्यनि। ==स्वयादिसँ== * [[कला]] [[पुचः:कला]] [[en:Outsider art]] 2hxsp76lb8xsbmd497sknej3q9dld9q 1126330 1126329 2026-09-28T00:09:51Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Outsider art]] to [[आउटसाइडर आर्ट]] 1126329 wikitext text/x-wiki '''आउटसाइडर आर्ट''' (Outsider art) धइगु औपचारिक कला शिक्षा प्राप्त मयाःपिं व मुख्यधाराया कला हलिम स्वया पिने च्वंपिं मनूतयेसं दयेकातःगु कला खः। थुकियात 'आर्ट ब्रुट' (Art Brut) वा 'कचिगु कला' (Raw art) नं धाइ, गुगु खँग्वः फ्रांसीसी कलाकार जिन दुबुफेट (Jean Dubuffet) नं न्ह्यःने तयादीगु खः। थ्व कला शैलीइ मानसिक अस्पतालय् च्वंपिं मनूत, समाज पाखे अलग जूगु मनूत, स्व-शिक्षित कलाकारत, व अन्य सिमान्तकृत वर्गया मनूतयेगु सिर्जना दुथ्याइ। थ्व कलाकारतयेसं कला बजाः वा ग्यालरीया नियम व परम्परा स्वया पूर्ण रूपं मुक्त जुयाः थःगु दुनुगलं वःगु भावना व कल्पनायात सिर्जना याइ। थ्व कलाय् प्रयोग जुइगु माध्यम व विषयवस्तु तसकं अनौपचारिक व मौलिक दइ। थ्व कलां कला दयेकेत औपचारिक प्रशिक्षण वा संस्थागत मान्यता हे माः धइगु अवधारणायात चुनौती बिइ। थौंकन्हे आउटसाइडर आर्टयात हलिंन्यंक मू कला संग्रहालय व ग्यालरीतयेसं तःधंगु सम्मान व स्थान बियातःगु दु। थ्व कलां मनू मतिया अनौपचारिक सिर्जनात्मक क्षमतायात क्यनि। ==स्वयादिसँ== * [[कला]] [[पुचः:कला]] [[en:Outsider art]] 2hxsp76lb8xsbmd497sknej3q9dld9q 0 308789 1126331 2026-09-28T00:09:51Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Outsider art]] to [[आउटसाइडर आर्ट]] 1126331 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[आउटसाइडर आर्ट]] 24els6mpot49w2fy9g34ln1hyewqidm 0 308790 1126332 2026-09-28T00:12:41Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''पप आर्ट''' (Pop art) १९५० या दशकया लिपांगु भागय् बेलायत व अमेरिकाय् सुरु जूगु छगू नांजाःगु कला ज्याझ्वः खः। थ्व कला शैलीं लोकप्रिय संस्कृति (Popular culture), आम संचार माध्यम, विज्ञापन, कमिक बुक्... 1126332 wikitext text/x-wiki '''पप आर्ट''' (Pop art) १९५० या दशकया लिपांगु भागय् बेलायत व अमेरिकाय् सुरु जूगु छगू नांजाःगु कला ज्याझ्वः खः। थ्व कला शैलीं लोकप्रिय संस्कृति (Popular culture), आम संचार माध्यम, विज्ञापन, कमिक बुक्स व व्यापारिक वस्तुतयेत कलाया विषयवस्तुया रूपय् छ्यलि। थ्व ज्याझ्वः पारम्परिक 'उच्च कला' (High art) या अवधारणा विरुद्ध ब्वःगु खः, गुकिं साधारण न्हिथंया वस्तुतयेत नं कला धकाः म्हसीकिगु विचाः न्ह्यब्वल। पप आर्टय् थीथी रङ्ग, व्यावसायिक छपाई प्रविधि गथे कि सिल्कस्क्रीन (Silkscreen), व कोलाज (Collage) या व्यापक छ्यलाबुला जुइ। [[एन्डी वारहोल]] (Andy Warhol) व [[रोइ लिक्तेन्स्टाइन]] (Roy Lichtenstein) थ्व कला ज्याझ्वःया हलिं प्रसिद्ध कलाकारत खः। वारहोलया क्याम्पबेल्स सुपया बट्टा व म्यारिलिन मनरोया किपा पप आर्टया कालजयी दसु खः। थ्व कलां उपभोक्तावाद, आधुनिक मिडिया, व मास प्रदक्सनया समाज प्रति ध्याचू व टिप्पणी याइ। थौंकन्हे नं पप आर्टया प्रभाव आधुनिक विज्ञापन, फेसन व ग्राफिक डिजाइनय् खनेदु। ==स्वयादिसँ== * [[कला]] [[पुचः:कला]] [[en:Pop art]] 24kpelwc3o8seitks2425fsc8aec0t7 1126333 1126332 2026-09-28T00:12:48Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Pop art]] to [[पप आर्ट]] 1126332 wikitext text/x-wiki '''पप आर्ट''' (Pop art) १९५० या दशकया लिपांगु भागय् बेलायत व अमेरिकाय् सुरु जूगु छगू नांजाःगु कला ज्याझ्वः खः। थ्व कला शैलीं लोकप्रिय संस्कृति (Popular culture), आम संचार माध्यम, विज्ञापन, कमिक बुक्स व व्यापारिक वस्तुतयेत कलाया विषयवस्तुया रूपय् छ्यलि। थ्व ज्याझ्वः पारम्परिक 'उच्च कला' (High art) या अवधारणा विरुद्ध ब्वःगु खः, गुकिं साधारण न्हिथंया वस्तुतयेत नं कला धकाः म्हसीकिगु विचाः न्ह्यब्वल। पप आर्टय् थीथी रङ्ग, व्यावसायिक छपाई प्रविधि गथे कि सिल्कस्क्रीन (Silkscreen), व कोलाज (Collage) या व्यापक छ्यलाबुला जुइ। [[एन्डी वारहोल]] (Andy Warhol) व [[रोइ लिक्तेन्स्टाइन]] (Roy Lichtenstein) थ्व कला ज्याझ्वःया हलिं प्रसिद्ध कलाकारत खः। वारहोलया क्याम्पबेल्स सुपया बट्टा व म्यारिलिन मनरोया किपा पप आर्टया कालजयी दसु खः। थ्व कलां उपभोक्तावाद, आधुनिक मिडिया, व मास प्रदक्सनया समाज प्रति ध्याचू व टिप्पणी याइ। थौंकन्हे नं पप आर्टया प्रभाव आधुनिक विज्ञापन, फेसन व ग्राफिक डिजाइनय् खनेदु। ==स्वयादिसँ== * [[कला]] [[पुचः:कला]] [[en:Pop art]] 24kpelwc3o8seitks2425fsc8aec0t7 0 308791 1126334 2026-09-28T00:12:48Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Pop art]] to [[पप आर्ट]] 1126334 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[पप आर्ट]] jpt4hhdkvzg1d11nm4pcadx9r0akoul 0 308792 1126335 2026-09-28T00:17:16Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''आधुनिक कला बाय् मोदर्न आर्ट''' (Modern art) धइगु सन् १८६० या दशक निसें १९७० या दशक तकया ईलय् सिर्जना जूगु छताजि कलात्मक ज्या व शैली खः। थ्व कालय् कलाकारतयेसं न्हापाया पारम्परिक शैली व मा... 1126335 wikitext text/x-wiki '''आधुनिक कला बाय् मोदर्न आर्ट''' (Modern art) धइगु सन् १८६० या दशक निसें १९७० या दशक तकया ईलय् सिर्जना जूगु छताजि कलात्मक ज्या व शैली खः। थ्व कालय् कलाकारतयेसं न्हापाया पारम्परिक शैली व मान्यतायात त्वताः न्हूगु प्रयोग व दृष्टिकोणयात नालाःकाल। मोदर्न आर्टय् यथार्थवादी चित्रण स्वया नं कलाकारया भावना, प्रयोगशीलता व अमूर्ततायात अप्वः महत्त्व बियातइ। थ्व युगय् औद्योगिक क्रान्ति, प्रविधि व समाजय् जूगु तःधंगु परिवर्तनं कला क्षेत्रय् गम्भीर प्रभाव दयेकल। आधुनिक कलाया दुने प्रभावितवाद, क्युबिजम, अभिव्यञ्जनावाद व अमूर्त कला थेंज्याःगु यक्व मू ज्याझ्वः ब्वलन। [[पाब्लो पिकासो]], [[भिनसेन्ट भान गः]] व [[क्लाउद मोने]] थेंज्याःपिं महान कलाकारत आधुनिक कलाया मू न्ह्यःलुवा खः। थ्व कलां क्यानभासय् दृश्य चित्रण जक मखुसे कलाया मू सारयात न्ह्यःने हल। आधुनिक कलां लिपांगु [[समकालीन कला]]या निंतिं तःधंगु जग दयेकेगु ज्या यात। थौंकन्हे हलिमया मू कला संग्रहालयय् आधुनिक कलाया उत्कृष्ट कृतित सुरक्षित दु। थ्व कलां स्वकुमिपिंत कलायात स्वयेगु व थुइकेगु न्हूगु पहः बियातःगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[कला]] [[पुचः:कला]] [[en:Modern art]] q6ko0scymv4mxsnrvekrq0gj7gqvb6q 1126336 1126335 2026-09-28T00:17:24Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Modern art]] to [[मोदर्न आर्ट]] 1126335 wikitext text/x-wiki '''आधुनिक कला बाय् मोदर्न आर्ट''' (Modern art) धइगु सन् १८६० या दशक निसें १९७० या दशक तकया ईलय् सिर्जना जूगु छताजि कलात्मक ज्या व शैली खः। थ्व कालय् कलाकारतयेसं न्हापाया पारम्परिक शैली व मान्यतायात त्वताः न्हूगु प्रयोग व दृष्टिकोणयात नालाःकाल। मोदर्न आर्टय् यथार्थवादी चित्रण स्वया नं कलाकारया भावना, प्रयोगशीलता व अमूर्ततायात अप्वः महत्त्व बियातइ। थ्व युगय् औद्योगिक क्रान्ति, प्रविधि व समाजय् जूगु तःधंगु परिवर्तनं कला क्षेत्रय् गम्भीर प्रभाव दयेकल। आधुनिक कलाया दुने प्रभावितवाद, क्युबिजम, अभिव्यञ्जनावाद व अमूर्त कला थेंज्याःगु यक्व मू ज्याझ्वः ब्वलन। [[पाब्लो पिकासो]], [[भिनसेन्ट भान गः]] व [[क्लाउद मोने]] थेंज्याःपिं महान कलाकारत आधुनिक कलाया मू न्ह्यःलुवा खः। थ्व कलां क्यानभासय् दृश्य चित्रण जक मखुसे कलाया मू सारयात न्ह्यःने हल। आधुनिक कलां लिपांगु [[समकालीन कला]]या निंतिं तःधंगु जग दयेकेगु ज्या यात। थौंकन्हे हलिमया मू कला संग्रहालयय् आधुनिक कलाया उत्कृष्ट कृतित सुरक्षित दु। थ्व कलां स्वकुमिपिंत कलायात स्वयेगु व थुइकेगु न्हूगु पहः बियातःगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[कला]] [[पुचः:कला]] [[en:Modern art]] q6ko0scymv4mxsnrvekrq0gj7gqvb6q 1126360 1126336 2026-09-28T00:37:35Z Eukesh 11 1126360 wikitext text/x-wiki '''आधुनिक कला बाय् मोदर्न आर्ट''' (Modern art) धइगु सन् १८६० या दशक निसें १९७० या दशक तकया ईलय् सिर्जना जूगु छताजि कलात्मक ज्या व शैली खः। थ्व कालय् कलाकारतयेसं न्हापाया पारम्परिक शैली व मान्यतायात त्वताः न्हूगु प्रयोग व दृष्टिकोणयात नालाःकाल। मोदर्न आर्टय् यथार्थवादी चित्रण स्वया नं कलाकारया भावना, प्रयोगशीलता व अमूर्ततायात अप्वः महत्त्व बियातइ। थ्व युगय् औद्योगिक क्रान्ति, प्रविधि व समाजय् जूगु तःधंगु परिवर्तनं कला क्षेत्रय् गम्भीर प्रभाव दयेकल। आधुनिक कलाया दुने प्रभावितवाद, क्युबिजम, अभिव्यञ्जनावाद व अमूर्त कला थेंज्याःगु यक्व मू ज्याझ्वः ब्वलन। [[पाब्लो पिकासो]], [[भिनसेन्ट भान गः]] व [[क्लाउद मोने]] थेंज्याःपिं महान कलाकारत आधुनिक कलाया मू न्ह्यःलुवा खः। थ्व कलां क्यानभासय् दृश्य चित्रण जक मखुसे कलाया मू सारयात न्ह्यःने हल। आधुनिक कलां लिपांगु [[समकालीन कला]]या निंतिं तःधंगु जग दयेकेगु ज्या यात। थौंकन्हे हलिमया मू कला संग्रहालयय् आधुनिक कलाया उत्कृष्ट कृतित सुरक्षित दु। थ्व कलां स्वकुमिपिंत कलायात स्वयेगु व थुइकेगु न्हूगु पहः बियातःगु दु। ==ताजि== ===क्युबिजम=== थ्व नीगु शताब्दीया न्हापांगु भागय् (लगभग १९०७ निसें १९१४) फ्रान्सय् विकास जूगु छगू तसकं प्रभावशाली व क्रान्तिकारी कला ज्याझ्वः खः। थ्व पहःया पलिस्था नांजाःपिं कलाकारत पाब्लो पिकासो व जोर्जेस ब्राक नं यानादीगु खः। क्युबिजमय् वस्तु वा मनूतयेत छगू हे कोणं स्वयेगु पलेसा उकियात कुचा यानाः ज्यामितीय आकार (गथे कि घन, कोन, व ग्वः) य् विभक्त याइ व छगू हे क्यानभासय् थीथी कोणं छथाय् क्यनि। थ्व शैलीं युरोपेली चित्रकलाय् पुनर्जागरण काल निसें दयावःगु यथार्थवादी दृष्टिकोणयात पूर्ण रूपं तछ्यायेगु ज्या यात। क्युबिजमयात मू रूपं निब्वलय् बायातःगु दु: विश्लेषणात्मक क्युबिजम व संश्लेषणात्मक क्युबिजम। थ्व ज्याझ्वः लिपा आधुनिक मूर्तिकला, वास्तुकला व साहित्यय् नं तःधंगु प्रभाव दयेकल। क्युबिजमं आधुनिक कलाया इतिहासय् अमूर्तता पाखे वनेगु न्हूगु लँपु चायेकाबिल। थौंकन्हे थ्व शैली आधुनिक कलाया दक्ले महत्त्वपूर्ण थां मध्ये छगूया कथं म्हसीकीगु या। ==स्वयादिसँ== * [[कला]] [[पुचः:कला]] [[en:Modern art]] e9i75qpwm6ywd2gnf3nawu974vlf8vi 0 308793 1126337 2026-09-28T00:17:24Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Modern art]] to [[मोदर्न आर्ट]] 1126337 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[मोदर्न आर्ट]] lz1ogb3kfpxe54y7vtku7vter20pwcq 0 308794 1126338 2026-09-28T00:17:49Z Eukesh 11 Redirected page to [[मोदर्न आर्ट]] 1126338 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[मोदर्न आर्ट]] lz1ogb3kfpxe54y7vtku7vter20pwcq 0 308795 1126339 2026-09-28T00:20:44Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''अमूर्त अभिव्यञ्जनावाद''' (Abstract expressionism) द्वितीय विश्वयुद्ध लिपा १९४० या दशकय् न्युयोर्क नगरय् विकास जूगु छगू तःधंगु अमेरिकन कला ज्याझ्वः खः। थ्व कला शैलीं अमेरिकायात न्हापांगु खुस... 1126339 wikitext text/x-wiki '''अमूर्त अभिव्यञ्जनावाद''' (Abstract expressionism) द्वितीय विश्वयुद्ध लिपा १९४० या दशकय् न्युयोर्क नगरय् विकास जूगु छगू तःधंगु अमेरिकन कला ज्याझ्वः खः। थ्व कला शैलीं अमेरिकायात न्हापांगु खुसि हलिम कलाया मू केन्द्रया रूपय् पलिस्था यात। थ्व शैलीइ अमूर्त रूप व तच्वःगु भावनात्मक अभिव्यक्तियात प्राथमिक महत्त्व बियातःगु दइ। थुकिइ कलाकारं थःगु भावना व मनया हलचलयात क्यानभासय् स्वतःस्फूर्त व नाटकीय रूपं प्रस्तुत याइ। [[ज्याक्सन पोलक]] व [[मार्क रोथको]] थ्व कला ज्याझ्वःया मू व नांजाःपिं कलाकारत खः। पोलकया 'ड्रिप पेन्टिङ' (Drip painting) प्रविधि, गन वय्‌कलं क्यानभासय् रङ्ग बाः छ्वयाः किपा दयेकादिल, थ्व शैलीया प्रसिद्ध दसु खः। अमूर्त अभिव्यञ्जनावादय् निगू मू धाः खनेदु: एक्शन पेन्टिङ व कलर फिल्ड पेन्टिङ। थ्व कलां परम्परागत चित्रकलाया कडा नियम व सीमायात पूर्ण रूपं तछ्यात। थुकिया प्रभाव युरोप व हलिमया अन्य कला क्षेत्रय् नं तःधंगु रूपं खनेदत। थ्व ज्याझ्वः आधुनिक कलाया इतिहासय् छगू क्रान्तिकारी मोड ख। ==स्वयादिसँ== * [[कला]] [[पुचः:कला]] [[en:Abstract expressionism]] 3rkzyozcdnir7csmc966emi280wlflk 1126340 1126339 2026-09-28T00:20:54Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Abstract expressionism]] to [[अमूर्त अभिव्यञ्जनावाद]] 1126339 wikitext text/x-wiki '''अमूर्त अभिव्यञ्जनावाद''' (Abstract expressionism) द्वितीय विश्वयुद्ध लिपा १९४० या दशकय् न्युयोर्क नगरय् विकास जूगु छगू तःधंगु अमेरिकन कला ज्याझ्वः खः। थ्व कला शैलीं अमेरिकायात न्हापांगु खुसि हलिम कलाया मू केन्द्रया रूपय् पलिस्था यात। थ्व शैलीइ अमूर्त रूप व तच्वःगु भावनात्मक अभिव्यक्तियात प्राथमिक महत्त्व बियातःगु दइ। थुकिइ कलाकारं थःगु भावना व मनया हलचलयात क्यानभासय् स्वतःस्फूर्त व नाटकीय रूपं प्रस्तुत याइ। [[ज्याक्सन पोलक]] व [[मार्क रोथको]] थ्व कला ज्याझ्वःया मू व नांजाःपिं कलाकारत खः। पोलकया 'ड्रिप पेन्टिङ' (Drip painting) प्रविधि, गन वय्‌कलं क्यानभासय् रङ्ग बाः छ्वयाः किपा दयेकादिल, थ्व शैलीया प्रसिद्ध दसु खः। अमूर्त अभिव्यञ्जनावादय् निगू मू धाः खनेदु: एक्शन पेन्टिङ व कलर फिल्ड पेन्टिङ। थ्व कलां परम्परागत चित्रकलाया कडा नियम व सीमायात पूर्ण रूपं तछ्यात। थुकिया प्रभाव युरोप व हलिमया अन्य कला क्षेत्रय् नं तःधंगु रूपं खनेदत। थ्व ज्याझ्वः आधुनिक कलाया इतिहासय् छगू क्रान्तिकारी मोड ख। ==स्वयादिसँ== * [[कला]] [[पुचः:कला]] [[en:Abstract expressionism]] 3rkzyozcdnir7csmc966emi280wlflk 1126343 1126340 2026-09-28T00:21:44Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[अमूर्त अभिव्यञ्जनावाद]] to [[अमूर्त अभिव्यक्तिवाद]] 1126339 wikitext text/x-wiki '''अमूर्त अभिव्यञ्जनावाद''' (Abstract expressionism) द्वितीय विश्वयुद्ध लिपा १९४० या दशकय् न्युयोर्क नगरय् विकास जूगु छगू तःधंगु अमेरिकन कला ज्याझ्वः खः। थ्व कला शैलीं अमेरिकायात न्हापांगु खुसि हलिम कलाया मू केन्द्रया रूपय् पलिस्था यात। थ्व शैलीइ अमूर्त रूप व तच्वःगु भावनात्मक अभिव्यक्तियात प्राथमिक महत्त्व बियातःगु दइ। थुकिइ कलाकारं थःगु भावना व मनया हलचलयात क्यानभासय् स्वतःस्फूर्त व नाटकीय रूपं प्रस्तुत याइ। [[ज्याक्सन पोलक]] व [[मार्क रोथको]] थ्व कला ज्याझ्वःया मू व नांजाःपिं कलाकारत खः। पोलकया 'ड्रिप पेन्टिङ' (Drip painting) प्रविधि, गन वय्‌कलं क्यानभासय् रङ्ग बाः छ्वयाः किपा दयेकादिल, थ्व शैलीया प्रसिद्ध दसु खः। अमूर्त अभिव्यञ्जनावादय् निगू मू धाः खनेदु: एक्शन पेन्टिङ व कलर फिल्ड पेन्टिङ। थ्व कलां परम्परागत चित्रकलाया कडा नियम व सीमायात पूर्ण रूपं तछ्यात। थुकिया प्रभाव युरोप व हलिमया अन्य कला क्षेत्रय् नं तःधंगु रूपं खनेदत। थ्व ज्याझ्वः आधुनिक कलाया इतिहासय् छगू क्रान्तिकारी मोड ख। ==स्वयादिसँ== * [[कला]] [[पुचः:कला]] [[en:Abstract expressionism]] 3rkzyozcdnir7csmc966emi280wlflk 0 308796 1126341 2026-09-28T00:20:54Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Abstract expressionism]] to [[अमूर्त अभिव्यञ्जनावाद]] 1126341 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[अमूर्त अभिव्यञ्जनावाद]] k9qx0v1d74dy8z0vfxn5ft4nb1oowkg 1126440 1126341 2026-09-28T01:59:47Z Xqbot 1967 बोट: दोहोरो अनुप्रेषणलाई [[अमूर्त अभिव्यक्तिवाद]]मा ठिक गर्दै 1126440 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[अमूर्त अभिव्यक्तिवाद]] 6zv3ld8o3eawnbm0cj3vxic2tite4dk 0 308797 1126344 2026-09-28T00:21:44Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[अमूर्त अभिव्यञ्जनावाद]] to [[अमूर्त अभिव्यक्तिवाद]] 1126344 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[अमूर्त अभिव्यक्तिवाद]] 6zv3ld8o3eawnbm0cj3vxic2tite4dk 0 308798 1126345 2026-09-28T00:24:27Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''आर्ट देको''' (Art Deco) १९२० व १९३० या दशकय् युरोप व अमेरिकाय् तसकं नांजाःगु छगू प्रभावशाली डिजाइन, वास्तुकला व दृश्य कला शैली खः। थ्व शैली न्हापांगु विश्वयुद्ध लिपाया आधुनिकता, औद्यो... 