Wikibooks nlwikibooks https://nl.wikibooks.org/wiki/Hoofdpagina MediaWiki 1.47.0-wmf.16 first-letter Media Speciaal Overleg Gebruiker Overleg gebruiker Wikibooks Overleg Wikibooks Bestand Overleg bestand MediaWiki Overleg MediaWiki Sjabloon Overleg sjabloon Help Overleg help Categorie Overleg categorie Transwiki Overleg transwiki Wikijunior Overleg Wikijunior TimedText TimedText talk Module Overleg module Event Event talk 0 46747 429192 429191 2026-08-22T13:50:19Z JopkeB 18060 /* Indeling */ 429192 wikitext text/x-wiki {{Index Schrijven}} {{Wiu3|JopkeB}} Een brief is een geschreven boodschap aan één of meer personen. Brieven bestaan in soorten en maten. Van brieven die geheim moeten blijven en alleen bestemd zijn voor één persoon, bijvoorbeeld een geliefde. Tot open brieven die in een krant kunnen worden gepubliceerd. Ze kunnen kort of lang zijn, humoristisch of bloedserieus, de huidige situatie of een toekomstvisie weergeven, een geschiedenis of een gemoedstoestand beschrijven. En alles daar tussenin. Steeds afhankelijk van doel en doelgroep. Hier gaan we ervan uit dat de brief wordt geschreven door een particulier, burger, consument. Voor brieven die geschreven worden namens organisaties en producenten (inclusief {{Wp|Freelance|zzp'ers}}) gelden strengere regels en andere normen, voor elke organisatie kunnen die weer anders zijn. == De doelgroep == Een eerste aspect dat bepalend is voor een brief, is de doelgroep. Het maakt nogal wat uit of je een brief (met bijvoorbeeld je vakantiebelevenissen) aan een goede vriendin schrijft, of een klachtenbrief aan een leverancier over een slecht product. Al naar gelang de doelgroep kan een brief zakelijk, familiair of persoonlijk zijn. In de brief aan je vriendin "klets" je er gewoon wat op los, alsof je een gesprek voert. Woordgebruik, zinsbouw, het komt er niet zo nauw op aan. Misschien voeg je een foto of andere illustratie toe. Maar in een zakelijke brief luistert het allemaal wel nauw. Dan zijn de juiste toon, precies vertellen wat er aan de hand is en wat je verwacht van het bedrijf, zonder veel uit te wijden, wel belangrijk. == Indeling == [[Bestand:Voorbeeld indeling brief.pdf|thumb|350px|Voorbeeld indeling brief]] Een brief heeft een andere indeling dan andere soorten teksten. In principe ben je vrij om je eigen indeling, kantlijnen, lettertype, lettergrootte en regelafstand te kiezen. Voorwaarde is wel dat alle gegevens die nodig zijn, op een logische plaats staan vermeld en dat de lay-out er goed uitziet. Een brief bevat in ieder geval de volgende onderdelen: * Plaatsnaam, datum: beide voluit geschreven. Bijvoorbeeld: ''Nieuwerkerk aan den IJssel, 22 augustus 2026''. ** Plaatsnaam: de plaats waar vandaan je de brief schrijft/verstuurt. In de regel zal dat je woonplaats zijn, maar als je met vakantie bent, ergens anders logeert of in het ziekenhuis bent, is het de plaats waar je verblijft. ** Datum: de datum waarop je de brief schrijft of verstuurt. Volgens de etiquette dateer je zakelijke brieven in de regel niet op zondag, dan kun je beter de datum van de zaterdag ervoor of de maandag erna vermelden, óók als je hem op zondag schrijft. * [Alleen in zakelijke brieven:] NAW-gegevens (naam, adres, woonplaats) van de geadresseerde. Als een contactpersoon bekend is, komt die direct onder de naam van het bedrijf te staan (met t.a.v. - ter attentie van). Tenzij het om de directeur gaat, dan wordt éérst de naam van de directeur vermeld -zonder t.a.v.- en daaronder pas de organisatie. Gebruik een postbusnummer, tenzij die niet bekend is. * [Alleen in zakelijke brieven:] ''Onderwerp: ...'' Vermeld zeer beknopt waarover de brief gaat, bijvoorbeeld "Klacht over mobiele telefoon" of "Verzoek om informatie over ...". Eén brief gaat over één onderwerp. Als er meerdere zaken te bespreken zijn, schrijf je voor elk onderwerp een aparte brief. Reden: het kan zijn dat de verschillende onderwerpen door verschillende functionarissen worden behandeld. Die brieven mogen trouwens wel in één envelop of e-mail worden verstuurd. * Aanhef, zoals ''Lieve, Beste, Geachte, Hallo'' gevolgd door de naam van de geadresseerde. ** De naam van de geadresseerde bij een zakelijke brief is ''heer Pieterse'' of ''mevrouw De Groot'' als je de persoon kent. Anders alleen ''Geachte heer,'' of ''Geachte mevrouw,''. Als je niet weet wie de brief gaat behandelen: ''Geachte mevrouw/heer,''. * Een korte inleiding. Probeer die niet met "Ik" te beginnen. ** In een familiaire of vriendschappelijk brief wordt dan vaak geïnformeerd naar de ander: Hoe gaat het met jou/jullie? Ben je alweer hersteld van [ziekte] / ben je al met vakantie geweest / heb je al vakantieplannen gemaakt / zijn de verhuisdozen al uitgepakt? / [of vraag naar iets anders waar de ander druk mee is geweest]. ** In een formele brief vermeld je de aanleiding voor de brief. * Middenstuk waarin je je verhaal houdt, uitweiding over het onderwerp. * Afsluiting/laatste alinea: in de regel spreek je een wens uit of bevestig je een afspraak. ** In een informele brief bijvoorbeeld: ik hoop dat je snel opknapt/beter wordt/dat je snel uit de verhuisrommel komt/ik hoop je snel weer te spreken/zien. ** In een zakelijk brief bijvoorbeeld: xxxxxxxxx * Een groet, bijvoorbeeld: ** [Informeel:] Hartelijke groeten van, liefs van ** [Zakelijk:] Met vriendelijke groet, Hoogachtend (alleen als de aanhef "Geachte ..." is) * Ondertekening: je handtekening met je naam eronder. Zorg dat er tussen de groet en je naam voldoende ruimte is voor je handtekening, bijvoorbeeld ten minste vier lege regels. * Je eigen contactgegevens, zoals adres, telefoonnummer, e-mailadres. Vaak worden je eigen gegevens ook wel bovenaan de brief vermeld, bijvoorbeeld direct boven of onder de plaats