Wikipedia niawiki https://nia.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Olayama MediaWiki 1.47.0-wmf.18 first-letter Media Spesial Huhuo Sangoguna Huhuo zangoguna Wikipedia Huhuo Wikipedia Berkas Huhuo berkas MediaWiki Huhuo MediaWiki Templat Huhuo templat Fanolo Huhuo wanolo Kategori Huhuo kategori Portal Huhuo portal TimedText TimedText talk Modul Pembicaraan Modul Acara Huhuo Acara Amaedola 0 58 27769 27327 2026-09-02T16:27:45Z Slaia 39 mangehaogö ösi 27769 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Template:Amaedola/styles.css" /> <div class="amaedola"> '''Amaedola''' no sambua lala wehede sangoguna'ö maedo-maedo ma duma-duma ba wamaehagö gofu hadia ia zomasi lafa'ema ma lafaehagö niha. Bahiza same'e abölö tedou gamaedola moroi ba lala wehede tanöbö'ö, ya'ia me sökhi wama'oli fangumaö ya'ia hulö nihohoni irege tenga ha ami ba dödö bahiza ami göi wamondrongo, me sökhi wongandrotoi famaehagö ya'ia molo'ö ösi dunöŵa, me nifomaedo-maedo ma nifoduma-duma, me nihaogö wongandrotoi wanguŵa'ö ya'ia ena'ö abölö abakha ba mangarakha, alio fatema, ba adöni dödö zamondrongo. Ero soi so khöra gamaedola. Ba soi [[Melayu]] (ba iada'a ba Indonesia) so nifotöi "perumpamaan" ma "peribahasa", nihaogö fama'oli ya'ia irege terongo ia hulö wehede nifagema-gema si fakhili li. Bakha ba [[Sura Ni'amoni'ö|Zura Ni'amoni'ö]] oya sibai gamaedola, he amaedola si so bakha ba huhuo awö nidunö-dunö (simane ba zura [[Amaedola Zelomo]] ma zui [[Sinunö Sebua]], btn.) ba he amaedola ni'anunöisi (simane ba zura [[Sinunö Dawido]], btn.). Simanö göi ba [[Tanö Niha|Danö Niha]] to'ölö sibai wangoguna'ö amaedola. Arakhagö ero na fahuhuo ira, la'oguna'ö gamaedola ira [[Ono Niha]] . Duma-dumania bakha ba huhuo hada, fangowai ba fame'e afo, maola-maola, olola mbawi walöŵa, bölihae, fame dahö sumange, hendri-hendri, fame'e ba famotu ono nihalö, folaya, fanika era-era mböwö, fanutunö maena, fanutunö nga'ötö, debu-debu, mene-mene, manö-manö, fo'ere, hoho, ho'ae, ba lailö. == Ngawalö Gamaedola Nono Niha == === Molo'ö börö hurufo === [[/A|A]] • [[/B|B]] • [[/C|C]] • [[/D|D]] • [[/E|E]] • [[/F|F]] • [[/G|G]] • [[/H|H]] • [[/I|I]] • [[/J|J]] • [[/K|K]] • [[/L|L]] • [[/M|M]] • [[/N|N]] • [[/O|O]] • [[/Ö|Ö]] • [[/P|P]] • [[/Q|Q]] • [[/R|R]] • [[/S|S]] • [[/T|T]] • [[/U|U]] • [[/V|V]] • [[/W|W]] • [[/X|X]] • [[/Y|Y]] • [[/Z|Z]] === Molo'ö tuho === * [[Amaedola/Amuata Niha|Amuata niha]]</div> [[Kategori:Hada]] [[Kategori:Seni]] [[Kategori:Sastra Nias]] [[Kategori:Amaedola]] qo9d1y4j1p6c6bq9cg40uqmrqp13a5q 27770 27769 2026-09-02T16:29:50Z Slaia 39 mangatulö'ö khai-khai wiki 27770 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Template:Amaedola/styles.css" /> <div class="amaedola"> '''Amaedola''' no sambua lala wehede sangoguna'ö maedo-maedo ma duma-duma ba wamaehagö gofu hadia ia zomasi lafa'ema ma lafaehagö niha. Bahiza same'e abölö tedou gamaedola moroi ba lala wehede tanöbö'ö, ya'ia me sökhi wama'oli fangumaö ya'ia hulö nihohoni irege tenga ha ami ba dödö bahiza ami göi wamondrongo, me sökhi wongandrotoi famaehagö ya'ia molo'ö ösi dunöŵa, me nifomaedo-maedo ma nifoduma-duma, me nihaogö wongandrotoi wanguŵa'ö ya'ia ena'ö abölö abakha ba mangarakha, alio fatema, ba adöni dödö zamondrongo. Ero soi so khöra gamaedola. Ba soi [[Melayu]] (ba iada'a ba Indonesia) so nifotöi "perumpamaan" ma "peribahasa", nihaogö fama'oli ya'ia irege terongo ia hulö wehede nifagema-gema si fakhili li. Bakha ba [[Sura Ni'amoni'ö|Zura Ni'amoni'ö]] oya sibai gamaedola, he amaedola si so bakha ba huhuo awö nidunö-dunö (simane ba zura [[Amaedola Zelomo]] ma zui [[Sinunö Sebua]], btn.) ba he amaedola ni'anunöisi (simane ba zura [[Sinunö Dawido]], btn.). Simanö göi ba [[Tanö Niha|Danö Niha]] to'ölö sibai wangoguna'ö amaedola. Arakhagö ero na fahuhuo ira, la'oguna'ö gamaedola ira [[Ono Niha]] . Duma-dumania bakha ba huhuo hada, fangowai ba fame'e afo, maola-maola, olola mbawi walöŵa, bölihae, fame dahö sumange, hendri-hendri, fame'e ba famotu ono nihalö, folaya, fanika era-era mböwö, fanutunö maena, fanutunö nga'ötö, debu-debu, mene-mene, manö-manö, fo'ere, hoho, ho'ae, ba lailö. == Ngawalö Gamaedola Nono Niha == === Molo'ö börö hurufo === [[Amaedola/A|A]] • [[Amaedola/B|B]] • [[Amaedola/C|C]] • [[Amaedola/D|D]] • [[Amaedola/E|E]] • [[Amaedola/F|F]] • [[Amaedola/G|G]] • [[Amaedola/H|H]] • [[Amaedola/I|I]] • [[Amaedola/J|J]] • [[Amaedola/K|K]] • [[Amaedola/L|L]] • [[Amaedola/M|M]] • [[Amaedola/N|N]] • [[Amaedola/O|O]] • [[Amaedola/Ö|Ö]] • [[Amaedola/P|P]] • [[Amaedola/Q|Q]] • [[Amaedola/R|R]] • [[Amaedola/S|S]] • [[Amaedola/T|T]] • [[Amaedola/U|U]] • [[Amaedola/V|V]] • [[Amaedola/W|W]] • [[Amaedola/X|X]] • [[Amaedola/Y|Y]] • [[Amaedola/Z|Z]] === Molo'ö tuho === * [[Amaedola/Amuata Niha|Amuata niha]]</div> [[Kategori:Hada]] [[Kategori:Seni]] [[Kategori:Sastra Nias]] [[Kategori:Amaedola]] nqevvcnpgnjx854joog4q59jwfiprms 27792 27770 2026-09-02T16:42:45Z Slaia 39 monönö hurufo ŵ 27792 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Template:Amaedola/styles.css" /> <div class="amaedola"> '''Amaedola''' no sambua lala wehede sangoguna'ö maedo-maedo ma duma-duma ba wamaehagö gofu hadia ia zomasi lafa'ema ma lafaehagö niha. Bahiza same'e abölö tedou gamaedola moroi ba lala wehede tanöbö'ö, ya'ia me sökhi wama'oli fangumaö ya'ia hulö nihohoni irege tenga ha ami ba dödö bahiza ami göi wamondrongo, me sökhi wongandrotoi famaehagö ya'ia molo'ö ösi dunöŵa, me nifomaedo-maedo ma nifoduma-duma, me nihaogö wongandrotoi wanguŵa'ö ya'ia ena'ö abölö abakha ba mangarakha, alio fatema, ba adöni dödö zamondrongo. Ero soi so khöra gamaedola. Ba soi [[Melayu]] (ba iada'a ba Indonesia) so nifotöi "perumpamaan" ma "peribahasa", nihaogö fama'oli ya'ia irege terongo ia hulö wehede nifagema-gema si fakhili li. Bakha ba [[Sura Ni'amoni'ö|Zura Ni'amoni'ö]] oya sibai gamaedola, he amaedola si so bakha ba huhuo awö nidunö-dunö (simane ba zura [[Amaedola Zelomo]] ma zui [[Sinunö Sebua]], btn.) ba he amaedola ni'anunöisi (simane ba zura [[Sinunö Dawido]], btn.). Simanö göi ba [[Tanö Niha|Danö Niha]] to'ölö sibai wangoguna'ö amaedola. Arakhagö ero na fahuhuo ira, la'oguna'ö gamaedola ira [[Ono Niha]] . Duma-dumania bakha ba huhuo hada, fangowai ba fame'e afo, maola-maola, olola mbawi walöŵa, bölihae, fame dahö sumange, hendri-hendri, fame'e ba famotu ono nihalö, folaya, fanika era-era mböwö, fanutunö maena, fanutunö nga'ötö, debu-debu, mene-mene, manö-manö, fo'ere, hoho, ho'ae, ba lailö. == Ngawalö Gamaedola Nono Niha == === Molo'ö börö hurufo === [[Amaedola/A|A]] • [[Amaedola/B|B]] • [[Amaedola/C|C]] • [[Amaedola/D|D]] • [[Amaedola/E|E]] • [[Amaedola/F|F]] • [[Amaedola/G|G]] • [[Amaedola/H|H]] • [[Amaedola/I|I]] • [[Amaedola/J|J]] • [[Amaedola/K|K]] • [[Amaedola/L|L]] • [[Amaedola/M|M]] • [[Amaedola/N|N]] • [[Amaedola/O|O]] • [[Amaedola/Ö|Ö]] • [[Amaedola/P|P]] • [[Amaedola/Q|Q]] • [[Amaedola/R|R]] • [[Amaedola/S|S]] • [[Amaedola/T|T]] • [[Amaedola/U|U]] • [[Amaedola/V|V]] • [[Amaedola/W|W]] • [[Amaedola/Ŵ|Ŵ]] • [[Amaedola/X|X]] • [[Amaedola/Y|Y]] • [[Amaedola/Z|Z]] === Molo'ö tuho === * [[Amaedola/Amuata Niha|Amuata niha]]</div> [[Kategori:Hada]] [[Kategori:Seni]] [[Kategori:Sastra Nias]] [[Kategori:Amaedola]] d9jctpcjayqe9qsi8soig607rxwcpef Templat:Amaedola/styles.css 10 3800 27767 17591 2026-09-02T15:51:35Z Slaia 39 monönö style 27767 sanitized-css text/css blockquote { font-family: Georgia, "Times New Roman", Times, serif; font-size: 24px; font-style: italic; display: inline-flex; margin: 0.25em 0; padding: 0.35em 40px; line-height: 1.45; position: relative; color: #383838; border-left: none; } blockquote:before { display: block; padding-left: 10px; content: "\201C"; font-size: 80px; position: absolute; left: -20px; top: -20px; color: #889c0b; } blockquote cite { color: #999999; font-size: 14px; display: block; margin-top: 5px; } blockquote cite:before { content: "\2014 \2009"; } div.card { border-radius: 20px; display: inline-flex; padding: 30px; box-shadow: 0 4px 8px 0 rgba(0, 0, 0, 0.2), 0 6px 20px 0 rgba(0, 0, 0, 0.19); background-color: #faecc8; } .amaedola { font-family: Georgia, "Times New Roman", Times, serif; font-size: 18px; } qsmq5z82cdpf1b9sqatpi8pg99q6s1s Amaedola/Amuata Niha 0 4805 27768 2026-09-02T16:25:47Z Slaia 39 amuata niha 27768 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Amaedola/styles.css"/> <div class="amaedola"><span style="color:red">Böi bulö'ö gamaedola andre tou, börö nikhete moroi ba mbuku ia.</span> <span style="color:red">Na so gamaedola sibohou, sura ia ba [[Amaedola]]. Saohagölö</span> == Amaedola Nono Niha Sifakhai ba Gamuata Niha == # Amuata nifaigi, <br>bua-bua nitöngöni. # Ananido anani sambua hie u'a mbawi. <br>Olofodo olofo sambua bowoa u'a gowi. # Andrö ayau lagasi, <br>andrö ayau guro, <br>me so ba nuwu durumö, <br>wokasi famahono. # Ba no mozae-zae duho goma, <br>ha ba dete alösö yaŵa, <br>ba dödö obu'u bakha. # Bulu geu rörö matiana, <br>bulu gendruo rörö kudo, <br>gaya bulu mosu-mosu, <br>maliŵa-liŵa na so deu, <br>gaya fombali huhuo, <br>ilau nikondro na so do. # Ena'ö lö afökhö, <br>ena'ö lö akao, <br>ae yomo uro, <br>yae nahau bolaboko. # Gogowaya zabuso, <br>la'oro zolu'i gumo. # Haru lelagu famakoe dölö-tölögu, <br>agadölö na so gögu, <br>agaköi ba halöŵögu. # He no atua na mamöri-möri hua, <br>ba he no awuyu-wuyu na aböu du'u-du'u. # Hiza me hino-hino dölagu: <br>ubözi dalu zökha ba ndru'u, <br>ulafoyoi mba'e ba hogu geu, <br>ukhamö ba wolangi gelefu, <br>ukhamö ba hohou gewu-kewu. <br>Hiza me no atua alau nawu: <br>u'usu dalu lada lö aetu, <br>ba ufelai nasio lö mangulu. # Hulö latunu go'o ba Dumöri, <br>felezara zamaböli <br>ba felendrua zanöri-nöri. # Hulö molahe gotu ba nasi, <br> so lahe ba mbanua ba molahe tou ba danö. # Namo mbulu mbalikhi, <br>namo mbulu go'o, <br>si lö lokha atö so <br>ba wa'aila ba zato. # Nifangolombu nagole abou hunö, <br>nifangolombu töla isika lae-laenia. # Nifemanga döwu itö (töwu maru) <br>ami zandroto. # Nifofanö mbawi lalu, <br> nitörö da'io ba itörö ahe. # Nifuwu'u-wu'u landröta, <br>nifozae-zae mboto goma, <br>ba dödö obu'u bakha, <br>ba mbawa lö alua yaŵa. # Nikha'ai mbulu gi'iŵa, <br>la'ohe ba ni'eŵa wato. # No adölö-dölö lö bu'u, <br>no ohau-hau lö sinegu, <br>no manögi gera ba dalu, <br>no manögi go ba dalosu. # No mo nago hili, <br>atambu bu angao nösi. # Ono alawe Dugala <br>ha mururu ba lulu <br>ba no aheta gu'i ba nose. # Riti-riti balu-balu hötu. # Sibölökau'u ba halama, <br>ebua dödögu na fasala. <br>Sibölökau'u ba mbanua, <br>ebua dödögu na alua. # Sofanö ba zilaluo, <br> i'o'ö ia lumö-lumönia. # Sökhido towi, <br>fawio hörögu bösi. # Tebulö nangi ba hili, <br>tewu'a nangi ba nasi, <br>ba lö tebulö mbalö li. == Nitöngöni == * Amaedola amilita andre mufa'oli molo'ö amuata niha nifa'oli '''Onesius Otenieli Daeli''' bakha ba ''Pemaknaan Amaedola Nias'', sambua zinura si lö nasa muraka. * No mu'oguna'ö dandra wamabali (li Indonesia, ''tanda pemisah'') ba wanandrai fehede nifomendrua. * Tola manö wa so nasa zi fasala muraka, tolo ösa ba wangatulö'ö ya'ia. * Na so wehede si lö ö'ila eluaha (fehede föna) böi dölö bulö'ö. Odödögö ua wanofu ba niha sindruhu mangila li Niha simane niha sonekhe ba gamaedola ma hoho. == Fabaliŵa lala == [[Amaedola|'''Olayama Gamaedola:''']] [[Amaedola/A|A]] | [[Amaedola/B|B]] | [[Amaedola/C|C]] | [[Amaedola/D|D]] | [[Amaedola/E|E]] | [[Amaedola/F|F]] | [[Amaedola/G|G]] | [[Amaedola/H|H]] | [[Amaedola/I|I]] | [[Amaedola/J|J]] | [[Amaedola/K|K]] | [[Amaedola/L|L]] | [[Amaedola/M|M]] | [[Amaedola/N|N]] | [[Amaedola/O|O]] | [[Amaedola/P|P]] | [[Amaedola/Q|Q]] | [[Amaedola/R|R]] | [[Amaedola/S|S]] | [[Amaedola/T|T]] | [[Amaedola/U|U]] | [[Amaedola/V|V]] | [[Amaedola/W|W]] | [[Amaedola/X|X]] | [[Amaedola/Y|Y]] | [[Amaedola/Z|Z]] [[Kategori:Amaedola]] bml9ck97uwfz7se6qj09drjlg2ir1wd Amaedola/A 0 4806 27771 2026-09-02T16:30:51Z Slaia 39 amaedola a 27771 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Amaedola/styles.css"/> <div class="amaedola"> # ''Abakha li hoho na lö wa'ema, abakha li hoho na lö waedo.''<ref name="lahagu">Nifazaewe '''Atieli Lahagu''' ba [https://www.facebook.com/atieli.lhg Facebook]</ref> # ''Abakha namö nasi, ba ebua namö Noyo; su'a-su'a zinaraeŵe, su'a-su'a zinandro.'' {{Eluaha|nia|He na oya, he na ebua, he na anau ba so sa'atö zu'a-su'ania.}} # ''Abakha zokho safuria moroi ba zokho si föföna.'' # ''Abango nono gae si lö mu'ofaya, tefengo danömö dowua si lö mu'erai.'' {{Eluaha|nia|Moguna mutörö ma mufalua wamotokhi ba dödö fatua lö mufalua hadia ia.}} # ''Abe'e gae na no okafu.'' {{Eluaha|nia|Ha fatua aukhu fatua muhi'a mufalua, na no ara ba tola olifu.}} # ''Abila gae aköi gowi, afatö na la fangamöi.'' # ''Abila horokina manu, adölö duga zilatao. Tefuyu mbagi hendrifö, ba wamuyu-muyu gego.'' {{Eluaha|nia|Böi fuyu'ö, böi faelungu wangombakha si sökhi, lumalö dania ba hulumö dahi-tahi.}} # ''Abo'a hakhi heziwala, öi fondrou'ö laga-laga. Abo'a hakhi hezoyo, tugu alaŵa asuo, tobali tugela moyo, buania, fanikha walo.'' {{Eluaha|nia|He na te'ala ba zima'ifu, ba aefa da'ö ba musöndra gomusola dödö.}} # ''Abölö alawa atoru, abölö anau afatõ.'' # ''Abölö deu, ba ebua molö.'' {{Eluaha|nia|Na so nitaru ba so nibasi.}} # ''Abölö duhe moroi ba nangi.'' {{Eluaha|nia|Tenga sinangea mulaŵa.}} # ''Abölö zakela-kela, alio zani'o tugala. Alio ndra lakha mbanua, ahou na sa zi so donga.'' {{Eluaha|nia|Heŵa'ae agabua ba marase wanörö lala wogamö hadia ia, ba me so i gohitö dödö andrö oi akaoha mboto wamalua ya'ia.}} # ''Abölö zilatao wa'alö'ö, moroi ba la'imba wa'aila.'' {{Eluaha|nia|He na so ba dödö, ba hadia mube'e na lö boto.}} # ''Aboto mbalari si mendrua foleŵa.'' {{Eluaha|nia|Böi fomendrua kali, osamuzaigö, enaö toföfö.