1126345 wikitext text/x-wiki '''आर्ट देको''' (Art Deco) १९२० व १९३० या दशकय् युरोप व अमेरिकाय् तसकं नांजाःगु छगू प्रभावशाली डिजाइन, वास्तुकला व दृश्य कला शैली खः। थ्व शैली न्हापांगु विश्वयुद्ध लिपाया आधुनिकता, औद्योगिक प्रगति व विलासिताया प्रतीकया रूपय् ब्वःगु खः। आर्ट डेकोय् ज्यामितीय आकार, तपेंगु ध्वः, झःझः धाःगु रङ्ग व तच्वःगु ज्वलं छ्यलाबुला जुइ। थ्व पहः वास्तुकला, फर्निसिङ, फेसन, कार, ग्याजेट व न्हिथं छ्यलिगु वस्तुतयेगु डिजाइनय् व्यापक रूपं खनेदत। न्युयोर्कया प्रसिद्ध एम्पायर स्टेट बिल्डिङ व क्राइस्लर बिल्डिङ आर्ट डेको वास्तुकलाया कालजयी दसुत खः। थ्व शैलीं आधुनिक प्रविधि व प्राचीन मिस्र वा माया संस्कृतिया कलात्मक तत्त्वतयेगु सुन्दर मिश्रण यात। द्वितीय विश्वयुद्धया आगमन नापं थ्व शैलीया लोकप्रियता म्हो जुल, तर थुकिया प्रभाव थौंकन्हे नं डिजाइन क्षेत्रय् दु। थ्व पहं आधुनिक औद्योगिक डिजाइनयात छगू न्हूगु व आकर्षक रूप बियातःगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[कला]] [[पुचः:कला]] [[en:Art Deco]] j3kveufy1qj0w5hyu94mg6q0nke9gy3 1126346 1126345 2026-09-28T00:24:35Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Art Deco]] to [[आर्ट देको]] 1126345 wikitext text/x-wiki '''आर्ट देको''' (Art Deco) १९२० व १९३० या दशकय् युरोप व अमेरिकाय् तसकं नांजाःगु छगू प्रभावशाली डिजाइन, वास्तुकला व दृश्य कला शैली खः। थ्व शैली न्हापांगु विश्वयुद्ध लिपाया आधुनिकता, औद्योगिक प्रगति व विलासिताया प्रतीकया रूपय् ब्वःगु खः। आर्ट डेकोय् ज्यामितीय आकार, तपेंगु ध्वः, झःझः धाःगु रङ्ग व तच्वःगु ज्वलं छ्यलाबुला जुइ। थ्व पहः वास्तुकला, फर्निसिङ, फेसन, कार, ग्याजेट व न्हिथं छ्यलिगु वस्तुतयेगु डिजाइनय् व्यापक रूपं खनेदत। न्युयोर्कया प्रसिद्ध एम्पायर स्टेट बिल्डिङ व क्राइस्लर बिल्डिङ आर्ट डेको वास्तुकलाया कालजयी दसुत खः। थ्व शैलीं आधुनिक प्रविधि व प्राचीन मिस्र वा माया संस्कृतिया कलात्मक तत्त्वतयेगु सुन्दर मिश्रण यात। द्वितीय विश्वयुद्धया आगमन नापं थ्व शैलीया लोकप्रियता म्हो जुल, तर थुकिया प्रभाव थौंकन्हे नं डिजाइन क्षेत्रय् दु। थ्व पहं आधुनिक औद्योगिक डिजाइनयात छगू न्हूगु व आकर्षक रूप बियातःगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[कला]] [[पुचः:कला]] [[en:Art Deco]] j3kveufy1qj0w5hyu94mg6q0nke9gy3 0 308799 1126347 2026-09-28T00:24:35Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Art Deco]] to [[आर्ट देको]] 1126347 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[आर्ट देको]] b5zerenuoikm8d0ie4ku28jskzxnrk2 0 308800 1126348 2026-09-28T00:27:25Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''आर्ट नुभो''' (Art Nouveau) १९गू शताब्दीया लिपांगु भाग (१८९० निसें १९१०) य् युरोप व अमेरिकाय् विकास जूगु छगू नांजाःगु कला व वास्तुकला ज्याझ्वः खः। थ्व पह प्राकृतिक रूप, विशेष कथं सिमा, स्वा... 1126348 wikitext text/x-wiki '''आर्ट नुभो''' (Art Nouveau) १९गू शताब्दीया लिपांगु भाग (१८९० निसें १९१०) य् युरोप व अमेरिकाय् विकास जूगु छगू नांजाःगु कला व वास्तुकला ज्याझ्वः खः। थ्व पह प्राकृतिक रूप, विशेष कथं सिमा, स्वां, ताःहाकःगु लहरादार ध्वः व की-कीचाया आकृतिं तसकं प्रभावित जुयाः सिर्जना जूगु कला खः। थ्व शैलीया मू उद्देश्य परम्परागत ऐतिहासिक शैलीयात त्वःताः न्हूगु व आधुनिक कलात्मक भाषा दयेकेगु खः। आर्ट नुभो वास्तुकला, चित्रकला, समा, तिसा व सफू किपा कलाय् व्यापक रूपं छ्यल। एन्टोनी गौडीं बार्सिलोनाय् दयेकादीगु प्रसिद्ध छेँत व अल्फोन्स मुचाया पोस्तरत थ्व शैलीया उत्कृष्ट दसुत खः। थ्व शैलीं ललित कला व हस्तकलाया दथुइ दुगु सीमायात म्हो यायेगु कुतः यात। द्वितीय विश्वयुद्ध व [[आर्ट देको]]या आगमन स्वया न्ह्यः थ्व शैलीं युरोपेली सौन्दर्यशास्त्रय् तःधंगु छाप तयातल। थौंकन्हे नं थ थ्व शैली थःगु बेक्वःगु व प्राकृतिक सौन्दर्यया निंतिं नांजाः। ==स्वयादिसँ== * [[कला]] [[पुचः:कला]] [[en:Art Nouveau]] p6gew52j9e5xepmdktpcm56qhzaf8xr 1126349 1126348 2026-09-28T00:27:33Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Art Nouveau]] to [[आर्ट नुभो]] 1126348 wikitext text/x-wiki '''आर्ट नुभो''' (Art Nouveau) १९गू शताब्दीया लिपांगु भाग (१८९० निसें १९१०) य् युरोप व अमेरिकाय् विकास जूगु छगू नांजाःगु कला व वास्तुकला ज्याझ्वः खः। थ्व पह प्राकृतिक रूप, विशेष कथं सिमा, स्वां, ताःहाकःगु लहरादार ध्वः व की-कीचाया आकृतिं तसकं प्रभावित जुयाः सिर्जना जूगु कला खः। थ्व शैलीया मू उद्देश्य परम्परागत ऐतिहासिक शैलीयात त्वःताः न्हूगु व आधुनिक कलात्मक भाषा दयेकेगु खः। आर्ट नुभो वास्तुकला, चित्रकला, समा, तिसा व सफू किपा कलाय् व्यापक रूपं छ्यल। एन्टोनी गौडीं बार्सिलोनाय् दयेकादीगु प्रसिद्ध छेँत व अल्फोन्स मुचाया पोस्तरत थ्व शैलीया उत्कृष्ट दसुत खः। थ्व शैलीं ललित कला व हस्तकलाया दथुइ दुगु सीमायात म्हो यायेगु कुतः यात। द्वितीय विश्वयुद्ध व [[आर्ट देको]]या आगमन स्वया न्ह्यः थ्व शैलीं युरोपेली सौन्दर्यशास्त्रय् तःधंगु छाप तयातल। थौंकन्हे नं थ थ्व शैली थःगु बेक्वःगु व प्राकृतिक सौन्दर्यया निंतिं नांजाः। ==स्वयादिसँ== * [[कला]] [[पुचः:कला]] [[en:Art Nouveau]] p6gew52j9e5xepmdktpcm56qhzaf8xr 0 308801 1126350 2026-09-28T00:27:33Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Art Nouveau]] to [[आर्ट नुभो]] 1126350 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[आर्ट नुभो]] k462v9m3hs10b9uk91c14ax17e0a1oh 0 308802 1126351 2026-09-28T00:30:29Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''आर्ट्स एन्ड क्राफ्ट्स ज्याझ्वः''' (Arts and Crafts movement) १९गू शताब्दीया लिपांगु भागय् बेलायतय् सुरु जूगु छगू अन्तर्राष्ट्रिय कला व डिजाइन ज्याझ्वः खः। थ्व ज्याझ्वः औद्योगिक क्रान्ति व मे... 1126351 wikitext text/x-wiki '''आर्ट्स एन्ड क्राफ्ट्स ज्याझ्वः''' (Arts and Crafts movement) १९गू शताब्दीया लिपांगु भागय् बेलायतय् सुरु जूगु छगू अन्तर्राष्ट्रिय कला व डिजाइन ज्याझ्वः खः। थ्व ज्याझ्वः औद्योगिक क्रान्ति व मेसिनं याइगु मंका उत्पादन (Mass production) या विरोधय् ब्वःगु खः। थुकिया मू उद्देश्य ल्हातं दयेकिगु पारम्परिक हस्तकला, गुणस्तर व कलाकारया व्यक्तिगत सिर्जनात्मकतायात पुनः जीवित यायेगु खः। विलियम मोरिस थ्व आन्दोलनया मू न्ह्यलुवा व विचारक खः। थ्व आन्दोलनं फर्निसिङ, कापः, वास्तुकला व सफू ध्वायेगु क्षेत्रय् तःधंगु परिवर्तन हयाबिल। थुकिइ सादा, उपयोगी व प्राकृतिक सौन्दर्यं जाःगु दिजाइनयात प्राथमिकता बियातःगु दु। थ्व आन्दोलन लिपा युरोप न्यंक थ्यन व [[आर्ट नुभो]] नापं आधुनिक वास्तुकलाया निंतिं जग दयेकल। थ्व ज्याझ्वलं मजदुरतयेगु श्रमया सम्मान व कलायात न्हिथंया जीवननाप स्वायेगु खँय् तिबः बिल। थौंकन्हे नं हस्तकला व डिजाइनया क्षेत्रय् थ्व ज्याझ्वःया विचाः तसकं प्रासंगिक दु। ==स्वयादिसँ== * [[कला]] [[पुचः:कला]] [[en:Arts and Crafts movement]] 0hyci1sd1qoe4t9v9fgum0m450ob7td 1126352 1126351 2026-09-28T00:30:36Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Arts and Crafts movement]] to [[आर्ट्स एन्ड क्राफ्ट्स ज्याझ्वः]] 1126351 wikitext text/x-wiki '''आर्ट्स एन्ड क्राफ्ट्स ज्याझ्वः''' (Arts and Crafts movement) १९गू शताब्दीया लिपांगु भागय् बेलायतय् सुरु जूगु छगू अन्तर्राष्ट्रिय कला व डिजाइन ज्याझ्वः खः। थ्व ज्याझ्वः औद्योगिक क्रान्ति व मेसिनं याइगु मंका उत्पादन (Mass production) या विरोधय् ब्वःगु खः। थुकिया मू उद्देश्य ल्हातं दयेकिगु पारम्परिक हस्तकला, गुणस्तर व कलाकारया व्यक्तिगत सिर्जनात्मकतायात पुनः जीवित यायेगु खः। विलियम मोरिस थ्व आन्दोलनया मू न्ह्यलुवा व विचारक खः। थ्व आन्दोलनं फर्निसिङ, कापः, वास्तुकला व सफू ध्वायेगु क्षेत्रय् तःधंगु परिवर्तन हयाबिल। थुकिइ सादा, उपयोगी व प्राकृतिक सौन्दर्यं जाःगु दिजाइनयात प्राथमिकता बियातःगु दु। थ्व आन्दोलन लिपा युरोप न्यंक थ्यन व [[आर्ट नुभो]] नापं आधुनिक वास्तुकलाया निंतिं जग दयेकल। थ्व ज्याझ्वलं मजदुरतयेगु श्रमया सम्मान व कलायात न्हिथंया जीवननाप स्वायेगु खँय् तिबः बिल। थौंकन्हे नं हस्तकला व डिजाइनया क्षेत्रय् थ्व ज्याझ्वःया विचाः तसकं प्रासंगिक दु। ==स्वयादिसँ== * [[कला]] [[पुचः:कला]] [[en:Arts and Crafts movement]] 0hyci1sd1qoe4t9v9fgum0m450ob7td 0 308803 1126353 2026-09-28T00:30:36Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Arts and Crafts movement]] to [[आर्ट्स एन्ड क्राफ्ट्स ज्याझ्वः]] 1126353 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[आर्ट्स एन्ड क्राफ्ट्स ज्याझ्वः]] o72rio0jyql2tatp20lqbzploa7g2ym 0 308804 1126354 2026-09-28T00:33:29Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''अभान-गार्द''' (Avant-garde) धइगु कला, साहित्य, संगीत व संस्कृतिइ न्हूगु, प्रयोगशालीन व क्रान्तिकारी विचाः वा पहःयात न्ह्यःने याइपिं कलाकार व ज्यायात क्यनिगु खँग्वः खः। थ्व फ्रेञ्च भाषाय... 1126354 wikitext text/x-wiki '''अभान-गार्द''' (Avant-garde) धइगु कला, साहित्य, संगीत व संस्कृतिइ न्हूगु, प्रयोगशालीन व क्रान्तिकारी विचाः वा पहःयात न्ह्यःने याइपिं कलाकार व ज्यायात क्यनिगु खँग्वः खः। थ्व फ्रेञ्च भाषाया खँग्वः खः गुकिया अर्थ सैन्य क्षेत्रय् 'न्ह्यने च्वंगु पुचः' जुइ। कलाया ख्यलय् थ्व खँग्वः १८गू व १९गू शताब्दी निसें परम्परागत सीमायात तछ्याइगु ज्याझ्वःया निंतिं छ्यलेगु याः। अभान-गार्द कलाकारतयेसं समाजय् स्थापित नियम, कलाया मानकीकरण व परम्परागत शैलीयात चुनौती बिइ। क्युबिजम, दादावाद, अतियथार्थवाद व समकालीन कलाया यक्व ज्याझ्वः अभान-गार्द विचाःया हे उपज खः। थ्व अवधारणां कला यात निरन्तर परिवर्तनशील व न्हूगु प्रयोग यायेगु माध्यमया रूपय् काइ। थुकिलि समाज व कला क्षेत्रयात स्तब्ध यायेगु वा न्हूगु विमर्श सुरु यायेगु क्षमता दइ। थौंकन्हे नं कला व संस्कृतिइ प्रयोगशीलता व नवीनता क्यनेत थ्व खँग्वः छ्यलेगु या। ==स्वयादिसँ== * [[कला]] [[पुचः:कला]] [[en:Avant-garde]] mrvg7p8yq49r1034aeyoiu3u5rkwp2m 1126355 1126354 2026-09-28T00:33:37Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Avant-garde]] to [[अभान-गार्द]] 1126354 wikitext text/x-wiki '''अभान-गार्द''' (Avant-garde) धइगु कला, साहित्य, संगीत व संस्कृतिइ न्हूगु, प्रयोगशालीन व क्रान्तिकारी विचाः वा पहःयात न्ह्यःने याइपिं कलाकार व ज्यायात क्यनिगु खँग्वः खः। थ्व फ्रेञ्च भाषाया खँग्वः खः गुकिया अर्थ सैन्य क्षेत्रय् 'न्ह्यने च्वंगु पुचः' जुइ। कलाया ख्यलय् थ्व खँग्वः १८गू व १९गू शताब्दी निसें परम्परागत सीमायात तछ्याइगु ज्याझ्वःया निंतिं छ्यलेगु याः। अभान-गार्द कलाकारतयेसं समाजय् स्थापित नियम, कलाया मानकीकरण व परम्परागत शैलीयात चुनौती बिइ। क्युबिजम, दादावाद, अतियथार्थवाद व समकालीन कलाया यक्व ज्याझ्वः अभान-गार्द विचाःया हे उपज खः। थ्व अवधारणां कला यात निरन्तर परिवर्तनशील व न्हूगु प्रयोग यायेगु माध्यमया रूपय् काइ। थुकिलि समाज व कला क्षेत्रयात स्तब्ध यायेगु वा न्हूगु विमर्श सुरु यायेगु क्षमता दइ। थौंकन्हे नं कला व संस्कृतिइ प्रयोगशीलता व नवीनता क्यनेत थ्व खँग्वः छ्यलेगु या। ==स्वयादिसँ== * [[कला]] [[पुचः:कला]] [[en:Avant-garde]] mrvg7p8yq49r1034aeyoiu3u5rkwp2m 0 308805 1126356 2026-09-28T00:33:37Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Avant-garde]] to [[अभान-गार्द]] 1126356 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[अभान-गार्द]] p49lb2muz972g0leojdulxxsn9chtfd 0 308806 1126357 2026-09-28T00:36:43Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''क्युबिजम''' (Cubism) नीगु शताब्दीया न्हापांगु भागय् (लगभग १९०७ निसें १९१४) फ्रान्सय् विकास जूगु छगू तसकं प्रभावशाली व क्रान्तिकारी कला ज्याझ्वः खः। थ्व पहःया पलिस्था नांजाःपिं कलाक... 1126357 wikitext text/x-wiki '''क्युबिजम''' (Cubism) नीगु शताब्दीया न्हापांगु भागय् (लगभग १९०७ निसें १९१४) फ्रान्सय् विकास जूगु छगू तसकं प्रभावशाली व क्रान्तिकारी कला ज्याझ्वः खः। थ्व पहःया पलिस्था नांजाःपिं कलाकारत [[पाब्लो पिकासो]] व [[जोर्जेस ब्राक]] नं यानादीगु खः। क्युबिजमय् वस्तु वा मनूतयेत छगू हे कोणं स्वयेगु पलेसा उकियात कुचा यानाः ज्यामितीय आकार (गथे कि घन, कोन, व ग्वः) य् विभक्त याइ व छगू हे क्यानभासय् थीथी कोणं छथाय् क्यनि। थ्व शैलीं युरोपेली चित्रकलाय् पुनर्जागरण काल निसें दयावःगु यथार्थवादी दृष्टिकोणयात पूर्ण रूपं तछ्यायेगु ज्या यात। क्युबिजमयात मू रूपं निब्वलय् बायातःगु दु: विश्लेषणात्मक क्युबिजम व संश्लेषणात्मक क्युबिजम। थ्व ज्याझ्वः लिपा आधुनिक मूर्तिकला, वास्तुकला व साहित्यय् नं तःधंगु प्रभाव दयेकल। क्युबिजमं आधुनिक कलाया इतिहासय् अमूर्तता पाखे वनेगु न्हूगु लँपु चायेकाबिल। थौंकन्हे थ्व शैली [[आधुनिक कला]]या दक्ले महत्त्वपूर्ण थां मध्ये छगूया कथं म्हसीकीगु या। ==स्वयादिसँ== * [[कला]] [[पुचः:कला]] [[en:Cubism]] hum7e8gomi0vrjn9folgqjvb15rdemm 1126358 1126357 2026-09-28T00:36:51Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Cubism]] to [[क्युबिजम]] 1126357 wikitext text/x-wiki '''क्युबिजम''' (Cubism) नीगु शताब्दीया न्हापांगु भागय् (लगभग १९०७ निसें १९१४) फ्रान्सय् विकास जूगु छगू तसकं प्रभावशाली व क्रान्तिकारी कला ज्याझ्वः खः। थ्व पहःया पलिस्था नांजाःपिं कलाकारत [[पाब्लो पिकासो]] व [[जोर्जेस ब्राक]] नं यानादीगु खः। क्युबिजमय् वस्तु वा मनूतयेत छगू हे कोणं स्वयेगु पलेसा उकियात कुचा यानाः ज्यामितीय आकार (गथे कि घन, कोन, व ग्वः) य् विभक्त याइ व छगू हे क्यानभासय् थीथी कोणं छथाय् क्यनि। थ्व शैलीं युरोपेली चित्रकलाय् पुनर्जागरण काल निसें दयावःगु यथार्थवादी दृष्टिकोणयात पूर्ण रूपं तछ्यायेगु ज्या यात। क्युबिजमयात मू रूपं निब्वलय् बायातःगु दु: विश्लेषणात्मक क्युबिजम व संश्लेषणात्मक क्युबिजम। थ्व ज्याझ्वः लिपा आधुनिक मूर्तिकला, वास्तुकला व साहित्यय् नं तःधंगु प्रभाव दयेकल। क्युबिजमं आधुनिक कलाया इतिहासय् अमूर्तता पाखे वनेगु न्हूगु लँपु चायेकाबिल। थौंकन्हे थ्व शैली [[आधुनिक कला]]या दक्ले महत्त्वपूर्ण थां मध्ये छगूया कथं म्हसीकीगु या। ==स्वयादिसँ== * [[कला]] [[पुचः:कला]] [[en:Cubism]] hum7e8gomi0vrjn9folgqjvb15rdemm 0 308807 1126359 2026-09-28T00:36:51Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Cubism]] to [[क्युबिजम]] 1126359 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[क्युबिजम]] r8n6tzw0g8atva8o1dy9socdxnb4agi 0 308808 1126361 2026-09-28T00:39:35Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''दादावाद''' वा '''दादा''' (Dada) न्हापांगु विश्वयुद्धया ईलय् (लगभग १९१६) स्विट्जरल्याण्डया जुरिख नगरय् सुरु जूगु छगू अराजक, तर्कहीन व क्रान्तिकारी कला व साहित्यिक ज्याझ्वः खः। थ्व ज्या... 