Wikipedia newwiki https://new.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%82_%E0%A4%AA%E0%A5%8C MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter माध्यम विशेष खँलाबँला छ्येलेमि छ्येलेमि खँलाबँला विकिपिडिया विकिपिडिया खँलाबँला किपा किपा खँलाबँला मिडियाविकि मिडियाविकि खँलाबँला Template Template talk ग्वाहालि ग्वाहालि खँलाबँला पुचः पुचः खँलाबँला दबू दबू खँलाबँला TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 1773 1127056 819450 2026-10-03T04:34:02Z EmausBot 5299 बोट: बोट: दोहोरो अनुप्रेषणलाई [[सिलाय्‌ज्या]]मा ठिक गर्दै 1127056 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[सिलाय्‌ज्या]] nbors6rpjagl72dv4ct3i52x4suoejq 0 6020 1127023 1067120 2026-10-02T21:13:15Z Eukesh 11 1127023 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/चन्द्रगुप्त मौर्य}} [[Image:Nanda Empire, c.325 BCE.png|thumb|Possible extent of Nanda Empire, c. 325 BCE.]] [[Image:Chandragupta Maurya Empire 303 BCE 1.png|thumb|]] [[Image:7th-century Bhadrabahu Sanskrit inscription, Purvahale Kannada script, Shravanabelgola Karnataka.jpg|thumb|upright=1.65|7th-century [[Bhadrabahu]]]] {{Infobox monarch | name = चन्द्रगुप्त मौर्य | title =[[सम्राट]] | othertitles = Samraat [[Chakravartin]] | image =Chandragupta Maurya Empire.jpg | caption = | religion = [[Hinduism]], gave up his throne and became a Jain monk | coronation = | full name = | predecessor = Dhanananda of [[Nanda Dynasty]] | successor =[[विन्दुरसार]] | consort =[[Durdhara]] | issue =Bindusara | royal house = [[मौर्य राजवंश]] | father = | mother =Mura or Queen Malavati | Wife = Helena (Daughter of Seleucus Nictor) | brothers = |birth_date = 340 BC |birth_place = [[Pataliputra|Pataliputra (Patna)]], [[Bihar, India]] |death_date = 298 BC |death_place = [[Shravanabelagola|Sravana Belgola]], [[Karnataka, India]]<ref>[http://books.google.com/books?id=i-y6ZUheQH8C&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false Chandragupta Maurya and his times] By Radha Kumud Mookerji, 4th ed. 1966, p.40. ISBN 81-208-0405-8; 81-208-0433-3</ref> |date of burial = |place of burial = |}} '''चंद्रगुप्त मौर्य''' (राज्यकाल [[ई.स.पू. ३२२]] निसें [[ई.स.पू. २९८]]) तक्क। वेक [[मौर्य वंश]]यागु संस्थापक ख:। सम्राट चंद्रगुप्त मौर्ययागु राज्यकाल भारतीय इतिहासय् छगु सुवर्णकालयागु कथं काइ। ख्रि.पू. ३२२ दंय् आर्य चाणाक्य वा कौंटिल्य (अर्थशास्त्र यागु न्हापायागु ग्रंथयागु रचनाकार)यागु ग्वाहालि नं वेक जुजु जुल। == जन्म == चंद्रगुप्त मौर्यायागु जन्म गन जुल धैगु प्रमाण बांलाक्क मलुनि। यक्व इतिहासकारतेगु कथं [[मयुर]] लहिनि पिंथाय् बुया वेक [[चाणक्य]]नाप [[विंध्य पर्वत]] प्रदेशय् नापलाना दिल। तर मेपिनिगु मते चंद्रगुप्त नंद राजपुत्र व [[मुरा]] नां जुम्ह दासीयागु काय् खः व अथे जुगुलिं चाणक्य नाप पासा जु वनः। == राज्यकाल == चंद्रगुप्तयागु जन्मयागु विषयय् एकमत मदुसां वेकयागु ज्याय् व सक्षमताय् फुकेसिगु एकमत दु। नंद घरानाय् जुजु जुइ धुंका चंद्रगुप्ता नं राज्ययागु लागा तक्कुइकलः। वेकलं युनानी जुजु [[सेलूकस मेसेडोनियन]] यात बुइके धुंका चाणक्ययागु ग्वाहालिं वेक नाप वेकयागु कन्या इहिपायाना न्हुगु मित्रता देकादिल। वेकयागु प्रसिद्धिं याना [[प्राचीन इजिप्ट]] व [[सिरिया]]नं थगु राजदूत भारतय् तेगु व्यवस्था देकल। == भौगोलिक सीमा == चंद्रगुप्तनं आधिपत्य यागु देतः खः [[बलुचिस्तान]], [[अफगाणिस्तान]], [[कंदहार|गांधार]], [[हिंदुकुश]], [[काबूल]], विंध्य पर्वत प्रदेश, [[बिहार]], [[बंगाल]], [[ओडिशा|उडिसा]], [[दख्खन]] (आधुनिक [[महाराष्ट्र]]) व [[मैसूर]] । == राष्ट्रभाषा == [[संस्कृत]] व [[ग्रीक भाषा|युनानी भाषा]] यात राष्ट्रभाषा मान्यता जुल। राजदरबारी भाषाय् संस्कृतयात देकल। संस्कॄत भाषा सुशिक्षित तेगु भाषा यागु कथं छ्येलिगु जुल। [[प्राकृत]] भाषा साधारण मनुतेसं खं ल्हाइगु जुसाम् व राजभाषा मजु। प्राकृत राष्ट्रभाषाया कथं [[सम्राट अशोक]]नं स्वीकार याना दिल।([[ई.स.पू. २६९]] ते [[ई.स.पू. २३२]]). ==लिधंसा== {{लिधंसा|}} {{Commonscat|Chandragupta Maurya}} [[पुचः:भारतीय इतिहास]] 2vlu871foth2pwya0a8bc0xc5oy4z0n 0 7864 1127036 1113396 2026-10-02T21:34:18Z Eukesh 11 1127036 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/समुद्रगुप्त}} [[Image:Gupta_ashoka_s.svg|12px]] [[Image:Gupta ashoka mu.jpg|10px]] [[Image:Gupta ashoka ddrr.jpg|10px]] {{Infobox royalty | name = समुद्रगुप्त | title =[[Gupta Empire|Maharajadhiraja]] | image= Samudracoin1.jpg | caption = Coin of Gupta period depicting Samudragupta playing the [[Veena (instrument)|veena]]. | succession = [[Gupta Empire|Gupta]] [[Emperor]] | reign =c. 335–c. 375 CE | religion =[[Hinduism]] | coronation = | othertitles =Vikramank, Kaviraaj, Ashwamedhkarta, Napoleon of India | full name = Samudragupta | predecessor = [[Chandragupta I]] | successor = [[Ramagupta]] | queen = | spouse= Dattadevi | spouse 1 = | spouse 2 = | spouse 3 = | spouse 4 = | spouse 5 = | spouse 6 = | issue = [[Ramagupta]] | house = [[Gupta dynasty]] | father = [[Chandragupta I]] | mother = Kumaradevi | brothers = |birth_date = |birth_place = |death_date = |death_place = |date of burial = |place of burial = |}} '''समुद्रगुप्त''' प्राचीन भारतया महान् [[गुप्त साम्राज्य]]या निम्हम सम्राट व दक्ले शक्तिशाली शासक मध्ये छम्ह खः। वय्कः सम्राट चन्द्रगुप्त १ व रानी कुमारदेवीया काय् खः, गुम्हेस्यां ई.