}} # ''Aboto zilimo, ba ya'ia woyo-woyo.'' {{Eluaha|nia|Na no mubörögö ba so lua-luania.}} # ''Abötu nafo nira'u-ra'u, afoe nafo niduyu-duyu tou.'' {{Eluaha|nia|Itaria manö lö mofozu halöŵö nilau ba wa'aösö.}} # ''Abua-bua ma'uwu mba'u, itundreheni solu'i. Me ahani zaombö Larise, lembe lasahu wangali. '' # ''Abu'a gömö, lö abu'a li.'' # ''Abua noro la'osa'ö, aoha noro lagogohe.'' # ''Abu'a wo'ömö ana'a, abu'a wo'ömö bawi. Hadia i enaö wamu'a, fo'ömö li si no mondröi? '' # ''Adogo-dogo zalaŵa, alaŵa zadawa-dawa.''<ref name="faeryani">Nifazaewe '''Faeryani Bate'e''' ba [https://www.facebook.com/faeryani.batee.1 Facebook]</ref> # ''Adölö khö duada, aköi khö gaweda, lö fao dönu lö fao zöndra me fadaö-daö gera-era.'' <ref name="warni">Nifazaewe '''Yusmawarni Harefa''' ba [https://www.facebook.com/share/1CgKp51jHX/], 24 Mei 2026.</ref> # ''Adölösa zi no mate, atulösa zi lö'ö, ebua yae döi na lö manö, moroi na möi famowöhö, na famaelungu ngahönö, na fonönö wa lö tödö. '' # ''Adölö ue dödö zalaŵa, oloira dödönia zinata, fa'awai ba zanörö lala. Adölö ue teköröbu, dödö niha samara'u, oloira dödö ngai nawu, wamato-matou ösi dalu.'' # ''Adudu nomo eu, obou nomo firö. Hadia sibai zi lö faröi ba götömö, ha sa fa'omasi ba nawö.''<ref name="lahagu"/> # ''Adulo ba hele-hele, ba fatiti sa'atö.<ref name="lahagu"/> # ''Adulo do'ia, adulo gö'ö, tutu ia ba wolemö, tegilo-gilo manö.'' # ''Adulo zi'öli, adulo defaö; he latutu ia ba lösu, tegilo-gilo manö.'' {{Eluaha|nia|He mufalala gobi ba lö ila aro.}} # ''Ae-ae ba khögu, falö möi bakha wökhö. Möido-möido ba khömö falö möi bakha mbekhu.''<ref name="faeryani"/> # ''Aefa nama-ama, mangali nono-ono.'' # ''Aetu dalu ba wamadöni.'' # ''Aetu dalu zotöra, na fadekha ba goholu.'' # ''Aetu zinali tola latohu. Fabali dödö zi fahuwu, abua wamaogö mangawuli.'' # ''Afatö gahe nono mbawi, tölu tö na zamala-malali. Afatö i gahe nazese, lö ae lali-lali gahe.'' # ''Afatö mbu ga'awa na abuso.'' # ''Afatö ni'ogasö ba so ndrundrunga famadou. Ba na afatö dödögu, tambua laheu dalu-dalu.''<ref>Nifazaewe '''Esther Glorian Telaumbanua''' ba [https://www.facebook.com/esther.g.telaumbanua/posts/pfbid02DkRzbmeXoLHbd4LDwGqKapGoopCh3jM7xxqTfVSB3im2gRk2FMgKEL9FwZKSkEhkl Facebook], 8 Januari 2023.</ref> # ''Afatö zi'öli, si töra fa abe'e zöfu.'' # ''Afatö ziwalu, afatö zese, awai nitou'ö me mube'e ba woha-woha gafore.'' # ''Afeto dawö manu, afoe dawö mbawi. Hadia sibai mbörö zami, ha si sambua taromali.''<ref name="lahagu"/> # ''Afeto harita, afoe dawö mbawi; Ha da'ö mbörö zami, harinake taroma li, salua baeha solomasi.'' # ''Afeto nidanö ndrima, si töra famera.'' {{Eluaha|nia|Na töra ba tola tekiko, faigi ya'i ndrohu-ndrohunia.}} # ''Afo wamu'a lalö, li wamu'a esuanö.''<ref name="faeryani"/> # ''Afufu zaembu nisösö ba högö.'' # ''Afuru mbelewa ziambu, obou nomo zotomo, mangarou zökha ba gowi zialu.'' # ''Afusi mbawa lö mogikhi, aoko hörö lö mofökhö. Afuo mboto, wa'iki-iki, möi yöu, möi raya, farörö. Da'ö niha si lö hinaoma, na aefa manga, ba mörö.'' # ''Afusi mbawa zi lö ana'a, ahowe mbawa zi lö nukha-nukha. Andruwe hörö zi lö ngawö-ngawö, malidöngö zi lö tödö-tödö.'' # ''Agega ndraono si darua molaya, owöra wakhe si darua mondrino.'' # ''A gögu harinake, a gögu mba'e-mba'e, böi a gögu taroma li.'' # ''Ahali danga zoya li, na mamalali.'' # ''Ahani nowo si lö tarufa, ahöndrö nowo si lö alukha.''<ref name="lahagu"/> # ''Ahaya zi wulö-wulöi, alio nifangaza-ngaza.'' # ''Aheta ba dobu'örö, ba möi ba dobu'ewe.'' # ''Aheta ba mbawa gulö, ifaondragö bawa mbuaya.'' # ''Ahöndrö nowo, si darua sangamuri. Alabu ndraono si darua solaya. Owöra wakhe, si darua momböi.'' # ''Ahono-hono zabuso, lumutu-lutu zolofo.'' # ''Ahori wö ae gö na no mu'a, alölö nafo na no munganga. Awai i zotuho soledaŵa, ha taroma li si sambua, sami moroi ba guto döla.'' # ''Ahulua sigölu, ahulua bogo. Utaŵi ba mbola boko, tanömö gögu ha ya'o.''<ref name="lahagu"/> # ''Akha ae moguledo na manu, ukhao mbanio sai'ötö namagu, ba udökhi nina gundre manu, ube lahia mbu'alö ninagu. Hadia nigule na buru sobou, ha ba wamalökha adudu, ha ba wanasai aetu dalu.'' # ''Akha aeru, moroi na aetu.'' # ''Akha alau hulö nifedadao, moroi na alau hulö ni'olobigö.'' # ''Akha ara na fa'a, lö nga'öla wa'alio na faito.'' # ''Akha esuanö wobaru, na ihandro danö fa'enau. Akha esuanö wogötö, na sitöra si fasösö, si lö itörö idanö.'' # ''Akha lö sumange, akha lö böwö. Na sökhi li no alösö, fehede hulö nidanö.'' # ''Akha lö sumuno, asala ua lö tumegu. Akha si'ai lö omohua, asala ua i lö aböu.'' # ''Akha mate manu solawayö, na wawayasö nawö. Akha mate mbaeŵa, na sirasi nawö.'' # ''Akha mate mbaeŵa ba hohou, na böra ziwae nibe bawu. Akha afatö dalu darigu, na ombu-ombu hao nibözigu, akha afatö mbagi dohogu na sökha sebua nihandrogu.'' # ''Akha mate mbaeŵa nifohu, na siradi nawö nitunu, na siŵae nawö nibe'e bawu.''<ref name="lahagu"/> # ''Akha yae wotöi, akha wolele, na uli sawe'e-we'e.''<ref name="lahagu"/> # ''Akhe si fatema bu'u, töwu si farege wu'u. tome solo'ö tebu-tebu, tome salakha mangawuli tou.'' # ''Akhozi-khozi gamandria, ba ndrino gö nawönia.'' # ''Alabu ndraono si darua moloya, owöra wakhe si darua mondrino.'' # ''Alai ae ndraono si lö ngaroro, alai ae ndraono si lö su'a. Na lö mangonangegö sadono, na lö mangonangegö satua. Na satua tebai sa'ae nga'eu, na satua tebai sa'ae döla. Na ihede-hede'ö na mangarö, na ihangöi na fagögu ia. Böhöi isagawi wamanau danö, böhöi ilu'i möi ba ge'era. Aila na ia wamaduhu'ö, aila iŵaö wa satuania. Hewisa khöda ndra ono sila'i, hewisa khöda ndraono matua? Hewisa göi ndraonoda alawe, hewisa khöda zibolowua. Hadia zulö wa'omasi sadono, sulö wa'omasi zatua? Na satua no tegaölö ba mbatö, na no tebai mboto tebai döla. Yahowu ndraono sendroro sadono. Yahowu zondrorogö satua. Na Ama, Ina no tebai nga'eu. Na awe, tua no tebai döla!'' # ''Alai ndra'o gafökha, alai ndra'o mbekhu, ibe'e bakha langu ba hunö gadulo manu.'' # ''Alai ndra'o galai. So ndra'o melakha'ai, ba lö yao me lasasai.''<ref name="lahagu"/> # ''Alau ba ngafo-ngafo, zi töra fa'aösö.'' # ''Alau ndraono si darua solaya.'' # ''Alaŵa luo afeto duo, aisö nidanö mbanio.'' # ''Alaŵa ngöfi, moroi ba molö.'' # ''Ali-ali mbio, na tofalali galitö.'' # ''Alio tabu moroi ba taisa.'' # ''Alitö narö nose, alitö narö guliho. Alua sa zimbonia, ba lö oroma mbo.''<ref name="lahagu"/> # ''Alölö nafo na no munganga, afeto mbago na no mufera. Awai halöŵö na no mubabaya.'' # ''Alölö nafo na no munganga, ahori gö na no mu'a, awai zi lö mondröi zi lö taya ha taroma li si sambua.'' # ''Amada bawa faigi ua, amada luo töngöni ua. Faigi ua na uli zimatua na tenga uli zigelo, faigi ua na uli zilatao na tenga uli nono mao.''<ref name="lahagu"/> # ''Amada ere zasai, amada ere wofo, ta'o'ere-ere dania zi lö'ö, ba ta bagi-bagi zi no so.'' # ''Amada tuha lagigia, amada tuha la'oro. Böi ua ta'era-era zataha, aine i tasowo-sowo zasoso.''<ref name="lahagu"/> # ''Amaedola gadulo manu, ha ba hele-hele orudu, fabali sa'ae na ono manu. So ni'a garawi ba ndru'u, so nikhai moyo ba hogu geu, ba so nilangö zanutu.'' # ''Amalazita mbawa ndruhö. Ebolo furi, ba ebolo föna.'' # ''Amaondrata ndra helua nahia wa'owulo mbögi. Hogu geu daölö fanikha, bua godu börö zami.'' # ''Ama sa'ulu sanakhö, ama sofou si bidöyö, ama si mate alitö, ama saleu dögö-dögö. No falemba hulu ba mbotö, no falemba ngai ba mbagolö. He na bongi lau na ma'ökhö, awai halöŵö fangarö-ngarö. Lö samahede wame idanö, lö göi sangoro'ö zambawa ö. Donia wangatabö ndri mböhö, nana wou wangebua ngalö-ngalö. Mate manö tou ba gahe mbatö, no asore ba gahe mbagolö. Tohare nasu wogagao tödö, tohare de'u wogagao hörö. Sikoli zi möi mogagao tanö, sialu zolohe ba lewatö. Alai zatua solala si manö.'' # ''Amonita ba mbasitö, amonita ba wakhe, böi tötöi zagabe'e, mofönu zibaya wakhe.'' # ''Amonita ba mbasitö, amonita ba wakhe. Böli manutura'ö fönu, böi anötöi sagabe'e. La'i-la'i döi matua, sinawo döi ndra'alawe. Tafi-tafi döi döwa, oroso döi zi'e. Sogofulo döi mbowoa. Siboko döi lawo'alö." Zimbo-zimbo döi galitö, sazore döi zi no mate.'' # ''Amonita ba wealu, famoni na möi mamolo. Ohe ba mbörö gamaorosa, tunö döu dödö böi oho. Kaoni hörö ba ganunua, taya dahi na no fawolo.'' # ''Amonita wamaeri mbanua, amonita wamaeri öri. Na so zi möi lahalö numönö, onou otu'ö, haogö li.'' # ''Amuata nifaigi, bua-bua nitöngöni.'' # ''Ana'a nisöndra ba waya, ba wa'alio taya.'' # ''A na'i gö namagu simbi, ba böi a gögu fanguŵa-nguŵaö.'' # ''Andrö alua gowasa, andrö alua dome, me ha sara dödöra ndramatua ndra'alawe.''<ref name="lahagu"/> # ''Andrö asai'ö lala mbenua, andrö asai'ö lala hele, no alio mate zatua sogere-gere.'' (Amaedola Nias Tengah) # ''Andrö ayau lagasi, andrö ayau gi'a, börö me ogombuyu lalu'a.'' (Amaedola Nias Tengah) # ''Andrö ba'aö dödö nemali, sarungö tödö mbaloho, wanu'a'ö öli mbanua, wangowawöi öli walo. Me so khöda ndraono matua, fotuwusö öli walo, same boto wanimba udu, sanehe na aetu noso.'' # ''Andrö ba noro dödö dalifusö, Andrö ba noro dödö makhelo. Tafaogö ita, talului wataya, fao ita talului ta'onoro. Na göna khöda deu mbanua, tohare wozingo-zingo, alio ndra iwa möi awöda, lafataya wangonoro.'' # ''Andrö ba noro dödö nawöda, böi taböda ita walulusa. Böhöi gokhöta famokai lala. He atö ha li tafa'ema, hezo zi naonö, takhao luaha.'' # ''Andrö faki, andrö mu'ao. No tolazi löwi-löwi, ba no tofera lafoyo.''<ref name="lahagu"/> # ''Andrö ikhai dulu, andrö ikhai molö, börö hasu wangena-ngenanö.''<ref name="lahagu"/> # ''Andrö maliŵa-liŵa, andrö maoso-maoso, lö mukhao naha gi'o.''<ref name="lahagu"/> # ''Andrö na no mofozu wangahalö, na no mo'ölö mbua gera-era. Na ofeta wamasi bua nowi, ma na tumekhe wogete höwa. Ma no mubörögö zui wanga'i rigi, ma me no mubasi harita. Momböi mu'a zia'a wakhe, he bua hili ma bua laza. Musia'aigö wame'e sumange, ofönai'ö wame fasömbata. Yaŵa khö Zihai somböi si hönö, yaŵa khö Zihai Uwu Mbara. Khönia mu'andrö saohagölö, fa ifaehowu zi siŵa göla. Mube zumange bauwu mongambatö. Ama, Ina, Awe awö dua. Fa mamahowu ira ba nga'ötö, fa mamahowu ira ba raha. Ba böi erogö niha si heremö, öbe göi dana gö zinumana. Iraono si ha sambua ba geu, awö lakha mbanua si numana.'' # ''Andrö na so zalaŵa, andrö na so gere, oi okafu zaukhu fehede. Andrö i na lö salaŵa, andrö na lö ere, oi molau biola zarakha mate.''<ref name="lahagu"/> # ''Andrö na so zalaŵa, andrö na so gere, sangeheta si redeö, samofoe si fahole.''<ref name="lahagu"/> # ''Andrö so goto-oto mbagolö, andrö so gotalua mbawandruhö. Na lö goto-oto mbagolö, na lö otalua mbawandruhö, orudu ira dome zowatö.''<ref name="faeryani"/> # ''Andrö tabörö danö, andrö tatarai ngöfi, ena'ö muledo lagasi, ena'ö molua mbaeŵa höni.''<ref name="lahagu"/> # ''Andrö telawu lambo, andrö telawu gowasa. Me ifoharefa Balugu, zinöndra nono mbanua.'' {{Eluaha|nia|Moguna sangozara ba nono wobarahao, ba nono wobanuasa, ena'ö la'onorogö tödö niŵaö mbalugu sondrönia'ö.}} # ''Andrö tola alua gowasa, andrö tola alua dome. Börö me no sara dödöra, ndramatua, ndra'alawe.'' # ''Andrö wa so zalaŵa, andrö wa so zatua, salaŵa sibiha tödö, satua si biha fangera-ngera, samaogö ngawalö zöndra, samorudu bua gera-era.''<ref>Nifazaewe '''Pak Wita Gea''' ba [https://www.facebook.com/reel/2624366888019736], 31 Juli 2026. </ref> # ''Angelamaisi do'ia, me fofo sabe'e bawa. Sanutu adolu hoya, sondrou adolu manawa. Ifadanö-danö na ara, na tambilakha iböda. Möi kumaoni gogowaya, ba wamunu tambilakha. Me no ahori mbukala, tambilakha lölöhoya. Maoso lawikho do'ia, Iŵaö: ya'ia dondragawa. Möi mbasi mbasitö niha, lö li, lö hede, lö ngona, me to'ia si lö su'a, madou wofo solu'a-lu'a. Lö lakataö ia fofo soya, me sabe'e mbawa i'a. Asala gadolu hoya, awö gadolu marawa, atöla ba wondrounia. Ha i fune lölöhoya, zi'ao ba gobiduwa, iŵaö: yalokha khöu ba to'ia, wa öbe fameta'uma, mbawa sabe'e mokara. Akha ua hareu iada'a, so dania mbaŵa gakhömita, so dania luo lö oroma. Na no ahori gera manawa, moloi dolu-tolu lölöhoya. Lö doufömö na lö ya'ira, taya dikatikau nifalala.'' # ''Angelamaisi wö göi la'oro, ya'ia wofo si lö ngaroro, sogata-gata'ö khönia bu gi'o, bu gi'onia satoru humombo, bu gi'o si no tobaya tai akho. Me fofo si lö ngaroro, iböbögö khö nono moyo, ilau fakore fa'oyo-oyo, iŵaö: No aitö mbu gi'o moyo. Tokea ndra ngawawa wofo, me laŵa'ö: Hadia wofo saitö i'o? So wö i nono magiao, si'ao-ao ba hogu nandrulo. Iŵaö: Tenga bu gi'o moyo, no i bu gi'o la'oro damo, satoru khöra moroi ba mboto, me la'ehao khöra gi'o, si no tobaya tai akho, me itugelai hogu damo, wangai önia kelo-kelo, si lö i'a lamuhu mao.'' # ''Anönö mbanua madala, liwua göi wa'oya ndröfi. Andrö si'ai lö fatiti, me baŵa solohe dali, ba luo solohe amuri.'' # ''Aoha mba'u na sumaewe, abua mba'u na owulo.'' # ''Aoha noro nifahea zi hönö, aoha noro nifahea zato. Noroda nga'ukhu gawöni, noroda nga'ukhu gewo. Alisi khöda tafalaŵa-laŵa, hulu khöda tafa'ewolo-wolo. Böi ita fatuli ba zanösö, böi göi fakhai ahe ba zaelo. Na so nemalimö, talau khönia, na so nemalida tafatandro.'' # ''Aoha sa wemanga, ba afökhö i wanguta'ö.'' # ''Aoha wamaito, moroi ba wangotomosi.'' {{Eluaha|nia|Alio wamakiko moroi ba wangehaogö.}} # ''A'oi mamoni ba wehede, mamoni li ba zinata mbawa. Hulö niŵa'ö-ŵa'ö ba umanö, hulö nitötöi ba laria. Felai ua mbewe föna wehede, tufoi bulu lato nuwu lela, böi tetaru ba dödö zamondrongo, böi mane alitö ba dödöra. Hasu-hasugö na famanö-manö, nitafi li na ba gorahua, fa'awakhö ba dödö zamondrongo, alua wa'olomasi fa'iwa.'' # ''Aramba Luo Mewöna aramba Luo Holi lahole-hole wamözi fategaölö-gaölö li.'' # ''Aramba luo mewöna, aramba luo holi; nihole-hole famözi, afu tegaölö-gaölö li.'' # ''Ara nihö'ö alio nisendragö.''