1126361 wikitext text/x-wiki '''दादावाद''' वा '''दादा''' (Dada) न्हापांगु विश्वयुद्धया ईलय् (लगभग १९१६) स्विट्जरल्याण्डया जुरिख नगरय् सुरु जूगु छगू अराजक, तर्कहीन व क्रान्तिकारी कला व साहित्यिक ज्याझ्वः खः। थ्व ज्याझ्वः विश्व युद्धया विध्वंस, आधुनिक समाजया तर्कसंगतता व राष्ट्रवादया विरोधय् ब्वःगु खः। दादावादी कलाकारतयेगु विचाः कथं यदि तर्क व आधुनिक समाजं युद्ध जक हयेफुसा, कला तर्कहीन व नियमविहीन जुयेमाः। मार्सेल डुचैम्प, ट्रिस्टान त्जारा व हान्स आर्प थ्व आन्दोलनया मू न्हेलुवा खः। डुचैम्पं साधारण न्हिथं छ्यलिगु वस्तुतयेत 'रेदिमेद' (Readymade) या रूपय् ग्यालरीइ तयाः कलाया परिभाषायात हे चुनौती बियादिल। थ्व आन्दोलनय् कोलाज, असेम्ब्लेज व पर्फर्मेन्स कलाया व्यापक प्रयोग जुल। दादावादं परम्परागत सौन्दर्यशास्त्रयात अस्वीकार यानाः विचाःयात प्राथमिकता बिल। थ्व आन्दोलन लिपा अतियथार्थवाद व वैचारिक कलाया विकासय् मू प्रेरणा स्रोत जुल। ==स्वयादिसँ== * [[कला]] [[पुचः:कला]] [[en:Dada]] ne3hbcreogpb5274w5gll1nqomqxmyl 1126362 1126361 2026-09-28T00:39:44Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Dada]] to [[दादावाद]] 1126361 wikitext text/x-wiki '''दादावाद''' वा '''दादा''' (Dada) न्हापांगु विश्वयुद्धया ईलय् (लगभग १९१६) स्विट्जरल्याण्डया जुरिख नगरय् सुरु जूगु छगू अराजक, तर्कहीन व क्रान्तिकारी कला व साहित्यिक ज्याझ्वः खः। थ्व ज्याझ्वः विश्व युद्धया विध्वंस, आधुनिक समाजया तर्कसंगतता व राष्ट्रवादया विरोधय् ब्वःगु खः। दादावादी कलाकारतयेगु विचाः कथं यदि तर्क व आधुनिक समाजं युद्ध जक हयेफुसा, कला तर्कहीन व नियमविहीन जुयेमाः। मार्सेल डुचैम्प, ट्रिस्टान त्जारा व हान्स आर्प थ्व आन्दोलनया मू न्हेलुवा खः। डुचैम्पं साधारण न्हिथं छ्यलिगु वस्तुतयेत 'रेदिमेद' (Readymade) या रूपय् ग्यालरीइ तयाः कलाया परिभाषायात हे चुनौती बियादिल। थ्व आन्दोलनय् कोलाज, असेम्ब्लेज व पर्फर्मेन्स कलाया व्यापक प्रयोग जुल। दादावादं परम्परागत सौन्दर्यशास्त्रयात अस्वीकार यानाः विचाःयात प्राथमिकता बिल। थ्व आन्दोलन लिपा अतियथार्थवाद व वैचारिक कलाया विकासय् मू प्रेरणा स्रोत जुल। ==स्वयादिसँ== * [[कला]] [[पुचः:कला]] [[en:Dada]] ne3hbcreogpb5274w5gll1nqomqxmyl 0 308809 1126363 2026-09-28T00:39:44Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Dada]] to [[दादावाद]] 1126363 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[दादावाद]] 8xvvd5rpb3k8xkrvv2bjoqlz9dsdmrz 0 308810 1126364 2026-09-28T00:41:51Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''अभिव्यक्तिवाद''' (Expressionism) नीगु शताब्दीया न्हापांगु भागय् मुख्य रूपं जर्मनीइ विकास जूगु छगू कलात्मक व साहित्यिक ज्याझ्वः खः। थ्व पह दुने वस्तु वा दृश्यया वास्तविक वा यथार्थ चित्र... 1126364 wikitext text/x-wiki '''अभिव्यक्तिवाद''' (Expressionism) नीगु शताब्दीया न्हापांगु भागय् मुख्य रूपं जर्मनीइ विकास जूगु छगू कलात्मक व साहित्यिक ज्याझ्वः खः। थ्व पह दुने वस्तु वा दृश्यया वास्तविक वा यथार्थ चित्रण यायेगु स्वया नं कलाकारया आन्तरिक भावना, तनाव, व संवेगयात व्यक्त यायेगु मू उद्देश्य दइ। अभिव्यक्तिवादय् कलाकारतयेसं थःगु भावना क्यनेत रङ्गयात तःधंगु व स्यंगु (distorted) आकारय् छ्यली। एडभार्ड मुन्चया विश्व प्रसिद्ध किपा 'द स्क्रिम' (The Scream) थ्व शैलीया पूर्ववर्ती व महान दसु खः। थ्व शैली चित्रकलाय् जक सीमित मजुसे साहित्य, नाटक, सिनेमा व वास्तुकलाय् नं व्यापक रूपं थ्यन। द्वितीय विश्वयुद्ध स्वया न्ह्यःया युरोपेली समाजया अशान्ति व मानसिक चिन्ता थ्व कलाय् स्पष्ट खनेदु। एरिक्सन, कान्दिन्स्की व भासिली थेंज्याःपिं कलाकारत थ्व आन्दोलन नापं स्वानाच्वंगु दु। थ्व आन्दोलनं लिपाया [[अमूर्त कला]] व आधुनिक थिएटरयात तःधंगु योगदान बियातःगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[कला]] [[पुचः:कला]] [[en:Expressionism]] pik6p61ybf8ttaqx5o20asx1rus4liz 1126365 1126364 2026-09-28T00:41:58Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Expressionism]] to [[अभिव्यक्तिवाद]] 1126364 wikitext text/x-wiki '''अभिव्यक्तिवाद''' (Expressionism) नीगु शताब्दीया न्हापांगु भागय् मुख्य रूपं जर्मनीइ विकास जूगु छगू कलात्मक व साहित्यिक ज्याझ्वः खः। थ्व पह दुने वस्तु वा दृश्यया वास्तविक वा यथार्थ चित्रण यायेगु स्वया नं कलाकारया आन्तरिक भावना, तनाव, व संवेगयात व्यक्त यायेगु मू उद्देश्य दइ। अभिव्यक्तिवादय् कलाकारतयेसं थःगु भावना क्यनेत रङ्गयात तःधंगु व स्यंगु (distorted) आकारय् छ्यली। एडभार्ड मुन्चया विश्व प्रसिद्ध किपा 'द स्क्रिम' (The Scream) थ्व शैलीया पूर्ववर्ती व महान दसु खः। थ्व शैली चित्रकलाय् जक सीमित मजुसे साहित्य, नाटक, सिनेमा व वास्तुकलाय् नं व्यापक रूपं थ्यन। द्वितीय विश्वयुद्ध स्वया न्ह्यःया युरोपेली समाजया अशान्ति व मानसिक चिन्ता थ्व कलाय् स्पष्ट खनेदु। एरिक्सन, कान्दिन्स्की व भासिली थेंज्याःपिं कलाकारत थ्व आन्दोलन नापं स्वानाच्वंगु दु। थ्व आन्दोलनं लिपाया [[अमूर्त कला]] व आधुनिक थिएटरयात तःधंगु योगदान बियातःगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[कला]] [[पुचः:कला]] [[en:Expressionism]] pik6p61ybf8ttaqx5o20asx1rus4liz 0 308811 1126366 2026-09-28T00:41:58Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Expressionism]] to [[अभिव्यक्तिवाद]] 1126366 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[अभिव्यक्तिवाद]] optvtto29977w2g5hh5qjywgiksjwcy 0 308812 1126367 2026-09-28T00:44:12Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''भविष्यवाद''' वा '''फ्युचरिजम''' (Futurism) नीगु शताब्दीया न्हापांगु भागय् (१९०९) इटालीइ सुरु जूगु छगू सामाजिक व कलात्मक ज्याझ्वः खः। थ्व ज्याझ्वःया घोषणापत्र चिनाखँमि फिलिप्पो तोम्मासो... 1126367 wikitext text/x-wiki '''भविष्यवाद''' वा '''फ्युचरिजम''' (Futurism) नीगु शताब्दीया न्हापांगु भागय् (१९०९) इटालीइ सुरु जूगु छगू सामाजिक व कलात्मक ज्याझ्वः खः। थ्व ज्याझ्वःया घोषणापत्र चिनाखँमि फिलिप्पो तोम्मासो मारिनेत्तीं जारी यानादीगु खः। भविष्यवादं अतीतया परम्परा, संग्रहालय व इतिहासयात अस्वीकार यानाः आधुनिक प्रविधि, गति, शक्ति, युवावर्ग व औद्योगिक नगरयात थःगु विषय दयेकल। थ्व शैलीया कलाकारतयेसं गतिशीलता (Dynamic motion) व मेसिनया शक्तियात क्यानभास व मूर्तिइ क्यनेगु कुतः याःगु खः। उम्बर्तो बोच्चियोनी व जाकोमो बाल्ला थ्व कला ज्याझ्वःया मुख्य कलाकारत खः। थ्व ज्याझ्वः चित्रकला स्वया पिने वनाः वास्तुकला, संगीत, फेसन व राजनीतिइ नं प्रवेश यात। भविष्यवादं न्हापांगु विश्वयुद्धयात नं क्रान्तिया माध्यमया रूपय् समर्थन याःगु खः, गुकिं यानाः लिपा थुकिया प्रभाव म्हो जुल। थुकिया गतिशीलताया विचारं आधुनिक कला व डिजाइनय् तःधंगु प्रभाव यानातःगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[कला]] [[पुचः:कला]] [[en:Futurism]] 767mknnd0h7rq31lau1569p0mbmyjvb 1126368 1126367 2026-09-28T00:44:18Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Futurism]] to [[फ्युचरिजम]] 1126367 wikitext text/x-wiki '''भविष्यवाद''' वा '''फ्युचरिजम''' (Futurism) नीगु शताब्दीया न्हापांगु भागय् (१९०९) इटालीइ सुरु जूगु छगू सामाजिक व कलात्मक ज्याझ्वः खः। थ्व ज्याझ्वःया घोषणापत्र चिनाखँमि फिलिप्पो तोम्मासो मारिनेत्तीं जारी यानादीगु खः। भविष्यवादं अतीतया परम्परा, संग्रहालय व इतिहासयात अस्वीकार यानाः आधुनिक प्रविधि, गति, शक्ति, युवावर्ग व औद्योगिक नगरयात थःगु विषय दयेकल। थ्व शैलीया कलाकारतयेसं गतिशीलता (Dynamic motion) व मेसिनया शक्तियात क्यानभास व मूर्तिइ क्यनेगु कुतः याःगु खः। उम्बर्तो बोच्चियोनी व जाकोमो बाल्ला थ्व कला ज्याझ्वःया मुख्य कलाकारत खः। थ्व ज्याझ्वः चित्रकला स्वया पिने वनाः वास्तुकला, संगीत, फेसन व राजनीतिइ नं प्रवेश यात। भविष्यवादं न्हापांगु विश्वयुद्धयात नं क्रान्तिया माध्यमया रूपय् समर्थन याःगु खः, गुकिं यानाः लिपा थुकिया प्रभाव म्हो जुल। थुकिया गतिशीलताया विचारं आधुनिक कला व डिजाइनय् तःधंगु प्रभाव यानातःगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[कला]] [[पुचः:कला]] [[en:Futurism]] 767mknnd0h7rq31lau1569p0mbmyjvb 0 308813 1126369 2026-09-28T00:44:18Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Futurism]] to [[फ्युचरिजम]] 1126369 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[फ्युचरिजम]] iwuo7pxgg6y94f54a8m1uc69k1uxv21 0 308814 1126371 2026-09-28T00:46:25Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[क्लाउड मोनेट]] to [[क्लाउद मोने]] 1126371 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[क्लाउद मोने]] 8y2440brmpdh5ivhcqm68rspj4js6fg 0 308815 1126372 2026-09-28T00:48:42Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''प्रभावितवाद''' वा '''इम्प्रेसनिजम''' (Impressionism) १९गू शताब्दीया लिपांगु भागय् (१८६० व १८७० या दशक) फ्रान्सय् सुरु जूगु छगू अति महत्त्वपूर्ण चित्रकला आन्दोलन खः। थ्व शैलीया कलाकारतयेसं प... 1126372 wikitext text/x-wiki '''प्रभावितवाद''' वा '''इम्प्रेसनिजम''' (Impressionism) १९गू शताब्दीया लिपांगु भागय् (१८६० व १८७० या दशक) फ्रान्सय् सुरु जूगु छगू अति महत्त्वपूर्ण चित्रकला आन्दोलन खः। थ्व शैलीया कलाकारतयेसं परम्परागत एकेडेमिक चित्रकलाया कडा नियमयात त्वःताः पिने चकंगु वातावरणय् (En plein air) वनाः प्राकृतिक लः व जःय्हा क्षणिक प्रभावयात क्यानभासय् प्वंकेगु ज्या यात। थ्व पहःदुने कडा ध्वः स्वया नं चिचागु, तच्वलं व स्पष्ट रङ्गया ब्रशस्ट्रोक छ्यली। [[क्लाउद मोने]], पियरे-अगस्ट रेनवार व एद्गार देगा थ्व ज्याझ्वःया मू न्हेलुवा खः। मोनेया किपा 'इम्प्रेसन, सनराइज' (Impression, Sunrise) पाखे थ्व ज्याझ्वःया नां इम्प्रेसनिजम जूगु खः। थ्व कलां न्हापांगु खुसि फोटोग्राफीया युगय् चित्रकलाया न्हूगु भूमिका क्यनाबिल। इम्प्रेसनिजमं आधुनिक कलाया विकासय् न्हापांगु मू पला न्ह्याकल। थौंकन्हे थ्व पह हलिंन्यंक कला प्रेमीपिं पाखे दक्ले अप्वः यःगु पह दथुइ छगू खः। ==स्वयादिसँ== * [[कला]] [[पुचः:कला]] [[en:Impressionism]] ekdiqceqdp7npu03kf5k21rbb1go566 1126373 1126372 2026-09-28T00:48:49Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Impressionism]] to [[इम्प्रेसनिजम]] 1126372 wikitext text/x-wiki '''प्रभावितवाद''' वा '''इम्प्रेसनिजम''' (Impressionism) १९गू शताब्दीया लिपांगु भागय् (१८६० व १८७० या दशक) फ्रान्सय् सुरु जूगु छगू अति महत्त्वपूर्ण चित्रकला आन्दोलन खः। थ्व शैलीया कलाकारतयेसं परम्परागत एकेडेमिक चित्रकलाया कडा नियमयात त्वःताः पिने चकंगु वातावरणय् (En plein air) वनाः प्राकृतिक लः व जःय्हा क्षणिक प्रभावयात क्यानभासय् प्वंकेगु ज्या यात। थ्व पहःदुने कडा ध्वः स्वया नं चिचागु, तच्वलं व स्पष्ट रङ्गया ब्रशस्ट्रोक छ्यली। [[क्लाउद मोने]], पियरे-अगस्ट रेनवार व एद्गार देगा थ्व ज्याझ्वःया मू न्हेलुवा खः। मोनेया किपा 'इम्प्रेसन, सनराइज' (Impression, Sunrise) पाखे थ्व ज्याझ्वःया नां इम्प्रेसनिजम जूगु खः। थ्व कलां न्हापांगु खुसि फोटोग्राफीया युगय् चित्रकलाया न्हूगु भूमिका क्यनाबिल। इम्प्रेसनिजमं आधुनिक कलाया विकासय् न्हापांगु मू पला न्ह्याकल। थौंकन्हे थ्व पह हलिंन्यंक कला प्रेमीपिं पाखे दक्ले अप्वः यःगु पह दथुइ छगू खः। ==स्वयादिसँ== * [[कला]] [[पुचः:कला]] [[en:Impressionism]] ekdiqceqdp7npu03kf5k21rbb1go566 0 308816 1126374 2026-09-28T00:48:49Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Impressionism]] to [[इम्प्रेसनिजम]] 1126374 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[इम्प्रेसनिजम]] o1knjq5zumckar2cj6ofnj5z1nv6i0a 0 308817 1126375 2026-09-28T00:51:50Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''𑐣𑐰-𑐱𑐵𑐳𑑂𑐟𑑂𑐬𑐷𑐫𑐟𑐵𑐰𑐵𑐡''' 𑐰𑐵 '''𑐣𑐶𑐫𑐌𑐎𑑂𑐮𑐵𑐳𑐶𑐳𑐶𑐖𑐩''' (Neoclassicism) 𑑑𑑘𑐐𑐹 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐫𑐵 𑐮𑐶𑐥𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐨𑐵𑐐 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑑑𑑙𑐐𑐹 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐫𑐵 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐧𑑂𑐰 𑐟𑐎 𑐫𑐸𑐬𑑀𑐥𑐫𑑂 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐕𑐐... 1126375 wikitext text/x-wiki '''𑐣𑐰-𑐱𑐵𑐳𑑂𑐟𑑂𑐬𑐷𑐫𑐟𑐵𑐰𑐵𑐡''' 𑐰𑐵 '''𑐣𑐶𑐫𑐌𑐎𑑂𑐮𑐵𑐳𑐶𑐳𑐶𑐖𑐩''' (Neoclassicism) 𑑑𑑘𑐐𑐹 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐫𑐵 𑐮𑐶𑐥𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐨𑐵𑐐 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑑑𑑙𑐐𑐹 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐫𑐵 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐧𑑂𑐰 𑐟𑐎 𑐫𑐸𑐬𑑀𑐥𑐫𑑂 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐕𑐐𑐹 𑐥𑑂𑐬𑐩𑐸𑐏 𑐎𑐮𑐵, 𑐰𑐵𑐳𑑂𑐟𑐸𑐎𑐮𑐵 𑐰 𑐳𑐵𑐴𑐶𑐟𑑂𑐫𑐶𑐎 𑐖𑑂𑐫𑐵𑐗𑑂𑐰𑑅 𑐏𑑅। 𑐠𑑂𑐰 𑐁𑐣𑑂𑐡𑑀𑐮𑐣 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐔𑐷𑐣 𑐐𑑂𑐬𑐷𑐎 𑐰 𑐬𑑀𑐩𑐣 𑐎𑐮𑐵, 𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟𑐶 𑐰 𑐡𑐬𑑂𑐱𑐣𑐫𑐵 𑐥𑐸𑐣𑑅𑐖𑐵𑐐𑐬𑐞𑐫𑑂 𑐁𑐢𑐵𑐬𑐶𑐟 𑐡𑐸। 𑐣𑐰-𑐱𑐵𑐳𑑂𑐟𑑂𑐬𑐷𑐫𑐟𑐵𑐰𑐵𑐡𑑄 𑐄𑐐𑐸 𑐃𑐫𑐵 𑐀𑐟𑑂𑐫𑐢𑐶𑐎 𑐳𑐖𑐵𑐰𑐚 𑐡𑐸𑐐𑐸 [[𑐬𑑀𑐎𑑀𑐎𑑀]] (Rococo) 𑐱𑐿𑐮𑐷𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐟𑐶𑐎𑑂𑐬𑐶𑐫𑐵 𑐎𑐠𑑄 𑐳𑐵𑐡𑐵, 𑐳𑐣𑑂𑐟𑐸𑐮𑐣, 𑐎𑐜𑐵 𑐢𑑂𑐰𑑅 𑐰 𑐣𑐿𑐟𑐶𑐎 𑐐𑐩𑑂𑐨𑐷𑐬𑐟𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑑅𑐣𑐾 𑐫𑐵𑐟। 𑐔𑐶𑐟𑑂𑐬𑐎𑐮𑐵𑐫𑑂 𑐖𑐵𑐎-𑐮𑐸𑐃 𑐡𑐵𑐨𑐶𑐡 𑐠𑑂𑐰 𑐱𑐿𑐮𑐷𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐮𑐾 𑐣𑐵𑑄𑐖𑐵𑑅𑐩𑑂𑐴 𑐎𑐮𑐵𑐎𑐵𑐬 𑐏𑑅, 𑐐𑐸𑐩𑑂𑐴𑐾𑐳𑑂𑐫𑐵𑑄 𑐦𑑂𑐬𑐵𑑄𑐳𑐷𑐳𑐷 𑐎𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐟𑐶𑐫𑐵 𑐃𑐮𑐫𑑂 𑐡𑐾𑐱𑐨𑐎𑑂𑐟𑐶 𑐰 𑐎𑐬𑑂𑐟𑐰𑑂𑐫𑐫𑐵 𑐨𑐵𑐰𑐣𑐵 𑐎𑑂𑐫𑐣𑐶𑐐𑐸 𑐎𑐶𑐥𑐵 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐵𑐡𑐶𑐮। 𑐰𑐵𑐳𑑂𑐟𑐸𑐎𑐮𑐵𑐫𑑂 𑐠𑑂𑐰 𑐱𑐿𑐮𑐷𑑄 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐔𑐷𑐣 𑐐𑑂𑐬𑐷𑐎 𑐳𑑂𑐟𑐩𑑂𑐨 𑐰 𑐐𑐸𑐩𑑂𑐧𑐖𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐥𑑂𑐬𑐫𑑀𑐐 𑐫𑐵𑐣𑐵𑑅 𑐨𑐰𑑂𑐫 𑐳𑐬𑐎𑐵𑐬𑐷 𑐨𑐰𑐣𑐟 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐮। 𑐠𑑂𑐰 𑐁𑐣𑑂𑐡𑑀𑐮𑐣𑑄 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐔𑐷𑐣 𑐎𑐵𑐮𑐫𑐵 𑐟𑐬𑑂𑐎, 𑐀𑐣𑐸𑐱𑐵𑐳𑐣 𑐰 𑐳𑑁𑐣𑑂𑐡𑐬𑑂𑐫𑐱𑐵𑐳𑑂𑐟𑑂𑐬𑐫𑐵𑐟 𑐁𑐢𑐸𑐣𑐶𑐎 𑐳𑐩𑐵𑐖𑐫𑑂 𑐥𑐮𑐶𑐳𑑂𑐠𑐵 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐎𑐸𑐟𑑅 𑐫𑐵𑐟। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐨𑐵𑐰 𑐫𑐸𑐬𑑀𑐥 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐥𑐶𑐣𑐾 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐳𑐬𑐎𑐵𑐬𑐷 𑐰𑐵𑐳𑑂𑐟𑐸𑐎𑐮𑐵𑐫𑑂 𑐣𑑄 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐬𑐹𑐥𑑄 𑐏𑐣𑐾𑐡𑐸। ==𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑃== * [[𑐎𑐮𑐵]] [[पुचः:𑐎𑐮𑐵]] [[en:Neoclassicism]] nvqul3j0086zg043o2ad0ni76grk7qb 1126376 1126375 2026-09-28T00:51:57Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Neoclassicism]] to [[𑐣𑐶𑐫𑐌𑐎𑑂𑐮𑐵𑐳𑐶𑐳𑐶𑐖𑐩]] 1126375 wikitext text/x-wiki '''𑐣𑐰-𑐱𑐵𑐳𑑂𑐟𑑂𑐬𑐷𑐫𑐟𑐵𑐰𑐵𑐡''' 𑐰𑐵 '''𑐣𑐶𑐫𑐌𑐎𑑂𑐮𑐵𑐳𑐶𑐳𑐶𑐖𑐩''' (Neoclassicism) 𑑑𑑘𑐐𑐹 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐫𑐵 𑐮𑐶𑐥𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐨𑐵𑐐 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑑑𑑙𑐐𑐹 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐫𑐵 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐧𑑂𑐰 𑐟𑐎 𑐫𑐸𑐬𑑀𑐥𑐫𑑂 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐕𑐐𑐹 𑐥𑑂𑐬𑐩𑐸𑐏 𑐎𑐮𑐵, 𑐰𑐵𑐳𑑂𑐟𑐸𑐎𑐮𑐵 𑐰 𑐳𑐵𑐴𑐶𑐟𑑂𑐫𑐶𑐎 𑐖𑑂𑐫𑐵𑐗𑑂𑐰𑑅 𑐏𑑅। 