Overleg Wikibooks:Wiki Standaard Boeknummer

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="nl">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikibooks</sitename>
    <dbname>nlwikibooks</dbname>
    <base>https://nl.wikibooks.org/wiki/Hoofdpagina</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.19</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Speciaal</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Overleg</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Gebruiker</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Overleg gebruiker</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikibooks</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Overleg Wikibooks</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Bestand</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Overleg bestand</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Overleg MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Sjabloon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Overleg sjabloon</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Help</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Overleg help</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Categorie</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Overleg categorie</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Transwiki</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Overleg transwiki</namespace>
      <namespace key="104" case="first-letter">Wikijunior</namespace>
      <namespace key="105" case="first-letter">Overleg Wikijunior</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Overleg module</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Overleg Wikibooks:Wiki Standaard Boeknummer</title>
    <ns>5</ns>
    <id>3844</id>
    <revision>
      <id>429651</id>
      <parentid>428391</parentid>
      <timestamp>2026-09-13T05:07:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>/* Coderingen en namen gelijk trekken op Wikibooks-voorpagina en de WSBN-codes en -naamgeving */</comment>
      <origin>429651</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32459" sha1="a2wn9ak3frlumi10qtbjb4tzk9xgzwm" xml:space="preserve">==Algemeen==
Ik zie dit net voor het eerst. Vinden we niet opnieuw het wiel uit? Er is een universele codering voor boeken. Die is beproefd en kan, misschien met een enkele aanpassing, gebruikt kunnen worden.[[Gebruiker:Nijdam|Nijdam]] 14 apr 2006 23:03 (UTC)

Zie Wikipedia UDC (ik weet niet zo gauw hoe ik de link kan leggen). https://nl.wikipedia.org/wiki/UDC

[[Gebruiker:Nijdam|Nijdam]] 14 apr 2006 23:07 (UTC)

:Ja je hebt gelijk. Ten eerste de vraag of zo'n nummer wel nodig is, ten tweede bestaat UDC dus al, dus zou je dat kunnen gebruiken en ten derde hoe zit het met ISBN, is dat niet gebruikelijker voor boeken? [[Gebruiker:Londenp|Londenp]] 15 apr 2006 13:15 (UTC)
::In antwoord op Londenp's opmerkingen:
##ik denk dat een dergelijk nummer nodig is als wel de ambitie hebben meer dan tien wikibooks te schrijven;
##ik weet niet op UDC Wikibooks zou opnemen in haar database, maar het valt natuurlijk altijd te proberen (je kan trouwens werken met twee standaarden om zoeken binnen Wikibooks overzichtelijk te houdne);
##ik denk dat {{ISBN|}}moeilijkheden zou kunnen opleveren, daar dit vooral toch voor gedrukte werken van toepassing is en niet voor Wikibooks.
::[[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]] 1 jun 2006 12:02 (CEST)

Ik denk dat een nummering van boeken inderdaad voor de toekomst wel zijn voordelen zal hebben, zeker voor het terugvinden van zeer specifieke boeken (en dan denk ik bv. aan onderwijsboeken). Maar {{ISBN|}}lijkt niet geschikt. Kijk echter eens bij [https://www.leren.nl/artikelen/2004/siso.html SISO-code] en de bijvermelde alternatieven. [[Gebruiker:Inge Habex|Inge Habex]] 4 aug 2006 16:45 (CEST)
:Ik denk dat een dergelijk uitgebreid systeem niet nodig zal zijn voor Wikibooks omwille van de voordelen die Wikibooks heeft op gedrukte werken, namelijk dat elk boek up-to-date gebracht kan worden en men dus geen nieuw boek moet uitgeven. Vele boeken zijn een antwoord op oudere werken, maar dat is niet zo bij Wikibooks daar men het boek direct kan aanpassen wanneer men nieuwe inzichten over een bepaald onderwerp heeft gekregen. Het WSBN-systeem is eigenlijk een combinatie van een bibliotheek- (volgens thema, taal enzo) en ISBN-systeem (vooral het laatste stuk dat toelaat 99999 boeken in één categorie te nummeren). Dat de indeling nog niet helemaal op punt staat (zo heb ik bijvoorbeeld (geschiedenis van) kunst toegevoegd als subcategorie van geschiedenis), maar dat kan in de beginfase nog aan gewerkt worden zonder ingrijpende veranderingen aan het systeem zelf. [[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]] 4 aug 2006 16:54 (CEST)

::Waar zouden [[Handige Harry]], [[Papier]] en [[Kookboek]] worden ondergebracht? Oftewel moeten de hoofdonderwerpen worden uitgebreid? Naar mijn idee moet er nog een ''toegepaste wetenschap'' en een ''Dagelijks leven'' o.i.d. komen. Zie ook: [[Gebruiker:Inge_Habex/Catalogus]] {{:Gebruiker:Londenp/Sig}} 6 aug 2006 08:37 (CEST)

:::Er moeten inderdaad nog serieuze uitbreidingen komen van de hoofdonderwerpen. &lt;!--alle &quot;niet-wetenschappelijke&quot; boeken kunnen nog nergens ondergebracht worden. Tot die conclusie kwam ook al in mijn eerste kladje voor een catalogus--&gt; Maar omdat ik vermoed dat wij niet de eersten zijn die dit probleem tegenkomen, leek het me verstandiger dat we ons verdiepen in de bestaande structuren alvorens &quot;het warm water&quot; zelf weer uit te vinden. Het zelf opzetten van een dergelijke boom zal ongetwijfeld zijn kinderziektes kennen. Mocht het echter nog niet bestaan in een vorm zoals wij hem wensen, dan ben ik graag kandidaat hem mee uit te bouwen. De andere Wikibooks zullen ons dan ongetwijfeld volgen. [[Gebruiker:Inge Habex|Inge Habex]] 6 aug 2006 14:04 (CEST)
::::Voor alle duidelijkheid, ik ben voor het WSBN-systeem, mits we onderwerpenlijsten &quot;overnemen&quot; van goed uitgewerkte, bestaande systemen of mits zelf grondig uitbouwen van de onderwerpenlijst. Dus niet (noodzakelijk) voorstander van andermans exacte nummering, wel van hun lijsten. [[Gebruiker:Inge Habex|Inge Habex]] 6 aug 2006 14:15 (CEST)

==UDC==
Kijk hier voor een bestaand systeem, zoals bovenaan al door Nijdam aangegeven: https://www.udcc.org/outline/outline.htm {{:Gebruiker:Londenp/Sig}} 6 aug 2006 15:22 (CEST)

 If you wish to distribute copies of existing UDC publications,
 produce your own copies, translate existing publications into
 another language or create your own editions of UDC, then you need 
 to complete an Application Form for a Licence , and send it to:
 
 The Director,
 UDC Consortium,
 P.O. Box 90407,
 2509 LK The Hague,
 The Netherlands
 
 Fax: +31 70 314 0450 attn UDC email: udc@kb.nl
 
 Normally, licences are renewable annually with payment in advance. 
 Payment in advance for periods longer than one year can attract a discount.
 Contact us if you wish to discuss a different arrangement.

==Eigen Wiki-systeem==
Lerend van een hoop andere catalogi-systemen, kunnen we beter een voor wiki op maat gemaakt systeem ontwikkelen. Op andere (goede) systemen blijken immers auteursrechten te berusten. 
Laat ons alvast leren uit de opzet van anderen en zelf wat grondigs in elkaar zetten. &lt;!--bij deze ga ik de UDC-catalogus begonnen door  Londenp weghalen om geen schending van auteursrechten te begaan--&gt; [[Gebruiker:Inge Habex|Inge Habex]] 6 aug 2006 19:30 (CEST)
:Ik ben voor een eigen Wiki-systeem: we zouden misschien zelfs het eerste &quot;vrije&quot; catalogus-systeem kunnen zijn. [[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]] 6 aug 2006 22:07 (CEST)
::Ja het moet wel. Een eigen systeem !! Maar we kunnen bij de ontwikkeling wel rondom ons heenkijken en leren van die andere systemen {{:Gebruiker:Londenp/Sig}} 6 aug 2006 22:13 (CEST)
:::Ik heb al wat rond gekeken en denkwerk verricht. Wat vind je van deze start-klad-versie [[gebruiker:Inge Habex/Catalogus#Catalogus|WSBN catalogus]] ? [[Gebruiker:Inge Habex|Inge Habex]] 6 aug 2006 22:16 (CEST)
::::Is die kladversie al een werkbare versie die naar de WSBN-pagina mag overgeheveld worden? Door momenteel nog te werken met '''hekjes (##)''' is het makkelijk om wijzigingen en/of toevoegingen te doen. [[Gebruiker:Inge Habex|Inge Habex]] 6 aug 2006 22:24 (CEST)
:::::Ik heb nog kleine wijzigingen aangebracht, maar ik vind het een compleet overzicht. Prima {{:Gebruiker:Londenp/Sig}} 7 aug 2006 13:37 (CEST)
::::::Het betekent overigens wel dat bestaande boeken een andere nummering krijgen. Ik zou graag nog het OK van Evil Berry als trekker van dit systeem tot op heden afwachten. {{:Gebruiker:Londenp/Sig}} 7 aug 2006 13:39 (CEST)
:::::::Mijn zegen heb je. :D Ik vind het een vollediger overzicht dan het huidige. [[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]] 7 aug 2006 14:36 (CEST)
:::::::: Goed, dan hevel ik de kladversie naar de WSBN-pagina. Nu wordt het testen of het volledig is en of de onderwerp-namen de lading kunnen dekken. En waar nodig aanvullen of wijzigen. Suggestie: verzin een hoop boekonderwerpen en check of je makkelijk weet onder welk WSBN het valt. [[Gebruiker:Inge Habex|Inge Habex]] 7 aug 2006 17:25 (CEST)

