MediaWiki:Common.css

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="nl">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikibooks</sitename>
    <dbname>nlwikibooks</dbname>
    <base>https://nl.wikibooks.org/wiki/Hoofdpagina</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.2</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Speciaal</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Overleg</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Gebruiker</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Overleg gebruiker</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikibooks</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Overleg Wikibooks</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Bestand</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Overleg bestand</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Overleg MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Sjabloon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Overleg sjabloon</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Help</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Overleg help</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Categorie</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Overleg categorie</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Transwiki</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Overleg transwiki</namespace>
      <namespace key="104" case="first-letter">Wikijunior</namespace>
      <namespace key="105" case="first-letter">Overleg Wikijunior</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Overleg module</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>MediaWiki:Common.css</title>
    <ns>8</ns>
    <id>3088</id>
    <revision>
      <id>427480</id>
      <parentid>404042</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T11:16:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>deprecated HTML via wiki-editor</comment>
      <origin>427480</origin>
      <model>css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="6526" sha1="fypfwkbvwqddc87axt2h0pfiop9usmv" xml:space="preserve">/*
==Redirects==
redirects groen en cursief in Speciaal:Allpages en Speciaal:Prefixindex

&lt;pre&gt;*/
.allpagesredirect a {
    font-style: italic;
    color: green;
}

.allpagesredirect a:visited {
    color: #008000;
}

/*&lt;/pre&gt;

==Prettytable==
Maakt een tabel met grijze achtergrond en lijnen. Eventueel overschrijven in bijvoorbeeld [[MediaWiki:Monobook.css|Monobook.css]], [[MediaWiki:Cologneblue.css|Cologneblue.css]].

&lt;pre&gt;*/
.prettytable, .prettytable table
{
    border: 1px solid #aaa;
    border-collapse: collapse;
    font-size: 95%;
    margin: 1em 0;
    background: #f9f9f9;
}

.prettytable table
{
    margin: 0;
}

.prettytable td, table.prettytable th
{
    border: 1px solid #aaa;
    padding: 4px;
}

.prettytable th
{
    background-color: #ddd;
}

/*&lt;/pre&gt;

==Datatable==
Maakt een tabel met veranderde achtergrondkleur wanneer geselecteerd. Eventueel overschrijven in bijvoorbeeld [[MediaWiki:Monobook.css|Monobook.css]], [[MediaWiki:Cologneblue.css|Cologneblue.css]]. Ook is onderaan toegevoegd een regel voor de klasse vatop die in diverse tabellen wordt gebruikt.

==General purpose pretty tables==
&lt;pre&gt;*/
table.datatable {
	background-color: transparent;
}
table.datatable th, td {
	padding: 4px;
}
table.datatable th {
	text-align: left;
	background-color: #999999;
}
table.datatable tr {
	background-color: #CCCCCC;
}
table.datatable tr:hover {
	background-color: #FFFFCC;
}
/*&lt;/pre&gt;


==Infobox==
Bepaalt hoe de infobox eruit ziet
&lt;pre&gt;*/
 /* Infobox template style */
 
 .infobox {
   border: 1px solid #aaaaaa;
   background-color: #f9f9f9;
   color: black;
   margin-bottom: 0.5em;
   margin-left: 1em;
   padding: 0.2em;
   float: right;
   clear: left;
 }
 
 .infobox td,
 .infobox th {
   vertical-align: middle;
   padding: 3px;
 }

 .infobox th {
   text-align: center;
   background-color: #f0f0ff;
 }
 
 .archive-box {
   border: 1px solid #aaaaff;
   background-color: #f2f2f9;
   color: black;
   margin-bottom: 0.5em;
   margin-left: 1em;
   padding: 0.2em;
   float: right;
   clear: right;
   text-align: center;
 }

/*&lt;/pre&gt;

== In- en uitklapfunctie ==
Wordt o.a. gebruikt in [[Sjabloon:Toggletext]] en [[Sjabloon:Navigatiezonder2]].

&lt;pre&gt;*/
div.UitklapFrame {
    clear: both;
    margin: 0;
    padding: 0;
    border: 1px solid #aaa;
    border-collapse: collapse;
    background-color:#f9f9f9;
    font-size: 95%;
}
div.UitklapFrameNoClear {
    margin: 0;
    padding: 0;
    border: 1px solid #aaa;
    border-collapse: collapse;
    background-color:#f9f9f9;
    font-size: 95%;
}
div.UitklapFrame div.UitklapHead {
    padding: 0 .5em;
    text-align: center;
    font-weight: bold;
    background-color: #ddd;
}
div.UitklapFrame div.UitklapContent {
    padding: 5px;
}
div.UitklapEind {
    clear: both;
}
div.UitklapEindNoClear {
}
a.UitklapToggle {
    font-size: x-small;
    float:right;
    padding: 0 .5em;
}


/*&lt;/pre&gt;

==Kleine aanpassingen==
&lt;pre&gt;*/
/* Optie &quot;Markeer je eigen bewerkingen als gecontroleerd&quot; verbergen */
input#autopatrol { display: none; }

/* verschil in recente wijzigingen in rood en groen */
.mw-plusminus-pos {
   color:green;
}
.mw-plusminus-neg {
   color:#8B0000;
}

/* Tabelcel zonder opvulling, t.b.v. Sjabloon:Schaakdiagram */
.nopadding td {padding:0px;}

/*&lt;/pre&gt;

Kolommen van gelijke breedte op categoriepagina's

&lt;pre&gt;*/
div#mw-subcategories td, div#mw-pages td {
 width: 33%;
}

/* Subkopjes en deellijsten op categoriepagina's bij elkaar houden  */
div.mw-category-group {
 break-inside: avoid!important;
}
/* Uitzonderingen (wegens te lange lijsten) */
body.page-Categorie_Beginnetje div.mw-category-group,
body.page-Categorie_Leer_jezelf_ecologisch_tuinieren_-_inhoud div.mw-category-group,
body.page-Categorie_Hoofdstuk div.mw-category-group,
body.page-Categorie_Waarschuwingen div.mw-category-group,
body.page-Categorie_Wikibooks div.mw-category-group,
body.page-Categorie_Wikibooks_Niet_te_indexeren_pagina_s div.mw-category-group,
body.page-Categorie_Wikibooks_Pagina_s_die_DynamicPageList_gebruiken div.mw-category-group,
body.page-Categorie_Wikibooks_Werk_in_uitvoering div.mw-category-group {
 break-inside: revert!important;
}

/* max. 4 columns op categoriepagina's (was 3) */
div.mw-category.mw-category-columns {
 column-count: 4!important;
}

/*&lt;/pre&gt;
Zet een aantal boxen en elementen uit, wanneer je een boek/pagina wilt printen
&lt;pre&gt;*/
 @media print {
   .editlink, .noprint, .metadata, .dablink, .toc, .infobox, .catlinks, .subpages,
   .navigation, #privacy, #about, #disclaimer {
     display: none !important;
   }
   div.expand-print { display: block !important; }
   span.expand-print { display: inline !important; }
 }
 
 @media screen, projection {
    .printonly { display: none !important; }
 }

/*&lt;/pre&gt;
put scrollbar on pre sections instead of ugly cutoff/overlap in firefox
&lt;pre&gt;*/
   pre { overflow: auto; }
/*&lt;/pre&gt;
==Bookinfobox==
&lt;pre&gt;*/

/* CODES VOOR uitlijning in rechterbovenhoek */
#rechtsboven {  
   position: absolute;
   z-index: 1;
   right: 12px;
   top: 1.3em;
   float: right;
   text-align: right;
   font-size: 85%;
}


/* CODES VOOR het plaatsen van het info sjabloontje in de rechterbovenhoek */ 
 .bookInfobox {
    position:absolute;
    z-index:100; 
    right:10px; 
    top:0.6em;
 }

 .bookInfobox-monobook {
   position:absolute; 
   float:left;
   z-index:100; 
   left:10px; 
   top:3.1em;
   font-size: 100%;
 }
#top-navigation {
   position:absolute;
   right: 1.15em;
   top: 3.0em;
 }
 #bottom-navigation {
   clear:both;
   float:right;
 }

/*&lt;/pre&gt;
==Contributions-footer==
&lt;pre&gt;*/

#contributions-footer-box {
    display: block !important;
}

/* Voor babel-extensie */
.mw-babel-footer { display: none; }

 /* css voor class vatop; ten behoeve van tabellen die naast elkaar op een pagina worden gezet, en tabellen waarvan de inhoud van een enkele cel over meer dan een regel verdeeld staat */
.vatop th, .vatop td, div.vatop {vertical-align:top;}

/*&lt;/pre&gt;*/

/* Technische foutmeldingen verbergen voor lezers: */
body.action-view .edit-mode-only {display: none;}

/* Aanpassingen voor mobiele apparaten */
body.mw-mf div.mw-message-box-warning {
 line-height: 1.2em;
 padding: 4px;
}

/* Van https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Common.css&amp;diff=prev&amp;oldid=64779330 */
.wikitable.plainrowheaders th[scope=row],
.wikitable.plainrowheaders th[scope=rowgroup] {
 font-weight: normal;
 text-align: left;
}

/* deprecated HTML via wiki-editor; &quot;buttons&quot; tijdelijk verborgen */
span.oo-ui-icon-bigger,
span.oo-ui-icon-smaller {
  display: none;
}</text>
      <sha1>fypfwkbvwqddc87axt2h0pfiop9usmv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>427481</id>
      <parentid>427480</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T11:24:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>lege ruimte bleef aanklikbaar</comment>
      <origin>427481</origin>
      <model>css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="6591" sha1="e4tnrafwjggy81zpela3g9qfobww8je" xml:space="preserve">/*
==Redirects==
redirects groen en cursief in Speciaal:Allpages en Speciaal:Prefixindex

&lt;pre&gt;*/
.allpagesredirect a {
    font-style: italic;
    color: green;
}

.allpagesredirect a:visited {
    color: #008000;
}

/*&lt;/pre&gt;

==Prettytable==
Maakt een tabel met grijze achtergrond en lijnen. Eventueel overschrijven in bijvoorbeeld [[MediaWiki:Monobook.css|Monobook.css]], [[MediaWiki:Cologneblue.css|Cologneblue.css]].

&lt;pre&gt;*/
.prettytable, .prettytable table
{
    border: 1px solid #aaa;
    border-collapse: collapse;
    font-size: 95%;
    margin: 1em 0;
    background: #f9f9f9;
}

.prettytable table
{
    margin: 0;
}

.prettytable td, table.prettytable th
{
    border: 1px solid #aaa;
    padding: 4px;
}

.prettytable th
{
    background-color: #ddd;
}

/*&lt;/pre&gt;

==Datatable==
Maakt een tabel met veranderde achtergrondkleur wanneer geselecteerd. Eventueel overschrijven in bijvoorbeeld [[MediaWiki:Monobook.css|Monobook.css]], [[MediaWiki:Cologneblue.css|Cologneblue.css]]. Ook is onderaan toegevoegd een regel voor de klasse vatop die in diverse tabellen wordt gebruikt.

==General purpose pretty tables==
&lt;pre&gt;*/
table.datatable {
	background-color: transparent;
}
table.datatable th, td {
	padding: 4px;
}
table.datatable th {
	text-align: left;
	background-color: #999999;
}
table.datatable tr {
	background-color: #CCCCCC;
}
table.datatable tr:hover {
	background-color: #FFFFCC;
}
/*&lt;/pre&gt;


==Infobox==
Bepaalt hoe de infobox eruit ziet
&lt;pre&gt;*/
 /* Infobox template style */
 
 .infobox {
   border: 1px solid #aaaaaa;
   background-color: #f9f9f9;
   color: black;
   margin-bottom: 0.5em;
   margin-left: 1em;
   padding: 0.2em;
   float: right;
   clear: left;
 }
 
 .infobox td,
 .infobox th {
   vertical-align: middle;
   padding: 3px;
 }

 .infobox th {
   text-align: center;
   background-color: #f0f0ff;
 }
 
 .archive-box {
   border: 1px solid #aaaaff;
   background-color: #f2f2f9;
   color: black;
   margin-bottom: 0.5em;
   margin-left: 1em;
   padding: 0.2em;
   float: right;
   clear: right;
   text-align: center;
 }

/*&lt;/pre&gt;

== In- en uitklapfunctie ==
Wordt o.a. gebruikt in [[Sjabloon:Toggletext]] en [[Sjabloon:Navigatiezonder2]].

&lt;pre&gt;*/
div.UitklapFrame {
    clear: both;
    margin: 0;
    padding: 0;
    border: 1px solid #aaa;
    border-collapse: collapse;
    background-color:#f9f9f9;
    font-size: 95%;
}
div.UitklapFrameNoClear {
    margin: 0;
    padding: 0;
    border: 1px solid #aaa;
    border-collapse: collapse;
    background-color:#f9f9f9;
    font-size: 95%;
}
div.UitklapFrame div.UitklapHead {
    padding: 0 .5em;
    text-align: center;
    font-weight: bold;
    background-color: #ddd;
}
div.UitklapFrame div.UitklapContent {
    padding: 5px;
}
div.UitklapEind {
    clear: both;
}
div.UitklapEindNoClear {
}
a.UitklapToggle {
    font-size: x-small;
    float:right;
    padding: 0 .5em;
}


/*&lt;/pre&gt;

==Kleine aanpassingen==
&lt;pre&gt;*/
/* Optie &quot;Markeer je eigen bewerkingen als gecontroleerd&quot; verbergen */
input#autopatrol { display: none; }

/* verschil in recente wijzigingen in rood en groen */
.mw-plusminus-pos {
   color:green;
}
.mw-plusminus-neg {
   color:#8B0000;
}

/* Tabelcel zonder opvulling, t.b.v. Sjabloon:Schaakdiagram */
.nopadding td {padding:0px;}

/*&lt;/pre&gt;

Kolommen van gelijke breedte op categoriepagina's

&lt;pre&gt;*/
div#mw-subcategories td, div#mw-pages td {
 width: 33%;
}

/* Subkopjes en deellijsten op categoriepagina's bij elkaar houden  */
div.mw-category-group {
 break-inside: avoid!important;
}
/* Uitzonderingen (wegens te lange lijsten) */
body.page-Categorie_Beginnetje div.mw-category-group,
body.page-Categorie_Leer_jezelf_ecologisch_tuinieren_-_inhoud div.mw-category-group,
body.page-Categorie_Hoofdstuk div.mw-category-group,
body.page-Categorie_Waarschuwingen div.mw-category-group,
body.page-Categorie_Wikibooks div.mw-category-group,
body.page-Categorie_Wikibooks_Niet_te_indexeren_pagina_s div.mw-category-group,
body.page-Categorie_Wikibooks_Pagina_s_die_DynamicPageList_gebruiken div.mw-category-group,
body.page-Categorie_Wikibooks_Werk_in_uitvoering div.mw-category-group {
 break-inside: revert!important;
}

/* max. 4 columns op categoriepagina's (was 3) */
div.mw-category.mw-category-columns {
 column-count: 4!important;
}

/*&lt;/pre&gt;
Zet een aantal boxen en elementen uit, wanneer je een boek/pagina wilt printen
&lt;pre&gt;*/
 @media print {
   .editlink, .noprint, .metadata, .dablink, .toc, .infobox, .catlinks, .subpages,
   .navigation, #privacy, #about, #disclaimer {
     display: none !important;
   }
   div.expand-print { display: block !important; }
   span.expand-print { display: inline !important; }
 }
 
 @media screen, projection {
    .printonly { display: none !important; }
 }

/*&lt;/pre&gt;
put scrollbar on pre sections instead of ugly cutoff/overlap in firefox
&lt;pre&gt;*/
   pre { overflow: auto; }
/*&lt;/pre&gt;
==Bookinfobox==
&lt;pre&gt;*/

/* CODES VOOR uitlijning in rechterbovenhoek */
#rechtsboven {  
   position: absolute;
   z-index: 1;
   right: 12px;
   top: 1.3em;
   float: right;
   text-align: right;
   font-size: 85%;
}


/* CODES VOOR het plaatsen van het info sjabloontje in de rechterbovenhoek */ 
 .bookInfobox {
    position:absolute;
    z-index:100; 
    right:10px; 
    top:0.6em;
 }

 .bookInfobox-monobook {
   position:absolute; 
   float:left;
   z-index:100; 
   left:10px; 
   top:3.1em;
   font-size: 100%;
 }
#top-navigation {
   position:absolute;
   right: 1.15em;
   top: 3.0em;
 }
 #bottom-navigation {
   clear:both;
   float:right;
 }

/*&lt;/pre&gt;
==Contributions-footer==
&lt;pre&gt;*/

#contributions-footer-box {
    display: block !important;
}

/* Voor babel-extensie */
.mw-babel-footer { display: none; }

 /* css voor class vatop; ten behoeve van tabellen die naast elkaar op een pagina worden gezet, en tabellen waarvan de inhoud van een enkele cel over meer dan een regel verdeeld staat */
.vatop th, .vatop td, div.vatop {vertical-align:top;}

/*&lt;/pre&gt;*/

/* Technische foutmeldingen verbergen voor lezers: */
body.action-view .edit-mode-only {display: none;}

/* Aanpassingen voor mobiele apparaten */
body.mw-mf div.mw-message-box-warning {
 line-height: 1.2em;
 padding: 4px;
}

/* Van https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Common.css&amp;diff=prev&amp;oldid=64779330 */
.wikitable.plainrowheaders th[scope=row],
.wikitable.plainrowheaders th[scope=rowgroup] {
 font-weight: normal;
 text-align: left;
}

/* deprecated HTML via wiki-editor; &quot;buttons&quot; tijdelijk verborgen */
div.group group-size + span,
div.group group-size + span + span,
span.oo-ui-icon-bigger,
span.oo-ui-icon-smaller {
  display: none;
}</text>
      <sha1>e4tnrafwjggy81zpela3g9qfobww8je</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>427482</id>
      <parentid>427481</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T11:27:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <origin>427482</origin>
      <model>css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="6579" sha1="b5q8ilybj03vsoqorww6b2oh4zjzbgo" xml:space="preserve">/*
==Redirects==
redirects groen en cursief in Speciaal:Allpages en Speciaal:Prefixindex

&lt;pre&gt;*/
.allpagesredirect a {
    font-style: italic;
    color: green;
}

.allpagesredirect a:visited {
    color: #008000;
}

/*&lt;/pre&gt;

==Prettytable==
Maakt een tabel met grijze achtergrond en lijnen. Eventueel overschrijven in bijvoorbeeld [[MediaWiki:Monobook.css|Monobook.css]], [[MediaWiki:Cologneblue.css|Cologneblue.css]].