𑐠𑑂𑐰 𑐁𑐣𑑂𑐡𑑀𑐮𑐣 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐔𑐷𑐣 𑐐𑑂𑐬𑐷𑐎 𑐰 𑐬𑑀𑐩𑐣 𑐎𑐮𑐵, 𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟𑐶 𑐰 𑐡𑐬𑑂𑐱𑐣𑐫𑐵 𑐥𑐸𑐣𑑅𑐖𑐵𑐐𑐬𑐞𑐫𑑂 𑐁𑐢𑐵𑐬𑐶𑐟 𑐡𑐸। 𑐣𑐰-𑐱𑐵𑐳𑑂𑐟𑑂𑐬𑐷𑐫𑐟𑐵𑐰𑐵𑐡𑑄 𑐄𑐐𑐸 𑐃𑐫𑐵 𑐀𑐟𑑂𑐫𑐢𑐶𑐎 𑐳𑐖𑐵𑐰𑐚 𑐡𑐸𑐐𑐸 [[𑐬𑑀𑐎𑑀𑐎𑑀]] (Rococo) 𑐱𑐿𑐮𑐷𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐟𑐶𑐎𑑂𑐬𑐶𑐫𑐵 𑐎𑐠𑑄 𑐳𑐵𑐡𑐵, 𑐳𑐣𑑂𑐟𑐸𑐮𑐣, 𑐎𑐜𑐵 𑐢𑑂𑐰𑑅 𑐰 𑐣𑐿𑐟𑐶𑐎 𑐐𑐩𑑂𑐨𑐷𑐬𑐟𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑑅𑐣𑐾 𑐫𑐵𑐟। 𑐔𑐶𑐟𑑂𑐬𑐎𑐮𑐵𑐫𑑂 𑐖𑐵𑐎-𑐮𑐸𑐃 𑐡𑐵𑐨𑐶𑐡 𑐠𑑂𑐰 𑐱𑐿𑐮𑐷𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐮𑐾 𑐣𑐵𑑄𑐖𑐵𑑅𑐩𑑂𑐴 𑐎𑐮𑐵𑐎𑐵𑐬 𑐏𑑅, 𑐐𑐸𑐩𑑂𑐴𑐾𑐳𑑂𑐫𑐵𑑄 𑐦𑑂𑐬𑐵𑑄𑐳𑐷𑐳𑐷 𑐎𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐟𑐶𑐫𑐵 𑐃𑐮𑐫𑑂 𑐡𑐾𑐱𑐨𑐎𑑂𑐟𑐶 𑐰 𑐎𑐬𑑂𑐟𑐰𑑂𑐫𑐫𑐵 𑐨𑐵𑐰𑐣𑐵 𑐎𑑂𑐫𑐣𑐶𑐐𑐸 𑐎𑐶𑐥𑐵 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐵𑐡𑐶𑐮। 𑐰𑐵𑐳𑑂𑐟𑐸𑐎𑐮𑐵𑐫𑑂 𑐠𑑂𑐰 𑐱𑐿𑐮𑐷𑑄 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐔𑐷𑐣 𑐐𑑂𑐬𑐷𑐎 𑐳𑑂𑐟𑐩𑑂𑐨 𑐰 𑐐𑐸𑐩𑑂𑐧𑐖𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐥𑑂𑐬𑐫𑑀𑐐 𑐫𑐵𑐣𑐵𑑅 𑐨𑐰𑑂𑐫 𑐳𑐬𑐎𑐵𑐬𑐷 𑐨𑐰𑐣𑐟 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐮। 𑐠𑑂𑐰 𑐁𑐣𑑂𑐡𑑀𑐮𑐣𑑄 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐔𑐷𑐣 𑐎𑐵𑐮𑐫𑐵 𑐟𑐬𑑂𑐎, 𑐀𑐣𑐸𑐱𑐵𑐳𑐣 𑐰 𑐳𑑁𑐣𑑂𑐡𑐬𑑂𑐫𑐱𑐵𑐳𑑂𑐟𑑂𑐬𑐫𑐵𑐟 𑐁𑐢𑐸𑐣𑐶𑐎 𑐳𑐩𑐵𑐖𑐫𑑂 𑐥𑐮𑐶𑐳𑑂𑐠𑐵 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐎𑐸𑐟𑑅 𑐫𑐵𑐟। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐨𑐵𑐰 𑐫𑐸𑐬𑑀𑐥 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐥𑐶𑐣𑐾 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐳𑐬𑐎𑐵𑐬𑐷 𑐰𑐵𑐳𑑂𑐟𑐸𑐎𑐮𑐵𑐫𑑂 𑐣𑑄 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐬𑐹𑐥𑑄 𑐏𑐣𑐾𑐡𑐸। ==𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑃== * [[𑐎𑐮𑐵]] [[पुचः:𑐎𑐮𑐵]] [[en:Neoclassicism]] nvqul3j0086zg043o2ad0ni76grk7qb 0 308818 1126377 2026-09-28T00:51:57Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Neoclassicism]] to [[𑐣𑐶𑐫𑐌𑐎𑑂𑐮𑐵𑐳𑐶𑐳𑐶𑐖𑐩]] 1126377 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[𑐣𑐶𑐫𑐌𑐎𑑂𑐮𑐵𑐳𑐶𑐳𑐶𑐖𑐩]] 2jq1bqz6w771pujxpqdmhaypp9xuzf7 0 308819 1126378 2026-09-28T00:58:00Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''एनिमे''' (Anime) धइगु जापानी ल्हातं च्वयातःगु व कम्प्यूटर एनिमेसन पहः खः। थ्व खँग्वः जापानय् सकल कथंया एनिमेसनया निंतिं छ्यलिगु खःसां जापान स्वया पिने थुकियात जापानी एनिमेसनया रूप... 1126378 wikitext text/x-wiki '''एनिमे''' (Anime) धइगु जापानी ल्हातं च्वयातःगु व कम्प्यूटर एनिमेसन पहः खः। थ्व खँग्वः जापानय् सकल कथंया एनिमेसनया निंतिं छ्यलिगु खःसां जापान स्वया पिने थुकियात जापानी एनिमेसनया रूपय् म्हसीकी। एनिमेया इतिहास नीगु शताब्दीया न्हापांगु भाग निसें सुरु जूगु खः, गन जापानी किपामितयेसं न्हूगु एनिमेसन प्रविधिया छ्यला सुरु यात। एनिमे थःगु विशिष्ट चित्रकला शैली, जीवन्त पात्र, व गहन कथावस्तुया निंतिं हलिंन्यंक नांजाः। थुकिलि झःझःधाःगु रङ्ग, तःग्वःगु मिखा दुगु पात्रत, व विविध विषयवस्तुतयेगु प्रयोग जुइ। एनिमे मचातयेगु निंतिं जक मखुसे सकल दँया मनूतयेगु निंतिं दयेकी। थुकिलि फ्यान्टेसी, विज्ञान कथा, रोमान्स, एक्सन, व दैनिक जीवन थेंज्याःगु थीथी विधा दइ। यक्व एनिमेत जापानी कमिक्स बाय् 'माङ्गा' (Manga) या आधारय् निर्माण जुइ। ओसामु तेजुकायात आधुनिक एनिमेया अबुया कथं म्हसीकी, गुम्हेस्यां थ्व शैलीयात तःजाःगु थासय् थ्यंकादीगु खः। स्टुडियो जिब्ली (Studio Ghibli) थेंज्याःगु प्रसिद्ध स्टुडियोतयेसं 'स्पिरिटेद अवे' थेंज्याःगु अस्कर त्यामि एनिमे संकिपा दयेकातःगु दु। थौंकन्हे एनिमे जापानी संस्कृतिया छगू मुख्य ब्व व हलिमया दक्ले नांजाःगु लय्तायेगु माध्यमत मध्ये छगू खः। थुकिया प्रभाव हलिंन्यंक [[पप कल्चर]], [[संकिपा]] व कला क्षेत्रय् खनेदु। ==स्वयादिसँ== * [[संकिपा]] [[पुचः:एनिमे]] [[en:Anime]] c3ytckr5z33vqehx13gueveirq1bdnh 1126379 1126378 2026-09-28T00:58:09Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Anime]] to [[एनिमे]] 1126378 wikitext text/x-wiki '''एनिमे''' (Anime) धइगु जापानी ल्हातं च्वयातःगु व कम्प्यूटर एनिमेसन पहः खः। थ्व खँग्वः जापानय् सकल कथंया एनिमेसनया निंतिं छ्यलिगु खःसां जापान स्वया पिने थुकियात जापानी एनिमेसनया रूपय् म्हसीकी। एनिमेया इतिहास नीगु शताब्दीया न्हापांगु भाग निसें सुरु जूगु खः, गन जापानी किपामितयेसं न्हूगु एनिमेसन प्रविधिया छ्यला सुरु यात। एनिमे थःगु विशिष्ट चित्रकला शैली, जीवन्त पात्र, व गहन कथावस्तुया निंतिं हलिंन्यंक नांजाः। थुकिलि झःझःधाःगु रङ्ग, तःग्वःगु मिखा दुगु पात्रत, व विविध विषयवस्तुतयेगु प्रयोग जुइ। एनिमे मचातयेगु निंतिं जक मखुसे सकल दँया मनूतयेगु निंतिं दयेकी। थुकिलि फ्यान्टेसी, विज्ञान कथा, रोमान्स, एक्सन, व दैनिक जीवन थेंज्याःगु थीथी विधा दइ। यक्व एनिमेत जापानी कमिक्स बाय् 'माङ्गा' (Manga) या आधारय् निर्माण जुइ। ओसामु तेजुकायात आधुनिक एनिमेया अबुया कथं म्हसीकी, गुम्हेस्यां थ्व शैलीयात तःजाःगु थासय् थ्यंकादीगु खः। स्टुडियो जिब्ली (Studio Ghibli) थेंज्याःगु प्रसिद्ध स्टुडियोतयेसं 'स्पिरिटेद अवे' थेंज्याःगु अस्कर त्यामि एनिमे संकिपा दयेकातःगु दु। थौंकन्हे एनिमे जापानी संस्कृतिया छगू मुख्य ब्व व हलिमया दक्ले नांजाःगु लय्तायेगु माध्यमत मध्ये छगू खः। थुकिया प्रभाव हलिंन्यंक [[पप कल्चर]], [[संकिपा]] व कला क्षेत्रय् खनेदु। ==स्वयादिसँ== * [[संकिपा]] [[पुचः:एनिमे]] [[en:Anime]] c3ytckr5z33vqehx13gueveirq1bdnh 0 308820 1126380 2026-09-28T00:58:09Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Anime]] to [[एनिमे]] 1126380 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[एनिमे]] in8onjh3m2gbu7xd52h6hzz6495wx0t 0 308821 1126381 2026-09-28T01:01:53Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''सः मदूगु संकिपा''' वा '''साइलेन्ट फिल्म''' (Silent film) धइगु सः मदुगु संकिपा खः। सिनेमाया विकासया न्हापांगु दशकय् (१८९० या दशक निसें १९२० या दशकया लिपा तक) दयेकातःगु सकल संकिपात साइलेन्ट सं... 1126381 wikitext text/x-wiki '''सः मदूगु संकिपा''' वा '''साइलेन्ट फिल्म''' (Silent film) धइगु सः मदुगु संकिपा खः। सिनेमाया विकासया न्हापांगु दशकय् (१८९० या दशक निसें १९२० या दशकया लिपा तक) दयेकातःगु सकल संकिपात साइलेन्ट संकिपा हे खः। थ्व ईलय् सः रेकर्ड यानाः संकिपानाप स्वायेगु प्रविधि विकास जूगु मदुनि। सः मदूगु संकिपाय् बाखँ क्यनेत पात्रतयेगु म्हया भाय्, ख्वाःया अभिव्यक्ति, व च्वयातःगु संवाद कार्ड (Intertitles) या छ्यलाबुला याइगु खः। सिनेमा हलय् संकिपा क्यनेबिला प्रत्यक्ष पियानो वा अर्केस्ट्रा थानाः पृष्ठभूमि संगीत बिइगु व्यवस्था जुइ। [[चार्ली च्याप्लिन]], बस्टर किटन, व ज्याक लर्ड थेंज्याःपिं कलाकारत सः मदूगु संकिपाया युगया महान न्हिलाः अभिनेता खः। 'द बर्थ अफ अ नेसन' व 'मेट्रोपोलिस' थेंज्याःगु संकिपात थ्व युगया ऐतिहासिक दसु खः। सः मदूगु संकिपाया युगय् हे दृश्य भाषा, क्यामेरा एंगल, व सम्पादन (Editing) या मू सिद्धान्तत दयेकाः सिनेमायात कलाया रूप बिइगु ज्या जुल। १९२७ य् न्हापांगु तकि (Talkie) वा सः दुगु संकिपा 'द ज्याज सिङ्गर' वये धुंका सः मदूगु संकिपाया युग अन्त्य जुल। थौंकन्हे सः मदूगु संकिपात सिनेमाया इतिहास अध्ययन यायेत व दृश्य कलाया रूपय् तःधंगु सम्मान बियातःगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[संकिपा]] [[पुचः:संकिपा]] [[en:Silent film]] g1g2hvozxuolqwpkxso1ffgiysx1wkd 1126382 1126381 2026-09-28T01:02:04Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Silent film]] to [[सः मदूगु संकिपा]] 1126381 wikitext text/x-wiki '''सः मदूगु संकिपा''' वा '''साइलेन्ट फिल्म''' (Silent film) धइगु सः मदुगु संकिपा खः। सिनेमाया विकासया न्हापांगु दशकय् (१८९० या दशक निसें १९२० या दशकया लिपा तक) दयेकातःगु सकल संकिपात साइलेन्ट संकिपा हे खः। थ्व ईलय् सः रेकर्ड यानाः संकिपानाप स्वायेगु प्रविधि विकास जूगु मदुनि। सः मदूगु संकिपाय् बाखँ क्यनेत पात्रतयेगु म्हया भाय्, ख्वाःया अभिव्यक्ति, व च्वयातःगु संवाद कार्ड (Intertitles) या छ्यलाबुला याइगु खः। सिनेमा हलय् संकिपा क्यनेबिला प्रत्यक्ष पियानो वा अर्केस्ट्रा थानाः पृष्ठभूमि संगीत बिइगु व्यवस्था जुइ। [[चार्ली च्याप्लिन]], बस्टर किटन, व ज्याक लर्ड थेंज्याःपिं कलाकारत सः मदूगु संकिपाया युगया महान न्हिलाः अभिनेता खः। 'द बर्थ अफ अ नेसन' व 'मेट्रोपोलिस' थेंज्याःगु संकिपात थ्व युगया ऐतिहासिक दसु खः। सः मदूगु संकिपाया युगय् हे दृश्य भाषा, क्यामेरा एंगल, व सम्पादन (Editing) या मू सिद्धान्तत दयेकाः सिनेमायात कलाया रूप बिइगु ज्या जुल। १९२७ य् न्हापांगु तकि (Talkie) वा सः दुगु संकिपा 'द ज्याज सिङ्गर' वये धुंका सः मदूगु संकिपाया युग अन्त्य जुल। थौंकन्हे सः मदूगु संकिपात सिनेमाया इतिहास अध्ययन यायेत व दृश्य कलाया रूपय् तःधंगु सम्मान बियातःगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[संकिपा]] [[पुचः:संकिपा]] [[en:Silent film]] g1g2hvozxuolqwpkxso1ffgiysx1wkd 0 308822 1126383 2026-09-28T01:02:04Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Silent film]] to [[सः मदूगु संकिपा]] 1126383 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[सः मदूगु संकिपा]] lsn1hzomrn0ufdr7h2bl7k3g3i2hxuk 0 308823 1126387 2026-09-28T01:09:19Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''संकिपा दयेकेज्या''' वा '''फिल्ममेकिङ''' (Filmmaking) धइगु संकिपा दयेकेगु ज्याझ्वः व कला खः। थ्व ज्याझ्वलय् छगू प्राथमिक विचाः निसें बाखँयात धकिंइ क्यनेगु तकया थीथी चरणत दुथ्याइ। संकिपा न... 1126387 wikitext text/x-wiki '''संकिपा दयेकेज्या''' वा '''फिल्ममेकिङ''' (Filmmaking) धइगु संकिपा दयेकेगु ज्याझ्वः व कला खः। थ्व ज्याझ्वलय् छगू प्राथमिक विचाः निसें बाखँयात धकिंइ क्यनेगु तकया थीथी चरणत दुथ्याइ। संकिपा निर्माण यात मू रूपं न्यागू भागय् बायेगु याइ: विकास (Development), दयेकेन्ह्यः (Pre-production), दयेकाः (Production), दयेके धुंका (Post-production), व इनेज्या (Distribution)। विकास चरणय् बाखँ व स्क्रिप्ट (Script) च्वयेगु ज्या जुइ। दयेकेन्ह्यः बिले पात्रत छनौट (Casting), लोकेसन मालेगु, व बजेट तय यायेगु ज्या जुइ। दयेकेगु चरणय् निर्देशक, क्यामेराम्यान, व कलाकारत जानाः लू शुटिङ याइ। दयेके धुंकाया इलय् लू सम्पादन (Editing), सः दिजाइन, संगीत, व भिजुअल इफेक्टत स्वायेगु ज्या जुइ। संकिपा दयेकेगु छगू तःधंगु मंका ज्या खः, गन निर्देशक (Director), निर्माता (Producer), बाखँ च्वमि, व प्राविधिकतयेगु संयुक्त प्रयास दइ। थ्व प्रक्रियाय् प्रविधि, कला, व व्यापारया सुन्दर संगम खनेदु। आधुनिक ईलय् डिजिटल प्रविधिया विकास लिपा संकिपा निर्माण अझः सुलभ व वैज्ञानिक जूगु दु। थ्व कलां हलिंन्यंकया संस्कृति व समाजय् गम्भीर प्रभाव दयेकातःगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[संकिपा]] [[पुचः:संकिपा]] [[en:Filmmaking]] baxj84yvura94vewgcibv0sv4pbwbdg 1126388 1126387 2026-09-28T01:09:27Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Filmmaking]] to [[संकिपा दयेकेज्या]] 1126387 wikitext text/x-wiki '''संकिपा दयेकेज्या''' वा '''फिल्ममेकिङ''' (Filmmaking) धइगु संकिपा दयेकेगु ज्याझ्वः व कला खः। थ्व ज्याझ्वलय् छगू प्राथमिक विचाः निसें बाखँयात धकिंइ क्यनेगु तकया थीथी चरणत दुथ्याइ। संकिपा निर्माण यात मू रूपं न्यागू भागय् बायेगु याइ: विकास (Development), दयेकेन्ह्यः (Pre-production), दयेकाः (Production), दयेके धुंका (Post-production), व इनेज्या (Distribution)। विकास चरणय् बाखँ व स्क्रिप्ट (Script) च्वयेगु ज्या जुइ। दयेकेन्ह्यः बिले पात्रत छनौट (Casting), लोकेसन मालेगु, व बजेट तय यायेगु ज्या जुइ। दयेकेगु चरणय् निर्देशक, क्यामेराम्यान, व कलाकारत जानाः लू शुटिङ याइ। दयेके धुंकाया इलय् लू सम्पादन (Editing), सः दिजाइन, संगीत, व भिजुअल इफेक्टत स्वायेगु ज्या जुइ। संकिपा दयेकेगु छगू तःधंगु मंका ज्या खः, गन निर्देशक (Director), निर्माता (Producer), बाखँ च्वमि, व प्राविधिकतयेगु संयुक्त प्रयास दइ। थ्व प्रक्रियाय् प्रविधि, कला, व व्यापारया सुन्दर संगम खनेदु। आधुनिक ईलय् डिजिटल प्रविधिया विकास लिपा संकिपा निर्माण अझः सुलभ व वैज्ञानिक जूगु दु। थ्व कलां हलिंन्यंकया संस्कृति व समाजय् गम्भीर प्रभाव दयेकातःगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[संकिपा]] [[पुचः:संकिपा]] [[en:Filmmaking]] baxj84yvura94vewgcibv0sv4pbwbdg 1126403 1126388 2026-09-28T01:22:51Z Eukesh 11 1126403 wikitext text/x-wiki '''संकिपा दयेकेज्या''' वा '''फिल्ममेकिङ''' (Filmmaking) धइगु संकिपा दयेकेगु ज्याझ्वः व कला खः। थ्व ज्याझ्वलय् छगू प्राथमिक विचाः निसें बाखँयात धकिंइ क्यनेगु तकया थीथी चरणत दुथ्याइ। संकिपा निर्माण यात मू रूपं न्यागू भागय् बायेगु याइ: विकास (Development), दयेकेन्ह्यः (Pre-production), दयेकाः (Production), दयेके धुंका (Post-production), व इनेज्या (Distribution)। विकास चरणय् बाखँ व स्क्रिप्ट (Script) च्वयेगु ज्या जुइ। दयेकेन्ह्यः बिले पात्रत छनौट (Casting), लोकेसन मालेगु, व बजेट तय यायेगु ज्या जुइ। दयेकेगु चरणय् निर्देशक, क्यामेराम्यान, व कलाकारत जानाः लू शुटिङ याइ। दयेके धुंकाया इलय् लू सम्पादन (Editing), सः दिजाइन, संगीत, व भिजुअल इफेक्टत स्वायेगु ज्या जुइ। संकिपा दयेकेगु छगू तःधंगु मंका ज्या खः, गन निर्देशक (Director), निर्माता (Producer), बाखँ च्वमि, व प्राविधिकतयेगु संयुक्त प्रयास दइ। थ्व प्रक्रियाय् प्रविधि, कला, व व्यापारया सुन्दर संगम खनेदु। आधुनिक ईलय् डिजिटल प्रविधिया विकास लिपा संकिपा निर्माण अझः सुलभ व वैज्ञानिक जूगु दु। थ्व कलां हलिंन्यंकया संस्कृति व समाजय् गम्भीर प्रभाव दयेकातःगु दु। ==इतिहास== ===स्टुडियो सिस्टम=== {{मू पौ|स्टुडियो सिस्टम}} स्टुडियो सिस्टम धाःगु संकिपा इतिहासय् संकिपा दयेकेगु व इनेगु छगू व्यावसायिक संरचना खः। थ्व प्रणाली नीगु शताब्दीया न्हापांगु भागय् (१९२० या दशक निसें १९५० या दशक तक) अमेरिकाया हलिउडय् मुख्य रूपं प्रचलित जुयाच्वन। थ्व प्रणालीइ छुं तःधंगु संकिपा स्टुडियोत (गथे कि प्यारामाउन्ट, एमजीएम, वार्नर ब्रदर्स) नं संकिपा दयेकीगु सकल चरणतयेत थःगु हे पूर्ण नियन्त्रणय् तइगु या। स्टुडियोतय्सं निर्देशक, च्वमि, व मू कलाकारतयेत ताःहाकःगु ईया निंतिं कन्ट्याक्टय् तयाः थःगु हे स्वामित्वय् दुगु सिनेमा हलतयेगु माध्यमं संकिपा क्यनिगु याःगु खः। थ्व व्यवस्थायात 'हलिउडया स्वर्ण युग' (Golden Age of Hollywood) नं धाइ। स्टुडियो सिस्टमं यानाः संकिपात अत्यधिक व्यवस्थित, व्यवसायिक व उच्च उत्पादन गुणस्तरया दयेके फत। तर थुकिया हुनिं कलाकारत व निर्देशकतयेगु व्यक्तिगत कलात्मक स्वतन्त्रता सीमित जुयाच्वन। १९४८ य् अमेरिकन अदालतया एन्टी-ट्रस्ट निर्णय लिपा स्टुडियोतयेसं थःगु एकाधिकार त्वःते माल व थ्व प्रणालीया अन्त्य जुल। थौंकन्हे स्टुडियोत मुख्यतया संकिपा वित्तीय व्यवस्था व वितरणय् सीमित जुयाच्वंगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[संकिपा]] [[पुचः:संकिपा]] [[en:Filmmaking]] n7yw3n1ylhonp8tl92qqbgk4qbcydr1 0 308824 1126389 2026-09-28T01:09:27Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Filmmaking]] to [[संकिपा दयेकेज्या]] 1126389 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[संकिपा