===Revisie &quot;Toegepaste kennis en technologie&quot;===
Oproep tot inhoudelijke revisie voor nummer 3. Moeten er nog onderwerpen bij? Zo ja, welke? Zijn er onderwerpen die samen horen (en onder welke noemer dan)? In welke logische volgorde kan 3 gezet worden? [[Gebruiker:Inge Habex|Inge Habex]] 7 aug 2006 18:59 (CEST)

== Nummering ==
Moet &quot;nl-19-00-00-00000 W. Nijdam - W. Albers, ''Discrete Kansrekening'', 2005-2006.&quot; niet &quot;nl-01-09-00-00001 W. Nijdam - W. Albers, ''Discrete Kansrekening'', 2005-2006.&quot; zijn? [[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]] 7 aug 2006 19:07 (CEST) (waarbij 01 voor Exacte en natuurwetenschappen, 09 voor Wiskunde en 00001 voor eerste aangegeven wikiboek staat)
: Mja, was me dat ook aan het bedenken (en zo eerst ook begonnen). In dat geval zouden we meer dan 10 hoofdcategorieën gaan creëren. De grotere bestaande systemen komen tot dusver toe met 10 hoofdcategorieën... Geef maar aan wat verkozen wordt, hoe, waarom... We zullen er nog veel aan moeten sleutelen vermoed ik. [[Gebruiker:Inge Habex|Inge Habex]] 7 aug 2006 19:23 (CEST)
::Ik zal de nummers voorlopig al aanpassen. [[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]] 7 aug 2006 19:37 (CEST)

== Dewey Decimal Classification ==
Ik zie net, dat de Engelse Wikibooks al 2 systemen in gebruik heeft: 
*[[:en:Wikibooks:Dewey Decimal Classification]] (zie ook overleg)
*[[:en:Wikibooks:LOC Classification]]

Dus we hoeven het wiel toch niet opnieuw uit te vinden (jammer van het werk overigens) {{:Gebruiker:Londenp/Sig}} 9 aug 2006 12:33 (CEST)
: Jep, DDC, dat is em! Import en translate ;-) Het Engelstalige systeem biedt echter nog geen oplossing voor het categorisatie-systeem. Al heb ik de indruk dat zij hun classificatie-systeem louter manueel up to date houden. ps: er staan toch geen rechten whatsoever op dit systeem hé? 
: LOC lijkt me weinig aantrekkelijk. [[Gebruiker:Inge Habex|Inge Habex]] 9 aug 2006 12:49 (CEST)
::Wikibooks-EN werkt (nog) niet met een uniek nummer voor een boek, hé.... bv. taalcode-deweycode-uniek nummer [[Gebruiker:Inge Habex|Inge Habex]] 9 aug 2006 12:50 (CEST)

 All copyright rights in the Dewey Decimal Classification system are owned by OCLC.
 Dewey, Dewey Decimal Classification, DDC, OCLC and WebDewey are registered trademarks of OCLC.
:::Interessant dat jullie dit ter sprake bregen, want het Dewey Decimal Classification-systeem is blijkbaar nog niet helemaal geäccepteerd op en.wikibooks.org (zie [[:en:Wikibooks:Reading_room/Archive_23#Wikibooks:Wiki_Standard_Book_Number|mijn overleg in de Staff lounge]] van en.wikibooks.org over WSBN). [[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]] 9 aug 2006 21:27 (CEST)
::::My comment kan je ook daar vinden. Afwachten wat er gebeurt {{:Gebruiker:Londenp/Sig}} 9 aug 2006 21:45 (CEST)
:::::Ik had hem al gelezen. ;) [[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]] 9 aug 2006 21:47 (CEST)
::::::Ben nu ook op de hoogte. Thanks voor de link :) [[Gebruiker:Inge Habex|Inge Habex]] 9 aug 2006 22:30 (CEST)

==Gebruik-nummerering==
Nu wilde ik het gaan gebruiken, maar het nummer slaat eigenlijk nergens op in dit systeem:

Neem zoiets als Windows Vista als boek
#nl
#3 Multimediale wetenschappen
#34 informatica (programma's,...)
#345 besturingssystemen
#00001 (als voortlopend nummer)
Hieruit resulteert:
:nl-3-34-345-00001
:3, 34, 345 geeft eigenlijk dubbele info, want alle besturingssystemen zullen deze code krijgen
:Eigenlijk voldoet dus nl-345-00001
Dit systeem moet nog verder ontwikkeld worden. {{:Gebruiker:Londenp/Sig}} 9 jan 2008 22:04 (CET)

::Het zorgt voor dubbele informatie maar het is (iets) eenvoudiger in te lezen door een machine als categorie of subcategorie--[[Gebruiker:Sanderd17|Sanderd17]] 16 feb 2010 16:09 (CET)

== Hernoeming ==
Wat vinden jullie ervan om de '9' te reserveren voor 'overig' (is al ingevoerd bij 3..)? Tot nu toe zijn er boeken die (nog) niet onder een kopje kunnen worden geplaatst. Wel moeten de boeken over Wiskunde (naar 18), onderwijs en opleiding (naar 67) dan een ander WSBN krijgen. --{{Gebruiker:Vangelis/Handtekening}} 14 feb 2010 10:15 (CET)


==Waar moet het WSBN terug gevonden kunnen worden?==
Momenteel zijn er veel plaatsen waarop het WSBN kan terug gevonden worden. Deze plaatsen worden niet automatisch upgedated dus moeten ze manueel consistent worden gemaakt. De plaatsen waarop het WSBN terugkomt zijn:
# in de infobox van het boek
# in een lijst op de pagina met het WSBN
# De hoofdpagina van wikibooks wordt geordend volgens WSBN
# in sommige inhoudsopgaves van boeken
# op de hoofdpagina van sommige boeken
Zo'n lijst is onmogelijk consistent te houden. Ik stel voor om het WSBN enkel op te nemen in een lijst op deze pagina, in de infobox van een boek en de hoofdpagina van wikibooks te ordenen volgens WSBN en dus van de twee laatste puntjes het WSBN er niet te zetten en eventueel te verwijderen als het niet correct is. Is dit in orde? of zijn er andere opinies?--[[Gebruiker:Sanderd17|Sanderd17]] 16 feb 2010 16:17 (CET)
:Dat is wel veel ja. Mijn --{{Gebruiker:Vangelis/Handtekening}} mening:
# in de infobox is wel prima, daar staat tenslotte alle info in.
# de lijst, dat wordt wel steeds meer werk, maar hoe weet je anders welke boeknummers bezet zijn?
# de hoofdpagina is inmiddels (voorlopig) bijgewerkt, dat probeer ik wel bij te houden, meer als hoofdthema en 1ste onderverdeling is volgens mij niet nodig en als alles bepaald is hoeft dat niet meer bijgehouden te worden. alleen controle of de boeken die 'af' zijn op de juiste plaats worden neergezet.
# vermelding in de inhoudopgaves kan vervallen vind ik, overlaten aan de auteur die het 'belangrijk' vindt.
# voor de hoofdpagina van het boek geldt hetzelfde. deze laatste twee moeten (indien aanwezig) dan natuurlijk wel gecontroleerd worden op juistheid en dat is weer een heel karwei. eigenlijk ben ik ervoor om ze te verwijderen en het over te laten aan de infobox (die 'vroeger' niet bestond).

Ik veronderstel dus dat ik het WSBN mag verwijderen van het [[Sjabloon:Index basis|Boeksjabloon]] en ook dat deel van de uitleg mag aanpassen.----[[Gebruiker:Sanderd17|Sander Deryckere]] 20 feb 2010 17:16 (CET)

== WSBN-bot ==
Ik zag viavia dat [[Gebruiker:Sanderd17|Sanderd17]] een bot heeft gemaakt om de lijst te updaten. Nu is deze gebruiker al sinds 2010 niet meer actief op wikibooks, wordt zijn bot nog door iemand anders gerund of wordt de lijst met WSBN-nummers niet meer geüpdated? [[Gebruiker:QZanden|Q.Zanden]] ([[Overleg gebruiker:QZanden|overleg]]) 13 jul 2016 01:52 (CEST)
:Hier moet ik het antwoord schuldig blijven. [[Gebruiker:Sanderd17|Sanderd17]] heeft zich lang niet meer laten zien (is misschien helemaal weg?), van bots (niet te verwarren met de muziekgroep [[w:Bots (band)|Bots]]) ;) heb ik helaas geen verstand en ik weet ook niet of het is over gedragen. --{{Gebruiker:Vangelis/Handtekening}} 14 jul 2016 13:18 (CEST)

== Wat als ==
De juiste subgroep nog niet aanwezig is?
Ik werk aan [[Verzamelingen]], en dat is de basis van wiskunde. Vakken als algebra, meetkunde, statistiek etc worden op de verzamelingen gebaseerd, maar verzamelingen valt niet onder een van de 6 richtingen van de wiskunde die nu opgesomd staan. Wat doe ik? Een 187. aanmaken?  [[Gebruiker:TeunSpaans|TeunSpaans]] ([[Overleg gebruiker:TeunSpaans|overleg]]) 7 nov 2022 16:56 (CET)
:Kan. Maar wat denk je van nl-1-18-180-00001? Dan komt &quot;Verzamelingen&quot; ook nog eens bovenaan te staan in de reeks boeken over wiskunde, wat voor een ''basis'' de enig juiste plaats is. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 13 nov 2022 01:14 (CET)

== WSBN ==
Verplaatst vanaf [[Wikibooks:Lerarenkamer#WSBN]]

Bij een bepaald [[Aan de slag met BitTorrent|boek]] staat in de infobox:
 nl-3-34-341-00004
met een link naar [[Wikibooks:Wiki Standaard Boeknummer/WSBNlijst]], waar staat:
 nl-3-4-1-00004
In de wikicode van die pagina staat dan weer &quot;id=&quot;
 nl-3-34-341-00004
Maar op heel oude versies van diezelfde pagina staat weer wel
 nl-3-34-341-00004

Verwarrend!
*Waarom is dat zo?
*Hoe is dat zo gekomen?
*En is het format met de telkens herhaalde cijfers niet een beetje onzin?