सं. ३३५ निसें ३७५ तक्क शासन यानादिल। समुद्रगुप्तया अभूतपूर्व सैन्य विजय व साम्राज्य विस्तारया कारणं वय्कःयात इतिहासकार भिन्सेन्ट स्मिथं "भारतया नेपोलियन" धकाः सम्बोधन याःगु दु। वय्कःया विजय अभियान व व्यक्तित्वया विस्तृत वर्णन प्रयागराज (इलाहाबाद) य् च्वंगु अशोकया स्तम्भय् वय्कःया लाय्कू कवि हरिषेणं च्वयाधितःगु "[[प्रयाग प्रशस्ति]]" निसें सिइकेफइ। समुद्रगुप्तं उत्तर भारतया (आर्यावर्त) ९ म्ह जुजुतय्य पूर्ण रूपं पराजित यानाः थःगु साम्राज्यय् लाकादिल धाःसा दक्षिण भारतया (दक्षिणापथ) १२ म्ह जुजुतय्यात बुकाः नं अभयदान बियाः करदाता दयेकादिल। समुद्रगुप्त महान् विजेता व कुशल राजनीतिज्ञ जक मखुसें संगीत, काव्य व कलाया नं तःधँम्ह पारखी खः। वय्कःयात "कविराज" उपाधिसं सम्मानित यानातःगु दु व वय्कःया छुं सिक्काय् वय्कःयात वीणा थायाच्वंगु रूपय् क्यनातःगु दु। वय्कः हिन्दु धर्मया वैष्णव सम्प्रदायया अनुयायी खः धाःसा वय्कलं बौद्ध विद्वान वसुबन्धुयात नं थःगु लाय्कूलि संरक्षण बियादीगु खः। वय्कःया शासनकालय् गुप्त साम्राज्यया स्वर्ण युग थ्यन। == रोमय् भारतया राजदूत == छम्ह [[रोमन साम्राज्य|रोमन]] इतिहासकारया कथं ३५१ ई.य् छम्ह भारतीय दूत रोमय् थ्यन। थ्व स्वया न्ह्यः नं भारतं दूग छ्वःगु दयाच्वन। थ्व घटनायात ईस्वीया प्यंगूगु शताब्दीया मध्यय् भारतया राजनीतिक अवस्थाया सन्दर्भय् स्वयेबलय् थुकिया ऐतिहासिक महत्त्व दु। <ref name=":2">{{Cite book|url=https://archive.org/details/goyal-1967/page/186/mode/1up|title=History Of The Imperial Guptas|pages=18o|language=English}}</ref> ३६१ ईस्वी स्वया न्ह्यः रोम [[सासानी साम्राज्य|सासानी]] साम्राज्य नाप युद्धय् लानाच्वंगु ख। थ्व ईले भारतीय शासक समुद्रगुप्तं दूत छ्वया सासानिया विरुद्ध रोमनयात समर्थन यायेत स्वःगु जुइफु धैगु विज्ञतेगु विचाः दु। शापुर द्वितीयया विरुद्ध किदारा नापं च्वना समुद्रगुप्तं [[सासानी साम्राज्य|सासानी]] सेनायात मेमेगु थासय् विचलित यानातयेगु रणनीति दयेकूगु जुइफु। <ref name=":0">{{Cite book|url=https://archive.org/details/goyal-1967/page/186/mode/1up|title=History Of The Imperial Guptas|pages=178|language=English}}</ref> ब्याक्ट्रिया व उत्तर-पश्चिमी भारतया राजनीतिया झ्वलय् कालिदासं थःगु कृति " [[रघुवंशम्]] "य् रघुया विजयया चित्रण समुद्रगुप्तया अभियानया वास्तविक ऐतिहासिक घटनाया आधारय् जुइफु धइगु सुझाव दु। कालिदासं रघुया सैन्य अभियानया वर्णन यानादिल, गुकिलि दक्कनय् त्रिकूटया विजय व वयां लिपाया पराशिक, हुना व कम्बोजा विरुद्धया अभियान नं ला। अथे जुयाः कालिदासया महाकाव्यं उगु ईया वास्तविक ऐतिहासिक अन्तरक्रिया व द्वन्द्वयात प्रतिबिम्बित याःगु जुइफु, गुकिं उगु युगया राजनीतिक व सैनिक परिदृश्यया साहित्यिक दृष्टिकोण प्रदान याइ । <ref name=":2">{{Cite book|url=https://archive.org/details/goyal-1967/page/186/mode/1up|title=History Of The Imperial Guptas|pages=18o|language=English}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true">[[iarchive:goyal-1967/page/186/mode/1up|''History Of The Imperial Guptas'']]. </cite></ref> ==स्वयादिसँ== * [[भारतया इतिहास]] ==लिधंसा== {{लिधंसा|}} [[Category:जीवनी]] [[पुचः:प्राचीन भारतया इतिहास]] [[en:Samudragupta]] jtjl8gn4wmbvpk3p8gzha2cs31640zl 0 7866 1127038 1067121 2026-10-02T21:39:44Z Eukesh 11 1127038 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/चन्द्रगुप्त विक्रमादित्य}} [[Image:Gupta allahabad c.svg|12px]] [[Image:Gupta allahabad ndr.jpg|14px]] [[Image:Gupta allahabad n.svg|14px]] {{Infobox monarch | name =चन्द्रगुप्त विक्रमादित्य | title =गुप्त राजवंश | image=ChandraguptaIIOnHorse.jpg | caption =Coin of the Gupta king Chandragupta II | reign =375–415 CE | religion =[[Hinduism]] | coronation = | othertitles = | full name = | predecessor = [[Ramagupta]] | successor =[[Kumara Gupta I]] | queen = | consort = Dhruvuswamini | spouse 1 = | spouse 2 = | spouse 3 = | spouse 4 = | spouse 5 = | spouse 6 = | issue = | royal house = [[Gupta dynasty]] | father = [[Samudragupta]] | mother = Datta Devi | brothers = |birth_date = |birth_place = |death_date = |death_place = |date of burial = |place of burial = |}} '''चन्द्रगुप्त २''' गुम्हस्यां "विक्रमादित्य" उपाधि नालाकयादिल, [[गुप्त साम्राज्य]]या दक्ले प्रसिद्ध व महान् सम्राट मध्ये छम्ह खः। वय्कः सम्राट समुद्रगुप्त व रानी दत्तदेवीया काय् खः, गुम्हेस्यां ई.सं. ३७५ निसें ४१५ तक्क शासन यानादिल। चन्द्रगुप्त द्वितीयं थःगु सैन्य क्षमता व वैवाहिक स्वापूया बलय् गुप्त साम्राज्ययात थःगु उत्कर्षय् थ्यंकादिए। वय्कःया तःधंगु सैन्य सफलता धइगु पश्चिमी भारतय् (गुजरात व मालवा) द्वलँदँ निसें शासन यानाच्वंपिं शक (Saka Kshatrapas) शासकतय्यात पूर्ण रूपं पराजित यायेगु खः, गुकिया लिपा वय्कःयात "शाकारी" (शकतेगु शत्रु) नं धाल। थ्व विजय नापं गुप्त साम्राज्ययात अरब सागरया व्यापारिक बन्दरगाहय् थ्यन, गुकिं अर्थतन्त्रयात तस्कं सुदृढ यात। चन्द्रगुप्त २ या लाय्कूलि "नवरत्न" धइपिं ९ म्ह महान् विद्वानत दतः, गन महाकवि [[कालिदास]], [[धनवन्तरि]] व [[वराहमिहिर]] थें ज्याःपिं दिग्गजत ला। वय्कःया शासनकालय् प्रसिद्ध चिनियाँ तीर्थयात्री [[फाहियान]] (Faxian) भारत भ्रमणय् वयाः गुप्त साम्राज्यया शान्ति, समृद्धि व न्यायपूर्ण शासनया उच्च प्रशंसा यानादीगु खः। दिल्लीया मेहरौलीइ च्वंगु नंया थां (Iron Pillar of Delhi) चन्द्रगुप्त २ या हे ईलय् दयेकातःगु ख, गुकिं प्राचीन भारतया धातु विज्ञानया उच्चता क्यनि। वय्कःया शासनकाल भारतया इतिहासय् "स्वर्ण युग" या रूपय् म्हसीकिइ। ==स्वयादिसँ== * [[गुप्त साम्राज्य]] [[पुचः:प्राचीन भारतया इतिहास]] [[Category:जीवनी]] jr4pp8yafdx0twu6pu93iwbles1uwuq 