Wikibooks nlwikibooks https://nl.wikibooks.org/wiki/Hoofdpagina MediaWiki 1.47.0-wmf.17 first-letter Media Speciaal Overleg Gebruiker Overleg gebruiker Wikibooks Overleg Wikibooks Bestand Overleg bestand MediaWiki Overleg MediaWiki Sjabloon Overleg sjabloon Help Overleg help Categorie Overleg categorie Transwiki Overleg transwiki Wikijunior Overleg Wikijunior TimedText TimedText talk Module Overleg module Event Event talk 0 9429 429302 428762 2026-08-29T08:08:02Z JopkeB 18060 /* Serveertip: */ Link 429302 wikitext text/x-wiki {{Infobox recept |Naam=Bloemkoolprak |Afbeelding= [[Bestand:Bloemkool met nootmuskaat, aardappelen en jus 2025.jpg|300px]] |Onderschrift = Bloemkool met nootmuskaat, aardappelen en jus |Porties=4 |Energie= |Tijd= 30 minuten |Stippen=1 }} [[Kookboek/Recepten|Receptenindex]] ==Bloemkoolprak== Bloemkool, aardappelen, vlees. Maaltijd voor 4 personen. # 1 kg {{Kb|p=Aardappel|aardappelen}} # 800 à 1000 g {{Kb|bloemkool}} # snufje [[Kookboek/Zout|zout]] # [[Kookboek/Nootmuskaat|nootmuskaat]] ==Bereiding:== # Was, schil en kook de aardappelen gaar met een snufje zout (zie: [[Kookboek/Gekookte aardappel|gekookte aardappelen]]). # Snijd de roosjes van de stam en was deze, in ongeveer 15 minuten gaar koken met een snufje zout. #* (Als je eerder ingevroren bloemkool gebruikt, deze in bevroren toestand uit de zak halen en gelijk koken - beslist niet eerst ontdooien!!) # Dien de aardappelen en bloemkool op een groot bord, strooi wat nootmuskaat over de bloemkool. # Kies een lekker stuk vlees (doorgaans wordt gekozen voor [[Kookboek/Varkensvlees|varkensvlees]], [[Kookboek/Rundvlees|rundvlees]] of [[Kookboek/Gehakt|gehaktballen]]). # Giet van het vlees wat aangemaakte [[Kookboek/Jus|jus]] over de aardappelen. # Om het een echte "prak" te maken: prak op het bord aardappelen, bloemkool en jus met een vork en roer alles door elkaar, als in een stamppot. NB Doe dit alleen thuis, echte culi's vinden prakken een doodzonde, alsof u niet weet hoe het hoort. ==Serveertip:== # Strooi wat geraspte kaas over de bloemkool. # Voor de fijnproevers kan doorgaans een [[Kookboek/Kaassaus|kaassausje]] of [[Kookboek/Mornaysaus|mornaysaus]] over de bloemkool gegoten worden. # Als er kinderen mee eten zijn deze doorgaans niet gecharmeerd van de bloemkoolsmaak, in dat geval kan een [[Kookboek/Bloemkool met witte saus|bloemkoolpapje]] wonderen doen. {{Navigatie recepten}} {{Sub}} [[Categorie:Nederlandse keuken|{{SUBPAGENAME}}]] [[Categorie:Groentenrecept|{{SUBPAGENAME}}]] 3r19sdkcvbjirvfdj4699sso2m654y1 429303 429302 2026-08-29T08:29:02Z JopkeB 18060 Aanvulling 429303 wikitext text/x-wiki {{Infobox recept |Naam=Bloemkoolprak |Afbeelding= [[Bestand:Bloemkool met nootmuskaat, aardappelen en jus 2025.jpg|300px]] |Onderschrift = Bloemkool met nootmuskaat, aardappelen en jus |Porties=4 |Energie= |Tijd= 30 minuten |Stippen=1 }} [[Kookboek/Recepten|Receptenindex]] ==Bloemkoolprak== Bloemkool, aardappelen, vlees. Maaltijd voor 4 personen. # 1 kg {{Kb|p=Aardappel|aardappelen}} # 800 à 1000 g {{Kb|bloemkool}} # snufje [[Kookboek/Zout|zout]] # [[Kookboek/Nootmuskaat|nootmuskaat]] ==Bereiding:== # Was, schil en kook de aardappelen gaar met een snufje zout (zie: [[Kookboek/Gekookte aardappel|gekookte aardappelen]]). # Snijd de roosjes van de stam en was deze, in ongeveer 15 minuten gaar koken met een snufje zout. #* (Als je eerder ingevroren bloemkool gebruikt, deze in bevroren toestand uit de zak halen en gelijk koken - beslist niet eerst ontdooien!!) # Dien de aardappelen en bloemkool op een groot bord, strooi wat nootmuskaat over de bloemkool. # Kies een lekker stuk vlees (doorgaans wordt gekozen voor [[Kookboek/Varkensvlees|varkensvlees]], [[Kookboek/Rundvlees|rundvlees]] of [[Kookboek/Gehakt|gehaktballen]]). # Giet van het vlees wat aangemaakte [[Kookboek/Jus|jus]] over de aardappelen. # Om het een echte "prak" te maken: prak op het bord aardappelen, bloemkool en jus met een vork en roer alles door elkaar, als in een stamppot. NB Doe dit alleen thuis, echte culi's vinden prakken een doodzonde, alsof u niet weet hoe het hoort. ==Serveertip:== # Strooi wat geraspte kaas over de bloemkool. # Voor de fijnproevers kan doorgaans een [[Kookboek/Kaassaus|kaassausje]] of [[Kookboek/Mornaysaus|mornaysaus]] over de bloemkool gegoten worden. # Als er kinderen mee eten zijn deze doorgaans niet gecharmeerd van de bloemkoolsmaak, in dat geval kan een [[Kookboek/Bloemkool met witte saus|bloemkoolpapje]] wonderen doen. # Serveer met vlees, kip, vis of vleesvervanger naar keuze, bijvoorbeeld [[Kookboek/Braadworst|braadworstje]], [[Kookboek/Wiener schnitzel|Wiener schnitzel]], [[Kookboek/Kip-cordon bleu|kip-cordon bleu]], [[Kookboek/Gebakken kaas|gebakken kaasplak]], [[Kookboek/Gestoofde zalm|gestoofde zalm]] of [[Kookboek/Kant-en-klare vleesvervanger|Kant-en-klare vleesvervanger]]. {{Navigatie recepten}} {{Sub}} [[Categorie:Nederlandse keuken|{{SUBPAGENAME}}]] [[Categorie:Groentenrecept|{{SUBPAGENAME}}]] 0tyiwl5phu9ftt2nb40zv47uq1uglz4 429304 429303 2026-08-29T08:33:02Z JopkeB 18060 /* Serveertip: */ 429304 wikitext text/x-wiki {{Infobox recept |Naam=Bloemkoolprak |Afbeelding= [[Bestand:Bloemkool met nootmuskaat, aardappelen en jus 2025.jpg|300px]] |Onderschrift = Bloemkool met nootmuskaat, aardappelen en jus |Porties=4 |Energie= |Tijd= 30 minuten |Stippen=1 }} [[Kookboek/Recepten|Receptenindex]] ==Bloemkoolprak== Bloemkool, aardappelen, vlees. Maaltijd voor 4 personen. # 1 kg {{Kb|p=Aardappel|aardappelen}} # 800 à 1000 g {{Kb|bloemkool}} # snufje [[Kookboek/Zout|zout]] # [[Kookboek/Nootmuskaat|nootmuskaat]] ==Bereiding:== # Was, schil en kook de aardappelen gaar met een snufje zout (zie: [[Kookboek/Gekookte aardappel|gekookte aardappelen]]). # Snijd de roosjes van de stam en was deze, in ongeveer 15 minuten gaar koken met een snufje zout. #* (Als je eerder ingevroren bloemkool gebruikt, deze in bevroren toestand uit de zak halen en gelijk koken - beslist niet eerst ontdooien!!) # Dien de aardappelen en bloemkool op een groot bord, strooi wat nootmuskaat over de bloemkool. # Kies een lekker stuk vlees (doorgaans wordt gekozen voor [[Kookboek/Varkensvlees|varkensvlees]], [[Kookboek/Rundvlees|rundvlees]] of [[Kookboek/Gehakt|gehaktballen]]). # Giet van het vlees wat aangemaakte [[Kookboek/Jus|jus]] over de aardappelen. # Om het een echte "prak" te maken: prak op het bord aardappelen, bloemkool en jus met een vork en roer alles door elkaar, als in een stamppot. NB Doe dit alleen thuis, echte culi's vinden prakken een doodzonde, alsof u niet weet hoe het hoort. ==Serveertip:== # Strooi wat geraspte kaas over de bloemkool. # Voor de fijnproevers kan doorgaans een [[Kookboek/Kaassaus|kaassausje]] of [[Kookboek/Mornaysaus|mornaysaus]] over de bloemkool gegoten worden. # Als er kinderen mee eten zijn deze doorgaans niet gecharmeerd van de bloemkoolsmaak, in dat geval kan een [[Kookboek/Bloemkool met witte saus|bloemkoolpapje]] wonderen doen. # Serveer met vlees, kip, vis of vleesvervanger naar keuze, bijvoorbeeld [[Kookboek/Braadworst|braadworstje]], [[Kookboek/Wiener schnitzel|Wiener schnitzel]], [[Kookboek/Kip-cordon bleu|kip-cordon bleu]], [[Kookboek/Gebakken kaas|gebakken kaasplak]], [[Kookboek/Gestoofde zalm|gestoofde zalm]] of [[Kookboek/Kant-en-klare vleesvervanger|kant-en-klare vleesvervanger]]. {{Navigatie recepten}} {{Sub}} [[Categorie:Nederlandse keuken|{{SUBPAGENAME}}]] [[Categorie:Groentenrecept|{{SUBPAGENAME}}]] 79aongjcneqlky4f3g0wljsaqeczzt4 0 10644 429306 409775 2026-08-29T11:27:46Z JopkeB 18060 Start 429306 wikitext text/x-wiki '''INHOUDSOPGAVE'''<br> # [[Van Idee tot Publicatie/Start|Start]] # [[Van Idee tot Publicatie/Het literatuuronderzoek|Het literatuuronderzoek]] ## [[Van Idee tot Publicatie/Soorten literatuur|Soorten literatuur]] ### [[Van Idee tot Publicatie/Primaire literatuur|Primaire literatuur]] ### [[Van Idee tot Publicatie/Secundaire literatuur|Secundaire literatuur]] #### [[Van Idee tot Publicatie/Primaire literatuur versus primaire bronnen|Primaire literatuur versus primaire bronnen]] ### [[Van Idee tot Publicatie/Digitale publicaties|Digitale publicaties]] #### [[Van Idee tot Publicatie/Portabiliteit|Portabiliteit]] ### [[Van Idee tot Publicatie/Verschillende soorten digitale documenten|Verschillende soorten digitale documenten]] # [[Van Idee tot Publicatie/Opslag van gegevens|Opslag van gegevens]] ## [[Van Idee tot Publicatie/Endnote versus RefWorks|Endnote versus RefWorks]] ### [[Van Idee tot Publicatie/Annotatie|Annotatie]] #### [[Van Idee tot Publicatie/Noten|Noten]] # [[Van Idee tot Publicatie/De dataverzameling|De dataverzameling]] ## [[Van Idee tot Publicatie/De opslag van de dataverzameling|De opslag van de dataverzameling]] ### [[Van Idee tot Publicatie/Free Text Database|Free Text Database]] # [[Van Idee tot Publicatie/Het schrijven|Het schrijven]] ## [[Van Idee tot Publicatie/De probleemstelling|De probleemstelling]] ## [[Van Idee tot Publicatie/De structuur van een tekst|De structuur van een tekst]] ### [[Van Idee tot Publicatie/Waarom een structuur?|Waarom een structuur?]] #### [[Van Idee tot Publicatie/Hoe ziet een structuur (outline) eruit?|Hoe ziet een structuur (''outline'') eruit?]] ##### [[Van Idee tot Publicatie/Voorbeeld van een structuur|Voorbeeld van een structuur]] ## [[Van Idee tot Publicatie/De opmaak|De opmaak]] ### [[Van Idee tot Publicatie/Digitaal versus gedrukt|Digitaal versus gedrukt]] #### [[Van Idee tot Publicatie/Minimale eisen aan een digitale publicatie|Minimale eisen aan een digitale publicatie]] #### [[Van Idee tot Publicatie/Voordelen van de digitale publicatie|Voordelen van de digitale publicatie]] ## [[Van Idee tot Publicatie/Plagiaat|Plagiaat]] ### [[Van Idee tot Publicatie/Praktijkvoorbeelden plagiaat|Praktijkvoorbeelden plagiaat]] ### [[Van Idee tot Publicatie/Nogmaals annotatie|Nogmaals annotatie]] ## [[Van Idee tot Publicatie/De samenvatting of het abstract|De samenvatting of het abstract]] # [[Van Idee tot Publicatie/De publicatie|De publicatie]] ## [[Van Idee tot Publicatie/Het document|Het document]] ### [[Van Idee tot Publicatie/PDF|PDF]] ### [[Van Idee tot Publicatie/XML|XML]] # [[Van Idee tot Publicatie/Literatuur en bronnen|Literatuur en bronnen]] # [[Van Idee tot Publicatie/Auteurs|Auteurs]] <noinclude> <div style="font-size:80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color:Whitesmoke;">''> Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/Het literatuuronderzoek]]''</div> </noinclude> {{Sub}} ipm6xws94xssr7an8f9e1dudidn13nu 10 23987 429305 409446 2026-08-29T08:39:38Z JopkeB 18060 429305 wikitext text/x-wiki {{Dagmenu |koptekst = |koptekst2 = |voettekst = → '''Vegavlees''': vegareepjes of vegagehakt bakken in [[Kookboek/Nasikruiden|nasikruiden]] met ui, courgette en champignons | |gerecht1 = Rijst |foto1 = Par cooked brown rice - stonesoup cropped.jpg |tekst1 = Zilvervliesrijst | |gerecht2 = Kant-en-klare vleesvervanger |foto2 = Quorn Stukjes (3).jpg |tekst2 = Vegavlees | |gerecht3 = Courgette |foto3 = Préparation gratin de courgettes-tomates (007) - cuisson des courgettes (2).jpg |tekst3 = Courgette | |gerecht4 = Zuiveldessert |foto4 = Obstjoghurt01.jpg |tekst4 = Zuiveldessert | |gerecht5 = |foto5 = |tekst5 = | |gerecht6 = |foto6 = |tekst6 = }} <noinclude> [[Categorie:Sjablonen kookboek op datum| 0826]] </noinclude> 7clwo5zw7d0kbhjcatmmzw5ht92avnr 0 37297 429300 428148 2026-08-29T08:02:20Z JopkeB 18060 Beschrijving 429300 wikitext text/x-wiki {{Infobox recept |Naam= Bloemkoolrecept |Afbeelding=[[Afbeelding:Bloemkool met kaas en prei.jpg|300px|Bloemkool met kaas/prei]] |Categorie=Groentenrecept |Porties= 2 |Energie= |Tijd=30 minuten + 15 minuten oventijd |Stippen=3 }} [[Kookboek/Nederlandse keuken|Nederlandse keuken]] | [[Kookboek/Bloemkool|Bloemkool]] | [[Kookboek/Recepten|Receptenindex]] '''Bloemkool met kaas en prei''' is een ovenschotel met bloemkool, aardappelen, tomaatjes en een prei-kaassaus. ==Ingrediënten== *halve grote of een kleine {{Kb|bloemkool}} *1 grote aardappel *75 gram cherrytomaat in kwarten gesneden *halve prei *1 teen knoflook (geperst of fijn gesneden) *15 gram boter of margarine *2 eetlepels bloem *200 ml (soja)melk *peper, paprikapoeder, zout *30 gram oude kaas en 30 gram Parmezaanse kaas (beide geraspt) *peterselie ==Bereidingswijze== #Snijd de bloemkool in roosjes #Schil de aardappel en snijd die in blokjes #Breng ze samen aan de kook en laat het 10 minuten [[Kookboek/Blancheren|blancheren]] #Afgieten en uit laten lekken, waarna in een ingevette ovenschaal verdelen samen met de tomaat #Verwarm de oven voor op 180 graden met het rooster in het midden #Snijd de halve prei in ringen en bak het met de knoflook in de boter #Roerend de bloem toevoegen en langzaam bijvullen met melk #Op smaak brengen met peper, paprikapoeder en zout #Helft van de kaas erdoorheen roeren, beetje bij beetje bijvullen met melk en intussen laten inkoken tot de gewenste dikte is bereikt #Verdelen over de bloemkool en aardappel en de andere helft van de kaas eroverheen doen #15 minuten in de oven zetten #Strooi peterselie erover op het bord {{Tuinkalender|Bloemkool|bloemkool}} {{Navigatie recepten}} [[Categorie:Groentenrecept|Bloemkool]] [[Categorie:Ovenschotel|Bloemkool]] {{Sub}} joppea0sdp8myf5zomuakf234jl2owd 429301 429300 2026-08-29T08:04:14Z JopkeB 18060 Tuinkalender verwijderd, hoort thuis in [[Kookboek/Bloemkool]] (waar de link al stond) 429301 wikitext text/x-wiki {{Infobox recept |Naam= Bloemkoolrecept |Afbeelding=[[Afbeelding:Bloemkool met kaas en prei.jpg|300px|Bloemkool met kaas/prei]] |Categorie=Groentenrecept |Porties= 2 |Energie= |Tijd=30 minuten + 15 minuten oventijd |Stippen=3 }} [[Kookboek/Nederlandse keuken|Nederlandse keuken]] | [[Kookboek/Bloemkool|Bloemkool]] | [[Kookboek/Recepten|Receptenindex]] '''Bloemkool met kaas en prei''' is een ovenschotel met bloemkool, aardappelen, tomaatjes en een prei-kaassaus. ==Ingrediënten== *halve grote of een kleine {{Kb|bloemkool}} *1 grote aardappel *75 gram cherrytomaat in kwarten gesneden *halve prei *1 teen knoflook (geperst of fijn gesneden) *15 gram boter of margarine *2 eetlepels bloem *200 ml (soja)melk *peper, paprikapoeder, zout *30 gram oude kaas en 30 gram Parmezaanse kaas (beide geraspt) *peterselie ==Bereidingswijze== #Snijd de bloemkool in roosjes #Schil de aardappel en snijd die in blokjes #Breng ze samen aan de kook en laat het 10 minuten [[Kookboek/Blancheren|blancheren]] #Afgieten en uit laten lekken, waarna in een ingevette ovenschaal verdelen samen met de tomaat #Verwarm de oven voor op 180 graden met het rooster in het midden #Snijd de halve prei in ringen en bak het met de knoflook in de boter #Roerend de bloem toevoegen en langzaam bijvullen met melk #Op smaak brengen met peper, paprikapoeder en zout #Helft van de kaas erdoorheen roeren, beetje bij beetje bijvullen met melk en intussen laten inkoken tot de gewenste dikte is bereikt #Verdelen over de bloemkool en aardappel en de andere helft van de kaas eroverheen doen #15 minuten in de oven zetten #Strooi peterselie erover op het bord {{Navigatie recepten}} [[Categorie:Groentenrecept|Bloemkool]] [[Categorie:Ovenschotel|Bloemkool]] {{Sub}} ixykl5sebp17qfutm875jjpzsu37mox 0 40747 429294 429077 2026-08-28T13:34:38Z Kuddekop 28509 er zaten mooie woorden bij, maar niet zo mooi als jij – vrij naar Herman van Veen 429294 wikitext text/x-wiki {{Handboek Wikimedia Commons}} Dit deel is speciaal voor wie kennis wil maken met Commons, bestanden wil gebruiken en/of enkele bestanden wil uploaden. In dit deel worden de basisbegrippen uitgelegd, zijn er tips voor het vinden van bestanden en wordt er uitgelegd hoe bestanden kunnen worden ge-upload en (her)gebruikt. Om goed te kunnen meedoen en de voorbeelden uit dit wikiboek zelf te kunnen uitproberen, is het handig om: * Een account voor Wikimedia te hebben. U kunt een account van Wikipedia gebruiken als u dat heeft en anders (gratis en zonder verplichtingen) een nieuw account maken (zie hieronder). Dat kunt u ook gaan gebruiken voor alle zusterprojecten zoals Wikipedia, Wikibook en Wikivoyage. * Het account in te stellen op taal Nederlands (via Preferences/Voorkeuren bovenin). * Steeds ingelogd te zijn bij Commons als u met dit wikiboek aan de slag gaat.<br> == Accounts == Wanneer is een account nodig: niet als eindgebruiker, voor het zoeken naar foto's, een galerij bekijken of voor het hergebruiken van bestanden; wel voor het uploaden van nieuwe bestanden, voor andere bewerkingen, deelname aan een discussie of het plaatsen van opmerkingen op een overlegpagina. Ook voor het goed kunnen benutten van dit handboek is een account nodig. Hieronder staat hoe iemand een account kan aanmaken en gebruiken. Als u al een account hebt voor Wikipedia, Wikibooks of een ander onderdeel van de [https://www.wikipedia.org Wikimedia Foundation]], gebruik die dan. Een apart account voor Commons is dan niet nodig. === Een nieuw account maken === * Klik rechtsboven op "Create account". * Bedenk een geschikte accountnaam. U mag uw echte naam gebruiken of een alias, wat u wilt, zolang hij nog niet in gebruik is en voldoet aan de [[c:Commons:Username policy|Username policy]] (beleid voor gebruikernamen). Een accountnaam is hoofdlettergevoelig. ** Deze gebruikersnaam is openbaar en wordt vermeld bij alles wat u doet op Commons, bijvoorbeeld: in bestanden die u uploadt of waarvan u de bestandspagina muteert, onder uw bijdragen in discussies en in logboeken met uw bijdragen. Hij is ook vindbaar via Google. ** Dit account is ook bruikbaar op Wikipedia, Wikibooks en andere zusterprojecten van Commons. Wel zult u steeds bij elk project apart moeten inloggen (via één klik als u al bij een ander Wikimedia-project bent aangemeld) en uw instellingen en persoonlijke pagina's beheren. * Vul de rest van het formulier in en klik op "Create your account". Vul ook uw e-mail-adres in. Deze blijft geheim en is ook voor andere Wikimedia-gebruikers niet zichtbaar. Zij kunnen u wel via uw e-mail benaderen als u aangeeft dat dat is toegestaan. Het voordeel van het invullen van een e-mail-adres is, dat u via uw e-mail attenderingen kan ontvangen over nieuwe mededelingen op uw overlegpagina, wijzigingen in bestandspagina's die u heeft ge-upload of bewerkt en over andere pagina's (zoals categorieën, galerijen en discussiepagina's) waar u aan heeft gewerkt of die u volgt (klik op het sterretje rechts van "Geschiedenis weergeven" om een pagina te volgen of ontvolgen: zwart = volgen, blanko = niet volgen). U kunt dan aan de hand van de links in de attenderingsmails deze nieuwe wijzigingen bekijken en eventueel actie ondernemen. * Bevestig uw e-mail-adres (zie uw inbox). * Stel de taal in op Nederlands (als u bent ingelogd: via Preferences rechts boven, onder het poppetje). In dit Handboek wordt ervan uitgegaan dat de ingestelde taal Nederlands is, dat voor het Uiterlijk gebruik gemaakt wordt van de nieuwste lay-out [Vector (2022)] en dat voor de rest de basis-instellingen zijn behouden. * Stel ook de andere voorkeuren naar uw wens in. Meer informatie over instellingen (in het Engels): zie de link rechtsboven naar [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Preferences Hulp]. Als het goed is, ziet u nu bovenaan een (rode) link naar uw gebruikersnaam staan. Klik daar op. U komt nu op uw eigen gebruikerspagina, op de voorpagina ervan. * Richt uw voorpagina in. Uw voorpagina is uw visistekaartje. Als iemand op Commons een indruk van u wilt krijgen, gaat hij/zij naar deze pagina. ** Vermeld graag minimaal de talen die u beheerst. De discussies zijn meestal in het Engels, maar soms is het handig om te weten dat iemand ook in een andere taal thuis is, bijvoorbeeld als men iets op uw Overleg-pagina wil bespreken. Ook is het handig om te weten in welke mate iemand een taal beheerst. Het vermelden van uw taalvaardigheid kan door bovenin op uw voorpagina het [[:Handboek Wikimedia Commons/Deel II Voor gevorderden#Templates|template]] te zetten: ''<nowiki>{{#babel:nl-N|en-2|de-1|fr-1}}</nowiki>''. Wijzig de template naar uw eigen taalvaardigheid. In dit voorbeeld: nl-N = Nederlands is uw moedertaal, Engels beheerst u op niveau 2 en Duits en Frans op basis-niveau. Voor de betekenis van de codes zie [[C:Category:User nl-N|Category:User nl-N]], voor meer taalcodes zie [[C:Commons:Babel|Commons:Babel]]. Meer talen kunt u toevoegen door "|xx-n" toe te voegen (vul ipv "xx" de taalcode in, ipv "n" het niveau). Als u een taal niet beheerst, haal dan die code weg, inclusief de "|" ervóór. ** Daarnaast kunt u iets over uzelf vertellen, links naar uw eigen uploads plaatsen, en/of uw favoriete foto's delen, wat u wilt, maar wel graag in het Engels. De pagina is van u en in principe bent u de enige die hem muteert, tenzij er zaken op staan die niet door de beugel kunnen. ** U kunt aangeven in welke onderwerpen u geïnteresseerd bent door een ondercategorie te kiezen uit [[c:Category:Users by interest|Category:Users by interest]]. Zet deze categorie via "Bewerken" onderaan uw voorpagina: kopieer ''Category:Users interested in XXX'', zet die onderaan de bewerkingspagina met [[]] eromheen, dus ''<nowiki>[[Category:Users interested in XXX]]</nowiki>'', en sla de pagina op. * Zo'n "voorpagina" kunt u ook inrichten voor alle onderdelen van Wikimedia tegelijk, via [[m:Main_Page|Meta-Wikimedia]], ook in het Engels. Dan hoeft u niet voor elk onderdeel waarop u actief bent opnieuw zo'n pagina te maken (dat mag overigens wel). Let op: Als u zich op Commons of op een van de zuster-projeten misdraagt, zult u eerst een waarschuwing krijgen, bij herhaald slecht gedrag zal uw account worden geblokkeerd voor kortere of langere tijd. Zie [[c:Commons:Blocking policy/nl|Commons:Blokkeerbeleid]] voor meer informatie. === Tijdelijk account === Als u geen account heeft, of niet bent ingelogd, en toch bewerkingen uitvoert, wordt er automatisch een [[m:Help:Temporary_accounts/nl#Hoe_werken_tijdelijke_accounts?