Wikibooks nlwikibooks https://nl.wikibooks.org/wiki/Hoofdpagina MediaWiki 1.47.0-wmf.18 first-letter Media Speciaal Overleg Gebruiker Overleg gebruiker Wikibooks Overleg Wikibooks Bestand Overleg bestand MediaWiki Overleg MediaWiki Sjabloon Overleg sjabloon Help Overleg help Categorie Overleg categorie Transwiki Overleg transwiki Wikijunior Overleg Wikijunior TimedText TimedText talk Module Overleg module Event Event talk 0 27531 429427 429423 2026-09-07T04:53:35Z JopkeB 18060 /* Inleiding */ Aanvulling 429427 wikitext text/x-wiki {{Bi}} ==Inleiding== [[Afbeelding:Hilde Kaehler-Timm, 2014, ©Kaehler-Timm.JPG|border|right|250px|Schrijfster aan het werk]] Brieven, instructies, wetenschappelijke artikelen, betogen, recensies, nieuws&shy;berichten, advertenties, verslagen, boeken. Allemaal worden ze geschreven. Het is niet altijd even gemakkelijk om de juiste opbouw van een tekst te maken, de juiste woorden te kiezen of subtiel een onderwerp aan te snijden. Maar het is wel erg handig om een tekst te kunnen schrijven die jouw doel kan bereiken. Denk maar aan een sollicitatiebrief, een kookinstructie voor uw zoon of dochter als u pas laat thuis komt of een klacht indienen. In dit boek wordt de structuur van een aantal tekstsoorten uitgelegd. Er wordt verteld waar een tekst mee moet beginnen, hoe je een onderwerp kunt uitwerken, waaraan een afsluiting moet voldoen, en meer. De eerste drie hoofdstukken gelden voor alle soorten schriftelijke communicatie. Daarna volgen hoofdstukken gericht op specifieke teksten. == Inhoudsopgave == #[[Schrijven/Teksten|Voorbereidingen]] - schrijfdoelen, doelgroep en opbouw #[[Schrijven/Schrijfproces|Schrijfproces]] - Van begin tot eind #[[Schrijven/Literatuurgebruik|Literatuurgebruik]] - Citeren, referenties, literatuurlijst #[[Schrijven/Informatieve teksten|Informatieve teksten]] - Informeren of instrueren ##[[Schrijven/Instructies|Instructies]] - Een handleiding schrijven die voor iedereen duidelijk is ##[[Schrijven/Artikelen|Artikelen]] - Informatieve teksten in o.a. kranten en tijdschriften, van nieuwsbericht tot artikel in een vaktijdschrift ## '''Wetenschappelijke teksten''' - zie het Wikibook [[Van Idee tot Publicatie]] ##Op de grens van informatie en reclame: ###[[Schrijven/Website|Website]] - Verzameling samenhangende webpagina's, te raadplegen via internet ###[[Schrijven/Folder|Folder]] - Vouwblad met informatie of reclame/propaganda ###[[Schrijven/Persbericht|Persbericht]] - Nieuws over een product of organisatie verspreiden # [[Schrijven/Argumenteren|Argumenteren]] - Een opinie onderbouwen en/of aanzetten tot actie ##[[Schrijven/Recensies|Recensies]] - Hoe een duidelijke, gedetailleerde recensie te schrijven ##[[Schrijven/Betogen|Betogen]] - Stellingen, argumenten, tegenargumenten en ontkrachtingen ###[[Schrijven/Opinieartikel|Opinieartikel]] ###[[Schrijven/Column|Column]] ###[[Schrijven/Essay|Essay]] ##[[Schrijven/Advertenties|Advertenties]] - Iedereen van je mening overtuigen #[[Schrijven/Brieven|Brieven]] - Persoonlijke en zakelijke brieven, incl. [[E-mailen|e-mail]] #[[Schrijven/Toespraken|Toespraken]] - Van feestredes tot presentaties #[[Schrijven/Fictie|Fictie]] - Het boeiend opschrijven van verhalen {{Fase|2}} {{Boek}} [[Categorie:Taal]] 8zb2gz4armbmccvkuq9h63jtzw4jvto 0 46747 429426 429236 2026-09-06T15:29:44Z JopkeB 18060 Nieuwsbrief 429426 wikitext text/x-wiki {{Index Schrijven}} Een brief is een geschreven boodschap aan één of meer personen. Brieven bestaan in soorten en maten. Van brieven die geheim moeten blijven en alleen bestemd zijn voor één persoon, bijvoorbeeld een geliefde. Tot open brieven die in een krant kunnen worden gepubliceerd. Ze kunnen kort of lang zijn, humoristisch of bloedserieus, de huidige situatie of een toekomstvisie weergeven, een geschiedenis of een gemoedstoestand beschrijven. En alles daar tussenin. Steeds afhankelijk van doel en doelgroep. Hier gaan we ervan uit dat de brief wordt geschreven door een particulier, burger, consument. Voor brieven die geschreven worden namens organisaties en producenten (inclusief {{Wp|Freelance|zzp'ers}}) gelden strengere regels en andere normen, voor elke organisatie kunnen die weer anders zijn. Een 'brief' kan een papieren brief zijn die in de regel door een postdienst wordt bezorgd, maar ook een e-mail. == Boodschap == In een brief kan de schrijver een mening verkondigen, de stand van zaken of de loop van gebeurtenissen weergeven, een klacht indienen, felicitaties of condoléances overbrengen, een vraag stellen, zijn/haar diensten aanbieden of wat dan ook. Maar: * Blijf beleefd. Een verschil van mening, een andere kijk op een zaak, andere waarden en normen: dit mogen geen aanleidingen zijn om te gaan schelden of een ander zwart te maken. Bedenk daarom of een brief altijd het juiste medium is. Een meningsverschil kun je gemakkelijker face-to-face uitpraten dan in een briefwisseling, dan kun je direct misverstanden recht zetten en er samen proberen uit te komen. * Roddel niet. Je weet nooit hoe een brief of e-mail terecht kan komen bij degene over wie je roddelt. En een geadresseerde kan er ook niet van gediend zijn. * Wees voorzichtig met humor. Wat jij leuk vindt, kan voor een ander beledigend zijn. Humor is vaak ook cultuurgebonden, dus wees voorzichtig. Voorbeeld: seksueel getinte grappen zijn voor vrouwen meestal niet leuk. == Doelgroep == Een eerste aspect dat bepalend is voor een brief, is de doelgroep. Het maakt nogal wat uit of je een brief (met bijvoorbeeld je vakantiebelevenissen) aan een goede vriendin schrijft, of een klachtenbrief aan een leverancier over een slecht product. Al naar gelang de doelgroep kan een brief zakelijk, familiair of persoonlijk zijn. In een brief aan je vriendin "klets" je er gewoon wat op los, alsof je een gesprek voert. Woordgebruik, zinsbouw, het komt er niet zo nauw op aan. Misschien voeg je een foto of andere illustratie toe. Maar in een zakelijke brief luistert het allemaal wel nauw. Dan zijn de juiste toon, precies vertellen wat er aan de hand is en wat je verwacht van het bedrijf, zonder veel uit te wijden, wel belangrijk. == Vorm == Hoe verstuur je de brief: per post of e-mail, getypt of handgeschreven? '''Per post of e-mail?'''<br> Meestal heb je zelf de keuze tussen een brief per post of e-mail verzenden. Overwegingen: * Afhankelijk van de geadresseerde: ** Aan een organisatie of persoon van wie je geen e-mail-adres hebt, stuur je uiteraard een brief per post. ** Aan een organisatie of persoon van wie je alleen een e-mail-adres kent, stuur je een e-mail. ** Organisaties geven meestal zelf aan hoe ze een sollicitatiebrief willen ontvangen. Houd je daar aan. * Stuur condoléancebrieven per post. * Als je zelf in een uitnodiging meldt dat men de uitnodiging (voor feest, uitvaart, bruiloft) moet meenemen om te kunnen controleren of men wel uitgenodigd is, stuur je de uitnodiging per post. * Als er vertrouwelijke informatie wordt verstuurd, moet men zeker zijn dat die ook vertrouwelijk blijft. Bij gratis e-maildiensten (zoals Gmail en Hotmail) kan men daar niet van op aan en is het verstandiger de informatie per post te versturen. Meer over e-mail: zie [[Basisboek internet/Faciliteiten#E-mail]] (algemeen) en [[Basisboek internet/E-mailen]] (voor het opstellen en versturen van e-mail). '''Typen of schrijven met de hand?''' * E-mails worden uiteraard getypt. Ook alle zakelijke brieven worden getypt, ook als ze per post worden verstuurd. Brieven aan familie, vrienden en goede bekenden kunnen met de hand worden geschreven. Ook condoleancebrieven worden vaak met de hand geschreven. Als je een moeilijk leesbaar handschrift hebt, typ je brieven altijd. * Voor handgeschreven brieven kies je je '''briefpapier''' zorgvuldig, passend bij het soort brief. Zakelijke brieven en condoleancebrieven schrijf je op smetteloos wit papier, zonder poespas. Informele brieven kunnen op