en datum. * Eventueel bijlagen (zoals foto's, ondertekend contract, kopieën van bewijsmateriaal) === Lay-out === Zorg dat een brief er visueel aantrekkelijk uitziet. In een korte brief kunnen de regelafstand en lettergrootte groter zijn dan in een lange brief. * Zorg voor een kantlijn van ten minste drie centimeter, zodat de ontvanger aantekeningen in de kantlijn kan plaatsen. * Scheid de verschillende onderdelen met een of meer witregels. Scheid de tekstalinea's met één witregel van elkaar. * Zorg dat in een korte brief alles goed op één pagina past en dat de ruimte goed wordt gebruikt. Met de pagina-instellingen van je tekstverwerker kun je die gemakkelijk aanpassen en dan steeds uitproberen hoe de lay-out er uitziet. * Voor een langere brief: probeer de brief uit zo min mogelijk pagina's te laten bestaan, maar dit is geen heilige norm. ** Pas de instellingen aan nadat je tekst helemaal af is. Maak het lettertype niet te klein, de brief moet ook zonder vergrootglas goed te lezen zijn. ** Zorg ervoor dat de groet en ondertekening niet op een apart vel komen, verplaats dan de laatste alinea ook naar die pagina. ** Als er meerdere pagina's zijn: nummer de pagina's vanaf pagina 2, en vermeld op elke pagina in kleine lettertjes onderaan: je naam en de datum van de brief. Als de vellen bij de ontvanger verspreid raken, kunnen ze die via die aanwijzingen weer terugvinden. Zie [[Nederlands/Briefindeling]] voor een alternatieve indeling. == Soorten brieven == (niet uitputtend) Soms wordt in plaats van een brief een toepasselijke kaart verstuurd. Ook dan is het aardig om er enkele persoonlijke woorden aan toe te voegen. === Informele brief === Bijvoorbeeld aan familie en vrienden. Om iemand te feliciteren met zijn/haar verjaardag, geboorte kind of kleinkind, voorgenomen huwelijk, of om te laten weten hoe het met je gaat, om een kwestie te bespreken. === Uitnodiging=== === Condoléancebrief === === Zakelijke brieven === ==== Verzoek om informatie ==== ==== Informatieve brief ==== Bijvoorbeeld voor het doorgeven van (gewijzigde) gegevens. ==== Klachtenbrief ==== ==== Sollicitatiebrief ==== ==== Annuleringsbrief ==== Om een abonnement op te zeggen of een koop ongedaan te maken. ==== Ingezonden brief ==== Een correctie, aanvulling of mening doorgeven aan een krant of tijdschrift. == Bronnen, noten en/of referenties == {{Appendix}} {{Sub}} e64p35infjzrlsg5ftz2sk1me34piew 429193 429192 2026-08-22T17:06:33Z JopkeB 18060 /* Uitnodiging */ 429193 wikitext text/x-wiki {{Index Schrijven}} {{Wiu3|JopkeB}} Een brief is een geschreven boodschap aan één of meer personen. Brieven bestaan in soorten en maten. Van brieven die geheim moeten blijven en alleen bestemd zijn voor één persoon, bijvoorbeeld een geliefde. Tot open brieven die in een krant kunnen worden gepubliceerd. Ze kunnen kort of lang zijn, humoristisch of bloedserieus, de huidige situatie of een toekomstvisie weergeven, een geschiedenis of een gemoedstoestand beschrijven. En alles daar tussenin. Steeds afhankelijk van doel en doelgroep. Hier gaan we ervan uit dat de brief wordt geschreven door een particulier, burger, consument. Voor brieven die geschreven worden namens organisaties en producenten (inclusief {{Wp|Freelance|zzp'ers}}) gelden strengere regels en andere normen, voor elke organisatie kunnen die weer anders zijn. == De doelgroep == Een eerste aspect dat bepalend is voor een brief, is de doelgroep. Het maakt nogal wat uit of je een brief (met bijvoorbeeld je vakantiebelevenissen) aan een goede vriendin schrijft, of een klachtenbrief aan een leverancier over een slecht product. Al naar gelang de doelgroep kan een brief zakelijk, familiair of persoonlijk zijn. In de brief aan je vriendin "klets" je er gewoon wat op los, alsof je een gesprek voert. Woordgebruik, zinsbouw, het komt er niet zo nauw op aan. Misschien voeg je een foto of andere illustratie toe. Maar in een zakelijke brief luistert het allemaal wel nauw. Dan zijn de juiste toon, precies vertellen wat er aan de hand is en wat je verwacht van het bedrijf, zonder veel uit te wijden, wel belangrijk. == Indeling == [[Bestand:Voorbeeld indeling brief.pdf|thumb|350px|Voorbeeld indeling brief]] Een brief heeft een andere indeling dan andere soorten teksten. In principe ben je vrij om je eigen indeling, kantlijnen, lettertype, lettergrootte en regelafstand te kiezen. Voorwaarde is wel dat alle gegevens die nodig zijn, op een logische plaats staan vermeld en dat de lay-out er goed uitziet. Een brief bevat in ieder geval de volgende onderdelen: * Plaatsnaam, datum: beide voluit geschreven. Bijvoorbeeld: ''Nieuwerkerk aan den IJssel, 22 augustus 2026''. ** Plaatsnaam: de plaats waar vandaan je de brief schrijft/verstuurt. In de regel zal dat je woonplaats zijn, maar als je met vakantie bent, ergens anders logeert of in het ziekenhuis bent, is het de plaats waar je verblijft. ** Datum: de datum waarop je de brief schrijft of verstuurt. Volgens de etiquette dateer je zakelijke brieven in de regel niet op zondag, dan kun je beter de datum van de zaterdag ervoor of de maandag erna vermelden, óók als je hem op zondag schrijft. * [Alleen in zakelijke brieven:] NAW-gegevens (naam, adres, woonplaats) van de geadresseerde. Als een contactpersoon bekend is, komt die direct onder de naam van het bedrijf te staan (met t.a.v. - ter attentie van). Tenzij het om de directeur gaat, dan wordt éérst de naam van de directeur vermeld -zonder t.a.v.