De vorm 
 nl-3-4-1-00004
voldoet mi. prima om elk boek een uniek WSBN te kunnen geven. Alleen wanneer een van de eerste drie cijfergroepen boven de 9 uitkomt kan de tabel niet meer goed (alfabetisch!) gesorteerd worden.

 nl-341-00004
zou nog eenvoudiger zijn, maar beperkt het aantal hoofd-, sub- en subsubgroepen zeker tot 9.

 nl-030401-00004
lost beide problemen op, maar of het fraai is... /

In de [https://nl.wikibooks.org/w/index.php?title=Wikibooks:Lerarenkamer/Archief_2010&amp;oldid=400219#WSBN lerarenkamer] werd die vraag 15 jaar geleden ook al gesteld. En op [https://nl.wikibooks.org/w/index.php?title=Wikibooks:Lerarenkamer/Archief_2010&amp;oldid=400219#WSBN_(2) dezelfde pagina] wordt het nut van het WSBN zelfs in twijfel getrokken.

En nog een discussie over WSBN uit 2023 in de [https://nl.wikibooks.org/w/index.php?title=Wikibooks:Lerarenkamer/Archief_2023&amp;oldid=400206#WSBN_exact].
Ik zou in elk geval graag één vorm als de enig juiste willen aanwijzen. Graag een ieders' commentaar! - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 2 aug 2025 03:01 (CEST)

:Ik heb werkelijk geen idee hoe dit ontstaan is. Mijn eerste gedachte is: koppelen aan inhoudscategorien is vragen om problemen, maar die keus is nu eenmaal gemaakt. (Ik zou eerder aansluiten bij iets bestaands... {{ISBN|}}aanvragen kan, maar kost geld. Dat kan alleen voor een boek dat af is). In elk geval lijkt mij een vorm zonder herhaling van cijfers beter. Groet, [[Gebruiker:Ellywa|Ellywa]] ([[Overleg gebruiker:Ellywa|overleg]]) 2 aug 2025 09:07 (CEST)
::Ik heb WSBN meen ik ooit eens als parameter aan een of een paar boeken toegevoegd, omdat ik meende dat dit er standaard bij hoorde. Verder is dit hele verhaal met de getallen voor mij nu echt even te technisch. {{Ping|Erik Baas}} Ik begrijp dat je het probleem wat er blijkbaar was, in feite al zelf hebt opgelost? [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]] ([[Overleg gebruiker:De Wikischim|overleg]]) 5 aug 2025 11:36 (CEST)
:::Niet echt. Het grootste probleem is nog steeds dat er twee verschillende formats gebruikt worden voor het WSBN, en dat wordt een flinke ingreep. Waar ben ik nu weer aan begonnen? ;-) - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 5 aug 2025 15:43 (CEST)
::::Je bent begonnen aan het terecht opruimen van een ondoordachte actie van waarschijnlijk een wikibookgeest, want de dader licht waarschijnlijk al een tijdje op het kerkhof {{Smiley|1}}.&lt;br&gt;
::::Overigens levert de begrenzing van het tientallig stelsel geen problemen op, net als hexadicimaal, na negen komt &quot;A&quot;. Dat levert met sorteren totaal geen problemen op, letters sorteren na cijfers. Het enige is dat als het WSBN uit alleen cijfers bestaat die mogelijk als getallen gesorteerd worden. {{Smiley|4}} [[Gebruiker:T.vanschaik|T.vanschaik]] ([[Overleg gebruiker:T.vanschaik|overleg]]) 5 nov 2025 16:42 (CET)

== Coderingen en namen gelijk trekken op Wikibooks-voorpagina en de WSBN-codes en -naamgeving ==
Overgeheveld van [[Wikibooks:Lerarenkamer#WSBN/2]]

De coderingen en namen op de voorpagina van Wikibooks zouden gelijk moeten zijn aan de WSBN-codes en -naamgeving. Klopt dat? Zo ja, dan lijkt het mij dat daarvoor eerst een inventarisatie van beide pagina's gemaakt zou moeten worden waaruit de verschillen blijken (twee kolommen) en er daarnaast een derde kolom komt met voorstellen. Vervolgens moeten we het eens worden over de voorstellen en kunnen de uitkomsten worden geïmplementeerd. Vind je dit een goede aanpak? '''Pending.''' --[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 31 mrt 2026 12:19 (CEST)&lt;br&gt;
[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 9 dec 2025 16:25 (CET)
:Goed plan, maar wel erg veel werk; en er zijn al 2 (of 3?) lijsten met WSBN's met elk hun eigen afwijkingen, dat is juist een van de redenen dat ik er geen zicht meer op heb... Heb er al diverse malen naar zitten staren, maar heb nog steeds niet de moed kunnen opbrengen om er ook echt aan te ''beginnen''.
:Als we waterdichte afspraken hebben betreffende het ''format'' van het WSBN, kunnen we zowel de lijst(en) als de [[:Categorie:Wikibooks:Boeken met infobox|360 infoboxen]] gaan bijwerken. Het is toch al geen project wat in één keer en snel afgerond kan of moet worden...
:Ik zal ook nog eens zien of er iets te automatiseren valt, bv. het converteren van het format. 
::&lt;s&gt;Is [[Overleg Wikibooks:Wiki Standaard Boeknummer|dit]] een goede plek voor verder overleg over deze [[rijstebrijberg|klus]]? - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 31 mrt 2026 15:28 (CEST)&lt;/s&gt;
[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 31 mrt 2026 17:57 (CEST)

:@[[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] en anderen: Dus de actiepunten zijn:
:# Inventarisatie van lijsten met WSBN's: welke lijsten zijn er? {{Done}}
:# Inventarisatie verschillende soorten formats voor het WSBN. Voorstel maken voor welke blijft. Voorstel beoordelen, akkoord krijgen en implementeren. Bij de implementatie kan er wellicht iets geautomatiseerd worden. 
:# Gedetailleerde inventarisatie van pagina's met WSBN-codes en naamgeving (incl. Wikibooks-voorpagina) waaruit de verschillen blijken (in kolommen) en daarnaast een kolom met voorstellen.
:# Beoordelen voorstellen. 
:# Uitkomsten implementeren.
:## Op de diverse pagina's.
:## In de infoboxen.
:Mee eens? [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 31 mrt 2026 18:09 (CEST)
::Ja, goed plan. En: sorry dat ik niet eerder gereageerd heb; ik heb wat moeite met deze manier van werken, en daarom stel ik het wel eens even uit. En nog eens. Etc... - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 10 apr 2026 18:54 (CEST)

===@1): Inventarisatie van lijsten met WSBN's===
::* [[Wikibooks:Wiki Standaard Boeknummer]] - overzicht met coderingen en hun betekenissen
::* [[Wikibooks:Wiki Standaard Boeknummer/WSBNlijst]] - de lijst met alle Wikiboeken met een WSBN
::* [[Hoofdpagina]] met alleen coderingen voor de Wikiboeken die voor minimaal 75% gereed zijn, niet voor de rechterkolom die alfabetisch is gesorteerd, niet op onderwerp.
::* [[Boekenplank:Exacte wetenschappen]]; dit is de enige Boekenplank met zo'n indeling.
::* Zie ook: [[Help:Boekstructuur#Het WSBN]], dat moet worden aangepast als er een definitief format is.
::Daarnaast komt het WSBN voor in Infoboxen.
::Ik kan geen andere lijsten vinden. Klopt dat? [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 10 apr 2026 12:31 (CEST)
:::Ja, voorzover ik weet. Erg genoeg, want het betekent dat de codes op twee resp. drie pagina's vastgelegd zijn, en elk WSBN op drie pagina's ingevuld moet worden. Dubbel werk, en een bron van fouten. We ''moeten'' dat haast wel centraal gaan opslaan, maar ik weet nog steeds niet hoe. Wikidata, JSON, XML, of een simpel sjabloontje?? [ZUCHT] - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 10 apr 2026 19:10 (CEST)

====(Probeersel:)====
::Is het mogelijk om het [[Sjabloon:Infobox]] zo te maken dat het WSBN niet hoeft te worden ingevuld, maar dat, als het wordt opgevraagd (bij mijn weten alleen bij het tonen van een infobox voor een bepaald Wikibook), het automatisch wordt overgenomen uit de WSBNlijst, aan de hand van de titel van het Wikibook? Dat zou in ieder geval al werk (en mogelijke fouten) schelen. En als een WSBN wordt gewijzigd, hoeft het sjabloon niet te worden aangepast. Dan zouden nog wel de huidige waarden uit alle sjablonen eenmalig moeten worden verwijderd, is dat te automatiseren? (Als het om een SQL-tabel zou gaan, zou verwijderen van waardes het gemakkelijk zijn, maar dat is het zeker niet?) [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 11 apr 2026 09:21 (CEST)
:::Bijna alles kan - min of meer - geautomatiseerd worden, de vraag is alleen of ''ik'' dat ook kan... ;-) De mogelijkheden van Wikicode zijn vrij beperkt, en met Lua kan ik nog niet veel aanvangen. ''Centrale opslag'' is in deze wel het sleutelwoord, in welk format dan ook. SQL kan helaas niet (*), &quot;men&quot; heeft gekozen voor JSON (en dat geeft nog meer overhead dan XML, en is te gevoelig voor fouten om aan iedereen over te kunnen laten).
::::&lt;span style=&quot;font-size: smaller;&quot;&gt;&amp;#42;: Ik heb eens een sjabloon gezien dat de SQL-syntax ''benadert'', maar de wijze van data-opslag was mij totaal onduidelijk. Lang geleden, zal het nog eens opzoeken.&lt;/span&gt;
:::: - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 11 apr 2026 11:09 (CEST)
::::Nee, laat maar, dat opzoeken. Conclusie: dit is (in ieder geval voorlopig, op dit moment) geen oplossing. Over naar plan B. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 11 apr 2026 17:38 (CEST)