&lt;pre&gt;*/
.prettytable, .prettytable table
{
    border: 1px solid #aaa;
    border-collapse: collapse;
    font-size: 95%;
    margin: 1em 0;
    background: #f9f9f9;
}

.prettytable table
{
    margin: 0;
}

.prettytable td, table.prettytable th
{
    border: 1px solid #aaa;
    padding: 4px;
}

.prettytable th
{
    background-color: #ddd;
}

/*&lt;/pre&gt;

==Datatable==
Maakt een tabel met veranderde achtergrondkleur wanneer geselecteerd. Eventueel overschrijven in bijvoorbeeld [[MediaWiki:Monobook.css|Monobook.css]], [[MediaWiki:Cologneblue.css|Cologneblue.css]]. Ook is onderaan toegevoegd een regel voor de klasse vatop die in diverse tabellen wordt gebruikt.

==General purpose pretty tables==
&lt;pre&gt;*/
table.datatable {
	background-color: transparent;
}
table.datatable th, td {
	padding: 4px;
}
table.datatable th {
	text-align: left;
	background-color: #999999;
}
table.datatable tr {
	background-color: #CCCCCC;
}
table.datatable tr:hover {
	background-color: #FFFFCC;
}
/*&lt;/pre&gt;


==Infobox==
Bepaalt hoe de infobox eruit ziet
&lt;pre&gt;*/
 /* Infobox template style */
 
 .infobox {
   border: 1px solid #aaaaaa;
   background-color: #f9f9f9;
   color: black;
   margin-bottom: 0.5em;
   margin-left: 1em;
   padding: 0.2em;
   float: right;
   clear: left;
 }
 
 .infobox td,
 .infobox th {
   vertical-align: middle;
   padding: 3px;
 }

 .infobox th {
   text-align: center;
   background-color: #f0f0ff;
 }
 
 .archive-box {
   border: 1px solid #aaaaff;
   background-color: #f2f2f9;
   color: black;
   margin-bottom: 0.5em;
   margin-left: 1em;
   padding: 0.2em;
   float: right;
   clear: right;
   text-align: center;
 }

/*&lt;/pre&gt;

== In- en uitklapfunctie ==
Wordt o.a. gebruikt in [[Sjabloon:Toggletext]] en [[Sjabloon:Navigatiezonder2]].

&lt;pre&gt;*/
div.UitklapFrame {
    clear: both;
    margin: 0;
    padding: 0;
    border: 1px solid #aaa;
    border-collapse: collapse;
    background-color:#f9f9f9;
    font-size: 95%;
}
div.UitklapFrameNoClear {
    margin: 0;
    padding: 0;
    border: 1px solid #aaa;
    border-collapse: collapse;
    background-color:#f9f9f9;
    font-size: 95%;
}
div.UitklapFrame div.UitklapHead {
    padding: 0 .5em;
    text-align: center;
    font-weight: bold;
    background-color: #ddd;
}
div.UitklapFrame div.UitklapContent {
    padding: 5px;
}
div.UitklapEind {
    clear: both;
}
div.UitklapEindNoClear {
}
a.UitklapToggle {
    font-size: x-small;
    float:right;
    padding: 0 .5em;
}


/*&lt;/pre&gt;

==Kleine aanpassingen==
&lt;pre&gt;*/
/* Optie &quot;Markeer je eigen bewerkingen als gecontroleerd&quot; verbergen */
input#autopatrol { display: none; }

/* verschil in recente wijzigingen in rood en groen */
.mw-plusminus-pos {
   color:green;
}
.mw-plusminus-neg {
   color:#8B0000;
}

/* Tabelcel zonder opvulling, t.b.v. Sjabloon:Schaakdiagram */
.nopadding td {padding:0px;}

/*&lt;/pre&gt;

Kolommen van gelijke breedte op categoriepagina's

&lt;pre&gt;*/
div#mw-subcategories td, div#mw-pages td {
 width: 33%;
}

/* Subkopjes en deellijsten op categoriepagina's bij elkaar houden  */
div.mw-category-group {
 break-inside: avoid!important;
}
/* Uitzonderingen (wegens te lange lijsten) */
body.page-Categorie_Beginnetje div.mw-category-group,
body.page-Categorie_Leer_jezelf_ecologisch_tuinieren_-_inhoud div.mw-category-group,
body.page-Categorie_Hoofdstuk div.mw-category-group,
body.page-Categorie_Waarschuwingen div.mw-category-group,
body.page-Categorie_Wikibooks div.mw-category-group,
body.page-Categorie_Wikibooks_Niet_te_indexeren_pagina_s div.mw-category-group,
body.page-Categorie_Wikibooks_Pagina_s_die_DynamicPageList_gebruiken div.mw-category-group,
body.page-Categorie_Wikibooks_Werk_in_uitvoering div.mw-category-group {
 break-inside: revert!important;
}

/* max. 4 columns op categoriepagina's (was 3) */
div.mw-category.mw-category-columns {
 column-count: 4!important;
}

/*&lt;/pre&gt;
Zet een aantal boxen en elementen uit, wanneer je een boek/pagina wilt printen
&lt;pre&gt;*/
 @media print {
   .editlink, .noprint, .metadata, .dablink, .toc, .infobox, .catlinks, .subpages,
   .navigation, #privacy, #about, #disclaimer {
     display: none !important;
   }
   div.expand-print { display: block !important; }
   span.expand-print { display: inline !important; }
 }
 
 @media screen, projection {
    .printonly { display: none !important; }
 }

/*&lt;/pre&gt;
put scrollbar on pre sections instead of ugly cutoff/overlap in firefox
&lt;pre&gt;*/
   pre { overflow: auto; }
/*&lt;/pre&gt;
==Bookinfobox==
&lt;pre&gt;*/

/* CODES VOOR uitlijning in rechterbovenhoek */
#rechtsboven {  
   position: absolute;
   z-index: 1;
   right: 12px;
   top: 1.3em;
   float: right;
   text-align: right;
   font-size: 85%;
}


/* CODES VOOR het plaatsen van het info sjabloontje in de rechterbovenhoek */ 
 .bookInfobox {
    position:absolute;
    z-index:100; 
    right:10px; 
    top:0.6em;
 }

 .bookInfobox-monobook {
   position:absolute; 
   float:left;
   z-index:100; 
   left:10px; 
   top:3.1em;
   font-size: 100%;
 }
#top-navigation {
   position:absolute;
   right: 1.15em;
   top: 3.0em;
 }
 #bottom-navigation {
   clear:both;
   float:right;
 }

/*&lt;/pre&gt;
==Contributions-footer==
&lt;pre&gt;*/

#contributions-footer-box {
    display: block !important;
}

/* Voor babel-extensie */
.mw-babel-footer { display: none; }

 /* css voor class vatop; ten behoeve van tabellen die naast elkaar op een pagina worden gezet, en tabellen waarvan de inhoud van een enkele cel over meer dan een regel verdeeld staat */
.vatop th, .vatop td, div.vatop {vertical-align:top;}

/*&lt;/pre&gt;*/

/* Technische foutmeldingen verbergen voor lezers: */
body.action-view .edit-mode-only {display: none;}

/* Aanpassingen voor mobiele apparaten */
body.mw-mf div.mw-message-box-warning {
 line-height: 1.2em;
 padding: 4px;
}

/* Van https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Common.css&amp;diff=prev&amp;oldid=64779330 */
.wikitable.plainrowheaders th[scope=row],
.wikitable.plainrowheaders th[scope=rowgroup] {
 font-weight: normal;
 text-align: left;
}

/* deprecated HTML via wiki-editor; &quot;buttons&quot; tijdelijk verborgen */
div.group-size + span,
div.group-size + span + span,
span.oo-ui-icon-bigger,
span.oo-ui-icon-smaller {
  display: none;
}</text>
      <sha1>b5q8ilybj03vsoqorww6b2oh4zjzbgo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>427483</id>
      <parentid>427482</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T11:28:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <origin>427483</origin>
      <model>css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="6516" sha1="gmypchwo0s59re7mqx64e6ffvt8klur" xml:space="preserve">/*
==Redirects==
redirects groen en cursief in Speciaal:Allpages en Speciaal:Prefixindex

&lt;pre&gt;*/
.allpagesredirect a {
    font-style: italic;
    color: green;
}

.allpagesredirect a:visited {
    color: #008000;
}

/*&lt;/pre&gt;

==Prettytable==
Maakt een tabel met grijze achtergrond en lijnen. Eventueel overschrijven in bijvoorbeeld [[MediaWiki:Monobook.css|Monobook.css]], [[MediaWiki:Cologneblue.css|Cologneblue.css]].

&lt;pre&gt;*/
.prettytable, .prettytable table
{
    border: 1px solid #aaa;
    border-collapse: collapse;
    font-size: 95%;
    margin: 1em 0;
    background: #f9f9f9;
}

.prettytable table
{
    margin: 0;
}

.prettytable td, table.prettytable th
{
    border: 1px solid #aaa;
    padding: 4px;
}

.prettytable th
{
    background-color: #ddd;
}

/*&lt;/pre&gt;

==Datatable==
Maakt een tabel met veranderde achtergrondkleur wanneer geselecteerd. Eventueel overschrijven in bijvoorbeeld [[MediaWiki:Monobook.css|Monobook.css]], [[MediaWiki:Cologneblue.css|Cologneblue.css]]. Ook is onderaan toegevoegd een regel voor de klasse vatop die in diverse tabellen wordt gebruikt.

==General purpose pretty tables==
&lt;pre&gt;*/
table.datatable {
	background-color: transparent;
}
table.datatable th, td {
	padding: 4px;
}
table.datatable th {
	text-align: left;
	background-color: #999999;
}
table.datatable tr {
	background-color: #CCCCCC;
}
table.datatable tr:hover {
	background-color: #FFFFCC;
}
/*&lt;/pre&gt;


==Infobox==
Bepaalt hoe de infobox eruit ziet
&lt;pre&gt;*/
 /* Infobox template style */
 
 .infobox {
   border: 1px solid #aaaaaa;
   background-color: #f9f9f9;
   color: black;
   margin-bottom: 0.5em;
   margin-left: 1em;
   padding: 0.2em;
   float: right;
   clear: left;
 }
 
 .infobox td,
 .infobox th {
   vertical-align: middle;
   padding: 3px;
 }

 .infobox th {
   text-align: center;
   background-color: #f0f0ff;
 }
 
 .archive-box {
   border: 1px solid #aaaaff;
   background-color: #f2f2f9;
   color: black;
   margin-bottom: 0.5em;
   margin-left: 1em;
   padding: 0.2em;
   float: right;
   clear: right;
   text-align: center;
 }

/*&lt;/pre&gt;

== In- en uitklapfunctie ==
Wordt o.a. gebruikt in [[Sjabloon:Toggletext]] en [[Sjabloon:Navigatiezonder2]].

&lt;pre&gt;*/
div.UitklapFrame {
    clear: both;
    margin: 0;
    padding: 0;
    border: 1px solid #aaa;
    border-collapse: collapse;
    background-color:#f9f9f9;
    font-size: 95%;
}
div.UitklapFrameNoClear {
    margin: 0;
    padding: 0;
    border: 1px solid #aaa;
    border-collapse: collapse;
    background-color:#f9f9f9;
    font-size: 95%;
}
div.UitklapFrame div.UitklapHead {
    padding: 0 .5em;
    text-align: center;
    font-weight: bold;
    background-color: #ddd;
}
div.UitklapFrame div.UitklapContent {
    padding: 5px;
}
div.UitklapEind {
    clear: both;
}
div.UitklapEindNoClear {
}
a.UitklapToggle {
    font-size: x-small;
    float:right;
    padding: 0 .5em;
}


/*&lt;/pre&gt;

==Kleine aanpassingen==
&lt;pre&gt;*/
/* Optie &quot;Markeer je eigen bewerkingen als gecontroleerd&quot; verbergen */
input#autopatrol { display: none; }

/* verschil in recente wijzigingen in rood en groen */
.mw-plusminus-pos {
   color:green;
}
.mw-plusminus-neg {
   color:#8B0000;
}

/* Tabelcel zonder opvulling, t.b.v. Sjabloon:Schaakdiagram */
.nopadding td {padding:0px;}

/*&lt;/pre&gt;

Kolommen van gelijke breedte op categoriepagina's

&lt;pre&gt;*/
div#mw-subcategories td, div#mw-pages td {
 width: 33%;
}

/* Subkopjes en deellijsten op categoriepagina's bij elkaar houden  */
div.mw-category-group {
 break-inside: avoid!important;
}
/* Uitzonderingen (wegens te lange lijsten) */
body.page-Categorie_Beginnetje div.mw-category-group,
body.page-Categorie_Leer_jezelf_ecologisch_tuinieren_-_inhoud div.mw-category-group,
body.page-Categorie_Hoofdstuk div.mw-category-group,
body.page-Categorie_Waarschuwingen div.mw-category-group,
body.page-Categorie_Wikibooks div.mw-category-group,
body.page-Categorie_Wikibooks_Niet_te_indexeren_pagina_s div.mw-category-group,
body.page-Categorie_Wikibooks_Pagina_s_die_DynamicPageList_gebruiken div.mw-category-group,
body.page-Categorie_Wikibooks_Werk_in_uitvoering div.mw-category-group {
 break-inside: revert!important;
}

/* max. 4 columns op categoriepagina's (was 3) */
div.mw-category.mw-category-columns {
 column-count: 4!important;
}

/*&lt;/pre&gt;
Zet een aantal boxen en elementen uit, wanneer je een boek/pagina wilt printen
&lt;pre&gt;*/
 @media print {
   .editlink, .noprint, .metadata, .dablink, .toc, .infobox, .catlinks, .subpages,
   .navigation, #privacy, #about, #disclaimer {
     display: none !important;
   }
   div.expand-print { display: block !important; }
   span.expand-print { display: inline !important; }
 }
 
 @media screen, projection {
    .printonly { display: none !important; }
 }

/*&lt;/pre&gt;
put scrollbar on pre sections instead of ugly cutoff/overlap in firefox
&lt;pre&gt;*/
   pre { overflow: auto; }
/*&lt;/pre&gt;
==Bookinfobox==
&lt;pre&gt;*/

/* CODES VOOR uitlijning in rechterbovenhoek */
#rechtsboven {  
   position: absolute;
   z-index: 1;
   right: 12px;
   top: 1.3em;
   float: right;
   text-align: right;
   font-size: 85%;
}


/* CODES VOOR het plaatsen van het info sjabloontje in de rechterbovenhoek */ 
 .bookInfobox {
    position:absolute;
    z-index:100; 
    right:10px; 
    top:0.6em;
 }

 .bookInfobox-monobook {
   position:absolute; 
   float:left;
   z-index:100; 
   left:10px; 
   top:3.1em;
   font-size: 100%;
 }
#top-navigation {
   position:absolute;
   right: 1.15em;
   top: 3.0em;
 }
 #bottom-navigation {
   clear:both;
   float:right;
 }