- en daaronder pas de organisatie. Gebruik een postbusnummer, tenzij die niet bekend is. * [Alleen in zakelijke brieven:] ''Onderwerp: ...'' Vermeld zeer beknopt waarover de brief gaat, bijvoorbeeld "Klacht over mobiele telefoon" of "Verzoek om informatie over ...". Eén brief gaat over één onderwerp. Als er meerdere zaken te bespreken zijn, schrijf je voor elk onderwerp een aparte brief. Reden: het kan zijn dat de verschillende onderwerpen door verschillende functionarissen worden behandeld. Die brieven mogen trouwens wel in één envelop of e-mail worden verstuurd. * Aanhef, zoals ''Lieve, Beste, Geachte, Hallo'' gevolgd door de naam van de geadresseerde. ** De naam van de geadresseerde bij een zakelijke brief is ''heer Pieterse'' of ''mevrouw De Groot'' als je de persoon kent. Anders alleen ''Geachte heer,'' of ''Geachte mevrouw,''. Als je niet weet wie de brief gaat behandelen: ''Geachte mevrouw/heer,''. * Een korte inleiding. Probeer die niet met "Ik" te beginnen. ** In een familiaire of vriendschappelijk brief wordt dan vaak geïnformeerd naar de ander: Hoe gaat het met jou/jullie? Ben je alweer hersteld van [ziekte] / ben je al met vakantie geweest / heb je al vakantieplannen gemaakt / zijn de verhuisdozen al uitgepakt? / [of vraag naar iets anders waar de ander druk mee is geweest]. ** In een formele brief vermeld je de aanleiding voor de brief. * Middenstuk waarin je je verhaal houdt, uitweiding over het onderwerp. * Afsluiting/laatste alinea: in de regel spreek je een wens uit of bevestig je een afspraak. ** In een informele brief bijvoorbeeld: ik hoop dat je snel opknapt/beter wordt/dat je snel uit de verhuisrommel komt/ik hoop je snel weer te spreken/zien. ** In een zakelijk brief bijvoorbeeld: xxxxxxxxx * Een groet, bijvoorbeeld: ** [Informeel:] Hartelijke groeten van, liefs van ** [Zakelijk:] Met vriendelijke groet, Hoogachtend (alleen als de aanhef "Geachte ..." is) * Ondertekening: je handtekening met je naam eronder. Zorg dat er tussen de groet en je naam voldoende ruimte is voor je handtekening, bijvoorbeeld ten minste vier lege regels. * Je eigen contactgegevens, zoals adres, telefoonnummer, e-mailadres. Vaak worden je eigen gegevens ook wel bovenaan de brief vermeld, bijvoorbeeld direct boven of onder de plaats en datum. * Eventueel bijlagen (zoals foto's, ondertekend contract, kopieën van bewijsmateriaal) === Lay-out === Zorg dat een brief er visueel aantrekkelijk uitziet. In een korte brief kunnen de regelafstand en lettergrootte groter zijn dan in een lange brief. * Zorg voor een kantlijn van ten minste drie centimeter, zodat de ontvanger aantekeningen in de kantlijn kan plaatsen. * Scheid de verschillende onderdelen met een of meer witregels. Scheid de tekstalinea's met één witregel van elkaar. * Zorg dat in een korte brief alles goed op één pagina past en dat de ruimte goed wordt gebruikt. Met de pagina-instellingen van je tekstverwerker kun je die gemakkelijk aanpassen en dan steeds uitproberen hoe de lay-out er uitziet. * Voor een langere brief: probeer de brief uit zo min mogelijk pagina's te laten bestaan, maar dit is geen heilige norm. ** Pas de instellingen aan nadat je tekst helemaal af is. Maak het lettertype niet te klein, de brief moet ook zonder vergrootglas goed te lezen zijn. ** Zorg ervoor dat de groet en ondertekening niet op een apart vel komen, verplaats dan de laatste alinea ook naar die pagina. ** Als er meerdere pagina's zijn: nummer de pagina's vanaf pagina 2, en vermeld op elke pagina in kleine lettertjes onderaan: je naam en de datum van de brief. Als de vellen bij de ontvanger verspreid raken, kunnen ze die via die aanwijzingen weer terugvinden. Zie [[Nederlands/Briefindeling]] voor een alternatieve indeling. == Soorten brieven == (niet uitputtend) Soms wordt in plaats van een brief een toepasselijke kaart verstuurd. Ook dan is het aardig om er enkele persoonlijke woorden aan toe te voegen. === Informele brief === Bijvoorbeeld aan familie en vrienden. Om iemand te feliciteren met zijn/haar verjaardag, geboorte kind of kleinkind, voorgenomen huwelijk, of om te laten weten hoe het met je gaat, om een kwestie te bespreken. === Uitnodiging=== Wie een feestje geeft of een ander evenement organiseert, stuurt in de regel uitnodigingen aan potentiële gasten. De vorm en lay-out van een uitnodiging zijn volledig vrij. Wel zijn er enkele vaste onderdelen: * De aanleiding en wie het feestvarken is/zijn, bijvoorbeeld een jubileum, verjaardag, bruiloft, examen gehaald, afstuderen. Of droeviger: het overlijden van een geliefde. * Nadere bijzonderheden, zoals wat een gast kan verwachten (ochtend/middag/avond, met/zonder excursie/lunch/borrel/diner/eten/dansen/overnachting, etc.). * Datum, tijdstip aanvang (en eventueel eindtijd), locatie, parkeermogelijkheden, openbaar vervoer. * (Optioneel:) Kledingvoorschriften. * Contactpersoon met contactgegevens. * (Optioneel:) Of de genodigden moeten laten weten of zij wel of niet komen. * (Optioneel:) Of de gasten de originele uitnodiging moeten laten zien om binnen te komen. * (Optioneel, bij eten:) Of er dieet-wensen zijn. * (Optioneel:) Verlanglijstje of suggesties voor cadeau. Bij een uitvaart: wel of geen bloemen. === Condoléancebrief === === Zakelijke brieven === ==== Verzoek om informatie ==== ==== Informatieve brief ==== Bijvoorbeeld voor het doorgeven van (gewijzigde) gegevens. ==== Klachtenbrief ==== ==== Sollicitatiebrief ==== ==== Annuleringsbrief ==== Om een abonnement op te zeggen of een koop ongedaan te maken. ==== Ingezonden brief ==== Een correctie, aanvulling of mening doorgeven aan een krant of tijdschrift. == Bronnen, noten en/of referenties == {{Appendix}} {{Sub}} hs9x6l5fa16aq5zpvbgdkek1wllbvoe 429194 429193 2026-08-22T17:12:21Z JopkeB 18060 /* Uitnodiging */ RSVP 429194 wikitext text/x-wiki {{Index Schrijven}} {{Wiu3|JopkeB}} Een brief is een geschreven boodschap aan één of meer personen. Brieven bestaan in soorten en maten. Van brieven die geheim moeten blijven en alleen bestemd zijn voor één persoon, bijvoorbeeld