zelfgekozen briefpapier worden geschreven, dat kan ook lichtgekleurd papier zijn, met versieringen, wat je wilt. Uit den boze zijn kladblokblaadjes en ander groezelig papier. '''De envelop'''<br> [[File:A4 met envelop.png|thumb|A4 met zakelijke envelop]] Zorg altijd voor een bijpassende '''envelop'''. Voor zakelijke post is dat vaak een langwerperige envelop (±23 x 11 cm), waarin een A4 in drieën gevouwen past (met twee vouwen in de breedte, zonder vouw in de lengte, zie afbeelding). Voor andere brieven kun je de bij het briefpapier behorende envelop gebruiken of een standaard envelop (± 16,5 x 12 cm). Als een brief veel pagina's bevat, is het verstandiger een groter formaat envelop te kiezen. Op de envelop komen: * '''Postzegel(s)'''. Die komen rechtsboven op de envelop. Zorg altijd voor voldoende frankering. Je wilt niet dat de geadresseerde porto/boete moet betalen om jouw brief te kunnen ontvangen. Je loopt bovendien het risico dat de brief dan geweigerd wordt, naar jou wordt teruggezonden en je zelf met extra kosten wordt geconfronteerd, zonder dat de brief bij de geadresseerde is aangekomen. * Het '''NAW-blok''', met naam, adres en woonplaats. Dat mag je typen of met de hand schrijven. Het staat in het midden of rechts en begint ongeveer op of net onder het midden. Houd 2 cm van de onderkant van de envelop vrij voor coderingen door het postbedrijf. Het NAW-blok bestaat uit: ** Naam van de geadresseerde. Bij zakelijke brieven is die gelijk aan wat je in de brief vermeldt (zie Indeling hieronder), inclusief "t.a.v.". Voor andere post: al naar gelang de geadresseerde(n): De heer ... (P.A. Jansen), Mevrouw ... (G.J. de Wit), De heer en mevrouw ... (Jansen-de Wit) of Familie ... (Jansen). Daar direct onder komen, steeds beginnend op een nieuwe regel: ** Straatnaam, postbus of antwoordnummer, gevolgd door een spatie en het nummr. ** Postcode en plaatsnaam. ** [Als de brief naar het buitenland wordt gestuurd:] Landnaam in het Nederlands of Engels. ** Zie [https://www.postnl.nl/versturen/brief-of-kaart-versturen/hoe-verstuur-ik-een-brief-of-kaart/brief-adresseren/ Postnl adressering] voor voorbeelden van correcte indelingen van de envelop. * '''Afzender'''. Als je de envelop met de hand schrijft, komt de afzender op de achterkant, bovenaan in het midden. Als je de envelop typt of een adressticker (met je eigen NAW) gebruikt, komt de afzender linksboven, op dezelfde hoogte als de postzegel(s). Vermeld je naam, daaronder je adres, en daaronder je postcode met woonplaats; voor buitenlandse post ook de landnaam in het Engels (zoals ''The Netherlands'', ''Belgium'', ''Suriname'', ''Curaçao'', ''Sint Maarten, Dutch Caribbean''). Het is in Nederland voor binnenlandse post ook toegestaan om als afzender achterop de envelop alleen postcode en huisnummer te vermelden, bijvoorbeeld "1234 AB/56". * [Optioneel:] "PERSOONLIJK", "STRIKT VERTROUWELIJK" of iets soortgelijks als de kans bestaat dat iemand anders de post opent (bijvoorbeeld een secretaresse, postkamer of huisgenoot) en de brief vertrouwelijke informatie bevat. Dit vermeld je linksboven op de envelop en bovendien op een opvallende plaats in de brief. == Indeling == [[Bestand:Voorbeeld indeling brief.pdf|thumb|350px|Voorbeeld indeling brief]] Een brief heeft een andere indeling dan andere soorten teksten. In principe ben je vrij om je eigen indeling, kantlijnen, lettertype, lettergrootte en regelafstand te kiezen. Voorwaarde is wel dat alle gegevens die nodig zijn, op een logische plaats staan vermeld en dat de lay-out er goed uitziet. Een brief bevat in ieder geval de volgende onderdelen: * Plaatsnaam, datum: beide voluit geschreven. Bijvoorbeeld: ''Nieuwerkerk aan den IJssel, 22 augustus 2026''. ** Plaatsnaam: de plaats waar vandaan je de brief schrijft/verstuurt. In de regel zal dat je woonplaats zijn, maar als je met vakantie bent, ergens anders logeert of in het ziekenhuis bent, is het de plaats waar je verblijft. ** Datum: de datum waarop je de brief schrijft of verstuurt. Volgens de etiquette dateer je zakelijke brieven in de regel niet op zondag, dan kun je beter de datum van de zaterdag ervoor of de maandag erna vermelden, óók als je hem op zondag schrijft. * [Alleen in zakelijke brieven:] NAW-gegevens (naam, adres, woonplaats) van de geadresseerde. Als een contactpersoon bekend is, komt die direct onder de naam van het bedrijf te staan (met t.a.v. - ter attentie van). Tenzij het om de directeur gaat, dan wordt éérst de naam van de directeur vermeld -zonder t.a.v.- en daaronder pas de organisatie. Gebruik een postbusnummer, tenzij die niet bekend is. * [Alleen in zakelijke brieven:] ''Onderwerp: ...'' Vermeld zeer beknopt waarover de brief gaat, bijvoorbeeld "Klacht over mobiele telefoon" of "Verzoek om informatie over ...". Eén brief gaat over één onderwerp. Als er meerdere zaken te bespreken zijn, schrijf je voor elk onderwerp een aparte brief. Reden: het kan zijn dat de verschillende onderwerpen door verschillende functionarissen worden behandeld. Die brieven mogen trouwens wel in één envelop of e-mail worden verstuurd, als ze maar goed te scheiden zijn (bijvoorbeeld met verschillende pdf-bestanden). * Aanhef, zoals ''Lieve, Beste, Geachte, Hallo'' gevolgd door de naam van de geadresseerde. ** De naam van de geadresseerde bij een zakelijke brief is ''heer Pieterse'' of ''mevrouw De Groot'' als je de persoon kent. Anders alleen ''Geachte heer,'' of ''Geachte mevrouw,''. Als je niet weet wie de brief gaat behandelen: ''Geachte mevrouw/heer,''. * Een korte inleiding. Probeer die niet met "Ik" te beginnen. ** In een familiaire of vriendschappelijk brief wordt dan vaak geïnformeerd naar de ander: Hoe gaat het met jou/jullie? Ben je alweer hersteld van [ziekte] / ben je al met vakantie geweest / heb je al vakantieplannen gemaakt / zijn de verhuisdozen al uitgepakt? / hoe bevalt je nieuwe baan / [iets anders dat van toepassing is]. ** In een formele brief vermeld je de aanleiding voor de brief. * Middenstuk waarin je je verhaal houdt, uitweiding over het onderwerp. * Afsluiting/laatste alinea: spreek een wens uit of bevestig een afspraak. ** In een informele brief bijvoorbeeld: ik hoop dat je snel opknapt/beter wordt/dat je snel uit de verhuisrommel komt/ik hoop je snel weer te spreken/zien. ** In een zakelijk brief bijvoorbeeld: ik hoop dat deze kwestie spoedig naar beider tevredenheid kan worden opgelost. * Een groet, bijvoorbeeld: ** [Informeel:] Hartelijke groeten van, liefs van, [iets anders wat bij je past] ** [Zakelijk:] Met vriendelijke groet, Hoogachtend (alleen als de aanhef "Geachte ..." is) * Ondertekening: je handtekening met je naam eronder. Zorg dat er tussen de groet en je naam voldoende ruimte is voor je handtekening, bijvoorbeeld ten minste vier lege regels. * [Vooral zakelijk:] Je eigen contactgegevens, zoals adres, telefoonnummer, e-mailadres. Vaak worden je eigen gegevens ook wel bovenaan de brief vermeld, bijvoorbeeld direct boven of onder de plaats en datum. * Eventueel bijlagen (zoals foto's, ondertekend contract, kopieën van bewijsmateriaal) In een e-mail laat je in de regel de datum (wordt automatisch toegevoegd), plaatsnaam en NAW-gegevens van geadresseerde (niet relevant) en handtekening (kan hooguit als bestand worden ingevoegd) achterwege. Het onderwerp voeg je wel altijd toe. Als je een echte brief als bijlage meestuurt (bijvoorbeeld als PDF-bestand), vermeld je daarin wel alle onderdelen die hierboven zijn vermeld. === Lay-out === Zorg dat een brief er visueel aantrekkelijk uitziet. In een korte brief kunnen de regelafstand en lettergrootte groter zijn dan in een lange brief. * Zorg voor een kantlijn van ten minste drie centimeter, zodat de ontvanger aantekeningen in de kantlijn kan maken. * Scheid de verschillende onderdelen met een of meer witregels. Scheid de tekstalinea's met één witregel van elkaar. * Zorg dat in een korte