<ref name="faeryani"/> # ''Arörö gi, arörö go, ba lölö döwu adulo. Alaŵa luo, aköu langi, alulu go'u wondrakhi.'' # ''Arörö gi, arörö go. Mu'ao zalaŵa mbelada, moluo manö hezo göda.''<ref name="lahagu"/> # ''Asala gadulo ba hele-hele ba fatiti.'' # ''Asala nasu ba lö atö möi nalö mukokoto.'' # ''Aso'a gafore tetaru, mufaedogö ba mbuatö ladu, atötö'u zanutu ba lösu, iwai sofönu solau gö manu, ba ma iwai so gö ni'owalu.'' # ''Aso'a gafore tetaru, tegaölö aluru dumadao. Taya zangaya wali'era, ba zaga ni'osilatao.'' # ''Asöbi mbu ba böi aduwa hamo.'' # ''Asoso mbua hambaŵa, asoso mbua mbaruzö. Akha lö u'a lö uhalö, moroi na möi börö wökhö.''<ref name="faeryani"/> # ''Asoso mbua zilawö, asoso mbua damo. Gogowaya zabuso, la'oro zolu'i gumo.'' <ref name="warni"/> # ''Asugu asu mbanua, asugu asu löndra. Sibölöka'u ba mbanua, ebua dödögu ba na alua. Sibölöka'u göi ba halama, ebua dödögu ba na fasala.''<ref name="lahagu"/> # ''Asu mbolokha, ba no ifadaya-daya gi'onia'' # ''Asu so landrindri, asu sogaöni, nahania ba zinga nawu, me no irugi mbaŵa wa'alawaekhu.''<ref>Balugu Tuha Omasiö Zega (Tuhezoi Banuasibohou), ''Ngawalö Gamaedola ba Hoho'', 1966.</ref> # ''Ato nawögu ba waiki-iki, ba hatö ya'o ba wege-ege.''<ref name="lahagu"/> # ''Atoru mbua hambawa, ba atoru mbaruzö. Gofu heza tegaölö'ö, u'o'ö me nilai dödö.'' # ''Atoru mbua mberua, ba ha sambu-sambua. Ufazaŵa ba wa'abua, uröi göi tou ba wa'omohua.'' # ''Atoru mbua mberua, ba ha wö sa sambua. Da'ö si'ai zata'udo, börö me dombua goko.'' # ''Atoru yaŵa mbaŵa numalö yöu ndröfi. Lö i'ila lalania me sombaloi fa'abongi.''<ref name="faeryani"/> # ''Ato zalau ba hozi ba ruru, ato zalau ba lae si telögu. Ato zarörö ba lumö daelu, ato zalau ba lumö gi'o mbu.'' # ''Auri nilangö gaŵöni, auri nilangö gewo. Me so ndraha sanuwu tanö, me so ndaraha sanuwu dao, Mate i nilangö dugala, atua nilangö zilimo. Me lö daha sanuwu tanö, me lö daha sanuwu dao.'' # ''Auri nitörö hörö, ba mate nitörö tölö-tölö.''<ref name="lahagu"/> # ''Awai hohou lahusa, me mamaola zowatö. Awai gete-gete nasi, me mamaola mburuti.'' # ''Awena mambu mbeleŵa, awena mambu gari, no so ba doyo nora nemali.''<ref name="lahagu"/> # ''Awö-awö ladara lawoyö, ba awö-awö mbio hakhi dalö.'' # ''Awuyu eu na lö niha, numana nalö satua. Na lö samaeri lö ama, na lö samobawa lala. Töngöni zi tenga ama, satua si tenga so'aya. Ha bawa ihaogö khöda, ba tödönia no abila. Ba ŵani ikaoni niha, na gae soso, ha ya'ia.'' # ''Aya-aya ndra si'ulu, aya nono zalaŵa. Wamaogö rozi na fakhumi, fangadölö'ö sabila.'' # ''Ayagu takhi-takhi, ayagu la'edo. Lö tohösi lö saro, so ndra'ugö ba so ndra'o.''<ref name="lahagu"/> # ''Aya ndra Ina, wamaola afo, aya ndra Ama wanaba li.'' # ''Aya ndraono dima, ahou fondra'u, ba tegaölö miyöu. '' # ''Aya nono zalaŵa zi farumba-rumba. Ba aya nono magiao zobago-bago.'' # ''Ayau dögö Manawadanö, ono zalawa Helanö. Na tola ötaya öfaföfö mbalö, ö tohu wa'salaŵa Helanö. Ba na tebai ötaya öfaföfö mbalö, ba tobali'ö makhö-makhö danö.'' # ''Aya zalaŵa zi farumba-rumba.'' == Umbu == <references /> == Fabaliŵa lala == [[Amaedola|'''Olayama Gamaedola:''']] [[Amaedola/A|A]] | [[Amaedola/B|B]] | [[Amaedola/C|C]] | [[Amaedola/D|D]] | [[Amaedola/E|E]] | [[Amaedola/F|F]] | [[Amaedola/G|G]] | [[Amaedola/H|H]] | [[Amaedola/I|I]] | [[Amaedola/J|J]] | [[Amaedola/K|K]] | [[Amaedola/L|L]] | [[Amaedola/M|M]] | [[Amaedola/N|N]] | [[Amaedola/O|O]] | [[Amaedola/Ö|Ö]] | [[Amaedola/P|P]] | [[Amaedola/Q|Q]] | [[Amaedola/R|R]] | [[Amaedola/S|S]] | [[Amaedola/T|T]] | [[Amaedola/U|U]] | [[Amaedola/V|V]] | [[Amaedola/W|W]] | [[Amaedola/X|X]] | [[Amaedola/Y|Y]] | [[Amaedola/Z|Z]] {{Ondröita digital}} [[Kategori:Hada Nono Niha]] [[Kategori:Ondröita Nono Niha]] [[Kategori:Nias Heritage]] s5wfjbf3ypzqxp2glxd6xm29rtp3o3r Amaedola/B 0 4807 27772 2026-09-02T16:31:33Z Slaia 39 amaedola b 27772 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Amaedola/styles.css"/> <div class="amaedola"> # ''Ba agaso'a wö ae mbehu, na lö ene zekhe-sekhe. Ba lö ae sumindro gosali, na lö dane-dane ladae ba tuwu gahe.'' {{Eluaha|nia|Fatua lö öfalua hadia ia, ba ofönai'ö ua a'asogö zoguna khönia.}}<ref>Arakhagö fefu gamaedola ba nga'örö andre no nifazaewe Marius Telaumbanua (Ama Pasca) ba grup Telegram ''Komunitas Wiki Nias'', 16 November 2021</ref> # ''Ba böi wö amago'ö na furi, böi bö fangehera zamalali. Me niha, hulö zole baewali, so terigawa, so telögu göi.'' {{Eluaha|nia|Böi halö esuanö khö nawöu me fa'auri hulö gaolo-gaolo wadati.}} # ''Ba dalinga zi'u zamösana, so zu'a mbölödinia.'' {{Eluaha|nia|Ero zamösana zi tola mondrohugö zi tola ia, ma soguna khönia.}} # ''Ba dete gate, so gawökhu, ba ngai wokhö, ba so noro. Ba ngai wa'iki, so wowengu, ba ngai zami, so zafeto.'' {{Eluaha|nia|No fangai ira zi sökhi zi lö sökhi, andrö moguna mangelama ita.}} # ''Baeŵa dete ahe. Ta'eŵa sala, mesokho gaheda. Na lö göi ta'eŵa, alimagö ahulua.''<ref name="lahagu">Nifazaewe '''Atieli Lahagu''' ba [https://www.facebook.com/atieli.lhg Facebook]</ref> # ''Baeŵa sanörö tete kahe, ulö samöbö ngalai wakhe.'' {{Eluaha|nia|Böi fazuzugö, ma te'ala ita khönia.}} # ''Baeŵa sise-ise baeŵa sesolo, andrὂ sibai lö ahono isumba mati'o ikhai-khai bayakomo.'' # ''Baga niŵa'ö zatua, ambuhua mbulu metua. Lö baga niŵa'ö ndraono, aböu gazo-gazo.''<ref name="faeryani">Nifazaewe '''Faeryani Bate'e''' ba [https://www.facebook.com/faeryani.batee.1 Facebook]</ref> # ''Balaki ba Hagöri, farada ba Ase, ba maera oroma lahe.'' # ''Balatu sanörö otalua döla.'' # ''Ba na so zi möi khöu mamali ana'a, fakhe ma ono mbawi. Böi andrö hare ma si fabali, aohasi ölö, börö ifuli.'' # ''Banua ngero, banua narö, tanöda zi no takhamö.'' # ''Banua ögamö-gamö, ba lö ibaya tangamö. ö'arö'a-röu'ö danö, dörö-dörö öhundragö.'' # ''Baŵa zi farörö-rörö wofanö, luo zihola-hola lö tebato. Fofanö ndröfi lö atöngö, lö mi'ila me tedou ndraono.'' {{Eluaha|nia|Arörö ita wangosisi inötö.}} # ''Bawi ndra amada i'a damböninia.'' {{Eluaha|nia|Na lalau zi lö sökhi ya'ira sebua töi ba tobali obou döira göi. Ya'ia zamakhoi ba ya'ira göi zanawö ya'ia.}} # ''Ba yae goroisa nuwu nöri, yae goroisa ndra ere. Fefu niha, falali hia, falali fasuma-sumange. Ba na öŵaö dania dödöu no ae urugi wondrege. Ba böi olifu i ndra'ugö, wa so wofo yaŵa mba'e.'' {{Eluaha|nia|Böi talahi wa'onekheda, me so göi zonekhe moroi khöda.}} # ''Bekhu zalömö sahani, i'olembai gahe zauri. Bekhu zahani salömö, idöni gahe zabölö.'' # ''Belu gia belu dugala, belu gia belu damo; da'ö sibai zomasido, sagalio mamazibo.'' # ''Belu gia, belu dugala, belu gia, belu godu, belu salukhö fatötöi, belu salukhö fa'udu.'' # ''Belu gia, belu dugala, belu gia, belu godu. Duhu i ha tambai meme, duhu ha tambai wosu. Ba sara lahömi ifaenu, ba sara oyo zamadu.'' # ''Belu gia, belu dugala, belu gia, belu magai. Belu samöri-möri hua, belu samohua sibai.'' # ''Belu gia, belu dugala, belu gia, belu nakhe. Duhu i ha tambai gahe, ba anönö danö tou lahe.'' # ''Belu gia, belu dugala, belu gia, belu nakhe. He na so sa'ae dania, ba no atagedo wombase'ö.'' # ''Bodo-bodo mbelu gia, itimba-timba wesunia. Atua-tua i garawi, ba ifali'ö ba mbaginia molö sisiwa wenali.''<ref name="lahagu"/> # ''Bodo-bodo zodonga, atua-tua zolakha.'' # ''Böi ae fomböra famakara, khö ndra si fatalifusö. Ha afora si sara manga, no möi khöra fangatulö. Ba lö manö olifu ira, wa ya'ugö mbörö horö. Ba wama'udu si fa'iwa, afu so göu sölö-sölö.'' # ''Böi ago ekhe si fabörö ba danga.''<ref name="faeryani"/> # ''Böi a'iki sabuso, so fönau wa'olofo. Böi ege-ege solofo, so fönau wa'abuso.''<ref name="lahagu"/> # ''Böi amadugö harumba, ihawui mbawau tuo. Böi a göu ba zi lö lae, iwai awönia ndra'ugö mao.'' # ''Böi anaru ba dete wönö, böi onukha sotöra ba dete ndra'i.'' # ''Böi ano'ö ba zi lö gazö, böi fodasa ba zi lö lali'öwö.'' # ''Böi arö mböhö ba weröga, böi arö mao wa lö koko. Böi arö la'aya ba wolangi, Böi arö moyo ba wehombo.'' # ''Böi atalisi nasio sizai tuturu, faböi i'obousi nagole sizai undru.''<ref name="lahagu"/> # ''Böi auko dödö dalimbo ba böi obu'u dödö landröta.'' # ''Böi aya ndraono mbalatu.'' # ''Böi badu duo ba wehasu-hasu, tawai langu ni'au na adö'ö. Böi famadöni sinali abasö, böi famadöni ue sakhötö. Sökhi mululu mbeto na afökhö, mu'o'ö mbola ue na tegaölö.'' # ''Böi bali fakhe gukuö, böi bali löföu gökö dödö. Faito-faito mböwö zokhö, ba no si sökhi mböwö mbö'ö.'' # ''Böi bali'ö ayau lato sauri, göna guli oi mamözi-mözi, lö döhö na ha ni'ezosi, böi kha'ai noso na owökhi.'' # ''Böi bali'ö futi zinasa, böi bali'ö ni'owalu mbua göna. Lö möi duma-duma ba zangila, me oi modoi hulu modoi zinga.''<ref name="faeryani"/> # ''Böi be horö zatua horö zila'öŵa, böi be hörö zatua horö ndraono. Hana wa öbözi hulu nasu, na no i'a gö ndraono ono mao.'' # ''Böi be urakha ndraono gurakha zatua, böi be urakha zatua gurakha ndraono.'' # ''Böi bini'ö lauru, böi bini'ö dumba. Owewengu zi lö sendroro, me'e dödö zi lö ama.'' # ''Böi bini'ö [[wikt:nia:afore|gafore]], böi [[wikt:nia:bila'ö|bila'ö]] [[wikt:nia:lauru|lauru]]. Me'e dödö zi lö ama, [[wikt:nia:fa'alai|fa'alai]] dödö zilumana.'' (faigi yaŵa variasi gamaedola andre ba no.28) # ''Böi bözi gulö fasalatö.'' # ''Böi bözi nasu zolofo, ira'u döla wahau.'' # ''Böi bunu gulö fasalatö.''<ref name="faeryani"/> # ''Böi dölö dödöu na molökhö, ma so mbanua fatö'u ndrumöndrö. Ma molö baulu sinönöi tanö, ma so zi bahö, fogaoni wökhö, ma ba wofanöu manendre'ö.'' # ''Böi döna-döna lama baoyo.'' # ''Böi döna-döna mbua ndraölö, ma ua atoru ma lö'ö. Böi osiwawöi mbua ndara, da'ö wö wangebua gogowaya.'' # ''Böi döna-döna mbua ndrara, ma dania ya'ia ma tenga. Böi döna-döna mbua ndraölö, ma dania so ma lö'ö. Döna-döna mbua waya-faya. He no motöi faya-faya, buania ikhamö tanga.'' # ''Böi döni mbulu [[wikt:nia:akhe|nakhe]] ba niha sato.'' # ''Böi e'esi zulö zi sökhi, nilaumö ba dalifusö ba ngai. Uwu wondrakö zame fangali, he ba gurifö, he ba wonowi, ba ba nga'ötö ibe'e wangali.'' # ''Böi esi-esi mbowo laŵa, wa'aröu, alaŵa yaŵa. Akha ha ma'ae, ahatö tou, tola nidölö gahe ba waneu.'' # ''Böi etu'ö dalu mbeweŵö afasi, ba dalu zakhömi owi.'' # ''Böi fabu'u [[wikt:nia:aya|aya]] ndraono [[wikt:nia:laŵere|laŵere]]. Falaŵe-laŵere manö dania ia.'' Eluahania: Falua zi no öfabu'u ena'ö böi afatö dödö niha. # ''Böi fadögö-dögö golalu, böi faheu-heu duru-duru, göna ba höröu zikhö aukhu.''<ref name="lahagu"/> # ''Böi fadögö-dögö golalu, böi foheu-heu ndruru-duru, faböi aekhu ba höröu zikhö aukhu.'' # ''Böi fafuta woekhe, böi fatutue wamaluse.''<ref name="lahagu"/> # ''Böi fagokhö na lö bago.'' # ''Böi faguru'ö [[wikt:nia:bebe|bebe]] wolangi. Böi fahaö manu [[wikt:nia:miwo|wemiwo]].'' # ''Böi fahalö-halö ba hulu, böi fahalö töi fa'orudu. Lö wö sananö ohi zorudu, ba lö sananö gae zi fatewu. So samuza mbaŵa fandröndröu, so samuza luo lö orahu. Na fabali fa'ero hulu, na faröi fabe haru-haru. Na fabali ndrela olalu, na faröi ndrela tali'anu. Na fabali lala wangai eu, lö farongo wondrundrusa manu. Lö ero ma'ökhö möido khöu, ba lö ero ngaluo möi'ö khögu.'' # ''Böi fahalö töi böi fa'udu, böi fahalö töi fa'orudu. No moböwö ita gadulo manu, hulö ita gadulo mburu'u. Ha wö ba zosou'a orudu, ha ba gazuni wa'orahu. Fabali dania na ono manu, faröi dania na no aboto bu. So ni'a garaŵi ba ndru'u, so nikhai moyo ba hogu geu. So nibözi högö ba lösu, so nitagö ba woleŵa eu. So nibe böli dalu-dalu, so nibe diwo ni'owalu. So zi mate ba wa'awuyu, so göi zatua si fa'ozu-ozu. Me ha fatua abölö fahuwu, na no atua, ha tö fowewengu.'' # ''Böi faheu dugala ba zi lakiafö.'' # ''Böi fahö dangi-dangi, böi fahö gangango. Sara ya'ia gumele-gele, lö tebato hogo-hogo. Fahö faudu gamatela, fahö dawuyu galogo. Lö wö monini na mate, lö irongo si lazi omo.'' # ''Böi fahuru ö gaga, böi fanaö-naö ö zumbila. Ya'e göu si lö alua ö'a.''<ref name="lahagu"/> # ''Böi faigi mbawa mbakete, töngö i mbawa mbakhölö. Böi faigi mbawa mbinu, töngö i mbawa zanökhö.'' # ''Böi faigi zökha ba [[wikt:nia:hea-hea|hea-hea]], faigi zökha ba dalu gatua.'' # ''Böi faleke fali'era, böi fayaŵa afore. Böi fahera li wondrakhi, böi osiwawöi ba wolele ere.'' # ''Böi famadöni sinali-abasö, böi famadöni eu-akhötö. Ni'o'ö mbola-ue na tegaölö, mululu göi mbeto na lakete-afökhö.'' # ''Böi famaha wolau fauru, tou ba daŵa ba geno'o. Böi manö ösösö halu, bakha ba nitögi go.'' # ''Böi fanaba bulu wakhe, böi fanaba bulu zahulö. Ötaba zi tabalö bulu, ba öröi ngafu si seselö.'' # ''Böi fanaba bulu wakhe, böi fanaba bulu zahulö. Rahugö zi tabalö bulu, ba röi ngafu zi seselö.'' # ''Böi fanaba i'o gö'ö, böi fanaba bawa galifa. Böi faondragö molö baulu, böi ra'u mana-mana gi'a.'' # ''Böi fanila lewuö mbanua, böi fanila hao usö. öfaoso yaŵa zi tambai, ba si tambai öhundragö.'' # ''Böi fanila lewuö nihundragö dambai, ena'ö nifanila adulo nifaewua-wua.'' # ''Böi faondragö laöhö nangi sabe'e, böi fazuzugö gahinoa mbalö noho. Humombo'ö wö dania fabaya baluse, tezaumba'ö sa fabaya toho.'' # ''Böi fa'oto nidanö ba wiga, böi sila rozi mbu si sara.'' # ''Böi fatika-tika zolifu, böi fatou-tou zi no aekhu. Maliŵa khögu dödö olohu, manöi khögu dödö malimbotu.''