een geliefde. Tot open brieven die in een krant kunnen worden gepubliceerd. Ze kunnen kort of lang zijn, humoristisch of bloedserieus, de huidige situatie of een toekomstvisie weergeven, een geschiedenis of een gemoedstoestand beschrijven. En alles daar tussenin. Steeds afhankelijk van doel en doelgroep. Hier gaan we ervan uit dat de brief wordt geschreven door een particulier, burger, consument. Voor brieven die geschreven worden namens organisaties en producenten (inclusief {{Wp|Freelance|zzp'ers}}) gelden strengere regels en andere normen, voor elke organisatie kunnen die weer anders zijn. == De doelgroep == Een eerste aspect dat bepalend is voor een brief, is de doelgroep. Het maakt nogal wat uit of je een brief (met bijvoorbeeld je vakantiebelevenissen) aan een goede vriendin schrijft, of een klachtenbrief aan een leverancier over een slecht product. Al naar gelang de doelgroep kan een brief zakelijk, familiair of persoonlijk zijn. In de brief aan je vriendin "klets" je er gewoon wat op los, alsof je een gesprek voert. Woordgebruik, zinsbouw, het komt er niet zo nauw op aan. Misschien voeg je een foto of andere illustratie toe. Maar in een zakelijke brief luistert het allemaal wel nauw. Dan zijn de juiste toon, precies vertellen wat er aan de hand is en wat je verwacht van het bedrijf, zonder veel uit te wijden, wel belangrijk. == Indeling == [[Bestand:Voorbeeld indeling brief.pdf|thumb|350px|Voorbeeld indeling brief]] Een brief heeft een andere indeling dan andere soorten teksten. In principe ben je vrij om je eigen indeling, kantlijnen, lettertype, lettergrootte en regelafstand te kiezen. Voorwaarde is wel dat alle gegevens die nodig zijn, op een logische plaats staan vermeld en dat de lay-out er goed uitziet. Een brief bevat in ieder geval de volgende onderdelen: * Plaatsnaam, datum: beide voluit geschreven. Bijvoorbeeld: ''Nieuwerkerk aan den IJssel, 22 augustus 2026''. ** Plaatsnaam: de plaats waar vandaan je de brief schrijft/verstuurt. In de regel zal dat je woonplaats zijn, maar als je met vakantie bent, ergens anders logeert of in het ziekenhuis bent, is het de plaats waar je verblijft. ** Datum: de datum waarop je de brief schrijft of verstuurt. Volgens de etiquette dateer je zakelijke brieven in de regel niet op zondag, dan kun je beter de datum van de zaterdag ervoor of de maandag erna vermelden, óók als je hem op zondag schrijft. * [Alleen in zakelijke brieven:] NAW-gegevens (naam, adres, woonplaats) van de geadresseerde. Als een contactpersoon bekend is, komt die direct onder de naam van het bedrijf te staan (met t.a.v. - ter attentie van). Tenzij het om de directeur gaat, dan wordt éérst de naam van de directeur vermeld -zonder t.a.v.- en daaronder pas de organisatie. Gebruik een postbusnummer, tenzij die niet bekend is. * [Alleen in zakelijke brieven:] ''Onderwerp: ...'' Vermeld zeer beknopt waarover de brief gaat, bijvoorbeeld "Klacht over mobiele telefoon" of "Verzoek om informatie over ...". Eén brief gaat over één onderwerp. Als er meerdere zaken te bespreken zijn, schrijf je voor elk onderwerp een aparte brief. Reden: het kan zijn dat de verschillende onderwerpen door verschillende functionarissen worden behandeld. Die brieven mogen trouwens wel in één envelop of e-mail worden verstuurd. * Aanhef, zoals ''Lieve, Beste, Geachte, Hallo'' gevolgd door de naam van de geadresseerde. ** De naam van de geadresseerde bij een zakelijke brief is ''heer Pieterse'' of ''mevrouw De Groot'' als je de persoon kent. Anders alleen ''Geachte heer,'' of ''Geachte mevrouw,''. Als je niet weet wie de brief gaat behandelen: ''Geachte mevrouw/heer,''. * Een korte inleiding. Probeer die niet met "Ik" te beginnen. ** In een familiaire of vriendschappelijk brief wordt dan vaak geïnformeerd naar de ander: Hoe gaat het met jou/jullie? Ben je alweer hersteld van [ziekte] / ben je al met vakantie geweest / heb je al vakantieplannen gemaakt / zijn de verhuisdozen al uitgepakt? / [of vraag naar iets anders waar de ander druk mee is geweest]. ** In een formele brief vermeld je de aanleiding voor de brief. * Middenstuk waarin je je verhaal houdt, uitweiding over het onderwerp. * Afsluiting/laatste alinea: in de regel spreek je een wens uit of bevestig je een afspraak. ** In een informele brief bijvoorbeeld: ik hoop dat je snel opknapt/beter wordt/dat je snel uit de verhuisrommel komt/ik hoop je snel weer te spreken/zien. ** In een zakelijk brief bijvoorbeeld: xxxxxxxxx * Een groet, bijvoorbeeld: ** [Informeel:] Hartelijke groeten van, liefs van ** [Zakelijk:] Met vriendelijke groet, Hoogachtend (alleen als de aanhef "Geachte ..." is) * Ondertekening: je handtekening met je naam eronder. Zorg dat er tussen de groet en je naam voldoende ruimte is voor je handtekening, bijvoorbeeld ten minste vier lege regels. * Je eigen contactgegevens, zoals adres, telefoonnummer, e-mailadres. Vaak worden je eigen gegevens ook wel bovenaan de brief vermeld, bijvoorbeeld direct boven of onder de plaats en datum. * Eventueel bijlagen (zoals foto's, ondertekend contract, kopieën van bewijsmateriaal) === Lay-out === Zorg dat een brief er visueel aantrekkelijk uitziet. In een korte brief kunnen de regelafstand en lettergrootte groter zijn dan in een lange brief. * Zorg voor een kantlijn van ten minste drie centimeter, zodat de ontvanger aantekeningen in de kantlijn kan plaatsen. * Scheid de verschillende onderdelen met een of meer witregels. Scheid de tekstalinea's met één witregel van elkaar. * Zorg dat in een korte brief alles goed op één pagina past en dat de ruimte goed wordt gebruikt. Met de pagina-instellingen van je tekstverwerker kun je die gemakkelijk aanpassen en dan steeds uitproberen hoe de lay-out er uitziet. * Voor een langere