/*&lt;/pre&gt;
==Contributions-footer==
&lt;pre&gt;*/

#contributions-footer-box {
    display: block !important;
}

/* Voor babel-extensie */
.mw-babel-footer { display: none; }

 /* css voor class vatop; ten behoeve van tabellen die naast elkaar op een pagina worden gezet, en tabellen waarvan de inhoud van een enkele cel over meer dan een regel verdeeld staat */
.vatop th, .vatop td, div.vatop {vertical-align:top;}

/*&lt;/pre&gt;*/

/* Technische foutmeldingen verbergen voor lezers: */
body.action-view .edit-mode-only {display: none;}

/* Aanpassingen voor mobiele apparaten */
body.mw-mf div.mw-message-box-warning {
 line-height: 1.2em;
 padding: 4px;
}

/* Van https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Common.css&amp;diff=prev&amp;oldid=64779330 */
.wikitable.plainrowheaders th[scope=row],
.wikitable.plainrowheaders th[scope=rowgroup] {
 font-weight: normal;
 text-align: left;
}

/* deprecated HTML via wiki-editor; &quot;buttons&quot; tijdelijk verborgen (big, small, sup, sub) */
div.group-size {
  display: none;
}</text>
      <sha1>gmypchwo0s59re7mqx64e6ffvt8klur</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Programmeren in BASIC/Inleiding</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9526</id>
    <revision>
      <id>427471</id>
      <parentid>423328</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T13:45:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>lf</comment>
      <origin>427471</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="320" sha1="jotwe21mfx6hm1nmork9zd6o7fbwb5o" xml:space="preserve">'''BASIC''' is een door Microsoft al lang afgeschreven programmeertaal (ondertussen vervangen door [[Visual Basic]] en Visual Basic for Applications), maar het is nog altijd goed om mee te beginnen programmeren. Als je dit kunt zul je het veel gemakkelijker hebben met andere programmeertalen te leren.
{{Sub}}
{{Links}}</text>
      <sha1>jotwe21mfx6hm1nmork9zd6o7fbwb5o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>MediaWiki:Ipbreason-dropdown</title>
    <ns>8</ns>
    <id>9904</id>
    <revision>
      <id>427467</id>
      <parentid>410364</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T12:15:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>merged with [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]</comment>
      <origin>427467</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="267" sha1="rfd2np6d140kae3w0p9dcnk263w8v95" xml:space="preserve">*Veelvoorkomende redenen:
**Misbruik van sokpoppen
**Ongewenste gebruikersnaam
**Onjuiste informatie
**Open proxy
**Persoonlijke aanval
**Spam
**Spam (filters)
**Van meerdere accounts misbruik maken
**Vandalisme
**Veelvuldig koppelingen naar externe websites plaatsen</text>
      <sha1>rfd2np6d140kae3w0p9dcnk263w8v95</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Boekenplank:Multimediale wetenschappen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13325</id>
    <revision>
      <id>427472</id>
      <parentid>422956</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T13:48:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>lf BASIC</comment>
      <origin>427472</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4537" sha1="hkcrnmt2zbjaw3pta4o38pkujdk65yb" xml:space="preserve">Interdisciplinair vakgebied gericht op het begrijpen van de technologieën en culturele dimensies van het verbinden van traditionele mediabronnen met nieuwe mediabronnen ter ondersteuning van sociale systemen. &lt;span style=&quot;font-size: smaller;&quot;&gt;Bron: {{Wp|en:Multimedia studies|Multimedia studies}} in de Engelstalige Wikipedia.&lt;/span&gt; Een mulitmedia''systeem'' kan verschillende soorten media geïntegreerd verwerken, zoals data, tekst, beeld, geluid en video. 

__NOTOC__{{Kolommen automatisch|inhoud=
==Kantoorsoftware==
* [[Kantoorsoftware]] {{0%|Datum=2 september 2006}}
* [[Tekstverwerking]] {{0%|Datum=16 september 2006}}
* [[Firefox]] {{100%|Datum=22 maart 2006}}
* [[Maple]] {{75%|Datum=1 juni 2006}}
* [[Microsoft Office|Microsoft Office]] {{25%|Datum=22 augustus 2005}}
** [[Microsoft Access]]
** [[Microsoft Excel]] {{25%|Datum=22 augustus 2005}}
** [[Microsoft Word]] {{50%|Datum=22 augustus 2005}}
** [[Wikibooks:Wachtruimte/Microsoft Powerpoint|Microsoft Powerpoint]] {{0%|Datum=14 oktober 2005}}
* [[OpenOffice.org]] {{25%|Datum=22 augustus 2005}}

==Mark-uptalen==
* [[Cascading Style Sheets|CSS]] {{50%|Datum=29 augustus 2005}}
* [[HTML]] {{50%|Datum=22 augustus 2005}}
* [[LaTeX]] {{25%|Datum=22 augustus 2005}}
* [[Scalable Vector Graphics]] {{25%|Datum=9 Januari 2008}}

{{Bij elkaar houden|inhoud=
==Programmeertalen==
* [[ActionScript 3.0|Programmeren in Actionscript 3.0 in Flash]]{{50%|datum=23 januari 2011}}
* [[BASIC|Programmeren in BASIC]] {{25%|Datum=1 april 2007}}
* [[Programmeren in C]] {{25%|Datum=22 augustus 2005}}
* [[Programmeren in C++]] {{0%|Datum=22 augustus 2005}}
* [[Programmeren in C Sharp]] {{0%|Datum=22 augustus 2005}}
* [[Programmeren in COBOL]] {{50%|Datum=24 oktober 2007}}
* [[Programmeren in Go]] {{100%|Datum=17 januari 2010}}
* [[Programmeren in Java]] {{25%|Datum=22 augustus 2005}}
}}
* [[Programmeren in Pascal]] {{25%|Datum=30 april 2006}}
* [[Programmeren in PL/1]] {{0%|datum=16 september 2007}}
* [[Programmeren in Python]] {{25%|Datum=24 oktober 2005}}
* [[Programmeren in REXX]] {{0%|Datum=07 september 2007}} 
* [[Programmeren in Ruby]] {{25%|Datum=19 juli 2006}}
* [[Programmeren in TI-83+ Assembly]] {{25%|Datum=14 september 2009}}
* [[Programmeren in VB &amp; VBA]] {{25%|Datum=22 augustus 2005}}
* [[Visual Basic|Programmeren in Visual Basic]] {{0%|Datum=29 augustus 2011}}

==Scripttalen==
* [[Programmeren in PHP]] {{75%|Datum=22 augustus 2005}}
* [[Programmeren in ASP.NET]] {{100%|Datum=20 april 2006}} 
* [[Programmeren in TI-Basic]] {{50%|Datum=16 jun 2007}} 
* [[Programmeren in JavaScript]] {{25%|4 mei 2008}}

{{Bij elkaar houden|inhoud=
==Systeemsoftware==
* [[Gebruik van de opdrachtprompt]]
* [[Linux]] {{50%|Datum=26 september 2006}}
** [[Ubuntu: Linux voor mensen]] 
** [[Linux voor beginners]]
** [[Linux Systeembeheer]]
** [[LXDE]]
* [[Portaal:Windows|Windows]] {{0%|Datum=10 oktober 2005}}
** [[Windows XP]] {{0%|Datum=05 april 2007}}
** [[Windows Vista]] {{0%|Datum=05 april 2007}}
* [[Gebruik van de opdrachtprompt]]
* [[Ontwerp en bouw een besturingssysteem]] {{50%}}
}}

{{Bij elkaar houden|inhoud=
==Hardware==
* [[Arduino]] {{25%|Datum=&lt;!-- wat hier in te vullen?--&gt;}}
* [[Computerarchitectuur]] {{0%|Datum=19 Augustus 2007}}
* [[In mensentaal/Onderdelen van een computer|In mensentaal: Wat zit er in een computer?]] {{100%|Datum=1 Oktober 2010}}
* [[Computernetwerken]] {{25%|datum=16 juni 2009}}
* [[Computernetwerken voor gevorderden]] {{75%|datum=7 december 2025}}
** [[Computernetwerken voor gevorderden|Netwerkbekabeling]] {{100%|Datum=12 januari 2011}}
* [[Overklokken]] {{0%|Datum=05 april 2007}}
}}

==Overige==
* [[Basis ICT]]
* [[Basiskennis informatica]]
* [[Aan de slag met BitTorrent]]
* [[Computersystemen]]
* [[Inleiding MediaWiki]] {{50%|datum=14 augustus 2006}}
* [[Handboek MediaWiki]] {{75%|Datum=14 augustus 2006}}
* [[Handboek Wikimedia Commons]] {{75%|Datum=19 oktober 2021}}
* [[Basisboek internet]] {{75%|Datum=6 maart 2025}}
* [[Veilig op het internet]] {{75%|Datum= 6 september 2010(?)}}
* [[Datacommunicatie in informatica]] {{0%|datum=8 september 2006}}
* [[Moodle]] {{50%|datum=31 oktober 2006}}
* [[Open standaarden]] {{75%|Datum=21 december 2007}}
* [[Werken met MKVToolnix]] {{50%|Datum=5 april 2008}}
* [[Geo-visualisatie|Handboek Geo-visualisatie]] {{100%|Datum=27 april 2008}}
* [[Systeembeheer]] {{25%|datum=14 januari 2011}}
* [[Netwerkbeheer]] {{25%|datum=16 december 2010}}
* [[Transmissielijnen]]
* [[UML]]
* [[webERP]]
}}
{{Navigatie boekenplanken}}

[[Categorie:Informatica| ]]
[[Categorie:Boekenplanken| ]]</text>
      <sha1>hkcrnmt2zbjaw3pta4o38pkujdk65yb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikibooks:Infobox/Programmeren in BASIC</title>
    <ns>4</ns>
    <id>13949</id>
    <revision>
      <id>427476</id>
      <parentid>425254</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T17:53:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>75%</comment>
      <origin>427476</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2933" sha1="qc3m89mug8jge8ihd8xz5acybt4xg8e" xml:space="preserve">&lt;!--             [Titel van het boek]       --&gt;{{Infobox|titel  = {{SUBPAGENAME}}
&lt;!--[Kies: 00%, 25%, 50%, 75% of 100%]      --&gt;| voortgang      = 75
&lt;!--                   [Revisiedatum]       --&gt;| datum          = 23-05-08
&lt;!--                    [Boekenplank]       --&gt;| boekenplank    = Multimediale wetenschappen
&lt;!-- [Naslag, Instructie, Hobby, Handboek]  --&gt;| boekentype     = Instructie, naslag
&lt;!--             [laag, middel, hoog]       --&gt;| activiteit     = middel
&lt;!--     [Datum eerste edit] DD-MM-YY       --&gt;| startdatum     = 01-04-07
&lt;!-- [zonder &quot;Gebruiker:&quot;] Naam/Nick        --&gt;| redacteur      = Warddr
&lt;!--[[Gebruiker:Auteur 1|Auteur 1]]...      --&gt;| auteurs        = [[Gebruiker:Warddr|Warddr]], [[Gebruiker:Sephiroth|Sephiroth]], [[Gebruiker:ACiDcHaOZ|ACiDcHaOZ]], [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]]
&lt;!--             [korte beschrijving]       --&gt;| beschrijving   = Basic is een door Microsoft al lang afgeschreven programmeertaal (ondertussen vervangen door Visual Basic en Visual Basic for Applications), maar het is nog altijd goed om te beginnen programmeren in Basic. Als je dit kan zal je het veel gemakkelijker hebben met andere programmeertalen te leren.
&lt;!--   [info over boek, geen inhoud]        --&gt;| opmerkingen    = 
&lt;!-- [Doelstellingen, * voor elk punt]      --&gt;| doelstelling   = 
&lt;!--                        [Bronnen]       --&gt;| bronnen        = 
&lt;!--    [VWO, HBO, WO, Junior, etc  ]       --&gt;| niveau         = 
&lt;!--[benodigde voorkennis, * voor elk punt] --&gt;| voorkennis     = 
&lt;!--[Uitstapniveau - * voor elk punt]       --&gt;| uitstapniveau  = 
&lt;!--  [Links naar niet-inhoud-hfdstn]       --&gt;| infolinks      = 
&lt;!--    [laatste controle] DD-MM-YYYY       --&gt;| laatstecontrole= 23-05-2008
&lt;!--  [laatste toevoeging] DD-MM-YYYY       --&gt;| toevoeging     = 
&lt;!--                  [[Boek 1]], etc       --&gt;| gerelateerd    = 
&lt;!--                  [projectpagina]       --&gt;| projectpagina  = [[Overleg:{{SUBPAGENAME}}]]
&lt;!--                       [licentie]       --&gt;| licentie       = GFDL
&lt;!--  [Kleine afbeelding (&lt; 100x100)]       --&gt;| thumb          = 
&lt;!-- [Grote afbeelding als een cover]       --&gt;| afbeelding     = 
&lt;!--[autom. als boek en titel gelijk]       --&gt;| PDF            = 
&lt;!--                                        --&gt;| PDFcommentaar  = 
&lt;!-- [autom. voor &quot;Boek/Printversie&quot;]       --&gt;| printversie    = 
&lt;!--                                        --&gt;| printcommentaar= 
&lt;!--               [of leeg laten] ja       --&gt;| BvdM           = 
&lt;!--            [of leeg laten] maand       --&gt;| BvdMmaand      = 
&lt;!--             [of leeg laten] YYYY       --&gt;| BotMjaar       =
&lt;!--           [departement invullen]       --&gt;| departement    = 
&lt;!--                                        --&gt;| categorie      = Programmeertaal
&lt;!--                                        --&gt;| categorie twee = 
&lt;!--                  [WSBN invullen]       --&gt;| WSBN           = nl-3-4-3-00004
}}</text>
      <sha1>qc3m89mug8jge8ihd8xz5acybt4xg8e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Netwerken</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17242</id>
    <revision>
      <id>427488</id>
      <parentid>426414</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T11:44:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Voorbereiding */</comment>
      <origin>427488</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18179" sha1="it6y7g93v6bh2etaajmdaiso4agzttk" xml:space="preserve">{{Bi}}
&lt;div style='text-align: center;'&gt;&lt;span style='font-size: large;'&gt;Titel: ''Netwerken''&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style='text-align: center;'&gt;&lt;span style='font-size: large;'&gt;Auteur: Gerard D. de Gier&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;

{{Bottombox
|inhoud=Dit Wikibook is een [[Wikibooks:Beginnetje|eerste opzet]]. U wordt uitgenodigd om er uw kennis toe te voegen! Klik hiertoe op ['''Bewerken'''] voor deze pagina of op een rode link voor een nieuw hoofdstuk.
|logo=Crystal txt.png}}&lt;br&gt;

Het werkwoord '''Netwerken''' gaat over het actief opbouwen en onderhouden van persoonlijke relaties met familie, vrienden, collega's en kennissen. Dergelijke contacten en interacties kunnen steun, informatie en/of kansen bieden. Het gaat om meer dan af en toe een borrel drinken. Binnen de kringen van ondernemers, journalisten en professionele loopbaanadviseurs en in vele andere beroepsgroepen, wordt netwerken beschouwd als een veelomvattende activiteit die het puur sociale aspect overstijgt. Het navolgende is een toelichting voor een breder publiek. Want ook voor &quot;gewone&quot; mensen is het handig om een netwerk te hebben. Bijvoorbeeld voor het vinden van werk (een nieuwe baan of klussen voor zzp'ers), voor het vinden van deskundigen of een hulp in de huishouding. 
 
[[Bestand:Netwerkmodel.jpg|centre|500px]]

===[[Netwerken/Bewustzijn|Bewustzijn]]===
Hoewel men dit vaak niet beseft, netwerkt men vaker dan men denkt. De meeste mensen zijn afkerig van het begrip omdat zij het gevoel hebben dat netwerken op de een of andere manier een inbreuk op de privacy van anderen maakt, en/of een oneigenlijk gebruik van de kring van vrienden, familie en zakelijke relaties. Maar wij maken allemaal gebruik van de mensen in ons netwerk, bijvoorbeeld voor het regelen van oppas, het vinden van een (betere) kamer of appartement, of om in contact te komen met mensen met dezelfde hobby of die werkzaam zijn in een bedrijfstak waar we zelf graag in willen werken.

