Wikibooks nlwikibooks https://nl.wikibooks.org/wiki/Hoofdpagina MediaWiki 1.47.0-wmf.18 first-letter Media Speciaal Overleg Gebruiker Overleg gebruiker Wikibooks Overleg Wikibooks Bestand Overleg bestand MediaWiki Overleg MediaWiki Sjabloon Overleg sjabloon Help Overleg help Categorie Overleg categorie Transwiki Overleg transwiki Wikijunior Overleg Wikijunior TimedText TimedText talk Module Overleg module Event Event talk 0 11140 429413 426934 2026-09-05T13:58:26Z JopkeB 18060 Aanvullingen, o.a. foto 429413 wikitext text/x-wiki {{Infobox recept | Naam = Couscous met bloemkool |Afbeelding= [[Bestand:Gierst met bloemkool en shoarmavlees 2026.jpg|300px]] | Onderschrift = Gierst met bloemkool en shoarmavlees | Categorie = Vegetarisch recept | Porties = 2 | Energie = | Tijd = | Stippen = 1 }} ==Ingrediënten== *200 gram {{Kb|couscous}} *1 pakje mild gekruide {{Kb|p=tofu|tofureepjes}} *1 kleine {{Kb|bloemkool}} of een halve grote bloemkool (± 500 g roosjes) *[[Kookboek/Olijf|olijven]], de hoeveelheid moet je zelf aanpassen aan je eigen smaak. *plantaardige [[Kookboek/Olie|olie]] om in te bakken ==Bereidingswijze== #Snij de bloemkool in roosjes, en kook of stoom ze beetgaar. Als je een stoommand hebt voor groentes, dan adviseer ik om de bloemkool te stomen, omdat je dan de smaak beter behoudt. #Bak de tofu even in olie. Bak ook even de couscous mee. #Breng water aan de kook. Haal de pan van het vuur, en doe het water in kleine hoeveelheden bij de couscous met tofu. De couscous neemt het water gelijk op. Let een beetje op de hoeveelheid water. Als je teveel water bij de couscous doet, neemt de couscous niet al het water op, en wordt het te nat, en dat is minder lekker. Ik doe er zelf daarom liever meerdere kleine scheutjes water bij, dan in 1 keer een flinke scheut. #Dan doe je de bloemkool en de olijven erbij. Even doorroeren, en genieten maar. == Varianten == * Als het gerecht te droog is: voeg een beetje kookwater en/of een lepel olijfolie toe. * [Niet meer vegetarisch:] Vervang de tofureepjes door 200 g reepjes vlees of kip of door 200 g [[Kookboek/Shoarma|shoarmavlees]]. Kruid ze met [[Kookboek/Kruiden en specerijen|specerijen]] naar keuze, bijvoorbeeld met een of meer kruiden die vermeld staan in [[Kookboek/Shoarmakruiden|shoarmakruiden]] of [[Kookboek/Goulashkruiden|goulashkruiden]]. * Vervang de couscous door gierst of [[Kookboek/Boekweit|boekweitgrutten]]. Zie de verpakking voor de bereidingswijze. * Voeg op het laatst een eetlepel versgesneden tuinkruiden toe, zoals basilicum, bieslook of peterselie. {{Navigatie recepten}} [[Categorie:Groentenrecept|Couscous]] [[Categorie:Couscous|Couscous]] [[Categorie:Vegetarisch recept|Couscous]] {{Sub}} ajqjyt9q7az453epfuuuahp1sdlxvif 429414 429413 2026-09-05T14:04:39Z JopkeB 18060 /* Varianten */ 429414 wikitext text/x-wiki {{Infobox recept | Naam = Couscous met bloemkool |Afbeelding= [[Bestand:Gierst met bloemkool en shoarmavlees 2026.jpg|300px]] | Onderschrift = Gierst met bloemkool en shoarmavlees | Categorie = Vegetarisch recept | Porties = 2 | Energie = | Tijd = | Stippen = 1 }} ==Ingrediënten== *200 gram {{Kb|couscous}} *1 pakje mild gekruide {{Kb|p=tofu|tofureepjes}} *1 kleine {{Kb|bloemkool}} of een halve grote bloemkool (± 500 g roosjes) *[[Kookboek/Olijf|olijven]], de hoeveelheid moet je zelf aanpassen aan je eigen smaak. *plantaardige [[Kookboek/Olie|olie]] om in te bakken ==Bereidingswijze== #Snij de bloemkool in roosjes, en kook of stoom ze beetgaar. Als je een stoommand hebt voor groentes, dan adviseer ik om de bloemkool te stomen, omdat je dan de smaak beter behoudt. #Bak de tofu even in olie. Bak ook even de couscous mee. #Breng water aan de kook. Haal de pan van het vuur, en doe het water in kleine hoeveelheden bij de couscous met tofu. De couscous neemt het water gelijk op. Let een beetje op de hoeveelheid water. Als je teveel water bij de couscous doet, neemt de couscous niet al het water op, en wordt het te nat, en dat is minder lekker. Ik doe er zelf daarom liever meerdere kleine scheutjes water bij, dan in 1 keer een flinke scheut. #Dan doe je de bloemkool en de olijven erbij. Even doorroeren, en genieten maar. == Varianten == * Als het gerecht te droog is: voeg een beetje kookwater en/of een lepel olijfolie toe. * [Niet meer vegetarisch:] Vervang de tofureepjes door 200 g reepjes vlees of kip of door 200 g [[Kookboek/Shoarma|shoarmavlees]]. Kruid ze met [[Kookboek/Kruiden en specerijen|specerijen]] naar keuze, bijvoorbeeld met een of meer specerijen die vermeld staan in [[Kookboek/Shoarmakruiden|shoarmakruiden]] of [[Kookboek/Goulashkruiden|goulashkruiden]]. * Vervang de couscous door gierst of [[Kookboek/Boekweit|boekweitgrutten]]. Zie de verpakking voor de bereidingswijze. * Voeg op het laatst een eetlepel versgesneden tuinkruiden toe, zoals basilicum, bieslook of peterselie. {{Navigatie recepten}} [[Categorie:Groentenrecept|Couscous]] [[Categorie:Couscous|Couscous]] [[Categorie:Vegetarisch recept|Couscous]] {{Sub}} 3u6r8wunsnrsxut7mc1ag4ovi3ls5ii 10 23692 429415 408874 2026-09-05T14:09:29Z JopkeB 18060 Foto gewisseld 429415 wikitext text/x-wiki {{Dagmenu |koptekst = |koptekst2 = |voettekst = | |gerecht1 = Groninger mosterdsoep |foto1 = Mustard soup (8479467759).jpg |tekst1 = Groninger mosterdsoep | |gerecht2 = Couscous met bloemkool |foto2 = Gierst met bloemkool en shoarmavlees 2026.jpg |tekst2 = Couscous met bloemkool | |gerecht3 = Satésaus |foto3 = Sos Kacang (dengan bumbu dan chili).jpg |tekst3 = Satésaus | |gerecht4 = Zuiveldessert |foto4 = Obstjoghurt01.jpg |tekst4 = Zuiveldessert | |gerecht5 = |foto5 = |tekst5 = | |gerecht6 = |foto6 = |tekst6 = }}<noinclude> [[Categorie:Sjablonen kookboek op datum| 0521]] </noinclude> j12pgeu3j9tl66ric0fim88og9z25v1 10 23848 429416 406175 2026-09-05T14:10:27Z JopkeB 18060 Foto gewisseld 429416 wikitext text/x-wiki {{Dagmenu |koptekst = |voettekst = | |gerecht1 = Couscous met bloemkool |foto1 = Gierst met bloemkool en shoarmavlees 2026.jpg |tekst1 = Couscous met bloemkool | |gerecht2 = Couscous |foto2 = COUSCOUS in locally-made steamer.jpg |tekst2 = Couscous | |gerecht3 = Bloemkool |foto3 = Cauliflower florets.jpg |tekst3 = Bloemkoolroosjes | |gerecht4 = Tofu |foto4 = Tofu-beijingchina.jpg |tekst4 = Tofureepjes | |gerecht5 = Zuiveldessert |foto5 = Obstjoghurt01.jpg |tekst5 = Zuiveldessert | |gerecht6 = |foto6 = |tekst6 = }}<noinclude> [[Categorie:Sjablonen kookboek op datum| 1107]] </noinclude> juiyo3jyxau5zf37utjjzoa2unkutrc 10 23918 429417 409512 2026-09-05T14:10:58Z JopkeB 18060 Foto gewisseld 429417 wikitext text/x-wiki {{Dagmenu |koptekst = |koptekst2 = |voettekst = | |gerecht1 = Couscous met bloemkool |foto1 = Gierst met bloemkool en shoarmavlees 2026.jpg |tekst1 = Couscous met bloemkool | |gerecht2 = Mosterdsaus |foto2 = Échine_de_porc_du_ventoux_sauce_moutarde_(cropped)_2010.jpg |tekst2 = Pittige mosterdsaus | |gerecht3 = Zuiveldessert |foto3 = Obstjoghurt01.jpg |tekst3 = Zuiveldessert | |gerecht4 = |foto4 = |tekst4 = | |gerecht5 = |foto5 = |tekst5 = | |gerecht6 = |foto6 = |tekst6 = }}<noinclude> [[Categorie:Sjablonen kookboek op datum| 0921]] </noinclude> dmmkbm2mwtc8zur49e5pr39t2pipw11 0 27531 429423 429405 2026-09-06T10:14:40Z JopkeB 18060 /* Inhoudsopgave */ Website + Folder toegevoegd 429423 wikitext text/x-wiki {{Bi}} ==Inleiding== [[Afbeelding:Hilde Kaehler-Timm, 2014, ©Kaehler-Timm.JPG|border|right|250px|Schrijfster aan het werk]] Brieven, instructies, wetenschappelijke artikelen, betogen, recensies, nieuws&shy;berichten, advertenties, verslagen, boeken. Allemaal worden ze geschreven. Het is niet altijd even gemakkelijk om de juiste opbouw van een tekst te maken, de juiste woorden te kiezen of subtiel een onderwerp aan te snijden. Maar het is wel erg handig om een tekst te kunnen schrijven die jouw doel kan bereiken. Denk maar aan een sollicitatiebrief, een kookinstructie voor uw zoon of dochter als u pas laat thuis komt of een klacht indienen. In dit boek wordt de structuur van een aantal tekstsoorten uitgelegd. Er wordt verteld waar een tekst mee moet beginnen, hoe je een onderwerp kunt uitwerken, waaraan een afsluiting moet voldoen, en meer. == Inhoudsopgave == #[[Schrijven/Teksten|Voorbereidingen]] - schrijfdoelen, doelgroep en opbouw #[[Schrijven/Schrijfproces|Schrijfproces]] - Van begin tot eind #[[Schrijven/Literatuurgebruik|Literatuurgebruik]] - Citeren, referenties, literatuurlijst #[[Schrijven/Informatieve teksten|Informatieve teksten]] - Informeren of instrueren ##[[Schrijven/Instructies|Instructies]] - Een handleiding schrijven die voor iedereen duidelijk is ##[[Schrijven/Artikelen|Artikelen]] - Informatieve teksten in o.a. kranten en tijdschriften, van nieuwsbericht tot artikel in een vaktijdschrift ## '''Wetenschappelijke teksten''' - zie het Wikibook [[Van Idee tot Publicatie]] ##Op de grens van informatie en reclame: ###[[Schrijven/Website|Website]] - Verzameling samenhangende webpagina's, te raadplegen via internet ###[[Schrijven/Folder|Folder]] - Vouwblad met informatie of reclame/propaganda ###[[Schrijven/Persbericht|Persbericht]] - Nieuws over een product of organisatie verspreiden # [[Schrijven/Argumenteren|Argumenteren]] - Een opinie onderbouwen en/of aanzetten tot actie ##[[Schrijven/Recensies|Recensies]] - Hoe een duidelijke, gedetailleerde recensie te schrijven ##[[Schrijven/Betogen|Betogen]] - Stellingen, argumenten, tegenargumenten en ontkrachtingen ###[[Schrijven/Opinieartikel|Opinieartikel]] ###[[Schrijven/Column|Column]] ###[[Schrijven/Essay|Essay]] ##[[Schrijven/Advertenties|Advertenties]] - Iedereen van je mening overtuigen #[[Schrijven/Brieven|Brieven]] - Persoonlijke en zakelijke brieven, incl. [[E-mailen|e-mail]] #[[Schrijven/Toespraken|Toespraken]] - Van feestredes tot presentaties #[[Schrijven/Fictie|Fictie]] - Het boeiend opschrijven van verhalen {{Fase|2}} {{Boek}} [[Categorie:Taal]] iuqxl1afav2prddj41nkqltis1t1z23 0 27532 429424 429247 2026-09-06T10:32:43Z JopkeB 18060 /* Gewenste kwalificaties */ Aanvulling 429424 wikitext text/x-wiki {{Index Schrijven}} == Inleiding == In dit hoofdstuk leer je welke voorbereidingen nodig zijn voor het schrijven van een tekst. Lukraak beginnen kan alleen bij korte, informele teksten. Voor alle andere teksten zul je je al moeten inspannen vóórdat je begint met het daadwerkelijk schrijven (hoewel dat bij korte, informele teksten ook geen kwaad kan). Die inspanning begint met het aan jezelf stellen van enkele vragen: # Waarom schrijf je een tekst? Meestal wil je er een '''[[Schrijven/Teksten#Tekstdoelen|doel]]''' mee bereiken. Soms wil je gewoon iets kwijt, in een krabbeltje via een app of in een mailtje naar een goede vriend(in) in de hoop dat je een meelevende reactie krijgt. Of je hebt informatie nodig en je schrijft je vraag aan een instantie. Een andere keer wil je je ervaring, kennis of je mening delen met een grotere groep mensen. Of wil je actie voeren om de buurt te verbeteren en anderen overtuigen om mee te doen. Wat je schrijft en hoe je iets schrijft is mede afhankelijk van dat doel. Hieronder wordt een overzicht gegeven van verschillende doelen, de bijbehorende soorten teksten # Wie behoren er tot je '''[[Schrijven/Teksten#Doelgroep|doelgroep]]'''? Voor wie schrijf je de tekst? Wat zijn de consequenties daarvan voor je tekst? De doelgroep bepaalt in belangrijke mate hoe je de tekst schrijft, zoals woordgebruik, illustraties en wat je wel en niet uitlegt. # Wat wordt de '''[[Schrijven/Teksten#Opbouw van een tekst|opbouw]]''' van je tekst? Hij leidt een lezer op een logische en vlotte manier door de tekst heen, wat bijdraagt aan de leesbaarheid van de tekst. Ook helpt het jou als schrijver om je tekst vorm te geven, om alles wat bij een (sub-)onderwerp hoort bij elkaar te zetten en op een goede manier van het éne naar het volgende aspect toe te werken. Het is je houvast tijdens het schrijven. Ten slotte wordt een overzicht gegeven van '''[[Schrijven/Teksten#Gewenste kwalificaties|kwalificaties]]''' van een goede schrijver. Beschouw ze als een aanmoediging om beter in schrijven te worden. In volgende hoofdstukken (zie box rechtsboven) wordt een overzicht gegeven van het totale schrijfproces, komen de do's en dont's van het gebruik van bronnen aan bod en worden de verschillende soorten teksten uitgewerkt. Steeds wordt er dan van uitgegaan dat je doel, doelgroep en consequenties al op een rijtje hebt gezet. Wat je in dit hoofdstuk leert, is dus het startpunt voor het schrijven van welke tekst dan ook. ==Tekstdoelen== Teksten worden geschreven met een doel. Over het algemeen zijn er vijf doelen te onderscheiden: {| class="wikitable" |- ! Doel !! Beschrijving !! Voorbeeld !! Hoofdstuk(ken) |- | Informeren || Het informeren of instrueren van de lezer. || Een wetenschappelijk artikel, een tekst uit een schoolboek, handleiding, een kookboek, nieuwsbericht, onderzoeksrapport of een brief over de stand van zaken. || [[Schrijven/Informatieve teksten|Informatieve teksten]] |- | Activeren || De lezer overhalen om iets te doen. || Een advertentie, manifest, pamflet, poster. || [[Schrijven/Advertenties|Advertenties]] |- | Overtuigen || De lezer overtuigen van een stelling. || Een betoog. Hierin worden argumenten voor óf tegen een stelling besproken. || [[Schrijven/Betogen|Betogen]] |- | Opiniëren || De lezer een mening laten vormen, dus geschreven door een onpartijdige schrijver. || Een uiteenzetting. Hierin worden de voors én tegens van een stelling vergeleken. || [[Schrijven/Recensies|Recensies]] |- | Amuseren || Het vermaken van de lezer door een verhaal. || Een boek, column of strip in de krant. || |} == Doelgroep == Bepaal vervolgens wie de doelgroep is van de tekst. Hoe je een tekst schrijft, is in belangrijke mate afhankelijk van de doelgroep. Een tekst voor het grote publiek