brief: probeer de brief uit zo min mogelijk pagina's te laten bestaan, maar dit is geen heilige norm. ** Pas de instellingen aan nadat je tekst helemaal af is. Maak het lettertype niet te klein, de brief moet ook zonder vergrootglas goed te lezen zijn. ** Zorg ervoor dat de groet en ondertekening niet op een apart vel komen, verplaats dan de laatste alinea ook naar die pagina. ** Als er meerdere pagina's zijn: nummer de pagina's vanaf pagina 2, en vermeld op elke pagina in kleine lettertjes onderaan: je naam en de datum van de brief. Als de vellen bij de ontvanger verspreid raken, kunnen ze die via die aanwijzingen weer terugvinden. Zie [[Nederlands/Briefindeling]] voor een alternatieve indeling. == Soorten brieven == (niet uitputtend) Soms wordt in plaats van een brief een toepasselijke kaart verstuurd. Ook dan is het aardig om er enkele persoonlijke woorden aan toe te voegen. === Informele brief === Bijvoorbeeld aan familie en vrienden. Om iemand te feliciteren met zijn/haar verjaardag, geboorte kind of kleinkind, voorgenomen huwelijk, of om te laten weten hoe het met je gaat, om een kwestie te bespreken. === Uitnodiging=== Wie een feestje geeft of een ander evenement organiseert, stuurt in de regel uitnodigingen aan potentiële gasten. De vorm en lay-out van een uitnodiging zijn volledig vrij. Wel zijn er enkele vaste onderdelen: * De aanleiding en wie het feestvarken is/zijn, bijvoorbeeld een jubileum, verjaardag, bruiloft, examen gehaald, afstuderen. Of droeviger: het overlijden van een geliefde. * Nadere bijzonderheden, zoals wat een gast kan verwachten (ochtend/middag/avond, met/zonder excursie/lunch/borrel/diner/eten/dansen/overnachting, etc.). * Datum, tijdstip aanvang (en eventueel eindtijd), locatie, parkeermogelijkheden, openbaar vervoer. * (Optioneel:) Kledingvoorschriften. * Contactpersoon met contactgegevens. * (Optioneel:) Of de genodigden moeten laten weten of zij wel of niet komen ({{Wp|RSVP (verzoek)|RSVP}}). * (Optioneel:) Of de gasten de originele uitnodiging moeten laten zien om binnen te komen. * (Optioneel, bij eten:) Of er dieet-wensen zijn. * (Optioneel:) Verlanglijstje of suggesties voor cadeau. Bij een uitvaart: wel of geen bloemen. === Condoléancebrief === === Zakelijke brieven === ==== Verzoek om informatie ==== ==== Informatieve brief ==== Bijvoorbeeld voor het doorgeven van (gewijzigde) gegevens. ==== Klachtenbrief ==== ==== Sollicitatiebrief ==== ==== Annuleringsbrief ==== Om een abonnement op te zeggen of een koop ongedaan te maken. ==== Ingezonden brief ==== Een correctie, aanvulling of mening doorgeven aan een krant of tijdschrift. == Bronnen, noten en/of referenties == {{Appendix}} {{Sub}} guftxdshdf3qq6oo60k13dlp65p5l1j 429195 429194 2026-08-23T09:53:05Z JopkeB 18060 Rondzendbrieven 429195 wikitext text/x-wiki {{Index Schrijven}} {{Wiu3|JopkeB}} Een brief is een geschreven boodschap aan één of meer personen. Brieven bestaan in soorten en maten. Van brieven die geheim moeten blijven en alleen bestemd zijn voor één persoon, bijvoorbeeld een geliefde. Tot open brieven die in een krant kunnen worden gepubliceerd. Ze kunnen kort of lang zijn, humoristisch of bloedserieus, de huidige situatie of een toekomstvisie weergeven, een geschiedenis of een gemoedstoestand beschrijven. En alles daar tussenin. Steeds afhankelijk van doel en doelgroep. Hier gaan we ervan uit dat de brief wordt geschreven door een particulier, burger, consument. Voor brieven die geschreven worden namens organisaties en producenten (inclusief {{Wp|Freelance|zzp'ers}}) gelden strengere regels en andere normen, voor elke organisatie kunnen die weer anders zijn. == De doelgroep == Een eerste aspect dat bepalend is voor een brief, is de doelgroep. Het maakt nogal wat uit of je een brief (met bijvoorbeeld je vakantiebelevenissen) aan een goede vriendin schrijft, of een klachtenbrief aan een leverancier over een slecht product. Al naar gelang de doelgroep kan een brief zakelijk, familiair of persoonlijk zijn. In de brief aan je vriendin "klets" je er gewoon wat op los, alsof je een gesprek voert. Woordgebruik, zinsbouw, het komt er niet zo nauw op aan. Misschien voeg je een foto of andere illustratie toe. Maar in een zakelijke brief luistert het allemaal wel nauw. Dan zijn de juiste toon, precies vertellen wat er aan de hand is en wat je verwacht van het bedrijf, zonder veel uit te wijden, wel belangrijk. == Indeling == [[Bestand:Voorbeeld indeling brief.pdf|thumb|350px|Voorbeeld indeling brief]] Een brief heeft een andere indeling dan andere soorten teksten. In principe ben je vrij om je eigen indeling, kantlijnen, lettertype, lettergrootte en regelafstand te kiezen. Voorwaarde is wel dat alle gegevens die nodig zijn, op een logische plaats staan vermeld en dat de lay-out er goed uitziet. Een brief bevat in ieder geval de volgende onderdelen: * Plaatsnaam, datum: beide voluit geschreven. Bijvoorbeeld: ''Nieuwerkerk aan den IJssel, 22 augustus 2026''. ** Plaatsnaam: de plaats waar vandaan je de brief schrijft/verstuurt. In de regel zal dat je woonplaats zijn, maar als je met vakantie bent, ergens anders logeert of in het ziekenhuis bent, is het de plaats waar je verblijft. ** Datum: de datum waarop je de brief schrijft of verstuurt. Volgens de etiquette dateer je zakelijke brieven in de regel niet op zondag, dan kun je beter de datum van de zaterdag ervoor of de maandag erna vermelden, óók als je hem op zondag schrijft. * [Alleen in zakelijke brieven:] NAW-gegevens (naam, adres, woonplaats) van de geadresseerde. Als een contactpersoon bekend is, komt die direct onder de naam van het bedrijf te staan (met t.a.v. - ter attentie van). Tenzij het om de directeur gaat, dan wordt éérst de naam van de directeur vermeld -zonder t.a.v.