Er zijn verschillende soorten contacten geschikt voor een netwerk:
* Mensen die u persoonlijk kent, zoals familie, vrienden, buren, leden van verenigingen of clubs waarvan u lid bent, collega's en studiegenoten.
* Mensen die interessant zijn om te leren kennen. U kunt vragen aan mensen die u al kent om u bij zo iemand te introduceren. U kunt ze ook ontmoeten tijdens bijeenkomsten zoals borrels, studiedagen en feesten bij vrienden. U kunt uw netwerk verbreden door lid te worden van clubs waar u dergelijke mensen kunt tegenkomen, van de buurtapp en plaatselijke sportclub tot landelijke beroepsverenigingen, zie bijvoorbeeld {{Wp|Categorie:Vereniging}} (geen uitputtende lijst). Ook kunt u de stoute schoenen aantrekken en hen rechtstreeks benaderen.
* Bedrijven die interessant zijn om te leren kennen, bijvoorbeeld omdat u er graag zou werken of als klant zou willen begroeten. Een laagdrempelige manier hiervoor is het bezoeken van beurzen, zoals een {{Wp|handelsbeurs}}, vakbeurs of carrièrebeurs, en andere zakelijk gerelateerde evenementen. Ook kunt u proberen een stage te regelen bij een dergelijk bedrijf.

===[[Netwerken/Doel|Doel]]===
Echter, netwerken-om-het-netwerken heeft weinig zin: er moet wel een doel zijn. Voor journalisten bijvoorbeeld is dat het vinden van nieuws, in de loopbaanadvies branche is dit mensen helpen met het vinden van een andere job, en, voor zelfstandige ondernemers, het verkrijgen van opdrachten. Netwerken heeft ook zin binnen de eigen organisatie, als een manier om zonder formele autoriteit toch invloed uit te oefenen, dingen gedaan te krijgen of bij bepaalde projecten een productieve samenwerking te bewerkstelligen.&amp;nbsp;&lt;ref&gt;Allan R. Cohen, David L. Bradford, Influence Without Authority (1991), pp.  17-25.&lt;/ref&gt; 

===[[Netwerken/Doen|Doen!]]===
Veel mensen práten wel over netwerken, maar ze doen het in de praktijk niet. Dat komt veelal omdat men een drempel voelt om andere aan te spreken, zelfs op bijeenkomsten die zich daar goed voor lenen, zoals recepties en conferenties. En dat is jammer en onnodig want netwerken is niets anders dan 'leuk omgaan met mensen'.

Activiteiten om een netwerk op te bouwen kunnen divers zijn. U kunt zelf op zoek gaan naar mensen en proberen met hen in contact te komen, bijvoorbeeld via uw eigen netwerk, sociale media, bijeenkomsten of door brutaal op hen af te stappen. Het kan ook andersom door uzelf in the picture te plaatsen, bijvoorbeeld door een artikel in de buurtkrant, nieuwsbrief of vaktijdschrift te plaatsen (met uw contactgegevens) of door lezingen te houden (zorg steeds wel dat u echt iets te vertellen hebt dat interessant voor anderen is); in de hoop dat lezers of toehoorders contact met u opnemen.

===[[Netwerken/Attitude|Attitude]]===
Maar als men blijvend succesvol wil zijn als netwerker, dan zal het een mentaliteit moeten worden, een manier van leven, iets waar men steeds alert op is. Dus als u bv. informatie nodig hebt denk dan éérst aan iemand in uw netwerk die het zou kunnen weten en denk dán pas aan Google.

===[[Netwerken/Profiel|Profiel]]===
Om succesvol te netwerken moet u een helder profiel hebben zodat u weet wie u bent en wat u kunt (en wat niet). Natuurlijk is het van groot belang dat u dit vervolgens ook goed voor het voetlicht kunt brengen. En dit heeft alles te maken met uw zelfbeeld. De vraag hoe u uzelf ziet bepaalt in hoge mate hoe u uw verhaal vertelt. Maar belangrijker nog: zoals iemand zichzelf ziet, zo ziet een ander hem/haar ook – u straalt het uit. Juist dat zelfbeeld is bij veel mensen een probleem. Enkelen hebben een te groot ego (dat is redelijk eenvoudig bij te stellen); maar velen ‘denken’ zich klein. Terecht luidt het gezegde: ‘Wie zich zo klein maakt als een muis wordt opgegeten door de kat.’

===[[Netwerken/Sociale media|Sociale media]]===
Sociale media kunnen het opbouwen en onderhouden van een persoonlijk netwerk ondersteunen.

===[[Netwerken/Voorbereiding|Voorbereiding]]===
De voorbereiding bij netwerken valt uiteen in verschillende gedeelten. 
# De markt: waar vindt u de opdracht of baan die bij u past en hoe ziet die markt eruit? 
# Uw eigen voorbereiding: naast uw profiel: een aantal pakkende succesverhalen en een helder betoog over uw ideeën voor de toekomst.
# Het opsporen van mensen of organisaties met wie u contact wilt leggen. Bedenk eerst welk soort mensen hiervoor in aanmerking komen: welk beroep of vrijetijdsbesteding moeten ze hebben en welke andere kwalificaties? Waar zijn dergelijke mensen te vinden? Denk daarbij niet alleen aan organisaties waar zij werken, maar ook aan online netwerken, zoals sociale media. 
# Een eerste contact leggen met mensen die interessant kunnen zijn. Dat kan via een e-mail of telefonisch. Een goede manier is een combinatie van beide: eerst een introductie (met cv als bijlage) via een e-mail waarin u als slot aankondigt dat u binnenkort (liefst met een concrete datum en dagdeel) telefonisch contact op zult nemen. Bereid zo'n telefonisch gesprek goed voor: beginzin, vraag of het schikt of dat u beter op een later tijdstip kunt bellen, onderwerpen die u wilt bespreken en een afsluitende zin. Laat zo'n gesprek prettig en luchtig verlopen, wees aardig. Houd zo'n gesprek kort; probeer liever een (face-to-face) afspraak te maken waarin onderwerpen uitgebreider aan bod kunnen komen. 
# De uitgebreide voorbereiding op ieder individueel netwerkgesprek. U moet zo veel mogelijk over uw gesprekspartner te weten zien te komen, goed geïnformeerd zijn over de branche, iets actueels te vertellen hebben en op de hoogte zijn van de situatie van de organisatie die u bezoekt. Stel vooral vragen. Bijvoorbeeld over werkwijzen, mogelijkheden en tips.
:Niet behorend bij de voorbereiding, maar wel belangrijk:
:* Terugkoppeling, korte tijd na het gesprek. Wat heeft u met de antwoorden gedaan, hoe heeft het gesprek bijgedragen aan uw doelen, wat heeft u inmiddels bereikt? Laat het ook weten als u pas na enige tijd iets heeft bereikt wat tijdens het gesprek is besproken of waarmee een doel is bereikt (&quot;Dankzij uw aanbeveling om ..., heb ik ....&quot;).

===[[Netwerken/Zelfbeeld|Zelfbeeld]]===

===[[Netwerken/Inventarisatie|Inventarisatie]]===
Het is een bekend gegeven dat ieder mens ongeveer vijfhonderd mensen kent. Het is zaak die in beeld te brengen door een goede '''inventarisatie'''. Dat gaat het gemakkelijkst door eerst die netwerken op te schrijven waar u zelf deel van uitmaakt zoals familie, collega’s, de buurt, sportclub, vrienden en kennissen etc. Daarnaast kent u meestal wel mensen die lid zijn van grote netwerken zoals serviceclubs (Rotary, Lion, o.a.), studentenverenigingen (dan wel alumni-netwerken) of ondernemersclubs. Dat zijn mensen die bij uitstek geschikt zijn om nadere informatie te verstrekken over bijv. potentiële opdrachtgevers voor uw bedrijf. Ze horen veel en kennen veel mensen.

[[Netwerken/Profiel#LinkedIn|LinkedIn]] kan behulpzaam zijn bij het inventariseren van uw netwerk èn van het in beeld brengen van gewenste contacten.

===[[Netwerken/Ontmoeten|Ontmoeten]]===

===[[Netwerken/Netwerkgesprek|Netwerkgesprek]]===
Pas als u goed voorbereid bent is het zinvol om echte netwerkgesprekken te gaan voeren. U kunt overal mensen ontmoeten, maar zeker in het begin van uw netwerk-activiteiten is het slim om het in de buurt te zoeken en vooral laagdrempelig te beginnen. Probeer gewoon eens informatie te verzamelen over een bedrijf waar u mogelijk zou willen werken door te praten met mensen in uw omgeving. U zult al snel zien dat mensen u doorverwijzen zodat u in contact komt met mensen die u de benodigde informatie over die organisatie kunnen geven.
	
In het begin zal dat informeel gebeuren, bijv. op een verjaardag of een receptie, maar al snel zult u een echt netwerkgesprek hebben. Zo’n gesprek kunt u vanaf het begin een positieve wending geven door het maken van een perfecte eerste indruk. Het is zéér belangrijk dat u meteen duidelijk maakt waar u voor komt: &quot;geen opdracht, geen baan, maar informatie&quot;. Doet u dat niet dan denkt uw gesprekspartner al snel: &quot;Die wil iets van mij (een baan/een opdracht), dat heb/wil ik niet, hoe kom ik hier zo snel mogelijk van af.&quot; 

De ervaring leert dat het gesprek zelf (na een paar keer) wel loopt, maar de afsluiting is vaak een groot struikelblok. Begin met te vragen naar concrete suggesties. Als die zijn gekomen is de volgende vraag: &quot;Zeer interessant, met wie zou ik daar nu eens verder over kunnen praten?&quot; Dan moet de gesprekspartner namen noemen. Tenslotte de vraag: &quot;Hoe kan ik contact leggen met deze perso(o)n(en),&quot; waarbij het natuurlijk van belang is dat uw gesprekspartner als tussenpersoon wil optreden.

Wanneer u het gesprek heeft gevoerd, en het besprokene heeft vastgelegd in uw systeem, stuur dan de volgende dag even een passend kaartje of een e-mail. Daarin drukt u uw dank uit voor de tijd die uw gesprekspartner voor u heeft willen uittrekken, en voor de informatie en/of de directe hulp. En als u eens iets tegenkomt waarvan u denkt dat uw gesprekspartner dat op prijs zal stellen, bijvoorbeeld een artikel uit een tijdschrift op zijn/haar vakgebied of hobby, stuurt u dat dan meteen even naar hem/haar op. Dit is ook meteen een prachtige manier om in contact te blijven. Dergelijke kleine attenties worden bijzonder op prijs gesteld en zorgt er in veel gevallen voor dat men u zich blijft herinneren. Dan zal men gemakkelijker geneigd zijn ook u op de hoogte houden of iets toe te zenden, of zelfs voor iets uitnodigen.&amp;nbsp;&lt;ref&gt; Cohen &amp; Bradford, ''op.cit.'', pp.26-44.&lt;/ref&gt;
Wanneer u binnen uw eigen organisatie uw netwerk goed onderhoudt, heeft dit onmiddellijk invloed op de manier waarop u uw collega’s of teamleden kunt insprireren (of zij u), en zal het project of de taak waaraan u werkt ten goede komen: &quot;(...) the ultimate 'glue' that binds people is not 'what they get' from the organization but what they can contribute to the community.&quot;&amp;nbsp;&lt;ref&gt; P. Senge et al., ''The Fifth Discipline Fieldbook'' (1998), p. 300.&lt;/ref&gt;  &quot;Shared visions have a way of spreading through personal contact.&quot;&amp;nbsp;&lt;ref&gt; Idem, p. 301.&lt;/ref&gt;

===[[Netwerken/Evaluatie|Evaluatie]]===
Ga na zo’n gesprek meteen voor de spiegel staan voor een evaluatie en vraagt u zich dan af:
* wat was goed
* wat kon beter
* welke tips heb ik gekregen?
* welke verwijzingen?

Als u straks die nieuwe baan of die opdracht hebt, moet u uiteraard het spoor terug volgen en de mensen die u onderweg hebben geholpen bedanken. U zult de gesprekken dus goed moeten vastleggen. De eerste vijf gesprekken kunt u nog onthouden, de volgende niet meer. Programma’s als Excel, Outlook, Access, Davilex etc. lenen zich hier uitstekend voor. En wilt u het echt professioneel aanpakken denk dan aan pakketten als ACT!, Archie of  Commence.

===[[Netwerken/Onderhoud|Onderhoud]]===
Iedereen kent veel mensen, maar kènde er veel meer. Gebrek aan gestructureerd onderhoud is er de oorzaak van dat veel mensen gewoon verdwijnen in de mist. De simpelste manier van onderhoud is natuurlijk het netwerk gewoon gebruiken. U kunt iets opzoeken via Internet, maar het is leuker (en beter voor het onderhoud) iemand te bellen of mailen die de informatie ook heeft. Grijp elke gelegenheid aan om iets van u te laten horen (maar houd dat wel binnen de perken). Kerst- en nieuwjaarsgroeten (per post of per mail) zijn goede manieren om verre contacten te onderhouden; schrijf dan wel iets meer dan alleen &quot;Prettige feestdagen&quot;, vertel ook iets over uzelf, om de ander op de hoogte te houden: de huidige stand van zaken, wat u zoal het afgelopen jaar heeft bereikt, dat u gezien heeft dat de ander ... (een belangrijke post op LinkedIn heeft geplaatst waar u veel aan had, of iets anders aardigs). En als iemand op LinkedIn post dat hij/zij een nieuwe baan heeft, feliciteert u hem/haar natuurlijk per omgaande post! 

Ondanks alle ‘vriendensites’ als LinkedIn, Facebook, Nextdoor, etc. blijft persoonlijk contact een onmisbare schakel bij netwerken. Het beste bewijs daarvoor is dat een site als LinkedIn ook begonnen is met fysieke bijeenkomsten. &quot;As members of a community, we need to meet in person when we talk about what we really care about.&quot;&amp;nbsp;&lt;ref&gt; Peter Senge et al., ''op.cit.'', p. 301.&lt;/ref&gt;

Bij het onderhoud is het verder van belang dat u zorgt voor een zekere structuur: voor u het weet praat u altijd met dezelfde mensen. Maar waar het vooral op aankomt is: &quot;Laat eens iets van je horen.&quot; Dat kan natuurlijk van alles zijn, maar het moet wel bij u passen. Probeer uw creatieve vermogens te benutten. Enkele voorbeelden van onderhoud zijn:

{| class=&quot;wikitable&quot;
!In de privésfeer || In de zakelijke sfeer
|- 
| 
*Hulp bieden (liefst ongevraagd)
*Artikel of Internet link sturen over iemands hobby	            
*Alternatieve kerstkaart – bedenk iets leuks
*Bellen (en dat dan ook echt doen)
*Lentekaart i.p.v. kerstkaart
|| 
*Samen met relaties iets bezoeken
*Sponsor een boek
*Houd open huis voor de buurt
*Kom in een krant of tijdschrift met uw bedrijf of beroep
*Word lid van een ondernemersvereniging
|}    

Zoals uit het bovenstaande blijkt is netwerken wel degelijk iets meer en anders dan alleen maar het drinken van een borrel in een café.