brief alles goed op één pagina past en dat de ruimte goed wordt gebruikt. Met de pagina-instellingen van je tekstverwerker kun je die gemakkelijk aanpassen en dan steeds uitproberen hoe de lay-out er uitziet. * Voor een langere brief: probeer de brief uit zo min mogelijk pagina's te laten bestaan, maar dit is geen heilige norm. ** Pas de instellingen aan nadat je tekst helemaal af is. Maak het lettertype niet te klein, de brief moet ook zonder vergrootglas goed te lezen zijn. ** Zorg ervoor dat de groet en ondertekening niet op een apart vel komen, verplaats dan de laatste alinea ook naar die pagina. ** Als er meerdere pagina's zijn: nummer de pagina's vanaf pagina 2, en vermeld op elke pagina in kleine lettertjes onderaan: je naam en de datum van de brief. Als de vellen bij de ontvanger verspreid raken, kunnen ze die via die aanwijzingen weer terugvinden. Zie [[Nederlands/Briefindeling]] voor een alternatieve indeling. == Soorten brieven == Er bestaan vele soorten brieven. Hieronder worden enkele veelvoorkomende behandeld. NB Deze lijst is niet uitputtend! === Informele brief === Bijvoorbeeld aan familie en vrienden. Deze brieven kunnen verschillende doelen hebben: * Om iemand te feliciteren met zijn/haar verjaardag, geboorte kind of kleinkind, voorgenomen huwelijk. * Om te laten weten hoe het met je gaat, om elkaar op de hoogte te houden van het wel en wee van de schrijver en diens naasten, wat je hebt meegemaakt, iets waar je enthousiast over bent, je eerste rijles, een idee of mening, een uitprobeersel, een vraag. * Om een kwestie te bespreken, een probleem of dilemma waar je mee zit. Dergelijke brieven zijn ook bij uitstek geschikt om te oefenen met schrijven. Welke tante vindt het niet leuk om een brief of kattebelletje van een neefje of nichtje te krijgen, hoe onbeholpen ook? En tante schrijft natuurlijk een enthousiast briefje terug, in eenvoudige taal. Soms wordt in plaats van een brief een toepasselijke kaart verstuurd. Ook dan is het aardig om er enkele persoonlijke woorden aan toe te voegen. Kaarten worden alleen aan familie, vrienden en bekenden gestuurd, ze zijn niet geschikt om een zakelijke brief te vervangen. Deze brieven mogen met de hand worden geschreven als je een leesbaar handschrift hebt. Anders kun je ze beter typen. === Uitnodiging=== Wie een feestje geeft of een ander evenement organiseert, stuurt in de regel uitnodigingen aan potentiële gasten. De vorm en lay-out van een uitnodiging zijn volledig vrij. Wel zijn er enkele vaste onderdelen: * De aanleiding en wie het feestvarken is/zijn, bijvoorbeeld een jubileum, verjaardag, bruiloft, examen gehaald, afstuderen. Of droeviger: het overlijden van een geliefde. * Nadere bijzonderheden, zoals wat een gast kan verwachten (ochtend/middag/avond, met/zonder excursie/lunch/borrel/diner/eten/dansen/overnachting, etc.). * Datum, tijdstip aanvang (en eventueel eindtijd), locatie, parkeermogelijkheden, openbaar vervoer. * (Optioneel:) Kledingvoorschriften. * Contactpersoon met contactgegevens. * (Optioneel:) Of de genodigden moeten laten weten of zij wel of niet komen ({{Wp|RSVP (verzoek)|RSVP}}). Vermeld dan ook het telefoonnummer en/of e-mail-adres waarop zij dat kunnen doen. * (Optioneel:) Of de gasten de originele uitnodiging moeten laten zien om binnen te komen. * (Optioneel, bij een gezamenlijke maaltijd:) Vraag of er dieet-wensen zijn. * (Optioneel:) Verlanglijstje of suggesties voor cadeau. Bij een uitvaart: wel of geen bloemen. === Condoleancebrief === {{Wp|Condoleance|Condoleances}} worden geschreven na het overlijden van een dierbare of bekende. De brief wordt gericht aan de directe nabestaanden, of aan een van hen als je alleen die kent. Een condoleancekaart wordt alleen gestuurd als men de overledene en diens nabestaanden niet goed kende en men toch wil laten weten dat men meeleeft. In alle andere gevallen is een brief gepaster. De indeling kan hetzelfde zijn als die van een informele brief. Alleen de groet op het eind wordt weggelaten, na de laatste alinea volgt direct de ondertekening en uw adres (veel nabestaanden sturen na enkele weken een bedankbrief voor het getoonde medeleven en dan is het handig als ze niet op zoek moeten naar je adres). Een condoleancebrief wordt met de hand geschreven, tenzij je een moeilijk leesbaar handschrift hebt. Gebruik blanco of sober papier. In de eerste alinea betuig je je deelneming over het verlies. In volgende alinea's kun je vermelden wat de overledene voor jou betekende en/of hoe je je hem/haar herinnert. Ook kun je positieve herinneringen ophalen, zoals gezamenlijke belevenissen, wat je van hem/haar hebt geleerd en/of hoe de overledene je kon opbeuren of troosten. === Rondzendbrief === Een rondzendbrief bevat in de regel meerdere brieven die worden verstuurd naar leden van bijvoorbeeld een familie of (kerk-)genootschap om elkaar op de hoogte te brengen van de laatste nieuwtjes. Een ontvangen brief wordt telkens aangevuld met eigen nieuws en dan weer doorgestuurd naar de volgende (een soort zwaan-kleef-aan). Als de rondzendbrief weer bij je terug is, haal je je eigen oude brief eruit en stop je er een verse bij. Rondzendbrieven hebben dezelfde opbouw en layout als andere informele brieven. Je kunt ze ook als [[Basisboek internet/E-mailen|e-mail]] starten (het proces kan dan sneller verlopen), bijvoorbeeld in december, dan kun je gelijk goede wensen voor kerst en nieuwjaar overbrengen, vooral aan familieleden en kennissen die je weinig ziet of spreekt. === Nieuwsbrief === Een nieuwsbrief houdt het midden tussen een brief en een bericht met een klein aantal [[Schrijven/Artikelen#Nieuwsbericht|nieuwsberichten]]. Een nieuwbrief biedt een overzicht van de laatste nieuwtjes in de wijk, van een vereniging, over een bepaald onderwerp (bijvoorbeeld ontwikkelingen in een vakgebied of hobby) of waar men maar geïnteresseerd in is. Een sportvereniging kan bijvoorbeeld de uitslagen van de wedstrijden opnemen, een overzicht met speeldagen, een rooster voor vrijwilligers (kantine, vervoer), e.d. Aangezien een nieuwsbrief meestal per e-mail wordt gestuurd, kan de indeling dezelfde zijn als bij andere [[Basisboek internet/E-mailen|e-mails]], inclusief aanhef en ondertekening. Houd de nieuwsberichten zo kort mogelijk, verwijs eventueel naar een langer nieuwsbericht over hetzelfde onderwerp op de website, als dat van toepassing is. Maak een inhoudsopgave als er veel nieuwsberichten zijn. Zorg voor een heldere layout, begin elk nieuwsbericht op een nieuwe alinea met een eigen kop (in vet en/of kleur, gebruik dan steeds dezelfde kleur). Vermeld bij elk nieuwsbericht de w's: wie, wat waar, wanneer en eventueel waarom en hoe. Vermeld ook steeds contactgegevens als dat van toepassing is. Neem ook de bron van het nieuws op; dat kan bijvoorbeeld een verenigingslid zijn, de voorzitter, of een externe bron. Let daarbij op auteursrechten (een korte samenvatting en een link naar een externe website is toegestaan, een heel nieuwsbericht of grotere gedeeltes eruit kopiëren mag niet, tenzij uitdrukkelijk toestemming is verleend voor overname, zoals bij een [[Schrijven/Persbericht|persbericht]]). Een nieuwsbrief mag iets persoonlijker zijn dan een krantenartikel, mede afhankelijk van het onderwerp van de nieuwsbrief. === Zakelijke brieven === Voor zakelijke brieven kun je {{Wp|Kunstmatige intelligentie|AI}} inzetten, als je de uitkomst maar goed controleert, verbetert en er een persoonlijke draai aan geeft. Ook zakelijke brieven kunnen met verschillende doelen worden geschreven. ==== Verzoek om informatie ==== Dit zijn de eenvoudigste soort zakelijke brieven. Ze kunnen kort zijn. Stel in de eerste alinea gelijk je vraag, wees daarbij duidelijk en zo precies mogelijk. Niet in algemene bewoordingen. Wat is het onderwerp en wat wil je van het onderwerp weten? Gaat het bijvoorbeeld om feiten, opinies, ontwikkelingen of het laatste