- en daaronder pas de organisatie. Gebruik een postbusnummer, tenzij die niet bekend is. * [Alleen in zakelijke brieven:] ''Onderwerp: ...'' Vermeld zeer beknopt waarover de brief gaat, bijvoorbeeld "Klacht over mobiele telefoon" of "Verzoek om informatie over ...". Eén brief gaat over één onderwerp. Als er meerdere zaken te bespreken zijn, schrijf je voor elk onderwerp een aparte brief. Reden: het kan zijn dat de verschillende onderwerpen door verschillende functionarissen worden behandeld. Die brieven mogen trouwens wel in één envelop of e-mail worden verstuurd. * Aanhef, zoals ''Lieve, Beste, Geachte, Hallo'' gevolgd door de naam van de geadresseerde. ** De naam van de geadresseerde bij een zakelijke brief is ''heer Pieterse'' of ''mevrouw De Groot'' als je de persoon kent. Anders alleen ''Geachte heer,'' of ''Geachte mevrouw,''. Als je niet weet wie de brief gaat behandelen: ''Geachte mevrouw/heer,''. * Een korte inleiding. Probeer die niet met "Ik" te beginnen. ** In een familiaire of vriendschappelijk brief wordt dan vaak geïnformeerd naar de ander: Hoe gaat het met jou/jullie? Ben je alweer hersteld van [ziekte] / ben je al met vakantie geweest / heb je al vakantieplannen gemaakt / zijn de verhuisdozen al uitgepakt? / [of vraag naar iets anders waar de ander druk mee is geweest]. ** In een formele brief vermeld je de aanleiding voor de brief. * Middenstuk waarin je je verhaal houdt, uitweiding over het onderwerp. * Afsluiting/laatste alinea: in de regel spreek je een wens uit of bevestig je een afspraak. ** In een informele brief bijvoorbeeld: ik hoop dat je snel opknapt/beter wordt/dat je snel uit de verhuisrommel komt/ik hoop je snel weer te spreken/zien. ** In een zakelijk brief bijvoorbeeld: xxxxxxxxx * Een groet, bijvoorbeeld: ** [Informeel:] Hartelijke groeten van, liefs van ** [Zakelijk:] Met vriendelijke groet, Hoogachtend (alleen als de aanhef "Geachte ..." is) * Ondertekening: je handtekening met je naam eronder. Zorg dat er tussen de groet en je naam voldoende ruimte is voor je handtekening, bijvoorbeeld ten minste vier lege regels. * Je eigen contactgegevens, zoals adres, telefoonnummer, e-mailadres. Vaak worden je eigen gegevens ook wel bovenaan de brief vermeld, bijvoorbeeld direct boven of onder de plaats en datum. * Eventueel bijlagen (zoals foto's, ondertekend contract, kopieën van bewijsmateriaal) === Lay-out === Zorg dat een brief er visueel aantrekkelijk uitziet. In een korte brief kunnen de regelafstand en lettergrootte groter zijn dan in een lange brief. * Zorg voor een kantlijn van ten minste drie centimeter, zodat de ontvanger aantekeningen in de kantlijn kan plaatsen. * Scheid de verschillende onderdelen met een of meer witregels. Scheid de tekstalinea's met één witregel van elkaar. * Zorg dat in een korte brief alles goed op één pagina past en dat de ruimte goed wordt gebruikt. Met de pagina-instellingen van je tekstverwerker kun je die gemakkelijk aanpassen en dan steeds uitproberen hoe de lay-out er uitziet. * Voor een langere brief: probeer de brief uit zo min mogelijk pagina's te laten bestaan, maar dit is geen heilige norm. ** Pas de instellingen aan nadat je tekst helemaal af is. Maak het lettertype niet te klein, de brief moet ook zonder vergrootglas goed te lezen zijn. ** Zorg ervoor dat de groet en ondertekening niet op een apart vel komen, verplaats dan de laatste alinea ook naar die pagina. ** Als er meerdere pagina's zijn: nummer de pagina's vanaf pagina 2, en vermeld op elke pagina in kleine lettertjes onderaan: je naam en de datum van de brief. Als de vellen bij de ontvanger verspreid raken, kunnen ze die via die aanwijzingen weer terugvinden. Zie [[Nederlands/Briefindeling]] voor een alternatieve indeling. == Soorten brieven == (niet uitputtend) Soms wordt in plaats van een brief een toepasselijke kaart verstuurd. Ook dan is het aardig om er enkele persoonlijke woorden aan toe te voegen. === Informele brief === Bijvoorbeeld aan familie en vrienden. Om iemand te feliciteren met zijn/haar verjaardag, geboorte kind of kleinkind, voorgenomen huwelijk, of om te laten weten hoe het met je gaat, om een kwestie te bespreken. === Uitnodiging=== Wie een feestje geeft of een ander evenement organiseert, stuurt in de regel uitnodigingen aan potentiële gasten. De vorm en lay-out van een uitnodiging zijn volledig vrij. Wel zijn er enkele vaste onderdelen: * De aanleiding en wie het feestvarken is/zijn, bijvoorbeeld een jubileum, verjaardag, bruiloft, examen gehaald, afstuderen. Of droeviger: het overlijden van een geliefde. * Nadere bijzonderheden, zoals wat een gast kan verwachten (ochtend/middag/avond, met/zonder excursie/lunch/borrel/diner/eten/dansen/overnachting, etc.). * Datum, tijdstip aanvang (en eventueel eindtijd), locatie, parkeermogelijkheden, openbaar vervoer. * (Optioneel:) Kledingvoorschriften. * Contactpersoon met contactgegevens. * (Optioneel:) Of de genodigden moeten laten weten of zij wel of niet komen ({{Wp|RSVP (verzoek)|RSVP}}). * (Optioneel:) Of de gasten de originele uitnodiging moeten laten zien om binnen te komen. * (Optioneel, bij eten:) Of er dieet-wensen zijn. * (Optioneel:) Verlanglijstje of suggesties voor cadeau. Bij een uitvaart: wel of geen bloemen. === Condoléancebrief === === Rondzendbrief === Brieven die worden verstuurd naar leden van bijvoorbeeld een familie of (kerk-)genootschap om elkaar op de hoogte te brengen van de laatste nieuwtjes. Een ontvangen brief wordt telkens aangevuld met eigen nieuws en dan weer doorgestuurd naar de volgende (een soort zwaan-kleef-aan). Als de rondzendbrief weer bij je terug is, haal je je eigen oude brief eruit en stop je er een verse bij. Rondzendbrieven hebben dezelfde opbouw en layout als andere