0 155028 1127058 484400 2026-10-03T04:34:22Z EmausBot 5299 बोट: बोट: दोहोरो अनुप्रेषणलाई [[सिलाय्‌ज्या]]मा ठिक गर्दै 1127058 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[सिलाय्‌ज्या]] nbors6rpjagl72dv4ct3i52x4suoejq 0 190888 1127044 1083645 2026-10-02T23:10:03Z Eukesh 11 1127044 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/पद्मसम्भव}} [[Image:Guru Rinpoche in mist 2.jpg|thumb|[[Rewalsar Lake#Colossus of Padmasambhava|Colossus of Padmasambhava]]]] [[Image:Guru - Boudha.jpg|thumb|Padmasambhava statue at Ghyoilisang peace park, [[Boudha|Boudhanath, Kathmandu]]]] {{Infobox person | name = पद्मसम्भव | image = Guru Rinpoche in mist 2.jpg | birth_date = | image_size = 200px | caption = Statue of Padmasambhava 123 ft. (37.5 m) high in mist overlooking [[Rewalsar Lake]], [[Himachal Pradesh]], India. | birth_place = [[ओड्डियान]], भारतीय उपमहादेश | death_date = | death_place = मस्युगु | religion = [[बुद्ध धर्म]] | known = बज्रयान बुद्ध धर्म भुटान, सँदेय्‌य् आदि थासय् ८गु शताब्दीइ थ्यंकूगु, [[अमिताभ बुद्ध]]या अवतार धका नं नालेगु या। | occupation = बुद्ध धर्मया धर्मगुरु | spouse = | parents = | children = |}} [[File:Hemis Padmasambhava.jpg|thumb|लद्दाखय् पद्मसम्भवया झ्वाता।]] '''पद्मसम्भव''' {{bo|t=པདྨ་འབྱུང་གནས།|w=pad+ma 'byung gnas (EWTS)|z=Bämajungnä|alternative=Pemajungné}}); [[Mongolian language|Mongolian]] ловон Бадмажунай, ''lovon Badmajunai'', {{zh|蓮花生大士}} ({{zh|p=Liánhuāshēng}}), अर्थात पलेस्वाँ नं बुयावम्ह बुद्ध धर्मया छम्ह धर्म गुरु ख। वसपोलं बज्रयान धर्मयात भुटान, सँदेय् आदि थासय् ८गु शताब्दीइ थ्यंकादिल। सँदेय् व भुटानय् वसपोलयात '''गुरु रिम्पोचे''' (अनमोल गुरु) वा लोपोन रिम्पोचेया नामं म्हसीकिगु या। सँदेसय् वसपोलयात '''पदुम''' धका नं म्हसीकिगु या। न्यिङ्मापावाद हनिपिंसं वसपोलयात निम्हम बुद्धया रुपय् नालेगु या। वसपोलयात [[अमिताभ बुद्ध]]या अवतारया रुपय् नं नालेगु या। वसपोल ८गू शताब्दीया छम्ह महान् भारतीय बौद्ध तान्त्रिक गुरु, सिद्ध व दार्शनिक खः। वय्कःया जन्म प्राचीन भारतया उड्डियान (Uddiyana) क्षेत्रय् जूगु खः धकाः विश्वास याइ। सँदेसय् जुजु ठिस्रोङ देउचेनया सन्तुलित निमन्त्रणय् वसपोल सँदेय् विज्याना अनया स्थानीय अनिष्टकारी शक्ति व तान्त्रिक बाधातेत बुकाः बुद्ध धर्मया रक्षा यानादिल। वसपोलं सँदेय्या न्हापांगु बौद्ध गुम्बा "[[साम्ये गुम्बा]]" (Samye Monastery) पलिस्था यायेत मू भूमिका म्हितादिल। पद्मसम्भवं यक्व गुप्त तान्त्रिक उपदेश व ग्रन्थ (गुकियात "तेर्मा" वा गुह्य निधि धाइ) सँदेय् व हिमालय लागाय् गुंच्वः व गुफातय् सुचुकादिल धैगु विश्वास दु, गुगु लिपाया ईलय् उपयुक्त सिद्धतेसं लुइकाः प्रकट यात धाइगु विश्वास दु। वसपोल नाप स्वानाच्वंगु "वज्र गुरु मन्त्र" सँदेय्या बौद्ध जगतय् अति लोकप्रिय व पवित्र मन्त्रया कथं म्हसीकी। नेपाःमन्दः दुने च्वंगु फर्पिङ (याङ्लेशो) व असुर गुफा नापं मारतिक गुफाय् (हलेसी) वसपोलं साधना यानाः उच्च सिद्धि प्राप्त यानादीगु खः धकाः बाखँतेसं कनातःगु दु। वसपोलया काय-वाक-चित्तया प्रभावं यानाः हिमालय क्षेत्र: सँदेय्, भुटान, नेपाः व लद्दाखय् तान्त्रिक वज्रयान बुद्ध धर्मया तःधंगु विकास जुल। थौंकन्हे नं हलिंन्यंक वज्रयान बौद्ध धर्मावलम्बीतेसं वसपोलयात थःगु मू गुरुया रूपय् भक्तिपूर्वक पुज्याइ। ==लिधंसा== {{लिधंसा|}} ==स्वयादिसँ== * [[बुद्ध धर्म]] {{Commonscat|Padmasambhava}} [[पुचः:बुद्ध धर्म]] ouii6l5k1oh7i19oqhrvziujwkxcfgg 1127046 1127044 2026-10-02T23:11:42Z Eukesh 11 1127046 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/पद्मसम्भव}} [[Image:Guru Rinpoche in mist 2.jpg|thumb|[[Rewalsar Lake#Colossus of Padmasambhava|Colossus of Padmasambhava]]]] [[Image:Guru - Boudha.jpg|thumb|Padmasambhava statue at Ghyoilisang peace park, [[Boudha|Boudhanath, Kathmandu]]]] {{Infobox person | name = पद्मसम्भव | image = Guru Rinpoche in mist 2.jpg | birth_date = | image_size = 200px | caption = Statue of Padmasambhava 123 ft. (37.5 m) high in mist overlooking [[Rewalsar Lake]], [[Himachal Pradesh]], India. | birth_place = [[ओड्डियान]], भारतीय उपमहादेश | death_date = | death_place = मस्युगु | religion = [[बुद्ध धर्म]] | known = बज्रयान बुद्ध धर्म भुटान, सँदेय्‌य् आदि थासय् ८गु शताब्दीइ थ्यंकूगु, [[अमिताभ बुद्ध]]या अवतार धका नं नालेगु या। | occupation = बुद्ध धर्मया धर्मगुरु | spouse = | parents = | children = |}} [[File:Hemis Padmasambhava.jpg|thumb|लद्दाखय् पद्मसम्भवया झ्वाता।]] '''पद्मसम्भव''' (सँदेय् भासय् པདྨ་འབྱུང་གནས།, मंगोल भासय् ловон Бадмажунай, चिनिया भासय् 蓮花生大士), अर्थात "पलेस्वाँ नं बुयावम्ह" बुद्ध धर्मया छम्ह धर्म गुरु ख। वसपोलं बज्रयान धर्मयात भुटान, सँदेय् आदि थासय् ८गु शताब्दीइ थ्यंकादिल। सँदेय् व भुटानय् वसपोलयात '''गुरु रिम्पोचे''' (अनमोल गुरु) वा लोपोन रिम्पोचेया नामं म्हसीकिगु या। सँदेसय् वसपोलयात '''पदुम''' धका नं म्हसीकिगु या। न्यिङ्मापावाद हनिपिंसं वसपोलयात निम्हम बुद्धया रुपय् नालेगु या। वसपोलयात [[अमिताभ बुद्ध]]या अवतारया रुपय् नं नालेगु या। वसपोल ८गू शताब्दीया छम्ह महान् भारतीय बौद्ध तान्त्रिक गुरु, सिद्ध व दार्शनिक खः। वय्कःया जन्म प्राचीन भारतया उड्डियान (Uddiyana) क्षेत्रय् जूगु खः धकाः विश्वास याइ। सँदेसय् जुजु ठिस्रोङ देउचेनया सन्तुलित निमन्त्रणय् वसपोल सँदेय् विज्याना अनया स्थानीय अनिष्टकारी शक्ति व तान्त्रिक बाधातेत बुकाः बुद्ध धर्मया रक्षा यानादिल। वसपोलं सँदेय्या न्हापांगु बौद्ध गुम्बा "[[साम्ये गुम्बा]]" (Samye Monastery) पलिस्था यायेत मू भूमिका