|tijdelijk account]] aangemaakt. Elke keer als u gedurende 90 dagen een bewerking uitvoert, gebeurt dat op dit tijdelijke account. Na 90 dagen wordt het uitgeschakeld. Zo'n tijdelijk account heeft slechts beperkte mogelijkheden en wordt extra in de gaten gehouden. == Terminologie == * '''Bestandspagina''' (file description page): bestaat uit één afbeelding, geluidsfragment, video, grafiek of ander medium, met alle gegevens die daarover bekend zijn: titel, beschrijving, maker, uploader, licentievoorwaarden, categorieën, geschiedenis, bestandsgebruik (in welke zusterprojecten dit bestand is opgenomen, bijvoorbeeld in Wikipedia) en overleg over dit bestand (zie de tab Overleg bovenin). Klik in Commons in de linkerkolom op "Willekeurig bestand" voor een voorbeeld. * '''Categorie''' (category) ** Zie [[c:Commons:Categories|Commons:Categories]] voor de hoofdpagina over dit onderwerp. ** Een categorie is een trefwoord uit het gestructureerde trefwoordensysteem dat in Commons wordt gebruikt. Alle bestanden over één onderwerp staan zo bij elkaar. Zie bijvoorbeeld [[c:Category:Horses|Category:Horses]]. Vóórdat een categorie wordt toegekend, moet hij al bestaan; je kunt dus niet zelf zomaar een categorie verzinnen. "Gestructureerd" betekent dat er een hiërarchisch stelsel is, met bovenliggende (parent category) en onder-categorieën (subcategory). Elke categorie heeft ten minste één bovenliggende categorie, een categorie waar hij onderdeel van uitmaakt. Bijvoorbeeld: paarden (horses) zijn zoogdieren (mammals); de categorie voor paarden is dan een onder-categorie en die voor zoogdieren (in dit geval "Mammals by common named groups") is de bovenliggende categorie. In een categorie-pagina staan de bovenliggende categorieën onderaan; onder-categorieën staan als een overzicht bovenaan in een categorie-pagina; zo kun je gemakkelijk naar verwante bestanden zoeken. * '''Galerij''' (Gallery) ** Zie [[C:Commons:Galleries|Commons:Galleries]] voor de hoofdpagina over dit onderwerp. ** Een galerij (gallery) is een overzicht met bestanden over een bepaald onderwerp. Een galerij kan vele invalshoeken hebben, bijvoorbeeld de mooiste foto's over een onderwerp (zoals [[C:Gevelstenen in Nederland / Gable stones in the Netherlands|Gevelstenen in Nederland]]), een overzicht van de ondercategorieën als het om een grote hoofdcategorie gaat (zie bijvoorbeeld [[C:Horses|Horses]]), een overzicht van alle werken van een schilder (zie bijvoorbeeld [[C:Pieter Bruegel (I)|Pieter Bruegel (I)]]), een presentatie van een stad ([[C:Brussel|Brussel]]) of het bezit van een museum ([[C:Rijksmuseum Amsterdam/Collections|Rijksmuseum Amsterdam/Collections]], in dit geval met onderpagina's). Ook galerijen hebben weer categorieën, de hoofdcategorie is [[C:Category:Gallery pages|Category:Gallery pages]]. Op categorie-pagina's staan galerijen direct onder de onder-categorieën, onder het kopje ''Pagina’s in categorie "XXX"''. * '''Afgeleide werken''' (Derivative works) ** Zie [[C:Commons:Derivative works|Commons:Derivative works]] voor de hoofdpagina over dit onderwerp. **Afgeleide werken zijn bestanden die zijn afgeleid van andere bestanden of voorwerpen, bijvoorbeeld een kunstwerk, andere voorwerpen die onder het auteursrecht vallen, een uitsnede of compilatie, zie bijvoorbeeld [[C:File:Twee oudere dames buiten voor een huis in de schaduw met breiwerk, Bestanddeelnr 907-2898 cropped.jpg|File:Twee oudere dames buiten voor een huis in de schaduw met breiwerk, Bestanddeelnr 907-2898 cropped.jpg]]; in de file staat dan (als het goed is) waarvan het bestand is afgeleid (in de beschrijving, bij Andere versies) * '''{{Wp|Panoramavrijheid|Freedom of Panorama (FOP)}}''': de vrijheid en het recht om afbeeldingen te publiceren van kunstwerken in de openbare ruimte. Dit recht verschilt per land, in ongeveer de helft van de landen bestaat dit recht zelfs helemaal niet, zie [[c:Commons:Freedom of panorama|Commons:Freedom of panorama]]. : Hoofdlijnen FOP voor '''Nederland''' (zie [https://wetten.overheid.nl/BWBR0001886/2021-06-07#HoofdstukI_Paragraaf6_Artikel18 Auteurswet, art. 18]): :* foto's van kunstwerken die permanent in de openbare ruimte zijn, zijn toegestaan, mits de kunstwerken herkenbaar zijn als in de openbare ruimte (dus een close-up en het wegsnijden van de achtergrond zijn niet OK); kunstwerken moeten zichtbaar zijn vanaf openbare ruimtes (dus een foto van een beeld in de (privé-)voortuin langs een straat is ook OK) :* openbare ruimte: (1) openbare ruimtes buiten, zoals straten, pleinen, openbare parken en vrij toegankelijke natuurgebieden; (2) in openbare gebouwen (incl. treinstations), uitgezonderd scholen, musea, entreehallen van operagebouwen, bedrijven en andere gebouwen die niet vrij toegankelijk zijn voor het publiek. * '''Naamruimte''' (Namespaces): Woord met een dubbele punt erachter in de titel van een pagina, bijvoorbeeld: ''Category:, File:'' en ''User:''. Zie [[c:Help:Namespaces|Help:Namespaces]] voor de hoofdpagina over dit onderwerp. * '''Tag''': een label dat leesbaar is voor een programma, o.a. [[c:Commons:Copyright tags|licentie-tags in bestandspagina's]]. * '''Template''' ** Zie [[c:Commons:Templates|Commons:Templates]] voor het hoofdartikel over dit onderwerp. ** Een template is een {{Wp|Wikipedia:Sjablonen|sjabloon}} dat een veelgebruikte boodschap bevat, of ter vervanging dient van een reeks van codes of categorieën. Templates worden in bestandspagina's en categorieën opgenomen en zorgen voor consistentie. Voorbeelden: een navigatiebox die vaak rechtsboven in categorieën staat (haalt informatie en een foto op uit een corresponderend item in [[Handboek Wikimedia Commons/Deel II Voor gevorderden#Over Wikidata|Wikidata]]), een reeks van categorieën die onderling slechts weinig verschillen (bijvoorbeeld voor datum-categorieën) of boodschappen in een discussie. * '''Afkortingen''' die in Commons worden gebruikt: zie [[Handboek Wikimedia Commons/Afkortingen|Afkortingen]]. == Zoeken == Zie [[C:Help:Searching|Help:Searching]] voor de hoofdpagina over dit onderwerp.<br> Zoeken naar afbeeldingen, video- en geluidsfragmenten en andere bestanden kan op diverse manieren, zowel in Commons zelf als via andere tools. === Zoeken via het zoekveld === Zie [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:CirrusSearch/nl CirrusSearch] voor het hoofdartikel over dit onderwerp.<br> Bovenaan elke pagina in Commons is een zoekveld. Na een zoekactie komt men rechtstreeks op de gewenste pagina of op een resultatenpagina waar men verder kan zoeken en ook specifieker kan zoeken. * Algemeen: type losse woorden, in elke taal die u wilt, in willekeurige volgorde, om bestanden te vinden. Er verschijnt nu een overzicht met afbeeldingen waarin u kunt scrollen en waaruit u kunt kiezen. Deze afbeeldingen zijn afkomstig uit bestanden in alle talen, ook als u een Nederlands zoekwoord heeft opgegeven. Er wordt alleen gezocht in de tab "Gestructureerde data" van bestanden. * Als u niet vindt wat u zoekt, en als u op zoek bent naar categorieën en/of galerijen, klik dan rechtsboven op "Overschakelen naar Special:Search". U komt nu in een andere module, waardoor er wordt gezocht in alle onderdelen van bestandspagina's en categorieën, behalve in de tab "Gestructureerde data". Het zoeken in deze module gebeurt echter alleen met wat wordt opgegeven: als met Nederlandse woorden wordt gezocht, worden alleen bestandspagina's en galerijen gevonden met titels of beschrijvingen waarin die Nederlandse woorden voorkomen, er wordt niet gezocht naar Engelse equivalenten. Voor het zoeken naar categorieën kan daarom beter met Engelse woorden worden gezocht omdat categorieën in de regel in het Engels zijn. * Om specifieker te zoeken: ** Wie gewend is met {{Wp|Booleaanse operator|booleaanse operatoren}} te werken (zoals AND, OR, NOT): *** de uitgeschreven booleaanse operatoren werken niet; gebruik dus niet ''AND, OR'' of ''NOT'' *** de standaard in Commons is AND; als je losse woorden in het zoekveld intypt (zonder "AND"), dan moeten zoekresultaten aan àlle zoekwoorden voldoen, de zoekwoorden mogen in willekeurige volgorde staan *** OR kan alleen bereikt worden door meerdere zoekacties achter elkaar uit te voeren *** NOT: gebruik het min-teken, bijvoorbeeld: ''katten* -kattenbak'' ** termen die bij elkaar moeten voorkomen, in een bepaalde volgorde: gebruik aanhalingstekens: ''"xxx yyy"'' ** gebruik een * om te trunceren, om te zoeken naar alle woorden die beginnen met xxx*, bijvoorbeeld: ''paard*'' vindt ook: ''paardenkastanje'', ''paardje'', etc. ** gebruik "exact zoeken" (hierdoor verschijnen alleen zoekresultaten die exact aan de zoekcriteria voldoen, inclusief accenten): klik op "Bèta" rechtsbovenin het scherm (onder het poppetje), vink "Geavanceerd zoeken" aan en klik op de button "opslaan" onderaan. * Zoeken naar alleen bestanden: ** Het eenvoudigste: "''File:''" met daarachter een of meer woorden die in de titel van de bestandspagina moeten voorkomen. Bijvoorbeeld ''File:Limburg'' levert een overzicht op van alle bestandspagina's waar "Limburg" in de titel voorkomt, of het nu om de provincie Limburg in België of Nederland gaat, of om een plaats in Duitsland. ** Die niet in een bepaalde categorie voorkomen (not in category; alleen in combinatie met andere zoekcriteria): surf naar de betreffende categorie, klik bovenaan op de tab "Meer" en vervolgens op ''Search not in category''. Er verschijnt nu een pagina met zoekresultaten. Pas de zoekvraag aan aan uw wensen (laat het gedeelte achter ''-incategory:"Category:..."'' staan) en zoek opnieuw. Bijvoorbeeld: ''katten -incategory:"Cats_of_the_ Netherlands"'' zoekt naar bestandspagina's waarin ergens het woord "katten" voorkomt, maar die niet zijn opgenomen in de [[c:Category:Cats in the Netherlands|Category:Cats in the Netherlands]]. ** Die juist wel in een bepaalde (grote) categorie voorkoment: volg dezelfde procedure, maar verwijder dan het -teken voor ''incategory''. * Zoeken naar categorieën: ** Bedenk wat de naam van de juiste categorie zou moeten zijn (in het Engels). Typ in het zoekveld ''Category:xxxx'' met in plaats van ''xxxx'' de naam of een term uit de naam van de categorie. Er wordt zowel gezocht naar categorieën die zelf ''xxxx'' in de titel hebben, als naar direct bovenliggende categorieën. ** Voor het zoeken naar categorieën waarin een bepaald woord of woordcombinatie voorkomt: ''category: "xxx yyy"'' (dus met een spatie achter ":"), bijvoorbeeld: ''category: "pink houses"''. ** Zie [[c:Commons:Categories/nl#Snelle start |Snelle start ]] voor meer tips om de juiste categorie te vinden. * Zoeken naar galerij-pagina's: [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ASearch&profile=advanced&search=&fulltext=Search&ns0=1&redirs=1&profile=advanced Gallery search]. * Zoeken naar beleid: gebruik ''Commons:XXX'', bijvoorbeeld: ''Commons:Categories''. * Zoeken naar helppagina's: gebruik ''Help:XXX'', bijvoorbeeld: ''Help:Interlanguage links'' of ''Help: links'' (let op de spatie tussen ":" en "links") === Zoekresultaten === Er zijn twee modussen met de zoekresultaten: # De standaard-modus: Plaatjes naast elkaar, als in een galerij; al scrollend kun je er net zoveel zien als je wilt; klik een plaatje aan en je krijg meer informatie over de file. # Via Special:Search (klik op ''Overschakelen naar Special:Search''): een lijst met zoekresultaten waarin de plaatjes onder elkaar staan, met naast en onder de plaatjes steeds links naar de bestanden en korte beschrijvingen. De standaard hoeveelheid zoekresultaten is hier 20; onderaan een resultatenpagina kunt u dat aanpassen tot 500; onderaan kunt u ook verder bladeren naar volgende resultaten. Klik op "Switch to MediaSearch" om weer terug te gaan naar de zoekresultaten in een galerij. De sortering in pagina's met zoekresultaten is niet altijd duidelijk en die is niet aan te passen. Bovenaan verschijnen in de regel zoekresultaten die het beste aan de zoekwoorden voldoen en waarvan de zoekwoorden in de titel voorkomen. De algemene sortering binnen categorieën is: # Leestekens, zoals ' en ". # Numeriek/getallen # Alfabetisch - Romeins schrift # Overige schriften, zoals Cyrillisch, Grieks en van Aziatische talen. Van deze sortering kan zijn afgeweken als een vrijwilliger een truc heeft toegepast om een bestand boven- of onderaan te zetten. Dit wordt vooral bij categorieën toegepast om ondercategorieën zelf te sorteren en die onder-categorieën bovenaan te zetten waar men het meest naar zoekt (zoals de "by"-categorieën). === Zoeken via Special:MediaSearch === Zie [[:mw:Help:MediaSearch|Help:MediaSearch]] voor het hoofdartikel over dit onderwerp.<br> Een alternatief voor zoeken via het zoekvenster is zoeken via [[c:Special:MediaSearch|Special:MediaSearch]]. Dit biedt voorgeprogrammeerde mogelijkheden voor selectie/verfijning en bovendien voor sortering naar meest recente uploads. Verfijning is mogelijk naar: * soort bestand (zoals afbeelding, video, pdf) en daarbinnen op soort licentie, bestandstype, afbeeldingsgrootte en/of community assessments (waardering, kwaliteit) * soort naamruimte (zoals category, overlegpagina, creator, template). De zoekresultaten worden alleen getoond in de standaard-modus. === Zoeken via categorieën === [[Bestand:Fastccihebrew.jpg|thumb|120px|'''FastCCI''']] Veel afbeeldingen en andere media zijn opgenomen in toepasselijke [[Handboek Wikimedia Commons/Categorieën|categorieën]]. Zo staan alle media over één onderwerp in overzichten bij elkaar. Om de gewenste categorie vinden: zie [[c:Commons:Categories/nl#Quick_guide| Quick guide]]. Als u in een bepaalde categorie niet de gewenste afbeelding vindt, kunt u doorklikken naar een ondercategorie (een specifiekere categorie) of een bovenliggende categorie (een globalere categorie, die staan helemaal onderaan de gevonden pagina) en eventueel zo verder klikken. Om afbeeldingen achter elkaar groot op het scherm te krijgen, kunt u klikken op de groene button rechts (op de lijn ''Media in categorie "XXX"'') en met de pijltjestoets verder klikken.<br> In een categorie staan afbeeldingen van alle kwaliteiten door elkaar heen. Soms zijn er ondercategorieën voor ''Featured pictures'', ''Quality images'' en/of ''Valued images'' over het onderwerp (zie [[c:Handboek Wikimedia Commons/Bewerken van bestanden#De beste afbeeldingen nomineren|De beste afbeeldingen nomineren]] voor uitleg). Andere keren zijn dat soort kwaliteitsafbeeldingen er wel, maar zijn er geen categorieën voor. In dat geval kan [[c:Help:FastCCI|FastCCI]] uitkomst bieden. De button (zie afbeelding) staat standaard rechtsbovenin. Als die er niet is: installeer het door in uw Voorkeuren/Uitbreidingen een vinkje te zetten voor "FastCCI" en op te slaan. NB Zo vindt u niet alleen foto's uit de betreffende categorie zelf, maar ook uit ondercategorieën; het kan dan voorkomen dat er foto's worden getoond die niets met het onderwerp zelf te maken hebben, maar bijvoorbeeld afkomstig zijn van fotografen die met het onderwerp een binding hebben (bijvoorbeeld zijn geboren in die stad). === Zoeken via galerijen === Soms is er een galerij (gallery) beschikbaar voor het onderwerp waarover u bestanden zoekt. Als een galerij precies de naam heeft die u als zoekwoord heeft opgegeven, verschijnt die bovenaan de zoekresultaten in de Special Search modus (galerij-pagina's verschijnen niet in de MediaSearch-modus). In een galerij staat een selectie van afbeeldingen en andere media. Wellicht vindt u daar al wat u zoekt. Anders kunt u via de categorie van de galerij, of via een link onder een kopje of een foto, naar een categorie springen. Ook kunt u via een bestandspagina bij de gewenste categorie uitkomen (scroll in een bestandspagina naar beneden waar de categorieën staan), waar meer bestanden over hetzelfde onderwerp staan. Klik op de button zelf of gebruik het uitrolmenu. === Zoeken via Paginalijsten === Commons biedt pagina's met alfabetische lijsten waarin je kunt zoeken op beginletters. # Zoeken naar '''pagina's''': gebruik de tool [[c:Special:AllPages|All Pages]] om te zoeken naar bepaalde soorten pagina's, zoals bestanden, overlegpagina's, gebruikers, templates en Help-pagina's; kies de gewenste soort via "Hoofdnaamruimte". # Zoeken naar '''categorieën''': gebruik de tool [[c:Special:Categories|Special:Categories]]. Vul de beginletters van een of meerdere gezochte categorieën in en klik op de button "Weergeven". Er worden niet alleen gewone categorieën weergegeven, maar ook categorieën die (nog) niet bestaan, in het rood. Zie [[c:Special:SpecialPages#Paginalijsten|Special:SpecialPages#Paginalijsten]] voor meer mogelijkheden. === Zoeken via Wikipedia === Navigeer naar [https://www.wikipedia.org/ Wikipedia] en kies de gewenste taal. Als een onderwerp in de Nederlandstalige Wikipedia niet voorkomt, kun je bijvoorbeeld kiezen voor de Engelse. Surf naar de pagina over het gewenste onderwerp. Klik op "hulpmiddelen" (bovenaan, rechts van het midden) en vervolgens onderaan op de link naar Wikimedia Commons. Die verwijst in de regel naar de betreffende galerijpagina (klik daar vervolgens onderaan voor de categorie) of direct naar de Commons-categorie over het onderwerp. === Zoeken via interactieve kaarten === Er zijn twee tools waarmee afbeeldingen via interactieve kaarten kunnen worden gezocht. N.B. Voor beide wordt vaak gebruikgemaakt van de geo-coördinatoren van de cameralocatie, die iets verder weg is van de gewenste locatie. Kijk dus ook iets verder weg dan de precieze locatie. [[Bestand:WikiMap; unkategorisierte Bilder auf Commons mit Koordinaten (Stand 2019-08-01).png|thumb|Voorbeeld Wikimap Toolforge]] * '''Wikimap''': Via https://wikimap.toolforge.org/ kunt u zoeken naar Commons-afbeeldingen die op een bepaalde locatie zijn gemaakt en naar Engelstalige Wikipedia-pagina's die over die locatie gaan. Via de geo-coördinatoren die in een bestand zijn opgenomen, worden ze via deze tool op een kaart getoond. Let op: Alléén bestanden met geo-coördinaten verschijnen op deze kaart, dat betreft een minderheid van alle beschikbare afbeeldingen in Commons. Meer informatie: {{Wp|de:Benutzer:DB111/Tools#WikiMap|Wikimap}} (Duits/Engels). Verklaring tekens en meer zoekmogelijkheden: ** Commons-logo = afbeelding in Commons ** Wereldbolletje = Engelstalige Wikipedia-pagina ** alle afbeeldingen uit één categorie: ''<nowiki>https://wikimap.toolforge.org/?cat=Categorie-naam</nowiki>'' - vervang "Categorie-naam" door de naam van de gewenste categorie ** alle afbeeldingen met geo-coördinatoren van één uploader: ''<nowiki>https://wikimap.toolforge.org/?user=Usernaam</nowiki>'' - vervang "Usernaam" door die van de gewenste user. [[Bestand:Screen Shot WikiShootMe V3.png|thumb|WikiShootMe]] * '''WikiShootme''': werkt op soortgelijke wijze als Wikimap, maar gebruikt geo-coördinatoren uit de tab Gestructureerde data. Via https://wikishootme.toolforge.org/ kunt u óók zoeken naar Commons-afbeeldingen en Wikipedia-pagina's, en bovendien naar Wikidata-items. Meer informatie: [https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiShootMe/nl meta:WikiShootMe]. Betekenis van de kleuren: ** blauw bolletje = afbeelding in Commons ** groen bolletje = Wikidata-item met een afbeelding; klik op de link net boven de geo-coördinaten (bijna onderaan, niet altijd beschikbaar) voor de Commons-categorie met meer afbeeldingen ** geel bolletje = Wikipedia-artikel (default: in de Engelstalige Wikipedia, voor de Nederlandse: klik in het menu rechtsboven) ** rood bolletje = Wikidata-item voor de straat of andere geografische lokatie, zonder afbeelding in het Wikidata-item zelf, maar via de categorie (indien beschikbaar, zie de link net boven de geo-coördinaten) zijn er wel afbeeldingen over de lokatie. === Zoeken via ''View it!'' === [[Meta:View it! Tool|View it!]] is een tool waarmee je in andere Wikimedia-projecten (zoals Wikipedia en Wikivoyage) een overzicht met afbeeldingen uit Commons kunt zien, die over het getoonde onderwerp gaan. Dus als je op een Wikipedia-pagina over Parijs bent, kun je bovenaan een overzicht met afbeeldingen van Parijs vinden. * Het installeren van deze tool is niet op Commons, maar in Meta.wikimedia (de overkoepeling van alle Wikimedia-projecten) en het is handig als u een klein beetje weet hoe programmeren gaat. De installatie staat beschreven in [[Meta:View_it!