ziet er anders uit dan voor wetenschappers of leerlingen in groep 4. "Anders" betekent in ieder geval: woordgebruik, lengte van zinnen, mate van uitleg en gebruik van illustraties. === Woordgebruik === === Zinslengte === === Gebruik van illustraties === === Mate van uitleg === == Opbouw van een tekst == Lezers willen snel kunnen zien of een tekst voor hun van belang is. Daarom hebben teksten in het algemeen de volgende opbouw: # Inleiding. Deze bevat het onderwerp of onderwerpen van de tekst, wat men kan verwachten als men verder leest. Schrijf in ieder geval het eerste deel van een inleiding altijd voor {{Wp|Leek (persoon)|leken}}, zodat die ten minste begrijpen wáár het over gaat. Daarna kan men zich richten op de eigenlijke doelgroep van de tekst. Bij grote teksten wordt in een inleiding ook een indicatie van de opbouw gegeven, bijvoorbeeld korte beschrijvingen van de hoofdstukken en hoe die samenhangen. # De hoofdtekst. Afhankelijk van de grootte en aard van de tekst wordt die onderverdeeld in alinea's, kopjes, hoofdstukken en/of delen. # Slot. Vaak met een conclusie, korte samenvatting, oproep of wens. == Gewenste kwalificaties == Bijna iedereen heeft schrijven geleerd op school. En dat is zeker goed genoeg voor huis-, tuin- en keukengebruik, voor korte notities, een brief of e-mail aan een familielid of goede bekende. Maar als je teksten wilt schrijven voor buiten die kring, zijn de volgende kwalificaties gewenst: * Goede beheersing van de taal waarin je wilt schrijven (hier wordt uitgegaan van Nederlands). ** Een grote woordenschat hebben, zodat je je goed en precies kunt uitdrukken. Leer ook woorden, definities, concepten en begrippen die buiten de eigen leefwereld liggen. En verdiep je in die andere leefwereld, zodat die nieuwe woorden in een context staan. Daarbij helpt het als je veel teksten gelezen hebt, bijvoorbeeld boeken en krantenartikelen. Maar ook actief reizen (geen strand- of luiervakantie, maar stedentrips, trektochten, een land, streek, stad of cultuur verkennen en ontdekken) en bezoeken aan musea, filmhuizen en theaters kunnen bijdragen. ** Goede beheersing van {{Wp|Nederlandse spellingregels|spelling}}, zoals weten wanneer je {{Wp|dt-fout|dt}} moet schrijven en welke woorden los of aan elkaar geschreven worden. En goede cijfers behaald hebben voor {{Wp|grammatica}} en {{Wp|Ontleding (grammatica)|zinsontleding}}. Zie {{Wp|Schrijven#Correct_schrijven|Correct schrijven}} voor meer aanwijzingen. ** Daarnaast helpt het als je eerder in de redactie hebt gezeten van bijvoorbeeld een schoolkrant, buurtkrant of verenigingsblad, of daaraan artikelen hebt geleverd. * Plezier hebben in schrijven, anders wordt het een lijdensweg. * Schrijfvaardigheid hebben, het vermogen om gedachten op te kunnen schrijven en helder over te brengen. Daarbij helpt het als je een dagboek bijhoudt. * Gestructureerd kunnen werken, bijvoorbeeld volgens het stappenplan in het hoofdstuk [[Schrijven/Schrijfproces|Schrijfproces]]. Hoofdzaken van bijzaken kunnen onderscheiden. Oorzaak en gevolg kunnen aangeven. Een goede volgorde in de tekst kunnen aanbrengen. * Kennis van zaken hebben over het onderwerp van de beoogde tekst. Men hoeft geen expert te zijn, maar wel voldoende kennis hebben om er iets zinnigs over te schrijven, èn te kunnen beoordelen of nieuw gevonden informatie bruikbaar is voor de tekst (of juist onzin is). * Discipline, doorzettingsvermogen en geduld hebben, en al helemaal voor het schrijven van een (Wiki-)boek. Schrijven is schaven, schrappen, verplaatsen van stukken tekst, corrigeren, nieuwe invallen verwerken, telkens opnieuw lezen wat je hebt geschreven en dan weer bijschaven, niet te snel tevreden zijn. Net zolang totdat de tekst goed loopt, een goede structuur, opbouw en flow heeft en vooral: boeiend is om te lezen, zonder haperingen en hobbels. ** Over geduld: een beroemd citaat van de Romeinse dichter {{wp|Horatius|Horatius}}: ''Alles wat gepubliceerd gaat worden en in ieders handen komt, moet je eerst negen jaar lang bij je houden.''<ref>Horatius, ''Ars Poetica'' 388</ref> Nu is negen jaar wel wat erg lang. Maar het is in ieder geval verstandig niet te haasten met het schrijven van teksten, de tijd ervoor te nemen en een tekst na enige tijd kritisch door te nemen en bij te schaven. * Incasseringsvermogen hebben: hoe meer je voor publiek schrijft, hoe meer kritiek je zult krijgen, al schrijf je nog zo goed. Maar laat je niet ontmoedigen als je één of meer kwalificaties mist! Begin gewoon, oefen veel en zet {{Wp|Kunstmatige intelligentie|AI}} buiten spel (want je moet het zelf doen, uitgezonderd zakelijke brieven). Verwelkom feedback om beter te worden. '''=> Volgende hoofdstuk: [[Schrijven/Schrijfproces|Schrijfproces]]''' == Bronnen, noten en/of referenties == {{Appendix}} {{Sub}} o7u096pyzkc7ov1mcn5pb6p99xh9zfd 0 43883 429422 428675 2026-09-06T07:20:14Z JopkeB 18060 /* Varianten */ 429422 wikitext text/x-wiki {{Infobox recept | Afbeelding = [[Bestand:Minestrone soup (1).jpg|300px]] | Categorie = Soeprecept | Porties = 4 | Energie = | Tijd = 45 minuten | Stippen = 2 }} '''Minestronesoep''', officieel "minestrone" (Italiaans voor 'grote soep'), is een goed gevulde Italiaanse groentesoep. Eenpansgerecht. Onderstaand recept is voldoende voor een maaltijdsoep. ==Ingrediënten== * 200 g {{Kb|p=ui|uien}} * 2-3 tenen knoflook * 4 eetlepels plantaardige olie om in te bakken * 750 ml {{Kb|bouillon}} naar keuze * 400 g {{Kb|groente}}, bijvoorbeeld een mix van bleekselderij of knolselderij, venkel, wortelen, prei en/of courgette * 400 g {{Kb|p=tomaat|tomaten}} * 3 {{Kb|p=laurier|laurierbladeren}} * 2 eetlepels verse Italiaanse kruiden, zoals tijm, rozemarijn, salie, oregano, marjolein * 100 g droge {{Kb|macaroni}} * peper * 225 g gekookte {{Kb|witte bonen}} (= ½ literblik uitgelekt; of 100 g gedroogde bonen, geweekt en gekookt, zie "Bereiden"in [[Kookboek/Peulvruchten#Peulvruchten_in_de_keuken|Peulvruchten in de keuken]]) * 100 g geraspte Parmezaanse kaas ==Bereidingswijze== # Snipper de ui en maak de groenten schoon. # Fruit in een flinke soeppan de uien en de uitgeperste of zeer fijn gesneden knoflook in de olie. # Snijd de Italiaanse kruiden fijn. # Als de uien glazig zijn: Voeg de bouillon en de tuinkruiden (incl. laurier) toe en breng aan de kook. # Snijd de groenten aan stukjes en voeg ze bij de bouillon. Voeg ook de macaroni en peper naar smaak toe. # Kook de soep op een laag vuur gedurende 10-15 minuten. De groenten moeten nèt gaar zijn. # Voeg de witte bonen toe en laat ze warm worden. # Geef de geraspte Parmezaanse kaas er apart bij (bijvoorbeeld in een kom met een lepel). Voor een maaltijdsoep: serveer met volkorenbrood en broodbeleg van kaas en/of vleeswaren naar keuze. ==Varianten== * Geef op elk bord/soepkom een halve eetlepel {{Kb|pesto}}. * Bak 75 {{Kb|ontbijtspek}} in kleine stukjes uit, laat het uitlekken en strooi