==='''LITERATUURLIJST'''===
'''Carrière en netwerken'''
*	L. Alexander, ''Career networking'', (Oxford  1997)
*	Richard Bolles, ''What color is your parachute'' (verschijnt jaarlijks)
*	Gerard D. de Gier, ''Netwerken doe je zó'' (Zwolle, 2006). 
*	R.L. Krannich &amp; C.R. Krannich, ''The new network: your way to job and career success'' (Woodbridge 1993)
*	Dr. N. M. Yeager, ''CareerMap'' (New York 1988)
*	Dineke van Zeewijk-Vink, Just Jongeleen, ''Doeltreffend netwerken'' (Deventer 2003)
*	Charles D.A. Ruffolo, ''Network Your Way to Success'' (Zwolle 2004)
*	Fred Krautwurst, ''Afgedwongen toeval'' (Zaltbommel 2006)
*	Ria de Jong, ''De essentie van netwerken'' (Den Haag 2006)

'''Wetenschappelijke netwerktheorieën'''
*	Wayne E. Baker, ''Networking Smart'' (New York 1994)
*	Wayne E. Baker, ''Netwerken, over het waarderen, opbouwen en gebruiken van sociaal kapitaal'' (Amsterdam 2001) 
*	A.W. Boxman (uitg.), ''Contacten en carrière'' (Amsterdam 1992)
*	W. Jansen, G.L.H. van den Wittenboer, ''Sociale netwerken en hun invloed'' (Meppel 1992)
*	Nitin Nohria &amp; Robert G. Eccles, ''Networking &amp; Organisational Structure, Form and Action'' (Harvard 1994)

'''Vrouwen en netwerken'''
*	Dr. Lily M. Segerman-Peck, ''Networking &amp; Mentoring, a Woman’s Guide'' (London 1991)
*	Mary Scott Welch, ''Networking, a Great New Way for Women to Get Ahead'' (Stamford CT 1980)

'''Netwerken in het algemeen'''
*	A. Baer &amp; Lynne Waymon, ''52 Ways to Re-connect, Follow Up &amp; Stay in Touch'' (Dubuque 1994)
*	L. D. Bjorseth, ''Breakthrough networking'' (Lisle 1996)
*	Dale Carnegie, ''Zo maakt u goede vrienden en relaties'' (Den Haag 2003) 
*	H. Catt, P. Scudamore, ''The power of networking'' (London 1999)
*	D. Fisher, S. Vilas, ''Power Networking'' (Austin 2000)
*	J. Gitomer, ''Het zwarte boekje voor netwerkers'' (Austin 2008)
*	J. van Hezewijk, M. Metze, ''Je kent wie je bent'' (Amsterdam 1999)
*	H. Mackay, ''Dig Your Well Before You Get Thirsty'' (New York 1997)
*	Susan Roanne, ''The Secrets of Savvy Networking'' (New York 1993)
*	J. Smallwood McKenzie, ''The 101 Commandments of Networking'' (privé uitgave {{ISBN|1-58500-444-8}})
*	L. Michelle Tullier, ''Networking for Everyone'' (Indianapolis  1998)
*	Prof. W. Verbeke, ''Ik netwerk, dus ik besta'' (Alphen a/d Rijn 2001)
*	D. de Wit, ''Netwerken als strategie'' (Alphen a/d Rijn 1998)

'''Overig'''
*	D. Cohen, L. Prusak, ''In Good Company: How Social Capital Makes Organisations Work'' (Harvard 2001)
*	J. R. DeLuca, ''Political Savvy'' (Berwyn 1992)
*	S. Covey, ''The Seven Habits of Highly Effective People'' (New York 1991)
*	M. Giovagnoli &amp; J. Carter Miller, ''Networlding'' (San Francisco 2000)
*	Malcolm Gladwell, ''Het Omslagpunt'' (Amsterdam 2001)
*	Trudy Kunz, ''Zeg toch eens gewoon HALLO'', (Amsterdam 1993)
*	''Pyttersen’s Nederlandse Almanak'' (Houten, verschijnt ''ca.'' 1 x per twee jaar)
*	C. Topf, ''Een succesvolle carrière door de juiste lichaamstaal'' (Antwerpen &amp; Harderwijk, 2000)

===Voetnoten===
&lt;references/&gt;

{{Boek}}
[[Categorie:Mens en maatschappij]]
{{Fase|3}}</text>
      <sha1>it6y7g93v6bh2etaajmdaiso4agzttk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Verzamelingen/Inleiding in de booleaanse logica</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41515</id>
    <revision>
      <id>427486</id>
      <parentid>424999</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T11:42:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>- &quot;dat&quot;</comment>
      <origin>427486</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15498" sha1="h1g5zfitq1feb1tkerdmi1rq7hfswcx" xml:space="preserve">{{Index Verzamelingen}}&lt;div style=&quot;color: inherit; background-color: #ffeecc; border: 1px solid #333333; padding: 5px;&quot;&gt;
Na het bestuderen van dit hoofdstuk:
: Weet je wat er met booleaanse logica en booleaanse algebra bedoeld wordt.
: Kun je de operatoren EN, OF en NIET gebruiken
&lt;/div&gt;
&lt;br&gt;

== Operatoren ==
In hoofdstuk 1 zagen we een verzameling voorbij komen met twee elementen, L={Waar, Onwaar}.  

Hierop definiëren we een aantal operatoren, &lt;math&gt;\land&lt;/math&gt; en &lt;math&gt;\lor&lt;/math&gt;, en &lt;math&gt;\lnot&lt;/math&gt;.

De &lt;math&gt;\land&lt;/math&gt; is EN, terwijl &lt;math&gt;\lor&lt;/math&gt; de OF operator is. We bekijken ze een voor een.&lt;br&gt;

In dit boek gebruiken we W=Waar en O=Onwaar. maar in veel boeken wordt de Engelse T=True en F=False gebruikt. Dat zien we soms ook in Nederlandstalige boeken. We kunnen ook Waar als 1 en Onwaar als 0 noteren.

'''De EN operator &lt;math&gt;\land&lt;/math&gt;&lt;br&gt;'''&lt;br&gt;
In de Nederlandse taal gebruiken we het woord EN in zinnen als 'Jan zit op zijn kamer EN Marie is op de manage'. Die zin is alleen waar als beide onderdelen waar zijn, dus als het waar is dat Jan op zijn kamer zit en als Marie op de manage is.

Noem de eerste zin p en de tweede zin q.
Er zijn dan 4 mogelijkheden:
{| class=&quot;wikitable&quot;
! p
! q
! p&lt;math&gt;\land&lt;/math&gt;q
|-
| W || W || W
|-
| W || O || O
|-
| O || W || O
|-
| O || O || O
|}

Hierbij staat W telkens voor waar en O voor Onwaar.
Zodra een van de twee beweringen Onwaar is, is de samenstelling ook Onwaar.&lt;br&gt;
De EN wordt ook wel inclusie genoemd.

'''De OF operator &lt;math&gt;\lor&lt;/math&gt;&lt;br&gt;'''&lt;br&gt;
Het woordje OF geven we in de booleaanse logica een wat striktere betekenis dan in het gewone taalgebruik, maar de betekenis komt toch goed overeen.
Wanneer we zeggen &quot;Jan is naar de supermarkt of naar de drogist&quot;, dan is dat een combinatie van 2 beweringen, namelijk &quot;Jan is naar de supermarkt&quot; of &quot;Jan is naar de drogist&quot;.

Ook dit kunnen we in een tabelletje onderbrengen. Noem de eerste bewerking weer p en de 2e bewering q.
Er zijn weer 4 mogelijkheden:
{| class=&quot;wikitable&quot;
! p
! q
! p&lt;math&gt;\lor&lt;/math&gt;q
|-
| W || W || W
|-
| W || O || W
|-
| O || W || W
|-
| O || O || O
|}
Dus de samenstelling p&lt;math&gt;\lor&lt;/math&gt;q is waar dan en alleen dan als een van de twee beweringen waar is.&lt;br&gt;
De OF wordt ook wel disjunctie genoemd.

'''NIET'''&lt;br&gt;
Ten slotte is er nog de negatie NIET.
{| class=&quot;wikitable&quot;
! p
! &lt;math&gt;\neg &lt;/math&gt;p
|-
| W || O
|-
| O || W 
|}

Dit waren de 3 basis operatoren.
Hiermee kunnen we een aantal andere operatoren definiëren.

'''De XOR operator &lt;math&gt;\mathop{\underline\lor}&lt;/math&gt;'''&lt;br&gt;
De OF heeft in het gewone spraakgebruik een dubbele betekenis. De eerste betekenis hebben we hierboven gezien. Maar soms willen we dat mensen echt een keuze maken, zoals in &quot;wil je thee of koffie?&quot;. Als we alleen de bovenstaande OF zouden hebben, zou iemand op de vraag &quot;Wil je thee of koffie?&quot; kunnen antwoorden met &quot;ja, graag&quot; als hij een van de twee wil drinken. Als we echt willen dat één van de twee ja is, kunnen we kiezen voor de Exclusieve disjunctie, oftwel de XOR, de exlusive OR.

{| class=&quot;wikitable&quot;
! p
! q
! p&lt;math&gt;\mathop{\underline\lor}&lt;/math&gt;q
|-
| W || W || O
|-
| W || O || W
|-
| O || W || W
|-
| O || O || O
|}

De Exclusieve OR wordt minder vaak gebruikt dan de gewone OF.

'''De Logische implicatie'''&lt;br&gt;
De logische implicatie komt neer op 'uit p volgt q'.&lt;br&gt;
'''Notatie''': p → q of p ==&gt; q of p&lt;math&gt;\Longrightarrow&lt;/math&gt;q

We kunnen p → q uitschrijven als waarheidstabel:
{| class=&quot;wikitable&quot;
! p
! q
! p → q
|-
| W || W || W
|-
| W || O || O
|-
| O || W || W
|-
| O || O || W
|}

We krijgen dezelfde waarheidstabel wanneer we definiëren: &lt;math display=&quot;inline&quot;&gt; p \rightarrow q = \neg{p} \vee q&lt;/math&gt;.&lt;br&gt;&lt;br&gt;
We kunnen daarom de logische implicatie p &lt;math&gt;\rightarrow&lt;/math&gt; q uitschrijven als p &lt;math&gt; \rightarrow q = \neg p \vee q&lt;/math&gt;&lt;br&gt;

Deze tabel verdient nog wel wat toelichting. Want in het gebruik hiervan gaat gemakkelijk iets fout.&lt;br&gt;
&lt;u&gt;Opmerking 1&lt;/u&gt; Zoals je ziet is &lt;math&gt;(p \rightarrow q)&lt;/math&gt; waar als p onwaar is, onafhankelijk van q. Dat is een keuze. Maar het verschilt wel met wat we soms uit het gewone spraakgebruik ons voorstellen. Als iemand zegt: ''Als het morgen warm is, trakteer ik op ijs'', bedoelt die persoon daarmee meestal 'als het niet warm is, trakteer ik niet op ijs.' 
Maar wanneer we 'het is morgen warm' p noemen, en 'ik trakteer op ijs' q noemen, dan krijgen we de volgende waarheidstabel:
{| class=&quot;wikitable&quot;
! het is morgen warm
! ik trakteer op ijs
! als het morgen warm is, trakteer ik op ijs
|-
| W || W || W
|-
| W || O || O
|-
| O || W || W
|-
| O || O || W
|}
Dan zien we dat als het morgen niet warm is, de persoon zijn belofte in elk geval niet gebroken heeft, of hij nu op ijs trakteert of niet. Het is daarom niet onlogisch om deze definitie te hanteren.&lt;br&gt;

&lt;u&gt;Opmerking 2&lt;/u&gt; Stel nu dat we twee beweringen hebben:
:p=&quot;Ik heb een levende vuurspuwende draak in mijn broekzak&quot;
:q=&quot;Parijs ligt in Frankrijk&quot;
p is niet waar, dus p--&gt;q is waar.&lt;br&gt;
Dan krijgen we als p--&gt; q: &quot;Als ik een levende vuurspuwende draak in mijn broekzak heb, dan ligt Parijs in Frankrijk.&quot;
Dat is niet direct wat we als logisch zien.

&lt;u&gt;Opmerking 3&lt;/u&gt; Maar ook als we twee beweringen hebben die beiden waar zijn, moeten we oppassen. Stel:
:p=&quot;Acht is een even getal&quot;
:q=&quot;Een driehoek heeft drie zijden&quot;
Beiden zijn waar. Maar iedereen voelt wel aan dat we niet kunnen zeggen:&lt;br&gt;
&quot;Acht is een even getal, dus een driehoek heeft drie zijden&quot;&lt;br&gt;
Het woord &quot;dus&quot; veronderstelt een causale relatie, een oorzaak en gevolg. Maar dat ontbreekt hier. 

Het verschil tussen beiden wordt wel aangeduid als het verschil tussen materiele implicatie en conversationele implicatie.

'''Equivalentie:'''&lt;br&gt;
&lt;math&gt;(p \leftrightarrow q)&lt;/math&gt; betekent: &lt;math&gt;(p \to q) \land (q \to p)&lt;/math&gt;.&lt;br&gt;
De laatste operator die hier behandelen is de equivalentie. Deze spreken we vaak uit als &quot;dan en slechts dan&quot;, waarmee we bedoelen &quot;dan, en alleen dan&quot;.&lt;br&gt;

'''Notatie:''': &lt;math&gt;(p \leftrightarrow q)&lt;/math&gt; is gebruikelijk maar ook &lt;math&gt;\Longleftrightarrow&lt;/math&gt; wordt gebruikt.

== Gebruik van de operatoren ==
We kunnen met deze operatoren rekenen. Dit wordt ook wel Booleaanse algebra genoemd. Net als bij gewoon rekenen kunnen we haakjes gebruiken om de voorrang aan te geven. Normaal gaat &lt;math&gt;\land&lt;/math&gt; voor &lt;math&gt;\lor&lt;/math&gt;. 
We geven hier een paar voorbeelden:

:W&lt;math&gt;\land &lt;/math&gt;&lt;math&gt;\neg &lt;/math&gt;O = W&lt;math&gt;\land&lt;/math&gt;W=W
:W&lt;math&gt;\land &lt;/math&gt;O &lt;math&gt;\lor&lt;/math&gt; O = O &lt;math&gt;\lor&lt;/math&gt; O = O
:W&lt;math&gt;\land (&lt;/math&gt;O &lt;math&gt;\lor&lt;/math&gt; O) = W &lt;math&gt;\land&lt;/math&gt; O = O


== Booleaanse algebra ==
Zoals hierboven getoond kunnen we met de operatoren &lt;math&gt;\land &lt;/math&gt;, &lt;math&gt;\lor&lt;/math&gt; en &lt;math&gt;\neg &lt;/math&gt; 'rekenen'.

Ze hebben een aantal eigenschappen die we ook bij de gewone getallen tegenkomen:
'''associativiteit'''
:&lt;math&gt;a \lor (b \lor c) = (a \lor b) \lor c&lt;/math&gt; (eigenschap 6.1)
:&lt;math&gt;a \land (b \land c) = (a \land b) \land c&lt;/math&gt; (eigenschap 6.2)

'''commutativiteit'''
:&lt;math&gt;a \lor b = b \lor a&lt;/math&gt; (eigenschap 6.3)
:&lt;math&gt;a \land b = b \land a&lt;/math&gt; (eigenschap 6.4)

'''distributiviteit'''
:&lt;math&gt;a \lor (b \land c) = (a \lor b) \land (a \lor c)&lt;/math&gt; (eigenschap 6.5)
:&lt;math&gt;a \land (b \lor c) = (a \land b) \lor (a \land c)&lt;/math&gt; (eigenschap 6.6)

'''Ontkenning'''
:&lt;math&gt;a \lor \lnot a = Waar&lt;/math&gt; (eigenschap 6.7)
:&lt;math&gt;a \land \lnot a = Onwaar&lt;/math&gt; (eigenschap 6.8)

En ja, deze eigenschappen kwamen we ook tegen bij de deelverzamelingen waar we werkten met de operatoren ∪, ∩ en Complement.

'''Wet van het uitgesloten midden''' of de '''wet van de dubbele ontkenning'''
:&lt;math&gt;\lnot (\lnot a) = a&lt;/math&gt; 
Deze wet is niet af te leiden uit axioma's, zoals de vorige eigenschappen. De wet wordt binnen de wiskunde vrij algemeen geaccepteerd, maar niet binnen het {{Wp|Constructivisme (wiskunde)|w:constructivisme}} van de Nederlandse wiskundige {{Wp|Luitzen Egbertus Jan Brouwer|Brouwer}}. Het constructivisme wordt ook wel {{Wp|Intuïtionisme|Intuïtionisme}} genoemd. Het niet accepteren van deze wet betekent dat aan het bewijs uit het ongerijmde problemen kunnen kleven. Immers, als we stellen dat een bepaald concept niet bestaat, en we leiden hieruit een tegenspraak af, dan kunnen we niet meer concluderen dat dat concept wel bestaat.

'''Identiteitselement'''&lt;br&gt;
Er is nog een overeenkomst: zowel &lt;math&gt;\land&lt;/math&gt; als &lt;math&gt;\lor&lt;/math&gt; hebben een identiteitselement.
Laat W=Waar en O=Onwaar. Dan geldt
:p&lt;math&gt;\land&lt;/math&gt;Waar= p voor alle proposities (beweringen) p
:p&lt;math&gt;\lor&lt;/math&gt;Onwaar = p voor alle proposities p.

== Notatie ==
Het is gebruikelijk om voor beweringen de hoofdletters P en Q te gebruiken. In dit wikibook gebruiken we de kleine letters p en q, en reserveren de hoofdletters P en Q voor de verzamelingen van alle logische beweringen. 

== Gebruik ==
* Booleaanse algebra wordt o.a. gebruikt in de elektronica. Hier zijn speciale symbolen voor de AND, OR en NOT schakelingen:&lt;br&gt;
[[Bestand:LogicGates.svg|300px]]
* In de Informatica worden waarheidsschema's en booleaanse algebra op grote schaal gebruikt bij het programmeren en bij het bevragen van databases zoals met SQL.
&lt;poem&gt;
Een gefingeerd voorbeeld:
SELECT &quot;Operationeel&quot;, salarisschaal, COUNT(distinct Medw_no), SUM(sal_bruto)
FROM Medewerker, Salaris, Medewerker_groep
WHERE medewerker.salarisschaal = Salaris.salarisschaal
AND medewerker.groepnr = Medewerker_groep.groepnr
AND NOT (Medewerker.groep = &quot;Manager&quot; OR Medewerker.groep = &quot;Secretaris/Secretaresse&quot;)
GROUP BY salarisschaal
UNION
SELECT &quot;Management&quot;, salarisschaal, COUNT(distinct Medw_no), SUM(sal_bruto)
FROM Medewerker, Salaris, Medewerker_groep
WHERE medewerker.salarisschaal = Salaris.salarisschaal
AND medewerker.groepnr = Medewerker_groep.groepnr
AND (Medewerker.groep = &quot;Manager&quot; OR Medewerker.groep = &quot;Secretaris/Secretaresse&quot;)
GROUP BY salarisschaal
&lt;/poem&gt;

Ook zonder dit voorbeeld inhoudelijk te begrijpen zie je hoe in bovenstaand voorbeeld zowel de AND, de OR als de NOT operator gebruikt worden. Tevens wordt de UNION, oftewel de Vereniging gebruikt.