_Tool#Script_installation|Script installatie]] (in het Engels). * Gebruik: surf naar een Wikipedia-pagina of een pagina in een ander Wikimedia-project (voor dit Handboek werkt het alleen op de [[Handboek Wikimedia Commons|hoofdpagina]]). Zorg ervoor dat u bent ingelogd (anders werkt het niet). Klik bovenaan de balk op "Afbeeldingen" (in Nederlandstalige Wikimedia-projecten) of "View" (in Engelstalige). U ziet nu een overzicht met afbeeldingen die op de één of andere manier zijn "gemerkt" als bij dit onderwerp behorend. U kunt nu klikken op een afbeelding en er meer over te weten komen. Er kunnen meer afbeeldingen van het onderwerp zijn. Om die te vinden: ** Klik op een van de afbeeldingen en scroll naar beneden. Daar vindt u categorieën die het beste bij de afbeelding passen. Klik op één ervan en u vindt meer afbeeldingen van het onderwerp van de categorie. ** Klik op de betreffende Wikimedia-pagina op "Tools" en scroll naar "Wikimedia Commons". Als u daarop klikt, komt u in de bijbehorende categorie (of galerij-pagina) en kunt u al surfend meer afbeeldingen vinden. * (Voor gevorderden): Zelf afbeeldingen aan een onderwerp toevoegen? Navigeer naar het bestand van de gewenste afbeelding. Klik op "Gestructureerde data" (onder de afbeelding, naast "Bestandsinformatie"). Voeg het gewenste onderwerp toe, eventueel ook "Kwalificaties" en/of "Referenties" en vergeet vooral niet om op "Wijzigingen publiceren" te klikken. Onderwerpen kunnen in de regel in het Nederlands worden toegevoegd. Soms wordt een keuzerijtje getoond. Als het gewenste onderwerp daar niet bij staat of de Nederlandse term onbekend is: surf naar [[d:Wikidata:Main_Page|Wikidata]] en zoek er het gewenste onderwerp op. Kopieer vervolgens òf de gevonden term (in welke taal dan ook) òf de Q-code (wat altijd het veiligste is) en plak die in het Commons-bestand. === Zoeken voor gevorderden === *Sommige gegevens en woorden in categorieën en bestanden komen bij normale zoekacties niet voor in de zoekresultaten, zoals templates. Oplossing: zoek in het zoekvenster van SpecialSearch met: ** ''insource:"xxx"'', waarbij ''xxx'' wordt vervangen door het gezochte, bijvoorbeeld: ''insource:"author=Onbekend"'' of ''insource:"date=1950-03-03"''. Meer informatie: [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:CirrusSearch#Insource Mediawiki:CirrusSearch#Insource] ** ''hastemplate:xxx'', waarbij ''xxx'' wordt vervangen door het eerste deel van de template, bijvoorbeeld ''hastemplate:delete''. Meer informatie: [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:CirrusSearch#Hastemplate Mediawiki/Help:CirrusSearch#Hastemplate] *** Voorbeeld: zoeken naar bestanden met of zonder geo-codes: via het zoekvenster in de module SpecialSearch: **** (met) ''zoekterm hastemplate:"Module:Coordinates"'', bijvoorbeeld: ''gebouw hastemplate:"Module:Coordinates"'' geeft een overzicht met alle bestanden waarin het woord "gebouw" voorkomt en waarin geografische coördinaten zijn opgenomen; **** (zonder) ''zoekterm -hastemplate:"Module:Coordinates"'', bijvoorbeeld: ''gebouw -hastemplate:"Module:Coordinates"'' geeft een overzicht met alle bestanden waarin het woord "gebouw" voorkomt en waarin geen geografische coördinaten zijn opgenomen. * Zoeken in subcategorieën kan op twee manieren: ** via DeepcatSearch - een gemakkelijke methode, voor iedereen: *** (Eenmalig:) Installeer eerst de [[c:Help:Gadget-DeepcatSearch|Gadget-DeepcatSearch]]. *** Ga naar een hoofdcategorie waarin je in de subcategorieën wilt zoeken. Klik rechtsboven op "Meer" en kies de gewenste methode. Voeg een of meer zoektermen toe aan de query. ** via PetScan, een ingewikkeldere methode, voor gevorderden: zie hieronder. * Tools om zelf een query te maken (voor gevorderden met meer dan "een beetje" programmeerkennis): ** [https://commons-query.wikimedia.org/ Wikimedia Commons Query Service (beta)]: met de programmeertaal [w:nl:SPARQL|SPARQL]]. Voorbeelden (die je kunt aanpassen): [https://w.wiki/ARP$ Images with snow from 01.01.2009] of klik op "Examples". Klik vervolgens op de play-button (een-na-onderste in de linker kolom) om een overzicht te krijgen. Voorwaarde: de zoekargumenten moeten voorkomen in de gestructureerde data van bestanden om geselecteerd te kunnen worden. ** [[meta:PetScan|PetScan]]. Zie ook [[c:Category:PetScan|Category:PetScan]] voor meer instructies (video's en teksten). NB Het aantal te doorzoeken categorieën moet minder dan 500.000 zijn, anders verschijnt er een foutboodschap. ** [[meta:Research:Quarry|Quarry]], voor wie goed overweg kan met {{Wp|SQL|SQL}} (basiskennis is niet voldoende). == Navigatie == In Commons kan men op dezelfde manier navigeren als op andere websites: via back en forward. Daarnaast zijn er nog andere mogelijkheden: === Via de balken bovenaan === Helemaal bovenaan staan links naar persoonlijke pagina's en instellingen. Via het belletje is te zien welke meldingen u heeft gekregen, daarnaast is een icoon voor notificaties, o.a. bedankjes voor bewerkingen die u heeft verricht.<br> Daaronder staan, in categorie-, bestands- en galerijpagina's, tabs voor: * ''Overleg'' over deze pagina (categorie-, bestands-, galerij-pagina, e.d.). U kunt meediscussiëren of zelf een vraag of opmerkingen achterlaten over deze pagina. Maak per onderwerp een apart kopje, altijd onderaan de overige kopjes. Ping ''<nowiki>{{Ping|XYZ}}</nowiki>'' in ieder geval de uploader/maker en/of anderen van wie u een reactie zou willen krijgen (vul in plaats van "XYZ" de naam van de gebruiker in). Onderteken altijd met <nowiki>~~~~</nowiki>, waardoor automatisch uw gebruikersnaam en de datum en tijd verschijnen. Zie verder: [[Handboek Wikimedia Commons/Deel II Voor gevorderden#Discussies en overleg|Discussies en overleg]]. NB Overleg over een categorie vindt vaker plaats via "Categorie bediscussiëren" (in de rechterkolom), die ook zichtbaar is op de verzamelpagina met discussies, waardoor er meer mensen getriggerd worden om deel te nemen. N.B. Houd er rekening mee dat een reactie soms lang op zich laat wachten. * ''Bewerken'' - om deze pagina te bewerken, bijvoorbeeld om categorieën of beschrijvingen toe te voegen of te wijzigen. * ''Geschiedenis weergeven'': hier kunt u nakijken wat er zoal veranderd is sinds het aanmaken van deze pagina en wie (via welk account) deze wijzigingen heeft uitgevoerd. U kunt rechtstreeks naar meer informatie over dit account via de accountnaam, overleg en bijdragen. Als iemand een bewerking heeft uitgevoerd die u bijzonder waardeert, bijvoorbeeld als hij/zij een schrijffout van u heeft hersteld, klik dan op "bedanken". * Sterretje: hiermee kunt u aangeven dat u deze pagina (bestand, categorie, galerij-pagina) wilt volgen. Zwart = volgen, blanco = niet volgen. U krijgt mail-attenderingen als er iets wijzigt. === Via de zijbalken === In de zijbalk aan de linkerkant staan algemene links, naar o.a. Help-pagina's en enkele veelgebruikte snelkoppelingen. Onder "In andere talen" (niet voor bestanden) staan links naar Wikipedia-lemma's over hetzelfde onderwerp in alle talen waarin dit onderwerp voorkomt. Als er een sterretje voor staat, dan is dit lemma beoordeeld als "Goed artikel". In de zijbalk helemaal rechts staan "hulpmiddelen", verwante pagina's speciaal voor deze pagina. Probeer ze vooral allemaal een keer uit. De meeste spreken voor zichzelf, enkele andere worden hier besproken. Voor voorbeelden: zie [[c:Category:Agriculture|Category:Agriculture]]. * Onder het kopje "Handelingen": ** Hernoemen: voor het hernoemen van een categorie of bestand. Zie [[c:Handboek Wikimedia Commons/Bewerken van bestanden#Een categorie hernoemen|Een categorie hernoemen]] of [[c:Handboek Wikimedia Commons/Bewerken van bestanden#Bestandspagina's hernoemen|Bestandspagina's hernoemen]] (voor gevorderden). ** Purge, Hard purge en Null edit: voor het opnieuw laden van een pagina. * Onder het kopje "Algemeen": ** ''Verwijzigingen naar deze pagina'': andere Commons-pagina's met links naar naar déze pagina. Dit geldt voor alle soorten pagina's, ook bijvoorbeeld voor templates. ** ''Gerelateerde wijzigingen'': recente wijzigingen die met deze pagina te maken hebben, bijvoorbeeld wijzigingen in de bovenliggende categorieën en bestanden die aan deze categorie zijn toegevoegd. ** ''Speciale pagina's'': algemene pagina met links naar allerlei niet-reguliere Commons-pagina's, zoals pagina's waar iets mee aan de hand is, lijsten met gebruikers en veelgebruikte categorieën en bestanden. ** ''Permanente koppeling'': geeft een link naar deze pagina die permanent toepasbaar is. ** ''Paginagegevens'': overzicht van deze pagina met statistische en technische gegevens. ** ''Concept-URI'' (alleen voor bestanden): zie {{Wp|Uniform resource identifier|Uniform resource identifier}} ** ''Deze pagina citeren'' (alleen voor bestanden en galerijen): geeft een overzicht van de verschillende manieren waarop een bestand geciteerd kan worden op andere wikipagina's, webpagina's of in andere documenten. ** ''Crop Tool'' (alleen voor bestanden): tool (voor gevorderden) om foto's mee bij te snijden/uitsnedes te maken. ** ''Wikidata-item'': link naar het corresponderende item in [[Handboek Wikimedia Commons/Deel II Voor gevorderden#Over Wikidata|Wikidata]], met informatie in diverse talen over dit onderwerp, links naar items over hetzelfde onderwerp in andere Wiki-projecten (zoals Wikipedia, Wikiboek en Wikivoyage) en een foto die de lading dekt. Wikidata is de kennisbank van Wikimedia, die fungeert als centrale opslagplaats voor de gestructureerde gegevens van Wikimedia-zusterprojecten en voor de verbinding tussen die zuster-projecten. ** ''Categorie bediscussiëren'' (alleen voor categorieën, alleen voor gevorderden): link om een discussie-pagina aan te maken voor deze categorie, bijvoorbeeld om voor te stellen om deze categorie samen te voegen met een andere, of als onduidelijk is waarom deze categorie überhaupt bestaat. Vervolg zie: [[:Handboek Wikimedia Commons/Categorieën#Een categorie nomineren voor verwijdering|Een categorie nomineren voor verwijdering]] (alleen bediscussiëren van een categorie werkt vrijwel op dezelfde manier als nomineren voor verwijdering). ** ''Voor verwijdering nomineren'' (alleen voor bestanden, alleen voor gevorderden): manier om dit bestand voor te dragen voor verwijdering; hiervoor bestaan strenge regels, niet elke foto die jou niet aanstaat, kunt u laten verwijderen, zie [[Handboek Wikimedia Commons/Bewerken van bestanden#Bestanden nomineren voor verwijdering|Bestanden nomineren voor verwijdering]]. * Onder het kopje "Afdrukken/exporteren": mogelijkheden voor het downloaden en printen van de pagina. * Onder het kopje "In andere projecten" (niet voor bestanden): pagina's over hetzelfde onderwerp in bijvoorbeeld Wikipedia en/of Wikivoyage (de Engelstalige). === In een bestandspagina === [[Bestand:2012-09-13-Gadget-GallerySlideshow-startbutton-In-A-Category.png|thumb|Slideshow-startbutton]] In een bestandspagina kunt u op twee manieren navigeren naar verwante Wikimedia-pagina's: * Via de links die staan vermeld bij "Bestandsgebruik" (in Commons zelf) en "Globaal bestandsgebruik" (in andere Wikimedia-projecten); zo kan men zien waar dit bestand is gebruikt, bijvoorbeeld als illustratie; soms is daar meer informatie over het bestand te vinden. * Via de links helemaal onderaan die naar bovenliggende categorieën verwijzen. Tip: voor een diashow van de bestanden: klik op groene knop "Slideshow", rechts op de lijn "Media in de categorie ...", direct boven de bestandspagina's. Met de pijltjestoetsen kunt u naar een volgende of vorige foto. Aan de linkerkant staan de belangrijkste gegevens uit de betreffende bestandspagina. Zo kunt u bijvoorbeeld ook snel zien welke categorieën er zijn opgenomen zonder dat u stuk-voor-stuk alle bestandspagina's hoeft open te klikken. === In een categorie === * Via de '''infobox''' rechtsbovenaan (als die er is). Deze bestaat uit verschillende blokken: ** Toepasselijke afbeeldingen, afkomstig uit deze Commons-categorie. ** Enkele links waarbij de naam van de Commons-categorie al is ingevuld. ** Informatie over het onderwerp. ** Een kaart om in- en uit te zoomen, en daaronder een link met de geocoördinaten in andere soorten kaarten, waaronder Google Maps. ** Bibliografische informatie (een selectie): *** Het Q-nummer verwijst naar het overeenkomstige item in [[Handboek Wikimedia Commons/Deel II Voor gevorderden#Over Wikidata|Wikidata]], waaruit de informatie in de Infobox is samengesteld. *** Identificatiecodes uit belangrijke andere databanken, buiten de Wikimedia-familie. N.B. In het Wikidata-item kunnen er nog veel meer staan. *** Statistiek (heb veel geduld, het kan enkele minuten duren voordat de pagina is geladen): gebruik van de bestanden in andere wiki's. *** {{Wp|de:Benutzer:DB111/Tools#WikiMap|Wikimap}}: een kaart met bolletjes en links naar afbeeldingen uit deze categorie; N.B. niet alle afbeeldingen uit deze categorie staan op de kaart, er zijn vele bestanden waarin geo-coördinaten ontbreken en die daarom niet op deze kaart staan. *** [[:meta:WikiShootMe|Wikishootme]]: een soortgelijke kaart, waarbij: **** geel bolletje = Wikipedia-artikel (default: in Engels, voor Nederlands klik in het menu rechtsboven) **** rood bolletje = Wikidata-item voor de straat of andere geografische locatie, zonder afbeelding **** groen bolletje = Wikidata-item met een afbeelding **** blauw bolletje = afbeelding in Commons. * Via de '''navigatiebox''', een langgerekte box bovenaan (als die er is): naar dezelfde categorieën voor andere landen/provincies/locaties, zie bijvoorbeeld [[c:Category:Traditional clothing of Austria|Category:Traditional clothing of Austria]]. * Via de links onder het kopje "Ondercategorieën" naar onderliggende categorieën. Als er vóór een ondercategorie een donker driehoekje staat: klik daarop, zodat de ondercategorieën dáárvan zichtbaar worden, en zo verder. * Via de links onder het kopje "Pagina's in de categorie ...." naar een galerij-pagina (als die bestaat). * Rechtstreeks naar bestandspagina's met afbeeldingen, films en geluidsfragmenten onder het kopje "Media in categorie ..."; als een categorie uit meer dan 200 bestanden bestaat, kunt u doorklikken via "volgende pagina" en weer terug via "vorige pagina". * Via de links helemaal onderaan naar de bovenliggende categorieën. * (Soms, bij grote categorieën) via een alfabet-reeks bovenaan: klik op het gewenste teken waarmee een bestandsnaam moet beginnen en blader zo verder, zie [[c:Category:Agriculture|Category:Agriculture]]. === In een galerij === * Naar de opgenomen afbeeldingen, films en geluidsfragmenten; op die manier kunt u ook de categorieën van die bestanden vinden en zo verder navigeren. * Soms zijn er links geplaatst bij de media, naar een toepasselijke categorie. == Licenties == Zie [[c:Commons:Licensing/nl|Licentiëring]] voor het Commons-hoofdartikel over dit onderwerp.<br> Met licenties worden in Commons de regelingen en voorwaarden bedoeld waaronder bestanden beschikbaar worden gesteld voor hergebruik. Het gaat dus om licenties waarmee uploaders toestemming geven aan hergebruikers voor het gebruiken van hun media (dus u zit u nu aan de andere kant van de tafel dan gebruikelijk is: normaliter koopt/huurt u een licentie voor het gebruik van software van een leverancier, nu bent u zelf die leverancier, hoewel u er geen geld voor krijgt). Het is niet zo, dat uploaders zomaar een willekeurige licentie mogen kiezen, zoals wel bij [https://www.flickr.com Flickr] kan. Commons stelt daar voorwaarden aan omdat alle media vrij en voor alle doeleinden (inclusief commerciële) gebruikt moeten kunnen worden. Als u daar als maker niet mee akkoord gaat, dan kunt u uw foto's (of andere bestanden) niet uploaden in Commons. === Voorwaarden === Makers moeten toestaan dat hun bestanden: * hergebruikt mogen worden voor alle doeleinden, ook commerciële; * gebruikt worden voor afgeleide werken, zoals uitvergrotingen, collages en bewerkingen met bijvoorbeeld een tekenprogramma; die nieuwe werken moeten overigens weer onder dezelfde voorwaarden hergebruikt mogen worden. === Licentietags === Bij het uploaden moet(en) de juiste licentietag(s) vermeld worden. Voor standaard-uploads van media die u zelf heeft gemaakt, gebeurt dat automatisch. Maar voor andere uploads moet u de juiste tag zelf toevoegen. Dit doet u door bij het uploaden achtereenvolgens te klikken op: "Dit bestand is niet mijn eigen werk" en vervolgens vaak: Een andere reden dan hierboven genoemd. Veel gebruikte licentie-tags zijn (ook steeds in deze combinatie èn met de accolades; èn een tag moet zowel gelden voor de kunstenaar (als een kunstwerk is afgebeeld) als voor de fotograaf): * ''<nowiki>{{Cc-by-sa-4.0|Naam maker}} {{Onderst:OP}}</nowiki>'' als het gaat om een foto met toestemming van de fotograaf en/of kunstenaar of hun rechtsopvolger(s), waarvoor u direct na het uploaden een e-mail verstuurt met die toestemming naar permissions-nl@wikimedia.org; zie [[c:Commons:Volunteer_Response_Team/nl|Commons:Volunteer Response Team/OTRS]] voor meer informatie over deze procedure; * ''<nowiki>{{PD-old-70-1923|yyyy}}</nowiki>'' voor media waarvan de maker meer dan 70 jaar geleden is overleden (Europees auteursrecht) en de media ten minste 95 jaar oud zijn (Amerikaans auteursrecht); yyyy = sterfjaar * ''<nowiki>{{PD-old-100-1923}}</nowiki>'' voor media waarvan de maker meer dan 100 jaar geleden is overleden (zodat ze ook kunnen worden gebruikt in landen waarin de verjaringstermijn 100 jaar is, zoals Mexico); * ''<nowiki>{{PD-old-assumed}} {{PD-1923}} </nowiki>'' voor media die ten minste 120 jaar oud zijn en u niet weet wanneer de maker is overleden; * ''<nowiki>{{PD-old-70-expired}}</nowiki>'' voor media die ten minste 190 jaar oud zijn en u niet weet wanneer de maker is overleden; * ''<nowiki>{{PD-anon-70-EU}}</nowiki>'' voor werken die ten minste 95 jaar geleden zijn <u>gepubliceerd</u> (bijvoorbeeld als ansichtkaart of als illustratie in een boek of tijdschriftartikel; NB geen 70 maar 95 jaar i.v.m. Amerikaans auteursrecht) in een land van de Europese Unie èn de maker anoniem is gebleven. * ''<nowiki>{{PD-Art|PD-old-auto-expired|deathyear=yyyy}}</nowiki>'' voor foto's van tweedimensionale kunstwerken (zoals schilderijen en tekeningen) waarvan de kunstenaar meer dan 100 jaar geleden is overleden. NB Voor foto's van tweedimensionale kunstwerken die in het publieke domein zijn, is geen toestemming van de fotograaf nodig om ze te publiceren. * Zie [[:c:Template:PD-ineligible|Template:PD-ineligible]] voor de juiste tag voor allerlei soorten afbeeldingen waarvoor geen auteursrecht bestaat, van chemische formules en eenvoudige logo's tot verkeersborden en eenvoudige geometrische figuren. Deze tag wordt ook gebruikt voor Nederlandse pasfoto's die bedoeld zijn voor paspoorten en andere identiteitsbewijzen. === Meer === * informatie over tags voor licenties: ** [[c:Commons:Copyright tags/nl|Auteursrechtentags]] ** [[c:Category:Commons licensing help by country|Category:Commons licensing help by country]] * licentie-tags: ** [[c:Category:License tags|Category:License tags]] ** [[c:Commons:Multi-license copyright tags|Commons:Multi-license copyright tags]] voor het combineren van licentie-tags. == Categorieën - Basis == Zie [[Handboek Wikimedia Commons/Categorieën#Categorieën - Basis|Categorieën - Basis]]. == Uploaden == Zie [[:Handboek Wikimedia Commons/Uploaden|Uploaden]]. == Gebruiken == Zie [[c:Commons:First steps/Reuse|Commons:First steps/Reuse]] en [[c:Commons:Reusing content outside Wikimedia/nl|Commons:Hergebruik van inhoud buiten Wikimedia]] voor de hoofdartikelen over dit onderwerp.