::Het opnemen in '''Wikidata''' zie ik niet zitten. Dan zou er speciaal voor NL-Wikibooks een identificatiecodering in Wikidata moeten worden aangemaakt en moet zo'n code elke keer handmatig in het Wikidata-item worden ingevuld of gewijzigd (en wie weet hoe dat werkt èn gaat er elke keer aan denken? Dat vergt wel erg veel van Wikibooks-schrijvers die zich willen concentreren op de inhoud). Vervolgens moet dat in NL-Wikibooks worden geïmplementeerd en daar weer worden onderhouden. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 11 apr 2026 09:21 (CEST)
:::Het zou wel de meest logische keuze zijn: een ''bestaande'' database gebruiken is so-wie-so handiger dan zelf het wiel opnieuw uitvinden. Maar... 412 boeken handmatig invoeren en titel, auteur, WSBN en voortgang invullen is erg veel werk. De eigenschap &quot;WSBN&quot; zou gecreëerd moeten worden, dat is een lastige procedure. En ik betwijfel of &quot;men&quot; het allemaal toe zal laten, vooral omdat WSBN uitsluitend op nl-wikibooks toegepast wordt... - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 11 apr 2026 11:19 (CEST)
::::Kortom: dit is ook geen oplossing. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 11 apr 2026 17:38 (CEST)

::De voor auteurs gemakkelijkste oplossing zou inderdaad zijn om de data in de infoboxen te plaatsen, maar dat maakt het opvragen van data tbv. andere pagina's erg lastig (omdat het er ruim 400 zijn). Een centrale opslag is een ''must''.

::Blijft over: de simpelste vorm van een database, nl. een &quot;platte&quot; tabel, die met wikicode (plus evt. een stukje Lua) uit te lezen is. Hopelijk is de bestaande WSBNlijst daarvoor te gebruiken, anders wordt het een nieuwe pagina in ± deze vorm:
&lt;pre style=&quot;margin-left: 4em;&quot;&gt;
|nl-1-2-3-00001|&lt;boektitel 1&gt;|&lt;auteur(s)&gt;|&lt;fase&gt;|
|nl-1-2-3-00002|&lt;boektitel 2&gt;|&lt;auteur(s)&gt;|&lt;fase&gt;|

... etc...
&lt;/pre&gt;
*De velden zijn van variabele lengte, het datatype is ''string'' (tekst).
*De eerste regel zou de veldnamen kunnen bevatten: &lt;code&gt;|WSBN|titel|auteurs|fase|&lt;/code&gt;
*De tabel zou ook de catalogus-codes kunnen bevatten, bv.:
&lt;pre style=&quot;margin-left: 4em;&quot;&gt;
|1|Exacte en natuurwetenschappen|
|1-0|Wiskunde en Natuurwetenschappen algemeen|
|1-1|astronomie|
|1-2|geografie|
|1-3|biologie|
|1-3-0|Basis biologie|
|1-3-1|Taxonomie|
|1-3-2|Celbiologie|

... etc...
&lt;/pre&gt;

De data moet dan gebruikt kunnen worden voor de infoboxen, de WSBNlijst, de boekenplanken, en de vermelding van de fase op elk boek. En, misschien later, de categorieën. Pffft... ;-) - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 12 apr 2026 01:39 (CEST)

====(Rigoreuze oplossing: de afschaffing van het probleem)====
::Overigens begin ik me inderdaad steeds meer af te vragen waarvoor het WSBN dient, ik heb hierboven geen echt antwoord daarop gevonden. We hebben ook al categorieën, portalen en boekenplanken om Wikiboeken op onderwerp terug te kunnen vinden. Persoonlijk zou ik liever tijd stoppen in het goed op orde krijgen van de boekenplanken, zodat elk Wikibook in precies één boekenplank voorkomt. En dan die boekenplanken automatisch op de voorpagina zetten [en ze te integreren met de bestaande sjablonen voor de voorpagina] (incl. indicaties voor voortgang, opgehaald uit de Infobox, zodat je ook dat niet handmatig moet onderhouden). Zodat die boekenplanken het hele WSBN-gedoe kunnen vervangen. Maar dan heb je op de voorpagina geen strenge scheiding meer tussen rijp (min. 75% gereed) en groen. Overigens lijkt het me een goed idee om altijd de voortgang-icoon op te halen uit de Infobox en alléén daar te onderhouden. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 11 apr 2026 09:21 (CEST)
:::Dat heb ik me ook al eens afgevraagd, en ook ik was al niet de eerste... Maar:
:::*afschaffen gaat me te ver, al was het maar omdat het al zo lang bestaat en er door veel mensen tijd en moeite aan besteed is;
:::*het levert wel een bijdrage aan het ''imago'' van een boek, en – als het consequent toegepast wordt – dus ook aan dat van nl.wikibooks;
:::*het geeft mi. duidelijker weer in welke categorie een boek thuishoort;
:::*het kan gebruikt worden om ook dat (én de plaatsing op de boekenplanken, én de vermeldingen op de hoofdpagina!) te automatiseren.
:::Niet afschaffen dus, wel perfectioneren. Vind ik. 
:::PS Op het ophalen van data uit de infobox kom ik nog terug. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 11 apr 2026 20:51 (CEST)

===@2): Inventarisatie verschillende soorten formats WSBN en voorstellen ===
* [[Wikibooks:Wiki Standaard Boeknummer]]: 
** taalcode (bijv: nl) - NB Deze wordt in de praktijk niet altijd gebruikt.
** hoofdthema (1-9) 
** onderverdeling (.1-.9) 
** tweede onderverdeling (..1-..9) 
** unieke boekcode (00001-99999). 
:De verschillende delen van het nummer worden van elkaar gescheiden door een verbindingsstreepje. Het verbindingsstreepje maakt het mogelijk voorloopnullen achterwege te laten en biedt bovendien de mogelijkheid tot meer dan 9 opties in de verschillende groepen.
* [[Wikibooks:Wiki Standaard Boeknummer/WSBNlijst]]: bovenstaande standaard in de praktijk gebracht, bijvoorbeeld: nl-4-2-1-00001 (Taal- &amp; letterkunde, taalcursus, natuurlijke taal) Nieuwgrieks. 
* [[Hoofdpagina]]: alleen de nummers van de hoofdtema's, onderverdeleing en tweede onderverdeling worden gebruikt, bijvoorbeeld: 42. Taalcursus ; 421. natuurlijke taal: Afrikaans - Italiaans - Nieuwgrieks. 
* [[Boekenplank:Exacte wetenschappen]]: 1.5.0.1 Chemie centraal. (1.5. = Scheikunde, 0 = Basis Scheikunde, 1 = volgnummer).
* Infoboxen: op twee verschillende manieren: 
** nl-4-42-421-00001 (Nieuwgrieks; dus cumulatief)
** nl-6-2-000-00001 (Economie) en nl-2-26-000-00001 (Kookboek), waarbij de tweede onderverdeling &quot;000&quot; is uitgeschreven, terwijl die in de WSBNlijst is afgekort tot &quot;0&quot;.
Conclusie: er zijn vier verschillende schrijfwijzen (afgezien van de Hoofdpagina):
* nl-1-5-0-00001 (WSBNlijst)
* 1.5.0.1 (Boekenplank:Exacte wetenschappen)
* nl-1-15-150-00001 (Infobox-1)
* nl-1-5-000-00001 (Infobox-2)

'''Voorstellen'''
# Houd het format zo kort en volledig mogelijk, zonder overbodige voorloopnullen en cumulaties. Dat is die van de WSBNlijst, bijvoorbeeld nl-1-5-0-00001; nog korter is nl-1-5-0-1.
# Stappen om dit format te implementeren, uitgaande van de WSBNlijst:
## pas de WSBN's in de WSBNlijst aan naar het gewenste format (de WSBNlijst wordt de plek waar WSBN's worden gemaakt, opgeslagen en onderhouden)
## maak een sjabloon of programma dat ervoor zorgt dat het WSBN uit de WSBNlijst automatisch wordt opgenomen in de [[Boekenplank:Exacte wetenschappen]] en Infoboxen als die worden opgevraagd (NB dit betekent dat de boektitel in de WSBNlijst exact hetzelfde moet zijn als de echte boektitel; aandachtspuntje bij wijzigingen in de titel)
## verwijder de WSBN's uit de [[Boekenplank:Exacte wetenschappen]] en Infoboxen, en vervang ze door het sjaboon; bij voorkeur automatisch;
## test het sjabloon of programma.
# De Hoofdpagina houdt vooralsnog de huidige indeling en wordt desgewenst handmatig aangepast. 