दयेकेज्या]] 8rb3ci3ilg9pzm5g2xe9k54hxmgbmu1 0 308825 1126390 2026-09-28T01:12:19Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''सिनेमेटोग्राफी''' (Cinematography) धइगु संकिपा दयेकेबले क्यामेरा छ्यलाः लू किपाय् कायेगु वा रेकर्ड यायेगु कला व प्रविधि खः। थुकियात 'छायांकन' वा 'चित्रण कला' नं धाइ। सिनेमेटोग्राफी याइम्ह... 1126390 wikitext text/x-wiki '''सिनेमेटोग्राफी''' (Cinematography) धइगु संकिपा दयेकेबले क्यामेरा छ्यलाः लू किपाय् कायेगु वा रेकर्ड यायेगु कला व प्रविधि खः। थुकियात 'छायांकन' वा 'चित्रण कला' नं धाइ। सिनेमेटोग्राफी याइम्ह मनूयात सिनेमेटोग्राफर वा निर्देशक-छायांकन (Director of Photography / DP) धाइ। सिनेमेटोग्राफीइ क्यामेरा थनेगु जक मखुसे जः (Lighting), क्यामेराया कुं (Camera angle), लेन्सया ल्यया, रङ्ग सन्तुलन, व क्यामेराया गति (Movement) या कुशल प्रयोग जुइ। थ्व सकल तत्त्वतयेसं संकिपाया बाखँयात दृश्य रूप बिइत व दर्शकय् भावनात्मक प्रभाव दयेकेत मू भूमिका म्हिती। छगू बांलाःगु सिनेमेटोग्राफीं संकिपाया दृश्य भाषायात समृद्ध याइ व बाखँया गम्भीरतायात भिंकिगु ज्या याइ। इतिहासय् ब्ल्याक एन्ड व्हाइट (Black & white) फिल्म निसें काःगु सिनेमेटोग्राफी आः आधुनिक डिजिटल व ४के प्रविधितक थ्यंगु दु। सिनेमेटोग्राफरं निर्देशकनाप जानाः संकिपाया समग्र 'लुक' व visual style तय याइ। अस्कर सिरपाय् सिनेमेटोग्राफीया निंतिं विशेष विधा दु। थ्व संकिपा निर्माणया दक्ले महत्त्वपूर्ण व कलात्मक पक्षत मध्ये छगू खः। ==स्वयादिसँ== * [[संकिपा]] [[पुचः:संकिपा]] [[en:Cinematography]] s4axhpriqcjrgjs0xz1vuz8m859e6ry 1126391 1126390 2026-09-28T01:12:25Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Cinematography]] to [[सिनेमेटोग्राफी]] 1126390 wikitext text/x-wiki '''सिनेमेटोग्राफी''' (Cinematography) धइगु संकिपा दयेकेबले क्यामेरा छ्यलाः लू किपाय् कायेगु वा रेकर्ड यायेगु कला व प्रविधि खः। थुकियात 'छायांकन' वा 'चित्रण कला' नं धाइ। सिनेमेटोग्राफी याइम्ह मनूयात सिनेमेटोग्राफर वा निर्देशक-छायांकन (Director of Photography / DP) धाइ। सिनेमेटोग्राफीइ क्यामेरा थनेगु जक मखुसे जः (Lighting), क्यामेराया कुं (Camera angle), लेन्सया ल्यया, रङ्ग सन्तुलन, व क्यामेराया गति (Movement) या कुशल प्रयोग जुइ। थ्व सकल तत्त्वतयेसं संकिपाया बाखँयात दृश्य रूप बिइत व दर्शकय् भावनात्मक प्रभाव दयेकेत मू भूमिका म्हिती। छगू बांलाःगु सिनेमेटोग्राफीं संकिपाया दृश्य भाषायात समृद्ध याइ व बाखँया गम्भीरतायात भिंकिगु ज्या याइ। इतिहासय् ब्ल्याक एन्ड व्हाइट (Black & white) फिल्म निसें काःगु सिनेमेटोग्राफी आः आधुनिक डिजिटल व ४के प्रविधितक थ्यंगु दु। सिनेमेटोग्राफरं निर्देशकनाप जानाः संकिपाया समग्र 'लुक' व visual style तय याइ। अस्कर सिरपाय् सिनेमेटोग्राफीया निंतिं विशेष विधा दु। थ्व संकिपा निर्माणया दक्ले महत्त्वपूर्ण व कलात्मक पक्षत मध्ये छगू खः। ==स्वयादिसँ== * [[संकिपा]] [[पुचः:संकिपा]] [[en:Cinematography]] s4axhpriqcjrgjs0xz1vuz8m859e6ry 0 308826 1126392 2026-09-28T01:12:25Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Cinematography]] to [[सिनेमेटोग्राफी]] 1126392 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[सिनेमेटोग्राफी]] aul2enfdq0gikt8mqrnl3yu1kqe8d2h 0 308827 1126395 2026-09-28T01:17:45Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''विशेष प्रभाव''' वा '''स्पेशल इफेक्त''' (Special effect / SFX) धइगु संकिपा, टेलिभिजन, व थिएटरय् साधारण क्यामेरां काये मफइगु वा तसकं थिकेगु व ग्यानापूगु दृश्यत दयेकेगु कलात्मक व प्राविधिक प्रविधि... 1126395 wikitext text/x-wiki '''विशेष प्रभाव''' वा '''स्पेशल इफेक्त''' (Special effect / SFX) धइगु संकिपा, टेलिभिजन, व थिएटरय् साधारण क्यामेरां काये मफइगु वा तसकं थिकेगु व ग्यानापूगु दृश्यत दयेकेगु कलात्मक व प्राविधिक प्रविधि खः। थुकियात मुख्यतया निब्वलय् बायेगु याइ: यान्त्रिक प्रभाव (Practical effects) व दृश्य प्रभाव (Visual effects / VFX)। यान्त्रिक प्रभाव शुटिङ याइगु थासय् हे याइ, गथे कि विष्फोट, नक्कली हि, मौसमया प्रभाव (वाः वा च्वापु), व मेकअप। दृश्य प्रभाव दयेकेधुंका (Post-production) या ईलय् कम्प्यूटरया (CGI) छ्यलाबुला यानाः दयेकी। स्पेशल इफेक्टया छ्यलाबुलां काल्पनिक हलिम, राक्षस, अन्तरिक्ष यान आदि असंभव दृश्यतयेत धाथें च्वंक क्यनेगु ज्या याइ। 'स्टार वार्स', 'जुर्रासिक पार्क', व 'अवतार' थेंज्याःगु संकिपात स्पेशल इफेक्टया क्रान्तिकारी छ्यलाया निंतिं नांजाः। थ्व प्रविधिया विकास लिपा सिनेमा निर्माणय् कल्पनाया सीमा तःधंगु दु। स्पेशल इफेक्टं दर्शकतयेत अद्भूत व रोमाञ्चक अनुभव प्रदान याइ। थौंकन्हे सिनेमा क्षेत्रय् डिजिटल प्रविधिया अप्वः छ्यलाबुला जुयाः स्पेशल इफेक्ट झन् परिष्कृत जूगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[संकिपा]] [[पुचः:संकिपा]] [[en:Special effect]] cmsr7uo7jit0r5r9e5dy3b79x15lucf 1126396 1126395 2026-09-28T01:17:53Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Special effect]] to [[स्पेशल इफेक्त]] 1126395 wikitext text/x-wiki '''विशेष प्रभाव''' वा '''स्पेशल इफेक्त''' (Special effect / SFX) धइगु संकिपा, टेलिभिजन, व थिएटरय् साधारण क्यामेरां काये मफइगु वा तसकं थिकेगु व ग्यानापूगु दृश्यत दयेकेगु कलात्मक व प्राविधिक प्रविधि खः। थुकियात मुख्यतया निब्वलय् बायेगु याइ: यान्त्रिक प्रभाव (Practical effects) व दृश्य प्रभाव (Visual effects / VFX)। यान्त्रिक प्रभाव शुटिङ याइगु थासय् हे याइ, गथे कि विष्फोट, नक्कली हि, मौसमया प्रभाव (वाः वा च्वापु), व मेकअप। दृश्य प्रभाव दयेकेधुंका (Post-production) या ईलय् कम्प्यूटरया (CGI) छ्यलाबुला यानाः दयेकी। स्पेशल इफेक्टया छ्यलाबुलां काल्पनिक हलिम, राक्षस, अन्तरिक्ष यान आदि असंभव दृश्यतयेत धाथें च्वंक क्यनेगु ज्या याइ। 'स्टार वार्स', 'जुर्रासिक पार्क', व 'अवतार' थेंज्याःगु संकिपात स्पेशल इफेक्टया क्रान्तिकारी छ्यलाया निंतिं नांजाः। थ्व प्रविधिया विकास लिपा सिनेमा निर्माणय् कल्पनाया सीमा तःधंगु दु। स्पेशल इफेक्टं दर्शकतयेत अद्भूत व रोमाञ्चक अनुभव प्रदान याइ। थौंकन्हे सिनेमा क्षेत्रय् डिजिटल प्रविधिया अप्वः छ्यलाबुला जुयाः स्पेशल इफेक्ट झन् परिष्कृत जूगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[संकिपा]] [[पुचः:संकिपा]] [[en:Special effect]] cmsr7uo7jit0r5r9e5dy3b79x15lucf 0 308828 1126397 2026-09-28T01:17:53Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Special effect]] to [[स्पेशल इफेक्त]] 1126397 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[स्पेशल इफेक्त]] gxmflpf5ndk3d0y496j4ge6qqbypptj 0 308829 1126399 2026-09-28T01:21:11Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''स्टुडियो सिस्टम''' (Studio system) धइगु [[संकिपा]] इतिहासय् संकिपा दयेकेगु व इनेगु छगू व्यावसायिक संरचना खः। थ्व प्रणाली नीगु शताब्दीया न्हापांगु भागय् (१९२० या दशक निसें १९५० या दशक तक) अम... 1126399 wikitext text/x-wiki '''स्टुडियो सिस्टम''' (Studio system) धइगु [[संकिपा]] इतिहासय् संकिपा दयेकेगु व इनेगु छगू व्यावसायिक संरचना खः। थ्व प्रणाली नीगु शताब्दीया न्हापांगु भागय् (१९२० या दशक निसें १९५० या दशक तक) अमेरिकाया हलिउडय् मुख्य रूपं प्रचलित जुयाच्वन। थ्व प्रणालीइ छुं तःधंगु संकिपा स्टुडियोत (गथे कि प्यारामाउन्ट, एमजीएम, वार्नर ब्रदर्स) नं संकिपा दयेकीगु सकल चरणतयेत थःगु हे पूर्ण नियन्त्रणय् तइगु या। स्टुडियोतय्सं निर्देशक, च्वमि, व मू कलाकारतयेत ताःहाकःगु ईया निंतिं कन्ट्याक्टय् तयाः थःगु हे स्वामित्वय् दुगु सिनेमा हलतयेगु माध्यमं संकिपा क्यनिगु याःगु खः। थ्व व्यवस्थायात 'हलिउडया स्वर्ण युग' (Golden Age of Hollywood) नं धाइ। स्टुडियो सिस्टमं यानाः संकिपात अत्यधिक व्यवस्थित, व्यवसायिक व उच्च उत्पादन गुणस्तरया दयेके फत। तर थुकिया हुनिं कलाकारत व निर्देशकतयेगु व्यक्तिगत कलात्मक स्वतन्त्रता सीमित जुयाच्वन। १९४८ य् अमेरिकन अदालतया एन्टी-ट्रस्ट निर्णय लिपा स्टुडियोतयेसं थःगु एकाधिकार त्वःते माल व थ्व प्रणालीया अन्त्य जुल। थौंकन्हे स्टुडियोत मुख्यतया संकिपा वित्तीय व्यवस्था व वितरणय् सीमित जुयाच्वंगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[संकिपा]] [[पुचः:संकिपा]] [[en:Studio system]] nblubusb9prif83sqan2mj95sd2hf9r 1126400 1126399 2026-09-28T01:21:19Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Studio system]] to [[स्टुडियो सिस्टम]] 1126399 wikitext text/x-wiki '''स्टुडियो सिस्टम''' (Studio system) धइगु [[संकिपा]] इतिहासय् संकिपा दयेकेगु व इनेगु छगू व्यावसायिक संरचना खः। थ्व प्रणाली नीगु शताब्दीया न्हापांगु भागय् (१९२० या दशक निसें १९५० या दशक तक) अमेरिकाया हलिउडय् मुख्य रूपं प्रचलित जुयाच्वन। थ्व प्रणालीइ छुं तःधंगु संकिपा स्टुडियोत (गथे कि प्यारामाउन्ट, एमजीएम, वार्नर ब्रदर्स) नं संकिपा दयेकीगु सकल चरणतयेत थःगु हे पूर्ण नियन्त्रणय् तइगु या। स्टुडियोतय्सं निर्देशक, च्वमि, व मू कलाकारतयेत ताःहाकःगु ईया निंतिं कन्ट्याक्टय् तयाः थःगु हे स्वामित्वय् दुगु सिनेमा हलतयेगु माध्यमं संकिपा क्यनिगु याःगु खः। थ्व व्यवस्थायात 'हलिउडया स्वर्ण युग' (Golden Age of Hollywood) नं धाइ। स्टुडियो सिस्टमं यानाः संकिपात अत्यधिक व्यवस्थित, व्यवसायिक व उच्च उत्पादन गुणस्तरया दयेके फत। तर थुकिया हुनिं कलाकारत व निर्देशकतयेगु व्यक्तिगत कलात्मक स्वतन्त्रता सीमित जुयाच्वन। १९४८ य् अमेरिकन अदालतया एन्टी-ट्रस्ट निर्णय लिपा स्टुडियोतयेसं थःगु एकाधिकार त्वःते माल व थ्व प्रणालीया अन्त्य जुल। थौंकन्हे स्टुडियोत मुख्यतया संकिपा वित्तीय व्यवस्था व वितरणय् सीमित जुयाच्वंगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[संकिपा]] [[पुचः:संकिपा]] [[en:Studio system]] nblubusb9prif83sqan2mj95sd2hf9r 0 308830 1126401 2026-09-28T01:21:19Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Studio system]] to [[स्टुडियो सिस्टम]] 1126401 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[स्टुडियो सिस्टम]] hirw0jed9w35l34hukn92hcslt1srwz 0 308831 1126404 2026-09-28T01:25:49Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''टेलिभिजन ज्याझ्वः''' वा '''टिभी शो''' (Television show) धइगु [[टेलिभिजन]] प्रसारण वा इन्टरनेट स्ट्रिमिङ सेवामार्फत क्यनिगु दृश्य-श्रव्य ज्याझ्वःया मुना खः। थुकिया दुने धारावाहिक नाटक (Drama), न्हि... 1126404 wikitext text/x-wiki '''टेलिभिजन ज्याझ्वः''' वा '''टिभी शो''' (Television show) धइगु [[टेलिभिजन]] प्रसारण वा इन्टरनेट स्ट्रिमिङ सेवामार्फत क्यनिगु दृश्य-श्रव्य ज्याझ्वःया मुना खः। थुकिया दुने धारावाहिक नाटक (Drama), न्हिलाः (Sitcom), बुखँ (News), डकुमेन्ट्री, रियालिटी शो, व कासा कार्यक्रमत ला। टेलिभिजन शोत सामान्यतया थीथी भाग वा एपिसोड (Episode) य् विभाजित जुयाः दँछि वा सिजन (Season) या रूपय् प्रसारण जुइ। १९४० या दशक निसें टेलिभिजन शोत हलिंन्यंक मनोरञ्जन व बुखँया मू माध्यम जुयावःगु दु। थ्व शोतय्सं समाजया संस्कृति, फेसन, विचाः व जनजीवनयात गम्भीर रूपं प्रभावित याइ। 'गेम अफ थ्रोन्स', 'ब्रेकिङ ब्याड', व 'फ्रेंड्स' थेंज्याःगु शोत हलिंन्यंक तसकं नांजाः। आधुनिक ईलय् नेटफ्लिक्स, अमेजन प्राइम, व मेमेगु स्ट्रिमिङ सेवातयेगु आगमन लिपा टिभी शो स्वयेगु पहः तसकं हिलावःगु दु। थौंकन्हे टिभी शोत संकिपा स्वया नं तःधंगु बजेट व उच्च गुणस्तरय् निर्माण जुयाच्वंगु दु। थ्व हलिंन्यंक मनूतयेत छथाय् स्वायेगु व मनोरञ्जन बिइगु तःधंगु माध्यम खः। ==स्वयादिसँ== * [[संकिपा]] [[पुचः:टेलिभिजन]] [[en:Television show]] joigabqtbcbheydg9vn5noh682kpa82 1126405 1126404 2026-09-28T01:26:00Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Television show]] to [[टेलिभिजन ज्याझ्वः]] 1126404 wikitext text/x-wiki '''टेलिभिजन ज्याझ्वः''' वा '''टिभी शो''' (Television show) धइगु [[टेलिभिजन]] प्रसारण वा इन्टरनेट स्ट्रिमिङ सेवामार्फत क्यनिगु दृश्य-श्रव्य ज्याझ्वःया मुना खः। थुकिया दुने धारावाहिक नाटक (Drama), न्हिलाः (Sitcom), बुखँ (News), डकुमेन्ट्री, रियालिटी शो, व कासा कार्यक्रमत ला। टेलिभिजन शोत सामान्यतया थीथी भाग वा एपिसोड (Episode) य् विभाजित जुयाः दँछि वा सिजन (Season) या रूपय् प्रसारण जुइ। १९४० या दशक निसें टेलिभिजन शोत हलिंन्यंक मनोरञ्जन व बुखँया मू माध्यम जुयावःगु दु। थ्व शोतय्सं समाजया संस्कृति, फेसन, विचाः व जनजीवनयात गम्भीर रूपं प्रभावित याइ। 'गेम अफ थ्रोन्स', 'ब्रेकिङ ब्याड', व 'फ्रेंड्स' थेंज्याःगु शोत हलिंन्यंक तसकं नांजाः। आधुनिक ईलय् नेटफ्लिक्स, अमेजन प्राइम, व मेमेगु स्ट्रिमिङ सेवातयेगु आगमन लिपा टिभी शो स्वयेगु पहः तसकं हिलावःगु दु। थौंकन्हे टिभी शोत संकिपा स्वया नं तःधंगु बजेट व उच्च गुणस्तरय् निर्माण जुयाच्वंगु दु। थ्व हलिंन्यंक मनूतयेत छथाय् स्वायेगु व मनोरञ्जन बिइगु तःधंगु माध्यम खः। ==स्वयादिसँ== * [[संकिपा]] [[पुचः:टेलिभिजन]] [[en:Television show]] joigabqtbcbheydg9vn5noh682kpa82 0 308832 1126406 2026-09-28T01:26:00Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Television show]] to [[टेलिभिजन ज्याझ्वः]] 1126406 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[टेलिभिजन ज्याझ्वः]] ocxre81p0w5utajzaczy6rqft5vn0y3 0 308833 1126408 2026-09-28T01:32:35Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''संयुक्त राज्य अमेरिकाया संकिपा''' (Cinema of the United States) वा हलिउड (Hollywood) हलिमया दक्ले पुलांगु, तःधंगु व प्रभावशाली संकिपा उद्योगत मध्ये छगू खः। १९गू शताब्दीया लिपांगु ब्वय् थोमस एडिसन व मेम... 1126408 wikitext text/x-wiki '''संयुक्त राज्य अमेरिकाया संकिपा''' (Cinema of the United States) वा हलिउड (Hollywood) हलिमया दक्ले पुलांगु, तःधंगु व प्रभावशाली संकिपा उद्योगत मध्ये छगू खः। १९गू शताब्दीया लिपांगु ब्वय् थोमस एडिसन व मेमेपिं अन्वेषकतयेगु आविष्कारं अमेरिकाय् सिनेमाया पलिस्था यात। नीगु शताब्दीया न्हापांगु भागय् क्यालिफोर्नियाया [[लस एन्जलस]] नापं लाःगु 'हलिउड' क्षेत्र संकिपा दयेकीगु मू केन्द्र जुल। हलिउडं [[सः मदूगु संकिपा]]या युग निसें हे हलिम सिनेमाय् थःगु एकाधिकार व प्रभाव कायम यात। थन दयेकातःगु संकिपात थःगु उच्च प्रविधि, तःधंगु बजेट, व स्पेसल इफेक्ट (Special effects) या निंतिं नांजाः। थन [[स्टुडियो सिस्टम]]या विकास जुल गुकिं संकिपा उद्योगयात छगू व्यावसायिक रूप बिल। हलिउडं हलिंन्यंक पप कल्चर, फेसन, व जीवनशैलीइ तःधंगु प्रभाव यानातःगु दु। थन दँय्दच्छि अस्कर सिरपा (Academy Awards) लःल्हाइगु जुइ गुगु संकिपा हलिंया दक्ले प्रतिष्ठित सम्मानय् छगू ख। चार्ली च्याप्लिन, अल्फ्रेड हिचकक, स्टीभन स्पिलबर्ग, व मार्टिन स्कोर्सेसे थेंज्याःपिं महान कलाकार व निर्देशकतयेसं थ्व उद्योगयात तःजाःगु थासय् थ्यंकूगु दु। एक्शन, साइन्स फिक्शन, ड्रामा व एनिमेसन थेंज्याःगु सकल विधाय् अमेरिकन संकिपा हलिंन्यंक स्वइ। थौंकन्हे नं हलिउड हलिंया दक्ले अप्वः आम्दानी याइगु व नांजाःगु संकिपा उद्योग खः। ==स्वयादिसँ== * [[संकिपा]] [[पुचः:संकिपा]] [[en:Cinema of the United States]] 78ovs606o3ovdvmwrnd4inngfo7t8dc 1126409 1126408 2026-09-28T01:32:47Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Cinema of the United States]] to [[संयुक्त राज्य अमेरिकाया