<br> Een foto, film, geluidsfragment of ander medium uit Commons kunt u gebruiken waar u wilt, mits u zich aan de licentievoorwaarden uit het betreffende bestand houdt. De procedure is als volgt: # Zoek een geschikt bestand uit. # Kies hoe u dit bestand wilt gebruiken. Daarvoor staat er direct onder de titel van de bestandspagina (als u bent ingelogd) of naast de foto een balk/rij met buttons voor de mogelijkheden (als die er niet staat: klik op ''Reuse this file'' direct onder de bestandsnaam of navigeer naar ''Voorkeuren'' (bovenaan) ''- Uitbreidingen - Interface: Overige'', vink ''StockPhoto'' aan). Er verschijnt een pop-upscherm als u één ervan aanklikt. ## ''Download''; kies de gewenste resolutie. De afbeelding verschijnt nu op full screen. Klik met uw rechtermuisknop om de afbeelding te downloaden. Als u dit bestand gebruikt, dient u de gegevens uit "Naamsvermelding" uit het pop-upscherm over te nemen, inclusief de licentie. ## ''Gebruik dit bestand'' (naast een wereldbol: [[Bestand:Gnome-emblem-web.svg|30px]]) voor gebruik op een andere website, buiten Wikimedia. ### Maak een kopie van de Bestandslink om het bestand embedded te gebruiken: als de afbeelding, diagram, film of het geluidsfragment in Commons wordt geüpdatet, zijn die veranderingen automatisch zichtbaar op uw website. Voorbeelden: betere versies van foto's en voortschrijdend inzicht of aanvullende cijfers in een grafiek zijn automatisch ook op uw website geüpdatet. Als u dat niet wilt, kun het bestand downloaden (zie hierboven) en het gedownloade bestand op uw website gebruiken, mits u zich daarbij aan de voorwaarden houdt. ### Gebruik steeds de gegevens uit "Naamsvermelding" uit het pop-upscherm om aan de licentievoorwaarden te voldoen. Zie [https://lizenzhinweisgenerator.de/?lang=en Generator voor naamsvermelding] voor een tool om dit correct te doen. ## ''Gebruik dit bestand'' (naast het logo van Wikipedia: [[Bestand:Tango style Wikipedia Icon.svg|30px]]) voor gebruik in een ander Wikimediaproject, bijvoorbeeld op Wikipedia, Wikivoyage of in een Wikiboek. Kopieer de gewenste link en pas het onderschrift (het laatste deel van de link, achter "|") aan. ### "Miniatuur" is de standaard op Wikipedia. De afbeelding verschijnt nu aan de rechterkant van de pagina, in klein formaat. ### Bij gebruik van "Afbeelding" verschijnt de afbeelding paginagroot. Meestal wilt u dat niet. Dit kunt u naar elk gewenst formaat aanpassen door achter de "|" het gewenste aantal pixels te zetten en dit af te sluiten met een "|", bijvoorbeeld <nowiki>[[Bestand:Bestandsnaam.jpg|300px|Onderschrift]]</nowiki>. ### Zie {{Wp|Help:Gebruik van bestanden|Help:Gebruik van bestanden}} voor het hoofdartikel over dit onderwerp op Wikipedia en [[Help:Gebruik van afbeeldingen]] voor dat op Wikibooks. Hier staat ook hoe u de grootte van een afbeelding kunt wijzigen en hoe u afbeeldingen links of in het midden kunt plaatsen. In andere Wikimedia-projecten werkt het op soortgelijke wijze. #### Aanvulling: De grootte van een foto kunt u ook wijzigen door ''upright=n'' toe te voegen achter een "|". In plaats van "n" voeg je een getal toe; hoe hoger de "n", hoe groter de foto wordt afgebeeld. Bijvoorbeeld: ''<nowiki>[[Bestand:Jakobsbergs gård huvudbyggnad och flyglar, sept 2021.jpg|thumb|center|upright=4]]</nowiki>''. ## ''Verstuur een link'': hier wordt u gevraagd om automatisch uw e-mail-account te openen. Als u dat niet wilt: gebruik een link uit het pop-up-scherm van de knop "Download": ### "Paginalink" verwijst naar de {{Wp|Uniform Resource Locator|URL}} van de bestandspagina ### "Bestandslink" verwijst naar de URL van de afbeelding. ### Kopieer de gewenste link om te versturen. ### Tip: Deze laatste URL (dus van alleen de afbeelding) kunt u ook gebruiken in [https://www.google.com/imghp?hl=nl Google Images] en [https://tineye.com/ TinEy], om soortgelijke afbeeldingen te vinden (bijvoorbeeld om te onderzoeken of een bepaalde foto van internet is geplukt of inderdaad gemaakt is door de Commons-uploader). Klik In Google Images op het fototoestelletje en vul de URL in. # Als u een afbeelding in een ''galerij'' in een van de Wikimedia-projecten wilt gebruiken, hoeft u alleen de naam van het bestand te kopiëren, bijvoorbeeld: ''File:Bestandsnaam.jpg''. Op de Nederlandstalige Wikipedia wordt het dan nog op prijs gesteld als u "File" wijzigt in "Bestand". Zie [[c:Commons:Galleries|Commons:Galleries]] voor het hoofdartikel over dit onderwerp op Commons. # Meer mogelijkheden voor downloaden: [[c:Commons:Download tools|Commons:Download tools]] (voor gevorderde internet-gebruikers en programmeurs). == Help == Commons biedt ondersteuning, antwoorden op vragen en uitleg, zowel in het Engels als (beperkter) in het Nederlands. Er zijn diverse mogelijkheden, enkele staan bovenaan in de linkerkolom op elke Commons-pagina vermeld. # Het [[c:Commons:Gebruikersportaal|Gebruikersportaal]] biedt een overzicht (in het Nederlands) van veelgebruikte onderdelen. (Zie [[c:Commons:Community portal|Commons:Community portal]] voor de Engelstalige versie.) # [[c:Help:Contents|Hulp]] is een startpagina met Help-pagina's, inclusief een zoekveld speciaal voor Help-pagina's. # De [[Handboek Wikimedia Commons/Index|Index]] in dit Wikiboek. # [[c:Commons:De Kroeg|De Kroeg]] is een ontmoetingsplaats waar je vragen kunt stellen in het Nederlands. Hier kun je vragen stellen als je iets niet hebt kunnen vinden, bijvoorbeeld over hoe je iets doet, wat je fout hebt gedaan als het programma niet doet wat je wilt en over Nederlands, Belgisch en Surinaams (beperkt) auteursrecht. Houd er rekening mee dat het enkele dagen kan duren voordat je antwoord krijgt. # Wil je sneller antwoord, of heb je een vraag voor Engelstaligen, stel je vraag dan in de Engelse tegenhanger [[c:Commons:Village pump|Village pump]] (in het Engels). Hier zijn er verschillende afdelingen waar je je vragen kunt stellen, afhankelijk van het onderwerp, zie de rechterkolom. In het algemene gedeelte kun je bijvoorbeeld vragen wat de naam van een nieuwe categorie moet zijn als er nog geen Engelstalige hoofdcategorie is en je ook via het woordenboek of een vertaalprogramma geen eenduidige term hebt gevonden. ## Als je een vraag stelt in [[c:Commons:Administrators' noticeboard|Commons:Administrators' noticeboard]], meld dat dan op de overlegpagina van de gebruiker over wie je de vraag stelt; gebruik de template die staat vermeld in [[c:Template:Discussion-notice|Template:Discussion-notice]]. # Beslechting van geschillen met andere gebruikers, zie [[c:Commons:Dispute resolution|Commons:Dispute resolution]]. # Als je inhoudelijke vragen over een onderwerp hebt, kijk dan of het onderwerp staat vermeld op [[c:Category:Users by interest|Category:Users by interest]] en benader één van vermelde namen. Wellicht kan hij/zij je verder helpen. # Andere contactmogelijkheden: [[c:Commons:Contact_us/nl|Contactacteer ons]]. :Als je antwoord hebt gekregen op je vraag, bedank je uiteraard. Daarna kun je aangeven dat deze sectie gesloten kan worden door ''<nowiki>{{Section resolved|~~~~}}</nowiki>'' eronder te vermelden. === Enkele problemen en hun oplossingen === Kijk als je een probleem tegenkomt eerst bij het betreffende onderwerp. Hier staan alleen bijzondere problemen die niet bij één beschreven onderwerp passen. {| class="wikitable" |+ |- ! Probleem !! Oorzaak !! Oplossing |- | Oude situatie blijft verschijnen terwijl je een mutatie hebt uitgevoerd || Commons werkt met caches, het kan soms even duren voordat de wijziging zichtbaar wordt || Voor een snelle oplossing: zie [[c:Help:Purge|Help:Purge]] |- | || || |} == Epiloog: Regel uw nalatenschap! == Veel oudere foto's en foto's van kunstwerken uit de 20e eeuw kunnen niet in Commons worden geüpload of worden er weer uit verwijderd omdat de auteursrechten niet in orde zijn. De fotograaf is bijvoorbeeld niet bekend, of de fotograaf is wel bekend maar minder dan 70 jaar geleden overleden en zijn rechtsopvolgers zijn onvindbaar. Of de kunstenaar van een afgebeeld kunstwerk is minder dan 70 jaar geleden overleden. Of foto's en andere media zijn bij een archief afgegeven zonder licentie af te spreken; dat archief mag ze dan in de meeste gevallen wel zelf publiceren (o.b.v. de Nederlandse [https://wetten.overheid.nl/BWBR0001886/2021-06-07#HoofdstukI_Paragraaf6_Artikel16o art. 16o Auteurswet]), maar de foto's mogen niet door derden worden hergebruikt. Gewone mensen laten alleen goederen en geld (of schulden) na, na hun overlijden. Fotografen, filmers en kunstenaars laten ook foto's, films en kunstwerken na, waarop auteursrechten rusten. Dit geldt niet alleen voor professionals maar ook voor amateurs. Als u niets daarover regelt, dan mogen anderen deze media pas 70 jaar na uw overlijden (her)gebruiken; dit geldt ook voor foto's van kunstwerken die niet aan de [[Handboek Wikimedia Commons/Deel I Basis#Terminologie|FOP]]-voorwaarden voldoen. Eerder mogen al deze media ook niet op Wikimedia Commons worden geüpload en bijvoorbeeld in Wikipedia worden gebruikt. Als u dat prima vindt, dan hoeft u niets te doen. Zeker als u en uw nabestaanden royalties van uw werk ontvangen, is dit wellicht de beste optie. Als u echter wilt dat de maatschappij al eerder plezier van uw werk kan hebben, dan moet u actie ondernemen. Eén overweging om dat te doen is, dat er nu nog mensen leven, die beschrijvingen van uw media of kunstwerken kunnen aanvullen en er zo geen/minder informatie verloren gaat. 70 jaar na uw overlijden leven ook zij niet meer. Zij kunnen uw media ook nog in de juiste context plaatsen, op Commons of in een publicatie waarin uw media worden gebruikt of aangehaald. En: het regelen hiervan gaat zoveel gemakkelijker als u zelf op tijd actie onderneemt, bijvoorbeeld op het moment van pensioneren. Als uw nabestaanden/rechtsopvolgers dit moeten doen, komt daar veel meer papierwerk, onderling overleg en gedoe aan te pas en het kost hen véél meer tijd. Als u besluit dat uw foto's, andere media of foto's van uw kunstwerken (gemaakt door uzelf of door willekeurige anderen) eerder hergebruikt mogen worden, zijn de opties: # '''Zelf''' (een selectie van) uw media '''uploaden op Wikimedia Commons'''. ## Regel dat goed. Zeker als u een bekend fotograaf, filmer of kunstenaar bent, kunnen Commons-administrators er nog wel eens aan twijfelen of u het wel echt zelf bent. Iedereen kan immers een account aanmaken met willekeurig elke naam. Stuur daarom voor de zekerheid een e-mail vanaf uw persoonlijke e-mailadres naar Volunteer Response Team (via permissions-nl@wikimedia.org in het Nederlands) met daarin uw accountnaam (bij voorkeur één die dezelfde is als uw echte naam) en de mededeling dat u besloten hebt om uw eigen media (foto's, films, foto's van uw kunstwerken) via dit account te uploaden. ## Ook als u niet zelf de media uploadt, maar dat door een assistent (familielid, kennis, werknemer) laat doen, dient u een dergelijke e-mail naar Volunteer Response Team te sturen, bovendien met een [[Handboek Wikimedia Commons/Uploaden#Stap 9: Verklaring met toestemming versturen|verklaring]] en uitleg van de situatie. # Uw foto's of films op een '''eigen website''' plaatsen, waarop duidelijk vermeld staat wat de licentie is waaronder ze beschikbaar zijn; als u wilt dat ze op Commons kunnen worden geüpload, dan met een licentie die overeenkomt met de in Commons [[Commons:Licensing#Well-known licenses|toegestane licenties]]. Dan kunnen anderen desgewenst uw media uploaden in Commons. # (Een selectie van) uw media delen via '''Flickr''' (foto's) en/of '''YouTube''' (films), waarbij u de juiste licentie kiest, afhankelijk van uw wensen. Als u wilt dat uw media ook op Commons geüpload kunnen worden, kies dan een licentie die overeenkomt met de in Commons [[Commons:Licensing#Well-known licenses|toegestane licenties]]. Verzoek: vermeld SVP ook een licentie als u foto's op andere social media deelt, zoals op Facebook en Instagram, en u wilt toestaan dat ze hergebruikt mogen worden; kies er dan één uit [https://creativecommons.nl/uitleg/ dit overzicht]; als u niets vermeldt, geldt "alle rechten voorbehouden" en mogen anderen alleen een link naar uw foto('s) vermelden, verder niets. # Voor '''kunstenaars''': via een [[Handboek Wikimedia Commons/Uploaden#Stap 9: Verklaring met toestemming versturen|verklaring]] aan Volunteer Response Team van Commons (via permissions-nl@wikimedia.org in het Nederlands) laten weten dat foto's van uw kunstwerken voortaan een licentie kunnen krijgen die in Wikimedia Commons is toegestaan. Dit is met onmiddellijke ingang. Zorg er dan voor dat: ## er in Commons een categorie voor uw kunstwerken is (zie [[Handboek Wikimedia Commons/Categorieën#Nieuwe categorie aanmaken|Nieuwe categorie aanmaken]] in het geval zo'n categorie nog niet bestaat), waarin een administrator de licentie en de details daarvan kan vermelden, vermeld deze categorie in uw mail; upload alvast enkele foto's van uw kunstwerken zodat deze categorie niet leeg is (dan wordt hij subiet na enige tijd verwijderd); ## u in de mail vermeldt: ### de juiste licentie, zie [[Commons:Licensing#Well-known licenses|Commons toegestane licenties]] ### waarvoor deze licentie geldt: voor al uw kunstwerken of voor een welomschreven selectie ervan (bijvoorbeeld: alleen voor sculpturen en tekeningen, niet voor schilderijen); N.B. voor kunstwerken die in Nederland in de openbare ruimte staan, hoeft geen verklaring te worden afgegeven, hiervan mogen al foto's op Commons worden geplaatst (zie [[Handboek Wikimedia Commons/Deel I Basis#Terminologie|FOP]]). # Uw foto's en/of films doneren aan een '''archief'''. Afhankelijk van uw werkterrein, de onderwerpen van uw foto's/films, uw professionele reputatie en het belang van uw media voor de maatschappij en/of de geschiedenis van een gebied, kunt u hierover contact opnemen met (in Nederland) het Nationale Archief, een provinciaal, streek- of stadsarchief, een film- of foto-museum. Wellicht is het ook mogelijk om met het betreffende archief afspraken te maken over de termijn waarop de foto's/films worden vrijgegeven, bijvoorbeeld per direct of pas nadat u bent overleden, en onder welke licentie. Dergelijke afspraken zijn in ieder geval niet mogelijk bij de hiervóór besproken opties; daar kunt u alleen met onmiddellijke ingang uw media ter beschikking stellen. Bij een archief kunt u wellicht ook de namen en contactgegevens van uw toekomstige nabestaanden/rechtsopvolgers vertrouwelijk achterlaten, zodat bij vragen over auteursrechten bekend is, waar men terecht kan. # In uw '''testament''' of in een '''{{Wp|Codocil|codocil}}''' opnemen wat uw wilt dat na uw overlijden de status van uw foto's, films en kunstwerken wordt: u kunt dan zelf een licentie kiezen en een termijn bepalen waarop de licenties ingaan of soepeler worden. Als u uw media bijvoorbeeld hebt gedeeld via Flickr of YouTube met een beperkte licentie, kunt u opnemen dat na uw overlijden uw nabestaanden de licentie(s) daar mogen veranderen naar een ruimere. In alle gevallen: * Laat uw toekomstige nabestaanden/rechtsopvolgers weten wat u wilt en welke acties u zelf al heeft ondernomen. Houd hen op de hoogte bij veranderingen daarin. * Vraag hen ook om uw sterfdatum op te nemen in de betreffende Commons-categorie, en/of die sterfdatum te laten weten aan het archief aan wie u uw media heeft gedoneerd. Deze datum is belangrijk voor het berekenen van de einddatum van de auteursrechten die gelden voor uw media (die auteursrechten blijven immers ook bestaan als u een licentie hebt ingesteld). Veel Nederlandse kunstenaars en fotografen zijn opgenomen in https://rkd.nl/nl/explore/; indien van toepassing: laat uw nabestaanden ook dáár uw sterfdatum doorgeven. {{Sub}} pf1nu6we83752a5rw6sgnrvvkomznrc 0 40753 429293 429251 2026-08-28T13:30:30Z Kuddekop 28509 429293 wikitext text/x-wiki Een categorie is een speciale pagina die bedoeld is om gerelateerde pagina's en media te groeperen. [[File:Screenshot Commons Category Capital 2024-03-22.png|thumb|600px|Screenshot van een Categorie-pagina ([[c:Category:Capital (economics)|Category:Capital (economics))]]]] {{Handboek Wikimedia Commons}} == Categorieën - Basis == Zie [[c:Commons:Categories|Commons:Categories]] voor de hoofdpagina over dit onderwerp.<br> Categorieën zijn bedoeld om overzicht te houden, om bestanden over een onderwerp gemakkelijker te kunnen vinden. Een categorie is een trefwoord uit het gestructureerde trefwoordensysteem dat in Commons wordt gebruikt. Alle bestanden over één onderwerp staan zo bij elkaar in één groep, een categorie. Zie bijvoorbeeld [[c:Category:Horses|Category:Horses]]. Categorieën zijn onderling gelinkt in een hiërarchisch stelsel ("gestructureerd"), met bovenliggende (parent category) en ondercategorieën (subcategory). Elke categorie heeft ten minste één bovenliggende categorie, een categorie waar hij onderdeel van uitmaakt. Bijvoorbeeld: paarden (horses) zijn zoogdieren (mammals); de categorie voor paarden is dan een ondercategorie en die voor zoogdieren (in dit geval "Mammals by common named groups") is de bovenliggende categorie.<br> Op een categorie-pagina staan de bovenliggende categorieën onderaan; de ondercategorieën staan als een overzicht bovenaan; zo kun je gemakkelijk naar verwante bestanden zoeken.<br> Let op: Categorie-namen zijn in de regel in het Engels. Houd daar rekening mee bij het zoeken. === Categorieën toekennen aan bestandspagina's === Voor het toekennen van categorieën aan bestandspagina's gelden enkele regels: # Elk bestand moet ten minste in één categorie worden geplaatst, maar meestal zijn er meer categorieën nodig om een bestand goed (terug-)vindbaar te maken. # Voordat een categorie wordt toegekend, moet hij al bestaan; je kunt dus niet zelf zomaar een categorie verzinnen. Om de juiste categorie te vinden: zie [[c:Commons:Categories/nl#Snelle start|Snelle start]]. # Ken zo specifiek mogelijke categorieën toe. Als een foto over lammeren gaat, is ''Lambs'' dus beter dan ''Sheep'' en ''Sheep'' is beter dan ''Mammals'' (en nog beter is een toepasselijke ondercategorie van Lambs). === Categorieën achteraf muteren === [[File:HotCat.png|thumb|300px|HotCat]] Categorieën worden in principe toegevoegd bij het uploaden van een bestand, maar kunnen later nog veranderd worden. De mogelijkheden zijn: toevoegen, muteren of verwijderen. Er bestaan twee manieren voor:<br> (1) Onderaan een bestand staan de huidige categorieën. Daar kun je ook categorieën toevoegen, verwijderen of muteren (als dit niet kan, dan moet de optie "HotCat" worden aangevinkt in je Voorkeuren: selecteer "Uitbreidingen", scroll naar "Hulpmiddelen voor categorieën" en vink "HotCat" aan): * (−) = verwijderen van deze categorie uit het bestand * (±) = aanpassen van deze categorie, bijvoorbeeld als er een schrijffout is gemaakt of als er een andere correctie nodig is; klik op ± en wijzig de getoonde categorie * (↓) = een ondercategorie kiezen in plaats van deze * (↑) = een bovenliggende categorie kiezen in plaats van deze * (+) = een categorie toevoegen aan dit bestand; begin met typen van de gewenste categorienaam (zonder "Category:) en scroll naar de juiste. :Let erop dat er een vinkje direct achter de nieuwe/gemuteerde categorie staat voordat u voor akkoord klikt, anders is er een schrijffout gemaakt of bestaat de categorie niet. :Meer over deze tool: [[c:Help:Gadget-HotCat|Help:Gadget-HotCat]].<br> :Voor gevorderden: Je kunt zo ook met opzet een nog niet-bestaande categorie invullen als je een nieuwe categorie wilt maken. Klik vervolgens op de rode link en maak de nieuwe categorie aan.