म्हितादिल। पद्मसम्भवं यक्व गुप्त तान्त्रिक उपदेश व ग्रन्थ (गुकियात "तेर्मा" वा गुह्य निधि धाइ) सँदेय् व हिमालय लागाय् गुंच्वः व गुफातय् सुचुकादिल धैगु विश्वास दु, गुगु लिपाया ईलय् उपयुक्त सिद्धतेसं लुइकाः प्रकट यात धाइगु विश्वास दु। वसपोल नाप स्वानाच्वंगु "वज्र गुरु मन्त्र" सँदेय्या बौद्ध जगतय् अति लोकप्रिय व पवित्र मन्त्रया कथं म्हसीकी। नेपाःमन्दः दुने च्वंगु फर्पिङ (याङ्लेशो) व असुर गुफा नापं मारतिक गुफाय् (हलेसी) वसपोलं साधना यानाः उच्च सिद्धि प्राप्त यानादीगु खः धकाः बाखँतेसं कनातःगु दु। वसपोलया काय-वाक-चित्तया प्रभावं यानाः हिमालय क्षेत्र: सँदेय्, भुटान, नेपाः व लद्दाखय् तान्त्रिक वज्रयान बुद्ध धर्मया तःधंगु विकास जुल। थौंकन्हे नं हलिंन्यंक वज्रयान बौद्ध धर्मावलम्बीतेसं वसपोलयात थःगु मू गुरुया रूपय् भक्तिपूर्वक पुज्याइ। ==लिधंसा== {{लिधंसा|}} ==स्वयादिसँ== * [[बुद्ध धर्म]] {{Commonscat|Padmasambhava}} [[पुचः:बुद्ध धर्म]] rxu4bjc9ifto8nurpetn8gb1phkaxfi 0 193896 1127026 1098761 2026-10-02T21:20:04Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[मिलिन्दपञ्हपालि]] to [[मिलिन्दपञ्ह]] over redirect 1098761 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/मिलिन्दपञ्हपालि}} {{त्रिपिटक}} [[File:King_Milinda_ask_questions.jpg|thumb|जुजु मिलिन्दया न्ह्यसः]] '''मिलिन्दपञ्ह''' (वा मिलिन्दया न्ह्यसः) [[बुद्ध धर्म]]या पालि ग्रन्थ साहित्यया दुने लाःगु छता बाखँ ख। थ्व बाखँ बर्माया तिपितकय् दुथ्याना तःगु दु धाःसा लङ्का व थाइ तिपितकय् धाःसा दुथ्याना तःगु मदु। थ्व बाखँया मू विषय भिक्षु [[नागसेन]]यात जुजु [[मेनान्दर १]] ([[मिलिन्द]])नं धम्मया विषयय् थी-थी न्ह्यसः न्यंगु व भिक्षु नागसेनया थीथी लिसः ख। थ्व क्वय् बियातःगु सुत्तपुचलय् बायातःगु दु- * मिलिन्दपञ्ह * मिलिन्दपञ्हो * मेण्डकपञ्हो * अनुमानपञ्हो * ओपम्मकथापञ्हो ==स्वयादिसँ== * [[त्रिपिटक]] * [[खुद्दकनिकाय]] * [[बुद्ध धर्म]] [[पुचः:बुद्ध धर्म]] hm5ntpddi0mb7w9uiw3y2f37f8lh4de 0 195021 1127051 808412 2026-10-03T00:03:26Z Xqbot 1967 बोट: दोहोरो अनुप्रेषणलाई [[मिलिन्दपञ्ह]]मा ठिक गर्दै 1127051 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[मिलिन्दपञ्ह]] d97fpgjz642tkwfqjpb6jkyu0a2j4bx 0 202917 1127052 869251 2026-10-03T04:33:22Z EmausBot 5299 बोट: बोट: दोहोरो अनुप्रेषणलाई [[सिलाय्‌ज्या]]मा ठिक गर्दै 1127052 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[सिलाय्‌ज्या]] nbors6rpjagl72dv4ct3i52x4suoejq 0 203256 1127017 869717 2026-10-02T15:03:27Z Xqbot 1967 बोट: दोहोरो अनुप्रेषणलाई [[साउदी अरब]]मा ठिक गर्दै 1127017 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[साउदी अरब]] 5300047cfy6etdqfn5sebqjoptzt6w4 0 203423 1127016 870111 2026-10-02T15:03:22Z Xqbot 1967 बोट: दोहोरो अनुप्रेषणलाई [[संयुक्त अरब इमिरेट्स]]मा ठिक गर्दै 1127016 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[संयुक्त अरब इमिरेट्स]] fg58esgrqvojtz7ave8xja7n9luc9q3 0 203869 1127050 962385 2026-10-02T23:18:52Z Eukesh 11 1127050 wikitext text/x-wiki [[Image:Medicine Buddha painted mandala with goddess Prajnaparamita in center, 19th century, Rubin.jpg|thumb|A Tibetan painting with a Prajñāpāramitā sūtra at the center of the mandala]] [[Image:Prajnaparamita with Devotees, Folio from a Shatasahasrika Prajnaparamita (The Perfection of Wisdom in 100,000 Verses) LACMA M.81.90.6 (3 of 6).jpg|thumb|Prajñāpāramitā Devi, a personification of Transcendent Wisdom, Folio from a Tibetan 100,000 line Prajñāpāramitā manuscript]] [[Image:Situ_Panchen._Manjushri._From_Painting_Set_of_Eight_Great_Bodhisattvas_%28Palpung%29_18th_century_Rubin_Museum_of_Art.jpg|thumb|Tibetan Painting of [[Mañjuśrī]]]] '''𑐥𑑂𑐬𑐖𑑂𑐘𑐵𑐥𑐵𑐬𑐩𑐶𑐟𑐵''' [[𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢 𑐢𑐬𑑂𑐩]]𑐫𑐵 𑐩𑐴𑐵𑐫𑐵𑐣 𑐰 𑐧𑐖𑑂𑐬𑐫𑐵𑐣 𑐳𑑄𑐑𑐫𑐵 𑐕𑐐𑐹 𑐩𑐹 𑐳𑐦𑐹 𑐏𑑋 [[पुचः:𑐥𑑂𑐬𑐖𑑂𑐘𑐵𑐥𑐵𑐬𑐩𑐶𑐟𑐵]] [[पुचः:𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢 𑐢𑐬𑑂𑐩]] d74hcvcsys2a1pkv8ksrxu8krmr5qcb 0 204242 1127057 873724 2026-10-03T04:34:12Z EmausBot 5299 बोट: बोट: दोहोरो अनुप्रेषणलाई [[किर्गिजस्तान]]मा ठिक गर्दै 1127057 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[किर्गिजस्तान]] r8x7w0t0vn877sez0lreui1iv5uenzv 0 228351 1127018 950647 2026-10-02T15:03:32Z Xqbot 1967 बोट: दोहोरो अनुप्रेषणलाई [[म्यासेदोनियन साम्राज्य]]मा ठिक गर्दै 1127018 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[म्यासेदोनियन साम्राज्य]] jx76p3eacczdwkma3tb7zuf1gwnue7h 0 238675 1127053 965581 2026-10-03T04:33:32Z EmausBot 5299 बोट: बोट: दोहोरो अनुप्रेषणलाई [[किर्गिजस्तान]]मा ठिक गर्दै 1127053 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[किर्गिजस्तान]] r8x7w0t0vn877sez0lreui1iv5uenzv 0 308889 1127055 1126535 2026-10-03T04:33:52Z EmausBot 5299 बोट: बोट: दोहोरो अनुप्रेषणलाई [[सल्जक साम्राज्य]]मा ठिक गर्दै 1127055 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[सल्जक साम्राज्य]] 1zkysveofsvya9jsffrymi8ltjfu50n 0 308973 1127054 1126696 2026-10-03T04:33:42Z EmausBot 5299 बोट: बोट: दोहोरो अनुप्रेषणलाई [[चिकं किपा]]मा ठिक गर्दै 1127054 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[चिकं किपा]] lw5hajjx9kcxm4t43vld8lg9lsfhrws 0 309060 1127020 1126878 2026-10-02T15:03:43Z Xqbot 1967 बोट: दोहोरो अनुप्रेषणलाई [[प्राचीन एथेन्स]]मा ठिक गर्दै 1127020 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[प्राचीन एथेन्स]] kw7czowuigytb2lsv27aru0jmaqb3m1 0 