== Meerwaardige logica ==
De Booleaanse algebra en de standaard propositielogica zijn tweewaardig. Er zijn ook meerwaardige logica's gedefinieerd. Meerwaardige logica worden in het Engels ook wel Fuzzy Logic genoemd.

Een voorbeeld van een 3-waardige logica zou zijn (True, False, Unknown}. Of {True, False, Undefined}. We gebruiken in deze paragraaf even de Engelse True en False, omdat we met Waar, Onwaar en Onbekend geen unieke 1-letterige afkortingen hebben.

Waarom zouden we naast True en False nog een waarde Undefined of Unknown willen hebben? Daar zijn minstens twee redenen voor te bedenken. De eerste, meest natuurlijke, is dat we in het dagelijks leven te maken hebben met onbekende zaken. Voor een zakenman kan dat de vraag zijn of zijn bank hem een nieuwe lening wil verschaffen. Voor een generaal kan dat de bewering zijn dat de vijand 50 tanks in reserve heeft. Etc. Een tweede reden vinden we in de logica zelf.

We hebben gedefinieerd dat p --&gt; q waar is als p False is. Maar dat had wel iets kunstmatigs.
We zouden ook kunnen definiëren dat de waarde dan ongedefinieerd is:
{| class=&quot;wikitable&quot;
! p
! q
! p --&gt; q
|-
| T || T || T
|-
| T || F || F
|-
| F || T || U
|-
| F || F || U
|}
Immers, als ik tegen een van mijn kinderen zou zeggen: &quot;Als je slaagt voor je examen, mag je voor je vakantie naar Ibiza&quot;, en het kind slaagt, en ik geef hem/haar die vakantie, dan houdt ik mijn woord, maar als het kind niet slaagt, en in geef de vakantie niet, dan kun je niet zeggen dat ik mijn woord gebroken heb, maar het voelt ook niet gemakkelijk om te zeggen dat ik mijn woord gehouden heb. 

Maar dat betekent dat U(nknown) ook als p of q kan voorkomen, dus moeten we de hele tabel uitbreiden.

{| class=&quot;wikitable&quot;
! p\q
! T
! F
! U
|-
! T || T || F || U
|-
! F || U || U || U
|-
! U || U || U || U
|}

Maar dan moeten we ook de andere operatoren zo definieren dat ze met &quot;onbekend/ongedefinieerd&quot; overweg kunnen.

We kunnen dan de EN definieren als:
{| class=&quot;wikitable&quot;
! p\q
! T
! F
! U
|-
! T || T || F || F
|-
! F || F || F || F
|-
! U || F || F || U
|}

Een verdere uitwerking valt buiten de scope van dit boek.

==Engels ==
*Onwaar: False
*Waar: True

== Opgaven ==
===VI.1.1. De inheemse inwoner===
Een ontdekkingsreiziger zet voet aan wal op een eiland waar twee soorten mensen leven: ridders, in het Engels Knights genoemd, die altijd de waarheid spreken, en schurken, (Engels: knaves), die altijd liegen. Je kunt aan hun uiterlijk niet zien wie een ridder en wie een schurk is.

Op het strand kom de ontdekkingsreiziger een inwoner van het eiland tegen. Schiet de ontdekkingsreiziger er iets mee op als hij vraagt: &quot;Bent u een ridder?&quot;
Wordt hij iets wijzer als hij vraagt: &quot;Bent u een schurk?&quot;

===VI.1.2. Twee inheemse inwoners===
Even later komt de ontdekkingsreiziger een tweede inwoner van het eiland tegen. Deze gaat naast de eerste inwoner staan en zegt: &quot;wij zijn allebei schurken&quot;. Weet de ontdekkingsreiziger nu welke inwoner wat is?

===VI.1.3. Twee andere inwoners===
Onze ontdekkingsreiziger laat de twee inwoners achter op het strand. Aan de rand van het strand en het oerwoud komt hij twee andere inwoners van het eiland tegen. Een van hen zegt: &quot;Een van ons is een ridder, de ander is een schurk&quot;. Wat is de andere inwoner?

===VI.2 Rusland===
Als gegeven is dat:
:Rusland tussen de eerste en de tweede wereldoorlog een communistische regering had
:Er in Rusland tussen de eerste en de tweede wereldoorlog een periode van honger was,

Welke van de volgende beweringen zijn dan waar:
:1.a Tussen de eerste en tweede wereldoorlog had Rusland een communistische regering en er was een periode van honger.
:1.b Tussen de eerste en tweede wereldoorlog had Rusland een communistische regering of er was een periode van honger.
:1.c Tussen de eerste en tweede wereldoorlog had Rusland een communistische regering dus was er een periode van honger. 

===VI.3 Buzuruni ===
Als gegeven is dat:
:Het (fictieve) land Buzuruni een streng kapitalistisch land is
:De lonen in Buzuruni laag zijn

Welke van de volgende beweringen zijn dan waar:&lt;br&gt;
2a. Het (fictieve) land Buzuruni is een streng kapitalistisch land en de lonen in Buzuruni zijn laag.&lt;br&gt;
2b. Het (fictieve) land Buzuruni is een streng kapitalistisch land of de lonen in Buzuruni zijn laag.&lt;br&gt;
2c. Het (fictieve) land Buzuruni is een streng kapitalistisch land dus de lonen in Buzuruni zijn laag.&lt;br&gt;
2d. Het (fictieve) land Buzuruni is een streng kapitalistisch land, en daardoor zijn de lonen in Buzuruni laag.&lt;br&gt;

===VI.3. Het Linda probleem===
Linda is 31 jaar oud, single, extravert, goed opgeleid en scherp. Ze is afgestudeerd in filosofie. Als student hield ze zich bezig met voorvallen van discriminatie en sociale armoede. Ze nam ook deel aan anti-kernoorlog demonstraties.

Welke van de twee is waarschijnlijker:
:a) &quot;Linda is bankemployee&quot;
:b) &quot;Linda is bankemployee en actief in de feministische beweging&quot;

Daniel Kahneman formuleerde dit probleem in zijn boek &quot;Thinking, Fast and Slow&quot;.


&lt;br&gt;
&lt;div style=&quot;color: inherit; background-color: #ffeecc; border: 1px solid #333333; padding: 5px;&quot;&gt;
Samenvatting:
In dit hoofdstuk heb je geleerd:
: wat de logische operatoren zijn
: hoe je er mee kunt rekenen
&lt;/div&gt;

{{VorigeVolgende
| vorigeNaam=Relaties
| vorigeLink=Verzamelingen/Relaties
| volgendeNaam=Wetten van de Morgan
| volgendeLink=Verzamelingen/Wetten van de Morgan
}}
{{Sub}}</text>
      <sha1>h1g5zfitq1feb1tkerdmi1rq7hfswcx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikibooks:Infobox/Verzamelingen</title>
    <ns>4</ns>
    <id>41522</id>
    <revision>
      <id>427487</id>
      <parentid>382557</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T11:43:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>427487</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2594" sha1="14b5qb7y2plf5pe4itimmrcng7ygotk" xml:space="preserve">&lt;!--             [Titel van het boek]       --&gt;{{Infobox|titel  = {{SUBPAGENAME}}
&lt;!--     [Kies: 00, 25, 50, 75 of 100]      --&gt;| voortgang      = 100%
&lt;!--                   [Revisiedatum]       --&gt;| datum          = 7 november 2022
&lt;!--                    [Boekenplank]       --&gt;| boekenplank    = 
&lt;!-- [Naslag, Instructie, Hobby, Handboek]  --&gt;| boekentype     = Lesmateriaal
&lt;!--             [laag, middel, hoog]       --&gt;| activiteit     = middel
&lt;!--     [Datum eerste edit] DD-MM-YY       --&gt;| startdatum     = 
&lt;!-- [zonder &quot;Gebruiker:&quot;] Naam/Nick        --&gt;| redacteur      = 
&lt;!--[[Gebruiker:Auteur 1|Auteur 1]]...      --&gt;| auteurs        = [[Gebruiker:TeunSpaans|Teun Spaans]]
&lt;!--             [korte beschrijving]       --&gt;| beschrijving   = 
&lt;!--   [info over boek, geen inhoud]        --&gt;| opmerkingen    = 
&lt;!-- [Doelstellingen, * voor elk punt]      --&gt;| doelstelling   = 
&lt;!--                        [Bronnen]       --&gt;| bronnen        = 
&lt;!--    [VWO, HBO, WO, Junior, etc  ]       --&gt;| niveau         = Havo, VWO, WO
&lt;!--[benodigde voorkennis, * voor elk punt] --&gt;| voorkennis     = Basisbegrippen in de meetkunde en in de algebra
&lt;!--[Uitstapniveau - * voor elk punt]       --&gt;| uitstapniveau  = *Havo: Na Hoofdstuk 3&lt;br&gt;*VWO, HBO en Universiteit: na laatste hoofdstuk
&lt;!--  [Links naar niet-inhoud-hfdstn]       --&gt;| infolinks      = 
&lt;!--    [laatste controle] DD-MM-YYYY       --&gt;| laatstecontrole= 
&lt;!--  [laatste toevoeging] DD-MM-YYYY       --&gt;| toevoeging     = 
&lt;!--                  [[Boek 1]], etc       --&gt;| gerelateerd    = 
&lt;!--                  [projectpagina]       --&gt;| projectpagina  = [[Overleg:{{SUBPAGENAME}}]]
&lt;!--                       [licentie]       --&gt;| licentie       = 
&lt;!--  [Kleine afbeelding (&lt; 100x100)]       --&gt;| thumb          = 
&lt;!-- [Grote afbeelding als een cover]       --&gt;| afbeelding     = 
&lt;!--[autom. als boek en titel gelijk]       --&gt;| PDF            = 
&lt;!--                                        --&gt;| PDFcommentaar  = 
&lt;!-- [autom. voor &quot;Boek/Printversie&quot;]       --&gt;| printversie    = 
&lt;!--                                        --&gt;| printcommentaar= 
&lt;!--               [of leeg laten] ja       --&gt;| BvdM           = 
&lt;!--            [of leeg laten] maand       --&gt;| BvdMmaand      = 
&lt;!--             [of leeg laten] YYYY       --&gt;| BotMjaar       = 
&lt;!--           [departement invullen]       --&gt;| departement    = 
&lt;!--                                        --&gt;| categorie      = 
&lt;!--                                        --&gt;| categorie twee = 
&lt;!--                  [WSBN invullen]       --&gt;| WSBN           = 
}}</text>
      <sha1>14b5qb7y2plf5pe4itimmrcng7ygotk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Module:Layout/Production/Library/Pattern</title>
    <ns>828</ns>
    <id>41720</id>
    <revision>
      <id>427490</id>
      <parentid>375622</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T11:49:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>typo</comment>
      <origin>427490</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="9755" sha1="6nmvwpv8n0mxjmbsf24vz0c2wafn942" xml:space="preserve">local pattern = {};

-- This function will return everything after the first equal sign with nothing then spacetype characters in front of it.
-- If the first = sign is part of == or === or ... then nil is returned because there is no defining single = sign.
function pattern.content_after_starting_equal_sign( text ) -- :string or nil
	-- The pattern '^%s*=%s*(.*)' is used to match a string of the form '=value', 
	-- where value is any sequence of characters. 
	-- The ^ symbol indicates the beginning of the string, and the $ symbol indicates the end of the string. 
	-- The %s* pattern matches any number of whitespace characters (including spaces, tabs, and newlines). 
	-- The = character is a literal character that must be present in the string. 
	-- The (.*) pattern is a capture group that matches any sequence of characters (including none).
    -- When this pattern is applied to a string using string.match, it will extract the value portion of the string 
    -- (i.e., everything after the = character) and return it as a separate string. 
    text = text:match( '^%s*=(.*)' );
    -- If a = is found then in the case of a == of more the string starts with a =
    -- The pattern &quot;^=&quot; matches the start of the string followed by &quot;=&quot;. 
    -- If the string starts with &quot;=&quot;, string.find will return the starting position of the pattern (i.e., 1), and the if statement will evaluate to true. 
    -- If the string does not start with &quot;=&quot;, string.find will return nil, and the if statement will evaluate to false.
    if not text or string.find( text, &quot;^=&quot;) then return nil; end
    return mw.text.trim( text );
end

-- This function will return a string with the last segment from the url.
function pattern.last_segment_of_url( url ) -- :string
	-- This will use the pattern &quot;/.+$&quot; to match any sequence of characters starting with '/' and ending with the end of the string. 
	-- This will extract the last path segment from the URL.
    local text = string.match( url, &quot;/.+$&quot; );
    -- Pattern can also return a //
    if not text or text == &quot;&quot; then return &quot;&quot;; end
    -- If there remove all /
    return string.gsub( text, &quot;/&quot;, &quot;&quot;);
end

-- Just get the parameter name after the split by pattern.paramname_and_paramvalue( text )
function pattern.paramname( text )
    local param_table =  pattern.paramname_and_paramvalue( text );
     return param_table[1];
end

-- Split of a text like a = b into param_name = a and param_value = b.
function pattern.paramname_and_paramvalue( text )
    -- We must exclude &quot;==&quot; if that's the start
    if string.find( text, &quot;^%s*==&quot; ) then
    	return { nil, text };
    end

    -- Let's divide the part into one that has valid characters for a possible parametername and the remaining stuff
    local param_name, rest = pattern.split_paramname_from_the_rest( text );
    -- We must exclude &quot;==&quot; if that's the start
    if rest and string.find( rest, &quot;^%s*==&quot; ) then
    	return { nil, text };
    end

    -- If there is a param_name it can still be part of the param_value.
    -- So there must be content after a starting = in the rest.
    if param_name and pattern.content_after_starting_equal_sign( rest ) then
    	return { param_name, pattern.content_after_starting_equal_sign( rest ) }; 
    end

    -- If there is no param_name it can still be the case of a unnamed parameter defined by &quot;  = xjbkjxAK&quot;
    -- We can have either &quot; = param_value&quot; or &quot;param_value&quot;
    if not param_name and pattern.content_after_starting_equal_sign( text ) then
    	return { nil, pattern.content_after_starting_equal_sign( text ) };
    end
    
    -- Now the only remaining situation is that all text is the value of an unnamed paramter.
     return { nil, text };
end

-- Just get the parameter value after the split by pattern.paramname_and_paramvalue( text )
function pattern.paramvalue( text )
    local param_table =  pattern.paramname_and_paramvalue( text );
    return param_table[2];
end

-- This function will return a string with the last segment from the url removed.
function pattern.remove_last_segment_from_url( url ) -- :string
	-- The / character is a literal character that is matched in the string and seperates the segments in a URL
    -- The [^/] part of the pattern matches any character that is not a '/'. 
    -- The * character indicates that the preceding character (in this case, the [^/] character class) should be matched zero or more times.
    -- The $ character is a special character that represents the end of the string. It is used to ensure that the pattern only matches characters at the end of the string.
    -- Together, the pattern &quot;/[^/]+$&quot; will match any sequence of characters starting with '/' and ending with the end of the string, 
    -- that does not contain any '/' characters. 
    return url:gsub(&quot;/[^/]*$&quot;, &quot;&quot;);
end

-- This function removes a template definition
function pattern.remove_template_definition( text, template_name ) -- :string or nil
	if not pattern.template_definition_at_start_and_end( text, template_name ) then return nil; end
    -- '^{{' means start at the exact beginning of the string
    text = text:gsub( '^{{' .. template_name, '' )
    -- '}}$' means end at the exact ending of the string
    return text:gsub('}}$', '')
end

-- This function replaces the | characters inside lines that start with a certain character.
function pattern.replace_in_lines_that_start_with_a_character( text, start, search, replace )
    if not ( 
    	type( text )    == &quot;string&quot;  and 
    	type( start )   == &quot;string&quot; and 
    	type( search )  == &quot;string&quot; and 
    	type( replace ) == &quot;string&quot; ) then
        return text;
    end
	local start_pos = 1;
	while true do
	    -- find the next line starting with * or the next \n*
	    local from, to = string.find( text, &quot;^%&quot; .. start, start_pos ) or string.find( text, &quot;\n%&quot; .. start, start_pos );
	    if not from then break end
	    -- find the next newline or the end of the string
	    local _, end_pos = string.find( text, &quot;\n&quot;, to);
	    if not end_pos then end_pos = string.len( text ) end
	    -- replace | with special character on the line
	    text = string.sub( text, 1, from - 1) .. string.gsub( string.sub( text, from, end_pos ), search, replace ) .. string.sub( text, end_pos + 1 )
	    start_pos = from + 1;
	end
	
	return text;
end

-- This function replaces the | characters inside lists, templates, tables, links, headings and tags with a special character.
function pattern.replace_inner_pipes( text )
    local special_character = &quot;¦&quot;;
    
