Van Idee tot Publicatie

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="nl">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikibooks</sitename>
    <dbname>nlwikibooks</dbname>
    <base>https://nl.wikibooks.org/wiki/Hoofdpagina</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.17</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Speciaal</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Overleg</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Gebruiker</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Overleg gebruiker</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikibooks</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Overleg Wikibooks</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Bestand</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Overleg bestand</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Overleg MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Sjabloon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Overleg sjabloon</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Help</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Overleg help</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Categorie</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Overleg categorie</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Transwiki</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Overleg transwiki</namespace>
      <namespace key="104" case="first-letter">Wikijunior</namespace>
      <namespace key="105" case="first-letter">Overleg Wikijunior</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Overleg module</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Van Idee tot Publicatie</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10643</id>
    <revision>
      <id>429307</id>
      <parentid>422108</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T12:01:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Enkele aanvullingen en correcties</comment>
      <origin>429307</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2369" sha1="s9kg650e0jdkg0h75ojfpca8wtkbzpo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{Bi}}&lt;/noinclude&gt;

Ideeën genoeg, maar hoe krijg ik ze op papier of hoe presenteer ik ze? Dat is al lastig genoeg, maar het wordt lastiger als je nog geen of weinig ideeën hebt. Dit boek wil een hulpmiddel zijn bij het oplossen van deze problemen. Wel gaat het daarbij uitdrukkelijk om wetenschappelijke publicaties. Voor journalistieke producten of romans gelden weer andere regels.

Veel mensen denken dat in tegenstelling tot dit soort producten een wetenschappelijke publicatie niet zo leesbaar behoeft te zijn. Dat is onzin. Ook bij dit soort publicaties gaat het er om de lezer in begrijpelijke taal uit te leggen wat je wilt zeggen. Maar aan wetenschappelijke teksten worden nog extra voorwaarden gesteld, die bij die andere publicaties in mindere mate of helemaal niet gelden.

Het schrijven van een werkstuk, een dissertatie, artikel, boek, onderzoeksrapport of beleidsnota, of het houden van een voordracht vergt voorbereiding. Een belangrijke punt bij de voorbereiding is het formuleren van een (voorlopige) probleemstelling. Het begrip is een vertaling van het Griekse woord thesis (θέσις) dat een intellectuele propositie betekent. Met de probleemstelling begint een vertoog of geschreven stuk. In de probleemstelling wordt het centrale argument van een vertoog of stuk aangegeven.

Het spreekt voor zich dat aan het begin van je werkzaamheden de probleemstelling alleen maar voorlopig zal zijn. In de loop van de voorbereidende werkzaamheden (literatuur verzamelen, bestuderen onderzoeksgegevens etc.) zal de probleemstelling aangepast moeten worden. Maar als het stuk eenmaal geschreven is, neemt de uiteindelijke probleemstelling een centrale plaats in.

== Inhoudsopgave ==
Zie het hoofdstuk '''[[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]'''

== Zie ook == 
* Wikibook [[:en:How to Write a Research Paper in History/Writing the paper|''How to Write a Researchpaper'']] (voor historici, maar ook nuttig voor anderen).

== Oproep ==
Deze tekst vormt de weerslag van mijn ervaringen met studenten en promovendi. Lezers worden opgeroepen teksten aan te vullen of te verbeteren.

&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color:Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
[[Categorie:Taal]]
&lt;/noinclude&gt;
{{Fase|4}}
{{Boek}}</text>
      <sha1>s9kg650e0jdkg0h75ojfpca8wtkbzpo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10644</id>
    <revision>
      <id>429308</id>
      <parentid>429306</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T12:03:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Start → Voorwerk</comment>
      <origin>429308</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2952" sha1="6ffgktprzh50unzmfia8gquvhqbd1oz" xml:space="preserve">'''INHOUDSOPGAVE'''&lt;br&gt;
# [[Van Idee tot Publicatie/Voorwerk|Voorwerk]]
# [[Van Idee tot Publicatie/Het literatuuronderzoek|Het literatuuronderzoek]] 
## [[Van Idee tot Publicatie/Soorten literatuur|Soorten literatuur]] 
### [[Van Idee tot Publicatie/Primaire literatuur|Primaire literatuur]] 
### [[Van Idee tot Publicatie/Secundaire literatuur|Secundaire literatuur]] 
#### [[Van Idee tot Publicatie/Primaire literatuur versus primaire bronnen|Primaire literatuur versus primaire bronnen]] 
### [[Van Idee tot Publicatie/Digitale publicaties|Digitale publicaties]] 
#### [[Van Idee tot Publicatie/Portabiliteit|Portabiliteit]] 
### [[Van Idee tot Publicatie/Verschillende soorten digitale documenten|Verschillende soorten digitale documenten]]
# [[Van Idee tot Publicatie/Opslag van gegevens|Opslag van gegevens]] 
## [[Van Idee tot Publicatie/Endnote versus RefWorks|Endnote versus RefWorks]] 
### [[Van Idee tot Publicatie/Annotatie|Annotatie]] 
#### [[Van Idee tot Publicatie/Noten|Noten]] 
# [[Van Idee tot Publicatie/De dataverzameling|De dataverzameling]] 
## [[Van Idee tot Publicatie/De opslag van de dataverzameling|De opslag van de dataverzameling]] 
### [[Van Idee tot Publicatie/Free Text Database|Free Text Database]] 
# [[Van Idee tot Publicatie/Het schrijven|Het schrijven]] 
## [[Van Idee tot Publicatie/De probleemstelling|De probleemstelling]] 
## [[Van Idee tot Publicatie/De structuur van een tekst|De structuur van een tekst]] 
### [[Van Idee tot Publicatie/Waarom een structuur?|Waarom een structuur?]] 
#### [[Van Idee tot Publicatie/Hoe ziet een structuur (outline) eruit?|Hoe ziet een structuur (''outline'') eruit?]] 
##### [[Van Idee tot Publicatie/Voorbeeld van een structuur|Voorbeeld van een structuur]] 
## [[Van Idee tot Publicatie/De opmaak|De opmaak]] 
### [[Van Idee tot Publicatie/Digitaal versus gedrukt|Digitaal versus gedrukt]] 
#### [[Van Idee tot Publicatie/Minimale eisen aan een digitale publicatie|Minimale eisen aan een digitale publicatie]] 
#### [[Van Idee tot Publicatie/Voordelen van de digitale publicatie|Voordelen van de digitale publicatie]] 
## [[Van Idee tot Publicatie/Plagiaat|Plagiaat]] 
### [[Van Idee tot Publicatie/Praktijkvoorbeelden plagiaat|Praktijkvoorbeelden plagiaat]] 
### [[Van Idee tot Publicatie/Nogmaals annotatie|Nogmaals annotatie]] 
## [[Van Idee tot Publicatie/De samenvatting of het abstract|De samenvatting of het abstract]] 
# [[Van Idee tot Publicatie/De publicatie|De publicatie]] 
## [[Van Idee tot Publicatie/Het document|Het document]] 
### [[Van Idee tot Publicatie/PDF|PDF]] 
### [[Van Idee tot Publicatie/XML|XML]] 
# [[Van Idee tot Publicatie/Literatuur en bronnen|Literatuur en bronnen]]
# [[Van Idee tot Publicatie/Auteurs|Auteurs]]


&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color:Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/Het literatuuronderzoek]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;
{{Sub}}</text>
      <sha1>6ffgktprzh50unzmfia8gquvhqbd1oz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>429355</id>
      <parentid>429308</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T06:31:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Evaluatie</comment>
      <origin>429355</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3002" sha1="7vexouzftmhuiy905i10v30us3i6mgc" xml:space="preserve">'''INHOUDSOPGAVE'''&lt;br&gt;
# [[Van Idee tot Publicatie/Voorwerk|Voorwerk]]
# [[Van Idee tot Publicatie/Het literatuuronderzoek|Het literatuuronderzoek]] 
## [[Van Idee tot Publicatie/Soorten literatuur|Soorten literatuur]] 
### [[Van Idee tot Publicatie/Primaire literatuur|Primaire literatuur]] 
### [[Van Idee tot Publicatie/Secundaire literatuur|Secundaire literatuur]] 
#### [[Van Idee tot Publicatie/Primaire literatuur versus primaire bronnen|Primaire literatuur versus primaire bronnen]] 
### [[Van Idee tot Publicatie/Digitale publicaties|Digitale publicaties]] 
#### [[Van Idee tot Publicatie/Portabiliteit|Portabiliteit]] 
### [[Van Idee tot Publicatie/Verschillende soorten digitale documenten|Verschillende soorten digitale documenten]]
# [[Van Idee tot Publicatie/Opslag van gegevens|Opslag van gegevens]] 
## [[Van Idee tot Publicatie/Endnote versus RefWorks|Endnote versus RefWorks]] 
### [[Van Idee tot Publicatie/Annotatie|Annotatie]] 
#### [[Van Idee tot Publicatie/Noten|Noten]] 
# [[Van Idee tot Publicatie/De dataverzameling|De dataverzameling]] 
## [[Van Idee tot Publicatie/De opslag van de dataverzameling|De opslag van de dataverzameling]] 
### [[Van Idee tot Publicatie/Free Text Database|Free Text Database]] 
# [[Van Idee tot Publicatie/Het schrijven|Het schrijven]] 
## [[Van Idee tot Publicatie/De probleemstelling|De probleemstelling]] 
## [[Van Idee tot Publicatie/De structuur van een tekst|De structuur van een tekst]] 
### [[Van Idee tot Publicatie/Waarom een structuur?|Waarom een structuur?]] 
#### [[Van Idee tot Publicatie/Hoe ziet een structuur (outline) eruit?|Hoe ziet een structuur (''outline'') eruit?]] 
##### [[Van Idee tot Publicatie/Voorbeeld van een structuur|Voorbeeld van een structuur]] 
## [[Van Idee tot Publicatie/De opmaak|De opmaak]] 
### [[Van Idee tot Publicatie/Digitaal versus gedrukt|Digitaal versus gedrukt]] 
#### [[Van Idee tot Publicatie/Minimale eisen aan een digitale publicatie|Minimale eisen aan een digitale publicatie]] 
#### [[Van Idee tot Publicatie/Voordelen van de digitale publicatie|Voordelen van de digitale publicatie]] 
## [[Van Idee tot Publicatie/Plagiaat|Plagiaat]] 
### [[Van Idee tot Publicatie/Praktijkvoorbeelden plagiaat|Praktijkvoorbeelden plagiaat]] 
### [[Van Idee tot Publicatie/Nogmaals annotatie|Nogmaals annotatie]] 
## [[Van Idee tot Publicatie/De samenvatting of het abstract|De samenvatting of het abstract]] 
# [[Van Idee tot Publicatie/De publicatie|De publicatie]] 
## [[Van Idee tot Publicatie/Het document|Het document]] 
### [[Van Idee tot Publicatie/PDF|PDF]] 
### [[Van Idee tot Publicatie/XML|XML]] 
# [[Van Idee tot Publicatie/Evaluatie|Evaluatie]] 
# [[Van Idee tot Publicatie/Literatuur en bronnen|Literatuur en bronnen]]
# [[Van Idee tot Publicatie/Auteurs|Auteurs]]

&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color:Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/Het literatuuronderzoek]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;
{{Sub}}</text>
      <sha1>7vexouzftmhuiy905i10v30us3i6mgc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>429356</id>
      <parentid>429355</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T06:32:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Correctie</comment>
      <origin>429356</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2987" sha1="cvpog39re1bp4vodhw5axdo6idd4z4d" xml:space="preserve">'''INHOUDSOPGAVE'''&lt;br&gt;
# [[Van Idee tot Publicatie/Voorwerk|Voorwerk]]
# [[Van Idee tot Publicatie/Het literatuuronderzoek|Het literatuuronderzoek]] 
## [[Van Idee tot Publicatie/Soorten literatuur|Soorten literatuur]] 
### [[Van Idee tot Publicatie/Primaire literatuur|Primaire literatuur]] 
### [[Van Idee tot Publicatie/Secundaire literatuur|Secundaire literatuur]] 
#### [[Van Idee tot Publicatie/Primaire literatuur versus primaire bronnen|Primaire literatuur versus primaire bronnen]] 
### [[Van Idee tot Publicatie/Digitale publicaties|Digitale publicaties]] 
#### [[Van Idee tot Publicatie/Portabiliteit|Portabiliteit]] 
### [[Van Idee tot Publicatie/Verschillende soorten digitale documenten|Verschillende soorten digitale documenten]]
# [[Van Idee tot Publicatie/Opslag van gegevens|Opslag van gegevens]] 
## [[Van Idee tot Publicatie/Endnote versus RefWorks|Endnote versus RefWorks]] 
### [[Van Idee tot Publicatie/Annotatie|Annotatie]] 
#### [[Van Idee tot Publicatie/Noten|Noten]] 
# [[Van Idee tot Publicatie/De dataverzameling|De dataverzameling]] 
## [[Van Idee tot Publicatie/De opslag van de dataverzameling|De opslag van de dataverzameling]] 
### [[Van Idee tot Publicatie/Free Text Database|Free Text Database]] 
# [[Van Idee tot Publicatie/Het schrijven|Het schrijven]] 
## [[Van Idee tot Publicatie/De probleemstelling|De probleemstelling]] 
## [[Van Idee tot Publicatie/De structuur van een tekst|De structuur van een tekst]] 
### [[Van Idee tot Publicatie/Waarom een structuur?|Waarom een structuur?]] 
#### [[Van Idee tot Publicatie/Hoe ziet een structuur (outline) eruit?|Hoe ziet een structuur (''outline'') eruit?]] 
##### [[Van Idee tot Publicatie/Voorbeeld van een structuur|Voorbeeld van een structuur]] 
## [[Van Idee tot Publicatie/De opmaak|De opmaak]] 
### [[Van Idee tot Publicatie/Digitaal versus gedrukt|Digitaal versus gedrukt]] 
#### [[Van Idee tot Publicatie/Minimale eisen aan een digitale publicatie|Minimale eisen aan een digitale publicatie]] 
#### [[Van Idee tot Publicatie/Voordelen van de digitale publicatie|Voordelen van de digitale publicatie]] 
## [[Van Idee tot Publicatie/Plagiaat|Plagiaat]] 
### [[Van Idee tot Publicatie/Praktijkvoorbeelden plagiaat|Praktijkvoorbeelden plagiaat]] 
### [[Van Idee tot Publicatie/Nogmaals annotatie|Nogmaals annotatie]] 
## [[Van Idee tot Publicatie/De samenvatting of het abstract|De samenvatting of het abstract]] 
# [[Van Idee tot Publicatie/De publicatie|De publicatie]] 
## [[Van Idee tot Publicatie/Het document|Het document]] 
### [[Van Idee tot Publicatie/PDF|PDF]] 
### [[Van Idee tot Publicatie/XML|XML]] 
# [[Van Idee tot Publicatie/Evaluatie|Evaluatie]] 
# [[Van Idee tot Publicatie/Literatuur en bronnen|Literatuur en bronnen]]
# [[Van Idee tot Publicatie/Auteurs|Auteurs]]

&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color:Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/Voorwerk]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;
{{Sub}}</text>
      <sha1>cvpog39re1bp4vodhw5axdo6idd4z4d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Van Idee tot Publicatie/Het literatuuronderzoek</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10645</id>
    <revision>
      <id>429314</id>
      <parentid>426135</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T15:21:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Meer literatuuronderzoek</comment>
      <origin>429314</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4515" sha1="39hghsqkqqf4yww06u4zdf1r2ubzuxm" xml:space="preserve">{| cellspacing=&quot;8&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;width:100%; clear:both; margin:0.5em auto; background-color:#FFFACD; color: black; border:2px solid #8888aa;&quot;
| style=&quot;border:none;&quot; | [[Afbeelding:Archaic head pushkin.jpg|64px|link=]]
| style=&quot;border:none;&quot; | '''&lt;span style=&quot;font-size: large;&quot;&gt;VEROUDERD!!&lt;/span&gt;'''
Dit hoofdstuk is verouderd en verdient een update. Er wordt teveel geleund op gedrukte informatie terwijl er inmiddels veel meer mogelijkheden via internet zijn. Pas daarom op om dit werk in een actuele cursus of leergang te gebruiken. Of pas het zelf aan!
|}
{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}

'''HET LITERATUURONDERZOEK'''&lt;br&gt;
Alvorens je kunt beginnen aan je eigen onderzoek om je stelling(en) te onderbouwen, moet je je op de hoogte stellen van publicaties die betrekking hebben op je onderzoeksterrein. Die publicaties vind je op diverse plaatsen. De meest gangbare daarvan zijn  wetenschappelijke bibliotheken. Tegenwoordig is het niet meer nodig om voor een eerste oriëntatie fysiek naar deze bibliotheken toe te gaan, omdat ze vrijwel allemaal beschikken over digitale catalogi die in de meeste gevallen online raadpleegbaar zijn. Denk er wel aan dat je bij sommige bibliotheken over een toegangscode moet beschikken of dat je alleen maar in de catalogus in kunt loggen door gebruik te maken van het netwerk van de desbetreffende instelling. Naast de gewone catalogi bieden veel bibliotheken tegenwoordig ook toegang tot gespecialiseerde literatuuroverzichten in gedigitaliseerde vorm (zie bijv. de lijst van de bibliotheek van de Erasmus Universiteit)[https://www.eur.nl/ub/nederlands/zoeken/elektronische_tijdschriften].

Tip: Gebruik {{Wp|WorldCat}} (rechtstreeks: [https://search.worldcat.org/nl Worldcat]) als bibliotheekcatalogus. Dit is een catalogus die bibliotheekcatalogi van over de hele wereld combineert, waaronder universiteitsbibliotheken, nationale bibliotheken en vele Nederlandse en Belgische bibliotheken.

Een nieuwe ontwikkeling is ook het project van ''Google'', waarin gedrukte boeken (geheel of gedeeltelijk) in digitale vorm worden weergegeven. Aangezien het desbetreffende boek niet alleen wordt weergegeven, maar ook verwijzingen bevat naar bibliotheken en verkooppunten is dit een handig hulpmiddel bij het onderzoek. Dit geldt nog meer omdat er vaak ook besprekingen worden bijgevoegd (die bijv. in ''JStor'' zijn te lezen). Zie hiervoor: Google[https://www.google.com/books?hl=nl]

Uiteraard kun je de titels die je vindt opschrijven op papier of kaartjes, maar het is raadzaam om al in deze fase deze gegevens direct op te slaan in een database. Voor dit doel zijn er tegenwoordig handige programma's op de markt. Bekende zijn de programma's Endnote of RefWorks.[https://www.endnote.com/][https://www.refworks.com/]

Het spreekt vanzelf dat je een belangrijk deel van die gevonden literatuur ook door moet nemen.

== Inhoudsopgave overige onderdelen Literatuuronderzoek ==
De overige onderdelen van dit hoofdstuk zijn:
# [[Van Idee tot Publicatie/Soorten literatuur|Soorten literatuur]] 
## [[Van Idee tot Publicatie/Primaire literatuur|Primaire literatuur]] 
## [[Van Idee tot Publicatie/Secundaire literatuur|Secundaire literatuur]] 
### [[Van Idee tot Publicatie/Primaire literatuur versus primaire bronnen|Primaire literatuur versus primaire bronnen]] 
## [[Van Idee tot Publicatie/Digitale publicaties|Digitale publicaties]] 
### [[Van Idee tot Publicatie/Portabiliteit|Portabiliteit]] 
## [[Van Idee tot Publicatie/Verschillende soorten digitale documenten|Verschillende soorten digitale documenten]]

== Zie ook ==
* [[Informatievoorziening/Informatieverzoeken_behandelen#Literatuuronderzoek|Literatuuronderzoek]] in het Wikibook Informatievoorziening
* [[Basisboek internet/Zoeken op internet|Zoeken op internet]] in het Wikibook Basisboek internet, ook voor het zoeken in catalogi en andere databanken

&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/Soorten literatuur]]''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Terug naar: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;

{{Te doen| Updaten/actualiseren, ook de sub-pagina's van dit hoofdstuk, zie [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]| [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 19 jan 2026 08:12 (CET) }}
{{Sub}}</text>
      <sha1>39hghsqkqqf4yww06u4zdf1r2ubzuxm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Van Idee tot Publicatie/Soorten literatuur</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10646</id>
    <revision>
      <id>429315</id>
      <parentid>409780</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T15:22:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}</comment>
      <origin>429315</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2170" sha1="36s0wgtywe6ynlwwdbpzs88s8ssbulq" xml:space="preserve">{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}
'''SOORTEN LITERATUUR'''&lt;br&gt;
De titels die zich het gemakkelijkst in een catalogus laten vinden zijn de zgn. boektitels. Dit zijn publicaties in boekvorm van een of meer schrijvers. Belangrijke informatie die je in ieder geval moet bewaren zijn de namen van de auteurs, de titel, het jaar en de plaats van uitgave. Veel catalogi bevatten ook andere informatie die nuttig kan zijn zoals bijv. {{ISBN|}}nummers, de uitgevers, een korte samenvatting of abstract en trefwoorden.

Lastiger wordt het met het vinden van kortere publicaties zoals bijv. stukken uit een bundel (dat is een verzameling die door een zgn. editor) bijeen zijn gebracht of artikelen in een tijdschrift. Hiervoor moet je gebruik maken van gespecialiseerde catalogi (tijdschriften catalogi) of zgn. bibliografieën of repertoria. Vroeger bestonden deze laatste publicaties slechts in boekvorm, maar tegenwoordig zijn het vaak per vakgebied verschillende databases die soms op CD of iets dergelijks worden aangeboden. Bekende namen zijn bijv. ''Historical Abstracts, Silverplatter, PubMed'' etc. Veel bibliotheken bieden trouwens weer vaak een ''online'' verbinding naar deze bronnen aan. De titels die je hierin vindt zijn gedrukte publicaties. Maar denk er bijvoorbeeld ook aan dat niet overal buiten Nederland academische dissertaties in gedrukte vorm verschijnen. Daarvoor heb je dan weer overzichten van Academische dissertaties nodig (bijv. voor de Ver. Staten of Groot-Brittannië). 

Uiteraard is het ook mogelijk dat er voor een bepaald vakgebied andere bronnen bestaan, maar ook hiervoor gelden regels van titelbeschrijving. Te denken valt aan geluid- of videobronnen, beleidsnotities, krantenartikelen, wetten en regelingen etc.


&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/Primaire literatuur]]''&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Terug naar: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;
{{Sub}}</text>
      <sha1>36s0wgtywe6ynlwwdbpzs88s8ssbulq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Van Idee tot Publicatie/Primaire literatuur</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10647</id>
    <revision>
      <id>429316</id>
      <parentid>409814</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T15:22:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}</comment>
      <origin>429316</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1175" sha1="5egg9y4xqmwh2efuksw16xlwcv5kxhv" xml:space="preserve">{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}
'''PRIMAIRE LITERATUUR'''

Onder primaire literatuur verstaan we literatuur die het directe resultaat is van eigen onderzoek door anderen. Dus bijv. een monografie, een dissertatie, een artikel in een tijdschrift of een hoofdstuk in een verzamelbundel (edition). Dit kunnen uiteraard op papier gedrukte werken zijn, maar langzamerhand komen er steeds meer digitale publicaties.

Daarnaast verstaan we onder primaire literatuur zgn. grijze publicaties en bijv. stukken op Internet (websites). Grijze publicaties zijn bijv. beleidsnotities van ambtenaren. Een belangrijke bron voor het vinden van grijze publicaties in  Nederland is de zoekmachine van ''surfnet''[https://search.surfnet.nl/selectSearchMode.do].


&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/Secundaire literatuur]]''&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Terug naar: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;
{{Sub}}</text>
      <sha1>5egg9y4xqmwh2efuksw16xlwcv5kxhv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Van Idee tot Publicatie/Secundaire literatuur</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10648</id>
    <revision>
      <id>429317</id>
      <parentid>409774</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T15:23:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}</comment>
      <origin>429317</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="938" sha1="tga7oz4pdk2490b4sx31kdzr8n7govn" xml:space="preserve">{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}
'''SECUNDAIRE LITERATUUR'''

Naast de primaire literatuur bestaat er ook secundaire literatuur. Dit is literatuur met een meer afgeleid karakter. Bijv. een literatuuroverzicht en een boekbespreking zijn allen secundair. We onderscheiden de volgende secundaire literatuur:

* Attenderingstijdschrift
* Bibliografie
* Catalogus
* Handboek (compendium)
* Jaarboek
* Literatuurgids
* Naslagwerk
* Overzichtsartikel(review)
* Referaattijdschrift
* Websites

&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/Primaire literatuur versus primaire bronnen]]''&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Terug naar: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;
{{Sub}}</text>
      <sha1>tga7oz4pdk2490b4sx31kdzr8n7govn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Van Idee tot Publicatie/Primaire literatuur versus primaire bronnen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10649</id>
    <revision>
      <id>429318</id>
      <parentid>409764</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T15:23:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}</comment>
      <origin>429318</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1592" sha1="no1tfa6q9wm4nakcohamc5qsf6g144b" xml:space="preserve">{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}
'''PRIMAIRE LITERATUUR VERSUS PRIMAIRE BRONNEN'''

Het begrip primaire en secundaire literatuur moet niet verward worden met primaire en secundaire bronnen in de geschiedwetenschap.  Primaire literatuur is, zoals we al eerder aangaven, het resultaat van eigen onderzoek, terwijl secundaire literatuur zich baseert op publicaties van anderen. Uiteraard is de grens tussen beide soorten vloeiend, omdat ook een onderzoeker gebruik zal maken van andere publicaties.

Bij historische bronnen is het verschil tussen primair en secundair veeleer gelegen in de afstand in tijd. Stukken die door tijdgenoten zijn gemaakt, zijn primaire bronnen. Een Middeleeuwse kroniek (die meestal begint in een ver verleden) heeft meestal een gedeelte dat duidelijk slaat op gebeurtenissen in de eigen tijd van de schrijver. Dat deel noemen we dan een primaire bron. Een secundaire bron is informatie die gebaseerd is op gegevens van een persoon die de gebeurtenis niet meer zelf heeft meegemaakt, maar die ontleent aan anderen. Een belangrijke doelstelling van het historisch onderzoek is dan ook het toetsen van de betrouwbaarheid van de gegevens.


&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/Digitale publicaties]]''&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Terug naar: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;
{{Sub}}</text>
      <sha1>no1tfa6q9wm4nakcohamc5qsf6g144b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Van Idee tot Publicatie/Digitale publicaties</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10650</id>
    <revision>
      <id>429319</id>
      <parentid>409844</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T15:24:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}</comment>
      <origin>429319</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1475" sha1="mrhz5ux57c9kwcgcs9c4cuj9n92auj7" xml:space="preserve">{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}
'''DIGITALE PUBLICATIES'''

Digitale publicaties zijn publicaties in de vorm van een digitaal document. Dat kunnen allereerst letterlijk kopieën van een reeds gedrukt document zijn. Er komen echter steeds meer documenten die niet primair in gedrukte vorm worden aangeboden. Daarbij kan men allereerst denken aan zgn. websites, maar ook aan elektronische boeken of artikelen. Sommige van deze documenten zijn opgemaakt voor specifieke leesapparaten (bijv. Mobipocket[https://www.mobipocket.com/en/HomePage/default.asp?Language=EN]).

Ten onrechte worden documenten die zijn vervaardigd met een specifiek tekstverwerkingsprogramma (bijv. ''Microsoft Word'', of ''Wordperfect'') ook wel als een digitaal document beschouwd. Letterlijk zijn ze dat natuurlijk wel, maar omdat ze slechts te raadplegen met de daarbij behorende ''software'' (en dus besturingsprogramma van de computer) zijn ze ongeschikt voor ruimere verspreiding en voor bewaring.

We zullen op dit probleem dieper ingaan in het stuk over ''portabiliteit''

&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/Portabiliteit]]''&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Terug naar: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;
{{Sub}}</text>
      <sha1>mrhz5ux57c9kwcgcs9c4cuj9n92auj7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Van Idee tot Publicatie/Portabiliteit</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10651</id>
    <revision>
      <id>429320</id>
      <parentid>409845</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T15:24:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}</comment>
      <origin>429320</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1840" sha1="oibwj13nb7h2ceketfl6neru2w69ons" xml:space="preserve">{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}
'''PORTABILITEIT'''

Tegen de regel dat stukken min of meer onafhankelijk van een programma of een besturingssysteem te lezen moet zijn, wordt in de praktijk vaak gezondigd (zie vorige paragraaf). Daarom is het noodzakelijk dat een digitaal document op verschillende apparaten met verschillende besturingssystemen zichtbaar gemaakt kan worden.

Een document dat geschreven is met een gangbare tekstverwerker is dat niet. Dat programma is er allereerst op gericht om tekst en andere inhoud van het document zo goed mogelijk via een drukker zichtbaar te maken (let wel deze opmerking doet niets tekort aan de praktische waarde van een tekstverwerkingsprogramma). Maar zelfs binnen hetzelfde besturingssysteem is er al sprake van conversie problemen tussen elkaar opvolgende versies van een specifiek programma, laat staan tussen documenten die in één programma zijn gemaakt, maar die gelezen of bewerkt moeten worden in een ander programma.

Zoals bij andere fasen in de ontwikkeling van de computer en de digitalisering bestaat er ook bij documenten de noodzaak tot standaardisering. Een digitaal document behoudt slechts zijn waarde als het op verschillende apparaten en met verschillende systemen zichtbaar gemaakt kan worden.

Zie ook: Standaarden voor Digitale Documenten [https://www.surfnet.nl/innovatie/afgesloten/premium/rapport/standaarden.html]


&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/Verschillende soorten digitale documenten]]''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Terug naar: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;
{{Sub}}</text>
      <sha1>oibwj13nb7h2ceketfl6neru2w69ons</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Van Idee tot Publicatie/Verschillende soorten digitale documenten</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10652</id>
    <revision>
      <id>429321</id>
      <parentid>409860</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T15:25:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}</comment>
      <origin>429321</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1233" sha1="47m4pvg74w7pcdcv9kly86wv8z2q9y8" xml:space="preserve">{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}
'''VERSCHILLENDE SOORTEN DIGITALE DOCUMENTEN'''

Zoals we al in het stuk over portabiliteit konden lezen, is het de bedoeling van een digitaal of elektronisch document dat het min of meer onafhankelijk van een besturingssysteem en een tekstverwerkingsprogramma zichtbaar valt te maken op het scherm (of een ander elektronisch medium). Een digitaal of elektronisch document biedt veel voordelen boven een traditionele publicatie op papier.