ze op het laatst over de soep. * Voor minstronesoep als voorgerecht: gebruik ½ liter extra bouillon (waardoor er 6 porties ontstaan) of gebuik 3/4 van de overige ingrediënten. * [https://www.4en5mei.nl/app/uploads/2025/02/Recept-Vrijheidssoep-2025.pdf Recept Vrijheidssoep 2025]. Sinds 2020 bedenkt elk jaar een andere chef-kok een soepgerecht dat op 5 mei door heel Nederland tijdens [https://www.4en5mei.nl/vieren/vrijheidsmaaltijden Vrijheidsmaaltijden] wordt geserveerd. In 2025 was dat een vegetarische minestronesoep. {{Navigatie recepten}} [[Categorie:Maaltijdsoep|Minestrone]] [[Categorie:Groentenrecept|Minestrone]] {{Sub}} 2vp18ze87bgvfgm4l3o8ns4195er465 0 45427 429421 425995 2026-09-06T07:13:21Z JopkeB 18060 Onderschrift bij foto 429421 wikitext text/x-wiki {{Infobox recept | Naam = | Afbeelding = [[Bestand:Bleekselderijsoep maaltijdsoep 2025.jpg|300x300px]] | Onderschrift = Bleekselderijsoep met kip en een dot roomkaas | Categorie = Maaltijdsoep | Porties = 4 | Energie = | Tijd = 35 minuten | Stippen = 2 }} Deze bleekselderijsoep is een maaltijdsoep met aardappelen, kaas en ham of kip. ==Benodigdheden== ===Ingrediënten=== * 2 eetlepels plantaardige olie * 1 eetlepel {{Kb|kerrie}} * 1 theelepel {{Kb|karwijzaad}} * 200 g ui * 2 tenen knoflook * 800 g {{Kb|bleekselderij}} * 800-1000 g geschilde {{Kb|p=Aardappel|aardappelen}} * 1 liter {{Kb|bouillon}} * peper of sambal * 200 g {{Kb|ham}} * 200 g {{Kb|kaas}} ===Keukengereedschap=== * Grote soeppan * (optioneel:) staafmixer, {{Wp|roerzeef}} of {{Wp|aardappelstamper}} ==Bereidingswijze== # Laat de olie in de pan op een laag vuur warm worden. Doe kerriepoeder en karwijzaad erbij. # Snijd ondertussen de ui in stukken en fruit die in de pan. Zet het vuur even wat hoger om ze aan te bakken, en daarna weer lager. # Pers de knoflook boven de pan of snijd ze fijn in zeer kleine stukjes. Fruit die mee (vuur niet hoger zetten). # Snijd de bleekselderij in stukjes, schil de aardappelen en snijd die in dobbelsteentjes. # Doe de bouillon in de pan en breng die aan de kook. Voeg dan de bleekselderij en aardappelblokjes erbij. Breng opnieuw aan de kook, zet dan het vuur laag, doe het deksel op de pan en laat de soep 20 minuten zachtjes koken. # Snijd de ham aan stukjes en rasp de kaas. # Proef of de bleekselderij gaar is. Zo ja: voeg peper (of 3 theelepels sambal) toe. # Optioneel: pureer de soep. # Voeg ham en kaas toe, roer door de soep en zorg dat de kaas is gesmolten. ==Varianten== * Vervang de ham en de helft van de kaas door 300 g kip. Snijd die in stukjes en voeg die samen met 2 theelepels rozemarijn na de knoflook toe. Bak ze aan beide kanten en ga verder met het recept. Gebruik dan kippenbouillon. Pureer de soep niet. * Vervang de ham door salami. Snijd die in stukjes en bak ze tegelijk met de uien. * Vervang een deel van de kaas door {{Kb|roomkaas}}. * Vervang een deel van de bleekselderij door {{Kb|paprika}} (in stukjes gesneden) en/of {{Kb|prei}} (in halve ringetjes gesneden) en voeg die toe na de knoflook. Of vervang een deel door {{Kb|wortel}} (in stukjes) en voeg die tegelijk met de bleekselderij toe. * Voeg op het eind 2 eetlepels ketjap toe. * Deze soep als voorgerecht: halveer de hoeveelheden groenten, laat de aardappelen weg en verminder de ham en kaas tot een kwart (dus van elk slechts 50 g). == Bewaren == * Maximaal 2 dagen in de koelkast. * Maximaal 3 maanden in de vriezer. {{Sub}} {{Navigatie recepten}} [[Categorie:Maaltijdsoep|Bleekselderijsoep]] [[Categorie:Eenpansgerecht|Bleekselderijsoep]] [[Categorie:Aardappelrecept|Bleekselderijsoep]] [[Categorie:Groentenrecept|Bleekselderijsoep]] l8lwod96ouhk8rptzvrwm1azrbajer2 0 46768 429418 429404 2026-09-06T02:49:28Z JopkeB 18060 /* Nieuwsbericht */ 429418 wikitext text/x-wiki {{Index Schrijven}} {{wiu3|JopkeB}} Een '''artikel''' is een informatieve tekst over een specifiek onderwerp in een krant, tijdschrift, nieuwsbrief, encyclopedie of op een website. De tekst kan geïllustreerd zijn met toepasselijke afbeeldingen, zoals foto's, tekeningen en/of diagrammen. Artikelen bestaan in soorten en maten. Van korte nieuwsberichten en {{Wp|Lemma (naslagwerk)|lemma's}} in een encyclopedie tot wetenschappelijke artikelen van tientallen pagina's. Van gericht op het nieuws van de dag tot reisverhalen en onderzoeksartikelen. Hieronder zijn enkele soorten beschreven (zie de inhoudsopgave in de linkerkolom onderaan). De '''doelgroep''' bestaat hier voornamelijk uit (1) amateurs, zoals vrijwilligers bij buurtkranten en verenigingsorganen (o.a. clubbladen) en (2) middelbare scholieren die zich willen oriënteren of journalistiek iets voor hen is. Wie professioneel artikelen wil schrijven, volge een journalistieke opleiding of wetenschappelijke studie. == Algemene aandachtspunten == In het algemeen zijn er de volgende aandachtspunten bij het schrijven van een artikel: * Doorloop de stappen uit het [[Schrijven/Schrijfproces|Schrijfproces]]. * Besteed daarbij extra aandacht aan: ** De '''redactionele formule'''. Die bevat richtlijnen voor een mediaproduct (zoals een krant, website, nieuwsbrief, e.d.), waarin doelgroep, doelstellingen, inhoudelijke thema’s, tone-of-voice en look & feel zijn vastgelegd. Onderdelen van een redactionele formule kunnen ook zijn: :# Onderwerpen die wel en niet passend zijn. :# Rekening houden met een bepaalde signatuur, bijvoorbeeld conservatief, progressief, christelijk, neutraal. :# Gericht op het publiek van het medium, bijvoorbeeld: de moeilijkheidsgraad sluit aan bij het gemiddelde opleidingsniveau, bepaalde smaak (highbrow, volks), interesses, gewenste diepgang of gericht op een bepaalde regio. :* De '''lengte''' van het artikel. Een artikel wordt in de regel gepubliceerd in een medium (krant, tijdschrift, etc.) waarvan de ruimte beperkt is. Een hoofdredactie zal van tevoren de maximale lengte doorgeven aan een schrijver, mede afhankelijk van hoe belangrijk het onderwerp is. :* De '''deadline''' voor het inleveren van het artikel. Er is een van tevoren afgesproken moment waarop de krant, het tijdschrift of ander medium naar de drukker gaat of online wordt gepubliceerd. Daarvóór zal het artikel nog beoordeeld en wellicht gecorrigeerd moeten worden door een (eind-)redacteur. Houd je dus aan de afgesproken deadline, anders moet publicatie ervan worden uitgesteld of vervalt je artikel zelfs omdat het later niet meer relevant is. :* '''{{Wp|Hoor en wederhoor in de journalistiek|Hoor en wederhoor}}'''. Een belangrijk principe in de journalistiek is het toepassen van hoor en wederhoor. Zorg ervoor dat alle kanten van een situatie worden belicht, van voorstanders èn tegenstanders. Benader zo nodig andere partijen om commentaar te leveren. :* Mate van '''objectiviteit'''. In hoeverre eigen commentaar, meningen of interpretaties gewenst zijn, hangt af van het soort artikel en het beleid van het medium. Bij een reportage zal meer eigen