    -- Replace the | into lines that are lists and start with *, # or :
    text = pattern.replace_in_lines_that_start_with_a_character( text, &quot;*&quot;, &quot;|&quot;, special_character );
    text = pattern.replace_in_lines_that_start_with_a_character( text, &quot;#&quot;, &quot;|&quot;, special_character );
    text = pattern.replace_in_lines_that_start_with_a_character( text, &quot;:&quot;, &quot;|&quot;, special_character );
    
    --  %b{} is a pattern that matches balanced brackets, 
    -- so this finds all remaining templates {{ }} and tables {| |}in the text after we removed the actual template we want.
    text = text:gsub('%b{}', function(t) return t:gsub('|', '¦') end );
    
    --  %b[] would match balanced square brackets [] to find links
    text = text:gsub('%b[]', function(t) return t:gsub('|', '¦') end );

    --  %b() would match balanced parentheses (). But hese are not allow outside links so they do not have to be removed. Still for safety let's do it.
    text = text:gsub('%b()', function(t) return t:gsub('|', '¦') end );
   
    -- '%b&lt;&gt;' also tags can contain the | character in itself.
    text = text:gsub('%b&lt;&gt;', function(t) return t:gsub('|', '¦') end );
    
    -- Remove also | within the tag-pairs
    text = text:gsub('&lt;(.-)&gt;(.-)&lt;/%1&gt;', function( tag, contents ) contents = contents:gsub('|', '¦'); return '&lt;' .. tag .. '&gt;' .. contents .. '&lt;/' .. tag .. '&gt;'; end );

    -- Also the headings can contain the | character. But this not allowed in templates
    return text;
end

-- This pattern captures the first sequence of letters, digits, or underscores at the beginning of the part string and assigns it to param_name, 
-- and assigns the rest of the part string to rest.
function pattern.split_paramname_from_the_rest( text ) -- :indexed table or list
	-- The pattern '^(%a[%a%d_]*)(.*)' consists of two capture groups. 
	-- The first capture group '(%a[%a%d_]*)' matches one or more letters, digits, or underscores, 
	-- and the second capture group '(.*)' matches any character zero or more times.
    return text:match('^(%a[%a%d_]*)(.*)');	
end

-- This pattern checks if the text starts with a definition of the template {{template_name and is ended correctly by }}
function pattern.template_definition_at_start_and_end( text, template_name ) -- :boolean
	-- &quot;^{{&quot; matches the beginning of the string and the characters &quot;{{&quot;.
    -- template_name is a variable that represents the name of the template.
    -- Now it is crucial that the end of the name of template is reached to distinguish between for example Test versus Testing as name.
    -- &quot;[}|%s]+&quot; matches one or more occurrences of &quot;}&quot; or &quot;|&quot; a space type character (like space itself or newline of tab).
    -- &quot;}}$&quot; matches the characters &quot;}}&quot; at the end of the string.
    -- The and true or false part at the end just returns true if the pattern matches, or false if it doesn't.
    -- The {{ the start and the }} at he end must be machting. So look for the first matching {{}} pair and check if they start and end the string.
    local first, last = string.find( text, &quot;%b{}&quot; );
    if ( first ~= 1 or last ~= #text ) then return false; end
    return text:match( &quot;^{{&quot; .. template_name..&quot;[}|%s]+&quot; ) and text:match( &quot;}}$&quot; ) and true or false;
end

return pattern</text>
      <sha1>6nmvwpv8n0mxjmbsf24vz0c2wafn942</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sjabloon:Index Verzamelingen</title>
    <ns>10</ns>
    <id>46203</id>
    <revision>
      <id>427489</id>
      <parentid>421863</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T11:46:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>: -&gt; *</comment>
      <origin>427489</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="856" sha1="k1izoumvolt04euyoba4w75mo3jkwz7" xml:space="preserve">{{Index basis
|titel=[[Verzamelingen]]
|inhoud=
*[[Verzamelingen/Inleiding|Inleiding]]
*[[Verzamelingen/Wat is een verzameling|Wat is een verzameling?]]
*[[Verzamelingen/Deelverzamelingen|Deelverzamelingen]]
*[[Verzamelingen/Basisbewerkingen|Basisbewerkingen]]
*[[Verzamelingen/Carthesisch product|Carthesisch product]]
*[[Verzamelingen/Relaties|Relaties]]
*[[Verzamelingen/Inleiding in de booleaanse logica|Inleiding in de booleaanse logica]]
*[[Verzamelingen/Wetten van de Morgan|Wetten van de Morgan]]
*[[Verzamelingen/Oplossingen opgaven|Oplossingen opgaven]]
*[[Verzamelingen/Geschiedenis van de verzamelingenleer|Geschiedenis van de verzamelingenleer]]
*[[Verzamelingen/Bronnen|Bronnen]]
&lt;hr&gt;
*[[Verzamelingen/Bijlage: Axioma's van Zermelo-Fraenkel]]
*[[Verzamelingen/Specialisaties in de theorie van verzamelingen|Verzamelingen voor gevorderden]]
}}</text>
      <sha1>k1izoumvolt04euyoba4w75mo3jkwz7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown</title>
    <ns>8</ns>
    <id>46503</id>
    <revision>
      <id>427468</id>
      <parentid>423044</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T12:15:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>merged with [[MediaWiki:Ipbreason-dropdown]]</comment>
      <origin>427468</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="293" sha1="tiig8vkgddb3zl46zyb63pq6u7oqwbb" xml:space="preserve">*Veelvoorkomende redenen voor permanente blokkades:
**Misbruik van sokpoppen
**Ongewenste gebruikersnaam
**Onjuiste informatie
**Open proxy
**Persoonlijke aanval
**Spam
**Spam (filters)
**Van meerdere accounts misbruik maken
**Vandalisme
**Veelvuldig koppelingen naar externe websites plaatsen</text>
      <sha1>tiig8vkgddb3zl46zyb63pq6u7oqwbb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Programmeren in BASIC</title>
    <ns>0</ns>
    <id>46529</id>
    <revision>
      <id>427477</id>
      <parentid>423337</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T17:53:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>|fase   = 3</comment>
      <origin>427477</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="194" sha1="o5yanirzuxw2qyp5bs8usztw3gt5c8u" xml:space="preserve">{{Voorpagina boek
|kleur  = #005000
|pdf    = 
|fase   = 3
|inhoud =
:[[Programmeren in BASIC/Inleiding|Inleiding]]
:[[Programmeren in BASIC/Index|Index]]
}}

[[Categorie:Programmeertaal|BASIC]]</text>
      <sha1>o5yanirzuxw2qyp5bs8usztw3gt5c8u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Programmeren in BASIC/Index</title>
    <ns>0</ns>
    <id>46530</id>
    <revision>
      <id>427478</id>
      <parentid>426756</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T18:18:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <origin>427478</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2547" sha1="qrymnp08jee164mjnnoe3kwyfaf8hj6" xml:space="preserve">__NOTOC__
== Inhoud ==
{{Kolommen automatisch
|inhoud=
=== [[Programmeren in BASIC/Geschiedenis|Geschiedenis]] ===
*[[Programmeren in BASIC/Geschiedenis/Ontstaan|Ontstaan]]
*[[Programmeren in BASIC/Geschiedenis/Gebruik en bezwaren|Gebruik en bezwaren]]
*[[Programmeren in BASIC/Geschiedenis/Explosieve groei|Explosieve groei]]
*[[Programmeren in BASIC/Geschiedenis/Varianten en dialecten|Varianten en dialecten]]

=== [[Programmeren in BASIC/Alvorens te beginnen|Alvorens te beginnen]] ===
*[[Programmeren in BASIC/Installatie|Installatie]]
*[[Programmeren in BASIC/Programma starten|Programma starten]]

=== [[Programmeren in BASIC/Basis|Basis]] ===
*[[Programmeren in BASIC/Datatypes|Datatypes]]
*[[Programmeren in BASIC/Commando's|Commando's]]
{{Bij elkaar houden
|inhoud=
*[[Programmeren in BASIC/Functies|Functies]]
*[[Programmeren in BASIC/Operatoren|Operatoren]]
*[[Programmeren in BASIC/Vergelijkende operatoren|Vergelijkende operatoren]]
*[[Programmeren in BASIC/Logische operatoren|Logische operatoren]]
}}
*[[Programmeren in BASIC/Eerste programma|Je eerste programma]]
*[[Programmeren in BASIC/Programma opslaan|Een programma opslaan]]
*[[Programmeren in BASIC/Van BAS naar EXE|Compileren: van BAS naar EXE]]
*[[Programmeren in BASIC/Gegevens invoeren|Gegevens invoeren]]
*[[Programmeren in BASIC/Variabelen declareren|Variabelen declareren]]
*[[Programmeren in BASIC/Rekenen met variabelen|Rekenen met variabelen]]
*[[Programmeren in BASIC/Kleuren|Werken met kleuren]]
*[[Programmeren in BASIC/ASCII-tabel|ASCII-tabel]]

{{Bij elkaar houden
|inhoud=
=== [[Programmeren in BASIC/Herhalingen|Herhalingen]] ===
*[[Programmeren in BASIC/IF-lus|Op een bepaalde voorwaarde iets uitvoeren]]
*[[Programmeren in BASIC/SELECT CASE|Een keuze maken uit meer opties]]
*[[Programmeren in BASIC/GOTO|Naar een punt in de code springen]]
}}
*[[Programmeren in BASIC/DO ... LOOP|Iets uitvoeren tot aan een bepaalde voorwaarde is voldaan]] 
*[[Programmeren in BASIC/FOR ... NEXT|Iets een bepaald aantal keren uitvoeren]]
*[[Programmeren in BASIC/READWRITE|Data-invoer]]

{{Bij elkaar houden
|inhoud=
=== [[Programmeren in BASIC/Een stapje verder|Een stapje verder]] ===
*[[Programmeren in BASIC/READWRITE|Bestanden lezen en schrijven]]
*[[Programmeren in BASIC/GUI|Een grafische interface maken]] {{Smaller|''(in voorbereiding)''}}
}}

=== Tenslotte ===
*[[Programmeren in BASIC/Oefeningen|Oefeningen]]
*[[Programmeren in BASIC/Oefeningen 1/Oplossing|Oplossing]]
}}

==Zie ook==
* Andere boeken over [[BASIC]]
{{Sub}}
{{Links}}
{{Wikipedia|BASIC|BASIC}}</text>
      <sha1>qrymnp08jee164mjnnoe3kwyfaf8hj6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Netwerken/Sociale media</title>
    <ns>0</ns>
    <id>46629</id>
    <revision>
      <id>427485</id>
      <parentid>426147</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T11:41:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>427485</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8690" sha1="svtuhzqg4dj513g5zh2ikogqcxa64am" xml:space="preserve">{{Begin}}&lt;br&gt;

{{Wp|Sociale media}} kunnen het opbouwen en onderhouden van een persoonlijk netwerk ondersteunen. Er bestaan verschillende online platforms, elk met hun eigen doelgroep en faciliteiten. Enkele veelgebruikte platforms om te netwerken:
* {{Wp|Facebook}}: voor contacten met onder andere vrienden, familie, hobby- en actiegroepen.
* {{Wp|LinkedIn}}: werkgerelateerd netwerk, voor professionals en werkgevers. 
* {{Wp|Nextdoor}}: voor contacten met buren en wijkgenoten over wat er zoal gaande is in de wijk.
* {{Wp|WhatsApp}}: voor berichtenverkeer via smartphones binnen zelfgekozen groepen, van familie en vrienden tot collega's en actiegroepen.
Om met uw netwerk(en) in contact te blijven: reageer op berichten, al gelang naar het platform en de groep altijd, vaak of naar keuze. En reageren hoeft niet direct, het is beter voor uw mentale gezondheid om niet meer dan drie keer per dag tijd op uw smartphone te kijken of uw e-mail te lezen; maak dat ook aan uw connecties duidelijk (zie ook [[Informatievoorziening/Epiloog: Informatie-overload|Informatie-overload]] in het Wikibook Informatievoorziening).
En stuur regelmatig zelf een bericht, al dan niet met foto's of andere bijlagen. Daarbij is het essentieel om beleefd en positief te blijven, weinig te klagen en geen kwaad over anderen te spreken. Meld vakantiebelevenissen alleen achteraf, zodat inbrekers niet via het platform te weten kunnen komen dat u weg bent. Actualiseer uw profiel als daar aanleiding voor is.

'''Waarschuwing:''' Voor alle platforms geldt: big brother kijkt mee, inclusief kwaadwillenden. Wees je daarvan bewust! Deel alleen wat (ooit) in de openbaarheid mag komen en kies een ander medium (persoonlijk contact, e-mail, telefoon) voor wat privé moet blijven. Stel met deze gedachte in het achterhoofd uw profiel in op social media. Zie ook het Wikibook [[Veilig op het internet]]. 

== LinkedIn ==
{{Wp|LinkedIn}} is bedoeld voor vakmensen en andere professionals (van mbo'ers tot academici), werkgevers, recruters,  {{Wp|Freelance|zzp'ers}} en organisaties. Op LinkedIn kunt u zichzelf of uw bedrijf aan de wereld presenteren voor potentiële werkgevers en opdrachtgevers. Men kan er vacatures en klussen aanbieden of zich beschikbaar stellen voor banen en opdrachten. Men kan ook op de hoogte blijven van en discussiëren over (ontwikkelingen in) het eigen vakgebied, attenderingen plaatsen en ontvangen voor vakgerelateerde bijeenkomsten (zoals congressen en studiedagen) en werkgerelateerde vragen stellen aan vakgenoten. 

=== Account ===
LinkedIn kan de basis zijn voor een professioneel netwerk. Hiervoor is een account nodig. Denk goed na over hoe u uw profiel opzet: privacy en andere instellingen, in welke taal (Nederlands voor wie alleen Nederland, Vlaanderen en/of Suriname tot zijn/haar werkgebied rekent, Engels is de voertaal op LinkedIn voor recruters die in het hogere segment zoeken), wat u in uw profiel vermeldt en over uzelf vertelt. Dat is ook afhankelijk van uw doel. Uw profiel is uw visitekaartje, de eerste indruk die men van u krijgt, niet alleen op LinkedIn, maar op heel internet (Google maar eens met uw naam nadat u enige tijd een LinkedIn-profiel heeft). Vermeld in ieder geval uw beroep, belangrijkste competenties en speciliteiten, hoe u inzetbaar bent, maak duidelijk welke oplossing u vormt voor potentiële werkgevers of klanten, uw drijfveren (waarom heeft u voor dit beroep of vakgebied gekozen), welke belangrijke projecten u tot een goed einde heeft gebracht en vermeld alleen uw sterke punten. Houd het beknopt, korte zinnen, telegramstijl, zakelijk. Recruters en potentiële klanten willen snel kunnen beoordelen of iemand de gewenste match kan zijn, ellenlange teksten slaan ze over. De hamvraag is: hoe wilt u herkend en gevonden worden? Om gevonden te worden, is het handig om trefwoorden toe te voegen waarmee recruters of potentiële klanten zoeken. Een foto kan een profiel aantrekkelijker maken; zonder foto lijkt het alsof u iets te verbergen heeft. Kies een professioneel ogende foto (niet met bijvoorbeeld kinderen of huisdieren), maar geen pasfoto want pasfoto's zijn fraudegevoelig. Een profiel kan nog verrijkt worden met bijvoorbeeld video's, presentaties of een link naar een (eigen) bedrijfspagina. '''Waarschuwing''': Laat u vooral niet verleiden om uw identiteit te laten verifiëren, zie [https://thelocalstack.eu/posts/linkedin-identity-verification-privacy/ Linkedin-identity-verification-privacy]. Op internet zijn meer tips te vinden. 

=== Connectieverzoeken ===
De volgende stap is om mensen uit te nodigen met een connectieverzoek. Als zo'n verzoek wordt gehonoreerd, volgt u die persoon en krijgt u attenderingen over gedeelde berichten en discussies, waarop u eventueel kunt reageren. Ook kunt u zo gemakkelijk contact opnemen. Let er op dat u alleen mensen vraagt en accepteert, die een positief oordeel over u hebben en eventueel uw ambassadeur kunnen zijn. LinkedIn wordt ook gebruikt voor het natrekken van mensen, bijvoorbeeld sollicitanten, en dan kunt u geen negatief oordeel gebruiken. 