'''Vragen''': 
# Kan dit format gebruikt worden in programma's? Het is een flexibel format waarbij de eerste drie of vier 'velden' kunnen variëren van 1-3 resp. 5 cijfers. 
# Ga je akkoord met dit format?
# Is het voorstel voor de implementatie realistisch? Is het mogelijk om een dergelijk sjabloon of programma te maken? (Ik heb geen verstand van programmeren, dus het zal door iemand anders gemaakt moeten worden.) Of gaan we dit toch allemaal handmatig veranderen en onderhouden, met alle risico's van fouten en uiteen blijven lopen van formats?
# Is het mogelijk om ook het icoon voor de mate van gereedheid (die gekleurde blokjes) overal automatische over te nemen uit de Infoboxen? Dan hoeven ze maar op één plek bijgehouden te worden: in de Infoboxen (mag wat mij betreft ook de WSBNlijst worden als dat qua programmeren handiger is). Ze staan in ieder geval op: Hoofdpagina, WSBNlijst (eventueel met een aparte kolom hiervoor zoals in de Boekenplank) en [[Boekenplank:Exacte wetenschappen]]. Dan wordt dat ook automatisch overal gelijk getrokken en kunnen er geen verschillen meer ontstaan.
--[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 30 apr 2026 11:15 (CEST)

=== Geconstateerd verschil ===
* Op de [[hoofdpagina]]:
: 71. Filosofie
: 72. Religie en esoterie
: (nog geen 73.)
* Op [[Wikibooks:Wiki Standaard Boeknummer]]:
: 7-1	esoterie
: 7-2	religie
: 7-3	filosofie
Wat moet het worden? --[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 13 sep 2026 07:06 (CEST)</text>
      <sha1>a2wn9ak3frlumi10qtbjb4tzk9xgzwm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>429652</id>
      <parentid>429651</parentid>
      <timestamp>2026-09-13T05:10:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>/* Geconstateerd verschil */</comment>
      <origin>429652</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32504" sha1="95yueufwhmcbm9b3odf6i2ejpfvw6ry" xml:space="preserve">==Algemeen==
Ik zie dit net voor het eerst. Vinden we niet opnieuw het wiel uit? Er is een universele codering voor boeken. Die is beproefd en kan, misschien met een enkele aanpassing, gebruikt kunnen worden.[[Gebruiker:Nijdam|Nijdam]] 14 apr 2006 23:03 (UTC)

Zie Wikipedia UDC (ik weet niet zo gauw hoe ik de link kan leggen). https://nl.wikipedia.org/wiki/UDC

[[Gebruiker:Nijdam|Nijdam]] 14 apr 2006 23:07 (UTC)

:Ja je hebt gelijk. Ten eerste de vraag of zo'n nummer wel nodig is, ten tweede bestaat UDC dus al, dus zou je dat kunnen gebruiken en ten derde hoe zit het met ISBN, is dat niet gebruikelijker voor boeken? [[Gebruiker:Londenp|Londenp]] 15 apr 2006 13:15 (UTC)
::In antwoord op Londenp's opmerkingen:
##ik denk dat een dergelijk nummer nodig is als wel de ambitie hebben meer dan tien wikibooks te schrijven;
##ik weet niet op UDC Wikibooks zou opnemen in haar database, maar het valt natuurlijk altijd te proberen (je kan trouwens werken met twee standaarden om zoeken binnen Wikibooks overzichtelijk te houdne);
##ik denk dat {{ISBN|}}moeilijkheden zou kunnen opleveren, daar dit vooral toch voor gedrukte werken van toepassing is en niet voor Wikibooks.
::[[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]] 1 jun 2006 12:02 (CEST)

Ik denk dat een nummering van boeken inderdaad voor de toekomst wel zijn voordelen zal hebben, zeker voor het terugvinden van zeer specifieke boeken (en dan denk ik bv. aan onderwijsboeken). Maar {{ISBN|}}lijkt niet geschikt. Kijk echter eens bij [https://www.leren.nl/artikelen/2004/siso.html SISO-code] en de bijvermelde alternatieven. [[Gebruiker:Inge Habex|Inge Habex]] 4 aug 2006 16:45 (CEST)
:Ik denk dat een dergelijk uitgebreid systeem niet nodig zal zijn voor Wikibooks omwille van de voordelen die Wikibooks heeft op gedrukte werken, namelijk dat elk boek up-to-date gebracht kan worden en men dus geen nieuw boek moet uitgeven. Vele boeken zijn een antwoord op oudere werken, maar dat is niet zo bij Wikibooks daar men het boek direct kan aanpassen wanneer men nieuwe inzichten over een bepaald onderwerp heeft gekregen. Het WSBN-systeem is eigenlijk een combinatie van een bibliotheek- (volgens thema, taal enzo) en ISBN-systeem (vooral het laatste stuk dat toelaat 99999 boeken in één categorie te nummeren). Dat de indeling nog niet helemaal op punt staat (zo heb ik bijvoorbeeld (geschiedenis van) kunst toegevoegd als subcategorie van geschiedenis), maar dat kan in de beginfase nog aan gewerkt worden zonder ingrijpende veranderingen aan het systeem zelf. [[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]] 4 aug 2006 16:54 (CEST)

::Waar zouden [[Handige Harry]], [[Papier]] en [[Kookboek]] worden ondergebracht? Oftewel moeten de hoofdonderwerpen worden uitgebreid? Naar mijn idee moet er nog een ''toegepaste wetenschap'' en een ''Dagelijks leven'' o.i.d. komen. Zie ook: [[Gebruiker:Inge_Habex/Catalogus]] {{:Gebruiker:Londenp/Sig}} 6 aug 2006 08:37 (CEST)

:::Er moeten inderdaad nog serieuze uitbreidingen komen van de hoofdonderwerpen. &lt;!--alle &quot;niet-wetenschappelijke&quot; boeken kunnen nog nergens ondergebracht worden. Tot die conclusie kwam ook al in mijn eerste kladje voor een catalogus--&gt; Maar omdat ik vermoed dat wij niet de eersten zijn die dit probleem tegenkomen, leek het me verstandiger dat we ons verdiepen in de bestaande structuren alvorens &quot;het warm water&quot; zelf weer uit te vinden. Het zelf opzetten van een dergelijke boom zal ongetwijfeld zijn kinderziektes kennen. Mocht het echter nog niet bestaan in een vorm zoals wij hem wensen, dan ben ik graag kandidaat hem mee uit te bouwen. De andere Wikibooks zullen ons dan ongetwijfeld volgen. [[Gebruiker:Inge Habex|Inge Habex]] 6 aug 2006 14:04 (CEST)
::::Voor alle duidelijkheid, ik ben voor het WSBN-systeem, mits we onderwerpenlijsten &quot;overnemen&quot; van goed uitgewerkte, bestaande systemen of mits zelf grondig uitbouwen van de onderwerpenlijst. Dus niet (noodzakelijk) voorstander van andermans exacte nummering, wel van hun lijsten. [[Gebruiker:Inge Habex|Inge Habex]] 6 aug 2006 14:15 (CEST)

==UDC==
Kijk hier voor een bestaand systeem, zoals bovenaan al door Nijdam aangegeven: https://www.udcc.org/outline/outline.htm {{:Gebruiker:Londenp/Sig}} 6 aug 2006 15:22 (CEST)

 If you wish to distribute copies of existing UDC publications,
 produce your own copies, translate existing publications into
 another language or create your own editions of UDC, then you need 
 to complete an Application Form for a Licence , and send it to:
 
 The Director,
 UDC Consortium,
 P.O. Box 90407,
 2509 LK The Hague,
 The Netherlands
 
 Fax: +31 70 314 0450 attn UDC email: udc@kb.nl
 
 Normally, licences are renewable annually with payment in advance. 
 Payment in advance for periods longer than one year can attract a discount.
 Contact us if you wish to discuss a different arrangement.

==Eigen Wiki-systeem==
Lerend van een hoop andere catalogi-systemen, kunnen we beter een voor wiki op maat gemaakt systeem ontwikkelen. Op andere (goede) systemen blijken immers auteursrechten te berusten. 
Laat ons alvast leren uit de opzet van anderen en zelf wat grondigs in elkaar zetten. &lt;!--bij deze ga ik de UDC-catalogus begonnen door  Londenp weghalen om geen schending van auteursrechten te begaan--&gt; [[Gebruiker:Inge Habex|Inge Habex]] 6 aug 2006 19:30 (CEST)
:Ik ben voor een eigen Wiki-systeem: we zouden misschien zelfs het eerste &quot;vrije&quot; catalogus-systeem kunnen zijn. [[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]] 6 aug 2006 22:07 (CEST)
::Ja het moet wel. Een eigen systeem !! Maar we kunnen bij de ontwikkeling wel rondom ons heenkijken en leren van die andere systemen {{:Gebruiker:Londenp/Sig}} 6 aug 2006 22:13 (CEST)
:::Ik heb al wat rond gekeken en denkwerk verricht. Wat vind je van deze start-klad-versie [[gebruiker:Inge Habex/Catalogus#Catalogus|WSBN catalogus]] ? [[Gebruiker:Inge Habex|Inge Habex]] 6 aug 2006 22:16 (CEST)
::::Is die kladversie al een werkbare versie die naar de WSBN-pagina mag overgeheveld worden? Door momenteel nog te werken met '''hekjes (##)''' is het makkelijk om wijzigingen en/of toevoegingen te doen. [[Gebruiker:Inge Habex|Inge Habex]] 6 aug 2006 22:24 (CEST)
:::::Ik heb nog kleine wijzigingen aangebracht, maar ik vind het een compleet overzicht. Prima {{:Gebruiker:Londenp/Sig}} 7 aug 2006 13:37 (CEST)
::::::Het betekent overigens wel dat bestaande boeken een andere nummering krijgen. Ik zou graag nog het OK van Evil Berry als trekker van dit systeem tot op heden afwachten. {{:Gebruiker:Londenp/Sig}} 7 aug 2006 13:39 (CEST)
:::::::Mijn zegen heb je. :D Ik vind het een vollediger overzicht dan het huidige. [[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]] 7 aug 2006 14:36 (CEST)
:::::::: Goed, dan hevel ik de kladversie naar de WSBN-pagina. Nu wordt het testen of het volledig is en of de onderwerp-namen de lading kunnen dekken. En waar nodig aanvullen of wijzigen. Suggestie: verzin een hoop boekonderwerpen en check of je makkelijk weet onder welk WSBN het valt. [[Gebruiker:Inge Habex|Inge Habex]] 7 aug 2006 17:25 (CEST)

===Revisie &quot;Toegepaste kennis en technologie&quot;===
Oproep tot inhoudelijke revisie voor nummer 3. Moeten er nog onderwerpen bij? Zo ja, welke? Zijn er onderwerpen die samen horen (en onder welke noemer dan)? In welke logische volgorde kan 3 gezet worden? [[Gebruiker:Inge Habex|Inge Habex]] 7 aug 2006 18:59 (CEST)