संकिपा]] 1126408 wikitext text/x-wiki '''संयुक्त राज्य अमेरिकाया संकिपा''' (Cinema of the United States) वा हलिउड (Hollywood) हलिमया दक्ले पुलांगु, तःधंगु व प्रभावशाली संकिपा उद्योगत मध्ये छगू खः। १९गू शताब्दीया लिपांगु ब्वय् थोमस एडिसन व मेमेपिं अन्वेषकतयेगु आविष्कारं अमेरिकाय् सिनेमाया पलिस्था यात। नीगु शताब्दीया न्हापांगु भागय् क्यालिफोर्नियाया [[लस एन्जलस]] नापं लाःगु 'हलिउड' क्षेत्र संकिपा दयेकीगु मू केन्द्र जुल। हलिउडं [[सः मदूगु संकिपा]]या युग निसें हे हलिम सिनेमाय् थःगु एकाधिकार व प्रभाव कायम यात। थन दयेकातःगु संकिपात थःगु उच्च प्रविधि, तःधंगु बजेट, व स्पेसल इफेक्ट (Special effects) या निंतिं नांजाः। थन [[स्टुडियो सिस्टम]]या विकास जुल गुकिं संकिपा उद्योगयात छगू व्यावसायिक रूप बिल। हलिउडं हलिंन्यंक पप कल्चर, फेसन, व जीवनशैलीइ तःधंगु प्रभाव यानातःगु दु। थन दँय्दच्छि अस्कर सिरपा (Academy Awards) लःल्हाइगु जुइ गुगु संकिपा हलिंया दक्ले प्रतिष्ठित सम्मानय् छगू ख। चार्ली च्याप्लिन, अल्फ्रेड हिचकक, स्टीभन स्पिलबर्ग, व मार्टिन स्कोर्सेसे थेंज्याःपिं महान कलाकार व निर्देशकतयेसं थ्व उद्योगयात तःजाःगु थासय् थ्यंकूगु दु। एक्शन, साइन्स फिक्शन, ड्रामा व एनिमेसन थेंज्याःगु सकल विधाय् अमेरिकन संकिपा हलिंन्यंक स्वइ। थौंकन्हे नं हलिउड हलिंया दक्ले अप्वः आम्दानी याइगु व नांजाःगु संकिपा उद्योग खः। ==स्वयादिसँ== * [[संकिपा]] [[पुचः:संकिपा]] [[en:Cinema of the United States]] 78ovs606o3ovdvmwrnd4inngfo7t8dc 0 308834 1126410 2026-09-28T01:32:47Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Cinema of the United States]] to [[संयुक्त राज्य अमेरिकाया संकिपा]] 1126410 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[संयुक्त राज्य अमेरिकाया संकिपा]] imu5o9eki4fqlh0drq95kmkoaomp5ut 0 308835 1126411 2026-09-28T01:33:24Z Eukesh 11 Redirected page to [[लस एञ्जिलस]] 1126411 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[लस एञ्जिलस]] et7lhhcqgv9dziecihgcaaey6uoxa52 0 308836 1126413 2026-09-28T01:37:51Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''फ्रान्सया संकिपा''' (Cinema of France) हलिमया दक्ले न्हापांगु व ऐतिहासिक रूपं तसकं महत्त्व दूगु संकिपा उद्योगत दथुइ छगू खः। सन् १८९५ य् फ्रान्सया लुमिएर दाजुकिजा (Lumière brothers) नं न्हापांगु सार्... 1126413 wikitext text/x-wiki '''फ्रान्सया संकिपा''' (Cinema of France) हलिमया दक्ले न्हापांगु व ऐतिहासिक रूपं तसकं महत्त्व दूगु संकिपा उद्योगत दथुइ छगू खः। सन् १८९५ य् फ्रान्सया लुमिएर दाजुकिजा (Lumière brothers) नं न्हापांगु सार्वजनिक संकिपा प्रदर्शन यानाः सिनेमाया पलिस्था याःगु खः। फ्रान्सयात संकिपा कलाया जन्मभूमिया कथं म्हसीकी व थन सिनेमायात 'न्हेगु कला' (Seventh art) या रूपय् सम्मान याइ। जोर्जेस मेलिएसं संकिपाय् न्हापांगु विशेष प्रभाव व काल्पनिक बाखँ क्यनेगु प्रविधि विकास यानादिल। फ्रान्सं हलिम सिनेमायात यक्व न्हूगु शैली व ज्याझ्वः बियातःगु दु, गुकिइ १९५० व १९६० या दशकया 'फ्रेन्च न्यु वेभ' (French New Wave / Nouvelle Vague) दक्ले नांजाः। थ्व ज्याझ्वलं परम्परागत संकिपा निर्माणया नियमयात त्वताः निर्देशकया व्यक्तिगत दृष्टि (Auteur theory) यात प्राथमिकता बिल। जीन-लुच गोदार व फ्रांस्वा त्रुफो थेंज्याःपिं निर्देशकतयेसं हलिम सिनेमाय् न्हूगु क्रान्ति हयाबिल। फ्रान्सय् दँय्‌दच्छि जुइगु 'कान संकिपा नखः' (Cannes Film Festival) हलिमया दक्ले प्रतिष्ठित व तःधंगु संकिपा नखः दथुइ छगू खः। फ्रांसीसी संकिपात थःगु कलात्मक गम्भीरता, सामाजिक विषयवस्तु, व बौद्धिक गम्भीरताया निंतिं म्हसीकातःगु दु। थौंकन्हे नं फ्रान्स युरोपया दक्ले तःधंगु व सफल संकिपा उत्पादक देय् खः। ==स्वयादिसँ== * [[संकिपा]] [[पुचः:संकिपा]] [[en:Cinema of France]] atybpikvozvws0mfd28nv3ejumag0vb 1126414 1126413 2026-09-28T01:37:59Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Cinema of France]] to [[फ्रान्सया संकिपा]] 1126413 wikitext text/x-wiki '''फ्रान्सया संकिपा''' (Cinema of France) हलिमया दक्ले न्हापांगु व ऐतिहासिक रूपं तसकं महत्त्व दूगु संकिपा उद्योगत दथुइ छगू खः। सन् १८९५ य् फ्रान्सया लुमिएर दाजुकिजा (Lumière brothers) नं न्हापांगु सार्वजनिक संकिपा प्रदर्शन यानाः सिनेमाया पलिस्था याःगु खः। फ्रान्सयात संकिपा कलाया जन्मभूमिया कथं म्हसीकी व थन सिनेमायात 'न्हेगु कला' (Seventh art) या रूपय् सम्मान याइ। जोर्जेस मेलिएसं संकिपाय् न्हापांगु विशेष प्रभाव व काल्पनिक बाखँ क्यनेगु प्रविधि विकास यानादिल। फ्रान्सं हलिम सिनेमायात यक्व न्हूगु शैली व ज्याझ्वः बियातःगु दु, गुकिइ १९५० व १९६० या दशकया 'फ्रेन्च न्यु वेभ' (French New Wave / Nouvelle Vague) दक्ले नांजाः। थ्व ज्याझ्वलं परम्परागत संकिपा निर्माणया नियमयात त्वताः निर्देशकया व्यक्तिगत दृष्टि (Auteur theory) यात प्राथमिकता बिल। जीन-लुच गोदार व फ्रांस्वा त्रुफो थेंज्याःपिं निर्देशकतयेसं हलिम सिनेमाय् न्हूगु क्रान्ति हयाबिल। फ्रान्सय् दँय्‌दच्छि जुइगु 'कान संकिपा नखः' (Cannes Film Festival) हलिमया दक्ले प्रतिष्ठित व तःधंगु संकिपा नखः दथुइ छगू खः। फ्रांसीसी संकिपात थःगु कलात्मक गम्भीरता, सामाजिक विषयवस्तु, व बौद्धिक गम्भीरताया निंतिं म्हसीकातःगु दु। थौंकन्हे नं फ्रान्स युरोपया दक्ले तःधंगु व सफल संकिपा उत्पादक देय् खः। ==स्वयादिसँ== * [[संकिपा]] [[पुचः:संकिपा]] [[en:Cinema of France]] atybpikvozvws0mfd28nv3ejumag0vb 1126416 1126414 2026-09-28T01:38:17Z Eukesh 11 1126416 wikitext text/x-wiki '''फ्रान्सया संकिपा''' (Cinema of France) हलिमया दक्ले न्हापांगु व ऐतिहासिक रूपं तसकं महत्त्व दूगु संकिपा उद्योगत दथुइ छगू खः। सन् १८९५ य् फ्रान्सया लुमिएर दाजुकिजा (Lumière brothers) नं न्हापांगु सार्वजनिक संकिपा प्रदर्शन यानाः सिनेमाया पलिस्था याःगु खः। फ्रान्सयात संकिपा कलाया जन्मभूमिया कथं म्हसीकी व थन सिनेमायात 'न्हेगु कला' (Seventh art) या रूपय् सम्मान याइ। जोर्जेस मेलिएसं संकिपाय् न्हापांगु विशेष प्रभाव व काल्पनिक बाखँ क्यनेगु प्रविधि विकास यानादिल। फ्रान्सं हलिम सिनेमायात यक्व न्हूगु शैली व ज्याझ्वः बियातःगु दु, गुकिइ १९५० व १९६० या दशकया 'फ्रेन्च न्यु वेभ' (French New Wave / Nouvelle Vague) दक्ले नांजाः। थ्व ज्याझ्वलं परम्परागत संकिपा निर्माणया नियमयात त्वताः निर्देशकया व्यक्तिगत दृष्टि (Auteur theory) यात प्राथमिकता बिल। जीन-लुच गोदार व फ्रांस्वा त्रुफो थेंज्याःपिं निर्देशकतयेसं हलिम सिनेमाय् न्हूगु क्रान्ति हयाबिल। फ्रान्सय् दँय्‌दच्छि जुइगु 'कान संकिपा नखः' (Cannes Film Festival) हलिमया दक्ले प्रतिष्ठित व तःधंगु संकिपा नखः दथुइ छगू खः। फ्रांसीसी संकिपात थःगु कलात्मक गम्भीरता, सामाजिक विषयवस्तु, व बौद्धिक गम्भीरताया निंतिं म्हसीकातःगु दु। थौंकन्हे नं फ्रान्स युरोपया दक्ले तःधंगु व सफल संकिपा उत्पादक देय् खः। ==स्वयादिसँ== * [[संकिपा]] * [[फ्रान्स]] [[पुचः:संकिपा]] [[en:Cinema of France]] s7tce1yqtn9sefxo3wlpbj4uxsrcgr9 0 308837 1126415 2026-09-28T01:37:59Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Cinema of France]] to [[फ्रान्सया संकिपा]] 1126415 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[फ्रान्सया संकिपा]] 97rt924sb1ipjlisfosfskkobqhprwp 0 308838 1126418 2026-09-28T01:41:39Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''भारतया संकिपा''' (Cinema of India) धइगु भारतय् दयेकिगु सकल भाषाया संकिपातयेगु मंका रूप खः। भारत हलिमय् दक्ले अप्वः संकिपा दयेकिगु व दक्ले अप्वः संकिपा टिकट मीगु देश खः। भारतय् संकिपाया इत... 1126418 wikitext text/x-wiki '''भारतया संकिपा''' (Cinema of India) धइगु भारतय् दयेकिगु सकल भाषाया संकिपातयेगु मंका रूप खः। भारत हलिमय् दक्ले अप्वः संकिपा दयेकिगु व दक्ले अप्वः संकिपा टिकट मीगु देश खः। भारतय् संकिपाया इतिहास सन् १८९६ य् सुरु जूगु खः व दादासाहेब फाल्के नं १९१३ य् न्हापांगु भारतीय [[सः मदूगु संकिपा]] 'राजा हरिश्चन्द्र' दियेकादिल। भारतया संकिपा उद्योग थीथी भाषा व क्षेत्रय् बायातःगु दु, गुकिइ हिन्दी संकिपा उद्योग (बलीवुड) दक्ले तःधं। थुकिया अतिरिक्त तमिल (कलीवुड), तेलुगु (टलीवुड), मलयालम, व बंगाली भाषाया संकिपात नं तसकं नांजाः। भारतीय संकिपात थःगु संगीत, प्याखँ, व नाटकीय बाखँया निंतिं हलिंन्यंक पृथक पहिचां तयातःगु दु। [[सत्यजित राय]] थेंज्याःपिं महान निर्देशकं भारतीय समानान्तर सिनेमा (Parallel Cinema) यात हलिम स्तरय् सम्मान बीकेगु ज्या यानादिल। 'पथेर पांचाली', 'लगान', व 'आरआरआर' थेंज्याःगु संकिपातयेसं अन्तर्राष्ट्रिय स्तरय् तःधंगु सफलता प्राप्त याःगु दु। थन दँय्‌दच्छि द्वलंद्वः संकिपात निर्माण जुइ गुकिं दक्षिण एशिया, मध्य पूर्व व हलिंन्यंकया दर्शकतय्त मनोरञ्जन बिइ। थौंकन्हे भारतीय संकिपा देय्या संस्कृति व अर्थतन्त्रया छगू मू ब्व जुयाच्वंगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[संकिपा]] * [[भारत]] [[पुचः:संकिपा]] [[en:Cinema of India]] lp3jlydg2ldadlaz72xhy951pn1o6ph 1126419 1126418 2026-09-28T01:41:46Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Cinema of India]] to [[भारतया संकिपा]] 1126418 wikitext text/x-wiki '''भारतया संकिपा''' (Cinema of India) धइगु भारतय् दयेकिगु सकल भाषाया संकिपातयेगु मंका रूप खः। भारत हलिमय् दक्ले अप्वः संकिपा दयेकिगु व दक्ले अप्वः संकिपा टिकट मीगु देश खः। भारतय् संकिपाया इतिहास सन् १८९६ य् सुरु जूगु खः व दादासाहेब फाल्के नं १९१३ य् न्हापांगु भारतीय [[सः मदूगु संकिपा]] 'राजा हरिश्चन्द्र' दियेकादिल। भारतया संकिपा उद्योग थीथी भाषा व क्षेत्रय् बायातःगु दु, गुकिइ हिन्दी संकिपा उद्योग (बलीवुड) दक्ले तःधं। थुकिया अतिरिक्त तमिल (कलीवुड), तेलुगु (टलीवुड), मलयालम, व बंगाली भाषाया संकिपात नं तसकं नांजाः। भारतीय संकिपात थःगु संगीत, प्याखँ, व नाटकीय बाखँया निंतिं हलिंन्यंक पृथक पहिचां तयातःगु दु। [[सत्यजित राय]] थेंज्याःपिं महान निर्देशकं भारतीय समानान्तर सिनेमा (Parallel Cinema) यात हलिम स्तरय् सम्मान बीकेगु ज्या यानादिल। 'पथेर पांचाली', 'लगान', व 'आरआरआर' थेंज्याःगु संकिपातयेसं अन्तर्राष्ट्रिय स्तरय् तःधंगु सफलता प्राप्त याःगु दु। थन दँय्‌दच्छि द्वलंद्वः संकिपात निर्माण जुइ गुकिं दक्षिण एशिया, मध्य पूर्व व हलिंन्यंकया दर्शकतय्त मनोरञ्जन बिइ। थौंकन्हे भारतीय संकिपा देय्या संस्कृति व अर्थतन्त्रया छगू मू ब्व जुयाच्वंगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[संकिपा]] * [[भारत]] [[पुचः:संकिपा]] [[en:Cinema of India]] lp3jlydg2ldadlaz72xhy951pn1o6ph 0 308839 1126420 2026-09-28T01:41:46Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Cinema of India]] to [[भारतया संकिपा]] 1126420 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[भारतया संकिपा]] 02c5pfwxpgeqrx8nd2cr83ytvbs8z8n 0 308840 1126422 2026-09-28T01:45:28Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''जापानया संकिपा''' (Cinema of Japan) हलिमया दक्ले पुलांगु व कलात्मक दृष्टिकोणं समृद्ध संकिपा उद्योगत मध्ये छगू खः। जापानय् १८९६ निसें संकिपा निर्माणया इतिहास सुरु जूगु खः। जापानी सिनेमा... 1126422 wikitext text/x-wiki '''जापानया संकिपा''' (Cinema of Japan) हलिमया दक्ले पुलांगु व कलात्मक दृष्टिकोणं समृद्ध संकिपा उद्योगत मध्ये छगू खः। जापानय् १८९६ निसें संकिपा निर्माणया इतिहास सुरु जूगु खः। जापानी सिनेमा थःगु विशिष्ट सांस्कृतिक पहिचान, इतिहास, व कलात्मक प्रयोगया निंतिं हलिंन्यंक नांजाः। जापानी सिनेमाय् सामूराई (Samurai) युगया बाखनय् आधारित 'जिदाइगेकी' व आधुनिक सामाजिक जीवनय् आधारित संकिपात यक्व दयेकी। महान निर्देशक [[अकिरा कुरोसावा]] (Akira Kurosawa) नं 'राशोमोन' व 'सेभेन सामूराई' थेंज्याःगु कालजयी संकिपात दयेकाः हलिम सिनेमाय् गम्भीर प्रभाव यानादिल। अथेहे यासुजिरो ओजु व केन्जी मिजोगुची थेंज्याःपिं निर्देशकपिंसं जापानी सिनेमायात विश्वस्तरीय स्वरुप बियादीगु खः। जापानी एनिमेसन संकिपा अर्थात '[[एनिमे]]' (Anime) हलिंन्यंक तसकं लोकंह्वाःगु दु, गुकिइ स्टुडियो जिब्ली व हायाओ मियाजाकीया योगदान अतुलनीय दु। जापानं 'गडजिला' थेंज्याःगु मोन्स्टर (Kaiju) संकिपा व हरर (J-Horror) संकिपा शैलीयात नं हलिमय् नांजाकल। जापानी संकिपातयेसं अस्कर व कान संकिपा उत्सवय् यक्व मू सिरपा त्याःगु दु। थौंकन्हे जापानी सिनेमा आधुनिक प्रविधि व सांस्कृतिक परम्पराया सुन्दर संगम जुयाच्वंगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[संकिपा]] * [[जापान]] [[पुचः:संकिपा]] [[en:Cinema of Japan]] ps8nlprmbiaxnqc8cw0i58crtf78c9e 1126423 1126422 2026-09-28T01:45:36Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Cinema of Japan]] to [[जापानया संकिपा]] 1126422 wikitext text/x-wiki '''जापानया संकिपा''' (Cinema of Japan) हलिमया दक्ले पुलांगु व कलात्मक दृष्टिकोणं समृद्ध संकिपा उद्योगत मध्ये छगू खः। जापानय् १८९६ निसें संकिपा निर्माणया इतिहास सुरु जूगु खः। जापानी सिनेमा थःगु विशिष्ट सांस्कृतिक पहिचान, इतिहास, व कलात्मक प्रयोगया निंतिं हलिंन्यंक नांजाः। जापानी सिनेमाय् सामूराई (Samurai) युगया बाखनय् आधारित 'जिदाइगेकी' व आधुनिक सामाजिक जीवनय् आधारित संकिपात यक्व दयेकी। महान निर्देशक [[अकिरा कुरोसावा]] (Akira Kurosawa) नं 'राशोमोन' व 'सेभेन सामूराई' थेंज्याःगु कालजयी संकिपात दयेकाः हलिम सिनेमाय् गम्भीर प्रभाव यानादिल। अथेहे यासुजिरो ओजु व केन्जी मिजोगुची थेंज्याःपिं निर्देशकपिंसं जापानी सिनेमायात विश्वस्तरीय स्वरुप बियादीगु खः। जापानी एनिमेसन संकिपा अर्थात '[[एनिमे]]' (Anime) हलिंन्यंक तसकं लोकंह्वाःगु दु, गुकिइ स्टुडियो जिब्ली व हायाओ मियाजाकीया योगदान अतुलनीय दु। जापानं 'गडजिला' थेंज्याःगु मोन्स्टर (Kaiju) संकिपा व हरर (J-Horror) संकिपा शैलीयात नं हलिमय् नांजाकल। जापानी संकिपातयेसं अस्कर व कान संकिपा उत्सवय् यक्व मू सिरपा त्याःगु दु। थौंकन्हे जापानी सिनेमा आधुनिक प्रविधि व सांस्कृतिक परम्पराया सुन्दर संगम जुयाच्वंगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[संकिपा]] * [[जापान]] [[पुचः:संकिपा]] [[en:Cinema of Japan]] ps8nlprmbiaxnqc8cw0i58crtf78c9e 1126425 1126423 2026-09-28T01:46:43Z Eukesh 11 1126425 wikitext text/x-wiki '''जापानया संकिपा''' (Cinema of Japan) हलिमया दक्ले पुलांगु व कलात्मक दृष्टिकोणं समृद्ध संकिपा उद्योगत मध्ये छगू खः। जापानय् १८९६ निसें संकिपा निर्माणया इतिहास सुरु जूगु खः। जापानी सिनेमा थःगु विशिष्ट सांस्कृतिक पहिचान, इतिहास, व कलात्मक प्रयोगया निंतिं हलिंन्यंक नांजाः। जापानी सिनेमाय् सामूराई (Samurai) युगया बाखनय् आधारित 'जिदाइगेकी' व आधुनिक सामाजिक जीवनय् आधारित संकिपात यक्व दयेकी। महान निर्देशक [[अकिरा कुरोसावा]] (Akira Kurosawa) नं 'राशोमोन' व 'सेभेन सामूराई' थेंज्याःगु कालजयी संकिपात दयेकाः हलिम सिनेमाय् गम्भीर प्रभाव यानादिल। अथेहे यासुजिरो ओजु व केन्जी मिजोगुची थेंज्याःपिं निर्देशकपिंसं जापानी सिनेमायात विश्वस्तरीय स्वरुप बियादीगु खः। जापानी एनिमेसन संकिपा अर्थात '[[एनिमे]]' (Anime) हलिंन्यंक तसकं लोकंह्वाःगु दु, गुकिइ स्टुडियो जिब्ली व हायाओ मियाजाकीया योगदान अतुलनीय दु। जापानं 'गडजिला' थेंज्याःगु मोन्स्टर (Kaiju) संकिपा व हरर (J-Horror) संकिपा शैलीयात नं हलिमय् नांजाकल। जापानी संकिपातयेसं