Begin met mensen die u goed kent en die uw uitnodiging zeker zullen accepteren. Dat kunnen ook familieleden en vrienden zijn die niets met uw vakgebied te maken hebben. Je weet nooit hoe een koe een haas vangt en of hùn connecties ooit nuttig kunnen zijn, voor uzelf of voor uw andere connecties. Stuur ook uitnodigingen naar vakgenoten die u hebt ontmoet bij congressen, seminars en andere vakgerelateerde bijeenkomsten en met wie u een klik had. Kijk vervolgens in hun netwerken om te zien of daar nog interessante personen staan die u kent of zou willen kennen, vraag uw huidige contacten eventueel wat voor persoon het is, zodat u iets aardigs in de uitnodiging aan het gewenste nieuwe contact kunt vermelden. En ga op zoek naar sleutelfiguren op uw vakgebied, die een spin in het web zijn, veel kennis over de business hebben en zelf heel veel connecties hebben. Vaak zullen zij uw uitnodiging accepteren als u in de uitnodiging vermeldt wat uw functie is, dat u op de hoogte wilt blijven van ontwikkelingen op het vakgebied en hij/zij daarvoor de aangewezen persoon lijkt te zijn. 

Stuur nooit zomaar een verzoek met de standaardtekst, maar geef er een persoonlijk tintje aan. Vermeld bijvoorbeeld hoe u elkaar kent, wat vooral een aanrader is voor vage kennissen die u aan uw netwerk wilt toevoegen. Ga ook op zoek naar enkele groepen die voor u belangrijk kunnen zijn, bijvoorbeeld op uw vakgebied, van het bedrijf waar u werkt(e) of van de studentenvereniging, en meld u daar aan. Er worden nieuwtjes uitgewisseld en er wordt over het vakgebied gediscussieerd. Ten slotte is het zaak om uw profiel regelmatig te actualiseren en af en toe een bericht te delen of deel te nemen aan discussies, maar doe dat met mate, overdrijf niet. 

'''Waarschuwing''': accepteer alleen connectieverzoeken van mensen die u kent en met wie u op deze manier verbonden wilt zijn. Doe bij anderen eerst onderzoek naar hun betrouwbaarheid (kijk bijvoorbeeld naar het profiel, kijk of er met de uitnodiger gezamenlijke connecties zijn en doe daar navraag) en weiger het verzoek als u de informatie (of gebrek aan informatie) niet bevalt. Met een acceptatie geeft u anderen toegang tot uw eigen netwerk en daar moet u juist zuinig op zijn. Onbekenden kunnen crimineel gedrag op LinkedIn vertonen, van phishing tot identiteitsfraude, stop ze dus op tijd. Zie ook het Wikibook [[Veilig op het internet]].

=== Onderhoud ===
* Deel updates over uzelf: op zoek naar een andere baan (alléén als uw werkgever daarvan afweet) of nieuwe klussen, nieuwe baan gevonden (bedank degenen die u daarbij met tips hebben geholpen, maar dan via een ander kanaal/medium, de hele wereld hoeft daar niets van te weten), andere (relevante) hobby, gepensioneerd, e.d.
* Reageer alleen op berichten als u werkelijk iets heeft toe te voegen en uw professionaliteit daaruit blijkt. 
* Post zelf berichten over ontwikkelingen in het vakgebied, als u een vraag heeft over uw vakgebied of over andere werkgerelateerde kwesties. 
* Discussieer mee in groepen waarvan u lid bent. 
* Overleg met uw werkgever in hoeverre u de aandacht mag vestigen op berichten van uw werkgever, bijvoorbeeld door ze door te sturen of erop te reageren. 

=== Andere tips ===
* Volg een workshop over LinkedIn, met een docent die profielen van de cursisten beoordeelt en hen tips voor verbeteringen geeft, en daarnaast de fijne kneepjes, meer mogelijkheden en de laatste stand van zaken doceert.

{{Te doen| Overige sociale media beschrijven met focus op betekenis voor netwerken | [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 1 mei 2026 14:33 (CEST) }}
{{Sub}}</text>
      <sha1>svtuhzqg4dj513g5zh2ikogqcxa64am</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Programmeren in BASIC/Commando's/POKE</title>
    <ns>0</ns>
    <id>46652</id>
    <revision>
      <id>427475</id>
      <parentid>425161</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T17:52:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <origin>427475</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1007" sha1="ldfrw4eatahzsosj5pn7ghmh5h5v5lj" xml:space="preserve">__NOTOC__'''POKE''' plaatst een waarde in een opgegeven geheugenlocatie.

===Syntax===
'''POKE''' &lt;adres&gt;, &lt;waarde&gt;

===Datatype===
*adres: unsigned integer, 0 .. 65535
*waarde: byte, 0 .. 255

===Voorbeeld===
&lt;syntaxhighlight lang=basic&gt;
DEF SEG = &amp;HB800
POKE 32768, 42
&lt;/syntaxhighlight&gt;

==Toepassing==
* In een programma. 
* In programmeermodus.

==Opmerking==
Gebruik '''[[../DEF SEG|DEF SEG]]''' om een ander segment van het geheugen dan dat waar het programma zelf geladen is, in te stellen als werkgebied voor '''[[{{ROOTPAGENAME}}/Commando's/CALL|CALL]]''', '''POKE''' en '''[[{{ROOTPAGENAME}}/Functies/PEEK()|PEEK()]]'''. Dit om te voorkomen dat bytes van het programma of de variabelen ongewenst (en mogelijk ongemerkt) worden overschreven, wat een onjuiste werking of zelfs een crash van het programma tot gevolg kan hebben.

==Zie ook==
* [[{{ROOTPAGENAME}}/Commando's/CALL|CALL]]
* [[{{ROOTPAGENAME}}/Commando's/DEF SEG|DEF SEG]]
* [[{{ROOTPAGENAME}}/Functies/PEEK()|PEEK()]]
{{Sub}}
{{Links}}</text>
      <sha1>ldfrw4eatahzsosj5pn7ghmh5h5v5lj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Maatschappijleer/Cultuurdimensies van Hofstede</title>
    <ns>0</ns>
    <id>46662</id>
    <revision>
      <id>427484</id>
      <parentid>427169</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T11:41:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>sp</comment>
      <origin>427484</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3517" sha1="a0x3ion4by9a77p78s4d9l124jlicgr" xml:space="preserve">[[Bestand:Hofstede 4 countries 6 dimensions.png|thumb|upright=1.5|Hofstede's theorie over culturele dimensies. Vergelijking van 4 landen.]]

Bij de [https://en.wikipedia.org/wiki/Hofstede%27s_cultural_dimensions_theory cultuurdimensies van Hofstede] wordt gekeken naar de algemene mentaliteit van de bevolking van landen en hoe zij met elkaar overeen komen of verschillen op zes gebieden.

=== Machtafstand ===
&lt;i&gt;De mate waarin leden van organisaties en instituties accepteren en verwachten dat macht ongelijk verdeeld is.&lt;/i&gt;&lt;br&gt;
Bij een hoge machtsafstand is er een duidelijke hiërarchie waaraan niet getornd wordt en met een lage machtsafstand wordt bedoeld dat mensen autoriteit bevragen en macht gelijker willen verdelen.

=== Individualisme versus collectivisme ===
&lt;i&gt;De mate waarin mensen onderdeel zijn van groepen.&lt;/i&gt;&lt;br&gt;
In individualistische samenlevingen ligt de nadruk op het individu en zijn de banden met familie relatief losjes. Collectivistische samenlevingen kenmerken zich door hechte familiebanden en daarbij spelen waarden als loyaliteit en elkaar steunen als dit nodig is een (veel) grotere rol.

=== Onzekerheidsvermijding ===
&lt;i&gt;De mate waarin een samenleving ambiguïteit (meerduidigheid) accepteert.&lt;/i&gt;&lt;br&gt;
Samenlevingen met een hoge onzekerheidsvermijding zetten in op duidelijke gedragscodes, regels en wetgeving. Vaak is er weinig ruimte voor andere interpretaties van zaken en zijn er vastomlijnde ideeën over wat juist en onjuist is. In samenlevingen met een lage onzekerheidsvermijding is er meer ruimte voor verschillende denkbeelden en zijn de sociale regels minder stringent.

=== Masculiniteit versus feminiteit (prestatie- en succesgerichtheid) ===
&lt;i&gt;De mate waarin prestatie, heldhaftigheid, assertiviteit en materiële beloningen voor succes een belangrijke rol spelen.&lt;/i&gt;&lt;br&gt;
In meer masculine samenleving worden deze waarden vooral door mannen gewaardeerd maar in mindere mate door vrouwen. In meer feminiene samenlevingen geldt een voorkeur voor samenwerking, bescheidenheid, zorg voor de zwakken en kwaliteit van leven die door zowel vrouwen als mannen wordt gewaardeerd. In sterk masculiene samenlevingen worden deze principes vaak als taboe beschouwd: er is dan weinig ruimte voor de waarden en principes van het meer feminiene.

=== Lange- versus kortetermijnoriëntatie ===
&lt;i&gt;De mate waarin men waardering heeft voor een pragmatische aanpak en het inspelen op nieuwe situaties&lt;/i&gt;&lt;br&gt;
Bij deze dimensie wordt het verleden en heden gekoppeld aan toekomstige acties en uitdagingen. In samenlevingen met een langetermijnoriëntatie wordt aanpassing aan nieuwe situaties en pragmatische oplossingen voor maatschappelijke problemen gewaardeerd. Terwijl in samenlevingen met een kortetermijnoriëntatie tradities en standvastigheid een meer centrale rol spelen. Landen met een langetermijnoriëntatie kennen over het algemeen een grotere economische ontwikkeling en meer welvaart dan landen met een meer kortetermijnoriëntatie.

=== Toegeeflijk versus beheersing (mate van terughoudendheid) ===
&lt;i&gt;De mate van vrijheid die maatschappelijke normen burgers geven bij het vervullen van hun verlangens.&lt;/i&gt;&lt;br&gt;
In een samenleving met een hoge toegeeflijkheid is er relatief veel ruimte voor mensen om hun verlangens te ontplooien en te genieten van het leven en het hebben van plezier. Een samenleving die de bevrediging van fundamentele behoeften controleert en reguleert door middel van (strikte) sociale normen beschouwen we als meer beheerst of terughoudend.
{{Sub}}</text>
      <sha1>a0x3ion4by9a77p78s4d9l124jlicgr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>MediaWiki:Watchlist-summary</title>
    <ns>8</ns>
    <id>46691</id>
    <revision>
      <id>427469</id>
      <timestamp>2026-05-17T13:13:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>test</comment>
      <origin>427469</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="76" sha1="pysc3qilwxb3ke7d30j84t8igwam4pi" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;font-size: smaller;&quot;&gt;Test: [[MediaWiki:Watchlist-summary]]&lt;/div&gt;</text>
      <sha1>pysc3qilwxb3ke7d30j84t8igwam4pi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>427470</id>
      <parentid>427469</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T13:25:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>id=&quot;Watchlist-summary&quot;; display: none;</comment>
      <origin>427470</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="114" sha1="h8rj29xje5djhcsuvb7786v14yrj4mq" xml:space="preserve">&lt;div id=&quot;Watchlist-summary&quot; style=&quot;font-size: smaller; display: none;&quot;&gt;Test: [[MediaWiki:Watchlist-summary]]&lt;/div&gt;</text>
      <sha1>h8rj29xje5djhcsuvb7786v14yrj4mq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Programmeren in BASIC/Functies/RND()</title>
    <ns>0</ns>
    <id>46692</id>
    <revision>
      <id>427473</id>
      <timestamp>2026-05-17T17:42:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe pagina aangemaakt met '__NOTOC__'''{{Subst:SUBPAGENAME}}''' geeft een ''quasi'' willekeurig getal tussen 0 (nul) en 1.  In feite wordt bij elke run van het programma dezelfde reeks getallen gegenereerd, wat voor sommige toepassingen goed genoeg kan zijn. Met de opdracht '''RANDOMIZE''' wordt een ander beginpunt in de reeks aangewezen. &lt;poem&gt; '''RND('''1''')''' geeft telkens een andere waarde '''RND('''0''')''' herhaalt de laatste waarde '''RND('''-1''')''' geeft het eerste getal uit…'</comment>
      <origin>427473</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="738" sha1="eofvco86aw4vmlzpflyo9l3q44nkjzp" xml:space="preserve">__NOTOC__'''RND()''' geeft een ''quasi'' willekeurig getal tussen 0 (nul) en 1.

In feite wordt bij elke run van het programma dezelfde reeks getallen gegenereerd, wat voor sommige toepassingen goed genoeg kan zijn. Met de opdracht '''RANDOMIZE''' wordt een ander beginpunt in de reeks aangewezen.
&lt;poem&gt;
'''RND('''1''')''' geeft telkens een andere waarde
'''RND('''0''')''' herhaalt de laatste waarde
'''RND('''-1''')''' geeft het eerste getal uit de bedoelde reeks
&lt;/poem&gt;

===Syntax===
'''RND('''&lt;waarde&gt;''')'''

===Datatype===
Integer. Return: double.

===Voorbeeld===
&lt;syntaxhighlight lang=basic&gt;
RANDOMIZE
PRINT RND(1) → bv. 0.533424
&lt;/syntaxhighlight&gt;

==Toepassing==
* In een programma. 
* In programmeermodus.
{{Sub}}
{{Links}}</text>
      <sha1>eofvco86aw4vmlzpflyo9l3q44nkjzp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Programmeren in BASIC/Functies/PEEK()</title>
    <ns>0</ns>
    <id>46693</id>
    <revision>
      <id>427474</id>
      <timestamp>2026-05-17T17:51:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe pagina aangemaakt met '__NOTOC__'''PEEK()''' geeft de inhoud van een opgegeven geheugenlocatie.  ===Syntax=== '''PEEK('''&lt;adres&gt;''')'''  ===Datatype=== *adres: unsigned integer, 0 .. 65535 *return: byte, 0 .. 255  ===Voorbeeld=== &lt;syntaxhighlight lang=basic&gt; DEF SEG = &amp;HB800 PRINT PEEK(32768) → bv. 42 &lt;/syntaxhighlight&gt;  ==Toepassing== * In een programma.  * In programmeermodus.  ==Opmerking== Gebruik '''[[{{ROOTPAGENAME}}/Commando's/DEF SEG|DEF SEG]]''' om een ander segment van h…'</comment>
      <origin>427474</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1041" sha1="duwntu626gdelxw83a2c3uq1gqbetq6" xml:space="preserve">__NOTOC__'''PEEK()''' geeft de inhoud van een opgegeven geheugenlocatie.

===Syntax===
'''PEEK('''&lt;adres&gt;''')'''

===Datatype===
*adres: unsigned integer, 0 .. 65535
*return: byte, 0 .. 255

===Voorbeeld===
&lt;syntaxhighlight lang=basic&gt;
DEF SEG = &amp;HB800
PRINT PEEK(32768) → bv. 42
&lt;/syntaxhighlight&gt;

==Toepassing==
* In een programma. 
* In programmeermodus.

==Opmerking==
Gebruik '''[[{{ROOTPAGENAME}}/Commando's/DEF SEG|DEF SEG]]''' om een ander segment van het geheugen dan dat waar het programma zelf geladen is, in te stellen als werkgebied voor '''[[{{ROOTPAGENAME}}/Commando's/CALL|CALL]]''', '''[[{{ROOTPAGENAME}}/Commando's/POKE|POKE]]''' en '''PEEK()'''. Dit om te voorkomen dat bytes van het programma of de variabelen ongewenst (en mogelijk ongemerkt) worden overschreven, wat een onjuiste werking of zelfs een crash van het programma tot gevolg kan hebben.

==Zie ook==
* [[{{ROOTPAGENAME}}/Commando's/POKE|POKE]]
* [[{{ROOTPAGENAME}}/Commando's/DEF SEG|DEF SEG]]
* [[{{ROOTPAGENAME}}/Commando's/CALL|CALL]]
{{Sub}}
{{Links}}</text>
      <sha1>duwntu626gdelxw83a2c3uq1gqbetq6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gebruiker:T.vanschaik/common.css</title>
    <ns>2</ns>
    <id>46694</id>
    <revision>
      <id>427479</id>
      <timestamp>2026-05-17T18:40:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>T.vanschaik</username>
        <id>890</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe pagina aangemaakt met '.engsjabtest {background-color: #ffe000;}'</comment>
      <origin>427479</origin>
      <model>css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="41" sha1="5okzcsyvv72qxe88avl5ulx1lbprcoj" xml:space="preserve">.engsjabtest {background-color: #ffe000;}</text>
      <sha1>5okzcsyvv72qxe88avl5ulx1lbprcoj</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>