== Nummering ==
Moet &quot;nl-19-00-00-00000 W. Nijdam - W. Albers, ''Discrete Kansrekening'', 2005-2006.&quot; niet &quot;nl-01-09-00-00001 W. Nijdam - W. Albers, ''Discrete Kansrekening'', 2005-2006.&quot; zijn? [[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]] 7 aug 2006 19:07 (CEST) (waarbij 01 voor Exacte en natuurwetenschappen, 09 voor Wiskunde en 00001 voor eerste aangegeven wikiboek staat)
: Mja, was me dat ook aan het bedenken (en zo eerst ook begonnen). In dat geval zouden we meer dan 10 hoofdcategorieën gaan creëren. De grotere bestaande systemen komen tot dusver toe met 10 hoofdcategorieën... Geef maar aan wat verkozen wordt, hoe, waarom... We zullen er nog veel aan moeten sleutelen vermoed ik. [[Gebruiker:Inge Habex|Inge Habex]] 7 aug 2006 19:23 (CEST)
::Ik zal de nummers voorlopig al aanpassen. [[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]] 7 aug 2006 19:37 (CEST)

== Dewey Decimal Classification ==
Ik zie net, dat de Engelse Wikibooks al 2 systemen in gebruik heeft: 
*[[:en:Wikibooks:Dewey Decimal Classification]] (zie ook overleg)
*[[:en:Wikibooks:LOC Classification]]

Dus we hoeven het wiel toch niet opnieuw uit te vinden (jammer van het werk overigens) {{:Gebruiker:Londenp/Sig}} 9 aug 2006 12:33 (CEST)
: Jep, DDC, dat is em! Import en translate ;-) Het Engelstalige systeem biedt echter nog geen oplossing voor het categorisatie-systeem. Al heb ik de indruk dat zij hun classificatie-systeem louter manueel up to date houden. ps: er staan toch geen rechten whatsoever op dit systeem hé? 
: LOC lijkt me weinig aantrekkelijk. [[Gebruiker:Inge Habex|Inge Habex]] 9 aug 2006 12:49 (CEST)
::Wikibooks-EN werkt (nog) niet met een uniek nummer voor een boek, hé.... bv. taalcode-deweycode-uniek nummer [[Gebruiker:Inge Habex|Inge Habex]] 9 aug 2006 12:50 (CEST)

 All copyright rights in the Dewey Decimal Classification system are owned by OCLC.
 Dewey, Dewey Decimal Classification, DDC, OCLC and WebDewey are registered trademarks of OCLC.
:::Interessant dat jullie dit ter sprake bregen, want het Dewey Decimal Classification-systeem is blijkbaar nog niet helemaal geäccepteerd op en.wikibooks.org (zie [[:en:Wikibooks:Reading_room/Archive_23#Wikibooks:Wiki_Standard_Book_Number|mijn overleg in de Staff lounge]] van en.wikibooks.org over WSBN). [[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]] 9 aug 2006 21:27 (CEST)
::::My comment kan je ook daar vinden. Afwachten wat er gebeurt {{:Gebruiker:Londenp/Sig}} 9 aug 2006 21:45 (CEST)
:::::Ik had hem al gelezen. ;) [[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]] 9 aug 2006 21:47 (CEST)
::::::Ben nu ook op de hoogte. Thanks voor de link :) [[Gebruiker:Inge Habex|Inge Habex]] 9 aug 2006 22:30 (CEST)

==Gebruik-nummerering==
Nu wilde ik het gaan gebruiken, maar het nummer slaat eigenlijk nergens op in dit systeem:

Neem zoiets als Windows Vista als boek
#nl
#3 Multimediale wetenschappen
#34 informatica (programma's,...)
#345 besturingssystemen
#00001 (als voortlopend nummer)
Hieruit resulteert:
:nl-3-34-345-00001
:3, 34, 345 geeft eigenlijk dubbele info, want alle besturingssystemen zullen deze code krijgen
:Eigenlijk voldoet dus nl-345-00001
Dit systeem moet nog verder ontwikkeld worden. {{:Gebruiker:Londenp/Sig}} 9 jan 2008 22:04 (CET)

::Het zorgt voor dubbele informatie maar het is (iets) eenvoudiger in te lezen door een machine als categorie of subcategorie--[[Gebruiker:Sanderd17|Sanderd17]] 16 feb 2010 16:09 (CET)

== Hernoeming ==
Wat vinden jullie ervan om de '9' te reserveren voor 'overig' (is al ingevoerd bij 3..)? Tot nu toe zijn er boeken die (nog) niet onder een kopje kunnen worden geplaatst. Wel moeten de boeken over Wiskunde (naar 18), onderwijs en opleiding (naar 67) dan een ander WSBN krijgen. --{{Gebruiker:Vangelis/Handtekening}} 14 feb 2010 10:15 (CET)


==Waar moet het WSBN terug gevonden kunnen worden?==
Momenteel zijn er veel plaatsen waarop het WSBN kan terug gevonden worden. Deze plaatsen worden niet automatisch upgedated dus moeten ze manueel consistent worden gemaakt. De plaatsen waarop het WSBN terugkomt zijn:
# in de infobox van het boek
# in een lijst op de pagina met het WSBN
# De hoofdpagina van wikibooks wordt geordend volgens WSBN
# in sommige inhoudsopgaves van boeken
# op de hoofdpagina van sommige boeken
Zo'n lijst is onmogelijk consistent te houden. Ik stel voor om het WSBN enkel op te nemen in een lijst op deze pagina, in de infobox van een boek en de hoofdpagina van wikibooks te ordenen volgens WSBN en dus van de twee laatste puntjes het WSBN er niet te zetten en eventueel te verwijderen als het niet correct is. Is dit in orde? of zijn er andere opinies?--[[Gebruiker:Sanderd17|Sanderd17]] 16 feb 2010 16:17 (CET)
:Dat is wel veel ja. Mijn --{{Gebruiker:Vangelis/Handtekening}} mening:
# in de infobox is wel prima, daar staat tenslotte alle info in.
# de lijst, dat wordt wel steeds meer werk, maar hoe weet je anders welke boeknummers bezet zijn?
# de hoofdpagina is inmiddels (voorlopig) bijgewerkt, dat probeer ik wel bij te houden, meer als hoofdthema en 1ste onderverdeling is volgens mij niet nodig en als alles bepaald is hoeft dat niet meer bijgehouden te worden. alleen controle of de boeken die 'af' zijn op de juiste plaats worden neergezet.
# vermelding in de inhoudopgaves kan vervallen vind ik, overlaten aan de auteur die het 'belangrijk' vindt.
# voor de hoofdpagina van het boek geldt hetzelfde. deze laatste twee moeten (indien aanwezig) dan natuurlijk wel gecontroleerd worden op juistheid en dat is weer een heel karwei. eigenlijk ben ik ervoor om ze te verwijderen en het over te laten aan de infobox (die 'vroeger' niet bestond).

Ik veronderstel dus dat ik het WSBN mag verwijderen van het [[Sjabloon:Index basis|Boeksjabloon]] en ook dat deel van de uitleg mag aanpassen.----[[Gebruiker:Sanderd17|Sander Deryckere]] 20 feb 2010 17:16 (CET)

== WSBN-bot ==
Ik zag viavia dat [[Gebruiker:Sanderd17|Sanderd17]] een bot heeft gemaakt om de lijst te updaten. Nu is deze gebruiker al sinds 2010 niet meer actief op wikibooks, wordt zijn bot nog door iemand anders gerund of wordt de lijst met WSBN-nummers niet meer geüpdated? [[Gebruiker:QZanden|Q.Zanden]] ([[Overleg gebruiker:QZanden|overleg]]) 13 jul 2016 01:52 (CEST)
:Hier moet ik het antwoord schuldig blijven. [[Gebruiker:Sanderd17|Sanderd17]] heeft zich lang niet meer laten zien (is misschien helemaal weg?), van bots (niet te verwarren met de muziekgroep [[w:Bots (band)|Bots]]) ;) heb ik helaas geen verstand en ik weet ook niet of het is over gedragen. --{{Gebruiker:Vangelis/Handtekening}} 14 jul 2016 13:18 (CEST)

== Wat als ==
De juiste subgroep nog niet aanwezig is?
Ik werk aan [[Verzamelingen]], en dat is de basis van wiskunde. Vakken als algebra, meetkunde, statistiek etc worden op de verzamelingen gebaseerd, maar verzamelingen valt niet onder een van de 6 richtingen van de wiskunde die nu opgesomd staan. Wat doe ik? Een 187. aanmaken?  [[Gebruiker:TeunSpaans|TeunSpaans]] ([[Overleg gebruiker:TeunSpaans|overleg]]) 7 nov 2022 16:56 (CET)
:Kan. Maar wat denk je van nl-1-18-180-00001? Dan komt &quot;Verzamelingen&quot; ook nog eens bovenaan te staan in de reeks boeken over wiskunde, wat voor een ''basis'' de enig juiste plaats is. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 13 nov 2022 01:14 (CET)

== WSBN ==
Verplaatst vanaf [[Wikibooks:Lerarenkamer#WSBN]]

Bij een bepaald [[Aan de slag met BitTorrent|boek]] staat in de infobox:
 nl-3-34-341-00004
met een link naar [[Wikibooks:Wiki Standaard Boeknummer/WSBNlijst]], waar staat:
 nl-3-4-1-00004
In de wikicode van die pagina staat dan weer &quot;id=&quot;
 nl-3-34-341-00004
Maar op heel oude versies van diezelfde pagina staat weer wel
 nl-3-34-341-00004

Verwarrend!
*Waarom is dat zo?
*Hoe is dat zo gekomen?
*En is het format met de telkens herhaalde cijfers niet een beetje onzin?