309061 1127019 1126880 2026-10-02T15:03:38Z Xqbot 1967 बोट: दोहोरो अनुप्रेषणलाई [[प्राचीन एथेन्स]]मा ठिक गर्दै 1127019 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[प्राचीन एथेन्स]] kw7czowuigytb2lsv27aru0jmaqb3m1 0 309087 1127021 1126925 2026-10-02T15:03:48Z Xqbot 1967 बोट: दोहोरो अनुप्रेषणलाई [[हताःमि राज्यतेगु काल]]मा ठिक गर्दै 1127021 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[हताःमि राज्यतेगु काल]] gn5r0be341hou1h746u9kqybrd3to3d 0 309137 1127022 2026-10-02T21:12:36Z Eukesh 11 Redirected page to [[चन्द्रगुप्त मौर्य]] 1127022 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[चन्द्रगुप्त मौर्य]] 9daepxt8g9kizxqddc8lk3z7ezodvhb 0 309138 1127024 2026-10-02T21:14:31Z Eukesh 11 Redirected page to [[कर्नाटक]] 1127024 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[कर्नाटक]] ejqjlx61p1macag11exfkieusu9kzyd 0 309139 1127025 2026-10-02T21:19:57Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''मेनान्दर १ सोतेर''' (Menander I Soter) प्राचीन यवन-भारतीय राज्य (Indo-Greek Kingdom) या छम्ह दक्ले शक्तिशाली व महान् जुजु खः। वय्कःयात प्राचीन बौद्ध ग्रन्थय् "मिलिन्द" (Milinda) नामं म्हसीकिइ। वय्कःया शासनका... 1127025 wikitext text/x-wiki '''मेनान्दर १ सोतेर''' (Menander I Soter) प्राचीन यवन-भारतीय राज्य (Indo-Greek Kingdom) या छम्ह दक्ले शक्तिशाली व महान् जुजु खः। वय्कःयात प्राचीन बौद्ध ग्रन्थय् "मिलिन्द" (Milinda) नामं म्हसीकिइ। वय्कःया शासनकाल ई.पू. १६५ निसें १३० या नापं जूगु इतिहासविदतेगु अनुमान दु। वय्कःया साम्राज्य उत्तर-पश्चिम भारत, आःया पाकिस्तान व अफगानिस्तानया यक्व भागय् दयाच्वन। मेनान्दर १ या मू राजधानी सागल (Sagala - आःया सियालकोट, पाकिस्तान) नगर खः। वय्कः थःगु असाधारण सैन्य अभियान, कुशल प्रशासन व सुशासना निंतिं नांजाः। मेनान्दर १या दक्ले तःधंगु ऐतिहासिक म्हसीका वय्कःया बुद्ध धर्म नापया स्वापू खः। प्रसिद्ध बौद्ध ग्रन्थ "[[मिलिन्दपञ्ह]]" (मिलिन्दया न्ह्यसःत) य् जुजु मेनान्दर व बौद्ध भिक्षु नागसेन दथुइ जूगु दार्शनिक सम्वादया विस्तृत वर्णन दु। थ्व सम्वादय् जुजु मेनान्दरं बौद्ध दर्शन, आत्मा, अनिच्च व निर्वाणया विषयय् थाकूगु न्ह्यसःत न्यनादीगु खः। भिक्षु नागसेनया तर्कपूर्ण व गम्भीर लिसलं सन्तुष्ट जुयाः मेनान्दरं बुद्ध धर्म नालाकयादिल धकाः च्वयातःगु दु। वय्कःया शासनकालय् ग्रीक (यवन) संस्कृति व बौद्ध संस्कृतिया अद्वितीय संगम जुल, गुकिं [[गान्धार कला]]या विकास यात। मेनान्दर १ नं दयेकादीगु म्वहः/मुद्रात युरेसियाया इतिहासय् अति प्रसिद्ध दु, गुकिलि छखे ग्रीक भाषा व मेखे खरोष्ठी लिपिइ च्वयातःगु दु। वय्कःया सिक्काय् धम्मचक्क व ग्रीक देवी-देवतातेगु किपा खनेदु। वय्कः मदयेधुंका वय्कःया अस्तियात स्तूपतय् तयाः सम्मान याःगु खः धकाः प्राचीन ग्रीक इतिहासकार प्लुटार्कं च्वयातःगु दु। जुजु मेनान्दर १ यवन व भारतीय संस्कृति दथुइ स्वापू दयेकादीम्ह छम्ह अमर ऐतिहासिक व्यक्तित्व खः। ==स्वयादिसँ== * [[बुद्ध धर्म]] * [[मिलिन्दपञ्हपालि]] [[पुचः:प्राचीन भारतया इतिहास]] [[en:Menander I]] kolmo3dkp9tw855voseuamp6kztctso 0 309140 1127027 2026-10-02T21:20:04Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[मिलिन्दपञ्हपालि]] to [[मिलिन्दपञ्ह]] over redirect 1127027 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[मिलिन्दपञ्ह]] d97fpgjz642tkwfqjpb6jkyu0a2j4bx 0 309141 1127028 2026-10-02T21:20:26Z Eukesh 11 Redirected page to [[मेनान्दर १]] 1127028 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[मेनान्दर १]] r8f4215nwylf30y23tubpi378jajbb1 0 309142 1127029 2026-10-02T21:25:14Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''अजातशत्रु''' प्राचीन भारतया मगध साम्राज्यया हर्यंक राजवंशया छम्ह तस्कं शक्तिशाली व प्रसिद्ध जुजु खः। वय्कः जुजु बिम्बिसारया काय् खः व वय्कःया शासनकाल ई.पू. ५ गू शताब्दीया पूर्... 1127029 wikitext text/x-wiki '''अजातशत्रु''' प्राचीन भारतया मगध साम्राज्यया हर्यंक राजवंशया छम्ह तस्कं शक्तिशाली व प्रसिद्ध जुजु खः। वय्कः जुजु बिम्बिसारया काय् खः व वय्कःया शासनकाल ई.पू. ५ गू शताब्दीया पूर्वार्धय् जूगु विश्वास दु। वय्कलं थः अबु बिम्बिसारयात बन्दी दयेकाः मगधया सिंहासन काःगु खः। अजातशत्रुं थःगु आक्रामक विस्तारवादी नीतिया बलय् अङ्गी व वज्जि (वैशाली) थें ज्याःगु शक्तिशाली गणराज्यतय्त पराजित यानाः मगधयात उत्तर भारतया मू साम्राज्यया रूपय् पलिस्था यानादिल। वय्कलं वज्जि संघयात त्याकेत पाटलिग्राम (लिपाया पाटलिपुत्र/पटना) नगरय् दुर्ग दयेकादीगु खः, गुगु लिपा मगधया विशाल राजधानी जुल। वय्कःया शासनकालय् रथमुसल (कण्टक दुगु रथ) व महाशिलाकण्टक (लोंह वांछ्वइगु यन्त्र) थें ज्याःगु न्हुगु सैन्य प्रविधिया छ्येलाज्या जूगु खः। अजातशत्रुया बुद्ध व जैन निगुलिं धर्म नाप तःधंगु स्वापू दु। भगवान बुद्धया परिनिर्वाण लिपा वय्कलं हे बुद्धया अस्ति धातु प्राप्त यानाः राजगृहय् भव्य स्तूप दयेकादिल व प्रथम बौद्ध संगीति (First Buddhist Council) या आयोजन यायेत पूर्ण संरक्षण बियादिल। जैन परम्पराय् वय्कःयात कूणिक नामं नं म्हसीकिइ। वय्कःया शासनकालय् मगध साम्राज्यया राजनीतिक व सांस्कृतिक जग सुदृढ जुल। ==स्वयादिसँ== * [[भारतया इतिहास]] [[पुचः:प्राचीन भारतया इतिहास]] [[en:Ajatashatru]] 63jn1r03q57wfi9qfg0io1u623q1mml 1127030 1127029 2026-10-02T21:25:21Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Ajatashatru]] to [[अजातशत्रु]] 1127029 wikitext text/x-wiki '''अजातशत्रु''' प्राचीन भारतया मगध साम्राज्यया हर्यंक राजवंशया छम्ह तस्कं शक्तिशाली व प्रसिद्ध जुजु खः। वय्कः जुजु बिम्बिसारया काय् खः व वय्कःया शासनकाल ई.