<br> (2) Klikken op de tab Bewerken. Onderaan staan de categorieën in het format ''<nowiki>[[Category:Categorienaam]]</nowiki>''. Daar kun je categorieën toevoegen, muteren of verwijderen, in ditzelfde format. Deze manier is vooral handig als je veel categorieën tegelijk wilt toevoegen, muteren of verwijderen (en ze bijvoorbeeld uit een andere categorie of ander bestand kopieert). == Categorieën - voor gevorderden == In deze paragraaf wordt dieper ingegaan op diverse aspecten van categorieën, is er meer achtergrondinformatie over categorieën, leer je hoe je nieuwe categorieën kunt maken, hoe je de naam van een categorie kunt aanpassen en worden meer tips en trucs gegeven. === Principes voor de categoriestructuur === * De categoriestructuur is hiërarchisch. Elke categorie heeft ten minste één bovenliggende categorie en er mogen geen cirkels zijn (een categorie mag niet zichzelf bevatten, direct of indirect). * Een categorie of bestand moet in de meest specifieke categorie/categorieën worden geplaatst die erbij past. Als er een ondercategorie is, waarin hij beter past, dan moet hij dáárin worden geplaatst en niet in de bovenliggende categorie. * Een categorie kan meerdere bovenliggende categorieën hebben, voor elk aspect één. Een categorie over een schilderij zal waarschijnlijk categorieën hebben voor Paintings, Painters by name, datum, materiaal, onderwerp, locatie, en andere bijzonderheden. [[File:Bristol - tent.jpg|thumb|Blue tents, Dome tents, Tents in England, August 2018 in Bristol]] * Een categorie kan twee of meer verschillende criteria combineren; dergelijke categorieën worden "samengestelde categorieën" genoemd. Zij hebben ten minste twee bovenliggende categorieën, van elk criterium (minstens) één. Voorbeeld: [[c:Category:Dome tents|Category:Dome tents]] bestaat uit twee delen: Dome en Tents. In ''Category:Dome tents'' is er voor beide een bovenliggende categorie. * Bovenliggende categorieën kunnen ook "zuster"-categorieën zijn, die alle bij dezelfde bovenliggende categorie horen. Als er bijvoorbeeld een categorie zou komen voor blauwe dome tents in Engeland (Category:Blue dome tents in England), dan zou die bovenliggende categorieën hebben voor ondercategorieën van Tents by colour (Blue tents), Tents by shape (Dome tents) en Tents by country (Tents in England), alledrie nauwe verwanten van [[c:Category:Tents|Category:Tents]]. * Identieke categorieën moeten identieke namen hebben voor alle landen en op alle categorisatieniveaus. De categoriseringsstructuur moet zo systematisch en uniform mogelijk zijn, lokale dialecten en terminologie moeten zo veel mogelijk worden onderdrukt ten gunste van universaliteit. Analoge categorisatietakken moeten een analoge structuur hebben. Zie bijvoorbeeld [[c:Category:Agriculture|Category:Agriculture]], in vele ondercategorieën komt het woord "Agriculture" op de één-of-andere manier voor. === Categorieën toekennen - vervolg === * De hoofdcategorie voor Commons-onderwerpen is [[c:Category:Topics|Category:Topics]]. Hieronder "hangen" alle andere categorieën die over specifieke onderwerpen gaan. Via deze boomstructuur zoeken is nòg een manier om de juiste categorie te vinden. Andere soorten categorieën gaan over [[c:Category:Media types‎|soorten media]] (zoals iconen, video's, documenten en grafieken) en sortering, de 'by' categorieën. Zie [[c:Category:CommonsRoot|Category:CommonsRoot]] voor een compleet overzicht. * In het algemeen geldt: ken zo specifiek mogelijke categorieën toe voor de aspecten: # '''wie''' staat(n) er afgebeeld of wie is de kunstenaar van het kunstwerk # '''wat''' is afgebeeld, wat is er te zien of te horen; voor bouwwerken en aanverwante onderwerpen: zie [[c:Commons:CommonsProject_Architecture#Classification help|Commons:CommonsProject_Architecture#Classification help]] # '''waar''' is de afbeelding gemaakt, bijvoorbeeld een straatnaam, plaatsnaam, streek of ten minste het land; als je de locatie niet weet, kun je hem wellicht opsporen via [https://www.bellingcat.com/resources/how-tos/2023/05/08/finding-geolocation-leads-with-bellingcats-openstreetmap-search-tool/ Bellingcat's OpenStreetMap Search Tool] (Google-account nodig); voeg anders de juiste ondercategorie toe van [[c:Category:Unidentified locations|Category:Unidentified locations]] # '''wanneer''' is de afbeelding gemaakt, bijvoorbeeld: ## op een specifieke datum: ### als het om een foto gaat, vul dan in het datumveld bij de Beschrijving in: ''<nowiki>Date={{Taken on|jjjj-mm-dd|location=Landnaam in het Engels}}</nowiki>'' - onderaan verschijnt dan ''<nowiki>Category:Country name photographs taken on yyyy-mm-dd</nowiki>'' ### voor alle overige media: voeg de categorie ''<nowiki>[[Category:jjjj-mm-dd]]</nowiki>'' toe, bij voorkeur met de landennaam mits die bestaat ## als je niet de specifieke datum weet, zoek dan een categorie voor wat je wel weet, bijvoorbeeld de maand en het jaartal - ''Category:Maandnaam JJJJ in Plaatsnaam'' (alleen beschikbaar voor grote steden), alleen het jaartal - ''Category:JJJJ in Plaatsnaam'' of ''Category:JJJJ in CountryX'' of ''Category:xxth-century in CountryX''. # '''soort medium''' als het niet om een foto gaat, bijvoorbeeld een video, geluidsopname of kaart; kies een ondercategorie van [[c:Category:Media types|Category:Media types]] of [[c:Category:Media|Category:Media]]. [[File:Peter Paul Rubens - Self-Portrait - WGA20380.jpg|thumb|[[c:Category:Self-portrait (Rubens, 1628-1630)|Zelfportret Peter Paul Rubens]] met categorieën voor o.a.: Peter Paul Rubens, Self-portraits, black hats, 1630s oil on panel paintings, Rubenshuis]] Vaak zijn er dus gecombineerde categorieën die gebruikt kunnen worden (in de "wanneer"-categorie staat vaak ook een locatie) of is er zelfs een aparte categorie voor het bestand; dan zal in de regel nog wel een categorie voor de datum moeten worden toegekend aan het bestand zelf. * Voor media die afkomstig zijn van een '''instantie''' (museum, archief, Europeana, Flickr, YouTube, e.d.): vermeld de categorie voor de instantie waar de afbeelding van afkomstig is, zie een specifieke ondercategorie van [[c:Category:Media by source|Category:Media by source]], met de naam van de instantie in de categorie-naam. * Voor afbeeldingen van '''kunstwerken''' zijn er meer aspecten om categorieën voor te kiezen: # '''wie is de kunstenaar''', zie een ondercategorie in [[c:Category:Artists|Category:Artists]]; # wat is het '''onderwerp van het kunstwerk''', wat stelt het kunstwerk voor, zie een ondercategorie van [[c:Category:Art by subject|Category:Art by subject]] en/of [[c:Category:Art by genre|Category:Art by genre]]; als het niets voorstelt, kan een ondercategorie van [[c:Category:Abstract art|Category:Abstract art]] van toepassing zijn; # wat voor '''soort kunstwerk''' is het (paintings, sculptures, drawings, etc), zie een ondercategorie van [[c:Category:Art by medium‎|Category:Art by medium‎]]; # van welk '''materiaal''' is het gemaakt (oil on canvas, metal, etc.), zie een ondercategorie van [[c:Category:Art by material‎|Category:Art by material‎]]l SVP alléén toekennen als dit op de bestandspagina staat vermeld of u dit via research gevonden hebt, anders weglaten; # '''waar''' bevindt het zich nu (museum, plaats, land), zie een ondercategorie van: [[c:Category:Art by location‎|Category:Art by location‎]], en/of wat is de afkomst van het kunstwerk; ## Art ''of'' country X = kunst over land X, zoals landschappen, stadsgezichten, dorpsleven, mensen of klederdrachten uit dat land (betreft het onderwerp) ## Art ''from'' country X = kunst die afkomstig is uit land X, maar daar nu niet meer per se hoeft te zijn ## Art ''in'' country X = kunstwerken die zich nu in land X bevinden, bijvoorbeeld in musea, in de openbare ruimte; # '''wanneer''' is het kunstwerk gemaakt, zie een ondercategorie van [[c:Category:Art by date|Category:Art by date]]; als er voor een bepaald jaar voor het specifieke soort kunstwerk (painting, sculpture, etc.) geen wanneer-categorie is, kun je een ondercategorie van [[c:Category:Works by date|Category:Works by date]] gebruiken, bijvoorbeeld een ondercategorie van [[c:Category:Works in the Netherlands by date|Category:Works in the Netherlands by date]]; # in welke '''stijl''' is het kunstwerk gemaakt, uit welke '''stroming''' komt het, zie [[c:Category:Art by style‎|Category:Art by style‎]] of [[c:Category:Art by period‎|Category:Art by period]]. SVP alléén toekennen als de stijl staat vermeld op de bestandspagina, als u dit via research gevonden hebt of als u een kunstkenner bent, anders weglaten. * Voor bestanden van '''boeken''' voeg je idealiter in ieder geval categorieën toe voor: # plaats van uitgave, zie [[c:Category:Books by city of publication|Category:Books by city of publication]]; als die niet bestaat: het land waar het boek is gepubliceerd, zie [[c:Category:Books by country|Category:Books by country]] # uitgever (indien daarvoor een categorie bestaat), zie [[c:Category:Publishers|Category:Publishers]] # auteur(s) # onderwerp(en), zie [[c:Category:Books by subject|Category:Books by subject]] # jaar of eeuw van publicatie, zie [[c:Category:Books by date|Category:Books by date]] # taal, zie [[c:Category:Books in Dutch|Category:Books in Dutch]]. :''Tip'': dergelijke details over individuele boeken: zie [https://www.worldcat.org/ Worldcat]. * Voor bestanden met '''grafieken''': # De hoofdcategorie is [[c:Category:Information graphics|Category:Information graphics]]. # Gebruik "Charts" voor grafieken die gebaseerd zijn op statistische gegevens, op de werkelijkheid. # Gebruik "Diagrams" voor grafieken die gebaseerd zijn op een model en/of een abstractie van de werkelijkheid. # "Graphs" is de meer algemene term en wordt gebruikt om allerlei relaties aan te geven, ook niet-statistische/niet-numerieke. Als je niet zeker bent over de door jou toegekende categorieën, zet dan via Bewerken ''<nowiki>{{Subst:chc}}</nowiki>'' in het bestand, net boven de categorieën. Dit zorgt ervoor dat [[c:Category:Media needing category review|Category:Media needing category review]] met een datum erin aan het bestand wordt toegevoegd. Let op: het kan even duren voordat dit bestand aan de beurt is voor een review. === Nieuwe categorie aanmaken === Wanneer is een nieuwe categorie nodig? Er kunnen verschillende redenen zijn: # Als een bovenliggende categorie te vol is geworden (meer dan 200 bestanden heeft) en er geen geschikte ondercategorieën zijn om dat op te lossen. Het is dan aan te raden één of meer ondercategorieën te maken voor bij elkaar horende bestanden. Bijvoorbeeld: alle foto's van een bepaald landgoed staan in één categorie zonder ondercategorieën. Er kunnen dan ondercategorieën worden gemaakt voor bijvoorbeeld het landhuis/hoofdgebouw, eventueel voor het interieur en het exterieur apart, restauraties, de bijgebouwen (als groep of elk apart), de tuinen en/of bruggen. # Als er drie of meer bestanden zijn die je bij elkaar wilt houden. # Als ten minste drie bestanden vele dezelfde categorieën hebben. ==== Procedure voor het aanmaken van een nieuwe categorie ==== Zie [[c:Commons:Categories/nl#Een nieuwe categorie aanmaken|Commons:Een nieuwe categorie aanmaken]] voor het hoofdartikel over dit onderwerp. # Doe grondig '''onderzoek''' of de gewenste categorie nog niet bestaat, of dat er al een andere categorie is die hetzelfde doel kan dienen: via zoeken en de boomstructuur. Zo ja, maak dan geen nieuwe categorie, maar gebruik de bestaande. # '''Bedenk een correcte naam'''. Als de nieuwe categorie sterk lijkt op een andere: kopieer dan die naam en pas hem aan voor de nieuwe categorie. Voorwaarden voor geheel nieuwe categorienamen (zie [[c:Commons:Categories/nl#Categorienamen|Commons:Categorienamen]] voor het hoofdartikel over dit onderwerp): ## In principe in het Engels. Uitzonderingen: eigennamen, biologische taxa (voor flora en fauna worden Latijnse termen gebruikt) en namen waarvoor de niet-Engelse naam het meest wordt gebruikt in de Engelse taal (of er geen bewijs is van het gebruik van een Engelstalige versie). "Den Haag" is "The Hague", "Vlaanderen" is "Flanders". ## Categorieën over objecten en mensen zijn in het meervoud, bijvoorbeeld: [[c:Category:Tools|Category:Tools]], [[c:Category:Artists|Category:Artists]], [[c:Category:Lakes|Category:Lakes]], [[c:Category:Paintings|Category:Paintings]]. ## Algemene thema's, verschijnselen en activiteiten zijn in de regel in het enkelvoud: [[c:Category:History|Category:History]], [[c:Category:Weather|Category:Weather]], [[c:Category:Painting|Category:Painting]] (= de activiteit schilderen, niet een schilderij, daarvoor geldt het meervoud). ## Toegestaan: Latijnse letters en enkele andere tekens: hoofdletters, kleine letters, [[w:nl:Diakritisch teken|diakritische tekens]], cijfers, haakjes, aanhalingstekens, leestekens. ## Een categorie begint met een hoofdletter. ## Engelse voorzetsels (zie ook: [[c:Commons:By location category scheme|Commons:By location category scheme]]): ### '''of''' country X: als het om de natuur gaat, niet man-made, of als het om de band van een persoon of voorwerp met een bepaalde locatie gaat: ''Category:Nature of ...'' (Belgium, Suriname, the Netherlands), ''Category:Kings of ... (land/locatie)'', ''Category:People of ... (land/locatie)'', ''Category:Music of ... (land/locatie)''; als er subcategorieën met verschillende voorzetsels zijn (People/Objects in/of/from location) dan fungeert de "of"-categorie als de bovenliggende categorie. ### '''in''' country X: man-made objects; ''Category:Objects in ...''; bovenliggende categorieën bevatten vaak 'by location' of een subcategorie daarvan ('by country', etc.) ### '''from''' country X: als een persoon of object afkomstig is uit (een land, plaats), en daar nu al of niet meer is; ''Category:Paintings from ...'', ''Category:Nurses from ...'' ### categorieën met "'''by'''" worden gebruikt om naar een bepaald kenmerk te sorteren, zoals location, period en material; de meeste zijn op het eerste gezicht wel duidelijk, de volgende hebben in het Nederlands wellicht een toelichting nodig: #### "by association": naar gebruiker, wie of welke organisatie gebruikt het of wordt ermee geassocieerd #### "by function": functie/doel waarvoor iets is gemaakt #### "by setting": wat zijn de omstandigheden, wat is de situatie/omgeving/locatie, in combinatie met welke andere items, aantal items, hoe staat/liggen de items, manier van presenteren; zie bijvoorbeeld [[c:Category:Animals by setting|Category:Animals by setting]]. #### "by type": type, soort, manier, onderscheidend kenmerk, onderverdeling zoals bij dieren en planten ## Is het ''Category:Subject by X by Country'' of ''Category:Subject by Country by X''? ### Zie uitleg op [[c:Category:Markets by product by country|Category:Markets by product by country]]. ### Vraag je af wat het onderwerp is en wat het sorteringscriterium binnen de categorie. #### Bij ''Markets in the Netherlands by product‎'' gaat het over markten in Nederland waarbij het in de subcategorieën steeds om andere producten gaat, het sorteringscriterium is dus 'product'. De bovenliggende categorie is [[c:Category:Markets by product by country|Category:Category:Markets by product by country]]. #### Bij ''Product X markets in the Netherlands'' gaat het over markten waarbij het product steeds hetzelfde is, maar steeds voor een andere locatie. De bovenliggende categorie is ''Category:Product X markets by country'' # '''Aanmaken''': Een nieuwe categorie kan op verschillende manieren worden aangemaakt: ## Door (onderin of via bewerken) in een bestand dat die categorie moet krijgen de nieuwe naam in te geven. Controleer of de nieuwe naam geen schrijffouten bevat. Klik vervolgens op de rode link om de categorie aan te maken. ## Door in het zoekvenster de nieuwe categorie-naam in te geven volgens het format ''Category:Categorienaam'', de nieuwe naam te controleren op schrijffouten en vervolgens op de rode link te klikken. # Een '''beschrijving''' toevoegen. In principe heeft elke categorie een beschrijving waaruit de bedoeling van de categorie blijkt, tenzij het al te zeer voor de hand ligt. Een beschrijving mag in elke taal worden toegevoegd. Voor hoofdcategorieën in ieder geval een Engelse. Voor categorieën die over Nederland, België of Suriname gaan, graag in ieder geval een in het Nederlands, omdat er nog vele gebruikers zijn die moeite met Engels hebben en niet alle termen bij Nederlandse sprekers bekend zijn. Gebruik daarvoor het sjabloon ''<nowiki>{{Nl|1=tekst}}</nowiki>''. Op de plaats van "tekst" kun je de Nederlandstalige beschrijving toevoegen. Soms is alleen een vertaling van de categorie-titel voldoende, bij andere categorieën kun je ook een korte toelichting geven. Zorg er in ieder geval voor dat een willekeurige gebruiker voldoende toelichting heeft om de categorie te kunnen gebruiken. In een beschrijving kun je alle voorkomende [[w:en:Help:Wikitext|opmaakcodes]] en verwijzingen gebruiken, ook opsommingen, een tabel of een galerij, hoewel voor een galerij de voorkeur wordt gegeven aan een aparte pagina. In principe is een beschrijving niet langer dan enkele regels, het moet geen Wikipedia-artikel worden. ## Als er beschrijvingen in meerdere talen zijn: ### De volgorde is alfabetisch: nl komt na de (Duits), en (Engels), fr (Frans) en fy (Fries). ### Voor andere taalcodes zie [[C:Commons:Language templates|Commons:Language templates]]. # Voor categorieën '''over personen''' toevoegen: ''<nowiki>{{Wikidata Infobox}}</nowiki>''; deze moet verwijzen naar een [[Handboek Wikimedia Commons/Deel II Voor gevorderden#Over Wikidata|Wikidata]]-item, waarin in ieder geval achternaam, voornaam, geboortedatum en sterfdatum voorkomen. Zorg ervoor dat in dat corresponderende Wikidata-item een verklaring is voor de Commonscategorie. Zie het hoofdstuk over [[Handboek Wikimedia Commons/Deel II Voor gevorderden#Over Wikidata|Wikidata]] voor een nadere toelichting. Als een persoonsnaam een tussenvoegsel bevat, zoals "de" of "van", dan gaat de automatische sortering niet goed, en dient ook de tag ''<nowiki>{{DEFAULTSORT:Achternaam, Voornaam tussenvoegsel}}</nowiki>'' te worden toegevoegd, bijvoorbeeld ''<nowiki>{{DEFAULTSORT:Lennep, Jacob van}}</nowiki>''. # Klik op "Bewerking ter controle bekijken", controleer of alles correct is en klik op "Pagina '''publiceren'''". De nieuwe categorie is nu aangemaakt, maar is nog niet volledig; er moeten in ieder geval nog bovenliggende categorieën aan worden toegevoegd en vervolgens moeten bestanden en/of ondercategorieën aan deze categorie worden toegevoegd, waar de categorie voor gemaakt is. :NB Als je een (schrijf)'''fout''' gemaakt hebt in de naam van de categorie of je ziet later dat er toch al een soortgelijke categorie is, zorg er dan zelf voor dat dit wordt opgelost (''ruim je eigen rommel op''). Er zijn dan twee mogelijkheden: # [[Handboek Wikimedia Commons/Categorieën#Een categorie hernoemen|Hernoem]] hem, waarbij je ervoor kunt kiezen om een doorverwijzing te maken of hem direct te laten verwijderen. (NB Deze optie is alleen voor wie hernoem-rechten heeft.) # Laat hem direct verwijderen (via ''<nowiki>{{Speedydelete|reason}}</nowiki>'', via de Bewerken-tab) en maak eventueel een nieuwe categorie aan met de juiste naam. ==== Vervolg-handelingen: categorieën toevoegen ==== Voeg de bovenliggende '''categorieën''' toe. Dat gaat op dezelfde manier als bij bestanden, zie hierboven. Enkele bijzonderheden: # Elke categorie heeft ten minste één bovenliggende categorie (verplicht), maar meestal zijn er meerdere nodig. Houd als vuistregel aan dat er ten minste zoveel bovenliggende categorieën nodig zijn als er termen in de naam voorkomen. Voorbeelden: ## [[c:Category:Agricultural equipment in the Netherlands|Category:Agricultural equipment in the Netherlands]] bevat drie termen: Agricultural, Equipment en the Netherlands. Er zullen dan ook bovenliggende categorieën zijn voor de combinaties: (1) Agriculture en the Netherlands, (2) Equipment en the Netherlands en (3) Agricultural en equipment (by country). ## Stel, het landgoed in het voorbeeld uit het begin heeft een koetshuis en ligt in Vlaanderen; de naam van de nieuwe categorie wordt dan: ''Carriage house, Landgoednaam''. Deze categorie krijgt twee bovenliggende categorieën: ''Category:Carriage houses in Belgium'' (N.B. voor Nederland zou dit niet "the Netherlands" worden, maar de naam van de betreffende provincie) en ''Category:Landgoednaam''). # Soms worden ''templates'' toegevoegd in plaats van categorieën, bijvoorbeeld voor locatie-datum-categorieën. Dit biedt gemak en eenvormigheid (zodat soortgelijke categorieën dezelfde bovenliggende categorieën hebben). Zie bijvoorbeeld [[c:Category:Countries by year|Category:Countries by year]], kies een land en klik een van de onder-categorieën aan. Ga naar de tab Bewerken. Daarin zie je alleen twee templates staan en geen categorieën. De categorieën worden gegenereerd door de eerste template, ''<nowiki>{{Countrynameyear|YYY|Y}}</nowiki>''. Als we hier iets zouden willen aanpassen, dan moet dat in de template gebeuren. Het is het verstandigste om zo'n template niet te wijzigen, tenzij het jaar of land in de titel niet correct is. Dit is ook de manier om een nieuwe, soortgelijke datum-categorie aan te maken: start de nieuwe categorie op dezelfde manier als andere nieuwe categorieën (zie [[Handboek Wikimedia Commons/Categorieën#Nieuwe categorie aanmaken|Nieuwe categorie aanmaken]]), kopieer de template van een soortgelijke datum-categorie met in ieder geval dezelfde landnaam en pas de parameters aan naar de nieuwe datum. Controleer achteraf of de juiste bovenliggende categorieën zijn toegevoegd. Deze templates heten