<ref name="lahagu"/> # ''Böi fatörö li yaŵagu, böi fazaere li gamaudugu. U'ila lumö na aekhu khögu, tenga ndra'o si sara ba ngafu.'' # ''Böi fatörö zali yaŵagu, böi fazaere li gamaudugu. U'ila sa lumö na aekhu khögu, andrö böi sa fatuko ita talosu.'' # ''Böi fatuyu utu, ba gotalua niha.'' # ''Böi fazaumba mbu'uhaga si tobali fama'o nasu.'' # ''Böi femondri ba wa'o'afu.'' # ''Böi femörö mbawi humago, akha nifemörö zilatao. Böi femörö zi lö ngaroro, akha hulö na mogumo dufo, fatou-tou wotomo fangehao.'' # ''Böi femörö mbawi muhago, sökhi wemörö manu silatao. Böi femörö zi löngaroro, lö mo'ahonoa lulu daro'o. Akha hulö mogumo dufo, ba wamatou-tou famaeri fangehao.'' # ''Böi fera'ö doyo gasö lökhö, ituo dangau.'' # ''Böi fodoi guluwi, böi fodoi göna, ba dete guli falemba. Fodoi manaze, fodoi ndrima, moroi ba döla moŵa'a.'' # ''Böi fodoi maze tetutu, böi fodoi ndrima modetaru. Foroi mbulu nesitö sohandru, möi fangaro danga ba wondra'u. Fondra'u mbaeŵa sangötö hohou.'' # ''Böi folobö akhe wofönu, ba böi folau hölua wame fotu. Tetutu dödö ndraono sawuyu, me'e dödö ndraono samalögu.'' # ''Böi folobö akhe wofönu, böi folau helua mbötu-bötu. Tetutu dödö zana'u ladu, mangai tödö zanutu lösu. Iwai khönia solau gö manu, ma iwai göi sögö ni'owalu.'' # ''Böi fotölu gafore, böi fadombua lauru wakhe. Mowengu dödö zi lö ama, itöngö'ö uwu gere.'' # ''Böi fowua nandrulo öbunu, böi fowua weto wolau fönu. Böi öduhö lehe öfowua zaku, sökhi i na nifowua wino si lö aetu-aetu.''<ref name="lahagu"/> # ''Böi fufu mbuwu na lö ahulu, so wombase zahou-hou.'' # ''Böi fuli felai gilou si no ö'tura'ö.'' # ''Böi furui ndriala, böi fatö'ö gembua. Manutu dödö la'aya, mangai dödö gere gi'a.'' # ''Böi fuyu, böi gilo, böi bali.'' # ''Böi gesi-gesi mbowo laŵa, wa'alaŵa yaŵa, he ha bua ma'ae wa'ahatö tou adawa-dawa.'' # ''Böi gesi-gesi mbowo laŵa, wa'aröu siyaŵa. Ya'e tou mbua ma'ae, tadölö gaheda waneu.'' # ''Böi gohi [[wikt:nia:ruru|ruru]] [[wikt:nia:böhö|mböhö]] ya'ugö [[wikt:nia:laosi|laosi]].'' # ''Böi herai zana'u ladu, da'ö zondrino öu nasio. Böi osiwawöi zolau balalu, da'ö zamailo öu banio.'' # ''Böi hulö Gawa'i Kawa'ö, halöŵönia wamati-matio. Ya'ia wö zamubua si no aro, ifaoso-faoso zi no ahono.'' # ''Böi hulö harita, olifu ia gulinia.''<ref name="lahagu"/> # ''Böi hulö humombo mburu'u kökö, böi hulö mu'ao waru-waru lökhö. Ha ba mbörö muhöngö-höngö, ba gamozua döhö manö.''<ref name="lahagu"/> # ''Böi hulö lahundragö dalu gulö, maliŵa mbalö faföfö. Ena'ö i hulö latendre gahe zimate, adölö lö maliŵa yae.''<ref name="lahagu"/> # ''Böi hulö mangerou la'imba zökha. Samuza deu ba sambua ndrou.''<ref name="lahagu"/> # ''Böi hulö mowua go'o, itugu ara itugu mosindro. Akha hulö mowua wakhe, itugu mo'ösi itugu aöndrö ba aolo.'' # ''Böi hulö wa'amate lea, no tokhai za'a.''<ref name="lahagu"/> # ''Böi hulö walukhata zumbila, böi hulö walukhata moyo. Me hasa li nawöra larongo, me no faoma mamaukhu mamoto.''<ref name="lahagu"/> # ''Böi hure ndraga na lö ösi, lö motane'a ba zuzu. Ba böi fagokhö na lö bago, aekhu'ö ba wa lö fozu.'' # ''Böi ko'o nono mao ba hili, ma ba ndraso öbe nasio. Böi bali'ö menawa dalu hili, öbali'ö elea naha nomo.'' # ''Böi kö'u'ö, böi kö'a'ö, böi hole'ö, böi bila'ö.'' # ''Böi lafanika lewuö, lahundragö zi tambai, ba lafazawa zi tambai.''<ref name="lahagu"/> # ''Böi lakhoi mbolono lö tandrösa, böi lakhoi lagasi lö tufo.''<ref name="lahagu"/> # ''Böi lalöi mbörö gamaorosa, oi ahali gu'ö ba fahikhu.'' # ''Böi lau dohou ba heu-heu.'' # ''Böi ligi-ligi'ö ba walu, tenga ua ndra'ugö ni'owalu. Ligi'ö manö ba nidanö lambu, me dozi toyo ndriwa dai nasu.'' # ''Böi lulugödo ba zanaere, böi lulugödo ba mbaho. Na so zolau khömö talau mbalatu, na so zolau khögu talau doho.''<ref name="lahagu"/> # ''Böi manö fanörö o'o, böi manö fanörö lae. Taria hasugö önehesi, faigi, heza aekhu lahe.'' # ''Böi musou nidanö olotu, sökhi ua na tabaloi ginötö ohahau.''<ref name="lahagu"/> # ''Böi o'ayagö lauru Ziwue, böi o'ayagö lauru folimo. Fakhe niha, ö'anu'a'ö mbawa, na fakheu, fanu'a daro'o.'' # ''Böi o'aya töi zöfu mbelewa, böi o'aya töi zöfu wato. Afatö na talafo zöfu, ateu na talafo oyo.''<ref name="lahagu"/> # ''Böi obu'u dödö landröta, böi aoko dödö dalimbo. Böi tafalölai na khö nawöda, ba molai si'ai sa na khöda.'' # ''Böi obu'u dödö landröta, böi aoko dödö dalimbo. Böi tafa lö lai na khö nawöda, ba molai sibai sa na khöda yomo.'' # ''Böi öfanila kauko, böi fanila ta'uli. Lau nifanila adulo, lö ga'a lö siakhi.'' # ''Böi ohe gae lofo. Böi fabu'u aya ndraono larewe.'' # ''Böi olifu mbaru satua, na inötö wa'atosasa.'' # ''Böi olohusi nasio zizazai, tuturu falö obou gate si ŵalu alisi .'' # ''Böi olotusi gana'ua, me so zolau bözi ba garurua. Ba so zigölu samaruka hua, ba möi mbörö same fo'otalua.'' # ''Böi osiwawöi laosi kiwi, laosi si no ide-ide sibai. Datölu iföfölö si mondri, darua ira'u si möi ba gowi. Hiza me ifadekha ia ba ohi, oi sumawili zolagara, oi agadudu zo'öli. Tanö manizi-nizi, banua yaŵa awai solau gadi.'' # ''Böi osiwawöi [[wikt:nia:olembata|golembatau]], asoso gömöu sadaha-daha.'' # ''Böi ötanö döwu olada, böi ötanö gae otalua.''<ref name="lahagu"/> # ''Böi ozaragö zakhökhö, möi fangabua gölö. Böi ozaragö zarea, möi fangabua-bua döla.''<ref name="faeryani"/> # ''Böi rörö'ö wangalu-ngalui mba'i malitataru. I'onia da'ö mba'inia.''<ref>Balugu Tuha Omasiö Zega (Tuhezoi Banuasibohou), ''Ngawalö Gamaedola ba Hoho'', 1966.</ref> # ''Böi sahoi gambala, böi sahoi zi'e, faböi oroma zambore-mbore. Böi sahoi gambala, böi sahoi dufo, faböi oroma sa zangao-ngao.''<ref name="lahagu"/> # ''Böisa hulö malu dahönagö, sambua ihalö ba isaitagö. Sökhi i na hulö malu daföfö'ö, sambua ihalö ba iföfö'ö.''<ref name="lahagu"/> # ''Böi singa ba wa'akhötö.'' # ''Böi sösö halu ba nitögi go, ba böi sösö döfi salözö ba högö.''<ref name="lahagu"/> # ''Böi sösö lauru, bakha ba mbawa dumba. Faoma wö dania afufu, faoma dania asila.'' # ''Böi sösö ndraga, bakha ba mbawa lauru. Faoma wö dania amama, faoma dania afufu. Möi famatötöi zatua döu dödö zi bohou tumbu.'' # ''Böi suno niha ba wemanga, i'a zi tenga önia. Böi suno niha si lö fozu, iwai solele ya'ia.'' # ''Böi ta'agö ekhe si fabörö ba ndranga.''<ref name="lahagu"/> # ''Böi ta'atalisi nasio sizai tuturu, faböi i'obousi nagole sizai undru.''<ref name="faeryani"/> # ''Böi taba-taba haga mbawa, böi fakhoi-khoi haga zibaya. Ma öwai ya'ia na no öla'a, ö'ila zi no ibabaya tanga.'' # ''Böi tahö dödö manu si lö wöfölö.'' # ''Böi tahö ngalai wakhe si lö salua yaŵa.'' # ''Böi tandrö lagö lou si lö ösi.'' # ''Böi tefe ndraono idanö, fa böi itefe'ö bo galitö. Me iraono zolo'ö-lo'ö, ba zatua zamaha-maha'ö.'' # ''Böi tema fao'oduo saisö, ma labadu niha ma lö'ö. No ae tölu waŵa ba migö, töra ae dua waŵa mu'irö'ö.'' # ''Böi tika mboto lala mba'e.'' # ''Böi tika mboto lala mba'e, böi döni mbulu nakhe ba zato. Böi fatiusi mbönökha zato.'' # ''Böi timba doho si lö saefa.'' # ''Böi timba-timba noro eu, böi timba-timba zumange. To'ua sa geu sebua tareŵe nangi, to'ua tareŵe ngingo mbu mbewe.''<ref name="lahagu"/> # ''Böi töngö mbörö, tuha ono zalaŵa. Nehesi i yaŵa hogu, lalai sorai sobawaulu.'' # ''Böi tuko wulaŵa faudumö, möi tanömö gologingöu. Böi dilo-diloi dalu mbanua, ihawui zui zikhalau.'' # ''Böi tuko wulaŵa tanömö golowingöu.'' # ''Böi tunö zi tenga fangifiu, fa böi öbe börö hogu. Böi o'ozui zi tenga bölödiu, ihandro gadulo mbisiu.'' # ''Böi tunu zobou furi nawöu.'' # ''Böi tuo dalu mböhö falölöŵa sina.'' # ''Böi ungu zigölu fangoya ndro'' # ''Böi u'u nidanö, lö ö'ila ötema li nawöu.'' # ''Böi [[wikt:nia:fahoi|fahoi]] gambala ba böi fahoi dufo, falö oroma bakha döla [[wikt:nia:angao|sangao]].'' # ''Böi [[wikt:nia:faleke|faleke]] [[wikt:nia:fali'era|fali'era]], böi [[wikt:nia:fayaŵa|fayaŵa]] [[wikt:nia:afore|afore]]. Böi [[wikt:nia:fahera|fahera]] uli [[wikt:nia:fondrahi|wondrahi]], böi sa osiwawöi motöi [[wikt:nia:ere|ere]].''. # ''Bola mbago fangandrö nafo, era lakhö dötöhua.'' # ''Bölödi nifaöndrö ba deu, mu'atulö'ö mbaŵa lökhö.'' # ''Bö'ö wangenusi sangerönu, he ha nifalimözi isöndra. Bö'ö wangotu'ö si lö fozu, he nibahöni lö i'ila.'' # ''Böra wawayasö, böra zi fakhaitö. Lö u'ila utahö, ba wa'alio ba wa'asö. Me no fagölö guli no aitö, molazalöu raidö-raidö.''<ref name="lahagu"/> # ''Börö döwu mo'olola, börö gae mogola-gola. So zi tebai ba gotalua zi tola, ba wehede si no alua baeha.''<ref name="lahagu"/> # ''Börö mafi ba danö, hogu mafi ba mbanua.'' # ''Bosi ba mbörö, bosi ba hogu, böi erönu mbosi ba dalu.'' # ''Böwö so idanö gumbu, böwö so idanö ndrekha. Lö ogö'ö na molökhö, lö falawu na motawa.'' # ''Böwö, wanema mböwö.'' # ''Bua-bua nifaigi, amuata nitöngöni.'' # ''Bua ziraya-raya, bua zöfö-söfö, famakhai famakitö, budida si no numalö.'' # ''Bude-bude ba mböröta, tobali huhuo ba hogu.''<ref name="faeryani"/> # ''Bulu geu, rörö matiana, duru, rörö ziambu.'' # ''Bulu mbala hili, bulu mbala ndraso. Bali-bali ba lelau, he zami he zafeto.'' # ''Burutu ae mbawaulu mbatö, lö mofanö ha samösa. Ifaöndru awönia wofanö, ndra ina ba wobanua.'' # ''Bu'u haga, wamao nasu, ba famböra göi wamadou manu.'' == Umbu == <references /> == Fabaliŵa lala == [[Amaedola|'''Olayama Gamaedola:''']] [[Amaedola/A|A]] | [[Amaedola/B|B]] | [[Amaedola/C|C]] | [[Amaedola/D|D]] | [[Amaedola/E|E]] | [[Amaedola/F|F]] | [[Amaedola/G|G]] | [[Amaedola/H|H]] | [[Amaedola/I|I]] | [[Amaedola/J|J]] | [[Amaedola/K|K]] | [[Amaedola/L|L]] | [[Amaedola/M|M]] | [[Amaedola/N|N]] | [[Amaedola/O|O]] | [[Amaedola/Ö|Ö]] | [[Amaedola/P|P]] | [[Amaedola/Q|Q]] | [[Amaedola/R|R]] | [[Amaedola/S|S]] | [[Amaedola/T|T]] | [[Amaedola/U|U]] | [[Amaedola/V|V]] | [[Amaedola/W|W]] | [[Amaedola/X|X]] | [[Amaedola/Y|Y]] | [[Amaedola/Z|Z]] {{Ondröita digital}} [[Kategori:Hada Nono Niha]] [[Kategori:Ondröita Nono Niha]] [[Kategori:Nias Heritage]] a54wvdakwklina7ko6jxou1vq0nymxj Amaedola/D 0 4808 27773 2026-09-02T16:34:05Z Slaia 39 amaedola d 27773 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Amaedola/styles.css"/> <div class="amaedola"> <!-- SURA ZINURAMÖ AEFA DA'A TOU --> # ''Dae nono mbawi nifahea-hea gaöni, onombawi nifahea-hea liza.''<ref>Balugu Tuha Omasiö Zega (Tuhezoi Banuasibohou),  ''Ngawalö Gamaedola ba Hoho'', 1966.</ref> # ''Dawö-dawö uo, na tatölö ba odo'ö, ba na tatura'ö ba alimagö.'' # ''Da'ö naya zalaŵa, felezara warõkha, felendrua dikatika.'' # ''Dozi awu so dai mao, dozi banua so zilatao. Lö fa'elo si lö mo'oro, lö sigelo si lö muhogo.''<ref name="lahagu">Nifazaewe '''Atieli Lahagu''' ba [https://www.facebook.com/atieli.lhg Facebook]</ref> # ''Duria ba lala nangi, hambawa ba lala luo. Böi lau röröu zi lö boto, me hasa hua guli ö'ago.''<ref name="lahagu"/> <!-- SURA ZINURAMÖ YAŴA DA'A. BÖI BUNU TOU DA'A --> == Umbu == <references /> == Fabaliŵa lala == [[Amaedola|'''Olayama Gamaedola:''']] [[Amaedola/A|A]] | [[Amaedola/B|B]] | [[Amaedola/C|C]] | [[Amaedola/D|D]] | [[Amaedola/E|E]] | [[Amaedola/F|F]] | [[Amaedola/G|G]] | [[Amaedola/H|H]] | [[Amaedola/I|I]] | [[Amaedola/J|J]] | [[Amaedola/K|K]] | [[Amaedola/L|L]] | [[Amaedola/M|M]] | [[Amaedola/N|N]] | [[Amaedola/O|O]] | [[Amaedola/Ö|Ö]] | [[Amaedola/P|P]] | [[Amaedola/Q|Q]] | [[Amaedola/R|R]] | [[Amaedola/S|S]] | [[Amaedola/T|T]] | [[Amaedola/U|U]] | [[Amaedola/V|V]] | [[Amaedola/W|W]] | [[Amaedola/X|X]] | [[Amaedola/Y|Y]] | [[Amaedola/Z|Z]] {{Ondröita digital}} [[Kategori:Hada Nono Niha]] [[Kategori:Ondröita Nono Niha]] [[Kategori:Nias Heritage]] 6it0t3exj1o3x8kgawzghpqzjncuk05 Amaedola/E 0 4809 27774 2026-09-02T16:34:32Z Slaia 39 amaedola e 27774 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Amaedola/styles.css"/> <div class="amaedola"> <!-- SURA ZINURAMÖ AEFA DA'A TOU --> # ''Ena'ö banua namagu Gafulu, khögu mena'ö mbörö nohi si otu, khögu mbörö duwua si dua wulu.''<ref name="lahagu">Nifazaewe '''Atieli Lahagu''' ba [https://www.facebook.com/atieli.lhg Facebook]</ref> # ''Emali dome na so [[wikt:nia:baewali|baewali]], ono-luo na so yomo.'' {{Eluaha|nia|Na awena ofeta ba golayama niha simöi khöda, lö nasa ta'ila na sifatome ba na simöi emali, ba na no ofeta ia yomo, awena ta'ila wa simöi fatome.}} # ''Elungu dome si lö manofu [[wikt:nia:arua|farua]] lala.'' {{Eluaha|nia|Na lö tasofu ba zangila hezo wabaliŵa lala ba tola elungu ita.}} # ''Elungu [[wikt:nia:toto'iri|doto'iri]] ba nowi sebolo.'' # ''Emali dome si so ba lala, ono luo na no tohare yomo.'' (Nihalö moroi ba nisura niha ba Facebook) # ''Ero dozi niha oi onekhe, hewa'ae lö fefu oi atua-tua.'' # ''Esolo geu ebua [[wikt:nia:woha-woha|woha-woha]], ise-ise geu ide-ide waha-waha.'' {{Eluaha|nia|Na oya zinöndra harazaki, ba oya göi teoguna'ö ia.}} # ''Eu si fandraha eu si faremo, tatuli'ö yöu mbaho, nihundra-hundra zigelo, nahau si tou mbawa noyo.''<ref name="lahagu"/> # ''Ezai [[wikt:nia:sigaru|sigaru]] [[wikt:nia:alu|zalu]] ba gahembanua, ba ha teu-teu awu zaekhu tou.'' <!-- SURA ZINURAMÖ YAŴA DA'A. BÖI BUNU TOU DA'A --> == Umbu == <references /> == Fabaliŵa lala == [[Amaedola|'''Olayama Gamaedola:''']] [[Amaedola/A|A]] | [[Amaedola/B|B]] | [[Amaedola/C|C]] | [[Amaedola/D|D]] | [[Amaedola/E|E]] | [[Amaedola/F|F]] | [[Amaedola/G|G]] | [[Amaedola/H|H]] | [[Amaedola/I|I]] | [[Amaedola/J|J]] | [[Amaedola/K|K]] | [[Amaedola/L|L]] | [[Amaedola/M|M]] | [[Amaedola/N|N]] | [[Amaedola/O|O]] | [[Amaedola/Ö|Ö]] | [[Amaedola/P|P]] | [[Amaedola/Q|Q]] | [[Amaedola/R|R]] | [[Amaedola/S|S]] | [[Amaedola/T|T]] | [[Amaedola/U|U]] | [[Amaedola/V|V]] | [[Amaedola/W|W]] | [[Amaedola/X|X]] | [[Amaedola/Y|Y]] | [[Amaedola/Z|Z]] {{Ondröita digital}} [[Kategori:Hada Nono Niha]] [[Kategori:Ondröita Nono Niha]] [[Kategori:Nias Heritage]] hhy0uidzu6x4ogygd7sn5ej5bl7dxma Amaedola/F 0 4810 27775 2026-09-02T16:34:56Z Slaia 39 amaedola f 27775 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Amaedola/styles.css"/> <div class="amaedola"> <!-- SURA ZINURAMÖ AEFA DA'A TOU --> # ''Fa'aekhu ba [[wikt:nia:tunga|zinunga]], fa'aekhu ba nakhe, faigi gotalua [[wikt:nia:tuhe|duhe]], otalua zi lö mate.'' # ''Fa'alumana khö ndrökhia, fa'akao khö zilimo. Ya'alokha khöu woyo-woyo, ya'ugö zamakao ya'o.''<ref name="lahagu">Nifazaewe '''Atieli Lahagu''' ba [https://www.facebook.com/atieli.lhg Facebook]</ref> # ''Fa'asalaŵa mbosi nora, fa'atua ndrela mbombo. Sahakhö nihundra zihönö, safatö nihundra zato.''