पू. ५ गू शताब्दीया पूर्वार्धय् जूगु विश्वास दु। वय्कलं थः अबु बिम्बिसारयात बन्दी दयेकाः मगधया सिंहासन काःगु खः। अजातशत्रुं थःगु आक्रामक विस्तारवादी नीतिया बलय् अङ्गी व वज्जि (वैशाली) थें ज्याःगु शक्तिशाली गणराज्यतय्त पराजित यानाः मगधयात उत्तर भारतया मू साम्राज्यया रूपय् पलिस्था यानादिल। वय्कलं वज्जि संघयात त्याकेत पाटलिग्राम (लिपाया पाटलिपुत्र/पटना) नगरय् दुर्ग दयेकादीगु खः, गुगु लिपा मगधया विशाल राजधानी जुल। वय्कःया शासनकालय् रथमुसल (कण्टक दुगु रथ) व महाशिलाकण्टक (लोंह वांछ्वइगु यन्त्र) थें ज्याःगु न्हुगु सैन्य प्रविधिया छ्येलाज्या जूगु खः। अजातशत्रुया बुद्ध व जैन निगुलिं धर्म नाप तःधंगु स्वापू दु। भगवान बुद्धया परिनिर्वाण लिपा वय्कलं हे बुद्धया अस्ति धातु प्राप्त यानाः राजगृहय् भव्य स्तूप दयेकादिल व प्रथम बौद्ध संगीति (First Buddhist Council) या आयोजन यायेत पूर्ण संरक्षण बियादिल। जैन परम्पराय् वय्कःयात कूणिक नामं नं म्हसीकिइ। वय्कःया शासनकालय् मगध साम्राज्यया राजनीतिक व सांस्कृतिक जग सुदृढ जुल। ==स्वयादिसँ== * [[भारतया इतिहास]] [[पुचः:प्राचीन भारतया इतिहास]] [[en:Ajatashatru]] 63jn1r03q57wfi9qfg0io1u623q1mml 0 309143 1127031 2026-10-02T21:25:21Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Ajatashatru]] to [[अजातशत्रु]] 1127031 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[अजातशत्रु]] 94o5z95dzkn5dt3tn5yphtqssgkl2zn 0 309144 1127032 2026-10-02T21:28:47Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''कनिष्क''' प्राचीन भारत व मध्य एसियाया [[कुषाण साम्राज्य]]या (Kushan Empire) दक्ले प्रसिद्ध व शक्तिशाली सम्राट खः। वय्कःया शासनकाल ई.सं. १गू निसें २गू शताब्दीया दथुइ (सामान्यतया ई.सं. १२७ निस... 1127032 wikitext text/x-wiki '''कनिष्क''' प्राचीन भारत व मध्य एसियाया [[कुषाण साम्राज्य]]या (Kushan Empire) दक्ले प्रसिद्ध व शक्तिशाली सम्राट खः। वय्कःया शासनकाल ई.सं. १गू निसें २गू शताब्दीया दथुइ (सामान्यतया ई.सं. १२७ निसें १५०) जूगु विश्वास दु। वय्कःया साम्राज्य मध्य एसियाया बाक्ट्रिया, ताजिकिस्तान निसें उत्तर भारतया मथुरा व पाटलिपुत्र तक्क दयाच्वंगु खः। कनिष्कया मू राजधानी पुरुषपुर (आःया पेशावर, पाकिस्तान) व मेगु मू केन्द्र मथुरा खः। वय्कःया शासनकालय् रेशम मार्गया (Silk Road) मू भाग कुषाण साम्राज्यया नियन्त्रणय् च्वंगु कारणं रोम, चीन व भारत दथुइ व्यापार व सांस्कृतिक काये-बिये तस्कं अप्वया वन। कनिष्क सम्राट अशोक थें हे बुद्ध धर्मया तःधंगु संरक्षक खः। वय्कःया हे संरक्षणय् काश्मीरय् प्यंगूगु बौद्ध संगीति (Fourth Buddhist Council) या आयोजन जूगु खः, गुकिं महायान बुद्ध धर्मया विकास व विस्तारय् तःधंगु योगदान बिल। वय्कःया लाय्कूलि अश्वघोष, वसुमित्र, नागार्जुन व चरक थें ज्याःपिं महान् विद्वान, दार्शनिक व चिकित्सकत च्वनाच्वंगु खः। कनिष्कया शासनकालय् गन्धार कला व मथुरा कलाया तःधंगु विकास जुल, गन भगवान बुद्धया मानव रूपी मूर्तित दयेकेगु ज्या सुरु जुल। कनिष्कं न्ह्याकादीगु संवत्‌यात हे लिपा "शक संवत्" (Saka Era) या रूपय् म्हसीकल। कनिष्क हलिम इतिहासय् व्यापार, कला व बुद्ध धर्मया महान् संरक्षक सम्राट खः। ==स्वयादिसँ== * [[बुद्ध धर्म]] * [[भारतया इतिहास]] [[पुचः:प्राचीन भारतया इतिहास]] [[en:Kanishka]] t5taitgdce36m5kl90r5h7dp0jftd88 1127033 1127032 2026-10-02T21:28:55Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Kanishka]] to [[कनिष्क]] 1127032 wikitext text/x-wiki '''कनिष्क''' प्राचीन भारत व मध्य एसियाया [[कुषाण साम्राज्य]]या (Kushan Empire) दक्ले प्रसिद्ध व शक्तिशाली सम्राट खः। वय्कःया शासनकाल ई.सं. १गू निसें २गू शताब्दीया दथुइ (सामान्यतया ई.सं. १२७ निसें १५०) जूगु विश्वास दु। वय्कःया साम्राज्य मध्य एसियाया बाक्ट्रिया, ताजिकिस्तान निसें उत्तर भारतया मथुरा व पाटलिपुत्र तक्क दयाच्वंगु खः। कनिष्कया मू राजधानी पुरुषपुर (आःया पेशावर, पाकिस्तान) व मेगु मू केन्द्र मथुरा खः। वय्कःया शासनकालय् रेशम मार्गया (Silk Road) मू भाग कुषाण साम्राज्यया नियन्त्रणय् च्वंगु कारणं रोम, चीन व भारत दथुइ व्यापार व सांस्कृतिक काये-बिये तस्कं अप्वया वन। कनिष्क सम्राट अशोक थें हे बुद्ध धर्मया तःधंगु संरक्षक खः। वय्कःया हे संरक्षणय् काश्मीरय् प्यंगूगु बौद्ध संगीति (Fourth Buddhist Council) या आयोजन जूगु खः, गुकिं महायान बुद्ध धर्मया विकास व विस्तारय् तःधंगु योगदान बिल। वय्कःया लाय्कूलि अश्वघोष, वसुमित्र, नागार्जुन व चरक थें ज्याःपिं महान् विद्वान, दार्शनिक व चिकित्सकत च्वनाच्वंगु खः। कनिष्कया शासनकालय् गन्धार कला व मथुरा कलाया तःधंगु विकास जुल, गन भगवान बुद्धया मानव रूपी मूर्तित दयेकेगु ज्या सुरु जुल। कनिष्कं न्ह्याकादीगु संवत्‌यात हे लिपा "शक संवत्" (Saka Era) या रूपय् म्हसीकल। कनिष्क हलिम इतिहासय् व्यापार, कला व बुद्ध धर्मया महान् संरक्षक सम्राट खः। ==स्वयादिसँ== * [[बुद्ध धर्म]] * [[भारतया इतिहास]] [[पुचः:प्राचीन भारतया इतिहास]] [[en:Kanishka]] t5taitgdce36m5kl90r5h7dp0jftd88 0 309145 1127034 2026-10-02T21:28:55Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Kanishka]] to [[कनिष्क]] 1127034 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[कनिष्क]] 7t20auwzpik93unlq8q9ijs9wfpz30u 0 309146 1127035 2026-10-02T21:32:25Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''समुद्रगुप्त''' प्राचीन भारतया महान् [[गुप्त साम्राज्य]]या निम्हम सम्राट व दक्ले शक्तिशाली शासक मध्ये छम्ह खः। वय्कः सम्राट चन्द्रगुप्त १ व रानी कुमारदेवीया काय् खः, गुम्हेस्यां... 1127035 wikitext text/x-wiki '''समुद्रगुप्त''' प्राचीन भारतया महान् [[गुप्त साम्राज्य]]या निम्हम सम्राट व दक्ले शक्तिशाली शासक मध्ये छम्ह खः। वय्कः सम्राट चन्द्रगुप्त १ व रानी कुमारदेवीया काय् खः, गुम्हेस्यां ई.