अस्कर व कान संकिपा उत्सवय् यक्व मू सिरपा त्याःगु दु। थौंकन्हे जापानी सिनेमा आधुनिक प्रविधि व सांस्कृतिक परम्पराया सुन्दर संगम जुयाच्वंगु दु। ==इतिहास== ===अकिरा कुरोसावा=== {{मू पौ|अकिरा कुरोसावा}} अकिरा कुरोसावा (क्युजिताइ: 黒澤 明, शिन्जिताइ: 黒沢 明 कुरोसावा अकिरा?, मार्च २३, १९१० – सेप्टेम्बर ६, १९९८) छम्ह नांजाम्ह जापानी संकिपा निर्देशक, संकिपा निर्माता, व संकिपाच्वमि ख। वय्‌कःया न्हापांगु संकिपा (सान्शिरो सुगाता) १९४३य् पिहांवगु ख। वय्‌कःया अन्तिम (मादादायो) १९९३य् पिहांवल। वय्‌कःया यक्व सिरपाय् Légion d'Honneur व एकेडेमी एवार्डया लाइफताइम अचिभमेन्त ला। ==विधा== ===एनिमे=== ==स्वयादिसँ== * [[संकिपा]] * [[जापान]] [[पुचः:संकिपा]] [[en:Cinema of Japan]] 7arvwet5hxov8vwwfmdbu1c66bx6zfd 1126426 1126425 2026-09-28T01:47:24Z Eukesh 11 /* एनिमे */ 1126426 wikitext text/x-wiki '''जापानया संकिपा''' (Cinema of Japan) हलिमया दक्ले पुलांगु व कलात्मक दृष्टिकोणं समृद्ध संकिपा उद्योगत मध्ये छगू खः। जापानय् १८९६ निसें संकिपा निर्माणया इतिहास सुरु जूगु खः। जापानी सिनेमा थःगु विशिष्ट सांस्कृतिक पहिचान, इतिहास, व कलात्मक प्रयोगया निंतिं हलिंन्यंक नांजाः। जापानी सिनेमाय् सामूराई (Samurai) युगया बाखनय् आधारित 'जिदाइगेकी' व आधुनिक सामाजिक जीवनय् आधारित संकिपात यक्व दयेकी। महान निर्देशक [[अकिरा कुरोसावा]] (Akira Kurosawa) नं 'राशोमोन' व 'सेभेन सामूराई' थेंज्याःगु कालजयी संकिपात दयेकाः हलिम सिनेमाय् गम्भीर प्रभाव यानादिल। अथेहे यासुजिरो ओजु व केन्जी मिजोगुची थेंज्याःपिं निर्देशकपिंसं जापानी सिनेमायात विश्वस्तरीय स्वरुप बियादीगु खः। जापानी एनिमेसन संकिपा अर्थात '[[एनिमे]]' (Anime) हलिंन्यंक तसकं लोकंह्वाःगु दु, गुकिइ स्टुडियो जिब्ली व हायाओ मियाजाकीया योगदान अतुलनीय दु। जापानं 'गडजिला' थेंज्याःगु मोन्स्टर (Kaiju) संकिपा व हरर (J-Horror) संकिपा शैलीयात नं हलिमय् नांजाकल। जापानी संकिपातयेसं अस्कर व कान संकिपा उत्सवय् यक्व मू सिरपा त्याःगु दु। थौंकन्हे जापानी सिनेमा आधुनिक प्रविधि व सांस्कृतिक परम्पराया सुन्दर संगम जुयाच्वंगु दु। ==इतिहास== ===अकिरा कुरोसावा=== {{मू पौ|अकिरा कुरोसावा}} अकिरा कुरोसावा (क्युजिताइ: 黒澤 明, शिन्जिताइ: 黒沢 明 कुरोसावा अकिरा?, मार्च २३, १९१० – सेप्टेम्बर ६, १९९८) छम्ह नांजाम्ह जापानी संकिपा निर्देशक, संकिपा निर्माता, व संकिपाच्वमि ख। वय्‌कःया न्हापांगु संकिपा (सान्शिरो सुगाता) १९४३य् पिहांवगु ख। वय्‌कःया अन्तिम (मादादायो) १९९३य् पिहांवल। वय्‌कःया यक्व सिरपाय् Légion d'Honneur व एकेडेमी एवार्डया लाइफताइम अचिभमेन्त ला। ==विधा== ===एनिमे=== {{मू पौ|एनिमे}} '''एनिमे''' (Anime) जापानी ल्हातं च्वयातःगु व कम्प्यूटर एनिमेसन संकिपा पहः खः। थ्व खँग्वः जापानय् सकल कथंया एनिमेसनया निंतिं छ्यलिगु खःसां जापान स्वया पिने थुकियात जापानी एनिमेसनया रूपय् म्हसीकी। एनिमेया इतिहास नीगु शताब्दीया न्हापांगु भाग निसें सुरु जूगु खः, गन जापानी किपामितयेसं न्हूगु एनिमेसन प्रविधिया छ्यला सुरु यात। एनिमे थःगु विशिष्ट चित्रकला शैली, जीवन्त पात्र, व गहन कथावस्तुया निंतिं हलिंन्यंक नांजाः। थुकिलि झःझःधाःगु रङ्ग, तःग्वःगु मिखा दुगु पात्रत, व विविध विषयवस्तुतयेगु प्रयोग जुइ। एनिमे मचातयेगु निंतिं जक मखुसे सकल दँया मनूतयेगु निंतिं दयेकी। थुकिलि फ्यान्टेसी, विज्ञान कथा, रोमान्स, एक्सन, व दैनिक जीवन थेंज्याःगु थीथी विधा दइ। यक्व एनिमेत जापानी कमिक्स बाय् 'माङ्गा' (Manga) या आधारय् निर्माण जुइ। ओसामु तेजुकायात आधुनिक एनिमेया अबुया कथं म्हसीकी, गुम्हेस्यां थ्व शैलीयात तःजाःगु थासय् थ्यंकादीगु खः। स्टुडियो जिब्ली (Studio Ghibli) थेंज्याःगु प्रसिद्ध स्टुडियोतयेसं 'स्पिरिटेद अवे' थेंज्याःगु अस्कर त्यामि एनिमे संकिपा दयेकातःगु दु। थौंकन्हे एनिमे जापानी संस्कृतिया छगू मुख्य ब्व व हलिमया दक्ले नांजाःगु लय्तायेगु माध्यमत मध्ये छगू खः। थुकिया प्रभाव हलिंन्यंक [[पप कल्चर]], [[संकिपा]] व कला क्षेत्रय् खनेदु। ==स्वयादिसँ== * [[संकिपा]] * [[जापान]] [[पुचः:संकिपा]] [[en:Cinema of Japan]] q80izuaz7scwaqtq4o6b4behhrmx8pf 0 308841 1126424 2026-09-28T01:45:36Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Cinema of Japan]] to [[जापानया संकिपा]] 1126424 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[जापानया संकिपा]] kk6z3k5vmmvvuyfkp5g683kn6xp7q1r 0 308842 1126427 2026-09-28T01:50:00Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''चीनया संकिपा''' (Cinema of China) धइगु चीनया मुख्यभूमि, हङकङ, व ताइवानय् दयेकिगु चिनियाँ भाषाया संकिपातयेगु क्षेत्र खः। चीनय् संकिपाया इतिहास सन् १८९६ य् सुरु जूगु खः व न्हापांगु चिनियाँ... 1126427 wikitext text/x-wiki '''चीनया संकिपा''' (Cinema of China) धइगु चीनया मुख्यभूमि, हङकङ, व ताइवानय् दयेकिगु चिनियाँ भाषाया संकिपातयेगु क्षेत्र खः। चीनय् संकिपाया इतिहास सन् १८९६ य् सुरु जूगु खः व न्हापांगु चिनियाँ संकिपा 'दिङ्जुन पर्वत' १९०५ य् दयेकातःगु खः। १९३० या दशकय् [[साङ्घाई]] नगर चिनियाँ सिनेमाया मू केन्द्र जुयाः थुकियात 'पूर्वया हलिउड' नामं म्हसीकल। चीनीयाँ सिनेमायात इतिहासय् थीथी 'पुस्ता' (Generations) य् बायाः अध्ययन याइ, गुकिइ न्यागु पुस्ताया निर्देशकत (गथे कि झाङ यिमोउ व चेन काइगे) नं चिनियाँ सिनेमायात अन्तर्राष्ट्रिय स्तरय् म्हसीका दयेकल। हङकङ सिनेमां मार्सल आर्ट्स (Wuxia / Kung Fu) व एक्शन संकिपा पाखे [[ब्रुस ली]] व [[ज्याकी चान]] थेंज्याःपिं हलिमय् नांजाःपिं कलाकारत बिल। ताइवान सिनेमां थःगु कलात्मक व यथार्थवादी शैलीया निंतिं अन्तर्राष्ट्रिय स्तरय् प्रशंसा काःगु दु। 'क्राउचिङ टाइगर, हिडन ड्र्यागन' व 'फेयरवेल माइ कन्कुबाइन' थेंज्याःगु संकिपात चिनियाँ सिनेमाया कालजयी दसुत खः। चीन थौंकन्हे हलिमया निक्वःगु दक्ले तःधंगु संकिपा बजाः खः गन विशाल बजेटया ऐतिहासिक व एक्शन संकिपात दयेकी। चिनियाँ सिनेमां थःगु समृद्ध इतिहास, संस्कृति व आधुनिक परिवर्तनयात धकिंइ क्यनेगु ज्या यानाच्वंगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[संकिपा]] [[पुचः:संकिपा]] [[en:Cinema of China]] 2byzcwbg0opgiuixhjj0mrgmot16na3 1126428 1126427 2026-09-28T01:50:08Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Cinema of China]] to [[चीनया संकिपा]] 1126427 wikitext text/x-wiki '''चीनया संकिपा''' (Cinema of China) धइगु चीनया मुख्यभूमि, हङकङ, व ताइवानय् दयेकिगु चिनियाँ भाषाया संकिपातयेगु क्षेत्र खः। चीनय् संकिपाया इतिहास सन् १८९६ य् सुरु जूगु खः व न्हापांगु चिनियाँ संकिपा 'दिङ्जुन पर्वत' १९०५ य् दयेकातःगु खः। १९३० या दशकय् [[साङ्घाई]] नगर चिनियाँ सिनेमाया मू केन्द्र जुयाः थुकियात 'पूर्वया हलिउड' नामं म्हसीकल। चीनीयाँ सिनेमायात इतिहासय् थीथी 'पुस्ता' (Generations) य् बायाः अध्ययन याइ, गुकिइ न्यागु पुस्ताया निर्देशकत (गथे कि झाङ यिमोउ व चेन काइगे) नं चिनियाँ सिनेमायात अन्तर्राष्ट्रिय स्तरय् म्हसीका दयेकल। हङकङ सिनेमां मार्सल आर्ट्स (Wuxia / Kung Fu) व एक्शन संकिपा पाखे [[ब्रुस ली]] व [[ज्याकी चान]] थेंज्याःपिं हलिमय् नांजाःपिं कलाकारत बिल। ताइवान सिनेमां थःगु कलात्मक व यथार्थवादी शैलीया निंतिं अन्तर्राष्ट्रिय स्तरय् प्रशंसा काःगु दु। 'क्राउचिङ टाइगर, हिडन ड्र्यागन' व 'फेयरवेल माइ कन्कुबाइन' थेंज्याःगु संकिपात चिनियाँ सिनेमाया कालजयी दसुत खः। चीन थौंकन्हे हलिमया निक्वःगु दक्ले तःधंगु संकिपा बजाः खः गन विशाल बजेटया ऐतिहासिक व एक्शन संकिपात दयेकी। चिनियाँ सिनेमां थःगु समृद्ध इतिहास, संस्कृति व आधुनिक परिवर्तनयात धकिंइ क्यनेगु ज्या यानाच्वंगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[संकिपा]] [[पुचः:संकिपा]] [[en:Cinema of China]] 2byzcwbg0opgiuixhjj0mrgmot16na3 1126445 1126428 2026-09-28T02:03:10Z Eukesh 11 /* स्वयादिसँ */ 1126445 wikitext text/x-wiki '''चीनया संकिपा''' (Cinema of China) धइगु चीनया मुख्यभूमि, हङकङ, व ताइवानय् दयेकिगु चिनियाँ भाषाया संकिपातयेगु क्षेत्र खः। चीनय् संकिपाया इतिहास सन् १८९६ य् सुरु जूगु खः व न्हापांगु चिनियाँ संकिपा 'दिङ्जुन पर्वत' १९०५ य् दयेकातःगु खः। १९३० या दशकय् [[साङ्घाई]] नगर चिनियाँ सिनेमाया मू केन्द्र जुयाः थुकियात 'पूर्वया हलिउड' नामं म्हसीकल। चीनीयाँ सिनेमायात इतिहासय् थीथी 'पुस्ता' (Generations) य् बायाः अध्ययन याइ, गुकिइ न्यागु पुस्ताया निर्देशकत (गथे कि झाङ यिमोउ व चेन काइगे) नं चिनियाँ सिनेमायात अन्तर्राष्ट्रिय स्तरय् म्हसीका दयेकल। हङकङ सिनेमां मार्सल आर्ट्स (Wuxia / Kung Fu) व एक्शन संकिपा पाखे [[ब्रुस ली]] व [[ज्याकी चान]] थेंज्याःपिं हलिमय् नांजाःपिं कलाकारत बिल। ताइवान सिनेमां थःगु कलात्मक व यथार्थवादी शैलीया निंतिं अन्तर्राष्ट्रिय स्तरय् प्रशंसा काःगु दु। 'क्राउचिङ टाइगर, हिडन ड्र्यागन' व 'फेयरवेल माइ कन्कुबाइन' थेंज्याःगु संकिपात चिनियाँ सिनेमाया कालजयी दसुत खः। चीन थौंकन्हे हलिमया निक्वःगु दक्ले तःधंगु संकिपा बजाः खः गन विशाल बजेटया ऐतिहासिक व एक्शन संकिपात दयेकी। चिनियाँ सिनेमां थःगु समृद्ध इतिहास, संस्कृति व आधुनिक परिवर्तनयात धकिंइ क्यनेगु ज्या यानाच्वंगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[संकिपा]] * [[चीन]] [[पुचः:संकिपा]] [[en:Cinema of China]] 28tj5lxh5v4tu5e3dqmywyp1dt0hvx8 0 308843 1126429 2026-09-28T01:50:08Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Cinema of China]] to [[चीनया संकिपा]] 1126429 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[चीनया संकिपा]] qv8se90hbtel3cs80j6ifhxq1i4tdnx 0 308844 1126430 2026-09-28T01:50:41Z Eukesh 11 Redirected page to [[शाङ्घाइ]] 1126430 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[शाङ्घाइ]] s01s1u97tv13dzanxknw9hkcnmqrw04 0 308845 1126431 2026-09-28T01:52:50Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''सोभियत सङ्घया संकिपा''' धइगु सन् १९१७ निसें १९९१ तक कायम जुगु सोभियत सङ्घ (USSR) य् दयेकातःगु संकिपातयेगु इतिहास खः। सोभियत सरकारं सिनेमायात जनतायात शिक्षित यायेगु व क्रान्तिकारी... 1126431 wikitext text/x-wiki '''सोभियत सङ्घया संकिपा''' धइगु सन् १९१७ निसें १९९१ तक कायम जुगु सोभियत सङ्घ (USSR) य् दयेकातःगु संकिपातयेगु इतिहास खः। सोभियत सरकारं सिनेमायात जनतायात शिक्षित यायेगु व क्रान्तिकारी विचाः प्रचार यायेगु दक्ले प्रभावकारी माध्यमया रूपय् काःगु खः। सोभियत सिनेमां हलिम संकिपा इतिहासय् विशेष कथं सम्पादन (Editing) व मोन्टाज (Montage) सिद्धान्तया विकासय् क्रान्तिकारी योगदान बिल। सर्गेई आइजेन्स्टाइन (Sergei Eisenstein) नं दयेकादीगु 'ब्याटलशिप पोतेमकिन' (Battleship Potemkin) संकिपा हलिम सिनेमाया दक्ले महत्त्वपूर्ण व प्रभावशाली संकिपा दथुइ छगू ख। थ्व कालय् फिल्ममेकरतयेसं क्यामेराया गति, दृश्यया संयोजन, व बौद्धिक सम्पादनय् न्हूगु प्रयोगत यानादिल। सोभियत सिनेमाय् सामाजिक यथार्थवाद, द्वितीय विश्वयुद्ध (महान देशभक्तिपूर्ण युद्ध), व सोभियत जनजीवनया विषयवस्तु मू खः। आन्द्रेई तार्कोभस्की (Andrei Tarkovsky) थेंज्याःपिं महान निर्देशकपिंसं सोभियत सिनेमायात गम्भीर आध्यात्मिक व काव्यात्मक उचाइ बियादीगु खः। १९९१ य् सोभियत सङ्घया विघटन लिपा थ्व युग सिधःसां थुकिया कलात्मक प्रभाव हलिंन्यंक सिनेमाय् थौंकन्हे नं ल्यनाच्वंगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[संकिपा]] [[पुचः:संकिपा]] [[en:Cinema of the Soviet Union]] nqokb1qeyowz4v7mn53d6paet8p5ehl 1126432 1126431 2026-09-28T01:53:02Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Cinema of the Soviet Union]] to [[सोभियत सङ्घया संकिपा]] 1126431 wikitext text/x-wiki '''सोभियत सङ्घया संकिपा''' धइगु सन् १९१७ निसें १९९१ तक कायम जुगु सोभियत सङ्घ (USSR) य् दयेकातःगु संकिपातयेगु इतिहास खः। सोभियत सरकारं सिनेमायात जनतायात शिक्षित यायेगु व क्रान्तिकारी विचाः प्रचार यायेगु दक्ले प्रभावकारी माध्यमया रूपय् काःगु खः। सोभियत सिनेमां हलिम संकिपा इतिहासय् विशेष कथं सम्पादन (Editing) व मोन्टाज (Montage) सिद्धान्तया विकासय् क्रान्तिकारी योगदान बिल। सर्गेई आइजेन्स्टाइन (Sergei Eisenstein) नं दयेकादीगु 'ब्याटलशिप पोतेमकिन' (Battleship Potemkin) संकिपा हलिम सिनेमाया दक्ले महत्त्वपूर्ण व प्रभावशाली संकिपा दथुइ छगू ख। थ्व कालय् फिल्ममेकरतयेसं क्यामेराया गति, दृश्यया संयोजन, व बौद्धिक सम्पादनय् न्हूगु प्रयोगत यानादिल। सोभियत सिनेमाय् सामाजिक यथार्थवाद, द्वितीय विश्वयुद्ध (महान देशभक्तिपूर्ण युद्ध), व सोभियत जनजीवनया विषयवस्तु मू खः। आन्द्रेई तार्कोभस्की (Andrei Tarkovsky) थेंज्याःपिं महान निर्देशकपिंसं सोभियत सिनेमायात गम्भीर आध्यात्मिक व काव्यात्मक उचाइ बियादीगु खः। १९९१ य् सोभियत सङ्घया विघटन लिपा थ्व युग सिधःसां थुकिया कलात्मक प्रभाव हलिंन्यंक सिनेमाय् थौंकन्हे नं ल्यनाच्वंगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[संकिपा]] [[पुचः:संकिपा]] [[en:Cinema of the Soviet Union]] nqokb1qeyowz4v7mn53d6paet8p5ehl 0 308846 1126433 2026-09-28T01:53:02Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Cinema of the Soviet Union]] to [[सोभियत सङ्घया संकिपा]] 1126433 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[सोभियत सङ्घया संकिपा]] 8oov21zucjlz9y4izl33q6bx8w0ieu9 0 308847 1126434 2026-09-28T01:57:44Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''सोभियत संघ''' (Soviet Union), गुकियात आधिकारिक रूपं 'सोभियत समाजवादी गणराज्यतया संघ' (USSR) धाइ, सन् १९२२ निसें १९९१ तक अस्तित्वय् दूगु उत्तर युरासियाया छगू विशाल साम्यवादी (Communist) देय् खः। थ्व द... 1126434 wikitext text/x-wiki '''सोभियत संघ''' (Soviet Union), गुकियात आधिकारिक रूपं 'सोभियत समाजवादी गणराज्यतया संघ' (USSR) धाइ, सन् १९२२ निसें १९९१ तक अस्तित्वय् दूगु उत्तर युरासियाया छगू विशाल साम्यवादी (Communist) देय् खः। थ्व देय्या पलिस्था सन् १९१७ या रुसी क्रान्ति (Russian Revolution) व भ्लादिमिर लेनिनया नेतृत्वय् जूगु अक्टोबर क्रान्ति लिपा जूगु खः। थ्व संघय् रसिया, युक्रेन, बेलारुस, व मध्य एशियाली राष्ट्रत नापं १५ गु गणराज्यत दुथ्याःगु खः। थुकिया राजधानी मस्को नगरय् च्वंगु खः। लेनिन मदयेधुंका जोसेफ स्टालिनं सोभियत संघया नेतृत्व काःगु खः व देय्यात छगू औद्योगिक व सैन्य महाशक्ति दयेकल। द्वितीय विश्वयुद्धय् सोभियत संघं नाजी जर्मनीयात पराजित यायेत मू भूमिका म्हितल, गुकिइ थुकिया २ कोटी स्वया अप्वः मनूतयेगु ज्यान वन। विश्वयुद्ध लिपा सोभियत संघ व संयुक्त राज्य अमेरिकाया दथुइ [[शीतयुद्ध]] (Cold War) सुरु जुल, गुकिं हलिमयात निगू वैचारिक गुटय् बायाबिल। सोभियत संघं अन्तरिक्ष विज्ञानय् तःधंगु सफलता प्राप्त याःगु खः, गुकिइ १९५७ य् न्हापांगु मानव निर्मित उपग्रह 'स्पुतनिक' व १९६१ य् न्हापांगु मनू युरी गगारिनयात अन्तरिक्षय् छ्वयेगु खँ मू खः। थ्व देशय् कम्युनिस्ट पार्टीया एकाधिकार शासन दत व राज्यं सकल अर्थतन्त्रयात नियन्त्रण यानातःगु खः। १९८० या दशकय् मिखाइल गोर्बाचोभं 'पेरेस्त्रोइका' (पुनर्संरचना) व 'ग्लासनोस्त' (खुल्लापन) नीति हयाः सुधार यायेगु कुतः यानादिल। तर थुकिया लिच्वः कथं राजनीतिक अस्थिरता व राष्ट्रवाद ब्वलाः सन् १९९१ या डिसेम्बरय् सोभियत संघ औपचारिक रूपं विघटित जुल। सोभियत संघया विघटन लिपा [[रुस]] (Russian Federation) थुकिया मू उत्तराधिकारी राज्य जुल। थ्व देय्या इतिहासं