<ref name="lahagu"/> # ''Fabali mbörö zorudu, faröi mbörö zifahuwu, ha börö wamato-matou; Fabali zifalagae dödö, faröi zi no fambambatö, ha börö wekökö-kökö.'' # ''Fadoli falö alulu, taria fo'alulua falö aecu.'' (Versi Nias Tengah) # ''Fadögi-dögi ni'a gera, falisusua nitögi go. Ara na irugi ndra'ugö ba alio na irugi ndra'o.''<ref name="lahagu"/> # ''Fa'iki wanaha fönu, fe'e wanaha mbalatu.''<ref name="lahagu"/> # ''Falukha lawoha, faondra zikhöwöra; faoma lafatutu nikhura, faoma lafaondra gangangora.'' # ''Falukha zumbila, falukha moyo, ha li nawöra larongo me fandröndröu so. Falukha zikhö wöra, falukha zikhö soyo, ahou zamö'i hörö, no orudu no faedo.'' # ''Famuwusi dögi lösu.'' # ''Fangai mbörö dowua, fagobi mbörö gae. Lö yaŵa zi farege, sifao lala wa'amate.''<ref name="lahagu"/> # ''Fariawö ngalö-ngalö, fariawö deteho. Tenga i'ohe ba newali, tenga i'ohe ba zato. I'ohe mi furi nomo, sahatö ba doyo mba'o.''<ref name="lahagu"/> # ''Fasibaya de'u na mamasi.'' # ''Fasindro-sindro [[wikt:nia:si'e|zi'e]] si lö ösi ba ta'asi na musindro.'' # ''Fatua lö muhede'ö, tufoi mbeweu bulu lato.'' # ''Fatuo waöhö si lö ösi.'' # ''Fatuwu haga luo ba zabösi, afökhö gimö-gimö na tetuli.''<ref name="lahagu"/> # ''Fa'u-fa'u sanuko bawa.'' # ''Faya wa'asiga, faya wa'asökhi, amuata nifaigi, bua-bua nitöngöni.'' # ''Felezara gahe gö'ö, felendrua gahe gaga. Sara zanika-nika, dua zi tobali yaŵa, ba fitu zi lö oroma.''<ref name="faeryani">Nifazaewe '''Faeryani Bate'e''' ba [https://www.facebook.com/faeryani.batee.1 Facebook]</ref> # ''Felezara nono kusi, felendrua mbawandruhö. Andrö molala zanagö, me so yomo zamoföfö.''<ref name="faeryani"/> # ''Fera-fera'ö doyo gasömatua lökhö, ta'asi na mo'idanö.'' # ''Fesu mbawi ono goholu, fesu niha taroma li.'' # ''Fino salimbu'anö akha mangawuli ba hogu.'' # ''Fololohe mbaeŵa, fololohe la'edo. Tahöhökha naha danga, ena'ö tola aroro.'' # ''Fofo dalu mbanua, ladou dalu ndru'u, fangohori riŵa-riŵa, fango'oi tebu-tebu.''<ref name="lahagu"/> # ''Fozu nidehe-dehe, tobalisa möi mate, ituyu dai manu kote. Fozu nidegu-degu, tobalisa möi ulu, ituyu gadulo manu.<ref name="lahagu"/> # ''Fönö si no numalö ba hinölu, ba lö mangawuli bakha ba dalu nowi.'' <!-- SURA ZINURAMÖ YAŴA DA'A. BÖI BUNU TOU DA'A --> == Umbu == <references /> == Fabaliŵa lala == [[Amaedola|'''Olayama Gamaedola:''']] [[Amaedola/A|A]] | [[Amaedola/B|B]] | [[Amaedola/C|C]] | [[Amaedola/D|D]] | [[Amaedola/E|E]] | [[Amaedola/F|F]] | [[Amaedola/G|G]] | [[Amaedola/H|H]] | [[Amaedola/I|I]] | [[Amaedola/J|J]] | [[Amaedola/K|K]] | [[Amaedola/L|L]] | [[Amaedola/M|M]] | [[Amaedola/N|N]] | [[Amaedola/O|O]] | [[Amaedola/Ö|Ö]] | [[Amaedola/P|P]] | [[Amaedola/Q|Q]] | [[Amaedola/R|R]] | [[Amaedola/S|S]] | [[Amaedola/T|T]] | [[Amaedola/U|U]] | [[Amaedola/V|V]] | [[Amaedola/W|W]] | [[Amaedola/X|X]] | [[Amaedola/Y|Y]] | [[Amaedola/Z|Z]] {{Ondröita digital}} [[Kategori:Hada Nono Niha]] [[Kategori:Ondröita Nono Niha]] [[Kategori:Nias Heritage]] 5x6xatqp0rg4dseit558dl6ugzggrb7 Amaedola/G 0 4811 27776 2026-09-02T16:35:30Z Slaia 39 amaedola g 27776 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Amaedola/styles.css"/> <div class="amaedola"> <!-- SURA ZINURAMÖ AEFA DA'A TOU --> # ''Gae ana'a gae susu, gae balia sitefuyu, wa'abe'e na murino, sökhi nitunu bawu.''<ref name="lahagu">Nifazaewe '''Atieli Lahagu''' ba [https://www.facebook.com/atieli.lhg Facebook]</ref> # ''Gego beŵeŵö afasi.'' {{Eluaha|nia|Gego böwö hada nihaogö nizara-zara, nihaogö nifa'anö, tenga so fönu ba tenga göi nihangöi'ö.}} # ''Gide-gide nono mböhö, sangalae na no mukhökhö.''<ref name="lahagu"/> # ''Gofu hezoso möi lösu, igo'ö-go'ö ia uliho.'' {{Eluaha|nia|Gofu heza möi niha si lö sökhi, ba ifalu-falua manö sa'atö.}} # ''Gogowaya ndramatua, magiao ndra'alawe. Samawuka ndramatua, sangehao ndra'alawe.''<ref name="lahagu"/> # ''Gogowaya zabuso, la'oro zolu'i gumo.''<ref name="faeryani">Nifazaewe '''Faeryani Bate'e''' ba [https://www.facebook.com/faeryani.batee.1 Facebook]</ref> # ''Gowi göda, gae ndriwoda, na sökhi wehede khöda, hulö wakhe ba dödöda.'' <!-- SURA ZINURAMÖ YAŴA DA'A. BÖI BUNU TOU DA'A --> == Umbu == <references /> == Fabaliŵa lala == [[Amaedola|'''Olayama Gamaedola:''']] [[Amaedola/A|A]] | [[Amaedola/B|B]] | [[Amaedola/C|C]] | [[Amaedola/D|D]] | [[Amaedola/E|E]] | [[Amaedola/F|F]] | [[Amaedola/G|G]] | [[Amaedola/H|H]] | [[Amaedola/I|I]] | [[Amaedola/J|J]] | [[Amaedola/K|K]] | [[Amaedola/L|L]] | [[Amaedola/M|M]] | [[Amaedola/N|N]] | [[Amaedola/O|O]] | [[Amaedola/Ö|Ö]] | [[Amaedola/P|P]] | [[Amaedola/Q|Q]] | [[Amaedola/R|R]] | [[Amaedola/S|S]] | [[Amaedola/T|T]] | [[Amaedola/U|U]] | [[Amaedola/V|V]] | [[Amaedola/W|W]] | [[Amaedola/X|X]] | [[Amaedola/Y|Y]] | [[Amaedola/Z|Z]] {{Ondröita digital}} [[Kategori:Hada Nono Niha]] [[Kategori:Ondröita Nono Niha]] [[Kategori:Nias Heritage]] pryiwib2490de2rp2cfnuig4nyt8ynl Amaedola/H 0 4812 27777 2026-09-02T16:36:06Z Slaia 39 amaedola h 27777 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Amaedola/styles.css"/> <div class="amaedola"> <!-- SURA ZINURAMÖ AEFA DA'A TOU --> # ''Kandreka, kandreko, lö göi ki, ba lö göi ko. Lö tedou, lö mangore. Su'a mbawa a'oi so, wangumaö si lö boto, fo'alöta i zi so.'' # ''Kauko ba hili, kauko ba ndraso. Öfaolo göi ndra'ugö ba ufaolo göi ndra'o.'' # ''[[wikt:nia:mukaka|Kumakaka]] [[wikt:nia:gogowaya|gogowaya]], [[wikt:nia:alea|alea]] manö mbagi [[wikt:nia:fötö|wötö]], ba döla geu [[wikt:nia:sanandraya|sanandraya]].'' {{Eluaha|nia|Samösa niha zangeregesi tödö hadia ia ba samösa niha dania zabuso ma zui simanga bua halöŵönia andrö.}} # ''Kauko si farege wu'u lö mube kole-kole. Hao si lö tumutu bu'u lö möi handriki wakhe.'' # ''Kukuö mbungö-mbungö wakhe ba zowöhö, löfö gökö-gökö ba zi lö tödö.'' <!-- SURA ZINURAMÖ YAŴA DA'A. BÖI BUNU TOU DA'A --> == Umbu == <references /> == Fabaliŵa lala == [[Amaedola|'''Olayama Gamaedola:''']] [[Amaedola/A|A]] | [[Amaedola/B|B]] | [[Amaedola/C|C]] | [[Amaedola/D|D]] | [[Amaedola/E|E]] | [[Amaedola/F|F]] | [[Amaedola/G|G]] | [[Amaedola/H|H]] | [[Amaedola/I|I]] | [[Amaedola/J|J]] | [[Amaedola/K|K]] | [[Amaedola/L|L]] | [[Amaedola/M|M]] | [[Amaedola/N|N]] | [[Amaedola/O|O]] | [[Amaedola/Ö|Ö]] | [[Amaedola/P|P]] | [[Amaedola/Q|Q]] | [[Amaedola/R|R]] | [[Amaedola/S|S]] | [[Amaedola/T|T]] | [[Amaedola/U|U]] | [[Amaedola/V|V]] | [[Amaedola/W|W]] | [[Amaedola/X|X]] | [[Amaedola/Y|Y]] | [[Amaedola/Z|Z]] {{Ondröita digital}} [[Kategori:Hada Nono Niha]] [[Kategori:Ondröita Nono Niha]] [[Kategori:Nias Heritage]] 0xqpnqj9nk8stj44skcgauskln2c1sl Amaedola/I 0 4813 27778 2026-09-02T16:36:30Z Slaia 39 amaedola i 27778 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Amaedola/styles.css"/> <div class="amaedola"> <!-- SURA ZINURAMÖ AEFA DA'A TOU --> # ''Kandreka, kandreko, lö göi ki, ba lö göi ko. Lö tedou, lö mangore. Su'a mbawa a'oi so, wangumaö si lö boto, fo'alöta i zi so.'' # ''Kauko ba hili, kauko ba ndraso. Öfaolo göi ndra'ugö ba ufaolo göi ndra'o.'' # ''[[wikt:nia:mukaka|Kumakaka]] [[wikt:nia:gogowaya|gogowaya]], [[wikt:nia:alea|alea]] manö mbagi [[wikt:nia:fötö|wötö]], ba döla geu [[wikt:nia:sanandraya|sanandraya]].'' {{Eluaha|nia|Samösa niha zangeregesi tödö hadia ia ba samösa niha dania zabuso ma zui simanga bua halöŵönia andrö.}} # ''Kauko si farege wu'u lö mube kole-kole. Hao si lö tumutu bu'u lö möi handriki wakhe.'' # ''Kukuö mbungö-mbungö wakhe ba zowöhö, löfö gökö-gökö ba zi lö tödö.'' <!-- SURA ZINURAMÖ YAŴA DA'A. BÖI BUNU TOU DA'A --> == Umbu == <references /> == Fabaliŵa lala == [[Amaedola|'''Olayama Gamaedola:''']] [[Amaedola/A|A]] | [[Amaedola/B|B]] | [[Amaedola/C|C]] | [[Amaedola/D|D]] | [[Amaedola/E|E]] | [[Amaedola/F|F]] | [[Amaedola/G|G]] | [[Amaedola/H|H]] | [[Amaedola/I|I]] | [[Amaedola/J|J]] | [[Amaedola/K|K]] | [[Amaedola/L|L]] | [[Amaedola/M|M]] | [[Amaedola/N|N]] | [[Amaedola/O|O]] | [[Amaedola/Ö|Ö]] | [[Amaedola/P|P]] | [[Amaedola/Q|Q]] | [[Amaedola/R|R]] | [[Amaedola/S|S]] | [[Amaedola/T|T]] | [[Amaedola/U|U]] | [[Amaedola/V|V]] | [[Amaedola/W|W]] | [[Amaedola/X|X]] | [[Amaedola/Y|Y]] | [[Amaedola/Z|Z]] {{Ondröita digital}} [[Kategori:Hada Nono Niha]] [[Kategori:Ondröita Nono Niha]] [[Kategori:Nias Heritage]] 0xqpnqj9nk8stj44skcgauskln2c1sl Amaedola/K 0 4814 27779 2026-09-02T16:36:59Z Slaia 39 amaedola k 27779 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Amaedola/styles.css"/> <div class="amaedola"> <!-- SURA ZINURAMÖ AEFA DA'A TOU --> # ''Kandreka, kandreko, lö göi ki, ba lö göi ko. Lö tedou, lö mangore. Su'a mbawa a'oi so, wangumaö si lö boto, fo'alöta i zi so.'' # ''Kauko ba hili, kauko ba ndraso. Öfaolo göi ndra'ugö ba ufaolo göi ndra'o.'' # ''[[wikt:nia:mukaka|Kumakaka]] [[wikt:nia:gogowaya|gogowaya]], [[wikt:nia:alea|alea]] manö mbagi [[wikt:nia:fötö|wötö]], ba döla geu [[wikt:nia:sanandraya|sanandraya]].'' {{Eluaha|nia|Samösa niha zangeregesi tödö hadia ia ba samösa niha dania zabuso ma zui simanga bua halöŵönia andrö.}} # ''Kauko si farege wu'u lö mube kole-kole. Hao si lö tumutu bu'u lö möi handriki wakhe.'' # ''Kukuö mbungö-mbungö wakhe ba zowöhö, löfö gökö-gökö ba zi lö tödö.'' <!-- SURA ZINURAMÖ YAŴA DA'A. BÖI BUNU TOU DA'A --> == Umbu == <references /> == Fabaliŵa lala == [[Amaedola|'''Olayama Gamaedola:''']] [[Amaedola/A|A]] | [[Amaedola/B|B]] | [[Amaedola/C|C]] | [[Amaedola/D|D]] | [[Amaedola/E|E]] | [[Amaedola/F|F]] | [[Amaedola/G|G]] | [[Amaedola/H|H]] | [[Amaedola/I|I]] | [[Amaedola/J|J]] | [[Amaedola/K|K]] | [[Amaedola/L|L]] | [[Amaedola/M|M]] | [[Amaedola/N|N]] | [[Amaedola/O|O]] | [[Amaedola/Ö|Ö]] | [[Amaedola/P|P]] | [[Amaedola/Q|Q]] | [[Amaedola/R|R]] | [[Amaedola/S|S]] | [[Amaedola/T|T]] | [[Amaedola/U|U]] | [[Amaedola/V|V]] | [[Amaedola/W|W]] | [[Amaedola/X|X]] | [[Amaedola/Y|Y]] | [[Amaedola/Z|Z]] {{Ondröita digital}} [[Kategori:Hada Nono Niha]] [[Kategori:Ondröita Nono Niha]] [[Kategori:Nias Heritage]] 0xqpnqj9nk8stj44skcgauskln2c1sl Amaedola/L 0 4815 27780 2026-09-02T16:37:23Z Slaia 39 amaedola l 27780 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Amaedola/styles.css"/> <div class="amaedola"> # ''La'a-la'a akho, itörö mbawa wato.'' # ''Labagi-bagi mane ö, lafaosa mane halöŵö. Labagi-bagi wa'aukhu, lafaosa wogikhi manu.''<ref name="lahagu">Nifazaewe '''Atieli Lahagu''' ba [https://www.facebook.com/atieli.lhg Facebook]</ref> # ''Labu lönga gate, lau nasio dawö, ami li moroi ba gö.''<ref name="lahagu"/> # ''Lafosindro-sindro dowa si lö ösi ba lö musindro, telawo-lawo tou.''<ref name="faeryani">Nifazaewe '''Faeryani Bate'e''' ba [https://www.facebook.com/faeryani.batee.1 Facebook]</ref> # ''Laheta ndroi lagasi, laheta ndroi gembe, akha lö doi ba nagole.''<ref name="lahagu"/> # ''Lala ndraono mbagi nora, lala zatua zatöla dowa.'' # ''La'ua na aefa ba dangagu duhe nakhe. Ufuli ufakhai sa dania ba duhe la'ore.'' # ''Lawai lö langu-langu ba höwa, lawai lö doi-doi ba landröta. Hiza me no tokhai no tosa'a, möi abula dödö zalaŵa.''<ref name="lahagu"/> # ''Lawere geu lawere damo. Lö moli narö, ba faki gero.''<ref name="lahagu"/> # ''Ligi-ligi siliŵi fa lö tofesu mbagi. Hese-hese nazese fa lö tofesu gahe.'' # ''Ligu si sala, lau baewali, ligu si göna, be yomo.'' # ''Lima tuturu fabö'ö wa'agalaŵa.'' (Amaedola Nias Tengah) # ''Lö ae lai ndra'ugö siliŵi, ö'a na zi falemba ba ndrami. Lö ae lai ndra'ugö saraha, ö'a na zi falemba ba huwa.'' # ''Lö ahulu mbölödi si lö mufangörö.''<ref name="lahagu"/> # ''Lö dozi salaŵa, lö dozi ere, zame'e ba nono mbarunia, gasi hambae si no mate.'' # ''Lö dozi ono zalaŵa, lö dozi ono hege. Zamesu hörö la'aya, ba dalu zigete-gete.'' # ''Lö ero ma'ökhö ahulu, lö ero ngaluo faohi nasu.''''<ref name="lahagu"/> # ''Lö fahalö danö saruru, lö fadou ŵeŵe si no aetu, ba lö mangawuli ba hogu walö-walö satoru.''<ref name="lahagu"/> # ''Lö fahuwudo khö zigölu, lö fabelado khö mbogo. Ha betu'ania i'era-era, ha talunia ifo'ungo.''<ref name="lahagu"/> # ''Lö fahuwudo ba zigölu, lö fahuwudo ba mboroe, me tölö-tölönia ifo'ösi, betu'ania mangabuso.'' (Amaedola Nias Tengah) # ''Lö fara'i ndrundrunga si ha sara.''<ref name="faeryani"/> # ''Löfö harimo ba gatua, lö möi khö mao ba ngai nawu.'' # ''Löhö-löhö mbawa nasoa, owöra wakhe ba mbowoa.'' # ''Lö lai na ndra'ugö siliŵi, ösöndra zi falemba ba ndrami. Lö lai na ndra'ugö saraha, ösöndra zi falemba ba huwa. Alai i dania towi-towi, hörö khönia ifamö'i-mö'i, bawa khönia i'ezosi-zosi.'' # ''Lö lala si lö lua-lua.'' # ''Lö [[wikt:nia:mauwu|mauwu]] ndraono ba [[wikt:nia:fehangö-hangö|wehangö-hangö]]. Lö mauwu zatua ba [[wikt:nia:fekökö-kökö|wekökö-kökö]].'' # ''Lö moli datawo si ha tambai, ba lö moli nasoa si lö angi.'' # ''Lö mu'ila mutimba [[wikt:nia:toho|doho]] si lö [[wikt:nia:fahuru|wahuru]].'' # ''Lö sananö ohi zorudu, lö sananö gae si fatewu.''<ref name="lahagu"/> # ''Lö sendroro si tenga khönia, lö sendroro si tenga sokhö. Lulu zi döfa ba böi lulu zezai boto mbu.'' # ''Lö sendroro si tenga sadono, lö sangehao si tenga sokhö.'' # ''Lö simbo, na lö alitö'' # ''Lö sotuho niha mane eu, lö sowua niha mane saku. Ebua niha ö gulö-ulö, ebua niha ö deteho.''<ref name="faeryani"/> # ''Lö [[wikt:nia:uru|uru]] [[wikt:nia:dalu-dalu|dalu-dalu]] ni'oro'ö.'' # ''Lö tumbu landröta lö tambali.''<ref name="lahagu"/> # ''Lö wö si fa'udu zangai eu, lö göi si fakara zanutu. So wö i ndraono sanaboi manu, andrö iwai khönia ni'owalu.'' # ''Lulu mbeto na afökhö, oö mbola ue na tegaölö'' # ''Lumalö raya idou la'aya, lumalö miyöu ba idou tugöu.''<ref name="lahagu"/> # ''Lumö lagasi ba nidanö yai niru wa'esolo wamaigida, ba na no ofeta yaŵa ba hatö iyai lalu'a.'' # ''Lumö sebua wahasara dödö.''<ref name="lahagu"/> <!