inbreng zijn toegestaan dan bij een nieuwsbericht. Overleg dat van tevoren met de (hoofd-)redactie. :* De opbouw<ref>Overgenomen uit {{Wp|Artikel (redactioneel)}} en vervolgens aangepast</ref>: :** Een pakkende titel die de inhoud dekt en uitnodigt tot lezen. :** Een {{Wp|lead (inleiding)}}: introductie, korte inleiding. Met bij voorkeur hier al korte antwoorden op de vragen "wie, wat, waar, wanneer, waarom en hoe". Wie zijn betrokken, wat speelt er, waar, wanneer en waarom speelt het zich af, en hoe zit het in elkaar? Bijvoorbeeld: ''Op [datum/dag] schoot een inwoner van [woonplaats] zijn buurman dood naar aanleiding van een uit de hand gelopen burenruzie.'' :** {{Wp|Broodtekst}}: de hoofdtekst, waarin je feiten op een soepele manier aan elkaar schrijft. Eventuele meningen en interpretaties moeten goed te onderscheiden zijn van de feiten. :** Vaak ontbreekt een slot met een samenvatting en/of conclusie, afhankelijk van het soort artikel. == Nieuwsbericht == Een '''nieuwsbericht''' beschrijft kort en krachtig een actuele gebeurtenis. Actiepunten voor het schrijven van een nieuwsbericht: # Doorloop de stappen uit het [[Schrijven/Schrijfproces|Schrijfproces]]. Passages over langere teksten kun je overslaan. # Besteed daarbij extra aandacht aan: ## Het onderwerp: dat moet actualiteitswaarde hebben: ### Voor een dagblad moet de gebeurtenis vandaag of gisteren hebben plaatsgevonden, voor een weekblad in de afgelopen week, etc. ### De gebeurtenis moet van belang zijn voor de doelgroep. Bijvoorbeeld: een gebeurtenis in Gelderland zal vaak wel nieuwswaarde voor de ''De Gelderlander'' hebben, maar geen of zelden voor het ''Dagblad van het Noorden'' of een vakblad voor wiskundigen. ## De feiten. Een nieuwsbericht vermeldt feiten, geen meningen. ### Het bericht geeft antwoord op de vragen "wie, wat, waar, wanneer, waarom en hoe". Wat is er precies gebeurd, wie waren daarbij betrokken (zoals: wie waren de daders, hoeveel slachtoffers waren er, wie waren (vooral) slachtoffer, hoe gaat het nu met de slachtoffers), waar, wanneer en waarom vond de gebeurtenis plaats en hoe kon het gebeuren? Maar ook: hoe snel waren brandweer, politie en/of andere hulpverleners ter plaatse, hoe reageerden betrokkenen en verantwoordelijken (zoals overheid)? Stel jezelf vragen die lezers ook kunnen hebben. ### De feiten moeten waar zijn, dubbbelcheck hen en gebruik betrouwbare bronnen. Onderzoek of het niet om nepnieuws gaat. ### Neem niet klakkeloos een [[Schrijven/Persbericht|persbericht]] van een persbureau, bedrijf of andere organisatie over. Vooral bedrijven en organisaties kunnen andere doelen hebben dan de volledige waarheid verspreiden. Het kan hen bijvoorbeeld gaan om commerciële doelen of gratis en kritiekloze aandacht voor hun activiteiten of producten. Spit verder, doe research, boor meer bronnen aan, om het hele verhaal boven water te krijgen. En bepaal pas daarna wat je wel en niet in het nieuwsbericht opneemt. ## Aanvullingen op de algmene opbouw: de {{Wp|Broodtekst}} dient "oprolbaar" te zijn, d.w.z. zó geschreven dat het belangrijkste bovenaan staat en het bericht na elke alinea is af te breken zonder aan de nieuwswaarde ervan afbreuk te doen. Als er uiteindelijk geen plaats meer is voor het hele artikel, kan de eindredacteur het artikel zo gemakkelijk inkorten. Een nieuwsbericht heeft dus in de regel geen slot met een samenvatting en/of conclusie. ### (eventueel:) Afbeeldingen zoals foto’s, grafieken, tekeningen, illustraties. == Achtergrondartikel == == Verslag == Een '''verslag''' is een samenvatting van een evenement of bijeenkomst. Het is een artikel waarin op ordelijke wijze wordt beschreven wat er is gebeurd. Bijvoorbeeld een verslag van een rechtszaak, gemeenteraadvergadering, opening van een nieuwe speeltuin door de wethouder of een wedstrijd. De verslaggever is bij voorkeur lijfelijk aanwezig geweest bij het evenement en heeft er bijvoorbeeld ook deelnemers (ook toeschouwers) kunnen interviewen. Actiepunten voor het schrijven van een verslag: # Regel van tevoren toegang tot het evenement of bijeenkomst. Zorg ook voor een fotograaf. # Bereid je voor: zorg dat je de namen van de hoofdrolspelers kent en hun gezichten zal herkennen; verdiep je van tevoren in het onderwerp: wat komt er precies aan de orde (probeer de agenda van tevoren te hebben); zorg dat je vertrouwd bent met het jargon en de spelregels (zowel van een vergadering, rechtszaak als wedstrijd). # Reis erheen en maak er aantekeningen: vlak van tevoren, tijdens en direct na het evenement. # Doorloop de stappen uit het [[Schrijven/Schrijfproces|Schrijfproces]]. # Besteed daarbij extra aandacht aan: ## De '''feiten''': In het verslag komen allereerst feiten en resultaten aan bod. Het gaat om "wie, wat, waar, wanneer, waarom en hoe". Welke belangrijke uitspraken zijn gedaan, wie deed die en hoe werd daar op gereageerd? Welke moties zijn aangenomen? Wat was de uitspraak van de rechter? Wie maakten doelpunten en wie gaven daarvoor voorzetten, hoeveel op het doel gerichte ballen ving de keeper? Welke artiesten traden op en wat lieten ze zien en horen? ## '''Ervaringen''': hoe waren de omstandigheden (het weer, te warm/koud, bedompt, modderig, etc.), hoe was de sfeer: ontspannen, feestelijk, lawaaierig, gespannen, waren er protesten of rellen? Verliep de gebeurtenis orderlijk, luisterde men naar elkaar en reageerde men op vorige sprekers, of was het ieder voor zich? Begon het evenement op tijd, hield men zich aan de tijd of liep het uit? ## '''Meningen''': De auteur kan een korte reflectie op het gebeuren opnemen, van hem-/haarzelf of van een of meer deskundigen. Bijvoorbeeld of een gerechtelijke uitspraak in lijn is met uitspraken van soortgelijke rechtszaken of juist opvallend is of afwijkt. Of wie moet worden beschouwd als de winnaar van de teamwedstrijd of wie er juist een potje van heeft gemaakt. ## '''Foto's''' of andere afbeeldingen. Zij zijn een aanvuling op de tekst, waardoor lezers zich beter een voorstelling kunnen maken van het evenement. == Reportage == Bij een '''reportage''' gaat het niet om een verslag van een evenement, maar om een inkijkje in een bepaalde leefwereld, zoals van de toestand in een rampgebied of achterstandswijk en de gang van zaken in een bedrijf of andere organisatie, tot de aanloop naar een rechtszaak. === Reisverhaal === == Interview == == Portret == == Onderzoeksartikel == == Opinie-artikel == Inclusief hoofdredactioneel commentaar. Zie [[Schrijven/Opinieartikel|Opinieartikel]]. == Recensie == Zie [[Schrijven/Recensies|Recensies]] == Artikel in een encyclopedie == Ook wel "lemma" genoemd. Zie {{Wp|Help:Tips voor het schrijven van een goed artikel}} in Wikipedia. == Wetenschappelijk artikel == Zie het Wikibook [[Van Idee tot Publicatie]] == Zie ook == * [[Schrijven/Column|Column]] * [[Schrijven/Brieven#Ingezonden_brief|Ingezonden