* Het is gemakkelijker om in de tekst te zoeken. Voor het zoeken in een papieren document moet òf de gehele tekst worden gelezen, òf er moet gebruik worden gemaakt van hulpmiddelen zoals bijvoorbeeld een index.
* De verspreiding van een digitaal document is aanzienlijk gemakkelijker en goedkoper dan bij een papieren document.


&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/Opslag van gegevens]]''&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Terug naar: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;
{{Sub}}</text>
      <sha1>47m4pvg74w7pcdcv9kly86wv8z2q9y8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Van Idee tot Publicatie/Opslag van gegevens</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10653</id>
    <revision>
      <id>429322</id>
      <parentid>409825</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T15:25:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}</comment>
      <origin>429322</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2538" sha1="85937cmsgteqjcelyweg9axu5yvo7hx" xml:space="preserve">{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}
'''DE OPSLAG VAN DE ONDERZOEKSGEGEVENS'''

Uiteraard is het mogelijk om de titels die je vindt op systeemkaartjes vast te leggen, maar erg praktisch is dit niet. Allereerst moet je dan de gegevens nauwkeurig overnemen en moeten de kaartjes worden gesorteerd, maar ook later moet je die gegevens dan weer overnemen op het moment dat je gaat schrijven.

Veel gemakkelijker is het om gebruik te maken van databaseprogramma's die speciaal voor dit doel zijn ontworpen. Op Nederlandse universiteiten zijn dat een tweetal n.l.: ''Endnote''[https://www.endnote.com/] en ''RefWorks''[https://www.refworks.com/]. Beide programma's hebben een groot aantal voordelen zoals:
# De mogelijkheid om titels rechtstreeks uit catalogi van bibliotheken te downloaden. Het risico van verschrijving is dan afwezig.
# De mogelijkheid om tijdens het schrijven van je stuk regelmatig de database te raadplegen en de titels direct in de tekst op te slaan (dit gebeurt meestal in verkorte vorm, hetgeen de mogelijkheid biedt om, afhankelijk van de stijl van annotatie, de annotatie en de lijst van gebruikte literatuur in één keer te bewerken).
## Ordening van de gegevens wordt door het programma zelf gedaan. Je hoeft daaraan dan ook geen tijd te besteden.

Endnote en RefWorks verschillen overigens wel van elkaar (hoewel het niet moeilijk is gegevens uit het ene programma in het andere over te nemen). Het grootste verschil tussen beide programma's is dat Endnote een zelfstandig programma is dat op je eigen computer staat (en dat geldt ook voor de gegevens die er in zijn opgeslagen), terwijl RefWorks een programma is dat op een centrale server staat (waarop ook je gegevens worden opgeslagen). De voor- en nadelen van beide programma's spreken voor zich. In het eerste geval heb je je eigen computer nodig om je gegevens te kunnen benaderen, terwijl dat bij RefWorks vanaf elke computer die een browser-programma bezit (en die via het universitaire netwerk op Internet kan; waarover later meer) mogelijk is. Het risico van het verlies van je gegevens is dus in het laatste geval veel minder.

&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color:Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/Endnote versus RefWorks]]''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color:Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Terug naar: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;
{{Sub}}</text>
      <sha1>85937cmsgteqjcelyweg9axu5yvo7hx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Van Idee tot Publicatie/Endnote versus RefWorks</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10654</id>
    <revision>
      <id>429323</id>
      <parentid>406509</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T15:25:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}</comment>
      <origin>429323</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1917" sha1="otimvo0y7fa1q4qb3hsjypoocqma5uz" xml:space="preserve">{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}
'''ENDNOTE VERSUS REFWORKS'''

''Endnote'' en ''RefWorks'' zijn niet de enige programma's die de mogelijkheid bieden om referenties van literatuur (maar ook ander soort bronnenmateriaal) op te slaan en later te gebruiken bij het samenstellen van de eigen publicatie. Ze zijn echter wel wijdverbreid en bezitten allebei een hoge mate van gebruikersgemak. Zo bieden ze beiden de mogelijkheid om direct toegang te krijgen tot zeer veel catalogi van bibliotheken en vervolgens de gegevens die men daar vindt snel over te nemen in de eigen database.

Het grote verschil tussen beiden is de plaats waar het programma en uw bestanden zich bevinden. Het Endnote programma moet op de eigen computer worden geïnstalleerd en de database bestanden worden dan in principe ook op de eigen computer geplaatst (dat kan uiteraard ook op een server zijn in het eigen netwerk). RefWorks daarentegen draait op een server elders en daar worden uw bestanden ook opgeslagen. Je kunt er dus met elke computer die beschikt over een webbrowser programma mee werken, dus ook een computer in een bibliotheek bijvoorbeeld. Wel moet je internetverbinding niet al te langzaam zijn (dus liefst geen telefonische modemverbinding).

Als je eigen instelling over een licentie beschikt die je kosteloos kunt gebruiken, moet je uiteraard wel een beveiligde verbinding (''VPN'') opzetten als je niet werkt op het intranet van de eigen instelling. Dit geldt uiteraard niet als je een jaar licentie aanschaft.

&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: black; background-color:Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/Annotatie]]''&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: black; background-color:Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Terug naar: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;
{{Sub}}</text>
      <sha1>otimvo0y7fa1q4qb3hsjypoocqma5uz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Van Idee tot Publicatie/Annotatie</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10655</id>
    <revision>
      <id>429324</id>
      <parentid>409754</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T15:26:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}</comment>
      <origin>429324</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1884" sha1="i3uqfhh0u8v8dfaadjro9xw4wpn5yce" xml:space="preserve">{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}
'''ANNOTATIE'''

Ter vermijding van plagiaat is het gebruikelijk om de vindplaats van gegevens die aan anderen zijn ontleend nauwkeurig te vermelden in de eigen publicaties. Dit gebeurt allereerst door het opnemen van een lijst van de gebruikte literatuur of andere bronnen. Daarnaast moet een lezer echter door middel van aanduidingen in de tekst kunnen vinden waarop je je uitspraak of aanhaling baseert. We noemen dit de ''annotatie''. Het annoteren is aan regels gebonden en dient in ieder geval consequent te worden toegepast. Veel tijdschriften of uitgevers hanteren eigen regels. Gelukkig hebben de zojuist genoemde programma's zoals Endnote en RefWorks de mogelijkheid om probleemloos de door jou gewenst annotatiestijl aan te passen.

Bij eigen publicaties zoals een boek, dissertatie of een paper mag je uiteraard zelf de annotatie stijl kiezen. Daarbij dien je je echter wel te realiseren dat de in sociaal-wetenschappelijke of bêta wetenschappen gebruikelijke stijl van zgn. in-text references (waarbij de noten als tekst tussen haakjes in de feitelijke tekst worden opgenomen) de leesbaarheid van de tekst vaak niet erg ten goede komt. Voor conferentiepapers kan het er mee door, maar bij een boek is het niet aan te raden. Trouwens bij een digitale publicatie (waarover direct meer) is het helemaal uit den boze, omdat de lezer zelf in staat is om door een druk op het toetsenbord bij de zgn. link naar je noot te komen.

&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/Noten]]''&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Terug naar: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;
{{Sub}}</text>
      <sha1>i3uqfhh0u8v8dfaadjro9xw4wpn5yce</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Van Idee tot Publicatie/Noten</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10656</id>
    <revision>
      <id>429325</id>
      <parentid>409777</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T15:26:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}</comment>
      <origin>429325</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2425" sha1="6a7moa25wkj6ie2teegkeme57fc43ck" xml:space="preserve">{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}
'''NOTEN'''

In grote lijnen maken we onderscheid tussen de annotatie in resp. voetnoten of eindnoten en de zgn. noten in de tekst. In de humaniora worden de eerste twee soorten meestal toegepast, hoewel ze ook in andere wetenschapsgebieden voorkomen. Omdat ze gemakkelijk te volgen zijn door de lezer, stoort het lezen van de tekst veel minder dan de tweede soort. De lezer wordt namelijk niet voortdurend lastig gevallen met gegevens tussen haakjes. Als hij/zij nieuwsgierig is naar de achterliggende noot, kijkt hij onder aan de bladzijde of aan het einde van het hoofdstuk.

De voet-, resp. eindnoot wordt aangegeven door een cijfer dat iets hoger dan de regel staat (subscript) en verwijst naar de noot aan het einde van de pagina, resp. van de gehele tekst. In een elektronische of digitale tekst is het zoeken nog eenvoudiger omdat het cijfer ook een directe link bevat naar die noot. Al lezende hoeft men maar met de muis op het cijfer te klikken en men komt waar men wil zijn.

Omdat ze vroeger lastig waren voor de schrijver (zeker toen manuscripten nog getypt werden)  om te produceren, heeft men gezocht naar andere methoden. Die werden gevonden in de citaties binnen de tekst. Dit is een methode die gangbaar is in de bêta en gamma wetenschappen. Deze methode komt er in grote lijnen op neer dat de noot in verkorte vorm tussen haakjes in de tekst staat en dat die weer verwijst naar een literatuurlijst, waarin de volledige gegevens zijn opgenomen. Er bestaan daarvoor twee varianten: het MLA (''Modern Language Association'') en het APA (''American Psychological Association'') systeem. In het bijzonder dit laatste wordt in de sociale wetenschappen veelvuldig toegepast (voor een overzicht van de belangrijkste citeerstijlen. Echt goed leesbaar wordt de tekst door deze methode vaak niet, omdat zinnen voortdurend onderbroken worden door de annotatie.

Zie ook: Citeerstijlen[https://www.eur.nl/plagiaat/vuistregels/bronvermelding/citeerstijlen/]


&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/De dataverzameling]]''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Terug naar: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;
{{Sub}}</text>
      <sha1>6a7moa25wkj6ie2teegkeme57fc43ck</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Van Idee tot Publicatie/De dataverzameling</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10657</id>
    <revision>
      <id>429326</id>
      <parentid>409771</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T15:26:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}</comment>
      <origin>429326</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1045" sha1="gbd1bsb0e5vg2djhzvdojybh3bx5t80" xml:space="preserve">{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}
'''DE DATAVERZAMELING'''

Hoewel het verzamelen en lezen van literatuur een belangrijk onderdeel uitmaakt van wetenschappelijk onderzoek, gaat het bij de voorbereiding van een publicatie ook om andere onderzoeksgegevens. Archiefonderzoek, veldonderzoek, enquêtes, interviews leveren uiteindelijk onderzoeksgegevens op die ooit moeten worden verwerkt in de publicatie.  En zelfs als je gebruik maakt van onderzoeksgegevens die door anderen zijn verzameld, dan heeft het zin om die gegevens zodanig op te slaan dat ze gemakkelijk toegankelijk zijn bij het schrijfproces.

&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/De opslag van de dataverzameling]]''&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Terug naar: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;
{{Sub}}</text>
      <sha1>gbd1bsb0e5vg2djhzvdojybh3bx5t80</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Van Idee tot Publicatie/De opslag van de dataverzameling</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10658</id>
    <revision>
      <id>429327</id>
      <parentid>406521</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T15:26:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}</comment>
      <origin>429327</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2218" sha1="obhnw8b3ouumcvy5eutpmdd3i7q329g" xml:space="preserve">{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}
'''DE OPSLAG VAN DE DATAVERZAMELING'''

Gegevens die tijdens het onderzoek worden verzameld, lenen zich uiteraard niet voor opslag in de hierboven genoemde databases. Programma's als Endnote of RefWorks zijn ontworpen voor de opslag van gegevens uit literatuur.

Ook voor onderzoeksgegevens geldt dat men ze op kaartjes, papieren vellen en zelfs in een bestand van een tekstverwerking programma kan opslaan, maar dat tot veel problemen leidt tijdens het proces van analyse, resp. schrijven van de uiteindelijke tekst. Ook voor dit soort gegevens biedt de digitale opslag duidelijk voordelen.

Als het om bewerken en verkrijgen van numerieke gegevens gaat, is het programma ''SPSS'' een belangrijk hulpmiddel. Wel dient men te beseffen dat dit vooral geldt voor de analytische fase van het onderzoek. De resultaten moeten toch afzonderlijk bewaard. Dat geldt ook voor eenvoudiger bewerkingen met behulp van een ''spreadsheet'' programma.

De uitkomsten van de bewerkingen (bijv. tabellen en grafieken met hun beschrijvingen) kunnen daarom het beste ook een plaats krijgen in een database. Die database biedt straks bij het schrijven het voordeel dat het op- en terugzoeken van de resultaten sneller en gemakkelijker gaat.

Eenzelfde soort opmerking geldt voor allerlei soort tekstuele gegevens of afbeeldingen. Ook die moeten opgeborgen worden in een database om straks bij het schrijven snel weer te voorschijn te halen.

De traditionele databases met velden die een verschillende maar van te voren vastgestelde veldlengte en kenmerken (numeriek, datum etc.) lenen zich voor dit doel niet erg. Het beste gebruikt je een zgn. free text database programma. Dat is een programma dat weliswaar ook zgn. records bevat, maar die echter veel minder gestructureerd zijn.

&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: black; background-color:Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/Free Text Database]]''&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: black; background-color:Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Terug naar: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;
{{Sub}}</text>
      <sha1>obhnw8b3ouumcvy5eutpmdd3i7q329g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Van Idee tot Publicatie/Free Text Database</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10659</id>
    <revision>
      <id>429328</id>
      <parentid>409812</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T15:27:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}</comment>
      <origin>429328</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1558" sha1="6rr051z45wr4r836mdcnp0huo2ian9v" xml:space="preserve">{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}
'''FREE TEXT DATABASE'''

Er bestaan verschillende soorten van dit soort programma's zoals ''Asksam''[https://www.asksam.com/], ''Personal Knowbase''[https://www.bitsmithsoft.com/] of ''Treepad Safe''[https://www.treepad.com/treepadsafe/]. Ze hebben gemeen dat ze een min of meer eenvoudige tekstverwerkingsprogramma bezitten en dat ze in meerdere of mindere mate ook andere informatie  (afbeeldingen, of grafieken bijvoorbeeld) op kunnen slaan. Asksam heeft zelfs de mogelijkheid om tekstbestanden uit een groot aantal andere programma's te kunnen importeren.

Evenals hun 'grote broers', de encyclopedie achtige programma's die op servers draaien (denk bijv. aan Wikipedia teksten), bezitten ze ook de mogelijkheid om met behulp van links en andere markeringen andere informatie snel zichtbaar te kunnen maken.

Zoeken in dit soort database bestanden met informatie is meestal tamelijk eenvoudig. Met behulp van booleaanse  zoektermen kunnen afzonderlijke stukken of stukken in combinatie snel zichtbaar worden gemaakt. Je hoeft al je aantekeningen dus niet te ordenen of van een index te voorzien.


&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/Het schrijven]]''&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Terug naar: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;
{{Sub}}</text>
      <sha1>6rr051z45wr4r836mdcnp0huo2ian9v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Van Idee tot Publicatie/Het schrijven</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10660</id>
    <revision>
      <id>429329</id>
      <parentid>409823</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T15:27:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}</comment>
      <origin>429329</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1605" sha1="i9lwrdbxo2mkr32c1xzpa9yf1v2zoth" xml:space="preserve">{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}
'''HET SCHRIJVEN'''

Over het schrijfproces bestaat een grote hoeveelheid informatie. Er zijn niet alleen veel boeken en artikelen, maar er bestaan ook talloze websites die ingaan op de problemen bij het schrijven van een tekst.

Gemakshalve wordt hier verwezen naar de website van de Universiteit Groningen, die zeer veel informatie biedt. Op deze website worden niet slechts vele tips aangereikt, maar wordt ook verwezen naar literatuur en naar relevante websites elders.

Ook voor het Angelsaksische taalgebied bestaan er dergelijke websites, die zeker als men een Engelstalige publicatie voorbereidt de moeite waard zijn om eens te bezoeken. Een goed voorbeeld is het Wikibook ''Rethoric and Composition''[https://en.wikibooks.org/wiki/Rhetoric_and_Composition].

Zie ook: 
* Problemen bij het schrijven van een scriptie[https://www.leidenuniv.nl/ics/sz/so/scriptie.html]
* Hulp bij het schrijven[https://www.uvt.nl/diensten/bibliotheek/collecties/scriptieschrijven.html]
* Online forum communicatieve vaardigheden[https://www.rug.nl/noordster/overDezeSite/index]
* Advice on Academic Writing[https://www.utoronto.ca/writing/advise.html]


&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/De probleemstelling]]''&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Terug naar: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;
{{Sub}}</text>
      <sha1>i9lwrdbxo2mkr32c1xzpa9yf1v2zoth</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Van Idee tot Publicatie/De probleemstelling</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10661</id>
    <revision>
      <id>429330</id>
      <parentid>406494</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T15:27:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}</comment>
      <origin>429330</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1138" sha1="osz5qtpbf4c2vhym18td3xbdl4sy4ag" xml:space="preserve">{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}
'''DE PROBLEEMSTELLING'''

De probleemstelling vormt een centraal onderdeel van het werkstuk. Deze centrale vraag moet vervolgens in de loop van het stuk beantwoord worden. Een goede probleemstelling bevat meestal een vraagstelling en een doelstelling. In de vraagstelling komen de vragen die je wilt beantwoorden aan de orde en in de doelstelling wordt aangegeven met welk doel deze vragen worden opgeworpen en vervolgens beantwoord.

Voor de valkuilen bij het formuleren en de plaatsing van de probleemstelling wordt verwezen naar: ''het formuleren van een probleemstelling''[https://www.rug.nl/noordster/schriftelijkevaardigheden/voorstudenten/invalshoekProbleemstelling]

&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: black; background-color:Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/De structuur van een tekst]]''&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: black; background-color:Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Terug naar: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;
{{Sub}}</text>
      <sha1>osz5qtpbf4c2vhym18td3xbdl4sy4ag</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Van Idee tot Publicatie/De structuur van een tekst</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10677</id>
    <revision>
      <id>429331</id>
      <parentid>409826</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T15:27:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}</comment>
      <origin>429331</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1491" sha1="5jf8lqmu8mxvvkn5hgu2rrk8rr6yh6t" xml:space="preserve">{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}
'''DE STRUCTUUR VAN EEN TEKST'''

Hoewel een wetenschappelijke verhandeling iets anders is dan een journalistiek werkstuk, verdient het toch aanbeveling om de lezer het lezen van het betoog niet al te lastig te maken. Het is immers absoluut eigenbelang dat lezers jouw betoog gemakkelijk kunnen volgen.

De leesbaarheid van een stuk wordt allereerst verhoogd met behulp van stijl en woordgebruik. Over deze zaken zal ik hier niet uitweiden. Er bestaan handleidingen en cursussen voor (zie hiervoor ook onder [[Van Idee tot Publicatie/Literatuur en bronnen]])

Daarnaast dien je te beseffen dat ook de structuur van het betoog en niet te vergeten de opmaak bijdraagt aan de leesbaarheid van het stuk.

Belangrijke onderdelen van de structuur zijn de probleemstelling die zich aan het begin van het stuk (de inleiding) moet bevinden en de samenvatting en conclusies waarmee het gehele stuk eindigt. Denk er aan dat publicaties in de bèta wetenschappen meestal juist beginnen met de samenvatting, nog vóór de probleemstelling.

&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/Waarom een structuur?]]''&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Terug naar: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;
{{Sub}}</text>
      <sha1>5jf8lqmu8mxvvkn5hgu2rrk8rr6yh6t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Van Idee tot Publicatie/Waarom een structuur?</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10683</id>
    <revision>
      <id>429332</id>
      <parentid>409841</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T15:28:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}</comment>
      <origin>429332</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="861" sha1="4znxa4p463ml6oczn7uhsr10n3e7czr" xml:space="preserve">{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}
'''WAAROM EEN STRUCTUUR'''

* Een structuur (of ''outline'' zoals hij in tekstverwerkingsprogramma's ook wel wordt genoemd) helpt in de eerste plaats bij het schrijfproces;
* zorgt ervoor dat je gedachten behoorlijk kunt ordenen;
* verschaft tegelijkertijd een logische en ordelijke indeling aan de lezer;
* geeft ook de relatie tussen de verschillende gedachten duidelijk aan.


&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/Hoe ziet een structuur (outline) eruit?]]''&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Terug naar: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;
{{Sub}}</text>
      <sha1>4znxa4p463ml6oczn7uhsr10n3e7czr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Van Idee tot Publicatie/Hoe ziet een structuur (outline) eruit?</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10686</id>
    <revision>
      <id>429333</id>
      <parentid>409762</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T15:28:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}</comment>
      <origin>429333</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1613" sha1="91kgjbf0ahfqew3muo73qdr73ftj8v0" xml:space="preserve">{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}
'''HOE ZIET EEN STRUCTUUR ERUIT?'''

De gebruikelijke methode om structuur in een manuscript aan te brengen is met behulp van kopjes. Kopjes vormen als het ware, de visueel ook onderscheiden, onderdelen van een tekst (het geraamte). Hoewel het theoretisch mogelijk is om kopjes op een groot aantal niveaus toe te passen, is dit niet erg aanbevelenswaardig. De kopjes vind je bij een wat langer manuscript ook weer terug in de inhoudsopgave (waar er dan een paginanummer aan toe is gevoegd).

Visualisering gebeurt meestal op twee manieren: met behulp van een verschillende opmaak en/of met cijfers.

Het verdient aanbeveling om het niveau van de kopjes te beperken tot drie. Dit komt de leesbaarheid ten goede, maar is ook voor de auteur gemakkelijker te hanteren. Alleen in de bèta wetenschappen wordt soms met meer niveaus gewerkt, maar dan gebruikt men wel cijfers (dus 1, 1.1, 1.1.1 etc.). Denk er wel aan dat als men cijfers gebruikt het laatste cijfer nooit een punt krijgt.

In het algemeen is het echter beter om het gebruik van cijfers te beperken tot de hoofdstukken en de andere kopjes in de tekst niet van een cijfer te voorzien.

&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/Voorbeeld van een structuur]]''&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Terug naar: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;
{{Sub}}</text>
      <sha1>91kgjbf0ahfqew3muo73qdr73ftj8v0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Van Idee tot Publicatie/Voorbeeld van een structuur</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10687</id>
    <revision>
      <id>429334</id>
      <parentid>409809</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T15:29:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}</comment>
      <origin>429334</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="586" sha1="ttq8tq4vnd0ul6zubdi5amx17u9nv1k" xml:space="preserve">{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}
'''EEN VOORBEELD VAN EEN STRUCTUUR'''

Zie bijvoorbeeld de [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave van dit Wikibook]].


&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/De opmaak]]''&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Terug naar: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;
{{Sub}}</text>
      <sha1>ttq8tq4vnd0ul6zubdi5amx17u9nv1k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Van Idee tot Publicatie/De opmaak</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10688</id>
    <revision>
      <id>429335</id>
      <parentid>409753</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T15:29:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}</comment>
      <origin>429335</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1947" sha1="88w4rxcb9g3h1cb3rp7yhy2l7u4rpu5" xml:space="preserve">{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}
'''DE OPMAAK'''

Veel mensen hebben bij het schrijven van een tekst nog in hun hoofd dat die tekst eens gedrukt zal worden en vervolgens vermenigvuldigd en verspreid. Omdat drukken en verspreiden tot voor kort zeer gespecialiseerd werk was, bekommerden de meeste schrijvers zich nauwelijks om de opmaak van hun tekst (hoewel een slordig getypt manuscript tot grote irritaties bij de bewerkers konden leiden). Zolang de tekst zelf maar goed was, was het verder aan de drukker en de vormgever om er een behoorlijke uitgave van te maken. Wel werd de schrijver dan achteraf nog vaak met zijn verzuim geconfronteerd bij het corrigeren van de drukproeven. Het corrigeren van drukproeven was daarom vaak niet eenvoudig. 

De opmaak van een tekst bleef echter een zaak van de drukker en de uitgever, zolang er met de hand werd geschreven of op een typemachine. Door de ontwikkeling van de pc is aan die situatie inmiddels een einde gekomen. Inmiddels is de grens tussen een formeel gedrukt document en een document dat met een drukker (printer) die verbonden is met een computer is vervaardigd, veel vloeiender geworden. Steeds meer worden schrijvers ook zelf vormgevers en drukkers.

Deze ontwikkeling stelt reeds minimale eisen aan de schrijver met betrekking tot de kennis van de opmaak en de vormgeving.  Die eis is echter nog dwingender als het manuscript direct in digitale vorm wordt geplaatst op een website of wordt gearchiveerd in een zgn. ''Repository''[https://repub.eur.nl/].

&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/Digitaal versus gedrukt]]''&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Terug naar: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;
{{Sub}}</text>
      <sha1>88w4rxcb9g3h1cb3rp7yhy2l7u4rpu5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Van Idee tot Publicatie/Digitaal versus gedrukt</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10689</id>
    <revision>
      <id>429336</id>
      <parentid>409748</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T15:30:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}</comment>
      <origin>429336</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1277" sha1="f2hqgais9jymn8h1excw4572xrogq3c" xml:space="preserve">{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}
'''DIGITAAL VERSUS GEDRUKT'''

Omdat een digitaal document nu eenmaal op een ander medium zichtbaar wordt gemaakt als een gedrukt document, is het zaak om een paar belangrijke verschillen in het oog te houden. Vaak zie je dat auteurs gewoon een kopie van een gedrukte uitgave archiveren op Internet. Dat is misschien nog begrijpelijk als dat document eerst weer wordt afgedrukt op papier en eerst dan gelezen. Maar voor een eerste of snelle raadpleging is dat weinig doelmatig. Bovendien gaan steeds meer mensen er toe over om de omslachtige weg van het afdrukken achterwege te laten en een document direct op het scherm zichtbaar te maken.

Daarom zal in het volgende stuk de belangrijkste punten die het verschil tussen prettig lezen op het scherm versus lezen op papier aan de orde komen.

&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/Minimale eisen aan een digitale publicatie]]''&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Terug naar: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;
{{Sub}}</text>
      <sha1>f2hqgais9jymn8h1excw4572xrogq3c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Van Idee tot Publicatie/Minimale eisen aan een digitale publicatie</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10691</id>
    <revision>
      <id>429337</id>
      <parentid>409789</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T15:30:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}</comment>
      <origin>429337</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1937" sha1="h8d1y23jks6g56e39k374xilz8jx345" xml:space="preserve">{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}
'''MINIMALE EISEN AAN EEN DIGITALE PUBLICATIE'''

Terwijl bij het vervaardigen van een op papier afgedrukte publicatie veelal wordt uitgegaan van het A4 formaat, is dat voor een digitale publicatie niet verstandig. De meeste computer schermen kunnen het A4 formaat niet volledig tonen, zodat een lezer voortdurend moet scrollen om de volledige bladzijde te kunnen lezen. Het is daarom verstandig om voor een digitale publicatie een ander formaat aan te houden, bijv. 12,2 x 14,9 en de kantlijnen (zowel links en rechts als boven en beneden) aanzienlijk kleiner te maken.

Helaas is veelal het standaard lettertype dat op tekstverwerkingsprogramma's wordt gebruikt de Times Roman. Dit is een lettertype dat als gevolg van zijn vele uitsteeksel (in drukkers termen schreef of serif) een rommelig beeld geeft. Dat is al het geval op papier, maar zeker op het scherm. Kies daarom een letter met weinig of schreef, bijv. Gill of Verdana. Er bestaan hele discussie op Internet over het al of niet gebruiken van schreefloze of schreefletters (serif versus sans-serif). Opvallend is dat Amerikaanse publicisten vaker serif prefereren, terwijl in Europa sans-serif gebruikelijker is.

En, kies tenslotte een lettertype dat niet al te klein is. Elf punt is goed en oudere lezers zullen het op prijs stellen als je de 12 punt letter gebruikt. Dat daardoor de tekst wat langer wordt, is niet erg want als je hem af wilt drukken kies je gewoon even een kleinere letter.


&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/Voordelen van de digitale publicatie]]''&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Terug naar: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;
{{Sub}}</text>
      <sha1>h8d1y23jks6g56e39k374xilz8jx345</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Van Idee tot Publicatie/Voordelen van de digitale publicatie</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10693</id>
    <revision>
      <id>429338</id>
      <parentid>409756</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T15:30:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}</comment>
      <origin>429338</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1705" sha1="3drr7k6wcil8rmjy61rorwbxttr0reg" xml:space="preserve">{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}
'''VOORDELEN VAN EEN DIGITALE PUBLICATIE'''

Hoewel het op het eerste gezicht lastiger lijkt om een digitaal document te lezen (sinds de komst van betere leesapparaten zoals de ''Illiad''[https://www.irextechnologies.com/products/iliad] en de ''Sony Reader''[https://www.learningcenter.sony.us/assets/itpd/reader/] wordt dat overigens ook beter), biedt een digitaal document veel voordelen, niet in het minst omdat de zgn. links de mogelijkheid bieden om de lezer direct naar allerlei aanvullende informatie (bijv. noten, maar ook tekst-, video-, audiofragmenten of afbeeldingen) te voeren. Theoretisch is het zelfs mogelijk om de lezer toegang te geven tot het materiaal dat jij hebt gebruikt bij je onderzoek. Zelfs filmfragmenten, muziek en gesproken tekst behoren tot de mogelijkheden.

Digitale documenten zijn ook veel gemakkelijker te archiveren en aangezien in de academische wereld veel tijd en aandacht wordt besteed aan het archiveringsproces, zal het op termijn steeds gemakkelijker worden om documenten snel te raadplegen en te vinden (zie hiervoor de informatie in bijv. ''Darenet''[https://www.darenet.nl/nl/page/language.view/search.page], het door de Nederlandse universiteiten en de Koninklijke Bibliotheek in stand gehouden archief).