officieel [[c:Category:Category namespace templates|Namespace templates]]. # Ook hier geldt weer dat voor elk aspect een categorie moet worden toegekend, zie [[Handboek Wikimedia Commons/Categorieën#Categorieën toekennen - vervolg|Categorieën toekennen - vervolg]]: wie, wat, waar wanneer en voor kunstwerken: wie (kunstenaar), onderwerp, soort kunstwerk, materiaal, waar, wanneer en stijl. ## Categorieën voor '''schilderijen''' bevatten in de regel een uitgebreid repertoire voor ''onderwerp'', er worden categorieën toegekend voor elk aspect dat er te zien is op het schilderij, zoals het soort kleding, dieren, hoe personen zijn afgebeeld, zie bijvoorbeeld [[c:Category:Young woman in a window feeding a parrot, by Caspar Netscher|Category:Young woman in a window feeding a parrot, by Caspar Netscher]]. ## Categorieën '''voor personen''' bevatten al een Wikidata-infobox met (categorieën voor) hun namen en geboorte- en sterfjaar. Daarnaast worden categorieën toegevoegd voor (indien van toepassing): ### Hun beroep, een ondercategorie van [[c:Category:People by occupation|Category:People by occupation]], bij voorkeur één "by country". Als die er niet is, dan het beroep zelf uit de hoofdcategorie kiezen en een naast-hogere uit de landen-categorie. Voorbeeld: een foto van een Belgische leraar: er is geen ''Category:Schoolteachers from Belgium''. In plaats daarvan wordt deze foto gecategoriseerd bij ''Category:Schoolteachers'' èn bij ''Category:Educators from Belgium''. ### Hun titels, zie een of meer ondercategorieën van [[c:Category:Titles|Category:Titles]]. ### Hun onderscheidingen, zie een of meer ondercategorie van [[c:Category:Orders, decorations and medals|Category:Orders, decorations and medals]]. Vooral bij (voormalige) vorsten kunnen dat er veel zijn, zie bijvoorbeeld [[c:Category:Baudouin I of Belgium|Category:Baudouin I of Belgium]]. ### Eventuele andere bijzonderheden. [[File:Over-categorization.svg|thumb|Overcategorisatie]] # NB Pas op voor '''[[c:Commons:Categories#Over-categorization|overcategorisatie]]''', dat is niet toegestaan. Dit fenomeen treedt op als een categorie bovenliggende categorieën heeft op verschillende niveaus van dezelfde tak van een categorieboom, als naast een gewone bovenliggende categorie ook diens parent-categorie (de grootouder-categorie) voorkomt als bovenliggende categorie. Het grote nadeel van overcategorisatie is, dat de grootouder-categorie dan veel te vol wordt en je daar door de bomen het bos niet meer ziet. Ondercategorieën worden juist gemaakt om beter te kunnen focussen op wat men zoekt. In het volgende voorbeeld hoeft ''Categorie:Koetshuis Landgoed X'' niet óók nog ''Category:Country estates in Land A'' als bovenliggende categorie te hebben, die is dan overbodig. ## ''Categorie:Country estates in Land A'' - hoofdcategorie ## ''Categorie:Landgoed X'' - een van de onderliggende categorieën ## ''Categorie:Koetshuis Landgoed X'' - de dochter-categorie van Landgoed X. N.B. Deze krijgt dus NIET als bovenliggende categorie ook de hoofdcategorie ''Categorie:Country estates in Land A''. # '''Sorteersleutel''': Je kunt handmatig de volgorde beïnvloeden waarin ondercategorieën in de bovenliggende categorieën voorkomen. De normale sortering is puur alfabetisch, op de eerste letter van de categorie-naam (zie [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Sorting#Sort_order Sort order] voor het volledige overzicht). Maar vaak wil je bepaalde soorten ondercategorieën bovenaan bij elkaar hebben staan. Zie bijvoorbeeld [[c:Category:Agricultural equipment by country|Category:Agricultural equipment by country]]. Daarin staan helemaal bovenaan categorieën met nadere kenmerken. Daaronder staan onder "*" ondercategorieën ervan "by country". De echte landencategorieën zijn weer onderverdeeld per letter. Dat gaat allemaal niet automatisch. De methode: zet in de ondercategorie, achter de naam van de bovenliggende categorie een "|" met daarachter de sorteersleutel, bijvoorbeeld: ''<nowiki>[[Category:Categorienaam|Sorteersleutel]]</nowiki>''. ## Helemaal bovenaan in een categorie staan de ondercategorieën met een spatie achter de | , zie bijvoorbeeld "Category: Agricultural equipment by country| " die als bovenliggende categorie vermeld is in ''[[c:Category:Agricultural equipment by color by country|Category:Agricultural equipment by color by country]]''‎. Je kunt ook nog een term achter die spatie zetten, waardoor je de sortering nog meer kunt beïnvloeden. ## De ondercategorieën daaronder hebben achter de | een * gekregen plus de sorteersleutel, bijvoorbeeld ''Category:Agricultural equipment by country|*Agricultural fences''. ## De echte landencategorieën hebben allemaal de naam van het land als sorteersleutel gekregen, zonder spatie of sterretje of ander teken, bijvoorbeeld ''Category:Agricultural equipment by country|Australia'' in ''Category:Agricultural equipment in Australia''. ==== Vervolg-handelingen: meer informatie toevoegen ==== Daarnaast zijn er nog andere mogelijkheden om informatie toe te voegen, zoals: # '''Navigatiebox''', bovenaan, een overzicht met links naar soortgelijke categorieën voor andere landen, provincies of steden. Zo'n navigatiebox moet al bestaan. Het format is: ''<nowiki>{{Name |prefix= |suffix= }}</nowiki>'' bijvoorbeeld ''<nowiki>{{Countries of Europe |prefix= |suffix= }}</nowiki>''. Voorbeeld van gebruik: in de Galerij [[c:Nederland|Nederland]] staan er twee bovenaan: een voor landen van Europa en daaronder één voor de onderdelen waaruit Nederland bestaat. # Een '''rechtstreekse link naar de corresponderende Wikipedia-pagina''', als die bestaat. Dit doe je als volgt: ## Zoek de corresponderende Nederlandstalige Wikipedia-pagina op (vervang voor andere talen "nl" in dit voorbeeld door de juiste taal). Dit is een [[w:nl:Lemma (naslagwerk)|lemma]] met een titel die precies hetzelfde is als de nieuwe Commons-categorie of de Nederlandse vertaling ervan. Verder mag hij niet verschillen. Dus niet: Onderwerp ''XYZ'' in Wikipedia en Category:''XYZ in the Netherlands'' in Commons; Onderwerp XYZ in Wikipedia moet verwijzen naar Category:XYZ of Subject XYZ in Wikipedia, zonder toevoegingen. ## Kopieer de titel van de Wikipedia-pagina (niet de URL, maar de titel). ## Ga naar de nieuwe Commons-categorie, helemaal links onderaan staat "In andere talen" met daaronder "Koppelingen toevoegen" (of "Koppelingen bewerken"). Klik op de link naar "Koppelingen toevoegen". Je krijgt nu een pop-up venster. Vul in het veld Taal "nl" in. Je kunt nu klikken op "nlwiki" (= Nederlandstalige Wikipedia). Klik daarop. Vul in het tweede veld, Pagina, de naam van de Wikipedia-pagina in. Eronder verschijnt nu de correcte naam in Wikipedia; klik daar op. Klik vervolgens op de button "Koppelen met pagina". Als het goed is wordt de link nu gelegd en zie je links onderaan in de Commons-categorie "Nederlands" staan. Het kan even duren voordat de link ook in Wikipedia is te zien. # Een '''Wikidata Infobox''' (als die al bestaat; hij bestaat in ieder geval als je de link naar Wikipedia hebt gelegd, zie vorige punt): voeg bovenaan in het Bewerkingsscherm ''<nowiki>{{Wikidata Infobox}}</nowiki>'' toe. Controleer of dat goed gegaan is. ## Klik op het Q-nummer, bijna onderaan in de Wikidata Infobox, en vul het item zo nodig aan. ## Als er een foutboodschap verschijnt in plaats van een Wikidata Infobox: zoek in [[d:Wikidata:Main_Page|Wikidata]] het juiste item op. Scroll naar het einde van Verklaringen en voeg een nieuwe verklaring toe; kies voor Commonscategorie en vermeld vervolgens in het invulschermpje ernaast de naam van de categorie, zonder "Category:", klik op Publiceren. Scroll nu helemaal naar beneden en bewerk "Andere sites", vul een "c" in en vermeld in het invulschermpje ernaast de volledige categorie-naam, inclusief "Category:" en klik op Publiceren. ## Voeg een afbeelding toe aan het Wikidata-item als die er nog geen één heeft. Zie [[b:Handboek Wikimedia Commons/Deel II Voor gevorderden#Wikidata en Commons|Wikidata en Commons]] voor een instructie. # Een '''"Zie-ook"-verwijzing''': een verwijzing naar een verwante categorie die geen bovenliggende of ondercategorie is. ## Het template is: ''<nowiki>{{Cat see also|Categorie-naam zonder "Category"}}</nowiki>''. Deze template wordt geplaatst direct onder de beschrijving. Voorbeeld: "Zie ook Forestry" bijna bovenaan in [[c:Category:Agriculture|Category:Agriculture]]. ## Als er meerdere zijn: zet die in dezelfde template, gescheiden door "|": ''<nowiki>{{Catseealso|Coloring books|Printable coloring books|Scans of coloring books}}</nowiki>''. ## Om een beschrijving toe te voegen: vermeld "|for=''Toelichting''" in de template, bijvoorbeeld:''<nowiki>{{Catseealso|Piles (structural)|for=Piles or pilings in architecture}}</nowiki>''. # '''''<nowiki>{{Cat disambig}}</nowiki>''''': een verwijzing maken naar een categorie met een vergelijkbare naam of die verwarring kan opleveren: ## Het template is: ''<nowiki>{{Cat disambig |LABEL= |SISTER= |1= |for= |banner= }}</nowiki>'', zie [[c:Template:Cat disambig|Template:Cat disambig]] voor een toelichting, zie [[c:Category:Charcoal heaps|Category:Charcoal heaps]] voor een eenvoudig voorbeeld en [[c:Category:Venezuela|Category:Venezuela]] voor één waarin verschillende talen zijn opgenomen. # '''''<nowiki>{{NoUploads}}</nowiki>''''' voor kunstenaars die nog geen 70 jaar geleden zijn overleden, te plaatsen bovenin de betreffende categorie; in dat geval mogen er wel foto's en andere media van de kunstenaar zelf worden opgenomen, zoals portretfoto's en interviews, maar niet van zijn kunstwerken, tenzij ze voldoen aan de [[Handboek Wikimedia Commons/Deel I Basis#Terminologie|FOP-regels]]. Het format is: ''<nowiki>{{NoUploads|pma=JJ|year of death=jjjj}}</nowiki>'', bijvoorbeeld: ''<nowiki>{{NoUploads|pma=70|year of death=1969}}</nowiki>''. Voor uitleg: zie [[:c:Template:NoUploads|Template:NoUploads]]; pma = post mortem auctoris, het aantal jaren dat verstreken moet zijn na het overlijden van de artiest voordat zijn werken in het publieke domein zijn. # Voor '''hoofdcategorieën''': een template met de mededeling dat de betreffende categorie een hoofdcategorie is en er zo min mogelijk losse bestanden in mogen staan: ## '''''<nowiki>{{Categorise}}</nowiki>''''' (voor een hoofdcategorie) ## '''''<nowiki>{{MetaCat |1= }}</nowiki>''''' (voor categorieën met "by" in de titel, zoals 'by country' of 'by product'; zie [[c:Template:MetaCat|Template:MetaCat]] voor meer uitleg) ## '''''<nowiki>{{Diffuseat}}</nowiki>''''' (voor andere categorieën; zorgt ervoor dat een mededeling dat de categorie te groot is, alleen verschijnt bij meer dan 200 bestanden). # Voor categorieën met in de categorienaam '''"Photographs of [X]"''' (foto's waarop [X] is afgebeeld): voeg de template '''''<nowiki>{{Photos}}</nowiki>''''' bovenaan in de beschrijvingspagina van de hoofdpagina toe (niet bestemd voor subcategorieën hiervan). De subcategorieën betreffen bijvoorbeeld fotografische stijl of techniek, of professionele of artistieke foto's. Zeer veel media op Commons zijn foto's; het is niet de bedoeling dat alle foto's over [X] in dit soort categorieën terechtkomen, die horen gewoon thuis in (subcategorieën van) ''Category:[X]''. Voorbeeld: [[c:Category:Photographs of Belgium|Category:Photographs of Belgium]]. # Zelf een '''opvallende boodschap''' toevoegen: ## Zoek eerst of er van de boodschap die je wilt toevoegen al een template bestaat. Zo niet: ## Voeg een [[w:nl:Help:Gebruik van tabellen|tabel]] toe met één regel en één kolom, en maak de rand in een opvallende kleur door op de bovenste regel te vermelden: <nowiki>{| class="wikitable" style="border: 3px solid red;"</nowiki> (of in plaats van ''red'' een zelfgekozen andere kleur). ## Plaats de tekst op de plaats van "voorbeeld". Gebruik desgewenst de optie "grote letters" (<nowiki><span style="font-size: large;"></nowiki>). # Voor '''grote categorieën''': ## Een template met een '''alfabetische inhoudsopgave''', zodat je snel kunt navigeren naar gewenste bestanden die beginnen met een bepaalde letter (wordt gebruikt als er meer dan 200 bestanden in een categorie staan): ### ''<nowiki>{{CategoryTOC}}</nowiki>'', zie [[c:Category:Agriculture|Category:Agriculture]] bovenaan, of ### ''<nowiki>{{LargeCategoryTOC}}</nowiki>'' als het om een zeer grote categorie gaat, waarbij voor de eerste twee letters kan worden gekozen, zie [[c:Category:Interiors of churches in Sweden|Category:Interiors of churches in Sweden]]; met de schuifbalk onderaan deze balk kun je naar de gewenste lettercombinatie scrollen. ## Een template met de '''mededeling''' dat deze categorie te groot geworden is (meer dan 200 bestanden) en behoefte heeft aan meer zorg; voeg bovenaan toe: ### ''<nowiki>{{Diffuseat}}</nowiki>''; zodra de categorie weer een aanvaardbaar aantal bestanden bevat, kan een dergelijke template weer worden verwijderd, maar hoeft niet, want de boodschap verschijnt alleen bij meer dan 200 bestanden. ### ''<nowiki>{{Diffusion by condition|count=200}}</nowiki>'' voor categorieën die regelmatig te groot worden; als het aantal bestanden minder dan 200 is (je kunt ook voor een ander getal kiezen), wordt de mededeling niet getoond. ### Voor hoofdcategorieën waarvoor het de bedoeling is dat er alleen subcategorieën en geen bestanden in staan: gebruik ''<nowiki>{{Categorise}}</nowiki>''. ### Voor metacategorieën, zoals die met "by country", "by name" etc., gebruik ''<nowiki>{{MetaCat}}</nowiki>''. ## Voor zeer grote categorieën, bijvoorbeeld longlists (met duizenden bestanden, waarvan het niet de bedoeling is om ze naar ondercategorieën te verplaatsen), kun je bovendien een '''zoekfilter''' toevoegen (zie [[c:Category:Engravings in the Rijksmuseum Amsterdam|Category:Engravings in the Rijksmuseum Amsterdam]] voor een voorbeeld): ::::''<nowiki><inputbox></nowiki>''<br> ::::''<nowiki>type = fulltext</nowiki>''<br> ::::''<nowiki>buttonlabel = Search in category</nowiki>''<br> ::::''<nowiki>searchfilter = incategory:"Naam categorie zonder Category"</nowiki>''<br> ::::''<nowiki></inputbox></nowiki>'' ::::N.B. Dit zoekfilter zoekt alleen in de categorie waarin hij staat, niet in zijn ondercategorieën. ==== Vervolg-handelingen: meer bestanden toevoegen ==== Nadat je een nieuwe categorie hebt gemaakt, zoek je naar andere bestanden die in deze nieuwe categorie thuishoren. Dat kan in ieder geval: * Via elk van de bovenliggende categorieën van de nieuwe categorie; kijk of daar bestanden staan die in de nieuwe horen en verplaats die naar de nieuwe categorie. * Via een zoekopdracht via het zoekvenster. Er zijn vele bestanden die geen of veel te weinig categorieën hebben en dus niet in de bovenliggende categorieën zijn opgenomen (waar ze eigenlijk wel in zouden horen te zitten). Neem bestanden die je zo vindt op in de nieuwe categorie. === Overige acties en trucs === ==== Massa-actie: Cat-a-lot ==== Met de tool [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot|Cat-a-lot]] is het mogelijk om "met een-druk-op-de-knop" meerdere bestandspagina's tegelijk dezelfde categorie te geven, die te veranderen of uit een categorie te verwijderen. Dit is een mooie gadget die veel tijd kan besparen. Maar gebruik deze tool alleen als je een ervaren Commons-vrijwilliger bent, met ten minste zo'n 30.000-50.000 handelingen op je naam (voor jouw bijdragen: zie jouw Voorkeuren/Gebruikersprofiel (alleen Commons) of https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:CentralAuth/XYZ (alle Wikimedia-onderdelen) en vul ipv XYZ je eigen username in), zodat je goed weet hoe categorieën werken en vooral wat er verkeerd kan gaan. Er kan namelijk met een-druk-op-de-knop heel veel fout gaan!! En niet altijd is dat gemakkelijk weer terug te draaien. Blijf alert, denk goed na voordat je een actie uitvoert en gebruik daarbij de juiste knop. Het werkt als volgt: # Activeer [[c: Help:Gadget-Cat-a-lot|Gadget-Cat-a-lot]] voor je account (eenmalig). Bekijk de op deze pagina geplaatste video (in het Engels), hij kan veel verduidelijken over het gebruik van deze gadget. # Zorg ervoor dat er een categorie is, waarnaar je de foto's wilt verplaatsen/toevoegen, de doel-categorie. # Ga naar de categorie waar de foto's nu staan of voer een gerichte zoekactie uit en zorg ervoor dat je de modus "Special:Search" gebruikt. # Klik rechtsonder op Cat-a-lot. # Selecteer de foto's die verplaatst moeten worden door op de witte ruimte in de bestandsnaam te klikken, die worden nu geel. Dat kan stuk voor stuk, maar ook meerdere tegelijk: klik dan de eerste foto zo aan, houdt de Shift-toets ingedrukt en klik dan de laatste aan; nu zijn alle bestanden geselecteerd die er tussenin staan. # Zorg nu dat de doel-categorie in het rijtje in het venster van Cat-a-lot komt te staan, bijvoorbeeld door er bovenin het venster van Cat-a-lot naar te zoeken. # Klik vervolgens op ## - = "remove", om de geselecteerde bestanden te verwijderen uit de betreffende categorie, zonder er een andere voor in de plaats te zetten ## → = "move", om de geselecteerde files te verplaatsen naar de doel-categorie, dus uit deze categorie naar de doelcategorie (NB dit kan niet bij een zoekactie, dan moet je deze actie in twee stappen uitvoeren: aan de doelcategorie toevoegen en uit de oude verwijderen verwijderen) ## + = "copy" om de geselecteerde files aan de doel-category toe te voegen EN ze in de huidige te laten staan. # Controleer of de actie goed is uitgevoerd, bijvoorbeeld via een dia-presentatie in de doel-categorie (via de groene knop "Slideshow" in een categorie, rechtsboven de bestandspagina's), kijk goed welke categorieën bij de afbeeldingen zijn vermeld: staan alleen de juiste er in, is er geen overcategorisatie ontstaan? Muteer die zo nodig. Dat zou ook weer kunnen met een Cat-a-lot actie door in de doelcategorie acties uit te voeren voor verwijderen van de overbodige categorieën. Deze tool kun je ook gebruiken voor het overhevelen van onder-categorieën naar de juiste bovenliggende categorie. Doe dat alleen als je al veel ervaring hebt met het overhevelen van bestanden met de Cat-a-lot tool. Het werkt als volgt: * Ga naar de categorie waarin de onder-categorieën staan die moeten worden overgeheveld. * Klik rechtsonderaan op de tool ''Cat-a-lot''. * Klik daarin onderaan op "Preferences". * Vink in het pop-up-scherm "Allow categorising pages (including categories) that are not files" aan en klik op de groene button "OK". * Klik op de button "Temporarily on this page only" (bij de andere button krijg je een foutboodschap). Je kunt nu de gewenste ondercategorieën overhevelen op dezelfde manier als voor bestanden. ==== Een redirect maken ==== Zie [[c:Help:Redirect|Help:Redirect]] voor het hoofdartikel over dit onderwerp.<br> Soms lijken twee bestaande categorieën en categorie-namen zo op elkaar dat ze kunnen worden samengevoegd. Dat geldt bijvoorbeeld voor synoniemen en afkortingen. Je kunt dit oplossen met een redirect. De procedure is als volgt: # Bepaal welke categorie mag blijven en welke daarin moet opgaan. In de regel bediscussieer je dit eerst, zie in de rechterkolom, onder ''Hulpmiddelen'': "Categorie bediscussiëren". # Als er overeenstemming is: ## Hevel de ondercategorieën, bestanden en galerijen van de categorie die een redirect krijgt over naar de categorie die mag blijven. ## Zorg dat er geen informatie verloren gaat: hevel eventueel de beschrijving en één of meer bovenliggende categorieën ook over, evenals andere informatie. Verwijder die daarna uit de categorie die de redirect krijgt; zorg dat deze categorie leeg is. ## Maak ten slotte een redirect in de categorie die niet blijft: Zet ''<nowiki>{{Category redirect|1=Nieuwe categorienaam zonder "Category:"}}</nowiki>'' in de Bewerkingspagina. De "Nieuwe categorienaam" is die van de categorie die mag blijven. ## Controleer of het is goed gegaan: gaat de link inderdaad naar de categorie die mag blijven? Tip: je kunt ook pro-actief te werk gaan en een redirect maken voor een nog niet bestaande categorienaam naar een wel bestaande, waarvan je vermoedt dat het veel gezoek oplevert als er geen redirect is. Zie bijvoorbeeld: [[c:Category:Outbuildings|Category:Outbuildings]], waarvan deze naam veel bekender is dan de kennelijk correcte naam [[c:Category:Ancillary buildings|Category:Ancillary buildings]]. Gebruik dan ''<nowiki>#Redirect[[Category:Naam juiste categorie]]</nowiki>''. ==== Een categorie hernoemen ==== Zie [[c:Commons:Rename a category|Commons:Rename a category]] voor het hoofdartikel over dit onderwerp.