brief]] * [[Informatievoorziening/Contentcuratie|Contentcuratie]] - attendering op nieuwe informatie, verrijkt met een toelichting, opinie, je eigen visie, duiding, context, commentaar en/of kanttekeningen == Bronnen en referenties == {{Sub}} 7miawg3fmpijiaq2kmtnegzaxtbhgz4 0 46770 429419 429409 2026-09-06T05:39:01Z JopkeB 18060 Aanvullingen 429419 wikitext text/x-wiki Een '''persbericht''' is een mededeling waarmee bepaalde feiten officieel openbaar worden gemaakt. Het kan gaan om een verklaring, aankondiging, besluit, standpunt, reactie, verontschuldiging of de presentatie van een nieuw product (goed of dienst). In principe kan iedereen een persbericht versturen: woordvoerders van bedrijven en instellingen, maar ook individuen die bijvoorbeeld een boek hebben geschreven, ZZP'ers die hun diensten aanbieden of iemand die aandacht vraag voor een goed doel. Kenmerken van een persbericht: * Het bevat ten minste één nieuwsfeit. * Niet neutraal. In de regel benadrukt een persbericht de positieve kanten van de organisatie, haar activiteiten, producten en medewerkers. Negatieve kanten komen niet of nauwelijks aan bod. Ook als het gaat om een reactie op negatief nieuws of excuses, porbeert de schrijver daar toch een positieve draai aan te geven. Stel een vereniging houdt binnenkort een open dag of ander evenement, wil nieuwe leden verwelkomen of viert een jubileum. Zij kan dan een persbericht opstellen en dat op de eigen website plaatsen (maar daar zal niet veel bereik zijn), op sociale media posten en aan lokale kranten sturen in de hoop dat de redactie het bericht wil opnemen. Hoe stel je zo'n persbericht op? == Actiepunten voor het schrijven van een persbericht == # Doorloop de stappen uit het [[Schrijven/Schrijfproces|Schrijfproces]]. Passages over langere teksten kun je overslaan. # Besteed daarbij extra aandacht aan: ## De '''doelgroepen''' van een persbericht. Het is mogelijk om twee of meer verschillende persberichten over één onderwerp te moeten schrijven: (1) voor de eigen website en social media en (2) voor één of meer kranten of andere tussenpersonen (zoals de lokale radio- of tv-zender). ### Bij een persbericht voor de eigen website en social media kun je je rechtstreeks tot de uiteindelijke doelgroep richten, zoals potentiële belangstellen voor de vereniging en haar activiteiten. Hier heb je het volledig zelf in de hand (uitgezonderd uiteraard de reacties op je bericht). Zo'n persbericht kan enthousiasme uitstralen, ongegeneerd reclame bevatten en gelardeerd zijn met afbeeldingen naar eigen keuze. Kies de social media wel met zorg uit: voor zakelijke mededelingen is LinkedIn het aangewezen medium, als het bericht consumenten, plaatsgenoten of burgers moet bereiken, zijn populaire sites als Facebook en Instagram voor de hand liggender. Vraag de verenigingsleden om het bericht op social media te reposten, zodat het bereik groter wordt. ### Bij een persbericht voor de krant of andere tussenpersoon, zul je eerst de redactie ervan moeten overtuigen om het bericht op te nemen, voordat je de uiteindelijke doelgroep kunt bereiken. Verdiep je daarvoor eerst in hun beleid. Reclame zullen zij in de regel niet opnemen in een nieuwsbericht, dus je moet het subtieler aanpakken. Wat mag wel en welk soort berichten nemen zij in de regel wel op? Is er een speciale rubriek in de krant voor aankondigingen en evenementen? Verschijnt er direct na de zomervakantie een special met activiteiten en evenementen voor het komende seizoen waarin een bericht over jouw vereniging goed zou passen? Richt je tekst dan daar op. ## '''Tijdigheid'''. Neem van tevoren contact op met de redactie van een medium over de deadline. Het zou sneu zijn als je evenement al is geweest als het bericht geplaatst wordt. Andersom is het ook niet handig om een bericht al drie weken vóór het evenement te plaatsen. ## Wees lezers en redacties zo veel mogelijk ter wille. Zorg dat een redactie de tekst zoveel mogelijk ongewijzigd kan overnemen (zie [[Schrijven/Artikelen|Artikelen]] en Nieuwsbericht daarin voor de criteria en eisen die een redactie in het algemeen aan (nieuws-)artikelen stelt). ### Schrijf in de derde persoon. Niet "Wij van [organisatienaam]", maar "[Organisatienaam] wil/gaat ..." ## '''Opbouw''': ### Vermeld bovenaan "'''Persbericht'''" in een groot lettertype. Het moet direct duidelijk zijn voor een redactie waar ze mee te maken heeft. ### Vermeld de plaats en datum, als in een [[Schrijven/Brieven|brief]]. ### Zorg voor een pakkende titel die het nieuws goed samenvat. Bijvoorbeeld: ''Vereniging X viert 25-jarig jubileum''. Een redactie beoordelt razendsnel aan de hand van een titel of een persbericht nieuwswaardig genoeg is om zich er in te verdiepen en eventueel op te nemen als nieuwsbericht. ### Zet het nieuws vooraan, in een notendop. Beantwoord snel de vragen "wie, wat, waar, wanneer, waarom en hoe". Vermeld hier ook al de conclusie. Als in een lead. Bijvoorbeeld: ''Vereniging X bestaat 25 jaar en viert dat op [datum] met een [naam/soort evenement] in [lokatie].'' ### Zorg dat de broodtekst (de hoofdtekst) oprolbaar is, d.w.z. dat het belangrijkste bovenaan staat en het bericht na elke alinea is af te breken zonder aan de nieuwswaarde ervan afbreuk te doen. Geef achtergrondinformatie, feiten en eventueel een citaat van een nauw betrokkene (voorzitter, het oudste lid). Schrijf iets over de geschiedenis (wie richtten de vereniging op en wat was de aanleiding, hoe verliep het ledenaantal, of er een vaste thuisbasis was), en geef details over het evenement, wat er te zien/horen is, wie daarbij kunnen zijn, of publiek toegangskaarten moet kopen, het precieze tijdstip van het evenement, hoe laat de deuren open gaan, waar men terecht kan voor meer informatie. ### Vermeld onderaan de volledige naam van de organisatie en van de schrijver, met rechtstreekse contactgegevens (in ieder geval e-mail-adres, telefoonnummer en website) voor meer informatie. Zorg dat een redactie niet in keuzemenu's en een keten van telefonisch doorverbinden hoeft te komen als ze vragen heeft. Laat het voor een redactie duidelijk zijn dat deze gegevens alleen voor haar is bedoeld en niet voor publicatie, zet bijvoorbeeld een streep onder het persbericht, daaronder "Noot voor de redactie, NIET VOOR PUBLICATIE:" en dan pas de contactgegevens. Zorg er vervolgens de eerstkomende dagen voor dat je goed bereikbaar bent, zet alerts op nieuwe e-mail aan (laat een pop-up op je scherm verschijnen zodra je een nieuwe e-mail hebt) zodat je direct kunt reageren, en zorg ervoor dat je telefoon opgeladen is en doorgeschakeld is naar een collega als je de telefoon niet kunt opnemen. Bereid je voor op het geven van interviews, houd meer informatie bij de hand. ### Vermeld ook expliciet dat het is toegestaan om het hele bericht of gedeeltes ervan letterlijk of aangepast over te nemen in een artikel in de krant of ander medium. Normaliter geldt