De vorm 
 nl-3-4-1-00004
voldoet mi. prima om elk boek een uniek WSBN te kunnen geven. Alleen wanneer een van de eerste drie cijfergroepen boven de 9 uitkomt kan de tabel niet meer goed (alfabetisch!) gesorteerd worden.

 nl-341-00004
zou nog eenvoudiger zijn, maar beperkt het aantal hoofd-, sub- en subsubgroepen zeker tot 9.

 nl-030401-00004
lost beide problemen op, maar of het fraai is... /

In de [https://nl.wikibooks.org/w/index.php?title=Wikibooks:Lerarenkamer/Archief_2010&amp;oldid=400219#WSBN lerarenkamer] werd die vraag 15 jaar geleden ook al gesteld. En op [https://nl.wikibooks.org/w/index.php?title=Wikibooks:Lerarenkamer/Archief_2010&amp;oldid=400219#WSBN_(2) dezelfde pagina] wordt het nut van het WSBN zelfs in twijfel getrokken.

En nog een discussie over WSBN uit 2023 in de [https://nl.wikibooks.org/w/index.php?title=Wikibooks:Lerarenkamer/Archief_2023&amp;oldid=400206#WSBN_exact].
Ik zou in elk geval graag één vorm als de enig juiste willen aanwijzen. Graag een ieders' commentaar! - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 2 aug 2025 03:01 (CEST)

:Ik heb werkelijk geen idee hoe dit ontstaan is. Mijn eerste gedachte is: koppelen aan inhoudscategorien is vragen om problemen, maar die keus is nu eenmaal gemaakt. (Ik zou eerder aansluiten bij iets bestaands... {{ISBN|}}aanvragen kan, maar kost geld. Dat kan alleen voor een boek dat af is). In elk geval lijkt mij een vorm zonder herhaling van cijfers beter. Groet, [[Gebruiker:Ellywa|Ellywa]] ([[Overleg gebruiker:Ellywa|overleg]]) 2 aug 2025 09:07 (CEST)
::Ik heb WSBN meen ik ooit eens als parameter aan een of een paar boeken toegevoegd, omdat ik meende dat dit er standaard bij hoorde. Verder is dit hele verhaal met de getallen voor mij nu echt even te technisch. {{Ping|Erik Baas}} Ik begrijp dat je het probleem wat er blijkbaar was, in feite al zelf hebt opgelost? [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]] ([[Overleg gebruiker:De Wikischim|overleg]]) 5 aug 2025 11:36 (CEST)
:::Niet echt. Het grootste probleem is nog steeds dat er twee verschillende formats gebruikt worden voor het WSBN, en dat wordt een flinke ingreep. Waar ben ik nu weer aan begonnen? ;-) - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 5 aug 2025 15:43 (CEST)
::::Je bent begonnen aan het terecht opruimen van een ondoordachte actie van waarschijnlijk een wikibookgeest, want de dader licht waarschijnlijk al een tijdje op het kerkhof {{Smiley|1}}.&lt;br&gt;
::::Overigens levert de begrenzing van het tientallig stelsel geen problemen op, net als hexadicimaal, na negen komt &quot;A&quot;. Dat levert met sorteren totaal geen problemen op, letters sorteren na cijfers. Het enige is dat als het WSBN uit alleen cijfers bestaat die mogelijk als getallen gesorteerd worden. {{Smiley|4}} [[Gebruiker:T.vanschaik|T.vanschaik]] ([[Overleg gebruiker:T.vanschaik|overleg]]) 5 nov 2025 16:42 (CET)

== Coderingen en namen gelijk trekken op Wikibooks-voorpagina en de WSBN-codes en -naamgeving ==
Overgeheveld van [[Wikibooks:Lerarenkamer#WSBN/2]]

De coderingen en namen op de voorpagina van Wikibooks zouden gelijk moeten zijn aan de WSBN-codes en -naamgeving. Klopt dat? Zo ja, dan lijkt het mij dat daarvoor eerst een inventarisatie van beide pagina's gemaakt zou moeten worden waaruit de verschillen blijken (twee kolommen) en er daarnaast een derde kolom komt met voorstellen. Vervolgens moeten we het eens worden over de voorstellen en kunnen de uitkomsten worden geïmplementeerd. Vind je dit een goede aanpak? '''Pending.''' --[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 31 mrt 2026 12:19 (CEST)&lt;br&gt;
[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 9 dec 2025 16:25 (CET)
:Goed plan, maar wel erg veel werk; en er zijn al 2 (of 3?) lijsten met WSBN's met elk hun eigen afwijkingen, dat is juist een van de redenen dat ik er geen zicht meer op heb... Heb er al diverse malen naar zitten staren, maar heb nog steeds niet de moed kunnen opbrengen om er ook echt aan te ''beginnen''.
:Als we waterdichte afspraken hebben betreffende het ''format'' van het WSBN, kunnen we zowel de lijst(en) als de [[:Categorie:Wikibooks:Boeken met infobox|360 infoboxen]] gaan bijwerken. Het is toch al geen project wat in één keer en snel afgerond kan of moet worden...
:Ik zal ook nog eens zien of er iets te automatiseren valt, bv. het converteren van het format. 
::&lt;s&gt;Is [[Overleg Wikibooks:Wiki Standaard Boeknummer|dit]] een goede plek voor verder overleg over deze [[rijstebrijberg|klus]]? - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 31 mrt 2026 15:28 (CEST)&lt;/s&gt;
[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 31 mrt 2026 17:57 (CEST)

:@[[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] en anderen: Dus de actiepunten zijn:
:# Inventarisatie van lijsten met WSBN's: welke lijsten zijn er? {{Done}}
:# Inventarisatie verschillende soorten formats voor het WSBN. Voorstel maken voor welke blijft. Voorstel beoordelen, akkoord krijgen en implementeren. Bij de implementatie kan er wellicht iets geautomatiseerd worden. 
:# Gedetailleerde inventarisatie van pagina's met WSBN-codes en naamgeving (incl. Wikibooks-voorpagina) waaruit de verschillen blijken (in kolommen) en daarnaast een kolom met voorstellen.
:# Beoordelen voorstellen. 
:# Uitkomsten implementeren.
:## Op de diverse pagina's.
:## In de infoboxen.
:Mee eens? [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 31 mrt 2026 18:09 (CEST)
::Ja, goed plan. En: sorry dat ik niet eerder gereageerd heb; ik heb wat moeite met deze manier van werken, en daarom stel ik het wel eens even uit. En nog eens. Etc... - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 10 apr 2026 18:54 (CEST)

===@1): Inventarisatie van lijsten met WSBN's===
::* [[Wikibooks:Wiki Standaard Boeknummer]] - overzicht met coderingen en hun betekenissen
::* [[Wikibooks:Wiki Standaard Boeknummer/WSBNlijst]] - de lijst met alle Wikiboeken met een WSBN
::* [[Hoofdpagina]] met alleen coderingen voor de Wikiboeken die voor minimaal 75% gereed zijn, niet voor de rechterkolom die alfabetisch is gesorteerd, niet op onderwerp.
::* [[Boekenplank:Exacte wetenschappen]]; dit is de enige Boekenplank met zo'n indeling.
::* Zie ook: [[Help:Boekstructuur#Het WSBN]], dat moet worden aangepast als er een definitief format is.
::Daarnaast komt het WSBN voor in Infoboxen.
::Ik kan geen andere lijsten vinden. Klopt dat? [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 10 apr 2026 12:31 (CEST)
:::Ja, voorzover ik weet. Erg genoeg, want het betekent dat de codes op twee resp. drie pagina's vastgelegd zijn, en elk WSBN op drie pagina's ingevuld moet worden. Dubbel werk, en een bron van fouten. We ''moeten'' dat haast wel centraal gaan opslaan, maar ik weet nog steeds niet hoe. Wikidata, JSON, XML, of een simpel sjabloontje?? [ZUCHT] - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 10 apr 2026 19:10 (CEST)

====(Probeersel:)====
::Is het mogelijk om het [[Sjabloon:Infobox]] zo te maken dat het WSBN niet hoeft te worden ingevuld, maar dat, als het wordt opgevraagd (bij mijn weten alleen bij het tonen van een infobox voor een bepaald Wikibook), het automatisch wordt overgenomen uit de WSBNlijst, aan de hand van de titel van het Wikibook? Dat zou in ieder geval al werk (en mogelijke fouten) schelen. En als een WSBN wordt gewijzigd, hoeft het sjabloon niet te worden aangepast. Dan zouden nog wel de huidige waarden uit alle sjablonen eenmalig moeten worden verwijderd, is dat te automatiseren? (Als het om een SQL-tabel zou gaan, zou verwijderen van waardes het gemakkelijk zijn, maar dat is het zeker niet?) [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 11 apr 2026 09:21 (CEST)
:::Bijna alles kan - min of meer - geautomatiseerd worden, de vraag is alleen of ''ik'' dat ook kan... ;-) De mogelijkheden van Wikicode zijn vrij beperkt, en met Lua kan ik nog niet veel aanvangen. ''Centrale opslag'' is in deze wel het sleutelwoord, in welk format dan ook. SQL kan helaas niet (*), &quot;men&quot; heeft gekozen voor JSON (en dat geeft nog meer overhead dan XML, en is te gevoelig voor fouten om aan iedereen over te kunnen laten).
::::&lt;span style=&quot;font-size: smaller;&quot;&gt;&amp;#42;: Ik heb eens een sjabloon gezien dat de SQL-syntax ''benadert'', maar de wijze van data-opslag was mij totaal onduidelijk. Lang geleden, zal het nog eens opzoeken.&lt;/span&gt;
:::: - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 11 apr 2026 11:09 (CEST)
::::Nee, laat maar, dat opzoeken. Conclusie: dit is (in ieder geval voorlopig, op dit moment) geen oplossing. Over naar plan B. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 11 apr 2026 17:38 (CEST)