nieuws? Als het gaat om iets dat je hebt gelezen of gehoord in de media: vermeld dan ook de bron (met in ieder geval titel van de bron èn van het artikel, auteur, datum, pagina). Licht je vraag in de volgende alinea kort toe: waarom heb je die informatie nodig en wat ga je ermee doen? Dit kan ervoor zorgen dat de ontvanger beter begrijpt wat je precies wilt weten. Als de ontvanger van de brief jou niet kent: vertel iets over jezelf in de context van de vraag (ben je vrijwilliger bij X en stel je de vraag in die hoedanigheid, of heeft het te maken met een hobby, je werk, etc.?) Vermeld eventueel ook waar je zelf al hebt gezocht en wat je al hebt gevonden. Geef dus precies zoveel informatie dat iemand die jou niet kent, een antwoord kan geven waar jij iets aan hebt. Vermeld ook je telefoonnummer en/of e-mail-adres voor het geval de behandelaar nog vragen heeft. ==== Informatieve brief ==== Bijvoorbeeld voor het doorgeven van (gewijzigde) gegevens. ==== Klachtenbrief ==== Er zijn verschillende manieren om klachten onder de aandacht van de verkoper te brengen: met het product teruggaan naar de winkel, telefonisch contact opnemen, of per brief of e-mail. Hier komt alleen de brief (of e-mail) aan bod. Een klachtenbrief wordt geschreven aan de verkoper (dus niet aan de fabrikant) en bevat een klacht over een aankoop. De indeling kan als volgt zijn: Na de aanhef: # Inleiding met een korte omschrijving van de klacht. Dit mag kort zijn. Bijvoorbeeld: ''Een maand geleden heb ik bij u product X gekocht, en nu al laat onderdeel Y los.'' Eventueel kunt u toevoegen waarom u juist bij deze verkoper dit product had gekocht (goede reputatie, jarenlang goede ervaringen/aanbevelingen door buren/vrienden/familie en u had daardoor de verwachting dat ...). # Een toelichting op de klacht: wat is er precies aan de hand, op welke datum is het product gekocht, vermeld ook de vestiging als het om een bedrijf gaat met meerdere filialen, hoe bent u er vervolgens mee omgegaan, wanneer trad de klacht voor het eerst op, waar bestaat de klacht precies uit. Leg het euvel goed uit, zodat een leek het kan begrijpen. Vermeld ook of de klacht volgens u binnen de garantievoorwaarden valt, lees dat na. In Nederland en de rest van de Europese Unie geldt niet per se de (korte) garantietermijn van de fabrikant, maar zoals die door de EU is geformuleerd: de garantietermijn is gelijk aan de verwachte levensduur van een product, minimaal twee jaar, en mede afhankelijk van het soort product en de prijs (voor een duur product mag je een langere garantietermijn verwachten dan voor een goedkoop product). # Wat u van de verkoper verlangt. Zie [https://www.eccnederland.nl/nl/check-uw-recht/kopen-de-eu/wat-zijn-mijn-garantierechten Garantierechten van ECC Nederland] voor de mogelijkheden. # Slot met daarin uw vertrouwen in de goede afloop van de zaak en de termijn waarbinnen u een reactie verwacht. Twee weken is daarvoor meestal een redelijke termijn. Blijf beleefd. Zorg dat u alle gegevens meestuurt, zodat de ontvanger niet met vragen blijft zitten en er geen misverstanden kunnen ontstaan. Naam, klantnummer, om welk product het precies gaat (volledige productnaam, inclusief productnummers of andere codes die van toepassing zijn). Stuur een kopie van het aankoopbewijs mee (kassabon, rekening, factuur) en eventueel ook een foto waarop het euvel duidelijk te zien is. Leg de brief weg en lees hem later (na enkele uren of een dag) nogmaals kritisch door. Probeer de brief dan door de ogen van de ontvanger te lezen. Zou u genegen zijn om het voorstel uit te voeren, of zijn er nog correcties nodig? Als er een onbevredigend reactie komt: neem opnieuw contact op, vermeld dat u het bedrijf hoger inschatte en dat het zo niet voldoet aan de goede naam die het bedrijf heeft, en u daarom vermoed dat de reactie een misverstand moet zijn. Verzoek om de klacht opnieuw te beoordelen en met een voorstel te komen dat recht doet aan de klacht. Neem ook contact op als er na de antwoordtermijn geen reactie is gekomen. ==== Sollicitatiebrief ==== Een sollicitatiebrief schrijf je als je op zoek bent naar een baan. Het is een van de vele schakels in het sollicitatieproces, dat begint bij duidelijk krijgen wat je zelf wilt en in huis hebt en eindigt bij de ondertekening van een arbeidscontract. We gaan er hier van uit dat de schakels die voorafgaan aan het schrijven van een sollicitatiebrief zijn afgerond. Er zijn twee soorten sollicitatiebrieven: * Gerichte sollicitatiebrief, naar aanleiding van een concrete {{Wp|vacature}}. Zo'n vacature kun je gevonden hebben als advertentie in een krant, tijdschrift, vacaturebank of een andere website, of gehoord hebben of toegestuurd gekregen hebben via je [[Netwerken|netwerk]]. * Open sollicitatiebrief, die je schrijft zonder concrete vacature. Je schrijft zo'n brief omdat je graag bij een bepaald bedrijf of organisatie wilt werken. '''Gerichte sollicitatiebrief'''<br> We gaan er hier van uit dat je een geschikte vacature hebt gevonden, de vacature-analyse hebt afgerond en naar aanleiding daarvan een passend {{Wp|Curriculum vitae|CV}} hebt opgesteld. En dat je uit de vacaturetekst kunt concluderen dat een sollicitatiebrief gewenst is (vaak is er bij online-vacatures een knop om online te solliciteren via een formulier en hoef je geen echte brief te schrijven). Gerichte sollicitatiebrieven typ je, tenzij er uitdrukkelijk gevraagd wordt om een handgeschreven brief.<br> Meestal staat er in de vacaturetekst hoe je kunt solliciteren, online, via e-mail of per post, of staat er daarvoor een button, e-mail-adres of postadres vermeld. Houd je daar aan. Er komen vaak tientallen of zelfs honderden reacties op één vacature; het is voor een bedrijf ondoenlijk om al die reacties te vergelijken als ze allemaal in andere vormen binnenkomen. De indeling van een sollicitatiebrief is gelijk aan die hierboven is aangegeven. Bijzonderheden: * Onderwerp: Vacature [functie] ([bron]) ** Functie: zoals vermeld in de vacature ** Bron: medium waarin je de vacature hebt gevonden, zoals een webpagina van het bedrijf of in een vacaturebank. * Inleiding: vermeld dat je op de vacature solliciteert (of dat je ervoor in aanmerking wilt komen). Straal enthousiasme uit. * Tweede alinea: redenen waarom je gekwalificeerd bent voor de functie. Noem er maximaal drie, alleen de belangrijkste, en licht die toe met voorbeelden. Sluit aan bij eisen die in de vacaturetekst worden vermeld. * Derde alinea: redenen waarom deze baan precies is wat je zoekt. Vermeld ook hier de maximaal drie belangrijkste redenen. * Slot: dat je graag een en ander in een gesprek zou willen toelichten. * Bijlage: currirulum vitae. Zorg dat de brief zelf maximaal één {{Wp|A4 (papierformaat)|A4'tje}} beslaat (tenzij in de vacaturetekst iets anders staat). Selecteurs hebben al genoeg te lezen, wees kort en krachtig, laat de tekst vlot leesbaar zijn. Zorg voor een goede toon en stijl, niet stijf, maar ook niet popie-jopie. De brief mag wel gericht zijn op het jezelf verkopen, maar laat het geen verkooppraatje worden, sluit aan bij de wensen en toon van de vacaturetekst. Schrijf korte zinnen en eenvoudige zinsconstructies. Zorg voor goede overgangen tussen zinnen en tussen alinea's. Geef geen overbodige informatie en ook geen informatie die al in je CV staat, blijf to-the-point. Een enkel punt uit je CV kun je wel benadrukken door hem in je tweede alinea te noemen. Schaaf de brief bij totdat je helemaal tevreden bent. Haal hem dan nog een keer door de spellingscontrole en laat hem lezen (en corrigeren) door een coach of andere bekende. Lees de brief enkele uren of een dag later zelf nog eens door en zet de puntjes op de i. Als je een AI-tool hebt gevraagd om bijvoorbeeld een beginzin of de hele brief voor je op te stellen, beschouw de uitkomst dan als een eerste kladversie. Schaaf er net zolang aan totdat het echt jouw