er auteursrecht op het persbericht, maar in dit geval wil je juist dat de tekst wordt overgenomen. ## '''Lengte''': Houd de tekst kort. Maximaal één A4, maar een half A4 of nog korter is beter. Een bericht op de eigen website kan langer zijn. Een bericht op social media moet in de regel korter zijn en in staccato zijn geschreven (met ultrakorte zinnen), geef een link naar het bericht op de website voor meer informatie. ## Lever er toepasselijke foto's of andere '''afbeeldingen''' bij die een krant of ander medium mag publiceren. Stuur die niet mee met de mail (want dat belast servers onnodig), maar vermeld waar de bestanden te downloaden zijn. Zorg voor goede kwaliteit, het juiste format en zowel in hoge (voor gedrukte media) als lage (voor thumbnails op websites) resolutie. Vermeld geen watermerk of andere tekst op de afbeeldingen, die worden er afgesneden of zijn onbruikbaar voor media. Voorzie de afbeeldingen wel van duidelijke bijschriften (wat is te zien) met locatie, datum en bron of naam fotograaf/maker. En zorg er uiteraard voor dat de [[Handboek Wikimedia Commons/Uploaden#Stap 3: Zorg dat de auteursrechten in orde zijn|auteursrechten]] in orde zijn, maak daarover afspraken met de makers en/of koop hun auteursrechten af. ## Check het persbericht driedubbel, niet alleen op spellings- en schrijffouten, maar ook op inhoud, feiten, data. Je wilt niet dat er fouten in de krant of ander medium komen. Laat het door een of twee collega's lezen, van wie je weet dat ze kritisch zijn. ## Stuur het persbericht digitaal, bijvoorbeeld per e-mail. Zet in het onderwerp: ''Persbericht: [Titel persbericht]''. Als een redactie het persbericht digitaal ontvangt, kan zij het gemakkelijk met knippen en plakken overnemen in een artikel, en hoeft ze het niet over te typen. Zoek van tevoren het juiste e-mail-adres op, dat van de redactie of gespecialeerde redactie. {{Sub}} 28dyrw0bme4b72xgp9jyktuwh9mjsfv 429420 429419 2026-09-06T06:39:07Z JopkeB 18060 Correcties 429420 wikitext text/x-wiki Een '''persbericht''' is een mededeling waarmee bepaalde feiten officieel openbaar worden gemaakt. Het kan gaan om een verklaring, aankondiging, besluit, standpunt, reactie, verontschuldiging of de presentatie van een nieuw product (goed of dienst). In principe kan iedereen een persbericht versturen: woordvoerders van bedrijven en instellingen, maar ook individuen die bijvoorbeeld een boek hebben geschreven, ZZP'ers die hun diensten aanbieden of iemand die aandacht vraag voor een goed doel. Kenmerken van een persbericht: * Bevat ten minste één nieuwsfeit. * Is niet neutraal. In de regel benadrukt een persbericht de positieve kanten van de organisatie, haar activiteiten, producten en medewerkers. Negatieve kanten komen niet of nauwelijks aan bod. Ook als het gaat om een reactie op negatief nieuws of excuses, porbeert de schrijver daar toch een positieve draai aan te geven. Stel een vereniging houdt binnenkort een open dag of ander evenement, wil nieuwe leden verwelkomen of viert een jubileum. Zij kan dan een persbericht opstellen en dat op de eigen website plaatsen (maar daar zal niet veel bereik zijn), op sociale media posten en aan lokale kranten sturen in de hoop dat de redactie het bericht wil opnemen. Hoe stel je zo'n persbericht op? == Actiepunten voor het schrijven van een persbericht == # Doorloop de stappen uit het [[Schrijven/Schrijfproces|Schrijfproces]]. Passages over langere teksten kun je overslaan. # Besteed daarbij extra aandacht aan: ## De '''doelgroepen''' van een persbericht. Het is mogelijk om twee of meer verschillende persberichten over één onderwerp te moeten schrijven: (1) voor de eigen website en social media en (2) voor één of meer kranten of andere media (zoals de lokale radio- of tv-zender). ### Bij een persbericht voor de eigen website en social media kun je je rechtstreeks tot de uiteindelijke doelgroep richten, zoals potentiële belangstellen voor de vereniging en haar activiteiten. Hier heb je het volledig zelf in de hand (uitgezonderd uiteraard de reacties op je bericht). Zo'n persbericht kan enthousiasme uitstralen, ongegeneerd reclame bevatten en gelardeerd zijn met afbeeldingen naar eigen keuze. Kies de social media wel met zorg uit: voor zakelijke mededelingen is LinkedIn het aangewezen medium, als het bericht consumenten, plaatsgenoten of burgers moet bereiken, zijn populaire sites als Facebook en Instagram voor de hand liggender. Vraag de verenigingsleden om het bericht op social media te reposten, zodat het bereik groter wordt. ### Bij een persbericht voor de krant of andere tussenpersoon, zul je eerst de redactie ervan moeten overtuigen om het bericht op te nemen, voordat je de uiteindelijke doelgroep kunt bereiken. Verdiep je daarvoor eerst in hun beleid. Reclame zullen zij in de regel niet opnemen in een nieuwsbericht, dus je moet het subtieler aanpakken. Wat mag wel en welk soort berichten nemen zij in de regel wel op? Is er een speciale rubriek in de krant voor aankondigingen en evenementen? Verschijnt er direct na de zomervakantie een special voor het komende seizoen waarin een bericht over jouw vereniging goed zou passen? Richt je tekst dan daar op. ## '''Tijdigheid'''. Neem van tevoren contact op met de redactie van een medium over de deadline. Het zou sneu zijn als je evenement al is geweest als het bericht geplaatst wordt. Andersom is het ook niet handig om een bericht al drie weken vóór het evenement te plaatsen. ## Wees lezers en redacties zo veel mogelijk ter wille. Zorg dat een redactie de tekst zoveel mogelijk ongewijzigd kan overnemen (zie [[Schrijven/Artikelen|Artikelen]] en Nieuwsbericht daarin voor de criteria en eisen die een redactie in het algemeen aan (nieuws-)artikelen stelt). ### Schrijf in de derde persoon. Niet "Wij van [organisatienaam]", maar "[Organisatienaam] wil/gaat ..." ## '''Opbouw''': ### Vermeld bovenaan "'''Persbericht'''" in een groot lettertype. Het moet direct duidelijk zijn voor een redactie waar ze mee te maken heeft. ### Vermeld de plaats en datum, als in een [[Schrijven/Brieven|brief]]. ### Zorg voor een pakkende titel die het nieuws goed samenvat. Bijvoorbeeld: ''Vereniging X viert 25-jarig jubileum''. Een redactie (en lezer) beoordelt razendsnel aan de hand van een titel of een persbericht nieuwswaardig of lezenswaardig genoeg is om zich er in te verdiepen en eventueel op te nemen als nieuwsbericht. ### Zet het nieuws vooraan, in een notendop. Beantwoord snel de vragen "wie, wat, waar, wanneer, waarom en hoe". Vermeld hier ook al de conclusie. Als in een lead. Bijvoorbeeld: ''Vereniging X bestaat 25 jaar en viert dat op [datum] met een [naam/soort evenement] in [lokatie].'' ### Zorg dat de broodtekst (de hoofdtekst) oprolbaar is, d.w.z. dat het belangrijkste bovenaan staat en het bericht na elke alinea is af te breken zonder aan de nieuwswaarde ervan afbreuk te doen. Geef