-- SURA ZINURAMÖ YAŴA DA'A. BÖI BUNU TOU DA'A --> == Umbu == <references /> == Fabaliŵa lala == [[Amaedola|'''Olayama Gamaedola:''']] [[Amaedola/A|A]] | [[Amaedola/B|B]] | [[Amaedola/C|C]] | [[Amaedola/D|D]] | [[Amaedola/E|E]] | [[Amaedola/F|F]] | [[Amaedola/G|G]] | [[Amaedola/H|H]] | [[Amaedola/I|I]] | [[Amaedola/J|J]] | [[Amaedola/K|K]] | [[Amaedola/L|L]] | [[Amaedola/M|M]] | [[Amaedola/N|N]] | [[Amaedola/O|O]] | [[Amaedola/Ö|Ö]] | [[Amaedola/P|P]] | [[Amaedola/Q|Q]] | [[Amaedola/R|R]] | [[Amaedola/S|S]] | [[Amaedola/T|T]] | [[Amaedola/U|U]] | [[Amaedola/V|V]] | [[Amaedola/W|W]] | [[Amaedola/X|X]] | [[Amaedola/Y|Y]] | [[Amaedola/Z|Z]] {{Ondröita digital}} [[Kategori:Hada Nono Niha]] [[Kategori:Ondröita Nono Niha]] [[Kategori:Nias Heritage]] hsxt5d3bh1t7qohllgdhx02jm74xrgy Amaedola/M 0 4816 27781 2026-09-02T16:37:51Z Slaia 39 amaedola m 27781 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Amaedola/styles.css"/> <div class="amaedola"> # ''Mamunu te'u, böi tunu galasa.'' # ''Manaere-manaere ituwu ono'alawe, aso'a-aso'a ituwu onomatua.''<ref name="lahagu">Nifazaewe '''Atieli Lahagu''' ba [https://www.facebook.com/atieli.lhg Facebook]</ref> # ''Mana göi na ndra'ugö mogaele, mana göi na ndra'o mobio gahe.''<ref name="lahagu"/> # ''Mana hili na lakhao ba ahori, mendrua manö na ni'a ma'ökhö.'' # ''Mana hili salaŵa aruru, mana namö sebua alau gawu, mana namö fadölö tobali möi hohou.''<ref name="lahagu"/> # ''Mana zalaŵa, mana gere fakaole li na mohede.'' # ''[[wikt:nia:mangea-ngea|Mangea-ngea]] dödö mberua, me no iböbö ia ewo.'' {{Eluaha|nia|Hana lö ifa'eze ia zi no taŵa'ö, börö me oya manö ia ni'oguna'ö.}} # ''Mane malu Dahönagö sambua ihalö ba isaetagö. Hulö malu Daföfö'ö sambua ihalö ba iföfögö.'' # ''Mangelama lela ba mboha.'' # ''Manugu manu soyo, manugu manu soladari. Na sökhi atö ndra'ugö wamaukhu, sökhi atö ndra'ugö wamoto, ba lö ube'e ndra'ugö ö garawi, ba lö ube'e ndra'ugö ö moyo.''<ref name="faeryani">Nifazaewe '''Faeryani Bate'e''' ba [https://www.facebook.com/faeryani.batee.1 Facebook]</ref> # ''Mate nama mbö'ö, mane nifaudu mbawa lökhö. Mate i namagu, mane nibe ba mbawa deu.'' # ''Mate nilangö dugala, mate nilangö zilimo. Me lö dahania sanuwu tanö, me lö dahania sanuwu dao. Auri nilangö gawöni, auri nilangö gewo. Me so ndrahania sanuwu tanö, me so ndrahania sanuwu dao.''<ref name="lahagu"/> # ''Mate zöfu zita ba mbawi, mate zöfu haria ba duo sami.''<ref name="lahagu"/> # ''Me [[wikt:nia:akhozi|akhozi]] nomo ba Dumöri felezara [[wikt:nia:mamaböli|zamaböli]] ba felendrua göi [[wikt:nia:manöri-nöri|zanöri-nöri]].'' {{Eluaha|nia|Heŵa'ae ato niha samalua si sökhi ma samunu alitö ba simanö göi solau si lö sökhi samuhola alitö. Ba na si sökhi sa'atö nilauda ba lö'ö muhola ma zui lö alua zi lö sökhi andrö.}} # ''Mendrua wogaoni salaŵa. medölu wogaoni ere, me sangorifi simate.''<ref name="lahagu"/> # ''Mobelu nifö zökha, molarua nifö mböhö. Na lö ölu-ölu, na lö fatö-fatö, ba lö i'ila mofanö.''<ref name="lahagu"/> # ''Mobowo duru-duru, mowua söfö-söfö. Böi faudugö mbalö salöfö, so luo furi da'ö.'' # ''Mobowo godu hili, ba mowua lage ndraso. Gogowaya zabuso, la'oro i zolu'i gumo.'' # ''Mobowo lagae hili, mowua lagae ndraso, gogowaya zabuso, la'oro zolu'i gumo.'' # ''Mofanö gadulo mbisi, ha iŵaö wangoroisi. Mofanö gadulo waha, ha iŵaö wangombakha.'' # ''Mofökhödo mofökhö, sambua hie u'a tawö. Mogikhido, mogikhi, u'a zi sambua hie bawi.'' # ''Moledo gawu soboto gawöni, no tobali tödö lala sebolo, da'ö lala wangötö khö Laeno'o sitebai ehowu, Laeno'o sitebai manöi.'' # ''Molokhötö mbanua, aukhutö zino, tafaese-ese wangehao.''<ref name="lahagu"/> # ''Mowengu dödö zatua si lö ono, me'e dödö zatua si so ono, na fanema lira sifao hago-hago.''<ref name="lahagu"/> # ''Möido-möido ba khömö, famoloi khöda wökhö. Ae'e-ae'e ba khögu famoloi khöda mbekhu.''''<ref name="lahagu"/> # ''Möi miyöu, idou tugöu. Möi miraya, idou la'aya.'' {{Eluaha|nia|Gofu hezo numalö ba tetutu.}} # ''Mu'ao harimo, lö mondra'u.'' # ''Mu'ogöri mbaluguu böi söbi, foriti-riti manö.'' # ''Muhombo-hombo lö afi, manuge lö bagi mbisi.'' # ''Muhombo mburu kökö ha ba mbörö [[wikt:nia:muhöngö|humöngö]] ba [[wikt:nia:amozua|gamozua]] döhö manö.'' {{Eluaha|nia|Böi ha ba [[wikt:nia:famobörö|wamobörö]] tehöngö ba ba gamozua toröi manö, lö sa'ae gamatohulania.}} # ''Muhombo ngösi-ngösi, ba moloi zaso mbatö. Lö fa'angenu dödö, ba zi no uŵa'ö-ŵa'ö.''<ref name="lahagu"/> == Umbu == <references /> == Fabaliŵa lala == [[Amaedola|'''Olayama Gamaedola:''']] [[Amaedola/A|A]] | [[Amaedola/B|B]] | [[Amaedola/C|C]] | [[Amaedola/D|D]] | [[Amaedola/E|E]] | [[Amaedola/F|F]] | [[Amaedola/G|G]] | [[Amaedola/H|H]] | [[Amaedola/I|I]] | [[Amaedola/J|J]] | [[Amaedola/K|K]] | [[Amaedola/L|L]] | [[Amaedola/M|M]] | [[Amaedola/N|N]] | [[Amaedola/O|O]] | [[Amaedola/Ö|Ö]] | [[Amaedola/P|P]] | [[Amaedola/Q|Q]] | [[Amaedola/R|R]] | [[Amaedola/S|S]] | [[Amaedola/T|T]] | [[Amaedola/U|U]] | [[Amaedola/V|V]] | [[Amaedola/W|W]] | [[Amaedola/X|X]] | [[Amaedola/Y|Y]] | [[Amaedola/Z|Z]] {{Ondröita digital}} [[Kategori:Hada Nono Niha]] [[Kategori:Ondröita Nono Niha]] [[Kategori:Nias Heritage]] j4ebuybkmqd07givlwnr1ub9cdnkfh5 Amaedola/N 0 4817 27782 2026-09-02T16:38:13Z Slaia 39 amaedola n 27782 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Amaedola/styles.css"/> <div class="amaedola"> # ''Na adölö geu ba labe'e dela. Ba na abila ba labe'e fama'ö'ö.'' # ''Na afatö zi'öli so [[wikt:nia:ambukha|gambukha]] famadou, na afatö dödögu sinali [[wikt:nia:taŵa-hörö|daŵa hörögu]].''<ref>Nifazaewe '''Onesius Otenieli Daeli''' ba [https://www.facebook.com/esther.g.telaumbanua/posts/pfbid02DkRzbmeXoLHbd4LDwGqKapGoopCh3jM7xxqTfVSB3im2gRk2FMgKEL9FwZKSkEhkl Facebook], 8 Januari 2023 (faigi wanemalinia khö Esther Gloria Telaumbanua).</ref> # ''Na anau gambalada, ba tafadölö gaheda. Ba na adogo-dogo gambalada ba takandro'ö gaheda.''<ref name="lahagu">Nifazaewe '''Atieli Lahagu''' ba [https://www.facebook.com/atieli.lhg Facebook]</ref> # ''Na esolo geu, ba ebua waha-waha, na ebua zökha ba ebua mbea-bea.''<ref name="lahagu"/> # ''Na ha sara dödö, na ha sara li, ta'olikhe gaŵöni, ta'olae guli nasi.'' # ''Na itali zinali ono zalaŵa, tenga tagu-tagu mbawania, tagu-tagu mbawa nawönia.''<ref name="lahagu"/> # ''Nali woböwö ba cumba walalisa.'' {{Eluaha|nia|Hadia nibe'eda khö nawöda na lö mutakugö ba no [[wikt:nia:ewawa|ewawa]] manö.}} # ''Na lafaligoi zizai boto mbu ba zangila, ba iŵaö boto gawöni ha. Ba na lafaligoi i zizai boto gawöni, ba zi lö mangila, ba iŵaö boto mbu ha.''<ref name="lahagu"/> # ''Na lö faehagö waehagö, no'obu'u olögö-lögö ba dödögu, ba dödömö, ba dödö zitenga bö'ö, ba dödö zi so ba da'ö. Na no faehagö waehagö, hulö lae nitöfa'ö, ba dödögu ba dödömö, ba dödö zi tenga bö'ö, ba dödö zi so ba da'ö.''<ref name="lahagu"/> # ''Na lö so dekha so ene, lö so doi so manaze. Fa'u-fa'u ndramatua ba tödö gae ndra'alawe. Na so i zo dekha so ene, so zodoi, so manaze. Söfu zita ndramatua, söfu haria ndra'alawe.''<ref name="lahagu"/> # ''Na sökhi wangehao banua, na sökhi wangehao omo, oi agadölö gahe zagö, ohalu mbumbu nomo. Na lö atö sökhi wangehao banua, na lö sökhi wangehao omo, oi agabila gahe zagö, oi agaköi mbumbu nomo.''<ref name="lahagu"/> # ''Namo mbulu mbalikhi, namo mbulu go'o, si lö lokha atö so ba wa'aila ba zato.'' # ''Na moroi ba dödö wowengu, na moroi ba dödö we'e, ba idanö hörö ana'ate. Ba na tenga moroi ba dödö wowengu ba na tenga moroi ba dödö we'e, ba idanō hörö mogitö gae.'' # ''Na mu'ugu-ugu nomo ba wanga'azökhi, ba na farekha nono gara ba wangalösö.''<ref name="lahagu"/> # ''Na no abila mo'afi manu, na no aköi motalinga zi'u. Datatunö ia na orudu, datasao'ö ia na orahu. Lö asi si lö modulu, lö boto-boto duo si lö mo'otu.''<ref name="lahagu"/> # ''Na olotu lulu ba olotu luaha'' # ''Na so [[wikt:nia:abila|zabila]] so'afimanu, na so zaköi sotalingazi'u, ohe wamatunö ena'ö faudu, ohe ba zi sökhi fa'ohau-hau.''<ref>Nifazaewe '''Yas Harefa''', 14 Oktober 2023 ba Grup WA Membahas Bahasa Nias.</ref> # ''Na soroi ba dödö wowengu, na soroi ba dödö we'e, alua daŵa hörö ana'ate. Ba na tenga soroi ba dödö wowengu, ba na tenga moroi ba dödö we'e, alua daŵa hörö sogitö gae.'' # ''Na töra dania sumange, na töra dania böwö, ba so li aefa da'ö.''<ref name="lahagu"/> # ''Nifa'abe'e hucumou, ombuyu narö, ba abe'e hulu.''<ref name="lahagu"/> # ''Nifa'aboto mbowoa tanö. Hezo aboto ba da'ö toröi gakhökhöla.''<ref name="lahagu"/> # ''Nifa'alau helua, nifa'alau mbögi, alau mangandra-ngandrauli.''<ref name="lahagu"/> # ''Nifa'alau nazese, nifa'alau wune. Lö ma'iki lö me'e, tanömö wa'ebua mao'e.''<ref name="lahagu"/> # ''Nifamahalö takhi-takhi, nifamahalö la'edo. Na lö mutehe, na lö mufesokho, ba lö naha danga fa'aro.''<ref name="faeryani">Nifazaewe '''Faeryani Bate'e''' ba [https://www.facebook.com/faeryani.batee.1 Facebook]</ref> # ''Nifamözi aramba nifamözi tutu, böi bulö-bulö'ö ba hagu.'' # ''Nifamözi ulö ngalai wakhe, mate gulö ba lö adudu lai wakhe. Nifondröbi bu ba hamo, aheta mbu, ba lö adudu hamo.''<ref name="lahagu"/> # ''Nifanaba bulu wakhe ndrawa, nirahu-rahugö.''<ref name="lahagu"/> # ''Nifemanga harita ndrawa, sambua ofetu, sambua ana.'' # ''Nifemanga mao, nihene-hene zinga'' # ''Nifemanga zilatao, oföna ua ifakhölö ia, awena i'a gönia.'' Ba nifemanga waelo, ifatugu manö ia wondrou gi'onia.'' # ''Nifo'awi-awi galasa, nifosaembu-saembu laowömaru. No latanö mbörö labini'ö hogu, hatö talu lafabaya-baya'ö khögu.'' # ''Nifo'awi-awi lahagu, no i'orodugö hogu fabaya mbörö ba ifabaya-baya'ö khögu dalu.'' # ''Nifo'idanö ndrekha lö alö, nifo'idanö ndrao lö ogo'ö. Döfi deu döfi lökhö, lö isöndra mamalö.''<ref name="lahagu"/> # ''Nifolöwösi nagole, obou hunö, nofolöwösi töla isika lae-laenia.'' # ''Nifofanö guro iwuwu. Nifofanö hambae ibe hulu.''<ref name="faeryani"/> # ''Nifofanö mbawi lalu, hezo nihundragö da'io, ba ihundragö ahe.''<ref name="lahagu"/> # ''Nifowuwusi bawa lösu, nifakifu.''<ref name="lahagu"/> # ''Niha mbanua la'izu, öri mbanua gundru. Si no aetu-aetu, lafuli lazofu-zofu.''<ref name="lahagu"/> # ''Niha si tobali bekhu, lö i'a nasio, i'a gawu. Niha si tobali bekhu, lö i'a wakhe, i'a dambu.''<ref name="lahagu"/> # ''Niha sonekhe mangalui lala, sambö tödö manandraŵa.'' # ''Nitaba ba wa'alio, nitaba ba wa'aösö, aeru-aeru zi matonga, bötö-bötö zi föfö.''<ref>Nifazaewe '''Ama Marcel Zebua''' ba [https://www.facebook.com/share/r/cjEC1o3jpvfq7Svc/?mibextid=oFDknk Facebook],17 September 2024.</ref> {{Eluaha|nia|Halöŵö nilau ba wa'alio-lio ba amozuania lö sökhi.}} # ''No abasö ba ihawui nasa teu.'' # ''No abila aöndrö, no aköi lö sadölö. No tekuru tekörö, lua-luania teköröbu tegaölö.''<ref name="faeryani"/> # ''No atoru luo, ba no aekhu mbawa. Andrö sibai lö oroma, daru gadi ni'obawa, ba nomo zi mate niha.'' # ''No fangai mbörö dowua, no fangai mbörö nohi, so yaŵa zi [[wikt:nia:fadege|fadege]], no fakhai mbörö hakhi.''<ref>Nifazaewe '''Titin Cianak Niasbatak''' ba [https://www.facebook.com/titin.canacceluargamiscin/posts/pfbid02UzCUrotVyHYRKCuqdgUQrb67YEtGarrFDMEWG911GzKhG5ZPSZC2JLsBBRJrd12el Facebook], 29 September 2023.</ref> # ''No fataba talu dundröni, no fabali mbu dowi-towi. No aheta ba mbagi zimate, no tofali ba mbagi zauri.''<ref name="lahagu"/> # ''Norogu gasö matua, noromö toga tuo. Tafaföfö na anau, tafabea na esolo.''<ref name="lahagu"/> # ''No tebulö huku föna, no tebua huku ma'e. Na mate ahulö ndramatua, na mate alio ndra'alawe.'' == Umbu == <references /> == Fabaliŵa lala == [[Amaedola|'''Olayama Gamaedola:''']] [[Amaedola/A|A]] | [[Amaedola/B|B]] | [[Amaedola/C|C]] | [[Amaedola/D|D]] | [[Amaedola/E|E]] | [[Amaedola/F|F]] | [[Amaedola/G|G]] | [[Amaedola/H|H]] | [[Amaedola/I|I]] | [[Amaedola/J|J]] | [[Amaedola/K|K]] | [[Amaedola/L|L]] | [[Amaedola/M|M]] | [[Amaedola/N|N]] | [[Amaedola/O|O]] | [[Amaedola/Ö|Ö]] | [[Amaedola/P|P]] | [[Amaedola/Q|Q]] | [[Amaedola/R|R]] | [[Amaedola/S|S]] | [[Amaedola/T|T]] | [[Amaedola/U|U]] | [[Amaedola/V|V]] | [[Amaedola/W|W]] | [[Amaedola/X|X]] | [[Amaedola/Y|Y]] | [[Amaedola/Z|Z]] {{Ondröita digital}} [[Kategori:Hada Nono Niha]] [[Kategori:Ondröita Nono Niha]] [[Kategori:Nias Heritage]] 2nd3z65d3c0q5dwfqmnyyu6ya6imc1x Amaedola/O 0 4818 27783 2026-09-02T16:38:39Z Slaia 39 amaedola o 27783 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Amaedola/styles.css"/> <div class="amaedola"> # ''O'aya ine töi lölö mbanio, o'aya ine töi wofo hamo. Ba da'ö khönia owulo zikhö wora, ba da'ö oi owulo zikhö no.''<ref name="lahagu">Nifazaewe '''Atieli Lahagu''' ba [https://www.facebook.com/atieli.lhg Facebook]</ref> # ''Obelu nifö [[wikt:nia:sökha|zökha]] olarua waha [[wikt:nia:böhö|mböhö]].'' {{Eluaha|nia|Na lö ölu-ölu ba na lö fatö-fatö ba tegölu-gölu manö lö mo'ahonoa ia.}} # ''Obou hakhi geu, obou hasi firö. Hadia sibai zi lö obou ba götömö, ha folo'ö li zokhö.''<ref name="faeryani">Nifazaewe '''Faeryani Bate'e''' ba [https://www.facebook.com/faeryani.batee.1 Facebook]</ref> # ''Ofanö satana, ofanö afökha, da'alö zogobu'u.'' (Amaedola Nias Tengah) # ''Oföna mukoko awena mururu.''{{Eluaha|nia|No alua awena terongo.}} # ''Oi mo'ono mbawi lö waro'a, mangadulo manu lö gadao. Oi fawura bu'u zigelo, ba ahori ikhai fötö waelo.''<ref name="lahagu"/> # ''Okiri nikhu gogowaya, alea hörö wötö, wamaigi-maigi gö zo'ö.''<ref name="lahagu"/> # ''Omböila totoa, omböila akhe. Na labe'e ba danga zonekhe ba ibali'ö afore.''<ref name="lahagu"/> # ''Ono gae mbanua, ono gae tawö. Da'ö sibai wa'atabö me hönö zalölö hörö.''<ref name="lahagu"/> # ''Ono manawambanua, ono manawadanö, awena ifolalai ifowa'a ba danö.''<ref name="lahagu"/> # ''Ono wörögi ana'a, ono wörögi firö. Böi tibo'ö ba danö, fangönau na inötö.''<ref name="lahagu"/> # ''Ono ziharia kiki, sia'a no möi siakhi. Ono ziharia kaka, siakhi no möi sia'a.''<ref name="lahagu"/> # ''Owöhö-wöhö mbelugia idimba-dimba wesunia. Atua-tua i garaŵi, ifaliö ba mbaginia monö si siŵa wenali.'' # ''Oya wofo bö'ö humöngö, oya wofo mbanua fariawö. Ha buyuwu zangöndru laöhö, ha tugöu zi mörö ma'ökhö.''