नीगु शताब्दीया हलिम राजनीति, अर्थतन्त्र व विचारधारायात गम्भीर रूपं प्रभावित यानातःगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[रुस]] [[पुचः:इतिहास]] [[en:Soviet Union]] tkbxknwfg0f33ejtov7ei01y5ksa28q 1126436 1126434 2026-09-28T01:58:26Z Eukesh 11 1126436 wikitext text/x-wiki '''सोभियत संघ''' (Soviet Union), गुकियात आधिकारिक रूपं 'सोभियत समाजवादी गणराज्यतया संघ' (USSR) धाइ, सन् १९२२ निसें १९९१ तक अस्तित्वय् दूगु उत्तर युरासियाया छगू विशाल साम्यवादी (Communist) देय् खः। थ्व देय्या पलिस्था सन् १९१७ या रुसी क्रान्ति (Russian Revolution) व भ्लादिमिर लेनिनया नेतृत्वय् जूगु अक्टोबर क्रान्ति लिपा जूगु खः। थ्व संघय् रसिया, युक्रेन, बेलारुस, व मध्य एशियाली राष्ट्रत नापं १५ गु गणराज्यत दुथ्याःगु खः। थुकिया राजधानी मस्को नगरय् च्वंगु खः। लेनिन मदयेधुंका जोसेफ स्टालिनं सोभियत संघया नेतृत्व काःगु खः व देय्यात छगू औद्योगिक व सैन्य महाशक्ति दयेकल। द्वितीय विश्वयुद्धय् सोभियत संघं नाजी जर्मनीयात पराजित यायेत मू भूमिका म्हितल, गुकिइ थुकिया २ कोटी स्वया अप्वः मनूतयेगु ज्यान वन। विश्वयुद्ध लिपा सोभियत संघ व संयुक्त राज्य अमेरिकाया दथुइ [[शीतयुद्ध]] (Cold War) सुरु जुल, गुकिं हलिमयात निगू वैचारिक गुटय् बायाबिल। सोभियत संघं अन्तरिक्ष विज्ञानय् तःधंगु सफलता प्राप्त याःगु खः, गुकिइ १९५७ य् न्हापांगु मानव निर्मित उपग्रह 'स्पुतनिक' व १९६१ य् न्हापांगु मनू युरी गगारिनयात अन्तरिक्षय् छ्वयेगु खँ मू खः। थ्व देशय् कम्युनिस्ट पार्टीया एकाधिकार शासन दत व राज्यं सकल अर्थतन्त्रयात नियन्त्रण यानातःगु खः। १९८० या दशकय् मिखाइल गोर्बाचोभं 'पेरेस्त्रोइका' (पुनर्संरचना) व 'ग्लासनोस्त' (खुल्लापन) नीति हयाः सुधार यायेगु कुतः यानादिल। तर थुकिया लिच्वः कथं राजनीतिक अस्थिरता व राष्ट्रवाद ब्वलाः सन् १९९१ या डिसेम्बरय् सोभियत संघ औपचारिक रूपं विघटित जुल। सोभियत संघया विघटन लिपा [[रुस]] (Russian Federation) थुकिया मू उत्तराधिकारी राज्य जुल। थ्व देय्या इतिहासं नीगु शताब्दीया हलिम राजनीति, अर्थतन्त्र व विचारधारायात गम्भीर रूपं प्रभावित यानातःगु दु। ==इतिहास== ===सोभियत संघया बायेज्या=== {{मू पौ|सोभियत संघया बायेज्या}} '''सोभियत संघया बायेज्या''' वा '''सोभियत संघया विघटन''' दिसेम्बर २६, सन् १९९१ खुनु जूगु सुप्रिम सोभियत अफ द सोभियत युनियनया १४२-Н घोषणां<ref name="ReferenceC"/> न्ह्यथंगु छगू ऐतिहासिक घटना ख। थ्व घोषणाय् सोभियत संघं सोभियत गणराज्यतेगु स्वतन्त्रता स्वीकार यासें कमनवेल्थ अफ इन्दिपेन्देन्त स्तेत्स्(CIS)या पलिस्था जूगु खं घोषित यात। अथे जुसां थ्व घोषणाया न्याम्ह हस्ताक्षरकर्तां थुकिया अनुसमर्थन सिक्क लिपा जक यात वा या हे मया। थ्व घोषणा स्वया छन्हु न्ह्यः सोभियत संघया ८म्हम व अन्तिम राष्ट्रपति [[मिखाइल गोर्बाचोभ]]जुं थःगु पदभारं राजीनामा बियादिल। नापं, वय्‌कलं थःगु सत्ता विघटित यासें थःगु पदेन जिम्मेवारी व शक्ति रुसी राष्ट्रपति बोरिस यल्त्सिनयात लःल्हाना दिल। थ्व दिंया सनिलया स्थानीय ७:३२ ईलय् क्रेम्लिनं सोभियत ध्वाँय् क्वकासें क्रान्ति-न्ह्यःया रुसी ध्वाँय् थःकाना सांकेतिक रुपय् संघया विघटन जूगु खँ क्यनिगु ज्या जुल। ==स्वयादिसँ== * [[रुस]] [[पुचः:इतिहास]] [[en:Soviet Union]] bs9xw9tt2bnl1urhwyo29h2t388c6gt 1126438 1126436 2026-09-28T01:59:35Z Eukesh 11 /* इतिहास */ 1126438 wikitext text/x-wiki '''सोभियत संघ''' (Soviet Union), गुकियात आधिकारिक रूपं 'सोभियत समाजवादी गणराज्यतया संघ' (USSR) धाइ, सन् १९२२ निसें १९९१ तक अस्तित्वय् दूगु उत्तर युरासियाया छगू विशाल साम्यवादी (Communist) देय् खः। थ्व देय्या पलिस्था सन् १९१७ या रुसी क्रान्ति (Russian Revolution) व भ्लादिमिर लेनिनया नेतृत्वय् जूगु अक्टोबर क्रान्ति लिपा जूगु खः। थ्व संघय् रसिया, युक्रेन, बेलारुस, व मध्य एशियाली राष्ट्रत नापं १५ गु गणराज्यत दुथ्याःगु खः। थुकिया राजधानी मस्को नगरय् च्वंगु खः। लेनिन मदयेधुंका जोसेफ स्टालिनं सोभियत संघया नेतृत्व काःगु खः व देय्यात छगू औद्योगिक व सैन्य महाशक्ति दयेकल। द्वितीय विश्वयुद्धय् सोभियत संघं नाजी जर्मनीयात पराजित यायेत मू भूमिका म्हितल, गुकिइ थुकिया २ कोटी स्वया अप्वः मनूतयेगु ज्यान वन। विश्वयुद्ध लिपा सोभियत संघ व संयुक्त राज्य अमेरिकाया दथुइ [[शीतयुद्ध]] (Cold War) सुरु जुल, गुकिं हलिमयात निगू वैचारिक गुटय् बायाबिल। सोभियत संघं अन्तरिक्ष विज्ञानय् तःधंगु सफलता प्राप्त याःगु खः, गुकिइ १९५७ य् न्हापांगु मानव निर्मित उपग्रह 'स्पुतनिक' व १९६१ य् न्हापांगु मनू युरी गगारिनयात अन्तरिक्षय् छ्वयेगु खँ मू खः। थ्व देशय् कम्युनिस्ट पार्टीया एकाधिकार शासन दत व राज्यं सकल अर्थतन्त्रयात नियन्त्रण यानातःगु खः। १९८० या दशकय् मिखाइल गोर्बाचोभं 'पेरेस्त्रोइका' (पुनर्संरचना) व 'ग्लासनोस्त' (खुल्लापन) नीति हयाः सुधार यायेगु कुतः यानादिल। तर थुकिया लिच्वः कथं राजनीतिक अस्थिरता व राष्ट्रवाद ब्वलाः सन् १९९१ या डिसेम्बरय् सोभियत संघ औपचारिक रूपं विघटित जुल। सोभियत संघया विघटन लिपा [[रुस]] (Russian Federation) थुकिया मू उत्तराधिकारी राज्य जुल। थ्व देय्या इतिहासं नीगु शताब्दीया हलिम राजनीति, अर्थतन्त्र व विचारधारायात गम्भीर रूपं प्रभावित यानातःगु दु। ==इतिहास== ===सोभियत संघया बायेज्या=== {{मू पौ|सोभियत संघया बायेज्या}} '''सोभियत संघया बायेज्या''' वा '''सोभियत संघया विघटन''' दिसेम्बर २६, सन् १९९१ खुनु जूगु सुप्रिम सोभियत अफ द सोभियत युनियनया १४२-Н घोषणां<ref name="ReferenceC">{{ru icon}} [[:s:ru:Декларация Совета Республик ВС СССР от December 26, 1991 № 142-Н|Declaration № 142-Н]] of the [[Soviet of Nationalities|Soviet of the Republics of the Supreme Soviet of the Soviet Union]], formally establishing the dissolution of the Soviet Union as a state and subject of international law.</ref> न्ह्यथंगु छगू ऐतिहासिक घटना ख। थ्व घोषणाय् सोभियत संघं सोभियत गणराज्यतेगु स्वतन्त्रता स्वीकार यासें कमनवेल्थ अफ इन्दिपेन्देन्त स्तेत्स्(CIS)या पलिस्था जूगु खं घोषित यात। अथे जुसां थ्व घोषणाया न्याम्ह हस्ताक्षरकर्तां थुकिया अनुसमर्थन सिक्क लिपा जक यात वा या हे मया। थ्व घोषणा स्वया छन्हु न्ह्यः सोभियत संघया ८म्हम व अन्तिम राष्ट्रपति [[मिखाइल गोर्बाचोभ]]जुं थःगु पदभारं राजीनामा बियादिल। नापं, वय्‌कलं थःगु सत्ता विघटित यासें थःगु पदेन जिम्मेवारी व शक्ति रुसी राष्ट्रपति बोरिस यल्त्सिनयात लःल्हाना दिल। थ्व दिंया सनिलया स्थानीय ७:३२ ईलय् क्रेम्लिनं सोभियत ध्वाँय् क्वकासें क्रान्ति-न्ह्यःया रुसी ध्वाँय् थःकाना सांकेतिक रुपय् संघया विघटन जूगु खँ क्यनिगु ज्या जुल। ==स्वयादिसँ== * [[रुस]] [[पुचः:इतिहास]] [[en:Soviet Union]] fkick88rg2swf1c2fgg0detr6wgurm6 1126441 1126438 2026-09-28T01:59:50Z Eukesh 11 /* स्वयादिसँ */ 1126441 wikitext text/x-wiki '''सोभियत संघ''' (Soviet Union), गुकियात आधिकारिक रूपं 'सोभियत समाजवादी गणराज्यतया संघ' (USSR) धाइ, सन् १९२२ निसें १९९१ तक अस्तित्वय् दूगु उत्तर युरासियाया छगू विशाल साम्यवादी (Communist) देय् खः। थ्व देय्या पलिस्था सन् १९१७ या रुसी क्रान्ति (Russian Revolution) व भ्लादिमिर लेनिनया नेतृत्वय् जूगु अक्टोबर क्रान्ति लिपा जूगु खः। थ्व संघय् रसिया, युक्रेन, बेलारुस, व मध्य एशियाली राष्ट्रत नापं १५ गु गणराज्यत दुथ्याःगु खः। थुकिया राजधानी मस्को नगरय् च्वंगु खः। लेनिन मदयेधुंका जोसेफ स्टालिनं सोभियत संघया नेतृत्व काःगु खः व देय्यात छगू औद्योगिक व सैन्य महाशक्ति दयेकल। द्वितीय विश्वयुद्धय् सोभियत संघं नाजी जर्मनीयात पराजित यायेत मू भूमिका म्हितल, गुकिइ थुकिया २ कोटी स्वया अप्वः मनूतयेगु ज्यान वन। विश्वयुद्ध लिपा सोभियत संघ व संयुक्त राज्य अमेरिकाया दथुइ [[शीतयुद्ध]] (Cold War) सुरु जुल, गुकिं हलिमयात निगू वैचारिक गुटय् बायाबिल। सोभियत संघं अन्तरिक्ष विज्ञानय् तःधंगु सफलता प्राप्त याःगु खः, गुकिइ १९५७ य् न्हापांगु मानव निर्मित उपग्रह 'स्पुतनिक' व १९६१ य् न्हापांगु मनू युरी गगारिनयात अन्तरिक्षय् छ्वयेगु खँ मू खः। थ्व देशय् कम्युनिस्ट पार्टीया एकाधिकार शासन दत व राज्यं सकल अर्थतन्त्रयात नियन्त्रण यानातःगु खः। १९८० या दशकय् मिखाइल गोर्बाचोभं 'पेरेस्त्रोइका' (पुनर्संरचना) व 'ग्लासनोस्त' (खुल्लापन) नीति हयाः सुधार यायेगु कुतः यानादिल। तर थुकिया लिच्वः कथं राजनीतिक अस्थिरता व राष्ट्रवाद ब्वलाः सन् १९९१ या डिसेम्बरय् सोभियत संघ औपचारिक रूपं विघटित जुल। सोभियत संघया विघटन लिपा [[रुस]] (Russian Federation) थुकिया मू उत्तराधिकारी राज्य जुल। थ्व देय्या इतिहासं नीगु शताब्दीया हलिम राजनीति, अर्थतन्त्र व विचारधारायात गम्भीर रूपं प्रभावित यानातःगु दु। ==इतिहास== ===सोभियत संघया बायेज्या=== {{मू पौ|सोभियत संघया बायेज्या}} '''सोभियत संघया बायेज्या''' वा '''सोभियत संघया विघटन''' दिसेम्बर २६, सन् १९९१ खुनु जूगु सुप्रिम सोभियत अफ द सोभियत युनियनया १४२-Н घोषणां<ref name="ReferenceC">{{ru icon}} [[:s:ru:Декларация Совета Республик ВС СССР от December 26, 1991 № 142-Н|Declaration № 142-Н]] of the [[Soviet of Nationalities|Soviet of the Republics of the Supreme Soviet of the Soviet Union]], formally establishing the dissolution of the Soviet Union as a state and subject of international law.</ref> न्ह्यथंगु छगू ऐतिहासिक घटना ख। थ्व घोषणाय् सोभियत संघं सोभियत गणराज्यतेगु स्वतन्त्रता स्वीकार यासें कमनवेल्थ अफ इन्दिपेन्देन्त स्तेत्स्(CIS)या पलिस्था जूगु खं घोषित यात। अथे जुसां थ्व घोषणाया न्याम्ह हस्ताक्षरकर्तां थुकिया अनुसमर्थन सिक्क लिपा जक यात वा या हे मया। थ्व घोषणा स्वया छन्हु न्ह्यः सोभियत संघया ८म्हम व अन्तिम राष्ट्रपति [[मिखाइल गोर्बाचोभ]]जुं थःगु पदभारं राजीनामा बियादिल। नापं, वय्‌कलं थःगु सत्ता विघटित यासें थःगु पदेन जिम्मेवारी व शक्ति रुसी राष्ट्रपति बोरिस यल्त्सिनयात लःल्हाना दिल। थ्व दिंया सनिलया स्थानीय ७:३२ ईलय् क्रेम्लिनं सोभियत ध्वाँय् क्वकासें क्रान्ति-न्ह्यःया रुसी ध्वाँय् थःकाना सांकेतिक रुपय् संघया विघटन जूगु खँ क्यनिगु ज्या जुल। ==स्वयादिसँ== * [[रुस]] ==लिधंसा== {{लिधंसा|}} [[पुचः:इतिहास]] [[en:Soviet Union]] 22p43r5y9oxzm32qc1a5nwsgcftugug 1126442 1126441 2026-09-28T02:00:38Z Eukesh 11 /* स्वयादिसँ */ 1126442 wikitext text/x-wiki '''सोभियत संघ''' (Soviet Union), गुकियात आधिकारिक रूपं 'सोभियत समाजवादी गणराज्यतया संघ' (USSR) धाइ, सन् १९२२ निसें १९९१ तक अस्तित्वय् दूगु उत्तर युरासियाया छगू विशाल साम्यवादी (Communist) देय् खः। थ्व देय्या पलिस्था सन् १९१७ या रुसी क्रान्ति (Russian Revolution) व भ्लादिमिर लेनिनया नेतृत्वय् जूगु अक्टोबर क्रान्ति लिपा जूगु खः। थ्व संघय् रसिया, युक्रेन, बेलारुस, व मध्य एशियाली राष्ट्रत नापं १५ गु गणराज्यत दुथ्याःगु खः। थुकिया राजधानी मस्को नगरय् च्वंगु खः। लेनिन मदयेधुंका जोसेफ स्टालिनं सोभियत संघया नेतृत्व काःगु खः व देय्यात छगू औद्योगिक व सैन्य महाशक्ति दयेकल। द्वितीय विश्वयुद्धय् सोभियत संघं नाजी जर्मनीयात पराजित यायेत मू भूमिका म्हितल, गुकिइ थुकिया २ कोटी स्वया अप्वः मनूतयेगु ज्यान वन। विश्वयुद्ध लिपा सोभियत संघ व संयुक्त राज्य अमेरिकाया दथुइ [[शीतयुद्ध]] (Cold War) सुरु जुल, गुकिं हलिमयात निगू वैचारिक गुटय् बायाबिल। सोभियत संघं अन्तरिक्ष विज्ञानय् तःधंगु सफलता प्राप्त याःगु खः, गुकिइ १९५७ य् न्हापांगु मानव निर्मित उपग्रह 'स्पुतनिक' व १९६१ य् न्हापांगु मनू युरी गगारिनयात अन्तरिक्षय् छ्वयेगु खँ मू खः। थ्व देशय् कम्युनिस्ट पार्टीया एकाधिकार शासन दत व राज्यं सकल अर्थतन्त्रयात नियन्त्रण यानातःगु खः। १९८० या दशकय् मिखाइल गोर्बाचोभं 'पेरेस्त्रोइका' (पुनर्संरचना) व 'ग्लासनोस्त' (खुल्लापन) नीति हयाः सुधार यायेगु कुतः यानादिल। तर थुकिया लिच्वः कथं राजनीतिक अस्थिरता व राष्ट्रवाद ब्वलाः सन् १९९१ या डिसेम्बरय् सोभियत संघ औपचारिक रूपं विघटित जुल। सोभियत संघया विघटन लिपा [[रुस]] (Russian Federation) थुकिया मू उत्तराधिकारी राज्य जुल। थ्व देय्या इतिहासं नीगु शताब्दीया हलिम राजनीति, अर्थतन्त्र व विचारधारायात गम्भीर रूपं प्रभावित यानातःगु दु। ==इतिहास== ===सोभियत संघया बायेज्या=== {{मू पौ|सोभियत संघया बायेज्या}} '''सोभियत संघया बायेज्या''' वा '''सोभियत संघया विघटन''' दिसेम्बर २६, सन् १९९१ खुनु जूगु सुप्रिम सोभियत अफ द सोभियत युनियनया १४२-Н घोषणां<ref name="ReferenceC">{{ru icon}} [[:s:ru:Декларация Совета Республик ВС СССР от December 26, 1991 № 142-Н|Declaration № 142-Н]] of the [[Soviet of Nationalities|Soviet of the Republics of the Supreme Soviet of the Soviet Union]], formally establishing the dissolution of the Soviet Union as a state and subject of international law.</ref> न्ह्यथंगु छगू ऐतिहासिक घटना ख। थ्व घोषणाय् सोभियत संघं सोभियत गणराज्यतेगु स्वतन्त्रता स्वीकार यासें कमनवेल्थ अफ इन्दिपेन्देन्त स्तेत्स्(CIS)या पलिस्था जूगु खं घोषित यात। अथे जुसां थ्व घोषणाया न्याम्ह हस्ताक्षरकर्तां थुकिया अनुसमर्थन सिक्क लिपा जक यात वा या हे मया। थ्व घोषणा स्वया छन्हु न्ह्यः सोभियत संघया ८म्हम व अन्तिम राष्ट्रपति [[मिखाइल गोर्बाचोभ]]जुं थःगु पदभारं राजीनामा बियादिल। नापं, वय्‌कलं थःगु सत्ता विघटित यासें थःगु पदेन जिम्मेवारी व शक्ति रुसी राष्ट्रपति बोरिस यल्त्सिनयात लःल्हाना दिल। थ्व दिंया सनिलया स्थानीय ७:३२ ईलय् क्रेम्लिनं सोभियत ध्वाँय् क्वकासें क्रान्ति-न्ह्यःया रुसी ध्वाँय् थःकाना सांकेतिक रुपय् संघया विघटन जूगु खँ क्यनिगु ज्या जुल। ==तजिलजि== ===संकिपा=== {{मू पौ|सोभियत सङ्घया संकिपा}} '''सोभियत सङ्घया संकिपा''' धइगु सन् १९१७ निसें १९९१ तक कायम जुगु सोभियत सङ्घ (USSR) य् दयेकातःगु संकिपातयेगु इतिहास खः। सोभियत सरकारं सिनेमायात जनतायात शिक्षित यायेगु व क्रान्तिकारी विचाः प्रचार यायेगु दक्ले प्रभावकारी माध्यमया रूपय् काःगु खः। सोभियत सिनेमां हलिम संकिपा इतिहासय् विशेष कथं सम्पादन (Editing) व मोन्टाज (Montage) सिद्धान्तया विकासय् क्रान्तिकारी योगदान बिल। सर्गेई आइजेन्स्टाइन (Sergei Eisenstein) नं दयेकादीगु 'ब्याटलशिप पोतेमकिन' (Battleship Potemkin) संकिपा हलिम सिनेमाया दक्ले महत्त्वपूर्ण व प्रभावशाली संकिपा दथुइ छगू ख। थ्व कालय् फिल्ममेकरतयेसं क्यामेराया गति, दृश्यया संयोजन, व बौद्धिक सम्पादनय् न्हूगु प्रयोगत यानादिल। सोभियत सिनेमाय् सामाजिक यथार्थवाद, द्वितीय विश्वयुद्ध (महान देशभक्तिपूर्ण युद्ध), व सोभियत जनजीवनया विषयवस्तु मू खः। आन्द्रेई तार्कोभस्की (Andrei Tarkovsky) थेंज्याःपिं महान निर्देशकपिंसं सोभियत सिनेमायात गम्भीर आध्यात्मिक व काव्यात्मक उचाइ बियादीगु खः। १९९१ य् सोभियत सङ्घया विघटन लिपा थ्व युग सिधःसां थुकिया कलात्मक प्रभाव हलिंन्यंक सिनेमाय् थौंकन्हे नं ल्यनाच्वंगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[रुस]] ==लिधंसा== {{लिधंसा|}} [[पुचः:इतिहास]] [[en:Soviet Union]] hl7mh9ju980kd08eib92zl5h5dbmhnk 0 308848 1126435 2026-09-28T01:57:54Z Eukesh 11 Redirected page to [[शीत हताः]] 1126435 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[शीत हताः]] 40y2znmy7hro6mueno1g3n7f55z5c0o 0 308849 1126437 2026-09-28T01:58:44Z Eukesh 11 Redirected page to [[सोभियत संघयागु बायेज्या]] 1126437 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[सोभियत संघयागु बायेज्या]] jgqu6oatqu2nejksgpg3qckul4aheie