achtergrondinformatie, feiten en eventueel een citaat van een nauw betrokkene (voorzitter, het oudste lid). Schrijf iets over de geschiedenis (op welke datum werd de vereniging opgericht, wie richtten de vereniging op en wat was de aanleiding, hoe verliep het ledenaantal, was er een vaste thuisbasis waar men trainde of samenkwam), en geef details over het evenement: wat valt er te zien/horen/beleven, wie kunnen erbij zijn, moeten toegangskaarten worden aangeschaft, het precieze tijdstip of de openingstijden van het evenement, hoe laat de deuren open gaan, waar men terecht kan voor meer informatie. ### Vermeld onderaan de volledige naam van de organisatie en van de schrijver, met rechtstreekse contactgegevens (in ieder geval e-mail-adres, telefoonnummer en website) voor meer informatie. Zorg dat een redactie niet in keuzemenu's en een keten van telefonisch doorverbinden hoeft te komen als ze vragen heeft. Laat het voor een redactie duidelijk zijn dat deze gegevens alleen voor haar is bedoeld en niet voor publicatie, zet bijvoorbeeld een streep onder het persbericht, daaronder "Noot voor de redactie, NIET VOOR PUBLICATIE:" en dan pas de contactgegevens. Zorg er vervolgens de eerstkomende dagen voor dat je goed bereikbaar bent, zet alerts op nieuwe e-mail aan (laat een pop-up op je scherm verschijnen zodra je een nieuwe e-mail hebt) zodat je direct kunt reageren, en zorg ervoor dat je telefoon opgeladen is en doorgeschakeld is naar een collega als je de telefoon niet kunt opnemen. Bereid je voor op het geven van interviews, houd meer informatie bij de hand. Heb de contactgegevens paraat van het lid dat alles over de geschiedenis kan vertellen en/of smeuïge verhalen in petto heeft. ### Vermeld ook expliciet dat het is toegestaan om het hele bericht of gedeeltes ervan letterlijk of aangepast over te nemen in een artikel in de krant of ander medium. Normaliter geldt er auteursrecht op het persbericht, maar in dit geval is het juist de bedoeling dat de tekst wordt overgenomen. ## '''Lengte''': Houd de tekst kort. Maximaal één A4, maar een half A4 of nog korter is beter. Een bericht op de eigen website kan langer zijn. Een bericht op social media moet in de regel korter zijn en in staccato zijn geschreven (met ultrakorte zinnen), geef een link naar het bericht op de website voor meer informatie. ## Lever er toepasselijke foto's of andere '''afbeeldingen''' bij die een krant of ander medium mag publiceren. Stuur die niet mee met de mail (want dat belast servers onnodig), maar vermeld waar de bestanden te downloaden zijn. Zorg voor goede kwaliteit, het juiste format en zowel in hoge (voor gedrukte media) als lage (voor thumbnails op websites) resolutie. Vermeld geen watermerk of andere tekst op de afbeeldingen, die worden er afgesneden of zijn onbruikbaar voor media. Voorzie de afbeeldingen wel van duidelijke bijschriften (wat is te zien) met locatie, datum en bron of naam fotograaf/maker. En zorg er uiteraard voor dat de [[Handboek Wikimedia Commons/Uploaden#Stap 3: Zorg dat de auteursrechten in orde zijn|auteursrechten]] in orde zijn, maak daarover afspraken met de makers en/of koop hun auteursrechten af. ## Check het persbericht driedubbel, niet alleen op taalfouten (spelling, grammatica), maar ook op inhoud, feiten, data, citaten. Je wilt niet dat er fouten in de krant of ander medium komen. Laat het door een of twee collega's lezen, van wie je weet dat ze kritisch zijn. ## Stuur het persbericht digitaal, bijvoorbeeld per e-mail. Zet in het onderwerp: ''Persbericht: [Titel persbericht]''. Als een redactie het persbericht digitaal ontvangt, kan zij het gemakkelijk met knippen en plakken overnemen in een artikel, en hoeft ze het niet over te typen. Zoek van tevoren het juiste e-mail-adres op, dat van de redactie of nog beter: een in jouw onderwerp gespecialeerde redactie. {{Sub}} hu5oyx9zg414zd1atxegzzqwyaa7avs 0 46772 429425 2026-09-06T11:15:38Z JopkeB 18060 Deel 1 429425 wikitext text/x-wiki {{Wiu3|JopkeB}} Een '''website''' is een verzameling samenhangende webpagina's met allerlei soorten informatie. Een website is online te raadplegen via het [[Basisboek_internet/Faciliteiten#World_Wide_Web|World Wide Web]] of een {{Wp|intranet}}. Er bestaat een grote diversiteit aan [[Basisboek_internet/Faciliteiten#Soorten_websites|soorten websites]]. == Actiepunten voor het schrijven van een website == Een website ontwerpen is heel veel meer dan alleen een tekst schrijven en plaatjes erbij zoeken. Schrijven is een belangrijk, maar miniem onderdeel van het het hele proces. Niettemin hier een stappenplan: # Doorloop de stappen uit het [[Schrijven/Schrijfproces|Schrijfproces]]. # Besteed daarbij extra aandacht aan: ## De '''doelen en doelgroepen''' van de beoogde website. Zijn de meeste andere vormen van schriftelijke communicatie gericht op één doel en/of doelgroep, hoe ruim geformuleerd ook, één website kan vele doelen dienen en vele doelgroepen bedienen. ## De '''indeling''' van de website. ### Begin met het ontwerpen van een '''lay-out''' die voor alle webpagina's van de website gaat gelden. Houd die vooral rustig en overzichtelijk. Zorg voor een logische navigatie. Maak daarbij gebruik van de randen van een pagina. Zie [[Basisboek_internet/Faciliteiten#Opbouw_van_webpagina's|Opbouw van webpagina's]]. ### De homepage of '''landingspagina''', de hoofdpagina, is de belangrijkste pagina. Hierop komen veel mensen binnen. Heet ze welkom, vermeld over wat voor soort organisatie de website gaat of wat het doel van de website is en zorg dat ze snel kunnen vinden wat ze zoeken. ### De vervolgpagina's kunnen divers zijn en ook zelf weer verwijzen naar subpagina's met meer informatie over een bepaald onderwerp. Voor een bedrijf kunnen webpagina's zijn gericht op: #### Verkooop van producten met een productcatalogus en verkooppunten. #### Informeren van aandeelhouders, met nieuwsberichten over de financiële toestand van het bedrijf, voorgenomen uitbreidingen en in ieder geval de jaarverslagen van recente jaren. #### Aantrekken van potentiële werknemers en stagiaires met een overzicht van vacatures en aantrekkelijke arbeidsvoorwaarden. #### Informeren van het grote publiek met nieuwsberichten en {{Wp|Maatschappelijk verantwoord ondernemen|MVO-verantwoordingen}}. Maar ook over het bedrijf zelf, de geschiedenis ervan, wie de directie is, doelen, contactgegevens en colofon (met bij voorkeur een paragraaf over hergebruik van afbeeldingen: wat mag wel en wat mag niet). #### Overige publicaties, bijvoorbeeld onderzoeksrapporten voor wetenschappers. ## De '''teksten''': houd ze vooral kort en eenvoudig. Biedt weblinks naar webpagina's of online documenten met meer informatie, die dan ook meer tekst kunnen bevatten. ## De '''illustraties'''. Kies ze zorgvuldig uit, zorg ervoor dat ze echt iets toevoegen en dat de auteursrechten goed zijn geregeld. {{Sub}} cgr72wz5c3babksntw7361mpxxowqk6