<br> Soms kan het nodig zijn om een categorie een andere naam te geven, bijvoorbeeld als er een schrijffout is gemaakt of als de titel niet in overeenstemming is met soortgelijke categorieën. De procedure is als volgt: # Onderzoek of er al een categorie met de juiste naam bestaat. In dat geval is de methode niet hernoemen, maar: ## Verplaats de bestanden uit de "foute" categorie naar de juiste. ## Geef de foute categorie een redirect naar de juiste categorie of vraag om een [[Handboek Wikimedia Commons/Categorieën#Een categorie nomineren voor verwijdering|Speedy deletion]]. # Als er geen categorie met de juiste naam bestaat: vraag je af of er controversie over de hernoeming kan ontstaan. Zo ja: start er dan een discussie over (zie in de rechterkolom, onder ''Hulpmiddelen'': "Categorie bediscussiëren"). Dit is in de meeste gevallen de beste weg als het niet om een duidelijke schrijffout gaat. # Als je zeker van je zaak bent (als het om een schrijffout gaat of als de discussie is afgerond): maak niet zelf een nieuwe categorie, maar klik rechtsbovenaan de categorie op "Hernoemen" (onder Hulpmiddelen/Handelingen). Vul het formulier volledig in, in het Engels. Vink het vakje ''Een doorverwijzing achterlaten'' alleen aan als je de oude categorie wilt behouden, vink het anders uit. Klik ten slotte op de knop "Pagina hernoemen". ## Er volgt nu een vervolgscherm met twee links: naar de oude en naar de nieuwe categorie. Voor de nieuwe categorie is alleen een pagina aangemaakt met de bovenliggende categorieën uit de oude categorie en de historie eruit. Ook is eventueel het betreffende item in Wikidata aangepast, controleer dat. Zelf moet je nog vervolg-acties uitvoeren: ## Klik op de oude categorie, ook als die rood is, en: ### Verplaats zowel de ondercategorieën als de bestanden en galerijen naar de nieuwe categorie. Controleer de oude categorie. De oude moet nu leeg zijn, ook de bovenliggende categorieën moeten daaruit zijn verwijderd. ### Ga naar de oude categorie als die is behouden en een redirect heeft gekregen en klik rechtsbovenaan op ''hard purge''. Dit zorgt ervoor dat de oude categorie niet meer als ondercategorie verschijnt in de nieuwe categorie. ### Kijk of er nog verwijzingen naar deze pagina zijn. Zo ja: pas die verwijzingen aan naar de nieuwe naam. ## Ga naar de nieuwe categorie en: ### Pas de navigatie-box (bovenaan) aan, als die er is, naar de naam van de nieuwe categorie. De procedure is nu afgerond. ==== Een categorie bediscussiëren of nomineren voor verwijdering ==== Zie [[c:Commons:Deletion policy|Commons:Deletion policy]] voor het hoofdartikel over dit onderwerp.<br> '''Lege categorieën''', die meer dan enkele dagen bestaan, kun je laten verwijderen via ''<nowiki>{{Speedydelete|reason}}</nowiki>'' (vul zelf de reden in).<br> Soms lijkt een categorie totaal '''overbodig''', zijn er twee categorieën die erg veel op elkaar lijken of vraag je je af wat het nut van de categorie is. De procedure is dan als volgt: * Overweeg om een redirect te maken in plaats van een verwijdering. * Als een redirect geen optie is en de categorie echt overbodig is: ** Als er aan een reden voor "speedy deletion" wordt voldaan, zie [[c:Commons:Criteria for speedy deletion|Commons:Criteria for speedy deletion]], vermeld dan via de tab Bewerken de bijbehorende tag ''<nowiki>{{Speedydelete|reason}}</nowiki>'' en vermeld in het tweede deel de reden voor verwijdering. Zie [[c:Template:Speedydelete|Template:Speedydelete]] voor achtergrondinformatie bij deze tag. ** Als de categorie een foute naam heeft, met bijvoorbeeld een schrijffout: *** Hernoem de categorie. Of: *** Vermeld in de foute categorie, via de tab "Bewerken": ''<nowiki>{{Bad name|Category:Juiste naam}}</nowiki>''. ** In alle andere gevallen: bespreek je voorstel eerst voordat hij wordt verwijderd. Methode: *** Klik in de rechterkolom, onder ''Hulpmiddelen'', op "Categorie bediscussiëren". Discussies over categorieën zijn in het Engels, stel je vraag/verzoek dus in het Engels, evenals je toelichting. Stel een korte, heldere vraag, val daarbij meteen met de deur in huis (What is the difference between Category:A and Category:B? Can these two be merged?). Volg het formulier. Voeg eventueel na het aanmaken van de discussiepagina nog andere opmerkingen en links ter verduidelijking toe. *** Houd discussies in de gaten die je zelf hebt gestart. Geef antwoord op vragen, geef commentaar op stellingen, stroomlijn de discussie. Zie ook [[Handboek_Wikimedia_Commons/Deel_II_Voor_gevorderden#Conventies_tijdens_discussies_en_overleggen|Conventies tijdens discussies en overleggen]]. *** Ten slotte kun je de discussie sluiten (zie [[c:Commons:Categories_for_discussion#Closing_a_discussion|Commons:Categories for discussion#Closing a discussion]] voor het hoofdartikel over dit onderwerp): **** Wacht ten minste twee weken na de start van de discussie of na het laatste commentaar (wat later is); veiliger is om ten minste een maand te wachten. **** Als alles gezegd lijkt en de tegenstellingen blijven, kun je een stemming/poll houden, zie voorbeeld op [[c:Commons:Categories for discussion/2007/07/Category:Soccer in England & Category:Soccer in Scotland|Discussie over Soccer versus Association football]]. **** Sluit een discussie als er overeenstemming is (of als er na een maand helemaal geen commentaar is gekomen). Dat kan soms jaren duren, stoor je daar niet aan. Je kunt ook een discussie sluiten als er geen overeenstemming is en die er in de nabije toekomst ook niet lijkt te komen. Dan blijft alles bij het oude. **** In de discussie-pagina: ***** Zet in de discussie: bovenaan ''<nowiki>{{Cfdh}}</nowiki>'' en onderaan ''<nowiki>{{Cfdf}}</nowiki>''. ***** Schrijf een korte conclusie onder een door jezelf toegevoegd lijn "----" om de conclusie te onderscheiden van de algemene discussie. Vermeld daarin ook de actiepunten/wijzigingen. ****** Alternatief i.p.v. de lijn met de conclusie (voor wie al veel ervaring heeft met het sluiten van discussies): [[c:Template:Cfdc|Template:Cfdc]] en een voorbeeld op [[c:Commons:Categories for discussion/2023/01/Category:Iconic photographs|Commons:Categories for discussion/2023/01/Category:Iconic photographs]]. r = resolved (opgelost), rn = resolved without objection (opgelost zonder tegenwerpingen), u = unresolved (niet opgelost), w = withdrawn proposal (ingetrokken voorstel); je mag hier ook een korte zelfgemaakte tekst (in het Engels) vermelden. ***** Sla dit op. Na ongeveer een dag wordt de discussiepagina automatisch overgeheveld naar het [[c:Commons:Categories for discussion/Archive|Archief]]. **** Verwijder de discussie-tag uit de bediscussieerde categorie(en) en vermeld in de Overleg-pagina('s) ervan: ''<nowiki>{{Archive box|*[[Commons:Categories for discussion/JJJJ/MM/Category:XXXX|Categories for discussion (JJJJ-MM)]]}}</nowiki>''; ''Category:XXXX'' moet de naam van de categorie uit de discussie zijn. Zie [[c:Commons:Categories_for_discussion#Closing_a_discussion|Commons:Categories for discussion#Closing a discussion]] nr. 5 voor voorbeelden. **** Zorg dat de afgesproken wijzigingen worden doorgevoerd. Als het niet lukt om alle actiepunten in één keer te implementeren, plaats dan ''<nowiki>{{Partly}}</nowiki>'' erbij (zie [[c:Template:Half done|Template:Half done]] voor meer informatie en mogelijkheden) totdat alles is opgelost. **** Als een categorie niet wordt behouden: ***** zorg dat de categorie leeg is (bestanden zijn overgeheveld naar de juiste categorie, bovenliggende categorieën, beschrijvingen en sjablonen zijn verwijderd) ***** maak een redirect naar de juiste categorie: ''<nowiki>{{Category redirect|naam juiste categorie zonder "Category:"}}</nowiki>'' OF ***** als er geen juiste categorie is en je geen redirect kunt maken: neem dan geen opmerking op in de Overlegpagina en vermeld dan via de tab Bewerken de tag ''<nowiki>{{Speedydelete|reason}}</nowiki>'' en vermeld in het tweede deel de reden voor verwijdering èn een link naar de discussie. **** Pas het Wikidata item aan. In ieder geval: ***** Vervang de oude Commons-category door de nieuwe; NB dat moet in de regel op twee plaatsen: bij de Verklaringen en helemaal onderaan. ***** Als het om een categorie met twee onderwerpen gaat (die in de regel niet zijn toegestaan in Commons), zoals [[c:Category:Production and manufacturing|Category:Production and manufacturing]]: zorg ervoor dat in het Wikidata-item voor deze samengestelde categorie: (1) deze "slechte" Commons-category verwijderd wordt (dus 2x) en (2) beide/alle onderwerpen worden opgenomen in de Verklaring "onderwerpen van categorie" ([[d:P971|P971]]), zie Q15 in [[c:Commons:Wikidata infobox help|Commons:Wikidata infobox help]]. ==== Een doorverwijspagina maken ==== Als een term verschillende betekenissen heeft, is het handig om een doorverwijspagina te maken. Zie bijvoorbeeld [[c:Category:Limburg|Category:Limburg]]. In het Engels wordt dit een 'disambiguation page' genoemd. Methode: # Zorg dat alle categorie-pagina's, die op de doorverwijspagina komen, zijn gemaakt en in orde zijn. # Zorg dat er een (lege) categorie-pagina is voor de doorverwijspagina, met de juiste naam; het is handig als er ''(disambiguation)'' in de categorienaam staat, dan zullen er geen bestanden in komen die daar niet thuishoren. Op deze pagina komt het overzicht van de links naar de verschillende soorten categorieën. # Ga naar de tab "Bewerken". # Vermeld daar ''<nowiki>{{Disambig}}</nowiki>'' ([[c:Template:Disambig|Template:Disambig]]). # Neem daaronder de lijst op met links naar de juiste categorieën. # Controleer de bewerking en sla de pagina op. Controleer de links. {{Sub}} 2wew3mbch0nr6tia456g23ajvsn1d59 0 46629 429297 429276 2026-08-29T07:36:31Z JopkeB 18060 429297 wikitext text/x-wiki {{Begin}}<br> {{Index Netwerken}} {{Wp|Sociale media}} kunnen het opbouwen en onderhouden van een persoonlijk netwerk ondersteunen. Er bestaan verschillende online platforms, elk met hun eigen doelgroep en faciliteiten. Enkele veelgebruikte platforms om te netwerken: * {{Wp|Facebook}}: voor contacten met onder andere vrienden, familie, hobby- en actiegroepen. * {{Wp|LinkedIn}}: werkgerelateerd netwerk, voor professionals, werkgevers en recruters. * {{Wp|Nextdoor}}: voor contacten met buren en wijkgenoten over wat er zoal gaande is in de wijk. * {{Wp|WhatsApp}}: voor berichtenverkeer via smartphones binnen zelfgekozen groepen, van familie en vrienden tot collega's en actiegroepen. Om met uw netwerk(en) in contact te blijven: reageer op berichten, al gelang naar het platform en de groep altijd, vaak of naar keuze. En reageren hoeft niet direct, het is beter voor uw mentale gezondheid om niet meer dan drie keer per dag tijd op uw smartphone te kijken of uw e-mail te lezen; maak dat ook aan uw connecties duidelijk (zie ook [[Informatievoorziening/Epiloog: Informatie-overload|Informatie-overload]] in het Wikibook Informatievoorziening). En stuur regelmatig zelf een bericht, al dan niet met foto's of andere bijlagen. Daarbij is het essentieel om beleefd en positief te blijven, weinig te klagen en geen kwaad over anderen te spreken. Meld vakantiebelevenissen alleen achteraf, zodat inbrekers niet via het platform te weten kunnen komen dat u weg bent. Actualiseer uw profiel als daar aanleiding voor is. '''Waarschuwing:''' Voor alle platforms geldt: big brother kijkt mee, inclusief kwaadwillenden. Wees je daarvan bewust! Deel alleen wat (ooit) in de openbaarheid mag komen en kies een ander medium (persoonlijk contact, e-mail, telefoon) voor wat privé moet blijven. Stel met deze gedachte in het achterhoofd uw profiel in op social media. Zie ook het Wikibook [[Veilig op het internet]]. == LinkedIn == {{Wp|LinkedIn}} is bedoeld voor vakmensen en andere professionals (van mbo'ers tot academici), werkgevers, recruters, {{Wp|Freelance|zzp'ers}} en organisaties. Op LinkedIn kunt u zichzelf of uw bedrijf aan de wereld presenteren voor potentiële werkgevers resp. werknemers en opdrachtgevers. Men kan er vacatures en klussen aanbieden of zich beschikbaar stellen voor banen en opdrachten. Men kan ook op de hoogte blijven van en discussiëren over (ontwikkelingen in) het eigen vakgebied, attenderingen plaatsen en ontvangen voor vakgerelateerde bijeenkomsten (zoals congressen en studiedagen) en werkgerelateerde vragen stellen aan vakgenoten. === Account === LinkedIn kan de basis zijn voor een professioneel netwerk. Hiervoor is een account nodig. Denk goed na over hoe u uw profiel opzet: privacy en andere instellingen, in welke taal (Nederlands voor wie alleen Nederland, Vlaanderen en/of Suriname tot zijn/haar werkgebied rekent, Engels is de voertaal op LinkedIn voor recruters die in het hogere segment zoeken), wat u in uw profiel vermeldt en over uzelf vertelt. Dat is ook afhankelijk van uw doel. Uw profiel is uw visitekaartje, de eerste indruk die men van u krijgt, niet alleen op LinkedIn, maar op heel internet (Google maar eens met uw naam nadat u enige tijd een LinkedIn-profiel heeft). Vermeld in ieder geval uw beroep, belangrijkste competenties en speciliteiten, hoe u inzetbaar bent, maak duidelijk welke oplossing u vormt voor potentiële werkgevers of klanten, uw drijfveren (waarom heeft u voor dit beroep of vakgebied gekozen), welke belangrijke projecten u tot een goed einde heeft gebracht en vermeld alleen uw sterke punten. Houd het beknopt, korte zinnen, telegramstijl, zakelijk. Recruters en potentiële klanten willen snel kunnen beoordelen of iemand de gewenste match kan zijn, ellenlange teksten slaan ze over. De hamvraag is: hoe wilt u herkend en gevonden worden? Om gevonden te worden, is het handig om trefwoorden toe te voegen waarmee recruters of potentiële klanten zoeken. Een foto kan een profiel aantrekkelijker maken; zonder foto lijkt het alsof u iets te verbergen heeft. Kies een professioneel ogende foto (niet met bijvoorbeeld kinderen of huisdieren), maar geen pasfoto want pasfoto's zijn fraudegevoelig. Een profiel kan nog verrijkt worden met bijvoorbeeld video's, presentaties of een link naar een (eigen) bedrijfspagina. '''Waarschuwing''': Laat u vooral niet verleiden om uw identiteit te laten verifiëren, zie [https://thelocalstack.eu/posts/linkedin-identity-verification-privacy/ Linkedin-identity-verification-privacy]. Op internet zijn meer tips te vinden. === Connectieverzoeken === De volgende stap is om mensen uit te nodigen met een connectieverzoek. Als zo'n verzoek wordt gehonoreerd, volgt u die persoon en krijgt u attenderingen over gedeelde berichten en discussies, waarop u eventueel kunt reageren. Ook kunt u zo gemakkelijk contact opnemen. Let er op dat u alleen mensen vraagt en accepteert, die een positief oordeel over u hebben en eventueel uw ambassadeur kunnen zijn. LinkedIn wordt ook gebruikt voor het natrekken van mensen, bijvoorbeeld sollicitanten, en dan kunt u geen negatief oordeel gebruiken. Begin met mensen die u goed kent en die uw uitnodiging zeker zullen accepteren. Dat kunnen ook familieleden en vrienden zijn die niets met uw vakgebied te maken hebben. Je weet nooit hoe een koe een haas vangt en of hùn connecties ooit nuttig kunnen zijn, voor uzelf of voor uw andere connecties. Stuur ook uitnodigingen naar vakgenoten die u hebt ontmoet bij congressen, seminars en andere vakgerelateerde bijeenkomsten en met wie u een klik had. Kijk vervolgens in hun netwerken om te zien of daar nog interessante personen staan die u kent of zou willen kennen, vraag uw huidige contacten eventueel wat voor persoon het is, zodat u iets aardigs in de uitnodiging aan het gewenste nieuwe contact kunt vermelden. En ga op zoek naar sleutelfiguren op uw vakgebied, die een spin in het web zijn, veel kennis over de business hebben en zelf heel veel connecties hebben. Vaak zullen zij uw uitnodiging accepteren als u in de uitnodiging vermeldt wat uw functie is, dat u op de hoogte wilt blijven van ontwikkelingen op het vakgebied en hij/zij daarvoor de aangewezen persoon lijkt te zijn. Stuur nooit zomaar een verzoek met de standaardtekst, maar geef er een persoonlijk tintje aan. Vermeld bijvoorbeeld hoe u elkaar kent, wat vooral een aanrader is voor vage kennissen die u aan uw netwerk wilt toevoegen. Ga ook op zoek naar enkele groepen die voor u belangrijk kunnen zijn, bijvoorbeeld op uw vakgebied, van het bedrijf waar u werkt(e) of van de studentenvereniging, en meld u daar aan. Er worden nieuwtjes uitgewisseld en er wordt over het vakgebied gediscussieerd. Ten slotte is het zaak om uw profiel regelmatig te actualiseren en af en toe een bericht te delen of deel te nemen aan discussies, maar doe dat met mate, overdrijf niet. '''Waarschuwing''': accepteer alleen connectieverzoeken van mensen die u kent en met wie u op deze manier verbonden wilt zijn. Doe bij anderen eerst onderzoek naar hun betrouwbaarheid (kijk bijvoorbeeld naar het profiel, kijk of er met de uitnodiger gezamenlijke connecties zijn en doe daar navraag) en weiger het verzoek als u de informatie (of gebrek aan informatie) niet bevalt. Met een acceptatie geeft u anderen toegang tot uw eigen netwerk en daar moet u juist zuinig op zijn. Onbekenden kunnen crimineel gedrag op LinkedIn vertonen, van phishing tot identiteitsfraude, stop ze dus op tijd. Zie ook het Wikibook [[Veilig op het internet]]. === Onderhoud === * Deel updates over uzelf: op zoek naar een andere baan (alléén als uw werkgever daarvan afweet) of nieuwe klussen, nieuwe baan gevonden (bedank degenen die u daarbij met tips hebben geholpen, maar dan via een ander kanaal/medium, de hele wereld hoeft daar niets van te weten), andere (relevante) hobby, gepensioneerd, e.d. * Reageer alleen op berichten als u werkelijk iets heeft toe te voegen en uw professionaliteit daaruit blijkt. * Post zelf berichten over ontwikkelingen in het vakgebied, als u een vraag heeft over uw vakgebied of over andere werkgerelateerde kwesties. * Discussieer mee in groepen waarvan u lid bent. * Overleg met uw werkgever in hoeverre u de aandacht mag vestigen op berichten van uw werkgever, bijvoorbeeld door ze door te sturen of erop te reageren. === Andere tips === * Volg een workshop over LinkedIn, met een docent die profielen van de cursisten beoordeelt en hen tips voor verbeteringen geeft, en daarnaast de fijne kneepjes, meer mogelijkheden en de laatste stand van zaken doceert. {{Te doen| Overige sociale media beschrijven met focus op betekenis voor netwerken | [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 1 mei 2026 14:33 (CEST) }} {{Sub}} 3bis9wlipcb885uqa887m1hioe4588l 0 46758 429299 429274 2026-08-29T07:51:24Z JopkeB 18060 /* Bronnen en referenties */ Aanvulling 429299 wikitext text/x-wiki {{Bottombox |inhoud=Dit Wikibook is een [[Wikibooks:Beginnetje|eerste opzet]]. U wordt uitgenodigd om er uw kennis toe te voegen! Klik hiertoe op ['''Bewerken'''] voor deze pagina of op een rode link voor een nieuw hoofdstuk. |logo=Crystal txt.png}}<br> {{Index Netwerken}} Pas als u goed voorbereid bent is het zinvol om echte netwerkgesprekken te gaan voeren. U kunt overal mensen ontmoeten, maar zeker in het begin van uw netwerk-activiteiten is het slim om het in de buurt te zoeken en vooral laagdrempelig te beginnen. Probeer gewoon eens informatie te verzamelen over een bedrijf waar u mogelijk zou willen werken door te praten met mensen in uw omgeving. U zult al snel zien dat mensen u doorverwijzen zodat u in contact komt met mensen die u de benodigde informatie over die organisatie kunnen geven. In het begin zal dat informeel gebeuren, bijvoorbeeld op een verjaardag of een receptie, maar al snel zult u een echt netwerkgesprek hebben. Zo’n gesprek kunt u vanaf het begin een positieve wending geven door het maken van een perfecte eerste indruk. Het is zéér belangrijk dat u meteen duidelijk maakt waar u voor komt: "geen opdracht, geen baan, maar informatie". Doet u dat niet dan denkt uw gesprekspartner al snel: "Die wil iets van mij (een baan/een opdracht), dat heb/wil ik niet, hoe kom ik hier zo snel mogelijk van af." De ervaring leert dat het gesprek zelf (na een paar keer) wel loopt, maar de afsluiting is vaak een groot struikelblok. Begin met te vragen naar concrete suggesties. Als die zijn gekomen is de volgende vraag: "Zeer interessant, met wie zou ik daar nu eens verder over kunnen praten?" Dan moet de gesprekspartner namen noemen. Tenslotte de vraag: "Hoe kan ik contact leggen met deze perso(o)n(en)," waarbij het natuurlijk van belang is dat uw gesprekspartner als tussenpersoon wil optreden. Wanneer u het gesprek heeft gevoerd, en het besprokene heeft vastgelegd in uw systeem, stuur dan de volgende dag even een passend kaartje of een e-mail. Daarin drukt u uw dank uit voor de tijd die uw gesprekspartner voor u heeft willen uittrekken, en voor de informatie en/of de directe hulp. En als u eens iets tegenkomt waarvan u denkt dat uw gesprekspartner dat op prijs zal stellen, bijvoorbeeld een artikel uit een tijdschrift op zijn/haar vakgebied of hobby, stuurt u dat dan meteen even naar hem/haar op. Dit is ook meteen een prachtige manier om in contact te blijven. Dergelijke kleine attenties worden bijzonder op prijs gesteld en zorgt er in veel gevallen voor dat men u zich blijft herinneren. Dan zal men gemakkelijker geneigd zijn ook u op de hoogte houden of iets toe te zenden, of zelfs voor iets uitnodigen.