informele brieven. Je kunt ze ook als [[Basisboek internet/E-mailen|e-mail]] starten (het proces kan dan sneller verlopen), bijvoorbeeld in december, dan kun je gelijk goede wensen voor kerst en nieuwjaar overbrengen, vooral voor familieleden en kennissen die je weinig ziet of spreekt. === Zakelijke brieven === ==== Verzoek om informatie ==== ==== Informatieve brief ==== Bijvoorbeeld voor het doorgeven van (gewijzigde) gegevens. ==== Klachtenbrief ==== ==== Sollicitatiebrief ==== ==== Annuleringsbrief ==== Om een abonnement op te zeggen of een koop ongedaan te maken. ==== Ingezonden brief ==== Een correctie, aanvulling of mening doorgeven aan een krant of tijdschrift. == Bronnen, noten en/of referenties == {{Appendix}} {{Sub}} ky0wtydlkcbnmi2uwdct0fkye81e6c0 429196 429195 2026-08-23T10:12:52Z JopkeB 18060 Condoleancebrief 429196 wikitext text/x-wiki {{Index Schrijven}} {{Wiu3|JopkeB}} Een brief is een geschreven boodschap aan één of meer personen. Brieven bestaan in soorten en maten. Van brieven die geheim moeten blijven en alleen bestemd zijn voor één persoon, bijvoorbeeld een geliefde. Tot open brieven die in een krant kunnen worden gepubliceerd. Ze kunnen kort of lang zijn, humoristisch of bloedserieus, de huidige situatie of een toekomstvisie weergeven, een geschiedenis of een gemoedstoestand beschrijven. En alles daar tussenin. Steeds afhankelijk van doel en doelgroep. Hier gaan we ervan uit dat de brief wordt geschreven door een particulier, burger, consument. Voor brieven die geschreven worden namens organisaties en producenten (inclusief {{Wp|Freelance|zzp'ers}}) gelden strengere regels en andere normen, voor elke organisatie kunnen die weer anders zijn. == De doelgroep == Een eerste aspect dat bepalend is voor een brief, is de doelgroep. Het maakt nogal wat uit of je een brief (met bijvoorbeeld je vakantiebelevenissen) aan een goede vriendin schrijft, of een klachtenbrief aan een leverancier over een slecht product. Al naar gelang de doelgroep kan een brief zakelijk, familiair of persoonlijk zijn. In de brief aan je vriendin "klets" je er gewoon wat op los, alsof je een gesprek voert. Woordgebruik, zinsbouw, het komt er niet zo nauw op aan. Misschien voeg je een foto of andere illustratie toe. Maar in een zakelijke brief luistert het allemaal wel nauw. Dan zijn de juiste toon, precies vertellen wat er aan de hand is en wat je verwacht van het bedrijf, zonder veel uit te wijden, wel belangrijk. == Indeling == [[Bestand:Voorbeeld indeling brief.pdf|thumb|350px|Voorbeeld indeling brief]] Een brief heeft een andere indeling dan andere soorten teksten. In principe ben je vrij om je eigen indeling, kantlijnen, lettertype, lettergrootte en regelafstand te kiezen. Voorwaarde is wel dat alle gegevens die nodig zijn, op een logische plaats staan vermeld en dat de lay-out er goed uitziet. Een brief bevat in ieder geval de volgende onderdelen: * Plaatsnaam, datum: beide voluit geschreven. Bijvoorbeeld: ''Nieuwerkerk aan den IJssel, 22 augustus 2026''. ** Plaatsnaam: de plaats waar vandaan je de brief schrijft/verstuurt. In de regel zal dat je woonplaats zijn, maar als je met vakantie bent, ergens anders logeert of in het ziekenhuis bent, is het de plaats waar je verblijft. ** Datum: de datum waarop je de brief schrijft of verstuurt. Volgens de etiquette dateer je zakelijke brieven in de regel niet op zondag, dan kun je beter de datum van de zaterdag ervoor of de maandag erna vermelden, óók als je hem op zondag schrijft. * [Alleen in zakelijke brieven:] NAW-gegevens (naam, adres, woonplaats) van de geadresseerde. Als een contactpersoon bekend is, komt die direct onder de naam van het bedrijf te staan (met t.a.v. - ter attentie van). Tenzij het om de directeur gaat, dan wordt éérst de naam van de directeur vermeld -zonder t.a.v.- en daaronder pas de organisatie. Gebruik een postbusnummer, tenzij die niet bekend is. * [Alleen in zakelijke brieven:] ''Onderwerp: ...'' Vermeld zeer beknopt waarover de brief gaat, bijvoorbeeld "Klacht over mobiele telefoon" of "Verzoek om informatie over ...". Eén brief gaat over één onderwerp. Als er meerdere zaken te bespreken zijn, schrijf je voor elk onderwerp een aparte brief. Reden: het kan zijn dat de verschillende onderwerpen door verschillende functionarissen worden behandeld. Die brieven mogen trouwens wel in één envelop of e-mail worden verstuurd. * Aanhef, zoals ''Lieve, Beste, Geachte, Hallo'' gevolgd door de naam van de geadresseerde. ** De naam van de geadresseerde bij een zakelijke brief is ''heer Pieterse'' of ''mevrouw De Groot'' als je de persoon kent. Anders alleen ''Geachte heer,'' of ''Geachte mevrouw,''. Als je niet weet wie de brief gaat behandelen: ''Geachte mevrouw/heer,''. * Een korte inleiding. Probeer die niet met "Ik" te beginnen. ** In een familiaire of vriendschappelijk brief wordt dan vaak geïnformeerd naar de ander: Hoe gaat het met jou/jullie? Ben je alweer hersteld van [ziekte] / ben je al met vakantie geweest / heb je al vakantieplannen gemaakt / zijn de verhuisdozen al uitgepakt? / [of vraag naar iets anders waar de ander druk mee is geweest]. ** In een formele brief vermeld je de aanleiding voor de brief. * Middenstuk waarin je je verhaal houdt, uitweiding over het onderwerp. * Afsluiting/laatste alinea: in de regel spreek je een wens uit of bevestig je een afspraak. ** In een informele brief bijvoorbeeld: ik hoop dat je snel opknapt/beter wordt/dat je snel uit de verhuisrommel komt/ik hoop je snel weer te spreken/zien. ** In een zakelijk brief bijvoorbeeld: xxxxxxxxx * Een groet, bijvoorbeeld: ** [Informeel:] Hartelijke groeten van, liefs van ** [Zakelijk:] Met vriendelijke groet, Hoogachtend (alleen als de aanhef "Geachte ..." is) * Ondertekening: je