&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/Plagiaat]]''&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Terug naar: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;
{{Sub}}</text>
      <sha1>3drr7k6wcil8rmjy61rorwbxttr0reg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Van Idee tot Publicatie/Plagiaat</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10695</id>
    <revision>
      <id>429339</id>
      <parentid>409784</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T15:30:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}</comment>
      <origin>429339</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1573" sha1="1hqm7j5az6ab8ciayxf06s92gnpc76r" xml:space="preserve">{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}
'''PLAGIAAT'''

'Plagiaat is het gebruiken van een werk zonder toestemming en zonder vermelding van de oorspronkelijke auteur, waarbij de pleger van het plagiaat het doet voorkomen alsof dit zijn eigen oorspronkelijke werk is.'

Met dit citaat begint het artikel over plagiaat in de Internet encyclopedie Wikipedia.[https://nl.wikipedia.org/wiki/Plagiaat] En, voegt het artikel toe: 'In met name academische kringen wordt plagiaat als een doodzonde beschouwd. Het is een geldige reden voor het afkeuren van onder andere scripties en proefschriften.'

Het gaat daarbij echter niet slechts om iets dat strafbaar is, als men er op wordt betrapt, maar dat duidelijk niet tot de goede gewoonten in de wetenschappelijke wereld behoort. ''It is not done'', zoals de Engelsen zeggen. 

Toch is het niet altijd even gemakkelijk de grens te bepalen van wat plagiaat is en zeker is het weer moeilijk als we ook rekening houden met een ander verschijnsel: het auteursrecht. Gemakshalve verwijs ik daarom naar dit artikel in Wikipedia. In het volgende stuk zal ik proberen een aantal praktijkvoorbeelden te geven.


&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/Praktijkvoorbeelden plagiaat]]''&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Terug naar: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;
{{Sub}}</text>
      <sha1>1hqm7j5az6ab8ciayxf06s92gnpc76r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Van Idee tot Publicatie/Praktijkvoorbeelden plagiaat</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10697</id>
    <revision>
      <id>429340</id>
      <parentid>409785</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T15:31:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}</comment>
      <origin>429340</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1471" sha1="gakyzio7778apev4ncbik4jr3eetmun" xml:space="preserve">{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}
'''PRAKTIJKVOORBEELDEN PLAGIAAT'''

''Ben ik van het probleem af, als ik alle bronnen die ik heb gebruikt, maar in mijn literatuurlijst vermeld?''

:Nee, je behoort de gedachte of het citaat dat je ontleent aan dat boek of artikel direct vergezeld te laten gaan van een noot, met een verwijzing naar het werk en de plaats in dit werk (bijv. pagina).

''Als ik de gedachten die ik ontleend heb aan de gelezen literatuur maar in mijn eigen woorden weergeef, moet ik dan toch al die noten maken?''

:Niet alleen een letterlijk citaat moet een noot krijgen, maar ook een gedachte die je aan een schrijver ontleend. Houd daarom bij het lezen van je literatuur bij wat je vindt en bewaar deze gegevens.

''Toen ik aan mijn onderzoek begon, wist ik nog niets van het onderwerp en dat zou betekenen dat ik vrijwel elke gedachte van een noot zou moeten voorzien?''

:Nee, dat is niet nodig en zeker waar het om algemeen bekende kennis gaat is dat allemaal niet nodig, maar de regel is beter teveel noten dan te weinig.


&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/Nogmaals annotatie]]''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Terug naar: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;
{{Sub}}</text>
      <sha1>gakyzio7778apev4ncbik4jr3eetmun</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Van Idee tot Publicatie/Nogmaals annotatie</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10699</id>
    <revision>
      <id>429341</id>
      <parentid>409776</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T15:31:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}</comment>
      <origin>429341</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1752" sha1="mlm2m8dbpp5iy9fq91keostfaqs99z4" xml:space="preserve">{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}
'''NOGMAALS ANNOTATIE'''

De eerste doelstelling van noten in een tekst is het bieden van gelegenheid tot controle door de lezer. Noten moeten daarom niet alleen gemakkelijk zijn te vinden, maar ze moeten ook functioneel zijn. Een noot verwijst naar een bron waarin datgene dat je hebt geschreven, maar niet echt zelf hebt bedacht, te vinden is. Noten zijn er niet om blijk te geven van een grote geleerdheid. Soms is het wel mogelijk om er een korte uitweiding aan toe te voegen, maar beperk jezelf. Vooral in sommige landen was het vroeger gebruikelijk dat het notenapparaat soms groter was dan de feitelijke tekst, maar ook daar verandert dit.

Beter is het daarom om discussies of uitweidingen over sommige bronnen niet echt in de noten te plaatsen, maar eventueel op te nemen in de bijlagen. Datzelfde geldt ook voor een eventuele toelichting op je (statistische) methoden of je andere onderzoeksresultaten. Heb je bijvoorbeeld veel numeriek materiaal, dan plaats je de grafieken in de tekst en de tabellen (waarop de grafieken) berusten in de bijlagen.

We onderscheiden meer typen noten: voetnoten, eindnoten of ''intext citations''. De opkomst van de digitale publicatie heeft het de lezer, maar ook de auteur gemakkelijker gemaakt de noot te vinden (en te plaatsen).


&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/De samenvatting of het abstract]]''&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Terug naar: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;
{{Sub}}</text>
      <sha1>mlm2m8dbpp5iy9fq91keostfaqs99z4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Van Idee tot Publicatie/De samenvatting of het abstract</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10701</id>
    <revision>
      <id>429342</id>
      <parentid>409760</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T15:32:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}</comment>
      <origin>429342</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1148" sha1="df1s6fgd2i7proz0kcg7v1hdr20y1ox" xml:space="preserve">{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}
'''DE SAMENVATTING OF HET ''ABSTRACT'''''

Het is goed gebruik om een publicatie te voorzien van een samenvatting of abstract. Publicaties in de bèta wetenschappen beginnen meestal met het abstract vóór de eigenlijke tekst. Ook bij gedrukte wetenschappelijke boeken is het meer en meer gebruikelijk om op het colofon naast de naam van de uitgever, het {{ISBN|}}nummer ook het abstract weer te geven.

Een samenvatting moet niet te lang zijn, maar dient wel de essentiële bestanddelen van de publicatie te bevatten. Omdat veel 'gewone' zoekmachines juist hierin zoeken is het belangrijk dat, wil je publicatie, worden gevonden en gelezen, de juiste informatie juist hier aangegeven staat.

&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/De publicatie]]''&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Terug naar: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;
{{Sub}}</text>
      <sha1>df1s6fgd2i7proz0kcg7v1hdr20y1ox</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Van Idee tot Publicatie/De publicatie</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10703</id>
    <revision>
      <id>429343</id>
      <parentid>409755</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T15:32:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}</comment>
      <origin>429343</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1285" sha1="60c7i0gq2y9wdlhu5xe71f3ebiaebrg" xml:space="preserve">{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}
'''DE PUBLICATIE'''

Als het schrijfproces is voltooid, is de publicatie nog niet klaar. We spreken, feitelijk onterecht, van een manuscript (letterlijk met hand geschreven document). In werkelijkheid is het een al op papier afgedrukt stuk of een bestand dat vervaardigd is met een tekstverwerkingsprogramma.

Als het stuk opgenomen moet worden in een tijdschrift of een bundel moet er een drukker en een uitgever aan te pas komen. En dat geldt ook voor een gedrukt boek. Trouwens in heel veel gevallen moet een manuscript nog beoordeeld worden, alvorens het echt in druk kan verschijnen of elektronisch opgeslagen en zichtbaar gemaakt kan worden. We noemen dat proces ''peer review''. Bij een dissertatie ligt dit voor de hand, maar ook tijdschrift redacties leggen manuscripten die ze willen opnemen eerst voor aan deskundigen.

&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/Het document]]''&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Terug naar: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;
{{Sub}}</text>
      <sha1>60c7i0gq2y9wdlhu5xe71f3ebiaebrg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Van Idee tot Publicatie/Het document</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10705</id>
    <revision>
      <id>429344</id>
      <parentid>409744</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T15:32:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}</comment>
      <origin>429344</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1615" sha1="ggcnvhlk5oqjn0l380vhryk1zvgey8c" xml:space="preserve">{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}
'''HET DOCUMENT'''

Het eindresultaat, de publicatie, is een document, maar publicaties zijn niet de enige documenten. 

Bij een document gaat het om een verzameling gegevens in geschreven of gedrukte vorm. Tot voor kort was dat meestal op papier, maar de laatste jaren is het virtuele document in digitale vorm aan een opmars bezig.

Een document kan bedoeld zijn voor (semi-)privé gebruik. De gegevens die er in worden vastgelegd zijn vooral bedoeld als hulpmiddel voor het memoriseren of om met anderen te communiceren (brief, e-mailbericht). Daarnaast bestaan er ook documenten voor publiek gebruik.

Voorbeelden van documenten zijn: geboorteaktes, verklaringen, nota's, ziekenhuis dossiers, bezwaarschriften, politieke programma's, en zelfs logboeken, dagboeken, reisverslagen. 

Het nadeel van geschreven of gedrukte documenten is dat ze hulpmiddelen behoeven om ze zelf of hun inhoud goed terug te kunnen vinden. De hulpmiddelen die daarvoor worden gebruikt zijn onderdeel van de archief- en bibliotheek wetenschappen. Te denken valt aan inhoudsopgaven, samenvattingen, trefwoorden, catalogi etc. 

Het digitale document heeft die nadelen in veel mindere mate.


&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/PDF]]''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Terug naar: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;
{{Sub}}</text>
      <sha1>ggcnvhlk5oqjn0l380vhryk1zvgey8c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Van Idee tot Publicatie/PDF</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10707</id>
    <revision>
      <id>429345</id>
      <parentid>409761</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T15:32:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}</comment>
      <origin>429345</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3712" sha1="3mts7b3lttuk14z7pa8c6zro1isvv13" xml:space="preserve">{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}
'''PDF'''

De oorsprong van het P(ortable) D(ocument) F(ormat) is gelegen in de grafische industrie. Zetmachines moesten worden aangestuurd en daarvoor werd een programma taal ontworpen die in staat was een pagina als een afbeelding te genereren (tekst, opmaak en afbeeldingen) en dat vervolgens af te drukken op verschillende typen machines. Deze taal werd ''Postscript'' genoemd.

Een belangrijke stap voorwaarts bij het vervaardigen van zo'n afbeelding was de ontwikkeling van de zgn. grafische interface op computers. Als eerste Apple machines en vervolgens ook machines die Microsoft Windows als besturingssysteem hadden, maakten het gemakkelijker om die opmaak op het scherm al zichtbaar te hebben.

De tekstverwerking- en opmaak programma's die hierbij werden en worden gebruikt hadden en hebben echter wel een belangrijk nadeel.  Allereerst zijn deze programma's gebonden aan het het specifieke besturingssysteem waarvoor ze zijn ontworpen en daarnaast moeten ze beschikken over specifieke besturing programmaatjes (''drivers'') die het mogelijk maakt de aldus vervaardigde tekst ook juist op papier te krijgen. Bovendien is het vaak niet eenvoudig om heel specifieke opmaak (bijvoorbeeld wiskundige tekens) gemakkelijk in te voegen.

Een directe afbeelding van de desbetreffende pagina zou dit probleem voor een deel oplossen. Die afbeelding zou zichtbaar gemaakt kunnen worden en vervolgens kunnen worden afgedrukt. Nadeel van een dergelijke afbeelding is natuurlijk dat, evenals bij een afdruk op papier, het niet mogelijk is om aan de weet te komen wat er op die afbeelding staat zonder hem te lezen (of van hulpmiddelen, zoals een samenvatting of trefwoorden te voorzien). Uiteraard moet een dergelijke afbeelding dan wel gestandaardiseerd zijn opgeslagen en moeiteloos zijn af te drukken. Wie weet hoeveel beeldformaten er toegepast worden (tiff, jpg, png om eens enkele te noemen) weet ook hoe lastig dit al is. Inmiddels wordt in de archiefwereld het tiff formaat inmiddels al standaard erkend.

Gezien dit probleem is er gezocht naar een oplossing die beide problemen ondervangt: het bieden van een afbeelding op het scherm (die ook probleemloos is af te drukken en zelfs op gespecialiseerde zetmachines) en die op inhoud doorzocht kan worden zonder de tekst in zijn geheel te lezen. Het door de firma ''Adobe'' ontwikkelde programma ''Acrobat Writer'' biedt die mogelijkheid. Het resultaat is een bestand met de extensie .pdf (portable document format) dat gelezen kan worden op een scherm met behulp van een gratis programma ''Acrobat Reader'' (dat beschikbaar is voor vrijwel elk besturingssysteem). Het bestand kan doorzocht worden, het is zichtbaar te maken op het scherm, het kan worden afgedrukt en heeft bovendien het voordeel dat het in principe qua inhoud niet meer kan worden gewijzigd. Dit laatste verhoogt natuurlijk de betrouwbaarheid en authenticiteit van het document aanzienlijk.

Omdat ''Acrobat Writer'' een prijzig programma is en veel mensen niet alle mogelijkheden die het programma biedt, zullen gebruiken, kan men ook volstaan met goedkopere oplossingen. In tekstverwerkingsprogramma's als ''OpenOffice'' of de recente versie van ''Microsoft Word'' is het mogelijk om een bestand direct om te zetten in een eenvoudig pdf-bestand.

&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color:Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/XML]]''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color:Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Terug naar: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;
{{Sub}}</text>
      <sha1>3mts7b3lttuk14z7pa8c6zro1isvv13</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Van Idee tot Publicatie/XML</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10710</id>
    <revision>
      <id>429346</id>
      <parentid>409751</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T15:33:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}</comment>
      <origin>429346</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1404" sha1="rnp2ry0g9vkoeq1cvwqb26ds84v14vi" xml:space="preserve">{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}
'''XML'''

De zgn. ''markup languages'' hebben een belangrijke bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van Internet. Teksten worden voorzien van codes die het mogelijk maken om ze op een bepaalde manier zichtbaar te maken. De basis is de zgn. S(tandard)G(eneralised)M(arkup)L(anguage). In vereenvoudigde vorm vinden we die terug in ''HTML'' de taal waarmee webpagina's worden opgemaakt. De codes zijn niet direct zichtbaar op het scherm, maar zorgen er voor dat de tekst in een bepaalde vorm wordt vertoond (bijv. vet, italic, kleur, grootte).

XML is in wezen ook een afgeleide van SGML, maar is meer gericht op de structuur dan op de vorm. Eenvoudig gezegd komt het hierop neer, dat de feitelijke inhoud en de opmaak (en andere kenmerken) gescheiden worden. Een XML document begint dan ook met de beschrijving om welk soort document het gaat, wie het heeft gemaakt etc. Juist door deze scheiding is het ideaal voor archiveringsdoeleinden.


&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/Literatuur en bronnen]]''&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Terug naar: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;
{{Sub}}</text>
      <sha1>rnp2ry0g9vkoeq1cvwqb26ds84v14vi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>429360</id>
      <parentid>429346</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T07:16:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Link gewijzigd naar nieuw hoofstuk</comment>
      <origin>429360</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1392" sha1="5tbu6qw7l3kffee6pc3eq7f7opae8oz" xml:space="preserve">{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}
'''XML'''

De zgn. ''markup languages'' hebben een belangrijke bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van Internet. Teksten worden voorzien van codes die het mogelijk maken om ze op een bepaalde manier zichtbaar te maken. De basis is de zgn. S(tandard)G(eneralised)M(arkup)L(anguage). In vereenvoudigde vorm vinden we die terug in ''HTML'' de taal waarmee webpagina's worden opgemaakt. De codes zijn niet direct zichtbaar op het scherm, maar zorgen er voor dat de tekst in een bepaalde vorm wordt vertoond (bijv. vet, italic, kleur, grootte).

XML is in wezen ook een afgeleide van SGML, maar is meer gericht op de structuur dan op de vorm. Eenvoudig gezegd komt het hierop neer, dat de feitelijke inhoud en de opmaak (en andere kenmerken) gescheiden worden. Een XML document begint dan ook met de beschrijving om welk soort document het gaat, wie het heeft gemaakt etc. Juist door deze scheiding is het ideaal voor archiveringsdoeleinden.


&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/Evaluatie]]''&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Terug naar: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;
{{Sub}}</text>
      <sha1>5tbu6qw7l3kffee6pc3eq7f7opae8oz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Van Idee tot Publicatie/Literatuur en bronnen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10711</id>
    <revision>
      <id>429347</id>
      <parentid>422228</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T15:33:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}</comment>
      <origin>429347</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="985" sha1="tjyvemaw7oje108zh7mcpo1dqdg6juo" xml:space="preserve">{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}
De belangrijkste literatuur op het terrein van dit onderwerp is te vinden op het literatuuroverzicht van ''De Noordster''[https://web.archive.org/web/20121110233516/https://www.rug.nl/noordster/literatuurenbronnen/alfabetischLiteratuuroverzicht]; een onderdeel van de website van de Universiteit Groningen. Deze website bevat talloze onderwerpen die zeer de moeite waard zijn om te lezen bij het voorbereiden van een publicatie.

In de bovenstaande pagina's is gepoogd om zo veel mogelijk gebruik te maken van bronnen op het Internet.

&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/Auteurs]]''&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Terug naar: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;
{{Sub}}</text>
      <sha1>tjyvemaw7oje108zh7mcpo1dqdg6juo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Van Idee tot Publicatie/Auteurs</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10713</id>
    <revision>
      <id>429348</id>
      <parentid>409936</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T15:34:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}</comment>
      <origin>429348</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="322" sha1="olgacxaahmttdq3ky5zkwtcep0pzatm" xml:space="preserve">{{Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie}}
'''AUTEURS'''
* [[Gebruiker:H.vandijk|Henk van Dijk]]

&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color:Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Terug naar: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;
{{Sub}}</text>
      <sha1>olgacxaahmttdq3ky5zkwtcep0pzatm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gebruiker:JopkeB</title>
    <ns>2</ns>
    <id>38173</id>
    <revision>
      <id>429366</id>
      <parentid>421232</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T11:00:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Over schrijven</comment>
      <origin>429366</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12175" sha1="kkdzax0ck5mkfhh1hzo83x6jg9s9hzm" xml:space="preserve">== Economie ==
Ik heb Economie gestudeerd aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en ben in 1984 afgestudeerd in de Bedrijfseconomische afstudeerrichting. Daarna ben ik in andere sectoren terecht gekomen. Achteraf realiseerde ik me dat ik sommige vakken slecht (Methodologie), hap-snap (Geschiedenis van het Economisch Denken) of helemaal niet (Geschiedenis van het Economisch Leven, raakvlakken met andere disciplines) had gehad (en medestudenten, die wel als (bedrijfs-)econoom aan de slag zijn gegaan, dus idem dito). Bij wijze van hobby heb ik me daar in verdiept, om tot een completer beeld van de Economie te komen. Mijn kennis heb ik gedeeld in het Wikibook [[Economie]] (waarvan een beginnetje bestond dat ik sterk heb uitgebreid).&lt;br&gt;

== Wikimedia Commons ==
Daarna ben ik vrijwilliger geworden bij [[c:Hoofdpagina|Wikimedia Commons]]. De aldaar opgedane kennis en ervaringen heb ik opgenomen in het door mij gestarte Wikibook [[Handboek Wikimedia Commons|Handboek Wikimedia Commons]]. &lt;br&gt;

== Huishouden ==
Omdat het nog ontbrak en ik er wel iets van af weet, heb ik in 2024 het Wikibook [[Huishouden]] geschreven. 

In het verlengde daarvan heb ik enkele hoofdstukken in het Kookboek gemaakt of uitgebreid, waaronder: 
* [[Kookboek/Maaltijden samenstellen|Maaltijden samenstellen]]
* [[Kookboek/Tips en trucs|Tips en trucs]] (overzichtspagina waarin bestaande pagina's zijn opgenomen)
* Recepten en beschrijvingen van ingrediënten: 
** Beschrijvingen (inclusief primaire bereidingswijzen en/of voorbeelden van toepassingen/gebruik): [[Kookboek/Gerookte zalm|Gerookte zalm]], [[Kookboek/Ham|Ham]], [[Kookboek/Makreel|Makreel]], [[Kookboek/Zalm|Zalm]], [[Kookboek/Kikkererwt|Kikkererwt]], [[Kookboek/Koffie|Koffie]], [[Kookboek/Rundvlees|Rundvlees]], [[Kookboek/Kip|Kip]], [[Kookboek/Stokbrood|Stokbrood]], [[Kookboek/Rookworst|Rookworst]], [[Kookboek/Stroop|Stroop]], [[Kookboek/Pasta|Pasta]], [[Kookboek/Fondue|Fondue]], [[Kookboek/Salade|Salade]], [[Kookboek/Kwark|Kwark]], [[Kookboek/Cottage cheese|Cottage cheese]], [[Kookboek/Braam|Braam]], [[Kookboek/Zure room|Zure room]], [[Kookboek/Roomkaas|Roomkaas]], [[Kookboek/Ontbijtspek|Ontbijtspek]], [[Kookboek/Borrelhapjes|Borrelhapjes]], [[Kookboek/Pindakaas|Pindakaas]], [[Kookboek/Basterdsuiker|Basterdsuiker]], [[Kookboek/Abrikoos|Abrikoos]], [[Kookboek/Zuurkool|Zuurkool]], [[Kookboek/Varkensvlees|Varkensvlees]], [[Kookboek/Kalfsvlees|Kalfsvlees]], [[Kookboek/Boekweit|Boekweit]], [[Kookboek/Taugé|Taugé]], [[Kookboek/Lamsvlees|Lamsvlees]],  [[Kookboek/Kabeljauw|Kabeljauw]], [[Kookboek/Forel|Forel]], [[Kookboek/Witte wijn|Witte wijn]], [[Kookboek/Tonijn|Tonijn]], [[Kookboek/Koolraap|Koolraap]], [[Kookboek/Meloen|Meloen]], [[Kookboek/Biscuit|Biscuit]], [[Kookboek/Tuinkers|Tuinkers]], [[Kookboek/Groene kool|Groene kool]], [[Kookboek/Postelein|Postelein]], [[Kookboek/Mierikswortel|Mierikswortel]], [[Kookboek/Sinaasappel|Sinaasappel]], [[Kookboek/Fruit|Fruit]], [[Kookboek/Noot|Noot]], [[Kookboek/Macaroni|Macaroni]], [[Kookboek/IJs|IJs]], [[Kookboek/Dessertbuffet|Dessertbuffet]], [[Kookboek/Feta|Feta]], [[Kookboek/Rozijn|Rozijn]], [[Kookboek/Haring|Haring]], [[Kookboek/Zuiveldessert|Zuiveldessert]], [[Kookboek/Avocado|Avocado]], [[Kookboek/Sardine|Sardine]], [[Kookboek/Poedersuiker|Poedersuiker]], [[Kookboek/Sesamzaad|Sesamzaad]], [[Kookboek/Raapstelen|Raapstelen]]
** Kruidenmengsels: [[Kookboek/Nasikruiden|Nasikruiden]], [[Kookboek/Bamikruiden|Bamikruiden]],  [[Kookboek/Kruidenmengsel voor Hollandse groente|Kruidenmengsel voor Hollandse groente]], [[Kookboek/Shoarmakruiden|Shoarmakruiden]], [[Kookboek/Goulashkruiden|Goulashkruiden]], [[Kookboek/Cajunkruiden|Cajunkruiden]], [[Kookboek/Speculaaskruiden|Speculaaskruiden]], [[Kookboek/Selderijzout|Selderijzout]], [[Kookboek/Tex Mex kruidenmix|Tex Mex kruidenmix]]
** Recepten: [[Kookboek/Bietenstamppot|Bietenstamppot]], [[Kookboek/Tonijnsalade|Tonijnsalade]], [[Kookboek/Tosti|Tosti]], [[Kookboek/Gebakken worst|Gebakken worst]], [[Kookboek/Broodpizza|Broodpizza]], [[Kookboek/Hamburger|Hamburger]], [[Kookboek/Hotdog|Hotdog]], [[Kookboek/Flensje|Flensje]], [[Kookboek/Crêpe Suzette|Crêpe Suzette]], [[Kookboek/Roquefortsaus|Roquefortsaus]], [[Kookboek/Aardappelsalade|Aardappelsalade]], [[Kookboek/Kaassalade|Kaassalade]], [[Kookboek/Barbecuesaus|Barbecuesaus]], [[Kookboek/Bonensalade|Bonensalade]], [[Kookboek/Meloen met ham|Meloen met ham]], [[Kookboek/Peersalade met blauwschimmelkaas|Peersalade met blauwschimmelkaas]], [[Kookboek/Spiegelei|Spiegelei]], [[Kookboek/Gevulde tomaten|Gevulde tomaten]], [[Kookboek/Vinaigrette|Vinaigrette]], [[Kookboek/Cocktailsaus|Cocktailsaus]], [[Kookboek/Selderijsalade|Selderijsalade]], [[Kookboek/Yoghurt met honing en walnoten|Yoghurt met honing en walnoten]], [[Kookboek/Bietensalade met kaas en noten|Bietensalade met kaas en noten]], [[Kookboek/Smeuïge zalmmousse|Smeuïge zalmmousse]], [[Kookboek/Eiersalade|Eiersalade]], [[Kookboek/Groentesoep|Groentesoep]], [[Kookboek/Soepbal|Soepbal(letjes)]], [[Kookboek/Bloemkoolsoep met kaas|Bloemkoolsoep met kaas]], [[Kookboek/Vegetarische peulvruchtensoep|Vegetarische peulvruchtensoep]], [[Kookboek/Romige champignonsoep|Romige champignonsoep]], [[Kookboek/Kaasfondue|Kaasfondue]], [[Kookboek/Knolselderijsoep|Knolselderijsoep]], [[Kookboek/Saladesaus|Saladesaus]], [[Kookboek/Dipsaus|Dipsaus]], [[Kookboek/Tomatensalsa|Tomatensalsa]], [[Kookboek/Minestronesoep|Minestronesoep]], [[Kookboek/Paprikasoep|Paprikasoep]], [[Kookboek/Pompoensoep gekruid en met groenten|Pompoensoep gekruid en met groenten]], [[Kookboek/Preisoep|Preisoep]], [[Kookboek/Tomatengroentesoep|Tomatengroentesoep]], [[Kookboek/Venkelsoep|Venkelsoep]], [[Kookboek/Witte bonensoep|Witte bonensoep]], [[Kookboek/Zuurkoolsoep|Zuurkoolsoep]], [[Kookboek/Tartaartje|Tartaartje]], [[Kookboek/Vleesfondue|Vleesfondue]], [[Kookboek/Hachee|Hachee]], [[Kookboek/Atjar tjampoer|Atjar tjampoer]], [[Kookboek/Braadworst|Braadworst]], [[Kookboek/Varkenskarbonade|Varkenskarbonade]], [[Kookboek/Babi panggang|Babi panggang]], [[Kookboek/Varkenshaas|Varkenshaas]], [[Kookboek/Babi ketjap|Babi ketjap]], [[Kookboek/Taco|Taco]], [[Kookboek/Rijst met kip en groenten|Rijst met kip en groenten]], [[Kookboek/Kip in romige saus|Kip in romige saus]], [[Kookboek/Gestoofd lamsvlees|Gestoofd lamsvlees]], [[Kookboek/Shoarma|Shoarma]], [[Kookboek/Lekkerbekje|Lekkerbekje]], [[Kookboek/Stoofpot met schelvis|Stoofpot met schelvis]], [[Kookboek/Scholfilet in bouillon|Scholfilet in bouillon]], [[Kookboek/Vis uit de oven|Vis uit de oven]], [[Kookboek/Gestoofde zalm|Gestoofde zalm]], [[Kookboek/Asperges met zalm|Asperges met zalm]], [[Kookboek/Pittige groenteschotel met boekweit|Pittige groenteschotel met boekweit]], [[Kookboek/Kaassaus|Kaassaus]], [[Kookboek/Koolrabi met boekweit|Koolrabi met boekweit]], [[Kookboek/Gestoofde rode kool|Gestoofde rode kool]], [[Kookboek/Snijbonen met tomaten|Snijbonen met tomaten]], [[Kookboek/Sperziebonen met tomaten|Sperziebonen met tomaten]], [[Kookboek/Tuinbonenstoofpot|Tuinbonenstoofpot]], [[Kookboek/Witlofschotel|Witlofschotel]], [[Kookboek/Kruidige rijst|Kruidige rijst]], [[Kookboek/Rijst met rookworst en groente|Rijst met rookworst en groenten]], [[Kookboek/Gebakken aardappelen|Gebakken aardappelen]], [[Kookboek/Appelchutney|Appelchutney]], [[Kookboek/Preistoofpot|Preistoofpot]], [[Kookboek/Spitskoolstoofpot|Spitskoolstoofpot]], [[Kookboek/Zuurkool met fruit en kip|Zuurkool met fruit en kip]], [[Kookboek/Couscous met lam en groenten|Couscous met lam en groenten]], [[Kookboek/Potjiekos|Potjiekos]] (Zuid-Afrikaanse stoofpot), [[Kookboek/Pot-au-feu|Pot-au-feu]], [[Kookboek/Witlofsoep (maaltijdsoep)|Witlofsoep (maaltijdsoep)]], [[Kookboek/Witte bonenschotel|Witte bonenschotel]], [[Kookboek/Kabeljauw met paprika|Kabeljauw met paprika]], [[Kookboek/Dillesaus|Dillesaus]], [[Kookboek/Vruchtenbowl|Vruchtenbowl]], [[Kookboek/Lasagne zonder oven|Lasagne zonder oven]], [[Kookboek/Macaronisoep|Macaronisoep]], [[Kookboek/Romige spaghetti met groenten|Romige spaghetti met groenten]], [[Kookboek/Ratatouille|Ratatouille]], [[Kookboek/Champignonsaus|Champignonsaus]], [[Kookboek/Stoofschotel met koolraap|Stoofschotel met koolraap]], [[Kookboek/Burrito|Burrito]], [[Kookboek/Boekweit met doperwten|Boekweit met doperwten]], [[Kookboek/Vegetarische nasi|Vegetarische nasi]], [[Kookboek/Linzenschotel met rijst|Linzenschotel met rijst]],[[Kookboek/Vegetarische rodekoolstamppot|Vegetarische rodekoolstamppot]], [[Kookboek/Warme bietensalade|Warme bietensalade]], [[Kookboek/Gado gado|Gado gado]], [[Kookboek/Chimichurri|Chimichurri]], [[Kookboek/Thousand Island Dressing|Thousand Island Dressing]], [[Kookboek/Komkommersalade|Komkommersalade]], [[Kookboek/Wortelsalade|Wortelsalade]], [[Kookboek/Witlofsalade|Witlofsalade]], [[Kookboek/Tomatensalade|Tomatensalade]], [[Kookboek/Andijviesalade|Andijviesalade]], [[Kookboek/Rodekoolsalade|Rodekoolsalade]], [[Kookboek/Koolsla|Koolsla]], [[Kookboek/Rabarbermoes|Rabarbermoes]], [[Kookboek/Vruchtensalade|Vruchtensalade]], [[Kookboek/Vla|Vla]], [[Kookboek/Tomatenchutney|Tomatenchutney]], [[Kookboek/Piccalilly|Piccalillly]], [[Kookboek/Chocolate chip cookies|Chocolate chip cookies]], [[Kookboek/Couscoussalade|Couscoussalade]], [[Kookboek/Uiensoep|Uiensoep]], [[Kookboek/Saus met roux|Saus met roux]], [[Kookboek/Augurkenrelish|Augurkenrelish]], [[Kookboek/Bloody Mary|Bloody Mary]], [[Kookboek/Maïssalade|Maïssalade]], [[Kookboek/Varkenslapje|Varkenslapje]], [[Kookboek/Pesto pasta|Pesto pasta]], [[Kookboek/Pinchos|Pinchos]], [[Kookboek/Gepofte aardappel|Gepofte aardappel]], [[Kookboek/Tuttifrutti|Tuttifrutti]], [[Kookboek/Stoofschotel met wintergroenten|Stoofschotel met wintergroenten]], [[Kookboek/Kidneybonen met gestoofde groenten|Kidneybonen met gestoofde groenten]], [[Kookboek/Tjaptjoi|Tjaptjoi]],[[Kookboek/Gestoofde witte kool|Gestoofde witte kool]], [[Kookboek/Doperwtensalade met kaas|Doperwtensalade met kaas]], [[Kookboek/Gebakken kaas|Gebakken kaas]], [[Kookboek/Rijst met gehakt en perziken|Rijst met gehakt en perziken]], [[Kookboek/Surinaamse roti|Surinaamse roti]], [[Kookboek/Hartige rijstkoekjes|Hartige rijstkoekjes]], [[Kookboek/Citroensaus|Citroensaus]], [[Kookboek/Flan|Flan]], [[Kookboek/Rijsttafel|Rijsttafel]], [[Kookboek/Gebakken visfilet|Gebakken visfilet]], [[Kookboek/Nachos|Nachos]], [[Kookboek/Biefstuk|Biefstuk]], [[Kookboek/Linzensalade|Linzensalade]],  [[Kookboek/Gebakken courgette|Gebakken courgette]], [[Kookboek/Pastasalade|Pastasalade]], [[Kookboek/Bleekselderijsoep (maaltijdsoep)|Bleekselderijsoep (maaltijdsoep)]]
** Overig: [[Kookboek/Lunch|Lunch]], [[Kookboek/Buffet|Buffet]]