brief is en je jezelf erin herkent. Overdrijf niet en verzin geen kwalificaties die je niet bezit. Dat komt ooit een keer uit en ontslag op staande voet en zonder getuigschrift of aanbeveling zal dan nog als milde straf gelden (het kan ook dat je aangeklaagd wordt voor fraude en je een strafblad krijgt). (Geldt voor Nederland:) In een sollicitatiebrief hoef je alleen positieve eigenschappen te noemen. Tijdens een sollicitatiegesprek kan wel naar je negatieve kanten gevraagd worden, maar je hoeft ze niet uit jezelf te benoemen. Ook zwangerschap en andere ziekten of zwaktes hoef je in een sollicitatiebrief niet te vermelden (en ook tijdens de rest van de sollicitatieprocedure mag niet naar je gezondheid gevraagd worden). '''Open sollicitatiebrief'''<br> We gaan er hier vanuit dat je het voorwerk hebt verricht, je netwerk hebt aangeboord met de vraag wat leuke organisaties zijn om voor te werken en waarom, dat je hebt onderzocht wat er online over de organisatie is te vinden, het {{Wp|Organisatieschema|organogram}} hebt bestudeerd om de juiste afdeling te vinden waar je zou willen werken en het laatste jaarverslag hebt gelezen. Ook heb je een op maat geschreven CV gemaakt. Bijzonderheden indeling brief: * Onderwerp: Open sollicitatie [functie] * Inleiding: In het kort iets over je achtergrond (zoals: studeer binnenkort af als [opleiding/beroep]; ben door een reorganisatie werkloos en ben op zoek naar een baan als [specifieke functie] OF ben sinds X jaar [functie] en ben toe aan een volgende stap in mijn carrière, ik ambieer een functie als [specifieke functie]). ** Vermeld duidelijk de gewenste (soort) functie en het niveau (MBO, HBO, universitair). * Tweede alinea: je motivatie: waarom lijkt het werken bij de organisatie je aantrekkelijk? Laat merken dat je al het een-en-ander weet over de organisatie, zoals de bedrijfscultuur en goede reputatie. Laat ook doorschemeren dat je ambitieus bent, dat je nog veel wilt leren/je ontwikkelen en dat je hebt gehoord/gelezen dat de organisatie daarvoor kansen biedt. * Derde alinea: redenen waarom je geschikt ben voor zo'n functie. Noem er maximaal drie, alleen de belangrijkste, en licht die toe met voorbeelden. Sluit aan bij eisen die je ter ore zijn gekomen. Dat hoeven niet alleen harde eisen te zijn qua kennis en ervaring, maar ook waarom je in de bedrijfscultuur past. * Slot: een passende slotzin waarin je de hoop uitspreekt dat je in aanmerking komt om aan een toekomstige sollicitatieprocedure deel te nemen als er een passende vacature is ontstaan. * Bijlage: currirulum vitae. Houd er rekening mee dat er niet direct een geschikte vacature voor jou beschikbaar is. Op zijn best zal je brief met CV terecht komen in een dossier met potentiële kandidaten. Als er na verloop van tijd wel een vacature is, zal men eerst naar interne kandidaten zoeken en vervolgens dit dossier erbij pakken, zonder dat er een openbare sollicitatieprocedure wordt gestart. Het kan zijn dat je dan wordt uitgenodigd om een gerichte sollicitatiebrief te schrijven voor deze vacature, of dat je direct wordt uitgenodigd voor een gesprek. Bewaar zorgvuldig een kopie van de brieven die je gestuurd hebt. Dat voorkomt dat je tweemaal precies dezelfde brief stuurt (bijvoorbeeld als je later wordt uitgenodigd om deel te nemen aan een nieuwe sollicitatieprocedure). En als je wordt uitgenodigd voor een gesprek weet je wat je gesprekspartner al weet. ==== Annuleringsbrief ==== Een annuleringsbrief dient om een abonnement of lidmaatschap op te zeggen, of een {{Wp|colportage}}-koop (koop of afstand) ongedaan te maken. Vermeld voor het opzeggen van een abonnement of lidmaatschap: * De specifieke naam van het abonnement waar het om gaat: tijdschrift, krant, leesmap, boekenserie, toegang tot website, streamingsdienst, gehuurd apparaat of voertuig, of wat dan ook. * Je abonnementnummer of -code. * Dat je het abonnement wilt beëindigen. Als een abonnement uit meerdere delen bestaat: of je het hele abonnement wilt opzeggen of alleen één of meer delen en welke dan. (Optioneel:) De reden van annulering. * De gewenste datum van annulering (bijvoorbeeld ''31 december 20xx'' of ''per eerstvolgende mogelijkheid''). * Je eigen gegevens: naam, adres, eventueel telefoonnummer en/of e-mail-adres. * Ten slotte: dat je een bevestiging van de annulering wil met de einddatum. Let op: Er zijn charlatans online actief die proberen om je te laten opzeggen via hun website, zogenaamde opzegdiensten. Zij rekenen geld voor het opzeggen. Zorg dat u een abonnement of lidmaatschap altijd rechtstreeks bij de echte leverancier of dienstverlener opzegt. Voor het ontbinden van een aankoop op afstand: zie [https://consument.acm.nl/voorbeeldbrieven/aankoop-dienst-annuleren/voorbeeldbrief-binnen-bedenktijd-overeenkomst-ontbinden Voorbeeldbrief van ACM ConsuWijzer]. ==== Ingezonden brief ==== Een brief voor de brievenrubriek van een krant of tijdschrift. Zo’n brief voldoet in ieder geval aan deze voorwaarden: * Moet een reactie van een lezer zijn op artikelen die in die krant of dat tijdschrift zijn verschenen. Het kan een correctie, aanvulling of mening zijn. * Moet een breed publiek aanspreken, namelijk de lezers van die krant of dat tijdschrift, het moet voor hen lezenswaardig zijn. * Beknopt. Hoe korter, hoe beter. * Origineel. Een originele invalshoek hebben. Een eigen kijk op de zaak die nog niet aan bod is geweest en wel ter zake doende is. == Bronnen, noten en/of referenties == {{Appendix}} {{Sub}} d03wiwq2hn3tni1pklmedigx7i726dz 0 46772 429428 429425 2026-09-07T05:07:37Z JopkeB 18060 /* Actiepunten voor het schrijven van een website */ Aanvullingen 429428 wikitext text/x-wiki {{Wiu3|JopkeB}} Een '''website''' is een verzameling samenhangende webpagina's met allerlei soorten informatie. Een website is online te raadplegen via het [[Basisboek_internet/Faciliteiten#World_Wide_Web|World Wide Web]] of een {{Wp|intranet}}. Er bestaat een grote diversiteit aan [[Basisboek_internet/Faciliteiten#Soorten_websites|soorten websites]]. == Actiepunten voor het schrijven van een website == Een website ontwerpen is heel veel meer dan alleen een tekst schrijven en plaatjes erbij zoeken. Schrijven is een belangrijk, maar miniem onderdeel van het het hele proces. Niettemin hier een stappenplan: # Doorloop de stappen uit het [[Schrijven/Schrijfproces|Schrijfproces]]. # Besteed daarbij extra aandacht aan: ## De '''doelen en doelgroepen''' van de beoogde website. Zijn de meeste andere vormen van schriftelijke communicatie gericht op één doel en/of doelgroep, hoe ruim geformuleerd ook, één website kan vele doelen dienen en vele doelgroepen bedienen. Zorg dat ze allemaal aan hun trekken komen. ## De '''indeling''' van de website. ### Begin met het ontwerpen van een '''lay-out''' die voor alle webpagina's van de website gaat gelden. Houd die vooral rustig en overzichtelijk. Zorg voor een logische navigatie, waarbij lezers gemakkelijk van de ene naar de andere webpagina binnen de website kunnen surfen. Maak daarbij gebruik van de randen van een pagina. Zie [[Basisboek_internet/Faciliteiten#Opbouw_van_webpagina's|Opbouw van webpagina's]]. ### De homepage of '''landingspagina''', de hoofdpagina, is de belangrijkste pagina. Hierop komen veel mensen binnen. Heet ze welkom, vermeld over wat voor soort organisatie de website gaat of wat het doel van de website is en zorg dat ze snel kunnen vinden wat ze zoeken. ### De vervolgpagina's kunnen divers zijn en ook zelf weer verwijzen naar subpagina's met meer informatie over een bepaald onderwerp. Voor een bedrijf kunnen webpagina's zijn gericht op: #### Verkooop van producten met een productcatalogus en verkooppunten/winkels of een bestelmodule. #### Informeren van aandeelhouders, met nieuwsberichten over de financiële toestand van het bedrijf, voorgenomen uitbreidingen en in ieder geval de jaarverslagen van recente jaren. #### Aantrekken