&nbsp;<ref> Cohen & Bradford, ''op.cit.'', pp.26-44.</ref> Wanneer u binnen uw eigen organisatie uw netwerk goed onderhoudt, heeft dit onmiddellijk invloed op de manier waarop u uw collega’s of teamleden kunt insprireren (of zij u), en zal het project of de taak waaraan u werkt ten goede komen: "(...) the ultimate 'glue' that binds people is not 'what they get' from the organization but what they can contribute to the community."&nbsp;<ref> P. Senge et al., ''The Fifth Discipline Fieldbook'' (1998), p. 300.</ref> "Shared visions have a way of spreading through personal contact."&nbsp;<ref> Idem, p. 301.</ref> == Bronnen en referenties == Zie de [[Netwerken/Literatuurlijst|Literatuurlijst]] voor de volledige beschrijving van de vermelde literatuur. {{Sub}} hfrrxmvnlsh9bfxk9a4zgj9h91362rh 0 46761 429298 429280 2026-08-29T07:42:36Z JopkeB 18060 {{Niet te koppelen}} 429298 wikitext text/x-wiki {{Niet te koppelen}} {{Bottombox |inhoud=Dit Wikibook is een [[Wikibooks:Beginnetje|eerste opzet]]. U wordt uitgenodigd om er uw kennis toe te voegen! Klik hiertoe op ['''Bewerken'''] voor deze pagina of op een rode link voor een nieuw hoofdstuk. |logo=Crystal txt.png}}<br> {{Index Netwerken}} '''LITERATUURLIJST''' '''Carrière en netwerken''' * L. Alexander, ''Career networking'', (Oxford 1997) * Richard Bolles, ''What color is your parachute'' (verschijnt jaarlijks) * Gerard D. de Gier, ''Netwerken doe je zó'' (Zwolle, 2006). * R.L. Krannich & C.R. Krannich, ''The new network: your way to job and career success'' (Woodbridge 1993) * Dr. N. M. Yeager, ''CareerMap'' (New York 1988) * Dineke van Zeewijk-Vink, Just Jongeleen, ''Doeltreffend netwerken'' (Deventer 2003) * Charles D.A. Ruffolo, ''Network Your Way to Success'' (Zwolle 2004) * Fred Krautwurst, ''Afgedwongen toeval'' (Zaltbommel 2006) * Ria de Jong, ''De essentie van netwerken'' (Den Haag 2006) '''Wetenschappelijke netwerktheorieën''' * Wayne E. Baker, ''Networking Smart'' (New York 1994) * Wayne E. Baker, ''Netwerken, over het waarderen, opbouwen en gebruiken van sociaal kapitaal'' (Amsterdam 2001) * A.W. Boxman (uitg.), ''Contacten en carrière'' (Amsterdam 1992) * W. Jansen, G.L.H. van den Wittenboer, ''Sociale netwerken en hun invloed'' (Meppel 1992) * Nitin Nohria & Robert G. Eccles, ''Networking & Organisational Structure, Form and Action'' (Harvard 1994) '''Vrouwen en netwerken''' * Dr. Lily M. Segerman-Peck, ''Networking & Mentoring, a Woman’s Guide'' (London 1991) * Mary Scott Welch, ''Networking, a Great New Way for Women to Get Ahead'' (Stamford CT 1980) '''Netwerken in het algemeen''' * A. Baer & Lynne Waymon, ''52 Ways to Re-connect, Follow Up & Stay in Touch'' (Dubuque 1994) * L. D. Bjorseth, ''Breakthrough networking'' (Lisle 1996) * Dale Carnegie, ''Zo maakt u goede vrienden en relaties'' (Den Haag 2003) * H. Catt, P. Scudamore, ''The power of networking'' (London 1999) * D. Fisher, S. Vilas, ''Power Networking'' (Austin 2000) * J. Gitomer, ''Het zwarte boekje voor netwerkers'' (Austin 2008) * J. van Hezewijk, M. Metze, ''Je kent wie je bent'' (Amsterdam 1999) * H. Mackay, ''Dig Your Well Before You Get Thirsty'' (New York 1997) * Susan Roanne, ''The Secrets of Savvy Networking'' (New York 1993) * J. Smallwood McKenzie, ''The 101 Commandments of Networking'' (privé uitgave {{ISBN|1-58500-444-8}}) * L. Michelle Tullier, ''Networking for Everyone'' (Indianapolis 1998) * Prof. W. Verbeke, ''Ik netwerk, dus ik besta'' (Alphen a/d Rijn 2001) * D. de Wit, ''Netwerken als strategie'' (Alphen a/d Rijn 1998) '''Overig''' * D. Cohen, L. Prusak, ''In Good Company: How Social Capital Makes Organisations Work'' (Harvard 2001) * J. R. DeLuca, ''Political Savvy'' (Berwyn 1992) * S. Covey, ''The Seven Habits of Highly Effective People'' (New York 1991) * M. Giovagnoli & J. Carter Miller, ''Networlding'' (San Francisco 2000) * Malcolm Gladwell, ''Het Omslagpunt'' (Amsterdam 2001) * Trudy Kunz, ''Zeg toch eens gewoon HALLO'', (Amsterdam 1993) * ''Pyttersen’s Nederlandse Almanak'' (Houten, verschijnt ''ca.'' 1 x per twee jaar) * C. Topf, ''Een succesvolle carrière door de juiste lichaamstaal'' (Antwerpen & Harderwijk, 2000) {{Sub}} 75zvsq7hti19v6pe7srl6euq73avysv 0 46763 429295 429291 2026-08-29T04:59:40Z JopkeB 18060 Aanvullingen en correcties 429295 wikitext text/x-wiki {{Index Schrijven}} '''Instructies''' zijn voorgeschreven handelingen die in een bepaalde volgorde uitgevoerd moeten worden. Ze worden gemaakt voor vele verschillende doelgroepen en doelen. Van technici tot consumenten. Van het gebruik van computerprogramma's en het in elkaar zetten van kasten tot het maken van gerechten (recepten), het aanleggen van een moestuin en het leren van een vreemde taal. Maar ook routebeschrijvingen en werkinstructies horen erbij. Ze kunnen kort of lang zijn, voornamelijk plaatjes bevatten of vooral tekst, en alles er tussenin. Ze kunnen geschreven zijn of als video de wereld rond gaan. Hier beperken we ons tot geschreven teksten met illustraties. Wikibooks bevat vele voorbeelden. == Aandachtspunten == Bij het schrijven van instructies zijn vele aandachtspunten: * Zie het hoofdstuk '''[[Schrijven/Schrijfproces|Schrijfproces]]''' voor de algemene aandachtspunten. Besteed daarnaast aandacht aan: * '''Wettelijke vereisten''' waaraan een handleiding of instructie moet voldoen (zie nationale wet- en regelgeving of EU-richtlijn). Vooral voor producenten en verkopers gelden strenge normen waaraan een handleiding moet voldoen, in het kader van hun {{Wp|productaansprakelijkheid}}. NB Dit geldt bijvoorbeeld ook voor hobbyisten die producten verkopen (zoals een thuiskok)! Onderzoek dat vantevoren. * '''Inhoudsopgave''', waarmee gebruikers snel kunnen navigeren. Met paginanummers in een gedrukte tekst en met weblinks naar de hoofdstukken en eventueel paragrafen in een digitaal document. * Een lijst met '''benodigde middelen''', zoals gereedschappen, onderdelen, ingrediënten, websites en/of programma's. Vermeld ook hoe je aan die benodigdheden komt, zoals een link naar de {{Wp|applicatie}} waar de instructie over gaat (te vaak gaat een schrijver ervan uit dat de lezer dat wel weet of vergeet dergelijke voor de hand liggende onderdelen). Zorg ervoor dat lezers zo min mogelijk zelf hoeven uit te zoeken en zich kunnen richten op de inhoud. * '''Opzet en lay-out''': ** Zorg voor een prettige lay-out, met een goed leesbaar lettertype en -grootte (ook zonder vergrootglas goed te lezen) en {{Wp|bladspiegel}}. Met een gemiddelde regelafstand (niet te dicht op elkaar, maar ook niet te ver uit elkaar) en een ruime marge in de kantlijnen (± 3 cm links en rechts). Aan de bovenkant komt een ruimere marge dan aan de onderkant van een pagina. Scheid de verschillende onderdelen met een of meer witregels. Scheid alinea's met één witregel van elkaar. Gebruik de gekozen lay-out het hele document door, dat zorgt voor rust. ** Werk met tussenkopjes zodat gebruikers sneller kunnen vinden wat zij zoeken. ** Een stapsgewijze opzet biedt vaak een beter toegankelijke instructie dan één grote brei aan tekst. Een gewone nummering kan volstaan, of begin elke alinea met Stap 1, Stap 2, etc. ** De juiste volgorde van instructies: leer je doelgroep eerst de basiskennis, gebruikte terminologie en basishandelingen. En beschrijf daarna pas moeilijker acties of acties voor gevorderden (die de basikennis al bezitten). * '''Taalgebruik''': ** Schrijf kort en krachtig, wees duidelijk en to-the-point, zonder overbodige uitweidingen. Geef alleen uitleg als dat nodig is. ** Schrijf in de {{Wp|gebiedende wijs}}, zeker in een stapsgewijze instructie. ** Schrijf in de taal van de beoogde gebruiker. Vermijd moeilijke woorden en vakterminologie in teksten voor eindgebruikers en beginnelingen (zoals consumenten), of leg die eerst kort uit. De uitleg kan via een link naar de betreffende Wikipedia-pagina, in de tekst tussen haakjes (), in een ingesprongen regel er onder, in de kantlijn (in blauw in plaats van zwart), in een voetnoot of in een apart hoofdstuk (als het om veel vaktermen gaat). Maar doe het wel consequent op dezelfde manier in het hele document. * De '''mate van gedetailleerdheid'''. Bied eerst de hoofdlijnen en ga dan pas in op details. Dat kan bijvoorbeeld door de details visueel te laten inspringen (de hoofdlijnen staan dan steeds links uitgelijnd en de regels met details beginnen iets naar rechts). * Stof voor beginnelingen èn voor wie al veel over het onderwerp weet en alleen de fijne kneepjes wil nalezen. * Veel '''voorbeelden en afbeeldingen''' die de tekst verduidelijken. ** Afbeeldingen, instructiefilmpjes en andere media kun je vinden in [[c:Main Page|Wikimedia Commons]]. In het [[Handboek Wikimedia Commons/Deel I Basis#Zoeken|Handboek - Zoeken]] staan aanwijzingen hoe je ze kunt vinden. ** Voor het zelf uploaden op Commons van afbeeldingen of andere media gelden regels, je mag ze bijvoorbeeld niet zomaar van internet plukken, zie [[Handboek_Wikimedia_Commons/Uploaden|Handboek - Uploaden]]. Zo kun je ook eigengemaakte media (zoals instructietekeningen of instructiefilmpjes) gebruiken in een Wikibook. ** De in het Commons-Handboek vermelde regels over auteursrechten gelden ook voor gedrukte boeken en websites buiten de Wikimedia-projecten. Wel kun je daarin media uit Commons gebruiken, mits je je aan de voorwaarden houdt (zoals vermelding van de maker, licentie en bron). Het kan je duur te staan komen als je zonder toestemming media van anderen gebruikt. Wel toegestaan is het opnemen van weblinks naar dergelijke media. * '''Risico's''' en hoe die zijn te voorkomen. Meld of er beschermingsmiddelen nodig zijn (zoals werkhandschoenen, gehoorbescherming, mondkapjes, veiligheidsbril, helm, kniebeschermers). Wijs er ook op hoe een product niet gebruikt mag worden en wat de consequenties zijn als dat toch gebeurt. Zet waarschuwingen in een omrand kader, zodat ze goed opvallen. * '''Contactgegevens''': Waar men terecht kan voor vragen. * Lijst met veelgebruikte '''afkortingen''' en hun betekenissen. * '''{{Wp|Index (boek)|Index}}''' (als het om een langere handleiding gaat): een lijst met trefwoorden met hun vindplaatsen (paginanummers of weblinks) in de handleiding, zodat gebruikers snel en gemakkelijk kunnen navigeren. Vergeet ook niet de laatste drie stappen van het [[Schrijven/Schrijfproces|Schrijfproces]] uit te voeren. Indien mogelijk: schakel een of meer proeflezers in, laat hen alle stappen van de handleiding in de praktijk testen en verwerk hun commentaar in de handleiding. == Onderhoud == Nadat een handleiding is gepubliceerd of uitgedeeld, kunnen er correcties of aanvullingen nodig zijn. In een digitale versie kunnen die gemakkelijker doorgevoerd worden doorgevoerd dan in een papieren versie. Aan gedrukte teksten wordt wel een {{Wp|erratum}} toegevoegd (of online gezet). Maar anders komt het toch neer op een verbeterde editie. Hieronder gaan we uit van een digitaal document. Na het publiceren van de handleiding of instructies, is het belangrijk dat ten minste één persoon als verantwoordelijke wordt benoemd voor het actueel houden ervan. Dat kan de schrijver zijn, maar ook iemand anders, bijvoorbeeld iemand die veel met het product werkt en/of de handleiding veel gebruikt. Het belangrijkste is, dat er aan gedacht wordt om een handleiding te verbeteren als daar aanleiding voor is. Daar gaat het al snel mis. Men komt er achter dat er iets veranderd of toegevoegd is aan het product (inlc. applicatie) waarmee men werkt of aan de werkwijze op de afdeling, dat er nog een extra toepassing is of dat er meer mogelijkheden zijn, en neemt die voor kennisgeving aan, zonder de klik te maken: dat moet ook in de handleiding worden aangepast. Daarom is het goed om instructies en handleidingen een keer per jaar kritisch door te nemen en te beoordelen of er wijzingen zijn geweest en aanpassingen nodig zijn. == Geraadpleegde bronnen == * [https://www.manualise.com/nl/handleiding-maken/instructie-schrijven/ Manualise: Instructie schrijven] * [https://www.manualise.com/nl/handleiding-maken/ Manualise: Handleiding maken] {{Sub}} lr2tzcoalkh3dkxq2bu5ubv47v35oj8 429296 429295 2026-08-29T05:04:50Z JopkeB 18060 /* Geraadpleegde bronnen */ datum 429296 wikitext text/x-wiki {{Index Schrijven}} '''Instructies''' zijn voorgeschreven handelingen die in een bepaalde volgorde uitgevoerd moeten worden. Ze worden gemaakt voor vele verschillende doelgroepen en doelen. Van technici tot consumenten. Van het gebruik van computerprogramma's en het in elkaar zetten van kasten tot het maken van gerechten (recepten), het aanleggen van een moestuin en het leren van een vreemde taal. Maar ook routebeschrijvingen en werkinstructies horen erbij. Ze kunnen kort of lang zijn, voornamelijk plaatjes bevatten of vooral tekst, en alles er tussenin. Ze kunnen geschreven zijn of als video de wereld rond gaan. Hier beperken we ons tot geschreven teksten met illustraties. Wikibooks bevat vele voorbeelden. == Aandachtspunten == Bij het schrijven van instructies zijn vele aandachtspunten: * Zie het hoofdstuk '''[[Schrijven/Schrijfproces|Schrijfproces]]''' voor de algemene aandachtspunten. Besteed daarnaast aandacht aan: * '''Wettelijke vereisten''' waaraan een handleiding of instructie moet voldoen (zie nationale wet- en regelgeving of EU-richtlijn). Vooral voor producenten en verkopers gelden strenge normen waaraan een handleiding moet voldoen, in het kader van hun {{Wp|productaansprakelijkheid}}. NB Dit geldt bijvoorbeeld ook voor hobbyisten die producten verkopen (zoals een thuiskok)! Onderzoek dat vantevoren. * '''Inhoudsopgave''', waarmee gebruikers snel kunnen navigeren. Met paginanummers in een gedrukte tekst en met weblinks naar de hoofdstukken en eventueel paragrafen in een digitaal document. * Een lijst met '''benodigde middelen''', zoals gereedschappen, onderdelen, ingrediënten, websites en/of programma's. Vermeld ook hoe je aan die benodigdheden komt, zoals een link naar de {{Wp|applicatie}} waar de instructie over gaat (te vaak gaat een schrijver ervan uit dat de lezer dat wel weet of vergeet dergelijke voor de hand liggende onderdelen). Zorg ervoor dat lezers zo min mogelijk zelf hoeven uit te zoeken en zich kunnen richten op de inhoud. * '''Opzet en lay-out''': ** Zorg voor een prettige lay-out, met een goed leesbaar lettertype en -grootte (ook zonder vergrootglas goed te lezen) en {{Wp|bladspiegel}}. Met een gemiddelde regelafstand (niet te dicht op elkaar, maar ook niet te ver uit elkaar) en een ruime marge in de kantlijnen (± 3 cm links en rechts). Aan de bovenkant komt een ruimere marge dan aan de onderkant van een pagina. Scheid de verschillende onderdelen met een of meer witregels. Scheid alinea's met één witregel van elkaar. Gebruik de gekozen lay-out het hele document door, dat zorgt voor rust. ** Werk met tussenkopjes zodat gebruikers sneller kunnen vinden wat zij zoeken. ** Een stapsgewijze opzet biedt vaak een beter toegankelijke instructie dan één grote brei aan tekst. Een gewone nummering kan volstaan, of begin elke alinea met Stap 1, Stap 2, etc. ** De juiste volgorde van instructies: leer je doelgroep eerst de basiskennis, gebruikte terminologie en basishandelingen. En beschrijf daarna pas moeilijker acties of acties voor gevorderden (die de basikennis al bezitten). * '''Taalgebruik''': ** Schrijf kort en krachtig, wees duidelijk en to-the-point, zonder overbodige uitweidingen. Geef alleen uitleg als dat nodig is. ** Schrijf in de {{Wp|gebiedende wijs}}, zeker in een stapsgewijze instructie. ** Schrijf in de taal van de beoogde gebruiker. Vermijd moeilijke woorden en vakterminologie in teksten voor eindgebruikers en beginnelingen (zoals consumenten), of leg die eerst kort uit. De uitleg kan via een link naar de betreffende Wikipedia-pagina, in de tekst tussen haakjes (), in een ingesprongen regel er onder, in de kantlijn (in blauw in plaats van zwart), in een voetnoot of in een apart hoofdstuk (als het om veel vaktermen gaat). Maar doe het wel consequent op dezelfde manier in het hele document. * De '''mate van gedetailleerdheid'''. Bied eerst de hoofdlijnen en ga dan pas in op details. Dat kan bijvoorbeeld door de details visueel te laten inspringen (de hoofdlijnen staan dan steeds links uitgelijnd en de regels met details beginnen iets naar rechts). * Stof voor beginnelingen èn voor wie al veel over het onderwerp weet en alleen de fijne kneepjes wil nalezen. * Veel '''voorbeelden en afbeeldingen''' die de tekst verduidelijken. ** Afbeeldingen, instructiefilmpjes en andere media kun je vinden in [[c:Main Page|Wikimedia Commons]]. In het [[Handboek Wikimedia Commons/Deel I Basis#Zoeken|Handboek - Zoeken]] staan aanwijzingen hoe je ze kunt vinden. ** Voor het zelf uploaden op Commons van afbeeldingen of andere media gelden regels, je mag ze bijvoorbeeld niet zomaar van internet plukken, zie [[Handboek_Wikimedia_Commons/Uploaden|Handboek - Uploaden]]. Zo kun je ook eigengemaakte media (zoals instructietekeningen of instructiefilmpjes) gebruiken in een Wikibook. ** De in het Commons-Handboek vermelde regels over auteursrechten gelden ook voor gedrukte boeken en websites buiten de Wikimedia-projecten. Wel kun je daarin media uit Commons gebruiken, mits je je aan de voorwaarden houdt (zoals vermelding van de maker, licentie en bron). Het kan je duur te staan komen als je zonder toestemming media van anderen gebruikt. Wel toegestaan is het opnemen van weblinks naar dergelijke media. * '''Risico's''' en hoe die zijn te voorkomen. Meld of er beschermingsmiddelen nodig zijn (zoals werkhandschoenen, gehoorbescherming, mondkapjes, veiligheidsbril, helm, kniebeschermers). Wijs er ook op hoe een product niet gebruikt mag worden en wat de consequenties zijn als dat toch gebeurt. Zet waarschuwingen in een omrand kader, zodat ze goed opvallen. * '''Contactgegevens''': Waar men terecht kan voor vragen. * Lijst met veelgebruikte '''afkortingen''' en hun betekenissen. * '''{{Wp|Index (boek)|Index}}''' (als het om een langere handleiding gaat): een lijst met trefwoorden met hun vindplaatsen (paginanummers of weblinks) in de handleiding, zodat gebruikers snel en gemakkelijk kunnen navigeren. Vergeet ook niet de laatste drie stappen van het [[Schrijven/Schrijfproces|Schrijfproces]] uit te voeren. Indien mogelijk: schakel een of meer proeflezers in, laat hen alle stappen van de handleiding in de praktijk testen en verwerk hun commentaar in de handleiding. == Onderhoud == Nadat een handleiding is gepubliceerd of uitgedeeld, kunnen er correcties of aanvullingen nodig zijn. In een digitale versie kunnen die gemakkelijker doorgevoerd worden doorgevoerd dan in een papieren versie. Aan gedrukte teksten wordt wel een {{Wp|erratum}} toegevoegd (of online gezet). Maar anders komt het toch neer op een verbeterde editie. Hieronder gaan we uit van een digitaal document. Na het publiceren van de handleiding of instructies, is het belangrijk dat ten minste één persoon als verantwoordelijke wordt benoemd voor het actueel houden ervan. Dat kan de schrijver zijn, maar ook iemand anders, bijvoorbeeld iemand die veel met het product werkt en/of de handleiding veel gebruikt. Het belangrijkste is, dat er aan gedacht wordt om een handleiding te verbeteren als daar aanleiding voor is. Daar gaat het al snel mis. Men komt er achter dat er iets veranderd of toegevoegd is aan het product (inlc. applicatie) waarmee men werkt of aan de werkwijze op de afdeling, dat er nog een extra toepassing is of dat er meer mogelijkheden zijn, en neemt die voor kennisgeving aan, zonder de klik te maken: dat moet ook in de handleiding worden aangepast. Daarom is het goed om instructies en handleidingen een keer per jaar kritisch door te nemen en te beoordelen of er wijzingen zijn geweest en aanpassingen nodig zijn. == Geraadpleegde bronnen == * [https://www.manualise.com/nl/handleiding-maken/instructie-schrijven/ Manualise: Instructie schrijven] (geraadpleegd op 29-8-2026) * [https://www.manualise.com/nl/handleiding-maken/ Manualise: Handleiding maken] (geraadpleegd op 29-8-2026) {{Sub}} 73ca7vu7o1ev4dz6ug2bko01c0zdon0