== Vakantiereizen ==
Losse artikelen in het Wikibook [[Vakantiereizen]]:
* [[Vakantiereizen/Fietsvakantie/De reis|De reis (overzichtspagina met wegwijzers naar fietsroutes in Europa)]] (zeer sterk uitgebreid)
* [[Vakantiereizen/Fietsvakantie/Fietsen langs de Loire|Fietsen langs de Loire]] (gestart)
* [[Vakantiereizen/Fietsvakantie/Fietsen in het Zillertal|Fietsen in het Zillertal (Oostenrijk)]] (gestart)
* [[Vakantiereizen/Fietsvakantie/Fietstocht Nederland - Waterland|Fietsroute Nederland - Waterland]] (gestart)

== Informatiewetenscheppen ==
=== Informatica en Internet ===
* Na mijn economiestudie ben ik aan de slag gegaan in de automatisering:
** [[Basiskennis informatica/Inleiding]] (fors aangevuld vanaf 2021)
** [[Basiskennis informatica/Automatiseringsproces]] (gestart in november 2025)
** [[Basiskennis informatica/Aanschaf softwarepakket]] (gestart in december 2025)
* Omdat het nog ontbrak en ik er wel iets van af weet, ben ik in februari 2025 het Wikibook [[Basisboek internet]] begonnen en heb ik vervolgens het Wikibook [[Veilig op het internet]] ge-update.
=== Overige ===
* [[Informatievoorziening]]
* [[Kennismanagement]]

== Over schrijven ==
* [[Schrijven]] (er was een beginnetje, door mij sterk uitgebreid)
* [[Van Idee tot Publicatie/Voorwerk]]
* [[Van Idee tot Publicatie/Evaluatie]]

== Tips ==
* Alle genoemde Wikibooks staan uiteraard open voor correcties en aanvullingen.
* Alle pagina's die door mij zijn gestart op chronologische volgorde met hun pageviews: [https://xtools.wmcloud.org/pages/nl.wikibooks.org/JopkeB WM-cloud JopkeB]</text>
      <sha1>kkdzax0ck5mkfhh1hzo83x6jg9s9hzm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>429367</id>
      <parentid>429366</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T11:08:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>/* Huishouden */ Duitse biefstuk</comment>
      <origin>429367</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12221" sha1="0a33bh8gvsvqtwb68vgxzjssdiuaknp" xml:space="preserve">== Economie ==
Ik heb Economie gestudeerd aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en ben in 1984 afgestudeerd in de Bedrijfseconomische afstudeerrichting. Daarna ben ik in andere sectoren terecht gekomen. Achteraf realiseerde ik me dat ik sommige vakken slecht (Methodologie), hap-snap (Geschiedenis van het Economisch Denken) of helemaal niet (Geschiedenis van het Economisch Leven, raakvlakken met andere disciplines) had gehad (en medestudenten, die wel als (bedrijfs-)econoom aan de slag zijn gegaan, dus idem dito). Bij wijze van hobby heb ik me daar in verdiept, om tot een completer beeld van de Economie te komen. Mijn kennis heb ik gedeeld in het Wikibook [[Economie]] (waarvan een beginnetje bestond dat ik sterk heb uitgebreid).&lt;br&gt;

== Wikimedia Commons ==
Daarna ben ik vrijwilliger geworden bij [[c:Hoofdpagina|Wikimedia Commons]]. De aldaar opgedane kennis en ervaringen heb ik opgenomen in het door mij gestarte Wikibook [[Handboek Wikimedia Commons|Handboek Wikimedia Commons]]. &lt;br&gt;

== Huishouden ==
Omdat het nog ontbrak en ik er wel iets van af weet, heb ik in 2024 het Wikibook [[Huishouden]] geschreven. 

In het verlengde daarvan heb ik enkele hoofdstukken in het Kookboek gemaakt of uitgebreid, waaronder: 
* [[Kookboek/Maaltijden samenstellen|Maaltijden samenstellen]]
* [[Kookboek/Tips en trucs|Tips en trucs]] (overzichtspagina waarin bestaande pagina's zijn opgenomen)
* Recepten en beschrijvingen van ingrediënten: 
** Beschrijvingen (inclusief primaire bereidingswijzen en/of voorbeelden van toepassingen/gebruik): [[Kookboek/Gerookte zalm|Gerookte zalm]], [[Kookboek/Ham|Ham]], [[Kookboek/Makreel|Makreel]], [[Kookboek/Zalm|Zalm]], [[Kookboek/Kikkererwt|Kikkererwt]], [[Kookboek/Koffie|Koffie]], [[Kookboek/Rundvlees|Rundvlees]], [[Kookboek/Kip|Kip]], [[Kookboek/Stokbrood|Stokbrood]], [[Kookboek/Rookworst|Rookworst]], [[Kookboek/Stroop|Stroop]], [[Kookboek/Pasta|Pasta]], [[Kookboek/Fondue|Fondue]], [[Kookboek/Salade|Salade]], [[Kookboek/Kwark|Kwark]], [[Kookboek/Cottage cheese|Cottage cheese]], [[Kookboek/Braam|Braam]], [[Kookboek/Zure room|Zure room]], [[Kookboek/Roomkaas|Roomkaas]], [[Kookboek/Ontbijtspek|Ontbijtspek]], [[Kookboek/Borrelhapjes|Borrelhapjes]], [[Kookboek/Pindakaas|Pindakaas]], [[Kookboek/Basterdsuiker|Basterdsuiker]], [[Kookboek/Abrikoos|Abrikoos]], [[Kookboek/Zuurkool|Zuurkool]], [[Kookboek/Varkensvlees|Varkensvlees]], [[Kookboek/Kalfsvlees|Kalfsvlees]], [[Kookboek/Boekweit|Boekweit]], [[Kookboek/Taugé|Taugé]], [[Kookboek/Lamsvlees|Lamsvlees]],  [[Kookboek/Kabeljauw|Kabeljauw]], [[Kookboek/Forel|Forel]], [[Kookboek/Witte wijn|Witte wijn]], [[Kookboek/Tonijn|Tonijn]], [[Kookboek/Koolraap|Koolraap]], [[Kookboek/Meloen|Meloen]], [[Kookboek/Biscuit|Biscuit]], [[Kookboek/Tuinkers|Tuinkers]], [[Kookboek/Groene kool|Groene kool]], [[Kookboek/Postelein|Postelein]], [[Kookboek/Mierikswortel|Mierikswortel]], [[Kookboek/Sinaasappel|Sinaasappel]], [[Kookboek/Fruit|Fruit]], [[Kookboek/Noot|Noot]], [[Kookboek/Macaroni|Macaroni]], [[Kookboek/IJs|IJs]], [[Kookboek/Dessertbuffet|Dessertbuffet]], [[Kookboek/Feta|Feta]], [[Kookboek/Rozijn|Rozijn]], [[Kookboek/Haring|Haring]], [[Kookboek/Zuiveldessert|Zuiveldessert]], [[Kookboek/Avocado|Avocado]], [[Kookboek/Sardine|Sardine]], [[Kookboek/Poedersuiker|Poedersuiker]], [[Kookboek/Sesamzaad|Sesamzaad]], [[Kookboek/Raapstelen|Raapstelen]]
** Kruidenmengsels: [[Kookboek/Nasikruiden|Nasikruiden]], [[Kookboek/Bamikruiden|Bamikruiden]],  [[Kookboek/Kruidenmengsel voor Hollandse groente|Kruidenmengsel voor Hollandse groente]], [[Kookboek/Shoarmakruiden|Shoarmakruiden]], [[Kookboek/Goulashkruiden|Goulashkruiden]], [[Kookboek/Cajunkruiden|Cajunkruiden]], [[Kookboek/Speculaaskruiden|Speculaaskruiden]], [[Kookboek/Selderijzout|Selderijzout]], [[Kookboek/Tex Mex kruidenmix|Tex Mex kruidenmix]]
** Recepten: [[Kookboek/Bietenstamppot|Bietenstamppot]], [[Kookboek/Tonijnsalade|Tonijnsalade]], [[Kookboek/Tosti|Tosti]], [[Kookboek/Gebakken worst|Gebakken worst]], [[Kookboek/Broodpizza|Broodpizza]], [[Kookboek/Hamburger|Hamburger]], [[Kookboek/Hotdog|Hotdog]], [[Kookboek/Flensje|Flensje]], [[Kookboek/Crêpe Suzette|Crêpe Suzette]], [[Kookboek/Roquefortsaus|Roquefortsaus]], [[Kookboek/Aardappelsalade|Aardappelsalade]], [[Kookboek/Kaassalade|Kaassalade]], [[Kookboek/Barbecuesaus|Barbecuesaus]], [[Kookboek/Bonensalade|Bonensalade]], [[Kookboek/Meloen met ham|Meloen met ham]], [[Kookboek/Peersalade met blauwschimmelkaas|Peersalade met blauwschimmelkaas]], [[Kookboek/Spiegelei|Spiegelei]], [[Kookboek/Gevulde tomaten|Gevulde tomaten]], [[Kookboek/Vinaigrette|Vinaigrette]], [[Kookboek/Cocktailsaus|Cocktailsaus]], [[Kookboek/Selderijsalade|Selderijsalade]], [[Kookboek/Yoghurt met honing en walnoten|Yoghurt met honing en walnoten]], [[Kookboek/Bietensalade met kaas en noten|Bietensalade met kaas en noten]], [[Kookboek/Smeuïge zalmmousse|Smeuïge zalmmousse]], [[Kookboek/Eiersalade|Eiersalade]], [[Kookboek/Groentesoep|Groentesoep]], [[Kookboek/Soepbal|Soepbal(letjes)]], [[Kookboek/Bloemkoolsoep met kaas|Bloemkoolsoep met kaas]], [[Kookboek/Vegetarische peulvruchtensoep|Vegetarische peulvruchtensoep]], [[Kookboek/Romige champignonsoep|Romige champignonsoep]], [[Kookboek/Kaasfondue|Kaasfondue]], [[Kookboek/Knolselderijsoep|Knolselderijsoep]], [[Kookboek/Saladesaus|Saladesaus]], [[Kookboek/Dipsaus|Dipsaus]], [[Kookboek/Tomatensalsa|Tomatensalsa]], [[Kookboek/Minestronesoep|Minestronesoep]], [[Kookboek/Paprikasoep|Paprikasoep]], [[Kookboek/Pompoensoep gekruid en met groenten|Pompoensoep gekruid en met groenten]], [[Kookboek/Preisoep|Preisoep]], [[Kookboek/Tomatengroentesoep|Tomatengroentesoep]], [[Kookboek/Venkelsoep|Venkelsoep]], [[Kookboek/Witte bonensoep|Witte bonensoep]], [[Kookboek/Zuurkoolsoep|Zuurkoolsoep]], [[Kookboek/Tartaartje|Tartaartje]], [[Kookboek/Vleesfondue|Vleesfondue]], [[Kookboek/Hachee|Hachee]], [[Kookboek/Atjar tjampoer|Atjar tjampoer]], [[Kookboek/Braadworst|Braadworst]], [[Kookboek/Varkenskarbonade|Varkenskarbonade]], [[Kookboek/Babi panggang|Babi panggang]], [[Kookboek/Varkenshaas|Varkenshaas]], [[Kookboek/Babi ketjap|Babi ketjap]], [[Kookboek/Taco|Taco]], [[Kookboek/Rijst met kip en groenten|Rijst met kip en groenten]], [[Kookboek/Kip in romige saus|Kip in romige saus]], [[Kookboek/Gestoofd lamsvlees|Gestoofd lamsvlees]], [[Kookboek/Shoarma|Shoarma]], [[Kookboek/Lekkerbekje|Lekkerbekje]], [[Kookboek/Stoofpot met schelvis|Stoofpot met schelvis]], [[Kookboek/Scholfilet in bouillon|Scholfilet in bouillon]], [[Kookboek/Vis uit de oven|Vis uit de oven]], [[Kookboek/Gestoofde zalm|Gestoofde zalm]], [[Kookboek/Asperges met zalm|Asperges met zalm]], [[Kookboek/Pittige groenteschotel met boekweit|Pittige groenteschotel met boekweit]], [[Kookboek/Kaassaus|Kaassaus]], [[Kookboek/Koolrabi met boekweit|Koolrabi met boekweit]], [[Kookboek/Gestoofde rode kool|Gestoofde rode kool]], [[Kookboek/Snijbonen met tomaten|Snijbonen met tomaten]], [[Kookboek/Sperziebonen met tomaten|Sperziebonen met tomaten]], [[Kookboek/Tuinbonenstoofpot|Tuinbonenstoofpot]], [[Kookboek/Witlofschotel|Witlofschotel]], [[Kookboek/Kruidige rijst|Kruidige rijst]], [[Kookboek/Rijst met rookworst en groente|Rijst met rookworst en groenten]], [[Kookboek/Gebakken aardappelen|Gebakken aardappelen]], [[Kookboek/Appelchutney|Appelchutney]], [[Kookboek/Preistoofpot|Preistoofpot]], [[Kookboek/Spitskoolstoofpot|Spitskoolstoofpot]], [[Kookboek/Zuurkool met fruit en kip|Zuurkool met fruit en kip]], [[Kookboek/Couscous met lam en groenten|Couscous met lam en groenten]], [[Kookboek/Potjiekos|Potjiekos]] (Zuid-Afrikaanse stoofpot), [[Kookboek/Pot-au-feu|Pot-au-feu]], [[Kookboek/Witlofsoep (maaltijdsoep)|Witlofsoep (maaltijdsoep)]], [[Kookboek/Witte bonenschotel|Witte bonenschotel]], [[Kookboek/Kabeljauw met paprika|Kabeljauw met paprika]], [[Kookboek/Dillesaus|Dillesaus]], [[Kookboek/Vruchtenbowl|Vruchtenbowl]], [[Kookboek/Lasagne zonder oven|Lasagne zonder oven]], [[Kookboek/Macaronisoep|Macaronisoep]], [[Kookboek/Romige spaghetti met groenten|Romige spaghetti met groenten]], [[Kookboek/Ratatouille|Ratatouille]], [[Kookboek/Champignonsaus|Champignonsaus]], [[Kookboek/Stoofschotel met koolraap|Stoofschotel met koolraap]], [[Kookboek/Burrito|Burrito]], [[Kookboek/Boekweit met doperwten|Boekweit met doperwten]], [[Kookboek/Vegetarische nasi|Vegetarische nasi]], [[Kookboek/Linzenschotel met rijst|Linzenschotel met rijst]],[[Kookboek/Vegetarische rodekoolstamppot|Vegetarische rodekoolstamppot]], [[Kookboek/Warme bietensalade|Warme bietensalade]], [[Kookboek/Gado gado|Gado gado]], [[Kookboek/Chimichurri|Chimichurri]], [[Kookboek/Thousand Island Dressing|Thousand Island Dressing]], [[Kookboek/Komkommersalade|Komkommersalade]], [[Kookboek/Wortelsalade|Wortelsalade]], [[Kookboek/Witlofsalade|Witlofsalade]], [[Kookboek/Tomatensalade|Tomatensalade]], [[Kookboek/Andijviesalade|Andijviesalade]], [[Kookboek/Rodekoolsalade|Rodekoolsalade]], [[Kookboek/Koolsla|Koolsla]], [[Kookboek/Rabarbermoes|Rabarbermoes]], [[Kookboek/Vruchtensalade|Vruchtensalade]], [[Kookboek/Vla|Vla]], [[Kookboek/Tomatenchutney|Tomatenchutney]], [[Kookboek/Piccalilly|Piccalillly]], [[Kookboek/Chocolate chip cookies|Chocolate chip cookies]], [[Kookboek/Couscoussalade|Couscoussalade]], [[Kookboek/Uiensoep|Uiensoep]], [[Kookboek/Saus met roux|Saus met roux]], [[Kookboek/Augurkenrelish|Augurkenrelish]], [[Kookboek/Bloody Mary|Bloody Mary]], [[Kookboek/Maïssalade|Maïssalade]], [[Kookboek/Varkenslapje|Varkenslapje]], [[Kookboek/Pesto pasta|Pesto pasta]], [[Kookboek/Pinchos|Pinchos]], [[Kookboek/Gepofte aardappel|Gepofte aardappel]], [[Kookboek/Tuttifrutti|Tuttifrutti]], [[Kookboek/Stoofschotel met wintergroenten|Stoofschotel met wintergroenten]], [[Kookboek/Kidneybonen met gestoofde groenten|Kidneybonen met gestoofde groenten]], [[Kookboek/Tjaptjoi|Tjaptjoi]],[[Kookboek/Gestoofde witte kool|Gestoofde witte kool]], [[Kookboek/Doperwtensalade met kaas|Doperwtensalade met kaas]], [[Kookboek/Gebakken kaas|Gebakken kaas]], [[Kookboek/Rijst met gehakt en perziken|Rijst met gehakt en perziken]], [[Kookboek/Surinaamse roti|Surinaamse roti]], [[Kookboek/Hartige rijstkoekjes|Hartige rijstkoekjes]], [[Kookboek/Citroensaus|Citroensaus]], [[Kookboek/Flan|Flan]], [[Kookboek/Rijsttafel|Rijsttafel]], [[Kookboek/Gebakken visfilet|Gebakken visfilet]], [[Kookboek/Nachos|Nachos]], [[Kookboek/Biefstuk|Biefstuk]], [[Kookboek/Linzensalade|Linzensalade]],  [[Kookboek/Gebakken courgette|Gebakken courgette]], [[Kookboek/Pastasalade|Pastasalade]], [[Kookboek/Bleekselderijsoep (maaltijdsoep)|Bleekselderijsoep (maaltijdsoep)]], [[Kookboek/Duitse biefstuk|Duitse biefstuk]]
** Overig: [[Kookboek/Lunch|Lunch]], [[Kookboek/Buffet|Buffet]]

== Vakantiereizen ==
Losse artikelen in het Wikibook [[Vakantiereizen]]:
* [[Vakantiereizen/Fietsvakantie/De reis|De reis (overzichtspagina met wegwijzers naar fietsroutes in Europa)]] (zeer sterk uitgebreid)
* [[Vakantiereizen/Fietsvakantie/Fietsen langs de Loire|Fietsen langs de Loire]] (gestart)
* [[Vakantiereizen/Fietsvakantie/Fietsen in het Zillertal|Fietsen in het Zillertal (Oostenrijk)]] (gestart)
* [[Vakantiereizen/Fietsvakantie/Fietstocht Nederland - Waterland|Fietsroute Nederland - Waterland]] (gestart)

== Informatiewetenscheppen ==
=== Informatica en Internet ===
* Na mijn economiestudie ben ik aan de slag gegaan in de automatisering:
** [[Basiskennis informatica/Inleiding]] (fors aangevuld vanaf 2021)
** [[Basiskennis informatica/Automatiseringsproces]] (gestart in november 2025)
** [[Basiskennis informatica/Aanschaf softwarepakket]] (gestart in december 2025)
* Omdat het nog ontbrak en ik er wel iets van af weet, ben ik in februari 2025 het Wikibook [[Basisboek internet]] begonnen en heb ik vervolgens het Wikibook [[Veilig op het internet]] ge-update.
=== Overige ===
* [[Informatievoorziening]]
* [[Kennismanagement]]

== Over schrijven ==
* [[Schrijven]] (er was een beginnetje, door mij sterk uitgebreid)
* [[Van Idee tot Publicatie/Voorwerk]]
* [[Van Idee tot Publicatie/Evaluatie]]

== Tips ==
* Alle genoemde Wikibooks staan uiteraard open voor correcties en aanvullingen.
* Alle pagina's die door mij zijn gestart op chronologische volgorde met hun pageviews: [https://xtools.wmcloud.org/pages/nl.wikibooks.org/JopkeB WM-cloud JopkeB]</text>
      <sha1>0a33bh8gvsvqtwb68vgxzjssdiuaknp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Van Idee tot Publicatie/Voorwerk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>46764</id>
    <revision>
      <id>429309</id>
      <timestamp>2026-08-29T13:01:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Deel 1</comment>
      <origin>429309</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3929" sha1="sxj0uwqdwchjq4maj82coy207j575qb" xml:space="preserve">Vóórdat je werkzaamheden voor een wetenschappelijke publicatie kunnen beginnen, is het nodig wat voorwerk te verrichten. Je hebt in ieder geval een onderwerp en doelgroep nodig. En daarvan afgeleid een vraag- of probleemstelling. Hoe kom je daar aan? Daarvoor zijn verschilende mogelijkheden:

== Een idee voor een onderwerp vinden ==
* Je kunt een opdrachtgever hebben die je het onderwerp of een probleem aanreikt.Een opdrachtgever kan ook je begeleider bij je stageplek zijn. Dan is het relatief gemakkelijk. 
* Je kunt zelf een probleem constateren, binnen bijvoorbeeld je werk, en met je leidinggevende overleggen of je daarover een beleidsnota kunt schrijven.
* Als je geheel vrij bent in je keuze, bijvoorbeeld voor het schrijven van een scriptie tijdens je opleiding, is het een ander verhaal. 
** Je kunt dan al een concreet of een vaag idee hebben waarover je wilt schrijven. 
** Of ga nog eens na welk onderwerp in je studie je het leukste vond en over welk onderdeel daarvan je meer zou willen weten. Of waar weet je al vrij veel van af en wil je je beter in verdiepen. 
** Anders ben je aangewezen op inspiratie, een idee dat oppopt en waar je verder over nadenkt. Laat je gedachten de vrije loop, associeer er lustig op los, praat er met een goede vriend of vriendin over, blader in een toepasselijk tijdschrift, ga naar de bibliotheek, een film of het theater. 

== Van onderwerp naar probleemstelling ==

:''Al wat ik zie vanuit mijn raam'' -
:''De grandioze wereldorde'' -
:''Zal in mijn dikste schrift niet gaan,'' 
:''Laat zich ternauwernood verwoorden'' 
Uit: Winterdag / Joenna Morits&lt;ref&gt;In: ''Spiegel van de Russische poëzie'' / Willem G. Weststeijn &amp; Peter Zeeman (samenst.). - Amsterdam, Meulenhoff, 2000. ISBN 90-290-6635-0. p. 323&lt;/ref&gt;

Kortom: je kunt niet over de hele wereld schrijven, je moet kiezen. 

Als je een onderwerp te pakken hebt, ben je er nog niet. Dan gaat het er om het (vage) onderwerp uiteindelijk om te zetten naar een probleemstelling waar je mee aan de slag gaat. Aspecten en vragen :
# '''Concretiseer''' het onderwerp. Welke aspecten ervan ga je onderzoeken? Je onderwerp kan bijvoorbeeld &quot;windmolens&quot; zijn. Maar dat is een breed onderwerp. &quot;De werking van windmolens&quot; is al concreter. &quot;Welke onderdelen heeft een windmolen nodig om te kunnen werken?&quot; is nog concreter. Probeer het onderwerp zo concreet en gedetailleerd mogelijk te formuleren.
# Wat is je '''doel''' met dit geconcretiseerde onderwerp? Waarom wil jij of je opdrachtgever dit weten? 
# Wat is je '''doelgroep'''? Wie zullen je tekst lezen en welk belang hebben zij, waarin zijn zij geïnteresseerd? De doelgroep bepaalt voor een belangrijk deel wat er in je tekst wordt opgenomen en hoe je het opschrijft. 
# '''Afbakening'''. Baken het onderwerp goed af: wat ga je precies onderzoeken en wat valt er buiten? Bijvoorbeeld: het gaat je alleen om &quot;ouderwetse&quot; windmolens met vier wieken, niet om moderne windturbines. Je kunt ook nog kiezen voor een bepaald {{Wp|Windmolen#Soorten_windmolens|soort windmolen}}, of voor een bepaald doel waarvoor ze werden ingezet (zoals een korenmolen of poldermolen). Hoe beter het onderwerp is afgebakend, hoe eenvoudiger het onderzoek wordt. 
# Welke onderdelen zal je uiteindelijke tekst bevatten? Het gaat om '''sub-onderwerpen''', diverse aspecten van het hoofdonderwerp, die kunnen uitmonden in hoofdstukken en paragrafen.
# Welk '''medium''' is het meest geschikt? Een artikel in een wetenschappelijk tijdschrift, een dissertatie, een onderzoeksrapport, een beleidsnota, of nog iets anders? En hoe publiceer je de tekst? Is hij voor intern of extern gebruik? Wordt hij op internet gepubliceerd, al of niet vrij door iedereen te lezen, of in een intern Word- of pdf-bestand, of gedrukt/geprint en ingebonden? 

Hierna kun je de probleemstelling formuleren: een korte en heldere omschrijving van het centrale probleem dat je gaat uitzoeken.

== Bronnen en referenties ==</text>
      <sha1>sxj0uwqdwchjq4maj82coy207j575qb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>429310</id>
      <parentid>429309</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T14:52:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>{{wiu3|JopkeB}} + {{Sub}}</comment>
      <origin>429310</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3988" sha1="dula9nsgzabv9esham0sjmv6q1mxpci" xml:space="preserve">{{Index Van Idee tot Publicatie}}
{{wiu3|JopkeB}}
Vóórdat je werkzaamheden voor een wetenschappelijke publicatie kunnen beginnen, is het nodig wat voorwerk te verrichten. Je hebt in ieder geval een onderwerp en doelgroep nodig. En daarvan afgeleid een vraag- of probleemstelling. Hoe kom je daar aan? Daarvoor zijn verschilende mogelijkheden:

== Een idee voor een onderwerp vinden ==
* Je kunt een opdrachtgever hebben die je het onderwerp of een probleem aanreikt.Een opdrachtgever kan ook je begeleider bij je stageplek zijn. Dan is het relatief gemakkelijk. 
* Je kunt zelf een probleem constateren, binnen bijvoorbeeld je werk, en met je leidinggevende overleggen of je daarover een beleidsnota kunt schrijven.
* Als je geheel vrij bent in je keuze, bijvoorbeeld voor het schrijven van een scriptie tijdens je opleiding, is het een ander verhaal. 
** Je kunt dan al een concreet of een vaag idee hebben waarover je wilt schrijven. 
** Of ga nog eens na welk onderwerp in je studie je het leukste vond en over welk onderdeel daarvan je meer zou willen weten. Of waar weet je al vrij veel van af en wil je je beter in verdiepen. 
** Anders ben je aangewezen op inspiratie, een idee dat oppopt en waar je verder over nadenkt. Laat je gedachten de vrije loop, associeer er lustig op los, praat er met een goede vriend of vriendin over, blader in een toepasselijk tijdschrift, ga naar de bibliotheek, een film of het theater. 

== Van onderwerp naar probleemstelling ==

:''Al wat ik zie vanuit mijn raam'' -
:''De grandioze wereldorde'' -
:''Zal in mijn dikste schrift niet gaan,'' 
:''Laat zich ternauwernood verwoorden'' 
Uit: Winterdag / Joenna Morits&lt;ref&gt;In: ''Spiegel van de Russische poëzie'' / Willem G. Weststeijn &amp; Peter Zeeman (samenst.). - Amsterdam, Meulenhoff, 2000. ISBN 90-290-6635-0. p. 323&lt;/ref&gt;

Kortom: je kunt niet over de hele wereld schrijven, je moet kiezen. 