van potentiële werknemers en stagiaires met een overzicht van vacatures en aantrekkelijke arbeidsvoorwaarden. #### Informeren van het grote publiek met nieuwsberichten en {{Wp|Maatschappelijk verantwoord ondernemen|MVO-verantwoordingen}}. Maar ook over het bedrijf zelf, de geschiedenis ervan, wie de directie is, doelen, contactgegevens en colofon (met bij voorkeur een paragraaf over hergebruik van afbeeldingen: wat mag wel en wat mag niet). #### Overige publicaties, bijvoorbeeld onderzoeksrapporten voor wetenschappers. ## De '''teksten''': houd ze vooral kort en eenvoudig. Biedt weblinks naar webpagina's of online documenten met meer informatie, die dan ook meer tekst kunnen bevatten. ## De '''illustraties'''. Kies ze zorgvuldig uit, zorg ervoor dat ze echt iets toevoegen en dat de auteursrechten goed zijn geregeld. {{Sub}} 1nwo7uqbafzsfl5ish79daspo6p6eox 429429 429428 2026-09-07T06:45:26Z JopkeB 18060 Aanvullingen en correcties 429429 wikitext text/x-wiki Een '''website''' is een verzameling samenhangende webpagina's met allerlei soorten informatie. Een website is online te raadplegen via het [[Basisboek_internet/Faciliteiten#World_Wide_Web|World Wide Web]] of een {{Wp|intranet}}. Er bestaat een grote diversiteit aan [[Basisboek_internet/Faciliteiten#Soorten_websites|soorten websites]]. == Actiepunten voor het schrijven van een website == Een website ontwerpen is heel veel meer dan alleen een tekst schrijven en plaatjes erbij zoeken. Schrijven is een belangrijk, maar miniem onderdeel van het het hele proces. Niettemin hier een stappenplan: # Doorloop de stappen uit het [[Schrijven/Schrijfproces|Schrijfproces]]. # Besteed daarbij extra aandacht aan: ## De '''doelen en doelgroepen''' van de beoogde website. Zijn de meeste andere vormen van schriftelijke communicatie gericht op één doel en/of doelgroep, hoe ruim geformuleerd ook, één website kan vele doelen dienen en vele doelgroepen bedienen. Zorg dat ze allemaal aan hun trekken komen. ## Maak een '''plan van aanpak'''. Welke activiteiten zijn er nodig om een website in de lucht te krijgen, in welke volgorde moeten die worden uitgevoerd, wie zijn er bij betrokken (waarschijnlijk is het handig er een project van te maken, zie [[Basiskennis informatica/Automatiseringsproces|Automatiseringsproces]]), welke middelen zijn nodig (niet alleen geld, maar ook een programmeertaal om de website mee te maken, computers om de website 24/7 op te laten draaien, een domeinnaam en duizend andere dingen). Besteed ook aandacht aan de mensen en middelen die nodig zijn als de website eenmaal in de lucht is, niet alleen technisch, maar ook voor bijvoorbeeld voor de behandeling van vragen die via de website binnenkomen en het regelmatig actualiseren van de website. In tegenstelling tot andere teksten die in de regel eenmalig zijn en waarnaar je na publicatie of verzending geen omkijken meer hebt, heeft een website bijna voortdurende aandacht nodig. Controleer minimaal een maal per jaar of alle teksten en andere onderdelen nog actueel zijn. ## De '''indeling''' van de website. Maak een overzicht van alle benodigde of gewenste webpagina's (titels met korte beschrijvingen). Groepeer ze vervolgens om te laten zien hoe ze onderling samenhangen. Net als in een boek zijn er bijvoorbeeld hoofdonderwerpen en subonderwerpen. Maak voor elk subonderwerp een aparte webpagina. Zo houd je de pagina's beknopt en overzichtelijk en hoeven bezoekers niet veel te scrollen. In de indeling staan de subonderwerpen bij een hoofdonderwerp, wat de onderlinge samenhang duidelijk maakt. Neem niet alleen voor de hand liggende pagina's op, maar ook voor bijvoorbeeld "Over ons" (met o.a. missie en geschiedenis), contactgegevens, voorwaarden en privacybeleid. ### Ontwerp een '''lay-out''' die voor alle webpagina's van de website gaat gelden. Houd die vooral rustig en overzichtelijk. Zorg voor een logische navigatie, waarbij lezers gemakkelijk van de ene naar de andere webpagina binnen de website kunnen surfen. Maak daarbij gebruik van de randen van een pagina. Zie [[Basisboek_internet/Faciliteiten#Opbouw_van_webpagina's|Opbouw van webpagina's]]. ### De homepage of '''landingspagina''', de hoofdpagina, is de belangrijkste pagina. Hierop komen veel mensen binnen. Heet ze welkom, vermeld over wat voor soort organisatie de website gaat of wat het doel van de website is en zorg dat bezoekers snel kunnen vinden wat ze zoeken. ### De vervolgpagina's kunnen divers zijn en ook zelf weer verwijzen naar subpagina's met meer informatie over een bepaald onderwerp. #### Een vereniging kan bijvoorbeeld haar activiteiten vermelden, informatie voor potentiële leden bieden en nieuwtjes melden (zoals wedstrijd-uitslagen). Op een aparte webpagina kunnen oudere nieuwtjes worden bewaard, zodat ze wel beschikbaar zijn, maar niet de hoofdpagina onoverzichtelijk maken. ## Houd de '''teksten''' op pagina's met hoofdonderwerpen vooral kort; houd alle pagina's eenvoudig. Bied weblinks naar subpagina's of online documenten met meer informatie, die dan ook meer tekst kunnen bevatten. Afhankelijk van het doel van een subpagina, kunnen teksten worden geschreven aan de hand van de onderdelen in [[Schrijven/Informatieve teksten|Informatieve teksten]] of [[Schrijven/Argumenteren|Argumenteren]]. ## '''Vindbaarheid'''. Zorg ervoor dat de website goed te vinden is. Neem daarvoor zichtbare en onzichtbare trefwoorden op in de webpagina's, die zoekmachines kunnen gebruiken. ## Kies '''illustraties''' zorgvuldig uit, zorg ervoor dat ze echt iets toevoegen en dat de privacy- en auteursrechten goed zijn geregeld. Wees voorzichtig met foto's van wedstrijden en andere evenementen, groepsfoto's en andere foto's met personen erop; vanwege privacyregels moet daarvoor iedereen die er op staat, toestemming voor publicatie op de website geven, voor kinderen moeten de ouders toestemming geven. Van wie geen toestemming geeft, kan het gezicht worden geblurd om een foto toch te kunnen publiceren. ## '''Test''' alle onderdelen van de website, zowel op een pc/laptop als op een smartphone. Doe dat met de blik van een eindgebruiker. Kloppen de teksten, ook onderling? Zijn ze gemakkelijk leesbaar, ook voor wie geen grote woordenschat heeft? Is er één stijl? Werken de weblinks? Kun je gemakkelijk navigeren? ## '''[[Basiskennis_informatica/Automatiseringsproces#Fase_VIII:_Evaluatie|Evalueer]]''' het proces en de website zelf nadat de website enkele weken in de lucht is. {{Sub}} 52hw3lb5wpqfbuo6fqb9rmql9ec1uvn 429430 429429 2026-09-07T07:00:20Z JopkeB 18060 /* Actiepunten voor het schrijven van een website */ 429430 wikitext text/x-wiki Een '''website''' is een verzameling samenhangende webpagina's met allerlei soorten informatie. Een website is online te raadplegen via het [[Basisboek_internet/Faciliteiten#World_Wide_Web|World Wide Web]] of een {{Wp|intranet}}. Er bestaat een grote diversiteit aan [[Basisboek_internet/Faciliteiten#Soorten_websites|soorten websites]]. == Actiepunten voor het schrijven van een website == Een website ontwerpen is heel veel meer dan alleen een tekst schrijven en plaatjes erbij zoeken. Schrijven is een belangrijk, maar miniem onderdeel van het het hele proces. Niettemin hier een stappenplan: # Doorloop de stappen uit het [[Schrijven/Schrijfproces|Schrijfproces]]. # Besteed daarbij extra aandacht aan: ## De '''doelen en doelgroepen''' van de beoogde website. Zijn de meeste andere vormen van schriftelijke communicatie gericht op één doel en/of doelgroep, hoe ruim geformuleerd ook, één website kan vele doelen dienen en vele doelgroepen bedienen. Zorg dat ze allemaal aan hun trekken komen. ## Maak een '''plan van aanpak'''. Welke activiteiten zijn er nodig om een website in de lucht te krijgen, in welke volgorde moeten die worden uitgevoerd, wie zijn er bij betrokken (waarschijnlijk is het handig er een project van te maken, zie [[Basiskennis