सं. ३३५ निसें ३७५ तक्क शासन यानादिल। समुद्रगुप्तया अभूतपूर्व सैन्य विजय व साम्राज्य विस्तारया कारणं वय्कःयात इतिहासकार भिन्सेन्ट स्मिथं "भारतया नेपोलियन" धकाः सम्बोधन याःगु दु। वय्कःया विजय अभियान व व्यक्तित्वया विस्तृत वर्णन प्रयागराज (इलाहाबाद) य् च्वंगु अशोकया स्तम्भय् वय्कःया लाय्कू कवि हरिषेणं च्वयाधितःगु "[[प्रयाग प्रशस्ति]]" निसें सिइकेफइ। समुद्रगुप्तं उत्तर भारतया (आर्यावर्त) ९ म्ह जुजुतय्य पूर्ण रूपं पराजित यानाः थःगु साम्राज्यय् लाकादिल धाःसा दक्षिण भारतया (दक्षिणापथ) १२ म्ह जुजुतय्यात बुकाः नं अभयदान बियाः करदाता दयेकादिल। समुद्रगुप्त महान् विजेता व कुशल राजनीतिज्ञ जक मखुसें संगीत, काव्य व कलाया नं तःधँम्ह पारखी खः। वय्कःयात "कविराज" उपाधिसं सम्मानित यानातःगु दु व वय्कःया छुं सिक्काय् वय्कःयात वीणा थायाच्वंगु रूपय् क्यनातःगु दु। वय्कः हिन्दु धर्मया वैष्णव सम्प्रदायया अनुयायी खः धाःसा वय्कलं बौद्ध विद्वान वसुबन्धुयात नं थःगु लाय्कूलि संरक्षण बियादीगु खः। वय्कःया शासनकालय् गुप्त साम्राज्यया स्वर्ण युग थ्यन। ==स्वयादिसँ== * [[भारतया इतिहास]] [[पुचः:प्राचीन भारतया इतिहास]] [[en:Samudragupta]] lt0mdbxutq6jq08k60w5tnoyfixm54n 1127037 1127035 2026-10-02T21:34:51Z Eukesh 11 Redirected page to [[समुद्रगुप्त]] 1127037 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[समुद्रगुप्त]] at07eu4l3vrda5xo2l4i0zzlgb32olb 0 309147 1127039 2026-10-02T21:46:48Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''कुषाण साम्राज्य''' प्राचीन कालय् मध्य एसिया व उत्तर-पश्चिम भारतीय उपमहाद्वीपय् दयाच्वंगु छगू तस्कं शक्तिशाली व ऐतिहासिक साम्राज्य खः। थ्व साम्राज्यया पलिस्था ई.सं. १ गू शताब्द... 1127039 wikitext text/x-wiki '''कुषाण साम्राज्य''' प्राचीन कालय् मध्य एसिया व उत्तर-पश्चिम भारतीय उपमहाद्वीपय् दयाच्वंगु छगू तस्कं शक्तिशाली व ऐतिहासिक साम्राज्य खः। थ्व साम्राज्यया पलिस्था ई.सं. १ गू शताब्दीया मध्यय् युएझी (Yuezhi) नांया चाहिलिपिं जनजातिया कुषाण कचाया नेता कुजुल कडफिसेस (Kujula Kadphises) नं याःगु खः। कुषाण साम्राज्यया मू केन्द्र मध्य एसियाया [[बाक्ट्रिया]] (Bactria) क्षेत्र व उत्तर भारतया मथुरा तथा पुरुषपुर (आःया पेशावर) नगरत जुयाच्वन। थ्व साम्राज्य थःगु उत्कर्षय् उत्तर-पश्चिमय् आःया [[ताजिकिस्तान]], [[अफगानिस्तान]] व [[पाकिस्तान]] निसें पूर्वय् [[भारत]]या [[गंगा]] स्वनिगः व [[वाराणसी]] तक्क थ्यन। कुषाण साम्राज्यया दक्ले प्रसिद्ध व महान् सम्राट [[कनिष्क १]] खः, गुम्हेस्यां ई.सं. २गू शताब्दीइ शासन यानादिल। कुषाणतेगु शासनकालय् प्रसिद्ध रेशम मार्ग (Silk Road) या मू भाग थ्व साम्राज्यया नियन्त्रणय् च्वंगु कारणं [[रोम साम्राज्य]], चीनया [[हान राजवंश]] व [[भारत]] दथुइ अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार, अर्थतन्त्र व सांस्कृतिक काये-बिये तस्कं समृद्ध जुल। कुषाण सम्राटतेसं धार्मिक सहिष्णुताया नीति नालाकाःगु खः, गुकिं यानाः थन [[बुद्ध धर्म]], [[हिन्दु धर्म]], [[जोरोअस्ट्रियन धर्म]] व [[ग्रीक धर्म]]या देवी-देवतातेगु समान सम्मान जुल। सम्राट कनिष्कया हे संरक्षणय् काश्मीरय् प्यंगू बौद्ध संगीति (Fourth Buddhist Council) या आयोजन जूगु खः, गुकिं महायान बुद्ध धर्मया विकास व मध्य एसिया तथा चीनय् थुकिया प्रसारय् तःधंगु योगदान बिल। कुषाण काल कला व वास्तुकलाया स्वर्ण युगया रुपय् म्हसीकि, गन ग्रीक, पर्शियन व भारतीय शैलीया संगम निसें [[गान्धार कला]] व [[मथुरा कला]]या तःधंगु विकास जुल। थ्व हे ईलय् भगवान बुद्धया मानव रूपी मूर्ति व स्तूपत दयेकेगु परम्परा तस्कं व्यापक जुल। कुषाण सम्राटतेसं दयेकादीगु लुंया मुद्रा सिक्का थःगु उच्च गुणस्तर, कलात्मक डिजाइन व विविध लिपितेगु (ग्रीक व खरोष्ठी) छ्येलाज्याया निंतिं हलिंन्यंक नांजाः। ई.सं. ३गू शताब्दीया मध्यय् [[गुप्त साम्राज्य]]या उदय व [[ससानी साम्राज्य]]या आक्रमण नापं कुषाण साम्राज्यया पतन सुरु जुल व थ्व साम्राज्य चिधंगु राज्यय् विभाजित जुल। कुषाण साम्राज्य प्राचीन हलिमया व्यापार, बुद्ध धर्मया प्रसार, व एसियाली संस्कृतिया विकासय् छगू तस्कं मू व निर्णायक राज्य जुल। == स्वयादिसँ == * [[भारतया इतिहास]] [[पुचः:प्राचीन भारतया इतिहास]] [[en:Kushan Empire]] mmwffb3byol8yr0qbmjh4kwzpzbani8 0 309148 1127040 2026-10-02T21:47:08Z Eukesh 11 Redirected page to [[हिन्दू धर्म]] 1127040 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[हिन्दू धर्म]] 0cbb28ype5ipfxn19l431smgzn8u9io 0 309149 1127041 2026-10-02T21:47:29Z Eukesh 11 Redirected page to [[जोरोआस्तर धर्म]] 1127041 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[जोरोआस्तर धर्म]] f4e6tw1akkam8ezxsdupcpn6hpkdk63 0 309150 1127042 2026-10-02T21:51:23Z Eukesh 11 Redirected page to [[चन्द्रगुप्त विक्रमादित्य]] 1127042 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[चन्द्रगुप्त विक्रमादित्य]] jppcs3aw3vzo93fpahjn9q8ns2ihyzs 0 309151 1127043 2026-10-02T21:58:05Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''फाहियान''' (Faxian) प्राचीन चीनया छम्ह प्रसिद्ध बौद्ध भिक्षु, धर्मयात्री व भाय्हिलामि खः। वय्कःया जन्म ई.सं. ३३७ य् चिनियाँ जिन् राजवंशया (Jin dynasty) ईलय् जूगु खः। वय्कः बौद्ध धर्मया पवित्र... 1127043 wikitext text/x-wiki '''फाहियान''' (Faxian) प्राचीन चीनया छम्ह प्रसिद्ध बौद्ध भिक्षु, धर्मयात्री व भाय्हिलामि खः। वय्कःया जन्म ई.