Als je een onderwerp te pakken hebt, ben je er nog niet. Dan gaat het er om het (vage) onderwerp uiteindelijk om te zetten naar een probleemstelling waar je mee aan de slag gaat. Aspecten en vragen :
# '''Concretiseer''' het onderwerp. Welke aspecten ervan ga je onderzoeken? Je onderwerp kan bijvoorbeeld &quot;windmolens&quot; zijn. Maar dat is een breed onderwerp. &quot;De werking van windmolens&quot; is al concreter. &quot;Welke onderdelen heeft een windmolen nodig om te kunnen werken?&quot; is nog concreter. Probeer het onderwerp zo concreet en gedetailleerd mogelijk te formuleren.
# Wat is je '''doel''' met dit geconcretiseerde onderwerp? Waarom wil jij of je opdrachtgever dit weten? 
# Wat is je '''doelgroep'''? Wie zullen je tekst lezen en welk belang hebben zij, waarin zijn zij geïnteresseerd? De doelgroep bepaalt voor een belangrijk deel wat er in je tekst wordt opgenomen en hoe je het opschrijft. 
# '''Afbakening'''. Baken het onderwerp goed af: wat ga je precies onderzoeken en wat valt er buiten? Bijvoorbeeld: het gaat je alleen om &quot;ouderwetse&quot; windmolens met vier wieken, niet om moderne windturbines. Je kunt ook nog kiezen voor een bepaald {{Wp|Windmolen#Soorten_windmolens|soort windmolen}}, of voor een bepaald doel waarvoor ze werden ingezet (zoals een korenmolen of poldermolen). Hoe beter het onderwerp is afgebakend, hoe eenvoudiger het onderzoek wordt. 
# Welke onderdelen zal je uiteindelijke tekst bevatten? Het gaat om '''sub-onderwerpen''', diverse aspecten van het hoofdonderwerp, die kunnen uitmonden in hoofdstukken en paragrafen.
# Welk '''medium''' is het meest geschikt? Een artikel in een wetenschappelijk tijdschrift, een dissertatie, een onderzoeksrapport, een beleidsnota, of nog iets anders? En hoe publiceer je de tekst? Is hij voor intern of extern gebruik? Wordt hij op internet gepubliceerd, al of niet vrij door iedereen te lezen, of in een intern Word- of pdf-bestand, of gedrukt/geprint en ingebonden? 

Hierna kun je de probleemstelling formuleren: een korte en heldere omschrijving van het centrale probleem dat je gaat uitzoeken.

== Bronnen en referenties ==

{{Sub}}</text>
      <sha1>dula9nsgzabv9esham0sjmv6q1mxpci</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>429311</id>
      <parentid>429310</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T14:59:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Aanvulling</comment>
      <origin>429311</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4437" sha1="a9a2ume1akzg4r2m5rwl3covp3um9bp" xml:space="preserve">{{Index Van Idee tot Publicatie}}
{{wiu3|JopkeB}}
Vóórdat je werkzaamheden voor een wetenschappelijke publicatie kunnen beginnen, is het nodig wat voorwerk te verrichten. Je hebt in ieder geval een onderwerp en doelgroep nodig. En daarvan afgeleid een vraag- of probleemstelling. Hoe kom je daar aan? Daarvoor zijn verschilende mogelijkheden:

== Een idee voor een onderwerp vinden ==
* Je kunt een opdrachtgever hebben die je het onderwerp of een probleem aanreikt.Een opdrachtgever kan ook je begeleider bij je stageplek zijn. Dan is het relatief gemakkelijk. 
* Je kunt zelf een probleem constateren, binnen bijvoorbeeld je werk, en met je leidinggevende overleggen of je daarover een beleidsnota kunt schrijven.
* Als je geheel vrij bent in je keuze, bijvoorbeeld voor het schrijven van een scriptie tijdens je opleiding, is het een ander verhaal. 
** Je kunt dan al een concreet of een vaag idee hebben waarover je wilt schrijven. 
** Of ga nog eens na welk onderwerp in je studie je het leukste vond en over welk onderdeel daarvan je meer zou willen weten. Of waar weet je al vrij veel van af en wil je je beter in verdiepen. 
** Anders ben je aangewezen op inspiratie, een idee dat oppopt en waar je verder over nadenkt. Laat je gedachten de vrije loop, associeer er lustig op los, praat er met een goede vriend of vriendin over, blader in een toepasselijk tijdschrift, ga naar de bibliotheek, een film of het theater. 

== Van onderwerp naar probleemstelling ==

:''Al wat ik zie vanuit mijn raam'' -
:''De grandioze wereldorde'' -
:''Zal in mijn dikste schrift niet gaan,'' 
:''Laat zich ternauwernood verwoorden'' 
Uit: Winterdag / Joenna Morits&lt;ref&gt;In: ''Spiegel van de Russische poëzie'' / Willem G. Weststeijn &amp; Peter Zeeman (samenst.). - Amsterdam, Meulenhoff, 2000. ISBN 90-290-6635-0. p. 323&lt;/ref&gt;

Kortom: je kunt niet over de hele wereld schrijven, je moet kiezen. 

Als je een onderwerp te pakken hebt, ben je er nog niet. Dan gaat het er om het (vage) onderwerp uiteindelijk om te zetten naar een probleemstelling waar je mee aan de slag gaat. Aspecten en vragen :
# '''Concretiseer''' het onderwerp. Welke aspecten ervan ga je onderzoeken? Je onderwerp kan bijvoorbeeld &quot;windmolens&quot; zijn. Maar dat is een breed onderwerp. &quot;De werking van windmolens&quot; is al concreter. &quot;Welke onderdelen heeft een windmolen nodig om te kunnen werken?&quot; is nog concreter. Probeer het onderwerp zo concreet en gedetailleerd mogelijk te formuleren.
# Wat is je '''doel''' met dit geconcretiseerde onderwerp? Waarom wil jij of je opdrachtgever dit weten? 
# Wat is je '''doelgroep'''? Wie zullen je tekst lezen en welk belang hebben zij, waarin zijn zij geïnteresseerd? De doelgroep bepaalt voor een belangrijk deel wat er in je tekst wordt opgenomen en hoe je het opschrijft. 
# '''Afbakening'''. Baken het onderwerp goed af: wat ga je precies onderzoeken en wat valt er buiten? Bijvoorbeeld: het gaat je alleen om &quot;ouderwetse&quot; windmolens met vier wieken, niet om moderne windturbines. Je kunt ook nog kiezen voor een bepaald {{Wp|Windmolen#Soorten_windmolens|soort windmolen}}, of voor een bepaald doel waarvoor ze werden ingezet (zoals een korenmolen of poldermolen). Hoe beter het onderwerp is afgebakend, hoe eenvoudiger het onderzoek wordt. 
# Welke onderdelen zal je uiteindelijke tekst bevatten? Het gaat om '''sub-onderwerpen''', diverse aspecten van het hoofdonderwerp, die kunnen uitmonden in hoofdstukken en paragrafen.
# Welk '''medium''' is het meest geschikt? Een artikel in een wetenschappelijk tijdschrift, een dissertatie, een onderzoeksrapport, een beleidsnota, of nog iets anders? En hoe publiceer je de tekst? Is hij voor intern of extern gebruik? Wordt hij op internet gepubliceerd, al of niet vrij door iedereen te lezen, of in een intern Word- of pdf-bestand, of gedrukt/geprint en ingebonden? 

Hierna kun je de probleemstelling formuleren: een korte en heldere omschrijving van het centrale probleem dat je gaat uitzoeken. Leg die voor aan je opdrachtgever of scriptiebegeleider. Is dit wat haar/hem voor ogen stond? Voldoet de probleemstelling aan de eisen die de opdrachtgever of de opleiding daaraan stellen? Schaaf hem samen nog bij.

Nu heb je de voorlopige probleemstelling geformuleerd. Hier ga je het onderzoekproces mee in. In de loop van het traject kan hij nog begesteld worden, tot het moment dat je echt aan het schrijven gaat, dan moet hij definitief zijn. 

== Bronnen en referenties ==

{{Sub}}</text>
      <sha1>a9a2ume1akzg4r2m5rwl3covp3um9bp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>429349</id>
      <parentid>429311</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T15:41:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Aanvullingen</comment>
      <origin>429349</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4867" sha1="a1edwzaopbd0phogezsuj75yg5fh0zu" xml:space="preserve">{{Index Van Idee tot Publicatie}}
{{wiu3|JopkeB}}
Vóórdat je werkzaamheden voor een wetenschappelijke publicatie kunnen beginnen, is het nodig wat voorwerk te verrichten. Je hebt in ieder geval een onderwerp en doelgroep nodig. En daarvan afgeleid een vraag- of probleemstelling. Hoe kom je daar aan? Daarvoor zijn verschilende mogelijkheden:

== Een idee voor een onderwerp vinden ==
* Je kunt een opdrachtgever hebben die je het onderwerp of een probleem aanreikt.Een opdrachtgever kan ook je begeleider bij je stageplek zijn. Dan is het relatief gemakkelijk. 
* Je kunt zelf een probleem constateren, binnen bijvoorbeeld je werk, en met je leidinggevende overleggen of je daarover een beleidsnota kunt schrijven.
* Als je geheel vrij bent in je keuze, bijvoorbeeld voor het schrijven van een scriptie tijdens je opleiding, is het een ander verhaal. 
** Je kunt dan al een concreet of een vaag idee hebben waarover je wilt schrijven. 
** Of ga nog eens na welk onderwerp in je studie je het leukste vond en over welk onderdeel daarvan je meer zou willen weten. Of waar weet je al vrij veel van af en wil je je beter in verdiepen. 
** Anders ben je aangewezen op inspiratie, een idee dat oppopt en waar je verder over nadenkt. Laat je gedachten de vrije loop, associeer er lustig op los, praat er met een goede vriend of vriendin over, blader in een toepasselijk tijdschrift, ga naar de bibliotheek, een film of het theater. 

== Van onderwerp naar probleemstelling ==

:''Al wat ik zie vanuit mijn raam'' -
:''De grandioze wereldorde'' -
:''Zal in mijn dikste schrift niet gaan,'' 
:''Laat zich ternauwernood verwoorden'' 
Uit: Winterdag / Joenna Morits&lt;ref&gt;In: ''Spiegel van de Russische poëzie'' / Willem G. Weststeijn &amp; Peter Zeeman (samenst.). - Amsterdam, Meulenhoff, 2000. ISBN 90-290-6635-0. p. 323&lt;/ref&gt;

Kortom: je kunt niet over de hele wereld schrijven, je moet kiezen. 

Als je een onderwerp te pakken hebt, ben je er nog niet. Dan gaat het er om het (vage) onderwerp uiteindelijk om te zetten naar een probleemstelling waar je mee aan de slag gaat. Aspecten en vragen :
# '''Concretiseer''' het onderwerp. Welke aspecten ervan ga je onderzoeken? Je onderwerp kan bijvoorbeeld &quot;windmolens&quot; zijn. Maar dat is een breed onderwerp. &quot;De werking van windmolens&quot; is al concreter. &quot;Welke onderdelen heeft een windmolen nodig om te kunnen werken?&quot; is nog concreter. Probeer het onderwerp zo concreet en gedetailleerd mogelijk te formuleren.
# Wat is je '''doel''' met dit geconcretiseerde onderwerp? Waarom wil jij of je opdrachtgever dit weten? 
# Wat is je '''doelgroep'''? Wie zullen je tekst lezen en welk belang hebben zij, waarin zijn zij geïnteresseerd? De doelgroep bepaalt voor een belangrijk deel wat er in je tekst wordt opgenomen en hoe je het opschrijft. 
# '''Afbakening'''. Baken het onderwerp goed af: wat ga je precies onderzoeken en wat valt er buiten? Bijvoorbeeld: het gaat je alleen om &quot;ouderwetse&quot; windmolens met vier wieken, niet om moderne windturbines. Je kunt ook nog kiezen voor een bepaald {{Wp|Windmolen#Soorten_windmolens|soort windmolen}}, of voor een bepaald doel waarvoor ze werden ingezet (zoals een korenmolen of poldermolen). Hoe beter het onderwerp is afgebakend, hoe eenvoudiger het onderzoek wordt. 
# Welke onderdelen zal je uiteindelijke tekst bevatten? Het gaat om '''sub-onderwerpen''', diverse aspecten van het hoofdonderwerp, die kunnen uitmonden in hoofdstukken en paragrafen.
# Welk '''medium''' is het meest geschikt? Een artikel in een wetenschappelijk tijdschrift, een dissertatie, een onderzoeksrapport, een beleidsnota, of nog iets anders? En hoe publiceer je de tekst? Is hij voor intern of extern gebruik? Wordt hij op internet gepubliceerd, al of niet vrij door iedereen te lezen, of in een intern Word- of pdf-bestand, of gedrukt/geprint en ingebonden? 

Hierna kun je de probleemstelling formuleren: een korte en heldere omschrijving van het centrale probleem dat je gaat uitzoeken. Leg die voor aan je opdrachtgever of scriptiebegeleider. Is dit wat haar/hem voor ogen stond? Voldoet de probleemstelling aan de eisen die de opdrachtgever of de opleiding daaraan stellen? Schaaf hem samen nog bij.

Nu heb je de voorlopige probleemstelling geformuleerd. Hier ga je het onderzoekproces mee in. In de loop van het traject kan hij nog begesteld worden, tot het moment dat je echt aan het schrijven gaat, dan moet hij definitief zijn. 

== Bronnen en referenties ==
{{References}}

&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/Het literatuuronderzoek]]''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Terug naar: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;

{{Sub}}</text>
      <sha1>a1edwzaopbd0phogezsuj75yg5fh0zu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>429350</id>
      <parentid>429349</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T02:52:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Keuze onderzoeksmethode(n)</comment>
      <origin>429350</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9137" sha1="tod69x8um927whofjkvxlssf9mqdcya" xml:space="preserve">{{Index Van Idee tot Publicatie}}
{{wiu3|JopkeB}}
Vóórdat je werkzaamheden voor een wetenschappelijke publicatie kunnen beginnen, is het nodig wat voorwerk te verrichten. Je hebt in ieder geval een onderwerp en doelgroep nodig. En daarvan afgeleid een vraag- of probleemstelling. Hoe kom je daar aan? Daarvoor zijn verschilende mogelijkheden:

== Een idee voor een onderwerp vinden ==
* Je kunt een opdrachtgever hebben die je het onderwerp of een probleem aanreikt.Een opdrachtgever kan ook je begeleider bij je stageplek zijn. Dan is het relatief gemakkelijk. 
* Je kunt zelf een probleem constateren, binnen bijvoorbeeld je werk, en met je leidinggevende overleggen of je daarover een beleidsnota kunt schrijven.
* Als je geheel vrij bent in je keuze, bijvoorbeeld voor het schrijven van een scriptie tijdens je opleiding, is het een ander verhaal. 
** Je kunt dan al een concreet of een vaag idee hebben waarover je wilt schrijven. 
** Of ga nog eens na welk onderwerp in je studie je het leukste vond en over welk onderdeel daarvan je meer zou willen weten. Of waar weet je al vrij veel van af en wil je je beter in verdiepen. 
** Anders ben je aangewezen op inspiratie, een idee dat oppopt en waar je verder over nadenkt. Laat je gedachten de vrije loop, associeer er lustig op los, praat er met een goede vriend of vriendin over, blader in een toepasselijk tijdschrift, ga naar de bibliotheek, een film of het theater. 

== Van onderwerp naar probleemstelling ==

:''Al wat ik zie vanuit mijn raam'' -
:''De grandioze wereldorde'' -
:''Zal in mijn dikste schrift niet gaan,'' 
:''Laat zich ternauwernood verwoorden'' 
Uit: Winterdag / Joenna Morits&lt;ref&gt;In: ''Spiegel van de Russische poëzie'' / Willem G. Weststeijn &amp; Peter Zeeman (samenst.). - Amsterdam, Meulenhoff, 2000. ISBN 90-290-6635-0. p. 323&lt;/ref&gt;

Kortom: je kunt niet over de hele wereld schrijven, je moet kiezen. 

Als je een onderwerp te pakken hebt, ben je er nog niet. Dan gaat het er om het (vage) onderwerp uiteindelijk om te zetten naar een probleemstelling waar je mee aan de slag gaat. Aspecten en vragen :
# '''Concretiseer''' het onderwerp. Welke aspecten ervan ga je onderzoeken? Je onderwerp kan bijvoorbeeld &quot;windmolens&quot; zijn. Maar dat is een breed onderwerp. &quot;De werking van windmolens&quot; is al concreter. &quot;Welke onderdelen heeft een windmolen nodig om te kunnen werken?&quot; is nog concreter. Probeer het onderwerp zo concreet en gedetailleerd mogelijk te formuleren.
# Wat is je '''doel''' met dit geconcretiseerde onderwerp? Waarom wil jij of je opdrachtgever dit weten? 
# Wat is je '''doelgroep'''? Wie zullen je tekst lezen en welk belang hebben zij, waarin zijn zij geïnteresseerd? De doelgroep bepaalt voor een belangrijk deel wat er in je tekst wordt opgenomen en hoe je het opschrijft. 
# '''Afbakening'''. Baken het onderwerp goed af: wat ga je precies onderzoeken en wat valt er buiten? Bijvoorbeeld: het gaat je alleen om &quot;ouderwetse&quot; windmolens met vier wieken, niet om moderne windturbines. Je kunt ook nog kiezen voor een bepaald {{Wp|Windmolen#Soorten_windmolens|soort windmolen}}, of voor een bepaald doel waarvoor ze werden ingezet (zoals een korenmolen of poldermolen). Hoe beter het onderwerp is afgebakend, hoe eenvoudiger het onderzoek wordt. 
# Welke onderdelen zal je uiteindelijke tekst bevatten? Het gaat om '''sub-onderwerpen''', diverse aspecten van het hoofdonderwerp, die kunnen uitmonden in hoofdstukken en paragrafen.
# Welk '''medium''' is het meest geschikt? Een artikel in een wetenschappelijk tijdschrift, een dissertatie, een onderzoeksrapport, een beleidsnota, of nog iets anders? En hoe publiceer je de tekst? Is hij voor intern of extern gebruik? Wordt hij op internet gepubliceerd, al of niet vrij door iedereen te lezen, of in een intern Word- of pdf-bestand, of gedrukt/geprint en ingebonden? 

Hierna kun je de probleemstelling formuleren: een korte en heldere omschrijving van het centrale probleem dat je gaat uitzoeken. Leg die voor aan je opdrachtgever of scriptiebegeleider. Is dit wat haar/hem voor ogen stond? Voldoet de probleemstelling aan de eisen die de opdrachtgever of de opleiding daaraan stellen? Schaaf hem samen nog bij.

Nu heb je de voorlopige probleemstelling geformuleerd. Hier ga je het onderzoekproces mee in. In de loop van het traject kan hij nog begesteld worden, tot het moment dat je echt aan het schrijven gaat, dan moet hij definitief zijn. 

== Keuze onderzoeksmethode(n) ==
Afhankelijk van het onderwerp en de probleemstelling, kies je een of meer onderzoeksmethoden. Er bestaan talloze onderzoeksmethoden, elk vakgebied heeft zijn eigen methoden. Literatuuronderzoek komt bij vrijwel elk onderzoek voor en maakt deel uit van dit Wikibook, de overige hier genoemde methoden niet. Hieronder een zeker niet uitputtend overzicht:
* '''Literatuuronderzoek''' is bijna altijd een goede eerste stap. Hiermee stel je je op de hoogte van publicaties die betrekking hebben op je onderzoeksterrein: wat is al bekend, wat is de stand van zaken, welke bronnen zijn al onderzocht? Hierdoor hoef je niet opnieuw het wiel uit te vinden en kun je voortbouwen op wat al bekend is (op de schouders van voorgangers gaan staan). Vervolgens kun je relevante bronnen aanboren die nog niet  (voldoende) zijn onderzocht, zoals archiefstukken voor historisch onderzoek. Deze methode wordt uitgelegd in het hoofdstuk [[Van Idee tot Publicatie/Het literatuuronderzoek|Literatuuronderzoek]].
* '''{{Wp|Enquête|Enquêtes}} en {{Wp|interview|interviews}}''' worden ingezet bij sociale wetenschappen, als men de mening en suggesties van betrokkenen wil weten over voorgenomen veranderingen of als men op zoek is naar mogelijke verbeteringen in een situatie of product. Ook kan men interviews houden met oudere mensen die zich een bepaalde periode nog herinneren voor historische onderzoek, of om dialecten vast te leggen die zij nog spreken, om die vervolgens te onderzoeken.
* '''{{Wp|Veldwerk|Veldonderzoek}}''' vindt doorgaans buiten de studeerkamer of kantoor plaats en kan vele vormen aannemen. Enkele voorbeelden:
** '''Archeologisch onderzoek''' is in de Europese Unie verplicht als men een terrein voor de eerste keer wil bebouwen of anderszins de bodem wil verstoren (zie {{Wp|Verdrag van Malta}}). In Nederland is dit uitgewerkt in de {{Wp|Omgevingswet}} en de {{Wp| Erfgoedwet}}. Zie {{Wp|Archeologie#Archeologische methoden|Archeologische methoden}} voor een eerste indruk van wat deze methode inhoudt. Meestal wordt een gespecialiseerd bedrijf of een archeologische dienst van een grote gemeente ingeschakeld (zoals {{Wp|Bureau Oudheidkundig Onderzoek van Gemeentewerken Rotterdam|BOOR in Rotterdam}}) om een archeologisch onderzoek uit te voeren.
** '''{{Wp|Forensisch onderzoek}}''' wordt uitgevoerd op de plek waar een misdrijf heeft plaatsgenomen, meestal door een gespecialiseerd  onderdeel van de politie. 
** Voor een {{Wp|taxatie|taxatierapport}} is het meestal nodig dat de taxateur de te taxeren objecten met eigen ogen gaat zien om ze goed te kunnen beoordelen. Het kan bijvoorbeeld gaan om onroerend goed of antieke voorwerpen op lokatie (woning, museum of ander gebouw met erfgoed), of objecten en lokaties met schade (bijvoorbeeld na een ongeluk of na natuurgeweld).
** Voor het onderbouwen van een verkeersadvies kunnen '''[https://www.wegenwiki.nl/Verkeerstelling verkeerstellingen]''' nodig zijn, het tellen van het aantal voertuigen dat gedurende een vooraf bepaalde tijd over een weg rijdt. Dat kan handmatig (een persoon die op een strategische plaats zit en daar het aantal voorbijrijdende voertuigen turft) of automatisch gedurende langere tijd. Ook gaan verkeerskundigen op pad om de huidige verkeerssituatie vast te leggen. 
* '''{{Wp|Laboratorium|Laboratoriumonderzoek}}''' is onderzoek in een gecontroleerde omgeving, vaak chemisch of biomedisch van aard.
* Bij '''{{Wp|marktonderzoek}}''' wordt informatie verzameld over (mogelijke) markten of marktsegmenten, klanten en de concurrentie. Die  informatie wordt vervolgens geanalyseerd. Het uiteindelijke doel is een commercieel beleid te formuleren.

&lt;gallery widths=180 heights=140&gt;
Man on a Interview - 38141062434.jpg|Interview
Zoobentos sampling Krippenbach.jpg|Veldonderzoek
AND05805.jpg|Archeologische opgraving
Kriminaltechnischer Dienst der Luzerner Polizei.jpg|Forensisch onderzoek
Bringing out family silver (4951503516).jpg|Taxatie
Avenue de Thiers (Abrest) - Outils pour mesure du trafic (focus câbles, dir Vichy à gauche) 2026-01-17.JPG|Automatische verkeerstelling
Biologist at work in the pre-PCR laboratory. Institute of Systematics and Evolution of Animals Polish Academy of Sciences in Cracov.jpg|Laboratoriumonderzoek
&lt;/gallery&gt; 

== Bronnen en referenties ==
{{References}}

&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/Het literatuuronderzoek]]''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Terug naar: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;

{{Sub}}</text>
      <sha1>tod69x8um927whofjkvxlssf9mqdcya</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>429351</id>
      <parentid>429350</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T03:27:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>/* Keuze onderzoeksmethode(n) */ Experimenteren</comment>
      <origin>429351</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9258" sha1="jl8ts72xtcoq3a0u24ksk6e62x0qnzf" xml:space="preserve">{{Index Van Idee tot Publicatie}}
{{wiu3|JopkeB}}
Vóórdat je werkzaamheden voor een wetenschappelijke publicatie kunnen beginnen, is het nodig wat voorwerk te verrichten. Je hebt in ieder geval een onderwerp en doelgroep nodig. En daarvan afgeleid een vraag- of probleemstelling. Hoe kom je daar aan? Daarvoor zijn verschilende mogelijkheden:

== Een idee voor een onderwerp vinden ==
* Je kunt een opdrachtgever hebben die je het onderwerp of een probleem aanreikt.Een opdrachtgever kan ook je begeleider bij je stageplek zijn. Dan is het relatief gemakkelijk. 
* Je kunt zelf een probleem constateren, binnen bijvoorbeeld je werk, en met je leidinggevende overleggen of je daarover een beleidsnota kunt schrijven.
* Als je geheel vrij bent in je keuze, bijvoorbeeld voor het schrijven van een scriptie tijdens je opleiding, is het een ander verhaal. 
** Je kunt dan al een concreet of een vaag idee hebben waarover je wilt schrijven. 
** Of ga nog eens na welk onderwerp in je studie je het leukste vond en over welk onderdeel daarvan je meer zou willen weten. Of waar weet je al vrij veel van af en wil je je beter in verdiepen. 
** Anders ben je aangewezen op inspiratie, een idee dat oppopt en waar je verder over nadenkt. Laat je gedachten de vrije loop, associeer er lustig op los, praat er met een goede vriend of vriendin over, blader in een toepasselijk tijdschrift, ga naar de bibliotheek, een film of het theater. 

== Van onderwerp naar probleemstelling ==

:''Al wat ik zie vanuit mijn raam'' -
:''De grandioze wereldorde'' -
:''Zal in mijn dikste schrift niet gaan,'' 
:''Laat zich ternauwernood verwoorden'' 
Uit: Winterdag / Joenna Morits&lt;ref&gt;In: ''Spiegel van de Russische poëzie'' / Willem G. Weststeijn &amp; Peter Zeeman (samenst.). - Amsterdam, Meulenhoff, 2000. ISBN 90-290-6635-0. p. 323&lt;/ref&gt;

Kortom: je kunt niet over de hele wereld schrijven, je moet kiezen. 

Als je een onderwerp te pakken hebt, ben je er nog niet. Dan gaat het er om het (vage) onderwerp uiteindelijk om te zetten naar een probleemstelling waar je mee aan de slag gaat. Aspecten en vragen :
# '''Concretiseer''' het onderwerp. Welke aspecten ervan ga je onderzoeken? Je onderwerp kan bijvoorbeeld &quot;windmolens&quot; zijn. Maar dat is een breed onderwerp. &quot;De werking van windmolens&quot; is al concreter. &quot;Welke onderdelen heeft een windmolen nodig om te kunnen werken?&quot; is nog concreter. Probeer het onderwerp zo concreet en gedetailleerd mogelijk te formuleren.
# Wat is je '''doel''' met dit geconcretiseerde onderwerp? Waarom wil jij of je opdrachtgever dit weten? 
# Wat is je '''doelgroep'''? Wie zullen je tekst lezen en welk belang hebben zij, waarin zijn zij geïnteresseerd? De doelgroep bepaalt voor een belangrijk deel wat er in je tekst wordt opgenomen en hoe je het opschrijft. 
# '''Afbakening'''. Baken het onderwerp goed af: wat ga je precies onderzoeken en wat valt er buiten? Bijvoorbeeld: het gaat je alleen om &quot;ouderwetse&quot; windmolens met vier wieken, niet om moderne windturbines. Je kunt ook nog kiezen voor een bepaald {{Wp|Windmolen#Soorten_windmolens|soort windmolen}}, of voor een bepaald doel waarvoor ze werden ingezet (zoals een korenmolen of poldermolen). Hoe beter het onderwerp is afgebakend, hoe eenvoudiger het onderzoek wordt. 
# Welke onderdelen zal je uiteindelijke tekst bevatten? Het gaat om '''sub-onderwerpen''', diverse aspecten van het hoofdonderwerp, die kunnen uitmonden in hoofdstukken en paragrafen.
# Welk '''medium''' is het meest geschikt? Een artikel in een wetenschappelijk tijdschrift, een dissertatie, een onderzoeksrapport, een beleidsnota, of nog iets anders? En hoe publiceer je de tekst? Is hij voor intern of extern gebruik? Wordt hij op internet gepubliceerd, al of niet vrij door iedereen te lezen, of in een intern Word- of pdf-bestand, of gedrukt/geprint en ingebonden? 

Hierna kun je de probleemstelling formuleren: een korte en heldere omschrijving van het centrale probleem dat je gaat uitzoeken. Leg die voor aan je opdrachtgever of scriptiebegeleider. Is dit wat haar/hem voor ogen stond? Voldoet de probleemstelling aan de eisen die de opdrachtgever of de opleiding daaraan stellen? Schaaf hem samen nog bij.

Nu heb je de voorlopige probleemstelling geformuleerd. Hier ga je het onderzoekproces mee in. In de loop van het traject kan hij nog begesteld worden, tot het moment dat je echt aan het schrijven gaat, dan moet hij definitief zijn. 