informatica/Automatiseringsproces|Automatiseringsproces]]), welke middelen zijn nodig (niet alleen geld, maar ook een programmeertaal om de website mee te maken, computers om de website 24/7 op te laten draaien, een domeinnaam en duizend andere dingen). Besteed ook aandacht aan de mensen en middelen die nodig zijn als de website eenmaal in de lucht is, niet alleen technisch, maar ook bijvoorbeeld voor de behandeling van vragen die via de website binnenkomen en het regelmatig actualiseren van de website. In tegenstelling tot andere teksten die in de regel eenmalig zijn en waarnaar je na publicatie of verzending geen omkijken meer hebt, heeft een website bijna voortdurende aandacht nodig. Controleer minimaal een maal per jaar of alle teksten en andere onderdelen nog actueel zijn. ## De '''indeling''' van de website. Maak een overzicht van alle benodigde of gewenste webpagina's (titels met korte beschrijvingen). Groepeer ze vervolgens om te laten zien hoe ze onderling samenhangen. Net als in een boek zijn er bijvoorbeeld hoofdonderwerpen en subonderwerpen. Maak voor elk subonderwerp een aparte webpagina. Zo houd je de pagina's beknopt en overzichtelijk en hoeven bezoekers niet veel te scrollen. In de indeling die je maakt, staan de subonderwerpen bij hun hoofdonderwerp, wat de onderlinge samenhang duidelijk maakt. Neem niet alleen voor de hand liggende pagina's op, maar ook voor bijvoorbeeld "Over ons" (met o.a. missie en geschiedenis), contactgegevens, voorwaarden en privacybeleid. ### Ontwerp een '''lay-out''' die voor alle webpagina's van de website gaat gelden. Houd die vooral rustig en overzichtelijk. Zorg voor een logische navigatie, waarbij lezers gemakkelijk van de ene naar de andere webpagina binnen de website kunnen surfen. Maak daarbij gebruik van de randen van een pagina. Zie [[Basisboek_internet/Faciliteiten#Opbouw_van_webpagina's|Opbouw van webpagina's]]. ### De homepage of '''landingspagina''', de hoofdpagina, is de belangrijkste pagina. Hierop komen veel mensen binnen. Heet ze welkom, vermeld over wat voor soort organisatie de website gaat of wat het doel van de website is en zorg dat bezoekers snel kunnen vinden wat ze zoeken. ### De vervolgpagina's kunnen divers zijn en ook zelf weer verwijzen naar subpagina's met meer informatie over een bepaald onderwerp. #### Een vereniging kan bijvoorbeeld haar activiteiten vermelden, informatie voor potentiële leden bieden en nieuwtjes melden (zoals wedstrijd-uitslagen). Op een aparte webpagina kunnen oudere nieuwtjes worden bewaard, zodat ze wel beschikbaar zijn, maar niet de hoofdpagina onoverzichtelijk maken. ## Houd de '''teksten''' op pagina's met hoofdonderwerpen vooral kort; houd alle pagina's eenvoudig. Bied weblinks naar subpagina's of online documenten met meer informatie, die dan ook meer tekst kunnen bevatten. Afhankelijk van het doel van een subpagina, kunnen teksten worden geschreven aan de hand van de onderdelen in [[Schrijven/Informatieve teksten|Informatieve teksten]] of [[Schrijven/Argumenteren|Argumenteren]]. ## '''Vindbaarheid'''. Zorg ervoor dat de website goed te vinden is. Neem daarvoor zichtbare en onzichtbare trefwoorden op in de webpagina's, die zoekmachines kunnen gebruiken. ## Kies '''illustraties''' zorgvuldig uit, zorg ervoor dat ze echt iets toevoegen en dat de privacy- en auteursrechten goed zijn geregeld. Wees voorzichtig met foto's van wedstrijden en andere evenementen, groepsfoto's en andere foto's met personen erop; vanwege privacyregels moet daarvoor iedereen die er op staat, toestemming voor publicatie op de website geven, voor kinderen moeten de ouders toestemming geven. Van wie geen toestemming geeft, kan het gezicht worden geblurd om een foto toch te kunnen publiceren. ## '''Test''' alle onderdelen van de website, zowel op een pc/laptop als op een smartphone. Doe dat met de blik van een eindgebruiker. Kloppen de teksten, ook onderling? Zijn ze gemakkelijk leesbaar, ook voor wie geen grote woordenschat heeft? Is er één stijl? Werken de weblinks? Kun je gemakkelijk navigeren? ## '''[[Basiskennis_informatica/Automatiseringsproces#Fase_VIII:_Evaluatie|Evalueer]]''' het proces en de website zelf nadat de website enkele weken in de lucht is. {{Sub}} svx45kjmfrdktm5wuvtrhju7hvfahfj 429431 429430 2026-09-07T07:22:40Z JopkeB 18060 /* Actiepunten voor het schrijven van een website */ 429431 wikitext text/x-wiki Een '''website''' is een verzameling samenhangende webpagina's met allerlei soorten informatie. Een website is online te raadplegen via het [[Basisboek_internet/Faciliteiten#World_Wide_Web|World Wide Web]] of een {{Wp|intranet}}. Er bestaat een grote diversiteit aan [[Basisboek_internet/Faciliteiten#Soorten_websites|soorten websites]]. == Actiepunten voor het schrijven van een website == Een website ontwerpen is heel veel meer dan alleen een tekst schrijven en plaatjes erbij zoeken. Schrijven is een belangrijk, maar miniem onderdeel van het het hele proces. Niettemin hier een stappenplan: # Doorloop de stappen uit het [[Schrijven/Schrijfproces|Schrijfproces]]. # Besteed daarbij extra aandacht aan: ## De '''doelen en doelgroepen''' van de beoogde website. Zijn de meeste andere vormen van schriftelijke communicatie gericht op één doel en/of doelgroep, hoe ruim geformuleerd ook, één website kan vele doelen dienen en vele doelgroepen bedienen. Zorg dat ze allemaal aan hun trekken komen. ## Maak een '''plan van aanpak'''. Welke activiteiten zijn er nodig om een website in de lucht te krijgen, in welke volgorde moeten die worden uitgevoerd, wie zijn er bij betrokken (waarschijnlijk is het handig er een project van te maken, zie [[Basiskennis informatica/Automatiseringsproces|Automatiseringsproces]]), welke middelen zijn nodig (niet alleen geld, maar ook een programmeertaal om de website mee te maken, computers om de website 24/7 op te laten draaien, een domeinnaam en duizend andere dingen). Besteed ook aandacht aan de mensen en middelen die nodig zijn als de website eenmaal in de lucht is, niet alleen technisch, maar ook bijvoorbeeld voor de behandeling van vragen die via de website binnenkomen en het regelmatig actualiseren van de website. In tegenstelling tot andere teksten die in de regel eenmalig zijn en waarnaar je na publicatie of verzending geen omkijken meer hebt, heeft een website achteraf aandacht nodig. Controleer minimaal een maal per jaar of alle teksten en andere onderdelen nog actueel zijn. ## De '''indeling''' van de website. Maak een overzicht van alle benodigde of gewenste webpagina's (titels met korte beschrijvingen). Groepeer ze vervolgens om te laten zien hoe ze onderling samenhangen. Net als in een boek zijn er bijvoorbeeld hoofdonderwerpen en subonderwerpen. Maak voor elk subonderwerp een aparte webpagina. Zo houd je de pagina's beknopt en overzichtelijk en hoeven bezoekers niet veel te scrollen. In de indeling die je maakt, staan de subonderwerpen bij hun hoofdonderwerp, wat de onderlinge samenhang duidelijk maakt. Neem niet alleen voor de hand liggende pagina's op, maar ook voor bijvoorbeeld "Over ons" (met o.a. missie en geschiedenis), contactgegevens, voorwaarden en privacybeleid. ### Ontwerp een '''lay-out''' die voor alle webpagina's van de website gaat gelden. Houd die vooral rustig en overzichtelijk. Zorg voor een logische navigatie, waarbij lezers gemakkelijk van de ene naar de andere webpagina binnen de website kunnen surfen. Maak daarbij gebruik van de randen van een pagina. Zie [[Basisboek_internet/Faciliteiten#Opbouw_van_webpagina's|Opbouw van webpagina's]]. ### De homepage of '''landingspagina''', de hoofdpagina, is de belangrijkste pagina. Hierop komen veel mensen binnen. Heet ze welkom, vermeld over wat voor soort organisatie de website gaat of wat het doel van de website is en zorg dat bezoekers snel kunnen vinden wat ze zoeken. ### De vervolgpagina's (de pagina's met de hoofdonderwerpen