सं. ३३७ य् चिनियाँ जिन् राजवंशया (Jin dynasty) ईलय् जूगु खः। वय्कः बौद्ध धर्मया पवित्र ग्रन्थत, विशेष यानाः विनय पिटकया मूल संस्कृत ग्रन्थ प्राप्त यायेगु व बुद्ध धर्मया मू थाय्तेगु दर्शन यायेगु निंतिं चीन निसें भारत व नेपाः तक्कया तस्कं ग्यानापुगु व ताःहाकःगु यात्रा न्ह्याकादीम्ह यात्री खः। सन् ३९९ य् ६० दँ स्वया अप्व दँ दुबिले वय्कलं छुं पासा भिक्षुत नाप गोबी मरुभूमि (Gobi Desert) व पामिरया तँजाःगु पहाडत पार यानाः भारतीय उपमहाद्वीप पाखे यात्रा सुरु यानादिल। थःगु यात्राया झ्वलय् वय्कलं उत्तर-पश्चिम भारत, गान्धार, मथुरा, पाटलिपुत्र, कुशीनगर, व लुम्बिनी थें ज्याःगु पवित्र बौद्ध थायतया भ्रमण यानादिल। बुद्धया जन्म जूगु लुम्बिनी व कपिलवस्तुया भ्रमण यानाः वय्कलं उगु ईया धार्मिक व सामाजिक अवस्थाय् च्वयादीगु विवरण तस्कं महत्त्वपूर्ण दु। वय्कलं गुप्त साम्राज्यया दक्ले प्रसिद्ध सम्राट चन्द्रगुप्त २ विक्रमादित्यया शासनकालय् भारतया भ्रमण यानादीगु खः। वय्कःया च्वसूलि गुप्त कालीन भारतया शान्ति, समृद्धि, न्यायपूर्ण शासन व जनताया सात्विक जीवनशैलीया उच्च प्रशंसा यानातःगु दु। भारतय् करिब ६ दँ च्वनाः संस्कृत भाषा व बौद्ध ग्रन्थत अध्ययन यायेधुंकाः वय्कः श्रीलंका थ्यंकादिल व अन नं निदँ च्वनाः यक्व बौद्ध ग्रन्थत मुंकादिल। लिपा समुद्री लँपु जुयाः सुमात्रा जुयाः ई.सं. ४१४ य् वय्कः हाकनः चीन लिहाँझाःगु खः। चीन लिहाँवनेधुंकाः वय्कलं थः नाप हःगु संस्कृत बौद्ध ग्रन्थतय्त चिनियाँ भाषाय् अनुवाद यायेगु ज्याय् थःगु शेष जीवन ब्यतीत यानादिल। वय्कलं थःगु थ्व असाधारण व ग्यानापुगु यात्राया अनुभवयात "फोगुओजी" (A Record of Buddhist Kingdoms / 佛國記) नांया सफूलि लिपिबद्ध यानादिल। थ्व सफू प्राचीन भारत, नेपाः, श्रीलंका व मध्य एसियाया इतिहास, भूगोल, बुद्ध धर्म व समाज सिइकेत हलिंन्यंक दक्ले विश्वसनीय व मू स्रोतय् छगू ख। ई.सं. ४२२ य् करिब ८५ दँ दुबिले थ्व महान् चिनियाँ भिक्षु व यात्रीया निधन जुल। == स्वयादिसँ == * [[बुद्ध धर्म]] [[पुचः:चिनियाँ भिक्षुत]] [[en:Faxian]] egr8hja5vlcthyl9xlaij5q3bph6y9u 0 309152 1127045 2026-10-02T23:10:12Z Eukesh 11 Redirected page to [[पद्मसम्भव]] 1127045 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[पद्मसम्भव]] aikvknladkdwqcjxy868hmzfrtlc8j9 0 309153 1127047 2026-10-02T23:17:47Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''कुमारजीव''' ४ गू निसें ५ गू शताब्दीया छम्ह महान् बौद्ध भिक्षु, दार्शनिक व अनुवादक खः। वसपोलया जन्म प्राचीन कुचा (Kucha - आःया सिन्चियाङ, चीन) राज्यय् जूगु खः। वसपोलया अबु भारतीय व मां क... 1127047 wikitext text/x-wiki '''कुमारजीव''' ४ गू निसें ५ गू शताब्दीया छम्ह महान् बौद्ध भिक्षु, दार्शनिक व अनुवादक खः। वसपोलया जन्म प्राचीन कुचा (Kucha - आःया सिन्चियाङ, चीन) राज्यय् जूगु खः। वसपोलया अबु भारतीय व मां कुचाया राजकुमारी खः। वसपोलं मचाबिले हे काश्मीर व मध्य एसियाय् वनाः बुद्ध धर्म, संस्कृत साहित्य व मध्यमक दर्शनया गम्भीर अध्ययन यानादिल। लिपा चीनया उत्तर [[जिन राजवंश]]या ईलय् वसपोल चिनियाँ राजधानी चाङआन (Chang'an) बिज्यानाः अन भाय्हिला ज्याया मू नेतृत्व यानादिल। वय्कलं संस्कृत भासय् च्वयातःगु यक्व मू बौद्ध ग्रन्थतय्त चिनियाँ भासय् तस्कं स्पष्ट, सुगम व कलात्मक रूपं अनुवाद यानादिल। वसपोलया भाय्हिलाय् Lotus Sutra, "विमलकीर्ति निर्देश सूत्र", Diamond Sutra व नागार्जुनया "मूलमध्यमककारिका" अति प्रसिद्ध दु। कुमारजीवया अनुवाद शैलीं चिनियाँ बौद्ध साहित्य व संस्कृतिइ तःधंगु क्रान्ति हयाबिल व बुद्ध धर्मयात चिनियाँ समाजय् लोकप्रिय दयेकल। वय्कःया योगदानं यानाः हे चीनय् महायान बुद्ध धर्मया मध्यमक सम्प्रदायया मू जग दयेकल। वय्कःया संरक्षण व मार्गदर्शनय् यक्व महान् चिनियाँ भिक्षुतेसं ज्ञान हासिल यात। कुमारजीवयात चिनियाँ बौद्ध इतिहासय् दक्ले महान् प्यम्ह भाय्हिलामि मध्ये छम्ह धकाः सम्मानित यानातःगु दु। वय्कःया विद्वत्ता व अनुवाद कुशलतां भारतीय बौद्ध विचारयात पूर्व एसियाय् थ्यंकाः हलिम संस्कृतिइ अमर योगदान बिल। ==स्वयादिसँ== * [[बुद्ध धर्म]] [[पुचः:बौद्ध विद्वान]] [[पुचः:बुद्ध धर्म]] [[en:Kumārajīva]] i07shr39bl8lbpi9yb4l8odrdhyn81a 1127048 1127047 2026-10-02T23:17:59Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Kumārajīva]] to [[कुमारजीव]] 1127047 wikitext text/x-wiki '''कुमारजीव''' ४ गू निसें ५ गू शताब्दीया छम्ह महान् बौद्ध भिक्षु, दार्शनिक व अनुवादक खः। वसपोलया जन्म प्राचीन कुचा (Kucha - आःया सिन्चियाङ, चीन) राज्यय् जूगु खः। वसपोलया अबु भारतीय व मां कुचाया राजकुमारी खः। वसपोलं मचाबिले हे काश्मीर व मध्य एसियाय् वनाः बुद्ध धर्म, संस्कृत साहित्य व मध्यमक दर्शनया गम्भीर अध्ययन यानादिल। लिपा चीनया उत्तर [[जिन राजवंश]]या ईलय् वसपोल चिनियाँ राजधानी चाङआन (Chang'an) बिज्यानाः अन भाय्हिला ज्याया मू नेतृत्व यानादिल। वय्कलं संस्कृत भासय् च्वयातःगु यक्व मू बौद्ध ग्रन्थतय्त चिनियाँ भासय् तस्कं स्पष्ट, सुगम व कलात्मक रूपं अनुवाद यानादिल। वसपोलया भाय्हिलाय् Lotus Sutra, "विमलकीर्ति निर्देश सूत्र", Diamond Sutra व नागार्जुनया "मूलमध्यमककारिका" अति प्रसिद्ध दु। कुमारजीवया अनुवाद शैलीं चिनियाँ बौद्ध साहित्य व संस्कृतिइ तःधंगु क्रान्ति हयाबिल व बुद्ध धर्मयात चिनियाँ समाजय् लोकप्रिय दयेकल। वय्कःया योगदानं यानाः हे चीनय् महायान बुद्ध धर्मया मध्यमक सम्प्रदायया मू जग दयेकल। वय्कःया संरक्षण व मार्गदर्शनय् यक्व महान् चिनियाँ भिक्षुतेसं ज्ञान हासिल यात। कुमारजीवयात चिनियाँ बौद्ध इतिहासय् दक्ले महान् प्यम्ह भाय्हिलामि मध्ये छम्ह धकाः सम्मानित यानातःगु दु। वय्कःया विद्वत्ता व अनुवाद कुशलतां भारतीय बौद्ध विचारयात पूर्व एसियाय् थ्यंकाः हलिम संस्कृतिइ अमर योगदान बिल। ==स्वयादिसँ== * [[बुद्ध धर्म]] [[पुचः:बौद्ध विद्वान]] [[पुचः:बुद्ध धर्म]] [[en:Kumārajīva]] i07shr39bl8lbpi9yb4l8odrdhyn81a 0 309154 1127049 2026-10-02T23:17:59Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Kumārajīva]] to [[कुमारजीव]] 1127049 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[कुमारजीव]] ncz8m7gskznq6gbhjc4e706yb5yf6i9