<ref name="lahagu"/> == Umbu == <references /> == Fabaliŵa lala == [[Amaedola|'''Olayama Gamaedola:''']] [[Amaedola/A|A]] | [[Amaedola/B|B]] | [[Amaedola/C|C]] | [[Amaedola/D|D]] | [[Amaedola/E|E]] | [[Amaedola/F|F]] | [[Amaedola/G|G]] | [[Amaedola/H|H]] | [[Amaedola/I|I]] | [[Amaedola/J|J]] | [[Amaedola/K|K]] | [[Amaedola/L|L]] | [[Amaedola/M|M]] | [[Amaedola/N|N]] | [[Amaedola/O|O]] | [[Amaedola/Ö|Ö]] | [[Amaedola/P|P]] | [[Amaedola/Q|Q]] | [[Amaedola/R|R]] | [[Amaedola/S|S]] | [[Amaedola/T|T]] | [[Amaedola/U|U]] | [[Amaedola/V|V]] | [[Amaedola/W|W]] | [[Amaedola/X|X]] | [[Amaedola/Y|Y]] | [[Amaedola/Z|Z]] {{Ondröita digital}} [[Kategori:Hada Nono Niha]] [[Kategori:Ondröita Nono Niha]] [[Kategori:Nias Heritage]] ptskapwni05h7wzdoqb27ycvzychtnd Amaedola/Ö 0 4819 27784 2026-09-02T16:39:01Z Slaia 39 amaedola ö 27784 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Amaedola/styles.css"/> <div class="amaedola"> # ''Ömö zalaŵa woligi-ligi, ömö zatua wamogö li. Faböi fatiti mbu'u falisi, faböi fatendre ahe zanari.''<ref name="lahagu">Nifazaewe '''Atieli Lahagu''' ba [https://www.facebook.com/atieli.lhg Facebook]</ref> # ''Öfaligoi zi izai boto bu ba zangila, ba izai boto gawöni ba dödönia. Ba öfaligoi zi izai boto gawöni ba zi lö mangila , ba ha izai boto mbu ba dödönia.''<ref name="faeryani">Nifazaewe '''Faeryani Bate'e''' ba [https://www.facebook.com/faeryani.batee.1 Facebook]</ref> == Umbu == <references /> == Fabaliŵa lala == [[Amaedola|'''Olayama Gamaedola:''']] [[Amaedola/A|A]] | [[Amaedola/B|B]] | [[Amaedola/C|C]] | [[Amaedola/D|D]] | [[Amaedola/E|E]] | [[Amaedola/F|F]] | [[Amaedola/G|G]] | [[Amaedola/H|H]] | [[Amaedola/I|I]] | [[Amaedola/J|J]] | [[Amaedola/K|K]] | [[Amaedola/L|L]] | [[Amaedola/M|M]] | [[Amaedola/N|N]] | [[Amaedola/O|O]] | [[Amaedola/Ö|Ö]] | [[Amaedola/P|P]] | [[Amaedola/Q|Q]] | [[Amaedola/R|R]] | [[Amaedola/S|S]] | [[Amaedola/T|T]] | [[Amaedola/U|U]] | [[Amaedola/V|V]] | [[Amaedola/W|W]] | [[Amaedola/X|X]] | [[Amaedola/Y|Y]] | [[Amaedola/Z|Z]] {{Ondröita digital}} [[Kategori:Hada Nono Niha]] [[Kategori:Ondröita Nono Niha]] [[Kategori:Nias Heritage]] ijhs48g392qk8kpb97mykyk38qah0g0 Amaedola/R 0 4820 27785 2026-09-02T16:39:27Z Slaia 39 amaedola r 27785 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Amaedola/styles.css"/> <div class="amaedola"> <!-- SURA ZINURAMÖ AEFA DA'A TOU --> # ''Raya so zibaya, yöu mböla danö; lafahea lafataya, lafaföfö zilötö danö.'' {{Eluaha|nia|Aekhu hadia ia ba wahasara dödö, heŵa'ae no fabali-bali nahia. Börö me ha sambua gohitö dödö ba tola alua ia fao fahasara dödö.}} # ''Rusa-rusa manu si'awa, lö idou gönia ba lö i'a, me bekhu zitambai hölia zame'awa.''<ref name="lahagu">Nifazaewe '''Atieli Lahagu''' ba [https://www.facebook.com/atieli.lhg Facebook]</ref> <!-- SURA ZINURAMÖ YAŴA DA'A. BÖI BUNU TOU DA'A --> == Umbu == <references /> == Fabaliŵa lala == [[Amaedola|'''Olayama Gamaedola:''']] [[Amaedola/A|A]] | [[Amaedola/B|B]] | [[Amaedola/C|C]] | [[Amaedola/D|D]] | [[Amaedola/E|E]] | [[Amaedola/F|F]] | [[Amaedola/G|G]] | [[Amaedola/H|H]] | [[Amaedola/I|I]] | [[Amaedola/J|J]] | [[Amaedola/K|K]] | [[Amaedola/L|L]] | [[Amaedola/M|M]] | [[Amaedola/N|N]] | [[Amaedola/O|O]] | [[Amaedola/Ö|Ö]] | [[Amaedola/P|P]] | [[Amaedola/Q|Q]] | [[Amaedola/R|R]] | [[Amaedola/S|S]] | [[Amaedola/T|T]] | [[Amaedola/U|U]] | [[Amaedola/V|V]] | [[Amaedola/W|W]] | [[Amaedola/X|X]] | [[Amaedola/Y|Y]] | [[Amaedola/Z|Z]] {{Ondröita digital}} [[Kategori:Hada Nono Niha]] [[Kategori:Ondröita Nono Niha]] [[Kategori:Nias Heritage]] 76wyd2o7kam24eluy46rqjh0e80uyn8 Amaedola/S 0 4821 27786 2026-09-02T16:39:49Z Slaia 39 amaedola s 27786 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Amaedola/styles.css"/> <div class="amaedola"> # ''Sabila gae, saköi dalö. Böi lau röröu wangadölö, ikana hörömö gitö.''<ref name="lahagu">Nifazaewe '''Atieli Lahagu''' ba [https://www.facebook.com/atieli.lhg Facebook]</ref> # ''Sabölö ka'u ba mbanua, ebua dödögu lö alua. Sabölö ka'u ba halama, ebua dödögu na fasala.''<ref name="faeryani">Nifazaewe '''Faeryani Bate'e''' ba [https://www.facebook.com/faeryani.batee.1 Facebook]</ref> # ''Sadölö limbu mbaeŵa, saköi limbu guro. Awai andrö zata'udo, limbu hambae manikaoro.''<ref name="lahagu"/> # ''Sagörö mbulu mbala ba mbawagu, sagölu mbulu damo ba dangagu, sara nono mbalatu ba löwi-löwigu, ahori ifalökhaisi bakha narö wahagu, noa khögu löhedegu.'' # ''Salukhö manga gate, itötölö abe'e. Salukhö manga guto, itötölö owulo.''<ref name="lahagu"/> # ''Samaöndrö bölödi,<ref>bölödi: perangkap babi hutan.</ref> ihede-hede'ö mbölödinia<ref>bölödi: mantra</ref>; itörö böhö daole-daole, dou'ö zu'au, tutu galogo; itörö sökha salaŵa ikhu, wuwu zu'au, tutu dawulu galogo; itörö laosi kiwi, lulu zu'au, tuo dawulu galogo.'' # ''Sambua kata göda böra, sara göda ono zökha. Böi tawuwu böi taböda, me faoma nilau dödöda.''<ref name="lahagu"/> # ''Samösa zimanga na'a, ba samösa zigöna gitö.'' # ''Sangötö idanö sangötö molö, böi keŵaisi wanörö, hasambua döi wa'abasö.''<ref name="lahagu"/> # ''Sani'o tugala, lito zi tetaru ba lito göi zazizi.''<ref name="lahagu"/> # ''Sara dödö galökö, dua dödö manu danö. Sara tö ba ngai da'ö, zi tekuru zi tekörö, sobu mbewe löhö-löhö.''<ref name="lahagu"/> # ''Sara gehomo, sara ndriŵa, faoma laso-lasora nawöra.''<ref name="lahagu"/> # ''Sara hao ana'a, sara hao firö, ta'irö'ö zadölö, tatibo'ö zagakiŵö.''{{Eluaha|nia|Böi ta'ozaragö ba böi tatörö tödö gamuata si lö sökhi. Amuata satulö da'ö nirorogö, ni'irö'ö.}} # ''Si fafuka helua, si fafuka bögi. Fatua lö öbözi, faigi ngai fatambai.''<ref name="lahagu"/> # ''Sara dödö galökö, dua dödö manu danö. Sara niwaele-waele, dua nibini-bini'ö. Sara tö ba ngai da'ö zi tekuru zi tekörö, so bu mbeewe löhö-löhö.''<ref name="faeryani"/> # ''Sara idanö, ba sambua ugu-ugu sambua mbanua, ba sambua mbua-bua.''<ref name="lahagu"/> # ''Sara moi ba sara mua, la'orudugö ma'adua.''<ref name="lahagu"/> # ''Sigi-sigi no, sadumba me ataha, ba sadumba göi me asoso.'' # ''Sigölu mbowoa gögu, boroe dölö-tölögu. Ofanö na so gögu, aine na so halöŵögu.''<ref name="lahagu"/> # ''Sigu ba gambölö, lagia ba gabera, si so ba ngai zamade'a.''<ref name="lahagu"/> # ''Sikoli ba nasi, sara waŵa ba mangawuli. Sikoli ba hörö newali sagötö tanö lö fasai.''<ref>Andrew Beatty, ''Society and Exchange in Nias'', 1992, nga'örö 20.</ref> # ''Sikhö-sikhö tea-tea talului wahea-hea. Sikhö-sikhö talaho, talului waoso-waoso.''<ref name="lahagu"/> # ''Silatao safusi silatao soyo latuli'ö ö [[wikt:nia:fötö|wötö]] si lö fao ba wamöbö. Eu si [[wikt:nia:daha|faraha]], eu sifaremo, latuli'ö ba [[wikt:nia:baho|mbaho]] na lö fagölö wa'adölö. '' {{Eluaha|nia|Asese ta'ila ba niha si lö fao-fao wahasara dödö khö nawönia, no göi fabörö-börö manö ia khö nawönia.}} # ''Si lö fakhai ba zuhe nakhe, fakhai ba zuhe la'ore. Si lö fasaule ba gasö dete, ba fasaule ba gasö hambo.'' (Amaedola Nias Tengah) # ''Silu sitöra sumbölö afasi, ha sowöhö zi lö möi ba zisökhi.'' {{Eluaha|nia|Silötolalö'ö möi ba zi sökhi niha. Ha niha sowölö-ölö.}} # ''Simanga howu hao, inganga-nganga bawa, ba irongo-rongo talinga.'' # ''Simanö na [[wikt:nia:hino|hino]] [[wikt:nia:gumo|mogumo]] golalu, simanö na hino [[wikt:nia:doi|ndroi]] daleanu. Lakhao mbanio fabaya ölömbu, [[wikt:nia:manutu|latutu]] lada farahu mbulu.'' {{Eluaha|nia|Na inötö so, ba labe'e manö zahori dölara niha.}} # ''Simatua garaŵi, iti'ini dödö lala.'' # ''Sinaragelea safusi angango, lö tebulö-bulö ya'ia ya'ia manö.'' # ''Si no aetu tahalö, si lö aetu tabase'ö.'' # ''Sinörö gelea safusi angango. Lö dou'ö-dou'ölö, siya'ia-ya'ia no.''<ref name="lahagu"/> # ''Sinunga yae gomboyu, sinunga yae ndraölö, me lö sinunga eu bö'ö.''<ref name="lahagu"/> # ''Si oföna aduwa akho, da'ö zi oföna awai belewa.'' # ''Sirahi ngai mbanua, sirahi ngai danö. Si mate nihese-hese, me no la'ila marase.''<ref name="faeryani"/> # ''Si tekuru si tekörö, so bu mbewe löhö-löhö.''<ref name="lahagu"/> # ''Siŵa zi manga mbua manaze.''<ref name="faeryani"/> # ''So doho, ba dozi bu'u hili, so nono laosi.'' # ''Sofanö ba gawu, sofanö baene, tafaoma fabalu lahe.''<ref name="lahagu"/> # ''Solalau niasa, solalau tufo. Ha elungu ba mböröta, ba elungu ba hogu.'' # ''So mbekhu salömö sahani, bekhu sangolembai ahe zauri, bakhu zahöndrö si so ba ngöfi.''<ref name="lahagu"/> # ''Sondröbi no'eu sondröbi gasö. Böi tasöbi furi, tahötöi talulugö manö.''''<ref name="lahagu"/> # ''Sonowi ba na'ai, sökhi mbua sökhi ngalai, tafatete tafandrai.''<ref name="lahagu"/> # ''Sökhi atö wanou'ö, sökhi atö wame'e, ami sibai moroi ba wöli-wöli gae. Na lö sökhi atö wanou'ö, na lö sökhi atö wame'e, afeto moroi ba gawökhu, afoe moroi ba dödö gae.''<ref name="lahagu"/> # ''Sökhi itörö lalania silumana, moroi ba zo ana'a sabila lala.''<ref>[https://id.scribd.com/document/446577593/50-KATA-AMAEDOLA-NIAS-DESA-HILISONDREKHA/ Amaedola Nias Desa Hilisondrekha], mufaigi me 21 November 2025.</ref> # ''Sökhi na fandröu-ndröu mbambatö, sökhi na fandröu-ndröu la'o. Gabua-bua na ero möi, gabua-bua na ero so.''<ref name="lahagu"/> # ''Sökhi na aeru, moroi na aetu.''<ref name="lahagu"/> # ''Sökhi nifabu'u ba [[wikt:nia:anano|ganano]] moroi ba ni fabu'u ba mbörö [[wikt:nia:tui|zui]].'' {{Eluaha|nia|Sökhi na lafatunö ua hadia ia ba niha, ena'ö la'ila ba aboto ba dödöra, moroi na lafatunö ia ba zi lö la'ila niha.}} # ''Sökhi niŵaö ba gangango moroi ba niŵaö ba tu'i-tu'i.'' (Amaedola Nias Tengah) # ''Sökhi niŵaö zatua, amuhu-muhua belu matua. Lö sökhi niŵaö ndraono, aböu-böu gazö-gazö.''<ref name="lahagu"/> # ''Sökhi mate moroi aila.'' {{Eluaha|nia|Tandrofö sibai hezo manö gaoloma dödönia. Itehe mate ena'ö alua.}} # ''Sökhi wame'e sökhi wanou'ö, awai zimörö zimate. # ''Sumangegu öbe yaŵa, sumangeu ufazaŵa.'' # ''Si fafuka ono helua, si fafuka ono mbögi atö tola öbözi öfaigi ua ngai fatambai.'' <ref>Nifazaewe '''Pak Wita Gea''' ba [https://www.facebook.com/reel/2383665732375876 Facebook], 31 Juli 2026</ref> == Umbu == <references /> == Fabaliŵa lala == [[Amaedola|'''Olayama Gamaedola:''']] [[Amaedola/A|A]] | [[Amaedola/B|B]] | [[Amaedola/C|C]] | [[Amaedola/D|D]] | [[Amaedola/E|E]] | [[Amaedola/F|F]] | [[Amaedola/G|G]] | [[Amaedola/H|H]] | [[Amaedola/I|I]] | [[Amaedola/J|J]] | [[Amaedola/K|K]] | [[Amaedola/L|L]] | [[Amaedola/M|M]] | [[Amaedola/N|N]] | [[Amaedola/O|O]] | [[Amaedola/Ö|Ö]] | [[Amaedola/P|P]] | [[Amaedola/Q|Q]] | [[Amaedola/R|R]] | [[Amaedola/S|S]] | [[Amaedola/T|T]] | [[Amaedola/U|U]] | [[Amaedola/V|V]] | [[Amaedola/W|W]] | [[Amaedola/X|X]] | [[Amaedola/Y|Y]] | [[Amaedola/Z|Z]] {{Ondröita digital}} [[Kategori:Hada Nono Niha]] [[Kategori:Ondröita Nono Niha]] [[Kategori:Nias Heritage]] b2qvru1axo5jlmhxn85xc3psr45l31z 27793 27786 2026-09-03T09:15:00Z Slaia 39 27793 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Amaedola/styles.css"/> <div class="amaedola"> # ''Sabila gae, saköi dalö. Böi lau röröu wangadölö, ikana hörömö gitö.''<ref name="lahagu">Nifazaewe '''Atieli Lahagu''' ba [https://www.facebook.com/atieli.lhg Facebook]</ref> # ''Sabölö ka'u ba mbanua, ebua dödögu lö alua. Sabölö ka'u ba halama, ebua dödögu na fasala.''<ref name="faeryani">Nifazaewe '''Faeryani Bate'e''' ba [https://www.facebook.com/faeryani.batee.1 Facebook]</ref> # ''Sadölö limbu mbaeŵa, saköi limbu guro. Awai andrö zata'udo, limbu hambae manikaoro.''<ref name="lahagu"/> # ''Sagörö mbulu mbala ba mbawagu, sagölu mbulu damo ba dangagu, sara nono mbalatu ba löwi-löwigu, ahori ifalökhaisi bakha narö wahagu, noa khögu löhedegu.'' # ''Salukhö manga gate, itötölö abe'e. Salukhö manga guto, itötölö owulo.''<ref name="lahagu"/> # ''Samaöndrö bölödi,<ref>bölödi: perangkap babi hutan.</ref> ihede-hede'ö mbölödinia<ref>bölödi: mantra</ref>; itörö böhö daole-daole, dou'ö zu'au, tutu galogo; itörö sökha salaŵa ikhu, wuwu zu'au, tutu dawulu galogo; itörö laosi kiwi, lulu zu'au, tuo dawulu galogo.'' # ''Sambua mbanua ba sambua mbua-bua.'' {{Eluaha|id|Lain lubuk lain ikannya.}} # ''Sambua kata göda böra, sara göda ono zökha. Böi tawuwu böi taböda, me faoma nilau dödöda.''<ref name="lahagu"/> # ''Samösa zimanga na'a, ba samösa zigöna gitö.'' # ''Sangötö idanö sangötö molö, böi keŵaisi wanörö, hasambua döi wa'abasö.''<ref name="lahagu"/> # ''Sani'o tugala, lito zi tetaru ba lito göi zazizi.''<ref name="lahagu"/> # ''Sara dödö galökö, dua dödö manu danö. Sara tö ba ngai da'ö, zi tekuru zi tekörö, sobu mbewe löhö-löhö.''<ref name="lahagu"/> # ''Sara gehomo, sara ndriŵa, faoma laso-lasora nawöra.''<ref name="lahagu"/> # ''Sara hao ana'a, sara hao firö, ta'irö'ö zadölö, tatibo'ö zagakiŵö.''{{Eluaha|nia|Böi ta'ozaragö ba böi tatörö tödö gamuata si lö sökhi. Amuata satulö da'ö nirorogö, ni'irö'ö.}} # ''Si fafuka helua, si fafuka bögi. Fatua lö öbözi, faigi ngai fatambai.''<ref name="lahagu"/> # ''Sara dödö galökö, dua dödö manu danö. Sara niwaele-waele, dua nibini-bini'ö. Sara tö ba ngai da'ö zi tekuru zi tekörö, so bu mbeewe löhö-löhö.''<ref name="faeryani"/> # ''Sara idanö, ba sambua ugu-ugu sambua mbanua, ba sambua mbua-bua.''<ref name="lahagu"/> {{Eluaha|id|Lain lubuk lain ikannya.}} # ''Sara moi ba sara mua, la'orudugö ma'adua.''<ref name="lahagu"/> # ''Sigi-sigi no, sadumba me ataha, ba sadumba göi me asoso.'' # ''Sigölu mbowoa gögu, boroe dölö-tölögu. Ofanö na so gögu, aine na so halöŵögu.''<ref name="lahagu"/> # ''Sigu ba gambölö, lagia ba gabera, si so ba ngai zamade'a.''<ref name="lahagu"/> # ''Sikoli ba nasi, sara waŵa ba mangawuli. Sikoli ba hörö newali sagötö tanö lö fasai.''<ref>Andrew Beatty, ''Society and Exchange in Nias'', 1992, nga'örö 20.</ref> # ''Sikhö-sikhö tea-tea talului wahea-hea. Sikhö-sikhö talaho, talului waoso-waoso.''