uit de indeling) kunnen divers zijn en ook zelf weer verwijzen naar subpagina's met meer informatie over een bepaald onderwerp. #### Een vereniging kan bijvoorbeeld haar activiteiten vermelden, informatie voor potentiële leden bieden en nieuwtjes melden (zoals wedstrijd-uitslagen). Op aparte subpagina's kunnen oudere nieuwtjes, oude wedstrijd-uitslagen en aankondigingen en foto's van oude evenementen worden bewaard, zodat ze wel beschikbaar zijn, maar niet de hoofdpagina onoverzichtelijk maken. ## Houd de '''teksten''' op pagina's met hoofdonderwerpen vooral kort; houd alle pagina's eenvoudig. Bied weblinks naar subpagina's of online documenten met meer informatie, die dan ook meer tekst kunnen bevatten. Afhankelijk van het doel van een subpagina, kunnen teksten worden geschreven aan de hand van de onderdelen in [[Schrijven/Informatieve teksten|Informatieve teksten]] of [[Schrijven/Argumenteren|Argumenteren]]. ## '''Vindbaarheid'''. Zorg ervoor dat de website goed te vinden is. Neem daarvoor zichtbare en onzichtbare trefwoorden op in de webpagina's, die zoekmachines kunnen gebruiken. ## Kies '''illustraties''' zorgvuldig uit, zorg ervoor dat ze echt iets toevoegen en dat de privacy- en auteursrechten goed zijn geregeld. Wees voorzichtig met foto's van wedstrijden en andere evenementen, groepsfoto's en andere foto's met personen erop; vanwege privacyregels moet daarvoor iedereen die er op staat, toestemming voor publicatie op de website geven, voor kinderen moeten de ouders toestemming geven. Van wie geen toestemming geeft, kan het gezicht worden geblurd om een foto toch te kunnen publiceren. ## '''Test''' alle onderdelen van de website, zowel op een pc/laptop als op een smartphone. Doe dat met de blik van een eindgebruiker. Kloppen de teksten, ook onderling? Zijn ze gemakkelijk leesbaar, ook voor wie geen grote woordenschat heeft? Is er één stijl? Werken de weblinks? Kun je gemakkelijk navigeren? ## '''[[Basiskennis_informatica/Automatiseringsproces#Fase_VIII:_Evaluatie|Evalueer]]''' het proces en de website zelf nadat de website enkele weken in de lucht is. {{Sub}} dh1gl6yuon0gbdhbd38ba9n05lumzso 429432 429431 2026-09-07T07:27:34Z JopkeB 18060 429432 wikitext text/x-wiki Een '''website''' is een verzameling samenhangende webpagina's met allerlei soorten informatie. Een website is online te raadplegen via het [[Basisboek_internet/Faciliteiten#World_Wide_Web|World Wide Web]] of een {{Wp|intranet}}. Er bestaat een grote diversiteit aan [[Basisboek_internet/Faciliteiten#Soorten_websites|soorten websites]]. == Actiepunten voor het schrijven van een website == Een website ontwerpen is heel veel meer dan alleen een tekst schrijven en plaatjes erbij zoeken. Schrijven is een belangrijk, maar miniem onderdeel van het het hele proces. Niettemin hier een stappenplan: # Doorloop de stappen uit het [[Schrijven/Schrijfproces|Schrijfproces]]. # Besteed daarbij extra aandacht aan: ## De '''doelen en doelgroepen''' van de beoogde website. Zijn de meeste andere vormen van schriftelijke communicatie gericht op één doel en/of doelgroep, hoe ruim geformuleerd ook, één website kan vele doelen dienen en vele doelgroepen bedienen. Zorg dat ze allemaal aan hun trekken komen. ## Maak een '''plan van aanpak'''. Welke activiteiten zijn er nodig om een website in de lucht te krijgen, in welke volgorde moeten die worden uitgevoerd, wie zijn er bij betrokken (waarschijnlijk is het handig er een project van te maken, zie [[Basiskennis informatica/Automatiseringsproces|Automatiseringsproces]]), welke middelen zijn nodig (niet alleen geld, maar ook een programmeertaal om de website mee te maken, computers om de website 24/7 op te laten draaien, een domeinnaam en duizend andere dingen). Besteed ook aandacht aan de mensen en middelen die nodig zijn als de website eenmaal in de lucht is, niet alleen technisch, maar ook bijvoorbeeld voor de behandeling van vragen die via de website binnenkomen en het regelmatig actualiseren van de website. In tegenstelling tot andere teksten die in de regel eenmalig zijn en waarnaar je na publicatie of verzending geen omkijken meer hebt, heeft een website ook achteraf nog aandacht nodig. Controleer minimaal een maal per jaar of alle teksten en andere onderdelen nog actueel zijn. ## De '''indeling''' van de website. Maak een overzicht van alle benodigde of gewenste webpagina's (titels met korte beschrijvingen). Groepeer ze vervolgens om te laten zien hoe ze onderling samenhangen. Net als in een boek zijn er bijvoorbeeld hoofdonderwerpen en subonderwerpen. Maak voor elk subonderwerp een aparte webpagina. Zo houd je de pagina's beknopt en overzichtelijk en hoeven bezoekers niet veel te scrollen. In de indeling die je maakt, staan de subonderwerpen bij hun hoofdonderwerp, wat de onderlinge samenhang duidelijk maakt. Neem niet alleen voor de hand liggende pagina's op, maar ook voor bijvoorbeeld "Over ons" (met o.a. missie en geschiedenis), contactgegevens, voorwaarden en privacybeleid. ### Ontwerp een '''lay-out''' die voor alle webpagina's van de website gaat gelden. Houd die vooral rustig en overzichtelijk. Zorg voor een logische navigatie, waarbij lezers gemakkelijk van de ene naar de andere webpagina binnen de website kunnen surfen. Maak daarbij gebruik van de randen van een pagina. Zie [[Basisboek_internet/Faciliteiten#Opbouw_van_webpagina's|Opbouw van webpagina's]]. ### De homepage of '''landingspagina''', de hoofdpagina, is de belangrijkste pagina. Hierop komen veel mensen binnen. Heet ze welkom, vermeld over wat voor soort organisatie de website gaat of wat het doel van de website is en zorg dat bezoekers snel kunnen vinden wat ze zoeken. ### De vervolgpagina's (de pagina's met de hoofdonderwerpen uit de indeling) kunnen divers zijn en ook zelf weer verwijzen naar subpagina's met meer informatie over een bepaald onderwerp. #### Een vereniging kan bijvoorbeeld haar activiteiten vermelden, informatie voor potentiële leden bieden en nieuwtjes melden (zoals wedstrijd-uitslagen). Op aparte subpagina's kunnen oudere nieuwtjes, wedstrijd-uitslagen van voorgaande jaren en aankondigingen en foto's van voorbije evenementen worden bewaard, zodat ze wel beschikbaar zijn, maar niet de hoofdpagina onoverzichtelijk maken. ## Houd de '''teksten''' op pagina's met hoofdonderwerpen vooral kort; houd alle pagina's eenvoudig. Bied weblinks naar subpagina's of online documenten met meer informatie, die dan ook meer tekst kunnen bevatten. Afhankelijk van het doel van een subpagina, kunnen teksten worden geschreven aan de hand van de onderdelen in [[Schrijven/Informatieve teksten|Informatieve teksten]] of [[Schrijven/Argumenteren|Argumenteren]]. ## '''Vindbaarheid'''. Zorg ervoor dat de website goed te vinden is. Neem daarvoor zichtbare en onzichtbare trefwoorden op in de webpagina's, die zoekmachines kunnen gebruiken. ## Kies '''illustraties''' zorgvuldig uit, zorg ervoor dat ze echt iets toevoegen en dat de privacy- en auteursrechten goed zijn geregeld. Wees voorzichtig met foto's van wedstrijden en andere evenementen, groepsfoto's en andere foto's met personen erop; vanwege privacyregels moet daarvoor iedereen die er op staat, toestemming voor publicatie op de website geven, voor kinderen moeten de ouders toestemming geven. Van wie geen toestemming geeft, kan het gezicht worden geblurd om een foto toch te kunnen publiceren. ## '''Test''' alle onderdelen van de website, zowel op een pc/laptop als op een smartphone. Doe dat met de blik van een eindgebruiker. Kloppen de teksten, ook onderling? Zijn ze gemakkelijk leesbaar, ook voor wie geen grote woordenschat heeft? Is er één stijl? Werken de weblinks? Kun je gemakkelijk navigeren? ## '''[[Basiskennis_informatica/Automatiseringsproces#Fase_VIII:_Evaluatie|Evalueer]]''' het proces en de website zelf nadat de website enkele weken in de lucht is. {{Sub}} 1c74zrons7ka60230gzx6bgs52l9djx