== Keuze onderzoeksmethode(n) ==
Afhankelijk van het onderwerp en de probleemstelling, kies je een of meer onderzoeksmethoden. Er bestaan talloze onderzoeksmethoden, elk vakgebied heeft zijn eigen methoden. Literatuuronderzoek komt bij vrijwel elk onderzoek voor en maakt deel uit van dit Wikibook, de overige hier genoemde methoden niet. Hieronder een zeker niet uitputtend overzicht:
* '''Literatuuronderzoek''' is bijna altijd een goede eerste stap. Hiermee stel je je op de hoogte van publicaties die betrekking hebben op je onderzoeksterrein: wat is al bekend, wat is de stand van zaken, welke bronnen zijn al onderzocht? Hierdoor hoef je niet opnieuw het wiel uit te vinden en kun je voortbouwen op wat al bekend is (op de schouders van voorgangers gaan staan). Vervolgens kun je relevante bronnen aanboren die nog niet  (voldoende) zijn onderzocht, zoals archiefstukken voor historisch onderzoek. Deze methode wordt uitgelegd in het hoofdstuk [[Van Idee tot Publicatie/Het literatuuronderzoek|Literatuuronderzoek]].
* '''{{Wp|Enquête|Enquêtes}} en {{Wp|interview|interviews}}''' worden ingezet bij sociale wetenschappen, als men de mening en suggesties van betrokkenen wil weten over voorgenomen veranderingen of als men op zoek is naar mogelijke verbeteringen in een situatie of product. Ook kan men interviews houden met oudere mensen die zich een bepaalde periode nog herinneren voor historische onderzoek, of om dialecten vast te leggen die zij nog spreken, om die vervolgens te onderzoeken.
* '''{{Wp|Veldwerk|Veldonderzoek}}''' vindt doorgaans buiten de studeerkamer of kantoor plaats en kan vele vormen aannemen. Enkele voorbeelden:
** '''Archeologisch onderzoek''' is in de Europese Unie verplicht als men een terrein voor de eerste keer wil bebouwen of anderszins de bodem wil verstoren (zie {{Wp|Verdrag van Malta}}). In Nederland is dit uitgewerkt in de {{Wp|Omgevingswet}} en de {{Wp| Erfgoedwet}}. Zie {{Wp|Archeologie#Archeologische methoden|Archeologische methoden}} voor een eerste indruk van wat deze methode inhoudt. Meestal wordt een gespecialiseerd bedrijf of een archeologische dienst van een grote gemeente ingeschakeld (zoals {{Wp|Bureau Oudheidkundig Onderzoek van Gemeentewerken Rotterdam|BOOR in Rotterdam}}) om een archeologisch onderzoek uit te voeren.
** '''{{Wp|Forensisch onderzoek}}''' wordt uitgevoerd op de plek waar een misdrijf heeft plaatsgenomen, meestal door een gespecialiseerd  onderdeel van de politie. 
** Voor een {{Wp|taxatie|taxatierapport}} is het meestal nodig dat de taxateur de te taxeren objecten met eigen ogen gaat zien om ze goed te kunnen beoordelen. Het kan bijvoorbeeld gaan om onroerend goed of antieke voorwerpen op lokatie (woning, museum of ander gebouw met erfgoed), of objecten en lokaties met schade (bijvoorbeeld na een ongeluk of na natuurgeweld).
** Voor het onderbouwen van een verkeersadvies kunnen '''[https://www.wegenwiki.nl/Verkeerstelling verkeerstellingen]''' nodig zijn, het tellen van het aantal voertuigen dat gedurende een vooraf bepaalde tijd over een weg rijdt. Dat kan handmatig (een persoon die op een strategische plaats zit en daar het aantal voorbijrijdende voertuigen turft) of automatisch gedurende langere tijd. Ook gaan verkeerskundigen op pad om de huidige verkeerssituatie vast te leggen. 
* '''{{Wp|Laboratorium|Laboratoriumonderzoek}}''' is onderzoek in een gecontroleerde omgeving, vaak chemisch of biomedisch van aard.
* '''{{Wp|Experiment|Experimenteren}}''' (uitproberen): na het formuleren van een hypothese wordt die via proeven getest.
* Bij '''{{Wp|marktonderzoek}}''' wordt informatie verzameld over (mogelijke) markten of marktsegmenten, klanten en de concurrentie. Die  informatie wordt vervolgens geanalyseerd. Het uiteindelijke doel is een commercieel beleid te formuleren.

&lt;gallery widths=180 heights=140&gt;
Man on a Interview - 38141062434.jpg|Interview
Zoobentos sampling Krippenbach.jpg|Veldonderzoek
AND05805.jpg|Archeologische opgraving
Kriminaltechnischer Dienst der Luzerner Polizei.jpg|Forensisch onderzoek
Bringing out family silver (4951503516).jpg|Taxatie
Avenue de Thiers (Abrest) - Outils pour mesure du trafic (focus câbles, dir Vichy à gauche) 2026-01-17.JPG|Automatische verkeerstelling
Biologist at work in the pre-PCR laboratory. Institute of Systematics and Evolution of Animals Polish Academy of Sciences in Cracov.jpg|Laboratoriumonderzoek
&lt;/gallery&gt;

== Bronnen en referenties ==
{{References}}

&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/Het literatuuronderzoek]]''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Terug naar: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;

{{Sub}}</text>
      <sha1>jl8ts72xtcoq3a0u24ksk6e62x0qnzf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>429352</id>
      <parentid>429351</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T03:34:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>429352</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9355" sha1="fdc01z6rbbt4rn58j8vhmpzpxnnfv8v" xml:space="preserve">{{Index Van Idee tot Publicatie}}
{{wiu3|JopkeB}}
Vóórdat je werkzaamheden voor een wetenschappelijke publicatie kunnen beginnen, is het nodig wat voorwerk te verrichten. Je hebt in ieder geval een onderwerp en doelgroep nodig. En daarvan afgeleid een vraag- of probleemstelling. Hoe kom je daar aan? En je wilt vantevoren weten welke onderzoeksmethode(n) je gaat hanteren. Voor elk van deze onderdelen bestaan verschilende mogelijkheden. 

== Een idee voor een onderwerp vinden ==
* Je kunt een opdrachtgever hebben die je het onderwerp of een probleem aanreikt.Een opdrachtgever kan ook je begeleider bij je stageplek zijn. Dan is het relatief gemakkelijk. 
* Je kunt zelf een probleem constateren, binnen bijvoorbeeld je werk, en met je leidinggevende overleggen of je daarover een beleidsnota kunt schrijven.
* Als je geheel vrij bent in je keuze, bijvoorbeeld voor het schrijven van een scriptie tijdens je opleiding, is het een ander verhaal. 
** Je kunt dan al een concreet of een vaag idee hebben waarover je wilt schrijven. 
** Of ga nog eens na welk onderwerp in je studie je het leukste vond en over welk onderdeel daarvan je meer zou willen weten. Of waar weet je al vrij veel van af en wil je je beter in verdiepen. 
** Anders ben je aangewezen op inspiratie, een idee dat oppopt en waar je verder over nadenkt. Laat je gedachten de vrije loop, associeer er lustig op los, praat er met een goede vriend of vriendin over, blader in een toepasselijk tijdschrift, ga naar de bibliotheek, een film of het theater. 

== Van onderwerp naar probleemstelling ==

:''Al wat ik zie vanuit mijn raam'' -
:''De grandioze wereldorde'' -
:''Zal in mijn dikste schrift niet gaan,'' 
:''Laat zich ternauwernood verwoorden'' 
Uit: Winterdag / Joenna Morits&lt;ref&gt;In: ''Spiegel van de Russische poëzie'' / Willem G. Weststeijn &amp; Peter Zeeman (samenst.). - Amsterdam, Meulenhoff, 2000. ISBN 90-290-6635-0. p. 323&lt;/ref&gt;

Kortom: je kunt niet over de hele wereld schrijven, je moet kiezen. 

Als je een onderwerp te pakken hebt, ben je er nog niet. Dan gaat het er om het (vage) onderwerp uiteindelijk om te zetten naar een probleemstelling waar je mee aan de slag gaat. Aspecten en vragen :
# '''Concretiseer''' het onderwerp. Welke aspecten ervan ga je onderzoeken? Je onderwerp kan bijvoorbeeld &quot;windmolens&quot; zijn. Maar dat is een breed onderwerp. &quot;De werking van windmolens&quot; is al concreter. &quot;Welke onderdelen heeft een windmolen nodig om te kunnen werken?&quot; is nog concreter. Probeer het onderwerp zo concreet en gedetailleerd mogelijk te formuleren.
# Wat is je '''doel''' met dit geconcretiseerde onderwerp? Waarom wil jij of je opdrachtgever dit weten? 
# Wat is je '''doelgroep'''? Wie zullen je tekst lezen en welk belang hebben zij, waarin zijn zij geïnteresseerd? De doelgroep bepaalt voor een belangrijk deel wat er in je tekst wordt opgenomen en hoe je het opschrijft. 
# '''Afbakening'''. Baken het onderwerp goed af: wat ga je precies onderzoeken en wat valt er buiten? Bijvoorbeeld: het gaat je alleen om &quot;ouderwetse&quot; windmolens met vier wieken, niet om moderne windturbines. Je kunt ook nog kiezen voor een bepaald {{Wp|Windmolen#Soorten_windmolens|soort windmolen}}, of voor een bepaald doel waarvoor ze werden ingezet (zoals een korenmolen of poldermolen). Hoe beter het onderwerp is afgebakend, hoe eenvoudiger het onderzoek wordt. 
# Welke onderdelen zal je uiteindelijke tekst bevatten? Het gaat om '''sub-onderwerpen''', diverse aspecten van het hoofdonderwerp, die kunnen uitmonden in hoofdstukken en paragrafen.
# Welk '''medium''' is het meest geschikt? Een artikel in een wetenschappelijk tijdschrift, een dissertatie, een onderzoeksrapport, een beleidsnota, of nog iets anders? En hoe publiceer je de tekst? Is hij voor intern of extern gebruik? Wordt hij op internet gepubliceerd, al of niet vrij door iedereen te lezen, of in een intern Word- of pdf-bestand, of gedrukt/geprint en ingebonden? 

Hierna kun je de probleemstelling formuleren: een korte en heldere omschrijving van het centrale probleem dat je gaat uitzoeken. Leg die voor aan je opdrachtgever of scriptiebegeleider. Is dit wat haar/hem voor ogen stond? Voldoet de probleemstelling aan de eisen die de opdrachtgever of de opleiding daaraan stellen? Schaaf hem samen nog bij.

Nu heb je de voorlopige probleemstelling geformuleerd. Hier ga je het onderzoekproces mee in. In de loop van het traject kan hij nog begesteld worden, tot het moment dat je echt aan het schrijven gaat, dan moet hij definitief zijn. 

== Keuze onderzoeksmethode(n) ==
Afhankelijk van het onderwerp en de probleemstelling, kies je een of meer onderzoeksmethoden. Er bestaan talloze onderzoeksmethoden, elk vakgebied heeft zijn eigen methoden. Literatuuronderzoek komt bij vrijwel elk onderzoek voor en maakt deel uit van dit Wikibook, de overige hier genoemde methoden niet. Hieronder een zeker niet uitputtend overzicht:
* '''Literatuuronderzoek''' is bijna altijd een goede eerste stap. Hiermee stel je je op de hoogte van publicaties die betrekking hebben op je onderzoeksterrein: wat is al bekend, wat is de stand van zaken, welke bronnen zijn al onderzocht? Hierdoor hoef je niet opnieuw het wiel uit te vinden en kun je voortbouwen op wat al bekend is (op de schouders van voorgangers gaan staan). Vervolgens kun je relevante bronnen aanboren die nog niet  (voldoende) zijn onderzocht, zoals archiefstukken voor historisch onderzoek. Deze methode wordt uitgelegd in het hoofdstuk [[Van Idee tot Publicatie/Het literatuuronderzoek|Literatuuronderzoek]].
* '''{{Wp|Enquête|Enquêtes}} en {{Wp|interview|interviews}}''' worden ingezet bij sociale wetenschappen, als men de mening en suggesties van betrokkenen wil weten over voorgenomen veranderingen of als men op zoek is naar mogelijke verbeteringen in een situatie of product. Ook kan men interviews houden met oudere mensen die zich een bepaalde periode nog herinneren voor historische onderzoek, of om dialecten vast te leggen die zij nog spreken, om die vervolgens te onderzoeken.
* '''{{Wp|Veldwerk|Veldonderzoek}}''' vindt doorgaans buiten de studeerkamer of kantoor plaats en kan vele vormen aannemen. Enkele voorbeelden:
** '''Archeologisch onderzoek''' is in de Europese Unie verplicht als men een terrein voor de eerste keer wil bebouwen of anderszins de bodem wil verstoren (zie {{Wp|Verdrag van Malta}}). In Nederland is dit uitgewerkt in de {{Wp|Omgevingswet}} en de {{Wp| Erfgoedwet}}. Zie {{Wp|Archeologie#Archeologische methoden|Archeologische methoden}} voor een eerste indruk van wat deze methode inhoudt. Meestal wordt een gespecialiseerd bedrijf of een archeologische dienst van een grote gemeente ingeschakeld (zoals {{Wp|Bureau Oudheidkundig Onderzoek van Gemeentewerken Rotterdam|BOOR in Rotterdam}}) om een archeologisch onderzoek uit te voeren.
** '''{{Wp|Forensisch onderzoek}}''' wordt uitgevoerd op de plek waar een misdrijf heeft plaatsgenomen, meestal door een gespecialiseerd  onderdeel van de politie. 
** Voor een {{Wp|taxatie|taxatierapport}} is het meestal nodig dat de taxateur de te taxeren objecten met eigen ogen gaat zien om ze goed te kunnen beoordelen. Het kan bijvoorbeeld gaan om onroerend goed of antieke voorwerpen op lokatie (woning, museum of ander gebouw met erfgoed), of objecten en lokaties met schade (bijvoorbeeld na een ongeluk of na natuurgeweld).
** Voor het onderbouwen van een verkeersadvies kunnen '''[https://www.wegenwiki.nl/Verkeerstelling verkeerstellingen]''' nodig zijn, het tellen van het aantal voertuigen dat gedurende een vooraf bepaalde tijd over een weg rijdt. Dat kan handmatig (een persoon die op een strategische plaats zit en daar het aantal voorbijrijdende voertuigen turft) of automatisch gedurende langere tijd. Ook gaan verkeerskundigen op pad om de huidige verkeerssituatie vast te leggen. 
* '''{{Wp|Laboratorium|Laboratoriumonderzoek}}''' is onderzoek in een gecontroleerde omgeving, vaak chemisch of biomedisch van aard.
* '''{{Wp|Experiment|Experimenteren}}''' (uitproberen): na het formuleren van een hypothese wordt die via proeven getest.
* Bij '''{{Wp|marktonderzoek}}''' wordt informatie verzameld over (mogelijke) markten of marktsegmenten, klanten en de concurrentie. Die  informatie wordt vervolgens geanalyseerd. Het uiteindelijke doel is een commercieel beleid te formuleren.

&lt;gallery widths=180 heights=140&gt;
Man on a Interview - 38141062434.jpg|Interview
Zoobentos sampling Krippenbach.jpg|Veldonderzoek
AND05805.jpg|Archeologische opgraving
Kriminaltechnischer Dienst der Luzerner Polizei.jpg|Forensisch onderzoek
Bringing out family silver (4951503516).jpg|Taxatie
Avenue de Thiers (Abrest) - Outils pour mesure du trafic (focus câbles, dir Vichy à gauche) 2026-01-17.JPG|Automatische verkeerstelling
Biologist at work in the pre-PCR laboratory. Institute of Systematics and Evolution of Animals Polish Academy of Sciences in Cracov.jpg|Laboratoriumonderzoek
&lt;/gallery&gt;

== Bronnen en referenties ==
{{References}}

&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/Het literatuuronderzoek]]''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Terug naar: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;

{{Sub}}</text>
      <sha1>fdc01z6rbbt4rn58j8vhmpzpxnnfv8v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>429353</id>
      <parentid>429352</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T03:36:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>429353</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9356" sha1="b62erld9gpce4nw1e6xidn1oy9q1tcd" xml:space="preserve">{{Index Van Idee tot Publicatie}}
{{wiu3|JopkeB}}
Vóórdat je werkzaamheden voor een wetenschappelijke publicatie kunnen beginnen, is het nodig wat voorwerk te verrichten. Je hebt in ieder geval een onderwerp en doelgroep nodig. En daarvan afgeleid een vraag- of probleemstelling. En je wilt vantevoren weten welke onderzoeksmethode(n) je gaat gebruiken. Hoe kom je daar aan? Voor elk van deze onderdelen bestaan verschilende mogelijkheden. 

== Een idee voor een onderwerp vinden ==
* Je kunt een opdrachtgever hebben die je het onderwerp of een probleem aanreikt.Een opdrachtgever kan ook je begeleider bij je stageplek zijn. Dan is het relatief gemakkelijk. 
* Je kunt zelf een probleem constateren, binnen bijvoorbeeld je werk, en met je leidinggevende overleggen of je daarover een beleidsnota kunt schrijven.
* Als je geheel vrij bent in je keuze, bijvoorbeeld voor het schrijven van een scriptie tijdens je opleiding, is het een ander verhaal. 
** Je kunt dan al een concreet of een vaag idee hebben waarover je wilt schrijven. 
** Of ga nog eens na welk onderwerp in je studie je het leukste vond en over welk onderdeel daarvan je meer zou willen weten. Of waar weet je al vrij veel van af en wil je je beter in verdiepen. 
** Anders ben je aangewezen op inspiratie, een idee dat oppopt en waar je verder over nadenkt. Laat je gedachten de vrije loop, associeer er lustig op los, praat er met een goede vriend of vriendin over, blader in een toepasselijk tijdschrift, ga naar de bibliotheek, een film of het theater. 

== Van onderwerp naar probleemstelling ==

:''Al wat ik zie vanuit mijn raam'' -
:''De grandioze wereldorde'' -
:''Zal in mijn dikste schrift niet gaan,'' 
:''Laat zich ternauwernood verwoorden'' 
Uit: Winterdag / Joenna Morits&lt;ref&gt;In: ''Spiegel van de Russische poëzie'' / Willem G. Weststeijn &amp; Peter Zeeman (samenst.). - Amsterdam, Meulenhoff, 2000. ISBN 90-290-6635-0. p. 323&lt;/ref&gt;

Kortom: je kunt niet over de hele wereld schrijven, je moet kiezen. 

Als je een onderwerp te pakken hebt, ben je er nog niet. Dan gaat het er om het (vage) onderwerp uiteindelijk om te zetten naar een probleemstelling waar je mee aan de slag gaat. Aspecten en vragen :
# '''Concretiseer''' het onderwerp. Welke aspecten ervan ga je onderzoeken? Je onderwerp kan bijvoorbeeld &quot;windmolens&quot; zijn. Maar dat is een breed onderwerp. &quot;De werking van windmolens&quot; is al concreter. &quot;Welke onderdelen heeft een windmolen nodig om te kunnen werken?&quot; is nog concreter. Probeer het onderwerp zo concreet en gedetailleerd mogelijk te formuleren.
# Wat is je '''doel''' met dit geconcretiseerde onderwerp? Waarom wil jij of je opdrachtgever dit weten? 
# Wat is je '''doelgroep'''? Wie zullen je tekst lezen en welk belang hebben zij, waarin zijn zij geïnteresseerd? De doelgroep bepaalt voor een belangrijk deel wat er in je tekst wordt opgenomen en hoe je het opschrijft. 
# '''Afbakening'''. Baken het onderwerp goed af: wat ga je precies onderzoeken en wat valt er buiten? Bijvoorbeeld: het gaat je alleen om &quot;ouderwetse&quot; windmolens met vier wieken, niet om moderne windturbines. Je kunt ook nog kiezen voor een bepaald {{Wp|Windmolen#Soorten_windmolens|soort windmolen}}, of voor een bepaald doel waarvoor ze werden ingezet (zoals een korenmolen of poldermolen). Hoe beter het onderwerp is afgebakend, hoe eenvoudiger het onderzoek wordt. 
# Welke onderdelen zal je uiteindelijke tekst bevatten? Het gaat om '''sub-onderwerpen''', diverse aspecten van het hoofdonderwerp, die kunnen uitmonden in hoofdstukken en paragrafen.
# Welk '''medium''' is het meest geschikt? Een artikel in een wetenschappelijk tijdschrift, een dissertatie, een onderzoeksrapport, een beleidsnota, of nog iets anders? En hoe publiceer je de tekst? Is hij voor intern of extern gebruik? Wordt hij op internet gepubliceerd, al of niet vrij door iedereen te lezen, of in een intern Word- of pdf-bestand, of gedrukt/geprint en ingebonden? 

Hierna kun je de probleemstelling formuleren: een korte en heldere omschrijving van het centrale probleem dat je gaat uitzoeken. Leg die voor aan je opdrachtgever of scriptiebegeleider. Is dit wat haar/hem voor ogen stond? Voldoet de probleemstelling aan de eisen die de opdrachtgever of de opleiding daaraan stellen? Schaaf hem samen nog bij.

Nu heb je de voorlopige probleemstelling geformuleerd. Hier ga je het onderzoekproces mee in. In de loop van het traject kan hij nog begesteld worden, tot het moment dat je echt aan het schrijven gaat, dan moet hij definitief zijn. 

== Keuze onderzoeksmethode(n) ==
Afhankelijk van het onderwerp en de probleemstelling, kies je een of meer onderzoeksmethoden. Er bestaan talloze onderzoeksmethoden, elk vakgebied heeft zijn eigen methoden. Literatuuronderzoek komt bij vrijwel elk onderzoek voor en maakt deel uit van dit Wikibook, de overige hier genoemde methoden niet. Hieronder een zeker niet uitputtend overzicht:
* '''Literatuuronderzoek''' is bijna altijd een goede eerste stap. Hiermee stel je je op de hoogte van publicaties die betrekking hebben op je onderzoeksterrein: wat is al bekend, wat is de stand van zaken, welke bronnen zijn al onderzocht? Hierdoor hoef je niet opnieuw het wiel uit te vinden en kun je voortbouwen op wat al bekend is (op de schouders van voorgangers gaan staan). Vervolgens kun je relevante bronnen aanboren die nog niet  (voldoende) zijn onderzocht, zoals archiefstukken voor historisch onderzoek. Deze methode wordt uitgelegd in het hoofdstuk [[Van Idee tot Publicatie/Het literatuuronderzoek|Literatuuronderzoek]].
* '''{{Wp|Enquête|Enquêtes}} en {{Wp|interview|interviews}}''' worden ingezet bij sociale wetenschappen, als men de mening en suggesties van betrokkenen wil weten over voorgenomen veranderingen of als men op zoek is naar mogelijke verbeteringen in een situatie of product. Ook kan men interviews houden met oudere mensen die zich een bepaalde periode nog herinneren voor historische onderzoek, of om dialecten vast te leggen die zij nog spreken, om die vervolgens te onderzoeken.
* '''{{Wp|Veldwerk|Veldonderzoek}}''' vindt doorgaans buiten de studeerkamer of kantoor plaats en kan vele vormen aannemen. Enkele voorbeelden:
** '''Archeologisch onderzoek''' is in de Europese Unie verplicht als men een terrein voor de eerste keer wil bebouwen of anderszins de bodem wil verstoren (zie {{Wp|Verdrag van Malta}}). In Nederland is dit uitgewerkt in de {{Wp|Omgevingswet}} en de {{Wp| Erfgoedwet}}. Zie {{Wp|Archeologie#Archeologische methoden|Archeologische methoden}} voor een eerste indruk van wat deze methode inhoudt. Meestal wordt een gespecialiseerd bedrijf of een archeologische dienst van een grote gemeente ingeschakeld (zoals {{Wp|Bureau Oudheidkundig Onderzoek van Gemeentewerken Rotterdam|BOOR in Rotterdam}}) om een archeologisch onderzoek uit te voeren.
** '''{{Wp|Forensisch onderzoek}}''' wordt uitgevoerd op de plek waar een misdrijf heeft plaatsgenomen, meestal door een gespecialiseerd  onderdeel van de politie. 
** Voor een {{Wp|taxatie|taxatierapport}} is het meestal nodig dat de taxateur de te taxeren objecten met eigen ogen gaat zien om ze goed te kunnen beoordelen. Het kan bijvoorbeeld gaan om onroerend goed of antieke voorwerpen op lokatie (woning, museum of ander gebouw met erfgoed), of objecten en lokaties met schade (bijvoorbeeld na een ongeluk of na natuurgeweld).
** Voor het onderbouwen van een verkeersadvies kunnen '''[https://www.wegenwiki.nl/Verkeerstelling verkeerstellingen]''' nodig zijn, het tellen van het aantal voertuigen dat gedurende een vooraf bepaalde tijd over een weg rijdt. Dat kan handmatig (een persoon die op een strategische plaats zit en daar het aantal voorbijrijdende voertuigen turft) of automatisch gedurende langere tijd. Ook gaan verkeerskundigen op pad om de huidige verkeerssituatie vast te leggen. 
* '''{{Wp|Laboratorium|Laboratoriumonderzoek}}''' is onderzoek in een gecontroleerde omgeving, vaak chemisch of biomedisch van aard.
* '''{{Wp|Experiment|Experimenteren}}''' (uitproberen): na het formuleren van een hypothese wordt die via proeven getest.
* Bij '''{{Wp|marktonderzoek}}''' wordt informatie verzameld over (mogelijke) markten of marktsegmenten, klanten en de concurrentie. Die  informatie wordt vervolgens geanalyseerd. Het uiteindelijke doel is een commercieel beleid te formuleren.

&lt;gallery widths=180 heights=140&gt;
Man on a Interview - 38141062434.jpg|Interview
Zoobentos sampling Krippenbach.jpg|Veldonderzoek
AND05805.jpg|Archeologische opgraving
Kriminaltechnischer Dienst der Luzerner Polizei.jpg|Forensisch onderzoek
Bringing out family silver (4951503516).jpg|Taxatie
Avenue de Thiers (Abrest) - Outils pour mesure du trafic (focus câbles, dir Vichy à gauche) 2026-01-17.JPG|Automatische verkeerstelling
Biologist at work in the pre-PCR laboratory. Institute of Systematics and Evolution of Animals Polish Academy of Sciences in Cracov.jpg|Laboratoriumonderzoek
&lt;/gallery&gt;

== Bronnen en referenties ==
{{References}}

&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/Het literatuuronderzoek]]''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Terug naar: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;

{{Sub}}</text>
      <sha1>b62erld9gpce4nw1e6xidn1oy9q1tcd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>429354</id>
      <parentid>429353</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T06:28:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Planning en begroting</comment>
      <origin>429354</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10804" sha1="54ppeeqhye58z2fwxpluedtppfvf6t0" xml:space="preserve">{{Index Van Idee tot Publicatie}}
{{wiu3|JopkeB}}
Vóórdat je werkzaamheden voor een wetenschappelijke publicatie kunnen beginnen, is het nodig wat voorwerk te verrichten. Je hebt in ieder geval een onderwerp en doelgroep nodig. En daarvan afgeleid een vraag- of probleemstelling. En je wilt vantevoren weten welke onderzoeksmethode(n) je gaat gebruiken. Hoe kom je daar aan? Voor elk van deze onderdelen bestaan verschilende mogelijkheden. 

== Een idee voor een onderwerp vinden ==
* Je kunt een opdrachtgever hebben die je het onderwerp of een probleem aanreikt.Een opdrachtgever kan ook je begeleider bij je stageplek zijn. Dan is het relatief gemakkelijk. 
* Je kunt zelf een probleem constateren, binnen bijvoorbeeld je werk, en met je leidinggevende overleggen of je daarover een beleidsnota kunt schrijven.
* Als je geheel vrij bent in je keuze, bijvoorbeeld voor het schrijven van een scriptie tijdens je opleiding, is het een ander verhaal. 
** Je kunt dan al een concreet of een vaag idee hebben waarover je wilt schrijven. 
** Of ga nog eens na welk onderwerp in je studie je het leukste vond en over welk onderdeel daarvan je meer zou willen weten. Of waar weet je al vrij veel van af en wil je je beter in verdiepen. 
** Anders ben je aangewezen op inspiratie, een idee dat oppopt en waar je verder over nadenkt. Laat je gedachten de vrije loop, associeer er lustig op los, praat er met een goede vriend of vriendin over, blader in een toepasselijk tijdschrift, ga naar de bibliotheek, een film of het theater. 

== Van onderwerp naar probleemstelling ==

:''Al wat ik zie vanuit mijn raam'' -
:''De grandioze wereldorde'' -
:''Zal in mijn dikste schrift niet gaan,'' 
:''Laat zich ternauwernood verwoorden'' 
Uit: Winterdag / Joenna Morits&lt;ref&gt;In: ''Spiegel van de Russische poëzie'' / Willem G. Weststeijn &amp; Peter Zeeman (samenst.). - Amsterdam, Meulenhoff, 2000. ISBN 90-290-6635-0. p. 323&lt;/ref&gt;

Kortom: je kunt niet over de hele wereld schrijven, je moet kiezen. 

Als je een onderwerp te pakken hebt, ben je er nog niet. Dan gaat het er om het (vage) onderwerp uiteindelijk om te zetten naar een probleemstelling waar je mee aan de slag gaat. Aspecten en vragen :
# '''Concretiseer''' het onderwerp. Welke aspecten ervan ga je onderzoeken? Je onderwerp kan bijvoorbeeld &quot;windmolens&quot; zijn. Maar dat is een breed onderwerp. &quot;De werking van windmolens&quot; is al concreter. &quot;Welke onderdelen heeft een windmolen nodig om te kunnen werken?&quot; is nog concreter. Probeer het onderwerp zo concreet en gedetailleerd mogelijk te formuleren.
# Wat is je '''doel''' met dit geconcretiseerde onderwerp? Waarom wil jij of je opdrachtgever dit weten? 
# Wat is je '''doelgroep'''? Wie zullen je tekst lezen en welk belang hebben zij, waarin zijn zij geïnteresseerd? De doelgroep bepaalt voor een belangrijk deel wat er in je tekst wordt opgenomen en hoe je het opschrijft. 
# '''Afbakening'''. Baken het onderwerp goed af: wat ga je precies onderzoeken en wat valt er buiten? Bijvoorbeeld: het gaat je alleen om &quot;ouderwetse&quot; windmolens met vier wieken, niet om moderne windturbines. Je kunt ook nog kiezen voor een bepaald {{Wp|Windmolen#Soorten_windmolens|soort windmolen}}, of voor een bepaald doel waarvoor ze werden ingezet (zoals een korenmolen of poldermolen). Hoe beter het onderwerp is afgebakend, hoe eenvoudiger het onderzoek wordt. 
# Welke onderdelen zal je uiteindelijke tekst bevatten? Het gaat om '''sub-onderwerpen''', diverse aspecten van het hoofdonderwerp, die kunnen uitmonden in hoofdstukken en paragrafen.
# Welk '''medium''' is het meest geschikt? Een artikel in een wetenschappelijk tijdschrift, een dissertatie, een onderzoeksrapport, een beleidsnota, of nog iets anders? En hoe publiceer je de tekst? Is hij voor intern of extern gebruik? Wordt hij op internet gepubliceerd, al of niet vrij door iedereen te lezen, of in een intern Word- of pdf-bestand, of gedrukt/geprint en ingebonden? 