handtekening met je naam eronder. Zorg dat er tussen de groet en je naam voldoende ruimte is voor je handtekening, bijvoorbeeld ten minste vier lege regels. * Je eigen contactgegevens, zoals adres, telefoonnummer, e-mailadres. Vaak worden je eigen gegevens ook wel bovenaan de brief vermeld, bijvoorbeeld direct boven of onder de plaats en datum. * Eventueel bijlagen (zoals foto's, ondertekend contract, kopieën van bewijsmateriaal) === Lay-out === Zorg dat een brief er visueel aantrekkelijk uitziet. In een korte brief kunnen de regelafstand en lettergrootte groter zijn dan in een lange brief. * Zorg voor een kantlijn van ten minste drie centimeter, zodat de ontvanger aantekeningen in de kantlijn kan plaatsen. * Scheid de verschillende onderdelen met een of meer witregels. Scheid de tekstalinea's met één witregel van elkaar. * Zorg dat in een korte brief alles goed op één pagina past en dat de ruimte goed wordt gebruikt. Met de pagina-instellingen van je tekstverwerker kun je die gemakkelijk aanpassen en dan steeds uitproberen hoe de lay-out er uitziet. * Voor een langere brief: probeer de brief uit zo min mogelijk pagina's te laten bestaan, maar dit is geen heilige norm. ** Pas de instellingen aan nadat je tekst helemaal af is. Maak het lettertype niet te klein, de brief moet ook zonder vergrootglas goed te lezen zijn. ** Zorg ervoor dat de groet en ondertekening niet op een apart vel komen, verplaats dan de laatste alinea ook naar die pagina. ** Als er meerdere pagina's zijn: nummer de pagina's vanaf pagina 2, en vermeld op elke pagina in kleine lettertjes onderaan: je naam en de datum van de brief. Als de vellen bij de ontvanger verspreid raken, kunnen ze die via die aanwijzingen weer terugvinden. Zie [[Nederlands/Briefindeling]] voor een alternatieve indeling. == Soorten brieven == (niet uitputtend) Soms wordt in plaats van een brief een toepasselijke kaart verstuurd. Ook dan is het aardig om er enkele persoonlijke woorden aan toe te voegen. === Informele brief === Bijvoorbeeld aan familie en vrienden. Om iemand te feliciteren met zijn/haar verjaardag, geboorte kind of kleinkind, voorgenomen huwelijk, of om te laten weten hoe het met je gaat, om een kwestie te bespreken. === Uitnodiging=== Wie een feestje geeft of een ander evenement organiseert, stuurt in de regel uitnodigingen aan potentiële gasten. De vorm en lay-out van een uitnodiging zijn volledig vrij. Wel zijn er enkele vaste onderdelen: * De aanleiding en wie het feestvarken is/zijn, bijvoorbeeld een jubileum, verjaardag, bruiloft, examen gehaald, afstuderen. Of droeviger: het overlijden van een geliefde. * Nadere bijzonderheden, zoals wat een gast kan verwachten (ochtend/middag/avond, met/zonder excursie/lunch/borrel/diner/eten/dansen/overnachting, etc.). * Datum, tijdstip aanvang (en eventueel eindtijd), locatie, parkeermogelijkheden, openbaar vervoer. * (Optioneel:) Kledingvoorschriften. * Contactpersoon met contactgegevens. * (Optioneel:) Of de genodigden moeten laten weten of zij wel of niet komen ({{Wp|RSVP (verzoek)|RSVP}}). * (Optioneel:) Of de gasten de originele uitnodiging moeten laten zien om binnen te komen. * (Optioneel, bij eten:) Of er dieet-wensen zijn. * (Optioneel:) Verlanglijstje of suggesties voor cadeau. Bij een uitvaart: wel of geen bloemen. === Condoleancebrief === {{Wp|Condoleance|Condoleances}} worden geschreven na het overlijden van een dierbare of bekende. De brief wordt gericht aan de directe nabestaanden, of aan een van hen als je alleen die kent. Een condoleancekaart wordt alleen gestuurd als men de overledene en diens nabestaanden niet goed kende en men toch wil laten weten dat men meeleeft. In alle andere gevallen is een brief gepaster. De indeling kan hetzelfde zijn als die van een informele brief. Alleen de laatste groet wordt weggelaten, na de laatste alinea volgt direct de ondertekening en uw adres (veel nabestaanden sturen na enkele weken een bedankbrief voor het getoonde medeleven en dan is het handig als ze niet op zoek moeten naar je adres). Een condoleancebrief wordt met de hand geschreven, tenzij je een moeilijk leesbaar handschrift hebt. Gebruik blanco of sober papier. In de eerste alinea betuig je je deelneming over het verlies. In volgende alinea's kun je vermelden wat de overledene voor jou betekende en/of hoe je je hem/haar herinnert. Ook kun je positieve herinneringen ophalen, zoals gezamenlijke belevenissen, wat je van hem/haar hebt geleerd en/of hoe de overledene je kon opbeuren of troosten. === Rondzendbrief === Brieven die worden verstuurd naar leden van bijvoorbeeld een familie of (kerk-)genootschap om elkaar op de hoogte te brengen van de laatste nieuwtjes. Een ontvangen brief wordt telkens aangevuld met eigen nieuws en dan weer doorgestuurd naar de volgende (een soort zwaan-kleef-aan). Als de rondzendbrief weer bij je terug is, haal je je eigen oude brief eruit en stop je er een verse bij. Rondzendbrieven hebben dezelfde opbouw en layout als andere informele brieven. Je kunt ze ook als [[Basisboek internet/E-mailen|e-mail]] starten (het proces kan dan sneller verlopen), bijvoorbeeld in december, dan kun je gelijk goede wensen voor kerst en nieuwjaar overbrengen, vooral voor familieleden en kennissen die je weinig ziet of spreekt. === Zakelijke brieven === ==== Verzoek om informatie ==== ==== Informatieve brief ==== Bijvoorbeeld voor het doorgeven van (gewijzigde) gegevens. ==== Klachtenbrief ==== ==== Sollicitatiebrief ==== ==== Annuleringsbrief ==== Om een abonnement op te zeggen of een koop ongedaan te maken. ==== Ingezonden brief ==== Een correctie, aanvulling of mening doorgeven aan een krant of tijdschrift. == Bronnen, noten en/of referenties == {{Appendix}} {{Sub}} nwjo2ug3vglnitl179fsuobkdzwoa25