<ref name="lahagu"/> # ''Silatao safusi silatao soyo latuli'ö ö [[wikt:nia:fötö|wötö]] si lö fao ba wamöbö. Eu si [[wikt:nia:daha|faraha]], eu sifaremo, latuli'ö ba [[wikt:nia:baho|mbaho]] na lö fagölö wa'adölö. '' {{Eluaha|nia|Asese ta'ila ba niha si lö fao-fao wahasara dödö khö nawönia, no göi fabörö-börö manö ia khö nawönia.}} # ''Si lö fakhai ba zuhe nakhe, fakhai ba zuhe la'ore. Si lö fasaule ba gasö dete, ba fasaule ba gasö hambo.'' (Amaedola Nias Tengah) # ''Silu sitöra sumbölö afasi, ha sowöhö zi lö möi ba zisökhi.'' {{Eluaha|nia|Silötolalö'ö möi ba zi sökhi niha. Ha niha sowölö-ölö.}} # ''Simanga howu hao, inganga-nganga bawa, ba irongo-rongo talinga.'' # ''Simanö na [[wikt:nia:hino|hino]] [[wikt:nia:gumo|mogumo]] golalu, simanö na hino [[wikt:nia:doi|ndroi]] daleanu. Lakhao mbanio fabaya ölömbu, [[wikt:nia:manutu|latutu]] lada farahu mbulu.'' {{Eluaha|nia|Na inötö so, ba labe'e manö zahori dölara niha.}} # ''Simatua garaŵi, iti'ini dödö lala.'' # ''Sinaragelea safusi angango, lö tebulö-bulö ya'ia ya'ia manö.'' # ''Si no aetu tahalö, si lö aetu tabase'ö.'' # ''Sinörö gelea safusi angango. Lö dou'ö-dou'ölö, siya'ia-ya'ia no.''<ref name="lahagu"/> # ''Sinunga yae gomboyu, sinunga yae ndraölö, me lö sinunga eu bö'ö.''<ref name="lahagu"/> # ''Si oföna aduwa akho, da'ö zi oföna awai belewa.'' # ''Sirahi ngai mbanua, sirahi ngai danö. Si mate nihese-hese, me no la'ila marase.''<ref name="faeryani"/> # ''Si tekuru si tekörö, so bu mbewe löhö-löhö.''<ref name="lahagu"/> # ''Siŵa zi manga mbua manaze.''<ref name="faeryani"/> # ''So doho, ba dozi bu'u hili, so nono laosi.'' # ''Sofanö ba gawu, sofanö baene, tafaoma fabalu lahe.''<ref name="lahagu"/> # ''Solalau niasa, solalau tufo. Ha elungu ba mböröta, ba elungu ba hogu.'' # ''So mbekhu salömö sahani, bekhu sangolembai ahe zauri, bakhu zahöndrö si so ba ngöfi.''<ref name="lahagu"/> # ''Sondröbi no'eu sondröbi gasö. Böi tasöbi furi, tahötöi talulugö manö.''''<ref name="lahagu"/> # ''Sonowi ba na'ai, sökhi mbua sökhi ngalai, tafatete tafandrai.''<ref name="lahagu"/> # ''Sökhi atö wanou'ö, sökhi atö wame'e, ami sibai moroi ba wöli-wöli gae. Na lö sökhi atö wanou'ö, na lö sökhi atö wame'e, afeto moroi ba gawökhu, afoe moroi ba dödö gae.''<ref name="lahagu"/> # ''Sökhi itörö lalania silumana, moroi ba zo ana'a sabila lala.''<ref>[https://id.scribd.com/document/446577593/50-KATA-AMAEDOLA-NIAS-DESA-HILISONDREKHA/ Amaedola Nias Desa Hilisondrekha], mufaigi me 21 November 2025.</ref> # ''Sökhi na fandröu-ndröu mbambatö, sökhi na fandröu-ndröu la'o. Gabua-bua na ero möi, gabua-bua na ero so.''<ref name="lahagu"/> # ''Sökhi na aeru, moroi na aetu.''<ref name="lahagu"/> # ''Sökhi nifabu'u ba [[wikt:nia:anano|ganano]] moroi ba ni fabu'u ba mbörö [[wikt:nia:tui|zui]].'' {{Eluaha|nia|Sökhi na lafatunö ua hadia ia ba niha, ena'ö la'ila ba aboto ba dödöra, moroi na lafatunö ia ba zi lö la'ila niha.}} # ''Sökhi niŵaö ba gangango moroi ba niŵaö ba tu'i-tu'i.'' (Amaedola Nias Tengah) # ''Sökhi niŵaö zatua, amuhu-muhua belu matua. Lö sökhi niŵaö ndraono, aböu-böu gazö-gazö.''<ref name="lahagu"/> # ''Sökhi mate moroi aila.'' {{Eluaha|nia|Tandrofö sibai hezo manö gaoloma dödönia. Itehe mate ena'ö alua.}} # ''Sökhi wame'e sökhi wanou'ö, awai zimörö zimate. # ''Sumangegu öbe yaŵa, sumangeu ufazaŵa.'' # ''Si fafuka ono helua, si fafuka ono mbögi atö tola öbözi öfaigi ua ngai fatambai.'' <ref>Nifazaewe '''Pak Wita Gea''' ba [https://www.facebook.com/reel/2383665732375876 Facebook], 31 Juli 2026</ref> == Umbu == <references /> == Fabaliŵa lala == [[Amaedola|'''Olayama Gamaedola:''']] [[Amaedola/A|A]] | [[Amaedola/B|B]] | [[Amaedola/C|C]] | [[Amaedola/D|D]] | [[Amaedola/E|E]] | [[Amaedola/F|F]] | [[Amaedola/G|G]] | [[Amaedola/H|H]] | [[Amaedola/I|I]] | [[Amaedola/J|J]] | [[Amaedola/K|K]] | [[Amaedola/L|L]] | [[Amaedola/M|M]] | [[Amaedola/N|N]] | [[Amaedola/O|O]] | [[Amaedola/Ö|Ö]] | [[Amaedola/P|P]] | [[Amaedola/Q|Q]] | [[Amaedola/R|R]] | [[Amaedola/S|S]] | [[Amaedola/T|T]] | [[Amaedola/U|U]] | [[Amaedola/V|V]] | [[Amaedola/W|W]] | [[Amaedola/X|X]] | [[Amaedola/Y|Y]] | [[Amaedola/Z|Z]] {{Ondröita digital}} [[Kategori:Hada Nono Niha]] [[Kategori:Ondröita Nono Niha]] [[Kategori:Nias Heritage]] dsous0cvrsswsyq1p5w3ppa7a52vk21 Amaedola/T 0 4822 27787 2026-09-02T16:40:12Z Slaia 39 amaedola t 27787 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Amaedola/styles.css"/> <div class="amaedola"> # ''Tafaföfö na enau, tafahea na esolo.'' (Amaedola Nias Tengah) # ''Tafalala-lala ba aekhu ba lala, tafalili-lili ba aekhu ba hili.''<ref name="lahagu">Nifazaewe '''Atieli Lahagu''' ba [https://www.facebook.com/atieli.lhg Facebook]</ref> # ''Tafalala ho'ae, tafakao manö-manö, ba no sa ifurui fa'alö'ö.''<ref name="lahagu"/> # ''Tafao belu, tafao ba'e. Tafasinga mbaluse, ena'ö fao ita wa'amate.''<ref name="lahagu"/> # ''Talafo alaŵa wondro tewuka ba alau nasu mbanua. Talafo adogo göi wondro tewuka ba alau zigelo danö.''<ref name="faeryani">Nifazaewe '''Faeryani Bate'e''' ba [https://www.facebook.com/faeryani.batee.1 Facebook]</ref> # ''Talifusö ita ba döwa gae soso. Ba na ba döwa wani, ba niha bö'ö ita.''''<ref name="lahagu"/> # ''Talimbo göu talimbo gögu. Talimbo nisöndra nawögu zangai banio bakha dödögu, zangai ma'ae guli hörögu wamaigi-maigi gö nawögu.''<ref name="lahagu"/> # ''Tandrösa nangi geu sebua.''<ref name="faeryani"/> # ''Ta'osara'ö gafore, ta'osambua'ö zumba wakhe.'' (Amaedola Nias Tengah) # ''Taria fadoli falö alulu, taria fo'alulua falö aetu.'' # ''Tasawö zinata mbawa namada. Sinata mbawada ba tebai tasawö.''<ref name="faeryani"/> # ''Tawö-tawö [[wikt:nia:uo|uo]], na tatölö ba [[wikt:nia:odo'ö|odo'ö]], ba na tatura'ö ba [[wikt:nia:alimagö|alimagö]].'' # ''Tawuo mbou tawuo mboli, ta'o'ozui wa'asökhi.''<ref name="lahagu"/> # ''[[wikt:nia:tefengo|Tefengo]] nono gae si lö mu'ofaya.'' {{Eluaha|nia|Na lö mutörö ngenoli si no muhonogöi ba elungu ma tobali si lö moguna}} # ''Tebulö-bulö mbörö danö, tebua-bua mbörö nohi, ba lö tewu'a-wu'a wozu li.''<ref name="lahagu"/> # ''Tenga balatu sifabörö ba [[wikt:nia:saembu|zaembu]], ma [[wikt:nia:rigi|rigi]] sifabörö ba [[wikt:nia:töla|döla]].'' # ''Tenga manugu zi mate, manugu zi gere-gere. Tenga amagu zi mate, amagu zihede-hede.''<ref name="lahagu"/> # ''Tezaumba zatakhi, mangahono zodo'ö.''<ref name="faeryani"/> # ''To'ese-ese mburuti, tedou-dou wa'asökhi. To'ese-ese da'una, tedou-dou wa'ogaena.''<ref name="lahagu"/> # ''Togeha-geha ni'osö, aro na nitou'ö manö.''<ref name="lahagu"/> # ''Tohare zamasi sogegete, iŵaö khö Duhalalai Butenakhe : Tenga no uŵa'ö khö ma'e, böli halö galitö baose, me amonita ba mbasitö, amonita ba wakhe. Ladoro ia baomonia ya'e, baomo namada Bawaulu Wase.'' # ''To'ia khikhi to'ia khakha, to'ia samade'a-de'a, sogao tögi nawönia.''<ref name="faeryani"/> # ''Tokhai gutu tokhai dungö, so ma'ifu ba khömö. Tokhai gutu tokhai liza, so ma'ifu göi ba khöda.''<ref name="faeryani"/> # ''Tödögu tödö uro, tödö manuko-nuko. Tödögu tödö i'a, tödö maliŵa-liŵa.''<ref name="lahagu"/> # ''Töra alaŵa wondrote wuka, ba alau nasu mbanua. Ba na adogo-dogo göi wondrote wuka, ba alau zigelo danö.''<ref name="lahagu"/> # ''Töra bude ba mozaule, töra hokha ba mozaŵa.'' # ''Töra zöfu ba afatö.''<ref name="faeryani"/> # ''Töragö fa'ogaena, töra fa'alösö. Igohi'ö ngalö-ngalö, manauge ba gi'o hörö.''<ref name="lahagu"/> # ''Töwu hao töwu itö, la'eŵa zi lö möi ba wamöbö.''<ref name="lahagu"/> # ''Tufoi ua beweu bulu lato, awena ohede.'' # ''Tufoi-tufoi mbeweu bulu lato, awena muhede'ö. Ba si'o-si'oi fönau, awena mofanö'ö.''<ref name="lahagu"/> # ''Tumbu hao sa'usö ba dalu walo, omasido ufaliaro si möi lemba-lemba noso. So sibai zata'u-ta'udo, sageu ba mbörönia lato, ituko-tuko lafoyo.'' # ''Tundraha solowö ba tundraha afoa. Andrö adölö ba zaota, me atulö ba gamurinia.'' == Umbu == <references /> == Fabaliŵa lala == [[Amaedola|'''Olayama Gamaedola:''']] [[Amaedola/A|A]] | [[Amaedola/B|B]] | [[Amaedola/C|C]] | [[Amaedola/D|D]] | [[Amaedola/E|E]] | [[Amaedola/F|F]] | [[Amaedola/G|G]] | [[Amaedola/H|H]] | [[Amaedola/I|I]] | [[Amaedola/J|J]] | [[Amaedola/K|K]] | [[Amaedola/L|L]] | [[Amaedola/M|M]] | [[Amaedola/N|N]] | [[Amaedola/O|O]] | [[Amaedola/Ö|Ö]] | [[Amaedola/P|P]] | [[Amaedola/Q|Q]] | [[Amaedola/R|R]] | [[Amaedola/S|S]] | [[Amaedola/T|T]] | [[Amaedola/U|U]] | [[Amaedola/V|V]] | [[Amaedola/W|W]] | [[Amaedola/X|X]] | [[Amaedola/Y|Y]] | [[Amaedola/Z|Z]] {{Ondröita digital}} [[Kategori:Hada Nono Niha]] [[Kategori:Ondröita Nono Niha]] [[Kategori:Nias Heritage]] mr89p43ffprx0d6gb016m00k4mxsgug Amaedola/U 0 4823 27788 2026-09-02T16:40:34Z Slaia 39 amaedola u 27788 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Amaedola/styles.css"/> <div class="amaedola"> <!-- SURA ZINURAMÖ AEFA DA'A TOU --> # ''Undru ita ba la'izu, faoma tabalugö mbua nawöda.''<ref name="lahagu">Nifazaewe '''Atieli Lahagu''' ba [https://www.facebook.com/atieli.lhg Facebook]</ref> # ''Uwu zahakhö zi'öli, uwu zanöi nonimbawi.''<ref name="lahagu"/> <!-- SURA ZINURAMÖ YAŴA DA'A. BÖI BUNU TOU DA'A --> == Umbu == <references /> == Fabaliŵa lala == [[Amaedola|'''Olayama Gamaedola:''']] [[Amaedola/A|A]] | [[Amaedola/B|B]] | [[Amaedola/C|C]] | [[Amaedola/D|D]] | [[Amaedola/E|E]] | [[Amaedola/F|F]] | [[Amaedola/G|G]] | [[Amaedola/H|H]] | [[Amaedola/I|I]] | [[Amaedola/J|J]] | [[Amaedola/K|K]] | [[Amaedola/L|L]] | [[Amaedola/M|M]] | [[Amaedola/N|N]] | [[Amaedola/O|O]] | [[Amaedola/Ö|Ö]] | [[Amaedola/P|P]] | [[Amaedola/Q|Q]] | [[Amaedola/R|R]] | [[Amaedola/S|S]] | [[Amaedola/T|T]] | [[Amaedola/U|U]] | [[Amaedola/V|V]] | [[Amaedola/W|W]] | [[Amaedola/X|X]] | [[Amaedola/Y|Y]] | [[Amaedola/Z|Z]] {{Ondröita digital}} [[Kategori:Hada Nono Niha]] [[Kategori:Ondröita Nono Niha]] [[Kategori:Nias Heritage]] mc0oloos81drna5402shoqfbg1uqmfz Amaedola/W 0 4824 27789 2026-09-02T16:41:00Z Slaia 39 amaedola w 27789 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Amaedola/styles.css"/> <div class="amaedola"> <!-- SURA ZINURAMÖ AEFA DA'A TOU --> # ''Wura-wura si so bu'u, mangawu-ngawuli khögu hanu-hanugu.'' <!-- SURA ZINURAMÖ YAŴA DA'A. BÖI BUNU TOU DA'A --> == Umbu == <references /> == Fabaliŵa lala == [[Amaedola|'''Olayama Gamaedola:''']] [[Amaedola/A|A]] | [[Amaedola/B|B]] | [[Amaedola/C|C]] | [[Amaedola/D|D]] | [[Amaedola/E|E]] | [[Amaedola/F|F]] | [[Amaedola/G|G]] | [[Amaedola/H|H]] | [[Amaedola/I|I]] | [[Amaedola/J|J]] | [[Amaedola/K|K]] | [[Amaedola/L|L]] | [[Amaedola/M|M]] | [[Amaedola/N|N]] | [[Amaedola/O|O]] | [[Amaedola/Ö|Ö]] | [[Amaedola/P|P]] | [[Amaedola/Q|Q]] | [[Amaedola/R|R]] | [[Amaedola/S|S]] | [[Amaedola/T|T]] | [[Amaedola/U|U]] | [[Amaedola/V|V]] | [[Amaedola/W|W]] | [[Amaedola/X|X]] | [[Amaedola/Y|Y]] | [[Amaedola/Z|Z]] {{Ondröita digital}} [[Kategori:Hada Nono Niha]] [[Kategori:Ondröita Nono Niha]] [[Kategori:Nias Heritage]] pxzn0qfckxt2dyz0df1chpqsa4vksul Amaedola/Y 0 4825 27790 2026-09-02T16:41:27Z Slaia 39 amaedola y 27790 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Amaedola/styles.css"/> <div class="amaedola"> <!-- SURA ZINURAMÖ AEFA DA'A TOU --> # ''Ya aröu khömi [[wikt:te'ala|de'ala]].'' # ''Ya [[wikt:atua-tua|atua-tua]] ami [[wikt:olodoma|olodoma]].'' # ''Ya falukha ami [[wikt:löfö|löfö]].'' # ''Ya ohahau dödömi, ya [[wikt:odöŵa-döwa|odöŵa-döwa]].'' # ''Ya [[wikt:owaöri|owaöri]] ami [[wikt:ozöndra|ozöndra]].'' # ''Ya tobali ami [[wikt:falu|falu]] [[wikt:tulada|tulada]].'' # ''Ya tobali ami [[wikt:nia:tanömö|tanömö]].'' # ''Ya tobali ami [[wikt:tuwua|tuwua]].'' # ''Ya'o lewuö si sara ba ngafu, yao lewuö si dua ba gadolu. Uso dödö zatarö balatu, i'eŵa mbörö, iserei hogu.''<ref name="lahagu">Nifazaewe '''Atieli Lahagu''' ba [https://www.facebook.com/atieli.lhg Facebook]</ref> <!-- SURA ZINURAMÖ YAŴA DA'A. BÖI BUNU TOU DA'A --> == Umbu == <references /> == Fabaliŵa lala == [[Amaedola|'''Olayama Gamaedola:''']] [[Amaedola/A|A]] | [[Amaedola/B|B]] | [[Amaedola/C|C]] | [[Amaedola/D|D]] | [[Amaedola/E|E]] | [[Amaedola/F|F]] | [[Amaedola/G|G]] | [[Amaedola/H|H]] | [[Amaedola/I|I]] | [[Amaedola/J|J]] | [[Amaedola/K|K]] | [[Amaedola/L|L]] | [[Amaedola/M|M]] | [[Amaedola/N|N]] | [[Amaedola/O|O]] | [[Amaedola/Ö|Ö]] | [[Amaedola/P|P]] | [[Amaedola/Q|Q]] | [[Amaedola/R|R]] | [[Amaedola/S|S]] | [[Amaedola/T|T]] | [[Amaedola/U|U]] | [[Amaedola/V|V]] | [[Amaedola/W|W]] | [[Amaedola/X|X]] | [[Amaedola/Y|Y]] | [[Amaedola/Z|Z]] {{Ondröita digital}} [[Kategori:Hada Nono Niha]] [[Kategori:Ondröita Nono Niha]] [[Kategori:Nias Heritage]] 1sy53f2j0ngerg2i9004ryjbj15vhof Amaedola/Z 0 4826 27791 2026-09-02T16:41:46Z Slaia 39 amaedola z 27791 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Amaedola/styles.css"/> <div class="amaedola"> <!-- SURA ZINURAMÖ AEFA DA'A TOU --> # ''Za'a-za'a ndra'ugö owökhi, leu-leu ndra'ugö ali-ali, ba doyo gondra na gö mbawi.''<ref name="lahagu">Nifazaewe '''Atieli Lahagu''' ba [https://www.facebook.com/atieli.lhg Facebook]</ref> <!-- SURA ZINURAMÖ YAŴA DA'A. BÖI BUNU TOU DA'A --> == Umbu == <references /> == Fabaliŵa lala == [[Amaedola|'''Olayama Gamaedola:''']] [[Amaedola/A|A]] | [[Amaedola/B|B]] | [[Amaedola/C|C]] | [[Amaedola/D|D]] | [[Amaedola/E|E]] | [[Amaedola/F|F]] | [[Amaedola/G|G]] | [[Amaedola/H|H]] | [[Amaedola/I|I]] | [[Amaedola/J|J]] | [[Amaedola/K|K]] | [[Amaedola/L|L]] | [[Amaedola/M|M]] | [[Amaedola/N|N]] | [[Amaedola/O|O]] | [[Amaedola/Ö|Ö]] | [[Amaedola/P|P]] | [[Amaedola/Q|Q]] | [[Amaedola/R|R]] | [[Amaedola/S|S]] | [[Amaedola/T|T]] | [[Amaedola/U|U]] | [[Amaedola/V|V]] | [[Amaedola/W|W]] | [[Amaedola/X|X]] | [[Amaedola/Y|Y]] | [[Amaedola/Z|Z]] {{Ondröita digital}} [[Kategori:Hada Nono Niha]] [[Kategori:Ondröita Nono Niha]] [[Kategori:Nias Heritage]] m6tf8xbk8s0cku4wm0v8dy02lppvogs