Hierna kun je de probleemstelling formuleren: een korte en heldere omschrijving van het centrale probleem dat je gaat uitzoeken. Leg die voor aan je opdrachtgever of scriptiebegeleider. Is dit wat haar/hem voor ogen stond? Voldoet de probleemstelling aan de eisen die de opdrachtgever of de opleiding daaraan stellen? Schaaf hem samen nog bij.

Nu heb je de voorlopige probleemstelling geformuleerd. Hier ga je het onderzoekproces mee in. In de loop van het traject kan hij nog begesteld worden, tot het moment dat je echt aan het schrijven gaat, dan moet hij definitief zijn. 

== Keuze onderzoeksmethode(n) ==
Afhankelijk van het onderwerp en de probleemstelling, kies je een of meer onderzoeksmethoden. Er bestaan talloze onderzoeksmethoden, elk vakgebied heeft zijn eigen methoden. Literatuuronderzoek komt bij vrijwel elk onderzoek voor en maakt deel uit van dit Wikibook, de overige hier genoemde methoden niet. Hieronder een zeker niet uitputtend overzicht:
* '''Literatuuronderzoek''' is bijna altijd een goede eerste stap. Hiermee stel je je op de hoogte van publicaties die betrekking hebben op je onderzoeksterrein: wat is al bekend, wat is de stand van zaken, welke bronnen zijn al onderzocht? Hierdoor hoef je niet opnieuw het wiel uit te vinden en kun je voortbouwen op wat al bekend is (op de schouders van voorgangers gaan staan). Vervolgens kun je relevante bronnen aanboren die nog niet  (voldoende) zijn onderzocht, zoals archiefstukken voor historisch onderzoek. Deze methode wordt uitgelegd in het hoofdstuk [[Van Idee tot Publicatie/Het literatuuronderzoek|Literatuuronderzoek]].
* '''{{Wp|Enquête|Enquêtes}} en {{Wp|interview|interviews}}''' worden ingezet bij sociale wetenschappen, als men de mening en suggesties van betrokkenen wil weten over voorgenomen veranderingen of als men op zoek is naar mogelijke verbeteringen in een situatie of product. Ook kan men interviews houden met oudere mensen die zich een bepaalde periode nog herinneren voor historische onderzoek, of om dialecten vast te leggen die zij nog spreken, om die vervolgens te onderzoeken.
* '''{{Wp|Veldwerk|Veldonderzoek}}''' vindt doorgaans buiten de studeerkamer of kantoor plaats en kan vele vormen aannemen. Enkele voorbeelden:
** '''Archeologisch onderzoek''' is in de Europese Unie verplicht als men een terrein voor de eerste keer wil bebouwen of anderszins de bodem wil verstoren (zie {{Wp|Verdrag van Malta}}). In Nederland is dit uitgewerkt in de {{Wp|Omgevingswet}} en de {{Wp| Erfgoedwet}}. Zie {{Wp|Archeologie#Archeologische methoden|Archeologische methoden}} voor een eerste indruk van wat deze methode inhoudt. Meestal wordt een gespecialiseerd bedrijf of een archeologische dienst van een grote gemeente ingeschakeld (zoals {{Wp|Bureau Oudheidkundig Onderzoek van Gemeentewerken Rotterdam|BOOR in Rotterdam}}) om een archeologisch onderzoek uit te voeren.
** '''{{Wp|Forensisch onderzoek}}''' wordt uitgevoerd op de plek waar een misdrijf heeft plaatsgenomen, meestal door een gespecialiseerd  onderdeel van de politie. 
** Voor een {{Wp|taxatie|taxatierapport}} is het meestal nodig dat de taxateur de te taxeren objecten met eigen ogen gaat zien om ze goed te kunnen beoordelen. Het kan bijvoorbeeld gaan om onroerend goed of antieke voorwerpen op lokatie (woning, museum of ander gebouw met erfgoed), of objecten en lokaties met schade (bijvoorbeeld na een ongeluk of na natuurgeweld).
** Voor het onderbouwen van een verkeersadvies kunnen '''[https://www.wegenwiki.nl/Verkeerstelling verkeerstellingen]''' nodig zijn, het tellen van het aantal voertuigen dat gedurende een vooraf bepaalde tijd over een weg rijdt. Dat kan handmatig (een persoon die op een strategische plaats zit en daar het aantal voorbijrijdende voertuigen turft) of automatisch gedurende langere tijd. Ook gaan verkeerskundigen op pad om de huidige verkeerssituatie vast te leggen. 
* '''{{Wp|Laboratorium|Laboratoriumonderzoek}}''' is onderzoek in een gecontroleerde omgeving, vaak chemisch of biomedisch van aard.
* '''{{Wp|Experiment|Experimenteren}}''' (uitproberen): na het formuleren van een hypothese wordt die via proeven getest.
* Bij '''{{Wp|marktonderzoek}}''' wordt informatie verzameld over (mogelijke) markten of marktsegmenten, klanten en de concurrentie. Die  informatie wordt vervolgens geanalyseerd. Het uiteindelijke doel is een commercieel beleid te formuleren.

&lt;gallery widths=180 heights=140&gt;
Man on a Interview - 38141062434.jpg|Interview
Zoobentos sampling Krippenbach.jpg|Veldonderzoek
AND05805.jpg|Archeologische opgraving
Kriminaltechnischer Dienst der Luzerner Polizei.jpg|Forensisch onderzoek
Bringing out family silver (4951503516).jpg|Taxatie
Avenue de Thiers (Abrest) - Outils pour mesure du trafic (focus câbles, dir Vichy à gauche) 2026-01-17.JPG|Automatische verkeerstelling
Biologist at work in the pre-PCR laboratory. Institute of Systematics and Evolution of Animals Polish Academy of Sciences in Cracov.jpg|Laboratoriumonderzoek
&lt;/gallery&gt;

== Planning en begroting ==
Vaak zal een opdrachtgever of een scriptiebegeleider een planning vragen. Daarnaast kan een begroting van de kosten gevraagd worden.

=== Planning ===
Een planning bevat een overzicht van alle (deel-)activiteiten die voor een project als dit moeten worden uitgevoerd, in de juiste volgorde, uitgezet in de tijd. Per activiteit staan ook de geschatte benodigde tijd, de uitvoerenden en de benodigde middelen vermeld. Een planning geeft een indicatie van wat er allemaal bij zo'n project komt kijken en wanneer het af kan zijn (al zal in de praktijk blijken dat activiteiten uitlopen en er tegenslag kan zijn), biedt houvast tijdens het proces (kan ervoor zorgen dat je geen activiteiten vergeet) en maakt deelnemers aan het project bewust van hun benodigde inzet, waardoor een planning voor meer voortgang kan zorgen.

=== Begroting ===
Een {{Wp|begroting}} bevat een overzicht met benodigde middelen en hun geraamde kosten. Die &quot;middelen&quot; moet men ruim opvatten: niet alleen directe kosten zoals literatuur- en reiskosten, maar ook de (loon- en andere) kosten van mensen die bij het project zijn betrokken en van een werkplek indien van toepassing. Het gaat dus om kostenposten; idealiter zijn er ook opbrengsten, maar die zijn voor wetenschappelijke publicaties meestal zeer gering, geheel afwezig en/of niet in geld uit te drukken. De kunst is om tijdens het traject de gemaakte kosten binnen de begroting te houden.

== Bronnen en referenties ==
{{References}}

&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/Het literatuuronderzoek]]''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Terug naar: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;

{{Sub}}</text>
      <sha1>54ppeeqhye58z2fwxpluedtppfvf6t0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>429357</id>
      <parentid>429354</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T07:02:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Aan de slag</comment>
      <origin>429357</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11334" sha1="2gc00lljczr917pe7sai3an6gtm99q5" xml:space="preserve">{{Index Van Idee tot Publicatie}}
{{wiu3|JopkeB}}
Vóórdat je werkzaamheden voor een wetenschappelijke publicatie kunnen beginnen, is het nodig wat voorwerk te verrichten. Je hebt in ieder geval een onderwerp en doelgroep nodig. En daarvan afgeleid een vraag- of probleemstelling. En je wilt vantevoren weten welke onderzoeksmethode(n) je gaat gebruiken. Hoe kom je daar aan? Voor elk van deze onderdelen bestaan verschilende mogelijkheden. 

== Een idee voor een onderwerp vinden ==
* Je kunt een opdrachtgever hebben die je het onderwerp of een probleem aanreikt.Een opdrachtgever kan ook je begeleider bij je stageplek zijn. Dan is het relatief gemakkelijk. 
* Je kunt zelf een probleem constateren, binnen bijvoorbeeld je werk, en met je leidinggevende overleggen of je daarover een beleidsnota kunt schrijven.
* Als je geheel vrij bent in je keuze, bijvoorbeeld voor het schrijven van een scriptie tijdens je opleiding, is het een ander verhaal. 
** Je kunt dan al een concreet of een vaag idee hebben waarover je wilt schrijven. 
** Of ga nog eens na welk onderwerp in je studie je het leukste vond en over welk onderdeel daarvan je meer zou willen weten. Of waar weet je al vrij veel van af en wil je je beter in verdiepen. 
** Anders ben je aangewezen op inspiratie, een idee dat oppopt en waar je verder over nadenkt. Laat je gedachten de vrije loop, associeer er lustig op los, praat er met een goede vriend of vriendin over, blader in een toepasselijk tijdschrift, ga naar de bibliotheek, een film of het theater. 

== Van onderwerp naar probleemstelling ==

:''Al wat ik zie vanuit mijn raam'' -
:''De grandioze wereldorde'' -
:''Zal in mijn dikste schrift niet gaan,'' 
:''Laat zich ternauwernood verwoorden'' 
Uit: Winterdag / Joenna Morits&lt;ref&gt;In: ''Spiegel van de Russische poëzie'' / Willem G. Weststeijn &amp; Peter Zeeman (samenst.). - Amsterdam, Meulenhoff, 2000. ISBN 90-290-6635-0. p. 323&lt;/ref&gt;

Kortom: je kunt niet over de hele wereld schrijven, je moet kiezen. 

Als je een onderwerp te pakken hebt, ben je er nog niet. Dan gaat het er om het (vage) onderwerp uiteindelijk om te zetten naar een probleemstelling waar je mee aan de slag gaat. Aspecten en vragen :
# '''Concretiseer''' het onderwerp. Welke aspecten ervan ga je onderzoeken? Je onderwerp kan bijvoorbeeld &quot;windmolens&quot; zijn. Maar dat is een breed onderwerp. &quot;De werking van windmolens&quot; is al concreter. &quot;Welke onderdelen heeft een windmolen nodig om te kunnen werken?&quot; is nog concreter. Probeer het onderwerp zo concreet en gedetailleerd mogelijk te formuleren.
# Wat is je '''doel''' met dit geconcretiseerde onderwerp? Waarom wil jij of je opdrachtgever dit weten? 
# Wat is je '''doelgroep'''? Wie zullen je tekst lezen en welk belang hebben zij, waarin zijn zij geïnteresseerd? De doelgroep bepaalt voor een belangrijk deel wat er in je tekst wordt opgenomen en hoe je het opschrijft. 
# '''Afbakening'''. Baken het onderwerp goed af: wat ga je precies onderzoeken en wat valt er buiten? Bijvoorbeeld: het gaat je alleen om &quot;ouderwetse&quot; windmolens met vier wieken, niet om moderne windturbines. Je kunt ook nog kiezen voor een bepaald {{Wp|Windmolen#Soorten_windmolens|soort windmolen}}, of voor een bepaald doel waarvoor ze werden ingezet (zoals een korenmolen of poldermolen). Hoe beter het onderwerp is afgebakend, hoe eenvoudiger het onderzoek wordt. 
# Welke onderdelen zal je uiteindelijke tekst bevatten? Het gaat om '''sub-onderwerpen''', diverse aspecten van het hoofdonderwerp, die kunnen uitmonden in hoofdstukken en paragrafen.
# Welk '''medium''' is het meest geschikt? Een artikel in een wetenschappelijk tijdschrift, een dissertatie, een onderzoeksrapport, een beleidsnota, of nog iets anders? En hoe publiceer je de tekst? Is hij voor intern of extern gebruik? Wordt hij op internet gepubliceerd, al of niet vrij door iedereen te lezen, of in een intern Word- of pdf-bestand, of gedrukt/geprint en ingebonden? 

Hierna kun je de probleemstelling formuleren: een korte en heldere omschrijving van het centrale probleem dat je gaat uitzoeken. Leg die voor aan je opdrachtgever of scriptiebegeleider. Is dit wat haar/hem voor ogen stond? Voldoet de probleemstelling aan de eisen die de opdrachtgever of de opleiding daaraan stellen? Schaaf hem samen nog bij.

Nu heb je de voorlopige probleemstelling geformuleerd. Hier ga je het onderzoekproces mee in. In de loop van het traject kan hij nog begesteld worden, tot het moment dat je echt aan het schrijven gaat, dan moet hij definitief zijn. 

== Keuze onderzoeksmethode(n) ==
Afhankelijk van het onderwerp en de probleemstelling, kies je een of meer onderzoeksmethoden. Er bestaan talloze onderzoeksmethoden, elk vakgebied heeft zijn eigen methoden. Literatuuronderzoek komt bij vrijwel elk onderzoek voor en maakt deel uit van dit Wikibook, de overige hier genoemde methoden niet. Hieronder een zeker niet uitputtend overzicht:
* '''Literatuuronderzoek''' is bijna altijd een goede eerste stap. Hiermee stel je je op de hoogte van publicaties die betrekking hebben op je onderzoeksterrein: wat is al bekend, wat is de stand van zaken, welke bronnen zijn al onderzocht? Hierdoor hoef je niet opnieuw het wiel uit te vinden en kun je voortbouwen op wat al bekend is (op de schouders van voorgangers gaan staan). Vervolgens kun je relevante bronnen aanboren die nog niet  (voldoende) zijn onderzocht, zoals archiefstukken voor historisch onderzoek. Deze methode wordt uitgelegd in het hoofdstuk [[Van Idee tot Publicatie/Het literatuuronderzoek|Literatuuronderzoek]].
* '''{{Wp|Enquête|Enquêtes}} en {{Wp|interview|interviews}}''' worden ingezet bij sociale wetenschappen, als men de mening en suggesties van betrokkenen wil weten over voorgenomen veranderingen of als men op zoek is naar mogelijke verbeteringen in een situatie of product. Ook kan men interviews houden met oudere mensen die zich een bepaalde periode nog herinneren voor historische onderzoek, of om dialecten vast te leggen die zij nog spreken, om die vervolgens te onderzoeken.
* '''{{Wp|Veldwerk|Veldonderzoek}}''' vindt doorgaans buiten de studeerkamer of kantoor plaats en kan vele vormen aannemen. Enkele voorbeelden:
** '''Archeologisch onderzoek''' is in de Europese Unie verplicht als men een terrein voor de eerste keer wil bebouwen of anderszins de bodem wil verstoren (zie {{Wp|Verdrag van Malta}}). In Nederland is dit uitgewerkt in de {{Wp|Omgevingswet}} en de {{Wp| Erfgoedwet}}. Zie {{Wp|Archeologie#Archeologische methoden|Archeologische methoden}} voor een eerste indruk van wat deze methode inhoudt. Meestal wordt een gespecialiseerd bedrijf of een archeologische dienst van een grote gemeente ingeschakeld (zoals {{Wp|Bureau Oudheidkundig Onderzoek van Gemeentewerken Rotterdam|BOOR in Rotterdam}}) om een archeologisch onderzoek uit te voeren.
** '''{{Wp|Forensisch onderzoek}}''' wordt uitgevoerd op de plek waar een misdrijf heeft plaatsgenomen, meestal door een gespecialiseerd  onderdeel van de politie. 
** Voor een {{Wp|taxatie|taxatierapport}} is het meestal nodig dat de taxateur de te taxeren objecten met eigen ogen gaat zien om ze goed te kunnen beoordelen. Het kan bijvoorbeeld gaan om onroerend goed of antieke voorwerpen op lokatie (woning, museum of ander gebouw met erfgoed), of objecten en lokaties met schade (bijvoorbeeld na een ongeluk of na natuurgeweld).
** Voor het onderbouwen van een verkeersadvies kunnen '''[https://www.wegenwiki.nl/Verkeerstelling verkeerstellingen]''' nodig zijn, het tellen van het aantal voertuigen dat gedurende een vooraf bepaalde tijd over een weg rijdt. Dat kan handmatig (een persoon die op een strategische plaats zit en daar het aantal voorbijrijdende voertuigen turft) of automatisch gedurende langere tijd. Ook gaan verkeerskundigen op pad om de huidige verkeerssituatie vast te leggen. 
* '''{{Wp|Laboratorium|Laboratoriumonderzoek}}''' is onderzoek in een gecontroleerde omgeving, vaak chemisch of biomedisch van aard.
* '''{{Wp|Experiment|Experimenteren}}''' (uitproberen): na het formuleren van een hypothese wordt die via proeven getest.
* Bij '''{{Wp|marktonderzoek}}''' wordt informatie verzameld over (mogelijke) markten of marktsegmenten, klanten en de concurrentie. Die  informatie wordt vervolgens geanalyseerd. Het uiteindelijke doel is een commercieel beleid te formuleren.

&lt;gallery widths=180 heights=140&gt;
Man on a Interview - 38141062434.jpg|Interview
Zoobentos sampling Krippenbach.jpg|Veldonderzoek
AND05805.jpg|Archeologische opgraving
Kriminaltechnischer Dienst der Luzerner Polizei.jpg|Forensisch onderzoek
Bringing out family silver (4951503516).jpg|Taxatie
Avenue de Thiers (Abrest) - Outils pour mesure du trafic (focus câbles, dir Vichy à gauche) 2026-01-17.JPG|Automatische verkeerstelling
Biologist at work in the pre-PCR laboratory. Institute of Systematics and Evolution of Animals Polish Academy of Sciences in Cracov.jpg|Laboratoriumonderzoek
&lt;/gallery&gt;

== Planning en begroting ==
Vaak zal een opdrachtgever of een scriptiebegeleider een planning vragen. Daarnaast kan een begroting van de kosten gevraagd worden.

=== Planning ===
Een planning bevat een overzicht van alle (deel-)activiteiten die voor een project als dit moeten worden uitgevoerd, in de juiste volgorde, uitgezet in de tijd. Per activiteit staan ook de geschatte benodigde tijd, de uitvoerenden en de benodigde middelen vermeld. Een planning geeft een indicatie van wat er allemaal bij zo'n project komt kijken en wanneer het af kan zijn (al zal in de praktijk blijken dat activiteiten uitlopen en er tegenslag kan zijn), biedt houvast tijdens het proces (kan ervoor zorgen dat je geen activiteiten vergeet) en maakt deelnemers aan het project bewust van hun benodigde inzet, waardoor een planning voor meer voortgang kan zorgen.

=== Begroting ===
Een {{Wp|begroting}} bevat een overzicht met benodigde middelen en hun geraamde kosten. Die &quot;middelen&quot; moet men ruim opvatten: niet alleen directe kosten zoals literatuur- en reiskosten, maar ook de (loon- en andere) kosten van mensen die bij het project zijn betrokken en van een werkplek indien van toepassing. Het gaat dus om kostenposten; idealiter zijn er ook opbrengsten, maar die zijn voor wetenschappelijke publicaties meestal zeer gering, geheel afwezig en/of niet in geld uit te drukken. De kunst is om tijdens het traject de gemaakte kosten binnen de begroting te houden.

== Aan de slag! ==
Nog een laatste tip voordat je echt aan de slag gaat: houd een '''{{Wp|logboek}}''' bij tijdens het traject (op papier of digitaal). Daarin vermeld je elke dag in het kort (in staccato) wat je hebt gedaan, welke voortgang je hebt geboekt, welke problemen je bent tegengekomen en hoe je die hebt opgelost. Dan kun je altijd weer nakijken hoe het precies is gegaan en waardoor vertragingen zijn ontstaan. Bovendien kun je er tijdens de [[Van Idee tot Publicatie/Evaluatie|evaluatie]] dankbaar gebruik van maken.

== Bronnen en referenties ==
{{References}}

&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/Het literatuuronderzoek]]''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Terug naar: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;

{{Sub}}</text>
      <sha1>2gc00lljczr917pe7sai3an6gtm99q5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>429363</id>
      <parentid>429357</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T08:15:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Correcties en aanvullingen</comment>
      <origin>429363</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11598" sha1="et0j6n9muasm0x9seqpy95qmplt5m8x" xml:space="preserve">{{Index Van Idee tot Publicatie}}
Vóórdat je werkzaamheden voor een wetenschappelijke publicatie kunnen beginnen, is het nodig wat voorwerk te verrichten. Je hebt in ieder geval een onderwerp en doelgroep nodig. En daarvan afgeleid een vraag- of probleemstelling. En je wilt vantevoren weten welke onderzoeksmethode(n) je gaat gebruiken. Hoe kom je daar aan? Voor elk van deze onderdelen bestaan verschilende mogelijkheden. Daarnaast kan er gevraagd worden om een planning en een begroting.

== Een idee voor een onderwerp vinden ==
[[File:Think Outside the Box Idea Flat Icon Vector.svg|thumb|170px|Think outside the box]]
* Je kunt een opdrachtgever hebben die je het onderwerp of een probleem aanreikt.Een opdrachtgever kan ook je begeleider bij je stageplek zijn. Dan is het relatief gemakkelijk. 
* Je kunt zelf een probleem constateren, bijvoorbeeld binnen je werk, en met je leidinggevende overleggen of je daarover een beleidsnota kunt schrijven. Dan is je leidinggevende de opdrachtgever.
* Als je geheel vrij bent in je keuze, bijvoorbeeld voor het schrijven van een scriptie tijdens je opleiding, is het een ander verhaal. 
** Je kunt dan al een concreet of een vaag idee hebben waarover je wilt schrijven. 
** Of ga nog eens na welk onderwerp je tijdens je studie het leukste vond en over welk onderdeel daarvan je meer zou willen weten. Of waar weet je al vrij veel van af en wil je je nog meer in verdiepen. 
** Anders ben je aangewezen op inspiratie, een idee dat oppopt en waar je verder over nadenkt. Laat je gedachten de vrije loop, associeer er lustig op los, praat er met een goede vriend of vriendin over, blader in een toepasselijk tijdschrift, maak een lange boswandeling en/of ga naar de bibliotheek, de bioscoop of het theater. 

== Van onderwerp naar probleemstelling ==

:''Al wat ik zie vanuit mijn raam'' -
:''De grandioze wereldorde'' -
:''Zal in mijn dikste schrift niet gaan,'' 
:''Laat zich ternauwernood verwoorden'' 
Uit: Winterdag / Joenna Morits&lt;ref&gt;In: ''Spiegel van de Russische poëzie'' / Willem G. Weststeijn &amp; Peter Zeeman (samenst.). - Amsterdam, Meulenhoff, 2000. ISBN 90-290-6635-0. p. 323&lt;/ref&gt;

Kortom: je kunt niet over de hele wereld schrijven, je moet kiezen. 

Als je een onderwerp te pakken hebt, ben je er nog niet. Dan gaat het er om het (vage) onderwerp uiteindelijk om te zetten naar een probleemstelling waar je mee aan de slag gaat. Aspecten en vragen :
# '''Concretiseer''' het onderwerp. Welke aspecten ervan ga je onderzoeken? Je onderwerp kan bijvoorbeeld &quot;windmolens&quot; zijn. Maar dat is een breed onderwerp. &quot;De werking van windmolens&quot; is al concreter. &quot;Welke onderdelen heeft een windmolen nodig om te kunnen werken?&quot; is nog concreter. Probeer het onderwerp zo concreet en gedetailleerd mogelijk te formuleren.
# Wat is je '''doel''' met dit geconcretiseerde onderwerp? Waarom wil jij of je opdrachtgever dit weten? 
# Wat is je '''doelgroep'''? Wie zullen je tekst lezen en welk belang hebben zij, waarin zijn zij geïnteresseerd? De doelgroep bepaalt voor een belangrijk deel wat er in je tekst wordt opgenomen en hoe je het opschrijft. 
# '''Afbakening'''. Baken het onderwerp goed af: wat ga je precies onderzoeken en wat valt er buiten? Bijvoorbeeld: het gaat je alleen om &quot;ouderwetse&quot; windmolens met vier wieken, niet om moderne windturbines. Je kunt ook nog kiezen voor een bepaald {{Wp|Windmolen#Soorten_windmolens|soort windmolen}}, of voor een bepaald doel waarvoor ze werden ingezet (zoals een korenmolen of poldermolen). Hoe beter het onderwerp is afgebakend, hoe eenvoudiger het onderzoek wordt. 
# Welke onderdelen zal je uiteindelijke tekst bevatten? Het gaat om '''sub-onderwerpen''', diverse aspecten van het hoofdonderwerp, die kunnen uitmonden in hoofdstukken en paragrafen.
# Welk '''medium''' is het meest geschikt? Een artikel in een wetenschappelijk tijdschrift, een dissertatie, een onderzoeksrapport, een beleidsnota, of nog iets anders? En hoe publiceer je de tekst? Is hij voor intern of extern gebruik? Wordt hij op internet gepubliceerd, al of niet vrij door iedereen te lezen, of in een intern Word- of pdf-bestand, of gedrukt/geprint en ingebonden? 

Hierna kun je de '''probleemstelling''' formuleren: een korte en heldere omschrijving van het centrale probleem dat je gaat uitzoeken. Leg die voor aan je opdrachtgever of scriptiebegeleider. Is dit wat haar/hem voor ogen stond? Voldoet de probleemstelling aan de eisen die de opdrachtgever of de opleiding daaraan stellen? Schaaf hem samen nog bij.

Nu heb je de voorlopige probleemstelling geformuleerd. Hier ga je het onderzoekproces mee in. In de loop van het traject kan hij nog bijgesteld worden, tot het moment dat je echt aan het schrijven gaat, dan moet hij definitief zijn. 

== Keuze onderzoeksmethode(n) ==
Afhankelijk van het onderwerp en de probleemstelling, kies je een of meer onderzoeksmethoden. Er bestaan talloze onderzoeksmethoden, elk vakgebied heeft zijn eigen methoden. Literatuuronderzoek komt bij vrijwel elk onderzoek voor en maakt deel uit van dit Wikibook, de overige hier genoemde methoden niet. Hieronder staat een zeker niet uitputtend overzicht:
* '''Literatuuronderzoek''' is bijna altijd een goede eerste stap. Hiermee stel je je op de hoogte van publicaties die betrekking hebben op je onderzoeksterrein: wat is al bekend, wat is de stand van zaken, welke bronnen zijn al onderzocht? Hierdoor hoef je niet opnieuw het wiel uit te vinden en kun je voortbouwen op wat al bekend is (en zo figuurlijk op de schouders van voorgangers gaan staan). Vervolgens kun je relevante bronnen aanboren die nog niet (voldoende) zijn onderzocht, zoals archiefstukken voor historisch onderzoek. Deze methode wordt uitgelegd in het hoofdstuk [[Van Idee tot Publicatie/Het literatuuronderzoek|Literatuuronderzoek]].
* '''{{Wp|Enquête|Enquêtes}} en {{Wp|interview|interviews}}''' worden ingezet bij sociale wetenschappen, als men de mening en suggesties van betrokkenen wil weten over voorgenomen veranderingen of als men op zoek is naar mogelijke verbeteringen in een situatie of product. Ook kan men interviews houden met oudere mensen die zich een bepaalde periode nog herinneren voor historische onderzoek, of om dialecten vast te leggen die zij nog spreken, om die vervolgens te onderzoeken.
* '''{{Wp|Veldwerk|Veldonderzoek}}''' vindt doorgaans buiten de studeerkamer of het kantoor plaats en kan vele vormen aannemen. Enkele voorbeelden:
** '''Archeologisch onderzoek''' is in de Europese Unie verplicht als men een terrein voor de eerste keer wil bebouwen of anderszins de bodem wil verstoren (zie {{Wp|Verdrag van Malta}}). In Nederland is dit uitgewerkt in de {{Wp|Omgevingswet}} en de {{Wp| Erfgoedwet}}. Zie {{Wp|Archeologie#Archeologische methoden|Archeologische methoden}} voor een eerste indruk van wat deze methode inhoudt. Meestal wordt een gespecialiseerd bedrijf of een archeologische dienst van een grote gemeente ingeschakeld (zoals {{Wp|Bureau Oudheidkundig Onderzoek van Gemeentewerken Rotterdam|BOOR in Rotterdam}}) om een archeologisch onderzoek uit te voeren.
** '''{{Wp|Forensisch onderzoek}}''' wordt uitgevoerd op de plek waar een misdrijf heeft plaats gevonden, en wordt meestal uitgevoerd door een gespecialiseerd  onderdeel van de politie. 
** Voor een {{Wp|taxatie|taxatierapport}} is het meestal nodig dat de taxateur de te taxeren objecten met eigen ogen ziet om ze goed te kunnen beoordelen. Het kan bijvoorbeeld gaan om onroerend goed, antieke voorwerpen of schadegevallen (bijvoorbeeld na een ongeluk of na natuurgeweld).
** Voor het onderbouwen van een verkeersadvies kunnen '''[https://www.wegenwiki.nl/Verkeerstelling verkeerstellingen]''' nodig zijn, het tellen van het aantal voertuigen dat gedurende een vooraf bepaalde tijd over een weg rijdt. Dat kan handmatig (een persoon die op een strategische plaats zit en daar het aantal voorbijrijdende voertuigen turft) of automatisch gedurende langere tijd. Ook gaan verkeerskundigen op pad om de huidige verkeerssituatie vast te leggen. 
* '''{{Wp|Laboratorium|Laboratoriumonderzoek}}''' is onderzoek in een gecontroleerde omgeving, vaak chemisch of (bio-)medisch van aard.
* '''{{Wp|Experiment|Experimenteren}}''' (uitproberen): na het formuleren van een hypothese wordt die via proeven getest.
* Bij '''{{Wp|marktonderzoek}}''' wordt informatie verzameld over (mogelijke) markten of marktsegmenten, klanten en de concurrentie. Die  informatie wordt vervolgens geanalyseerd. Het uiteindelijke doel is een commercieel beleid te formuleren.

&lt;gallery widths=180 heights=140&gt;
Man on a Interview - 38141062434.jpg|Interview
Zoobentos sampling Krippenbach.jpg|Veldonderzoek
AND05805.jpg|Archeologische opgraving
Kriminaltechnischer Dienst der Luzerner Polizei.jpg|Forensisch onderzoek
Bringing out family silver (4951503516).jpg|Taxatie
Avenue de Thiers (Abrest) - Outils pour mesure du trafic (focus câbles, dir Vichy à gauche) 2026-01-17.JPG|Automatische verkeerstelling
Biologist at work in the pre-PCR laboratory. Institute of Systematics and Evolution of Animals Polish Academy of Sciences in Cracov.jpg|Laboratoriumonderzoek
&lt;/gallery&gt;

== Planning en begroting ==
Vaak zal een opdrachtgever of scriptiebegeleider een planning vragen. Daarnaast kan een begroting van de kosten nodig zijn. Beide moeten eerst gefiatteerd worden voordat je aan de slag kunt.

=== Planning ===
Een planning bevat een overzicht van alle (deel-)activiteiten die voor een project als dit moeten worden uitgevoerd, in de juiste volgorde, uitgezet in de tijd. Per activiteit staan ook de geschatte benodigde tijd, de uitvoerenden en de benodigde middelen vermeld. Een planning geeft een indicatie van wat er allemaal bij zo'n project komt kijken en wanneer het af kan zijn (al zal in de praktijk blijken dat activiteiten uitlopen en er tegenslag kan zijn), biedt houvast tijdens het proces (kan ervoor zorgen dat je geen activiteiten vergeet) en maakt deelnemers aan het project bewust van hun benodigde inzet, waardoor een planning voor meer voortgang kan zorgen.

=== Begroting ===
Een {{Wp|begroting}} bevat een overzicht met benodigde middelen en hun geraamde kosten. Die &quot;middelen&quot; moet men ruim opvatten: niet alleen directe kosten zoals literatuur- en reiskosten, maar ook de (loon- en andere) kosten van mensen die bij het project zijn betrokken en van een werkplek indien van toepassing. Het gaat dus om kostenposten; idealiter zijn er ook opbrengsten, maar die zijn voor wetenschappelijke publicaties meestal zeer gering, geheel afwezig en/of niet in geld uit te drukken. De kunst is om tijdens het traject de gemaakte kosten binnen de begroting te houden.

== Aan de slag! ==
Nog een laatste tip voordat je echt aan de slag gaat: houd een '''{{Wp|logboek}}''' bij tijdens het traject (op papier of digitaal). Daarin vermeld je elke dag in het kort (in staccato) wat je hebt gedaan, welke voortgang je hebt geboekt, welke problemen je bent tegengekomen en hoe je die hebt opgelost. Dan kun je altijd weer nakijken hoe het precies is gegaan en waardoor vertragingen zijn ontstaan. Bovendien kun je er tijdens de [[Van Idee tot Publicatie/Evaluatie|evaluatie]] dankbaar gebruik van maken.

== Bronnen en referenties ==
{{References}}

&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/Het literatuuronderzoek]]''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Terug naar: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;

{{Sub}}</text>
      <sha1>et0j6n9muasm0x9seqpy95qmplt5m8x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>429364</id>
      <parentid>429363</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T10:41:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>429364</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11614" sha1="8r08thp286f23pef0vungff2gdds2v3" xml:space="preserve">{{Index Van Idee tot Publicatie}}
'''VOORWERK'''

Vóórdat je werkzaamheden voor een wetenschappelijke publicatie kunnen beginnen, is het nodig wat voorwerk te verrichten. Je hebt in ieder geval een onderwerp en doelgroep nodig. En daarvan afgeleid een vraag- of probleemstelling. En je wilt vantevoren weten welke onderzoeksmethode(n) je gaat gebruiken. Hoe kom je daar aan? Voor elk van deze onderdelen bestaan verschilende mogelijkheden. Daarnaast kan er gevraagd worden om een planning en een begroting.

== Een idee voor een onderwerp vinden ==
[[File:Think Outside the Box Idea Flat Icon Vector.svg|thumb|170px|Think outside the box]]
* Je kunt een opdrachtgever hebben die je het onderwerp of een probleem aanreikt.Een opdrachtgever kan ook je begeleider bij je stageplek zijn. Dan is het relatief gemakkelijk. 
* Je kunt zelf een probleem constateren, bijvoorbeeld binnen je werk, en met je leidinggevende overleggen of je daarover een beleidsnota kunt schrijven. Dan is je leidinggevende de opdrachtgever.
* Als je geheel vrij bent in je keuze, bijvoorbeeld voor het schrijven van een scriptie tijdens je opleiding, is het een ander verhaal. 
** Je kunt dan al een concreet of een vaag idee hebben waarover je wilt schrijven. 
** Of ga nog eens na welk onderwerp je tijdens je studie het leukste vond en over welk onderdeel daarvan je meer zou willen weten. Of waar weet je al vrij veel van af en wil je je nog meer in verdiepen. 
** Anders ben je aangewezen op inspiratie, een idee dat oppopt en waar je verder over nadenkt. Laat je gedachten de vrije loop, associeer er lustig op los, praat er met een goede vriend of vriendin over, blader in een toepasselijk tijdschrift, maak een lange boswandeling en/of ga naar de bibliotheek, de bioscoop of het theater. 

== Van onderwerp naar probleemstelling ==

:''Al wat ik zie vanuit mijn raam'' -
:''De grandioze wereldorde'' -
:''Zal in mijn dikste schrift niet gaan,'' 
:''Laat zich ternauwernood verwoorden'' 
Uit: Winterdag / Joenna Morits&lt;ref&gt;In: ''Spiegel van de Russische poëzie'' / Willem G. Weststeijn &amp; Peter Zeeman (samenst.). - Amsterdam, Meulenhoff, 2000. ISBN 90-290-6635-0. p. 323&lt;/ref&gt;

Kortom: je kunt niet over de hele wereld schrijven, je moet kiezen. 

Als je een onderwerp te pakken hebt, ben je er nog niet. Dan gaat het er om het (vage) onderwerp uiteindelijk om te zetten naar een probleemstelling waar je mee aan de slag gaat. Aspecten en vragen :
# '''Concretiseer''' het onderwerp. Welke aspecten ervan ga je onderzoeken? Je onderwerp kan bijvoorbeeld &quot;windmolens&quot; zijn. Maar dat is een breed onderwerp. &quot;De werking van windmolens&quot; is al concreter. &quot;Welke onderdelen heeft een windmolen nodig om te kunnen werken?&quot; is nog concreter. Probeer het onderwerp zo concreet en gedetailleerd mogelijk te formuleren.
# Wat is je '''doel''' met dit geconcretiseerde onderwerp? Waarom wil jij of je opdrachtgever dit weten? 
# Wat is je '''doelgroep'''? Wie zullen je tekst lezen en welk belang hebben zij, waarin zijn zij geïnteresseerd? De doelgroep bepaalt voor een belangrijk deel wat er in je tekst wordt opgenomen en hoe je het opschrijft. 
# '''Afbakening'''. Baken het onderwerp goed af: wat ga je precies onderzoeken en wat valt er buiten? Bijvoorbeeld: het gaat je alleen om &quot;ouderwetse&quot; windmolens met vier wieken, niet om moderne windturbines. Je kunt ook nog kiezen voor een bepaald {{Wp|Windmolen#Soorten_windmolens|soort windmolen}}, of voor een bepaald doel waarvoor ze werden ingezet (zoals een korenmolen of poldermolen). Hoe beter het onderwerp is afgebakend, hoe eenvoudiger het onderzoek wordt. 
# Welke onderdelen zal je uiteindelijke tekst bevatten? Het gaat om '''sub-onderwerpen''', diverse aspecten van het hoofdonderwerp, die kunnen uitmonden in hoofdstukken en paragrafen.
# Welk '''medium''' is het meest geschikt? Een artikel in een wetenschappelijk tijdschrift, een dissertatie, een onderzoeksrapport, een beleidsnota, of nog iets anders? En hoe publiceer je de tekst? Is hij voor intern of extern gebruik? Wordt hij op internet gepubliceerd, al of niet vrij door iedereen te lezen, of in een intern Word- of pdf-bestand, of gedrukt/geprint en ingebonden? 

Hierna kun je de '''probleemstelling''' formuleren: een korte en heldere omschrijving van het centrale probleem dat je gaat uitzoeken. Leg die voor aan je opdrachtgever of scriptiebegeleider. Is dit wat haar/hem voor ogen stond? Voldoet de probleemstelling aan de eisen die de opdrachtgever of de opleiding daaraan stellen? Schaaf hem samen nog bij.

Nu heb je de voorlopige probleemstelling geformuleerd. Hier ga je het onderzoekproces mee in. In de loop van het traject kan hij nog bijgesteld worden, tot het moment dat je echt aan het schrijven gaat, dan moet hij definitief zijn. 

== Keuze onderzoeksmethode(n) ==
Afhankelijk van het onderwerp en de probleemstelling, kies je een of meer onderzoeksmethoden. Er bestaan talloze onderzoeksmethoden, elk vakgebied heeft zijn eigen methoden. Literatuuronderzoek komt bij vrijwel elk onderzoek voor en maakt deel uit van dit Wikibook, de overige hier genoemde methoden niet. Hieronder staat een zeker niet uitputtend overzicht:
* '''Literatuuronderzoek''' is bijna altijd een goede eerste stap. Hiermee stel je je op de hoogte van publicaties die betrekking hebben op je onderzoeksterrein: wat is al bekend, wat is de stand van zaken, welke bronnen zijn al onderzocht? Hierdoor hoef je niet opnieuw het wiel uit te vinden en kun je voortbouwen op wat al bekend is (en zo figuurlijk op de schouders van voorgangers gaan staan). Vervolgens kun je relevante bronnen aanboren die nog niet (voldoende) zijn onderzocht, zoals archiefstukken voor historisch onderzoek. Deze methode wordt uitgelegd in het hoofdstuk [[Van Idee tot Publicatie/Het literatuuronderzoek|Literatuuronderzoek]].
* '''{{Wp|Enquête|Enquêtes}} en {{Wp|interview|interviews}}''' worden ingezet bij sociale wetenschappen, als men de mening en suggesties van betrokkenen wil weten over voorgenomen veranderingen of als men op zoek is naar mogelijke verbeteringen in een situatie of product. Ook kan men interviews houden met oudere mensen die zich een bepaalde periode nog herinneren voor historische onderzoek, of om dialecten vast te leggen die zij nog spreken, om die vervolgens te onderzoeken.
* '''{{Wp|Veldwerk|Veldonderzoek}}''' vindt doorgaans buiten de studeerkamer of het kantoor plaats en kan vele vormen aannemen. Enkele voorbeelden:
** '''Archeologisch onderzoek''' is in de Europese Unie verplicht als men een terrein voor de eerste keer wil bebouwen of anderszins de bodem wil verstoren (zie {{Wp|Verdrag van Malta}}). In Nederland is dit uitgewerkt in de {{Wp|Omgevingswet}} en de {{Wp| Erfgoedwet}}. Zie {{Wp|Archeologie#Archeologische methoden|Archeologische methoden}} voor een eerste indruk van wat deze methode inhoudt. Meestal wordt een gespecialiseerd bedrijf of een archeologische dienst van een grote gemeente ingeschakeld (zoals {{Wp|Bureau Oudheidkundig Onderzoek van Gemeentewerken Rotterdam|BOOR in Rotterdam}}) om een archeologisch onderzoek uit te voeren.
** '''{{Wp|Forensisch onderzoek}}''' wordt uitgevoerd op de plek waar een misdrijf heeft plaats gevonden, en wordt meestal uitgevoerd door een gespecialiseerd  onderdeel van de politie. 
** Voor een {{Wp|taxatie|taxatierapport}} is het meestal nodig dat de taxateur de te taxeren objecten met eigen ogen ziet om ze goed te kunnen beoordelen. Het kan bijvoorbeeld gaan om onroerend goed, antieke voorwerpen of schadegevallen (bijvoorbeeld na een ongeluk of na natuurgeweld).
** Voor het onderbouwen van een verkeersadvies kunnen '''[https://www.wegenwiki.nl/Verkeerstelling verkeerstellingen]''' nodig zijn, het tellen van het aantal voertuigen dat gedurende een vooraf bepaalde tijd over een weg rijdt. Dat kan handmatig (een persoon die op een strategische plaats zit en daar het aantal voorbijrijdende voertuigen turft) of automatisch gedurende langere tijd. Ook gaan verkeerskundigen op pad om de huidige verkeerssituatie vast te leggen. 
* '''{{Wp|Laboratorium|Laboratoriumonderzoek}}''' is onderzoek in een gecontroleerde omgeving, vaak chemisch of (bio-)medisch van aard.
* '''{{Wp|Experiment|Experimenteren}}''' (uitproberen): na het formuleren van een hypothese wordt die via proeven getest.
* Bij '''{{Wp|marktonderzoek}}''' wordt informatie verzameld over (mogelijke) markten of marktsegmenten, klanten en de concurrentie. Die  informatie wordt vervolgens geanalyseerd. Het uiteindelijke doel is een commercieel beleid te formuleren.

&lt;gallery widths=180 heights=140&gt;
Man on a Interview - 38141062434.jpg|Interview
Zoobentos sampling Krippenbach.jpg|Veldonderzoek
AND05805.jpg|Archeologische opgraving
Kriminaltechnischer Dienst der Luzerner Polizei.jpg|Forensisch onderzoek
Bringing out family silver (4951503516).jpg|Taxatie
Avenue de Thiers (Abrest) - Outils pour mesure du trafic (focus câbles, dir Vichy à gauche) 2026-01-17.JPG|Automatische verkeerstelling
Biologist at work in the pre-PCR laboratory. Institute of Systematics and Evolution of Animals Polish Academy of Sciences in Cracov.jpg|Laboratoriumonderzoek
&lt;/gallery&gt;

== Planning en begroting ==
Vaak zal een opdrachtgever of scriptiebegeleider een planning vragen. Daarnaast kan een begroting van de kosten nodig zijn. Beide moeten eerst gefiatteerd worden voordat je aan de slag kunt.

=== Planning ===
Een planning bevat een overzicht van alle (deel-)activiteiten die voor een project als dit moeten worden uitgevoerd, in de juiste volgorde, uitgezet in de tijd. Per activiteit staan ook de geschatte benodigde tijd, de uitvoerenden en de benodigde middelen vermeld. Een planning geeft een indicatie van wat er allemaal bij zo'n project komt kijken en wanneer het af kan zijn (al zal in de praktijk blijken dat activiteiten uitlopen en er tegenslag kan zijn), biedt houvast tijdens het proces (kan ervoor zorgen dat je geen activiteiten vergeet) en maakt deelnemers aan het project bewust van hun benodigde inzet, waardoor een planning voor meer voortgang kan zorgen.

=== Begroting ===
Een {{Wp|begroting}} bevat een overzicht met benodigde middelen en hun geraamde kosten. Die &quot;middelen&quot; moet men ruim opvatten: niet alleen directe kosten zoals literatuur- en reiskosten, maar ook de (loon- en andere) kosten van mensen die bij het project zijn betrokken en van een werkplek indien van toepassing. Het gaat dus om kostenposten; idealiter zijn er ook opbrengsten, maar die zijn voor wetenschappelijke publicaties meestal zeer gering, geheel afwezig en/of niet in geld uit te drukken. De kunst is om tijdens het traject de gemaakte kosten binnen de begroting te houden.

== Aan de slag! ==
Nog een laatste tip voordat je echt aan de slag gaat: houd een '''{{Wp|logboek}}''' bij tijdens het traject (op papier of digitaal). Daarin vermeld je elke dag in het kort (in staccato) wat je hebt gedaan, welke voortgang je hebt geboekt, welke problemen je bent tegengekomen en hoe je die hebt opgelost. Dan kun je altijd weer nakijken hoe het precies is gegaan en waardoor vertragingen zijn ontstaan. Bovendien kun je er tijdens de [[Van Idee tot Publicatie/Evaluatie|evaluatie]] dankbaar gebruik van maken.

== Bronnen en referenties ==
{{References}}

&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/Het literatuuronderzoek]]''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Terug naar: [[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]''&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;

{{Sub}}</text>
      <sha1>8r08thp286f23pef0vungff2gdds2v3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sjabloon:Index Van Idee tot Publicatie</title>
    <ns>10</ns>
    <id>46765</id>
    <revision>
      <id>429312</id>
      <timestamp>2026-08-29T15:05:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe pagina aangemaakt met '{{Index basis |titel=[[Van Idee tot Publicatie]] |inhoud= :[[Van Idee tot Publicatie/Voorwerk|Voorwerk]] :[[Van Idee tot Publicatie/Het literatuuronderzoek|Het literatuuronderzoek]] :[[Van Idee tot Publicatie/Opslag van gegevens|Opslag van gegevens]] :[[Van Idee tot Publicatie/De dataverzameling|De dataverzameling]] :[[Van Idee tot Publicatie/Het schrijven|Het schrijven]] :[[Van Idee tot Publicatie/De publicatie|De publicatie]] :Van Idee tot Publicatie/Liter…'</comment>
      <origin>429312</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="562" sha1="npfgyowkm0zx41t431o30pijra8ar9r" xml:space="preserve">{{Index basis
|titel=[[Van Idee tot Publicatie]]
|inhoud=
:[[Van Idee tot Publicatie/Voorwerk|Voorwerk]]
:[[Van Idee tot Publicatie/Het literatuuronderzoek|Het literatuuronderzoek]]
:[[Van Idee tot Publicatie/Opslag van gegevens|Opslag van gegevens]]
:[[Van Idee tot Publicatie/De dataverzameling|De dataverzameling]]
:[[Van Idee tot Publicatie/Het schrijven|Het schrijven]]
:[[Van Idee tot Publicatie/De publicatie|De publicatie]]
:[[Van Idee tot Publicatie/Literatuur en bronnen|Literatuur en bronnen]]
}}&lt;noinclude&gt;

[[Categorie:Sjablonen index]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>npfgyowkm0zx41t431o30pijra8ar9r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>429313</id>
      <parentid>429312</parentid>
      <timestamp>2026-08-29T15:14:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Inhoudsopgave</comment>
      <origin>429313</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="628" sha1="tluabivakoennwq6n4rxqytq04d066o" xml:space="preserve">{{Index basis
|titel=[[Van Idee tot Publicatie]]
|inhoud=
:[[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Complete inhoudsopgave]]
:[[Van Idee tot Publicatie/Voorwerk|Voorwerk]]
:[[Van Idee tot Publicatie/Het literatuuronderzoek|Het literatuuronderzoek]]
:[[Van Idee tot Publicatie/Opslag van gegevens|Opslag van gegevens]]
:[[Van Idee tot Publicatie/De dataverzameling|De dataverzameling]]
:[[Van Idee tot Publicatie/Het schrijven|Het schrijven]]
:[[Van Idee tot Publicatie/De publicatie|De publicatie]]
:[[Van Idee tot Publicatie/Literatuur en bronnen|Literatuur en bronnen]]
}}&lt;noinclude&gt;

[[Categorie:Sjablonen index]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tluabivakoennwq6n4rxqytq04d066o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>429361</id>
      <parentid>429313</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T07:29:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Evaluatie toegevoegd</comment>
      <origin>429361</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="677" sha1="80k0210s1ubavmms6zmvvlzeoyl41nf" xml:space="preserve">{{Index basis
|titel=[[Van Idee tot Publicatie]]
|inhoud=
:[[Van Idee tot Publicatie/Inhoudsopgave|Complete inhoudsopgave]]
:[[Van Idee tot Publicatie/Voorwerk|Voorwerk]]
:[[Van Idee tot Publicatie/Het literatuuronderzoek|Het literatuuronderzoek]]
:[[Van Idee tot Publicatie/Opslag van gegevens|Opslag van gegevens]]
:[[Van Idee tot Publicatie/De dataverzameling|De dataverzameling]]
:[[Van Idee tot Publicatie/Het schrijven|Het schrijven]]
:[[Van Idee tot Publicatie/De publicatie|De publicatie]]
:[[Van Idee tot Publicatie/Evaluatie|Evaluatie]]
:[[Van Idee tot Publicatie/Literatuur en bronnen|Literatuur en bronnen]]
}}&lt;noinclude&gt;

[[Categorie:Sjablonen index]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>80k0210s1ubavmms6zmvvlzeoyl41nf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Van Idee tot Publicatie/Evaluatie</title>
    <ns>0</ns>
    <id>46766</id>
    <revision>
      <id>429358</id>
      <timestamp>2026-08-30T07:12:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe pagina aangemaakt met ''''EVALUATIE'''  Nadat je werk gepubliceerd is, ben je nog niet klaar. Dan volgt de evaluatie nog. Tijdens een evaluatie trek je lessen uit het hele traject. Hierbij kun je gebruik maken van je logboek (zie [[Van_Idee_tot_Publicatie/Voorwerk#Aan_de_slag!|Voorwerk]]).  Tijdens een evaluatie gaat het om de vragen: Wat ging er goed en wat moet een volgende keer anders? Bij een evaluatie is de input alle betrokkenen gewenst. Geëvalueerd worden: # Het '''proces'''…'</comment>
      <origin>429358</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1621" sha1="hj5oowkpvmdr3hnefctzdppf3h62c8n" xml:space="preserve">'''EVALUATIE'''

Nadat je werk gepubliceerd is, ben je nog niet klaar. Dan volgt de evaluatie nog. Tijdens een evaluatie trek je lessen uit het hele traject. Hierbij kun je gebruik maken van je logboek (zie [[Van_Idee_tot_Publicatie/Voorwerk#Aan_de_slag!|Voorwerk]]).

Tijdens een evaluatie gaat het om de vragen: Wat ging er goed en wat moet een volgende keer anders? Bij een evaluatie is de input alle betrokkenen gewenst. Geëvalueerd worden:
# Het '''proces''': wat ging goed en wat had beter gekund? Zijn de juiste stappen genomen, zijn de juiste mensen erbij betrokken, waren de omgangsvormen naar wens, etc. Is het project binnen het budget en binnen de gestelde termijn opgeleverd? Wat zat er tegen? Kon je geschikte literatuur vinden en was die ook op tijd beschikbaar? Zo nee: hoe is dat opgelost? Heb je als student de juiste en voldoende ondersteuning gekregen? Heeft de opdrachtgever of scriptiebegeleider op tijd zijn/haar fiat aan je voorstel en de concept-publicatie gegeven? Welke problemen ben je tijdens het opslaan van gegevens, het schrijven of het publiceren tegen gekomen? Hoe zijn die opgelost? Zijn er stappen in het traject overgeslagen, zo ja: hoe heeft dat uitgepakt? 
# De '''publicatie''': was die wat er van verwacht mocht worden? Was de opdrachtgever of scriptie-beoordelaar tevreden? Welke opmerkingen hadden zij over de publicatie? Wat waren de reacties van andere lezers?

&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/Literatuur en bronnen]]''&lt;/div&gt;

{{Sub}}</text>
      <sha1>hj5oowkpvmdr3hnefctzdppf3h62c8n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>429359</id>
      <parentid>429358</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T07:15:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>429359</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1648" sha1="rjao44ipxaxuih7ll9rhbmg0vje5xjk" xml:space="preserve">'''EVALUATIE'''

Nadat je werk gepubliceerd is, ben je nog niet klaar. Dan volgt de evaluatie nog. Tijdens een evaluatie trek je lessen uit het hele traject. Hierbij kun je gebruik maken van je logboek (zie [[Van_Idee_tot_Publicatie/Voorwerk#Aan_de_slag!|Voorwerk]]).

Tijdens een evaluatie gaat het om de vragen: Wat ging er goed en wat moet een volgende keer anders? Bij een evaluatie is de input van alle betrokkenen gewenst. Geëvalueerd worden:
# Het '''proces''': wat ging goed en wat had beter gekund? Zijn de juiste stappen genomen, zijn de juiste mensen erbij betrokken, waren de omgangsvormen naar wens, etc. Is het project binnen het budget gebleven en is het werk binnen de gestelde termijn gepubliceerd? Wat zat er tegen? Kon je geschikte literatuur vinden en was die ook op tijd beschikbaar? Zo nee: hoe is dat opgelost? Heb je als student de juiste en voldoende ondersteuning gekregen? Heeft de opdrachtgever of scriptiebegeleider op tijd zijn/haar fiat aan je voorstel en de concept-publicatie gegeven? Welke problemen ben je tijdens het opslaan van gegevens, het schrijven of het publiceren tegen gekomen? Hoe zijn die opgelost? Zijn er stappen in het traject overgeslagen, zo ja: hoe heeft dat uitgepakt? 
# De '''publicatie''': was die wat er van verwacht mocht worden? Was de opdrachtgever of scriptie-beoordelaar tevreden? Welke opmerkingen hadden zij over de publicatie? Wat waren de reacties van andere lezers?

&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/Literatuur en bronnen]]''&lt;/div&gt;

{{Sub}}</text>
      <sha1>rjao44ipxaxuih7ll9rhbmg0vje5xjk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>429362</id>
      <parentid>429359</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T07:41:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Aanvullingen</comment>
      <origin>429362</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1971" sha1="1zw853nl0iaut44tea7rbmvce3ghhd7" xml:space="preserve">'''EVALUATIE'''

Nadat je werk gepubliceerd is, ben je nog niet klaar. Dan volgt de evaluatie nog. Tijdens een evaluatie trek je lessen uit het hele traject. Hierbij kun je gebruik maken van je logboek (zie [[Van_Idee_tot_Publicatie/Voorwerk#Aan_de_slag!|Voorwerk]]).

Tijdens een evaluatie gaat het om de vragen: Wat ging er goed en wat moet een volgende keer anders? Bij een evaluatie is de input van alle betrokkenen gewenst. Geëvalueerd worden:
# Het '''proces''': wat ging goed en wat had beter gekund? Zijn de juiste stappen genomen, zijn de juiste mensen erbij betrokken, waren de omgangsvormen naar wens, etc. Is het project binnen het budget gebleven en is het werk binnen de gestelde termijn gepubliceerd? Wat zat er tegen? Hoe is de probleemstelling geëvalueerd of is die het hele traject hetzelfde gebleven? Kon je geschikte literatuur vinden en was die ook op tijd beschikbaar? Zo nee: hoe is dat opgelost? Heb je als student de juiste en voldoende ondersteuning gekregen? Heeft de opdrachtgever of scriptiebegeleider op tijd zijn/haar fiat aan je voorstel en de concept-publicatie gegeven? Welke problemen ben je tijdens het opslaan van gegevens, het schrijven of het publiceren tegen gekomen? Hoe zijn die opgelost? Zijn er stappen in het traject overgeslagen, zo ja: hoe heeft dat uitgepakt? Hoe was de invloed van je omgeving (huisgenoten, familie, vrienden)? Hebben ze je gesteund, waren ze begripvol of waren ze op den duur je &quot;gezeur&quot; over je publicatie zat? Hoe hielp dat de voortgang van je werk of werkte dat juist tegen?
# De '''publicatie''': was die wat er van verwacht mocht worden? Was de opdrachtgever of scriptie-beoordelaar tevreden? Welke opmerkingen hadden zij over de publicatie? Wat waren de reacties van andere lezers?

&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/Literatuur en bronnen]]''&lt;/div&gt;

{{Sub}}</text>
      <sha1>1zw853nl0iaut44tea7rbmvce3ghhd7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>429365</id>
      <parentid>429362</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T10:49:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>{{Index Van Idee tot Publicatie}}</comment>
      <origin>429365</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2005" sha1="983rgzua2a3enf3rllvq5khyz3dyjlf" xml:space="preserve">{{Index Van Idee tot Publicatie}}
'''EVALUATIE'''

Nadat je werk gepubliceerd is, ben je nog niet klaar. Dan volgt de evaluatie nog. Tijdens een evaluatie trek je lessen uit het hele traject. Hierbij kun je gebruik maken van je logboek (zie [[Van_Idee_tot_Publicatie/Voorwerk#Aan_de_slag!|Voorwerk]]).

Tijdens een evaluatie gaat het om de vragen: Wat ging er goed en wat moet een volgende keer anders? Bij een evaluatie is de input van alle betrokkenen gewenst. Geëvalueerd worden:
# Het '''proces''': wat ging goed en wat had beter gekund? Zijn de juiste stappen genomen, zijn de juiste mensen erbij betrokken, waren de omgangsvormen naar wens, etc. Is het project binnen het budget gebleven en is het werk binnen de gestelde termijn gepubliceerd? Wat zat er tegen? Hoe is de probleemstelling geëvalueerd of is die het hele traject hetzelfde gebleven? Kon je geschikte literatuur vinden en was die ook op tijd beschikbaar? Zo nee: hoe is dat opgelost? Heb je als student de juiste en voldoende ondersteuning gekregen? Heeft de opdrachtgever of scriptiebegeleider op tijd zijn/haar fiat aan je voorstel en de concept-publicatie gegeven? Welke problemen ben je tijdens het opslaan van gegevens, het schrijven of het publiceren tegen gekomen? Hoe zijn die opgelost? Zijn er stappen in het traject overgeslagen, zo ja: hoe heeft dat uitgepakt? Hoe was de invloed van je omgeving (huisgenoten, familie, vrienden)? Hebben ze je gesteund, waren ze begripvol of waren ze op den duur je &quot;gezeur&quot; over je publicatie zat? Hoe hielp dat de voortgang van je werk of werkte dat juist tegen?
# De '''publicatie''': was die wat er van verwacht mocht worden? Was de opdrachtgever of scriptie-beoordelaar tevreden? Welke opmerkingen hadden zij over de publicatie? Wat waren de reacties van andere lezers?

&lt;noinclude&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 80%; border: 1px solid #dfdfdf; width: 50%; color: inherit; background-color: Whitesmoke;&quot;&gt;''&gt; Volgende pagina: [[Van Idee tot Publicatie/Literatuur en bronnen]]''&lt;/div&gt;

{{Sub}}</text>
      <sha1>983rgzua2a3enf3rllvq5khyz3dyjlf</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>