::Het opnemen in '''Wikidata''' zie ik niet zitten. Dan zou er speciaal voor NL-Wikibooks een identificatiecodering in Wikidata moeten worden aangemaakt en moet zo'n code elke keer handmatig in het Wikidata-item worden ingevuld of gewijzigd (en wie weet hoe dat werkt èn gaat er elke keer aan denken? Dat vergt wel erg veel van Wikibooks-schrijvers die zich willen concentreren op de inhoud). Vervolgens moet dat in NL-Wikibooks worden geïmplementeerd en daar weer worden onderhouden. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 11 apr 2026 09:21 (CEST)
:::Het zou wel de meest logische keuze zijn: een ''bestaande'' database gebruiken is so-wie-so handiger dan zelf het wiel opnieuw uitvinden. Maar... 412 boeken handmatig invoeren en titel, auteur, WSBN en voortgang invullen is erg veel werk. De eigenschap &quot;WSBN&quot; zou gecreëerd moeten worden, dat is een lastige procedure. En ik betwijfel of &quot;men&quot; het allemaal toe zal laten, vooral omdat WSBN uitsluitend op nl-wikibooks toegepast wordt... - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 11 apr 2026 11:19 (CEST)
::::Kortom: dit is ook geen oplossing. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 11 apr 2026 17:38 (CEST)

::De voor auteurs gemakkelijkste oplossing zou inderdaad zijn om de data in de infoboxen te plaatsen, maar dat maakt het opvragen van data tbv. andere pagina's erg lastig (omdat het er ruim 400 zijn). Een centrale opslag is een ''must''.

::Blijft over: de simpelste vorm van een database, nl. een &quot;platte&quot; tabel, die met wikicode (plus evt. een stukje Lua) uit te lezen is. Hopelijk is de bestaande WSBNlijst daarvoor te gebruiken, anders wordt het een nieuwe pagina in ± deze vorm:
&lt;pre style=&quot;margin-left: 4em;&quot;&gt;
|nl-1-2-3-00001|&lt;boektitel 1&gt;|&lt;auteur(s)&gt;|&lt;fase&gt;|
|nl-1-2-3-00002|&lt;boektitel 2&gt;|&lt;auteur(s)&gt;|&lt;fase&gt;|

... etc...
&lt;/pre&gt;
*De velden zijn van variabele lengte, het datatype is ''string'' (tekst).
*De eerste regel zou de veldnamen kunnen bevatten: &lt;code&gt;|WSBN|titel|auteurs|fase|&lt;/code&gt;
*De tabel zou ook de catalogus-codes kunnen bevatten, bv.:
&lt;pre style=&quot;margin-left: 4em;&quot;&gt;
|1|Exacte en natuurwetenschappen|
|1-0|Wiskunde en Natuurwetenschappen algemeen|
|1-1|astronomie|
|1-2|geografie|
|1-3|biologie|
|1-3-0|Basis biologie|
|1-3-1|Taxonomie|
|1-3-2|Celbiologie|

... etc...
&lt;/pre&gt;

De data moet dan gebruikt kunnen worden voor de infoboxen, de WSBNlijst, de boekenplanken, en de vermelding van de fase op elk boek. En, misschien later, de categorieën. Pffft... ;-) - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 12 apr 2026 01:39 (CEST)

====(Rigoreuze oplossing: de afschaffing van het probleem)====
::Overigens begin ik me inderdaad steeds meer af te vragen waarvoor het WSBN dient, ik heb hierboven geen echt antwoord daarop gevonden. We hebben ook al categorieën, portalen en boekenplanken om Wikiboeken op onderwerp terug te kunnen vinden. Persoonlijk zou ik liever tijd stoppen in het goed op orde krijgen van de boekenplanken, zodat elk Wikibook in precies één boekenplank voorkomt. En dan die boekenplanken automatisch op de voorpagina zetten [en ze te integreren met de bestaande sjablonen voor de voorpagina] (incl. indicaties voor voortgang, opgehaald uit de Infobox, zodat je ook dat niet handmatig moet onderhouden). Zodat die boekenplanken het hele WSBN-gedoe kunnen vervangen. Maar dan heb je op de voorpagina geen strenge scheiding meer tussen rijp (min. 75% gereed) en groen. Overigens lijkt het me een goed idee om altijd de voortgang-icoon op te halen uit de Infobox en alléén daar te onderhouden. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 11 apr 2026 09:21 (CEST)
:::Dat heb ik me ook al eens afgevraagd, en ook ik was al niet de eerste... Maar:
:::*afschaffen gaat me te ver, al was het maar omdat het al zo lang bestaat en er door veel mensen tijd en moeite aan besteed is;
:::*het levert wel een bijdrage aan het ''imago'' van een boek, en – als het consequent toegepast wordt – dus ook aan dat van nl.wikibooks;
:::*het geeft mi. duidelijker weer in welke categorie een boek thuishoort;
:::*het kan gebruikt worden om ook dat (én de plaatsing op de boekenplanken, én de vermeldingen op de hoofdpagina!) te automatiseren.
:::Niet afschaffen dus, wel perfectioneren. Vind ik. 
:::PS Op het ophalen van data uit de infobox kom ik nog terug. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 11 apr 2026 20:51 (CEST)

===@2): Inventarisatie verschillende soorten formats WSBN en voorstellen ===
* [[Wikibooks:Wiki Standaard Boeknummer]]: 
** taalcode (bijv: nl) - NB Deze wordt in de praktijk niet altijd gebruikt.
** hoofdthema (1-9) 
** onderverdeling (.1-.9) 
** tweede onderverdeling (..1-..9) 
** unieke boekcode (00001-99999). 
:De verschillende delen van het nummer worden van elkaar gescheiden door een verbindingsstreepje. Het verbindingsstreepje maakt het mogelijk voorloopnullen achterwege te laten en biedt bovendien de mogelijkheid tot meer dan 9 opties in de verschillende groepen.
* [[Wikibooks:Wiki Standaard Boeknummer/WSBNlijst]]: bovenstaande standaard in de praktijk gebracht, bijvoorbeeld: nl-4-2-1-00001 (Taal- &amp; letterkunde, taalcursus, natuurlijke taal) Nieuwgrieks. 
* [[Hoofdpagina]]: alleen de nummers van de hoofdtema's, onderverdeleing en tweede onderverdeling worden gebruikt, bijvoorbeeld: 42. Taalcursus ; 421. natuurlijke taal: Afrikaans - Italiaans - Nieuwgrieks. 
* [[Boekenplank:Exacte wetenschappen]]: 1.5.0.1 Chemie centraal. (1.5. = Scheikunde, 0 = Basis Scheikunde, 1 = volgnummer).
* Infoboxen: op twee verschillende manieren: 
** nl-4-42-421-00001 (Nieuwgrieks; dus cumulatief)
** nl-6-2-000-00001 (Economie) en nl-2-26-000-00001 (Kookboek), waarbij de tweede onderverdeling &quot;000&quot; is uitgeschreven, terwijl die in de WSBNlijst is afgekort tot &quot;0&quot;.
Conclusie: er zijn vier verschillende schrijfwijzen (afgezien van de Hoofdpagina):
* nl-1-5-0-00001 (WSBNlijst)
* 1.5.0.1 (Boekenplank:Exacte wetenschappen)
* nl-1-15-150-00001 (Infobox-1)
* nl-1-5-000-00001 (Infobox-2)

'''Voorstellen'''
# Houd het format zo kort en volledig mogelijk, zonder overbodige voorloopnullen en cumulaties. Dat is die van de WSBNlijst, bijvoorbeeld nl-1-5-0-00001; nog korter is nl-1-5-0-1.
# Stappen om dit format te implementeren, uitgaande van de WSBNlijst:
## pas de WSBN's in de WSBNlijst aan naar het gewenste format (de WSBNlijst wordt de plek waar WSBN's worden gemaakt, opgeslagen en onderhouden)
## maak een sjabloon of programma dat ervoor zorgt dat het WSBN uit de WSBNlijst automatisch wordt opgenomen in de [[Boekenplank:Exacte wetenschappen]] en Infoboxen als die worden opgevraagd (NB dit betekent dat de boektitel in de WSBNlijst exact hetzelfde moet zijn als de echte boektitel; aandachtspuntje bij wijzigingen in de titel)
## verwijder de WSBN's uit de [[Boekenplank:Exacte wetenschappen]] en Infoboxen, en vervang ze door het sjaboon; bij voorkeur automatisch;
## test het sjabloon of programma.
# De Hoofdpagina houdt vooralsnog de huidige indeling en wordt desgewenst handmatig aangepast. 

'''Vragen''': 
# Kan dit format gebruikt worden in programma's? Het is een flexibel format waarbij de eerste drie of vier 'velden' kunnen variëren van 1-3 resp. 5 cijfers. 
# Ga je akkoord met dit format?
# Is het voorstel voor de implementatie realistisch? Is het mogelijk om een dergelijk sjabloon of programma te maken? (Ik heb geen verstand van programmeren, dus het zal door iemand anders gemaakt moeten worden.) Of gaan we dit toch allemaal handmatig veranderen en onderhouden, met alle risico's van fouten en uiteen blijven lopen van formats?
# Is het mogelijk om ook het icoon voor de mate van gereedheid (die gekleurde blokjes) overal automatische over te nemen uit de Infoboxen? Dan hoeven ze maar op één plek bijgehouden te worden: in de Infoboxen (mag wat mij betreft ook de WSBNlijst worden als dat qua programmeren handiger is). Ze staan in ieder geval op: Hoofdpagina, WSBNlijst (eventueel met een aparte kolom hiervoor zoals in de Boekenplank) en [[Boekenplank:Exacte wetenschappen]]. Dan wordt dat ook automatisch overal gelijk getrokken en kunnen er geen verschillen meer ontstaan.
--[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 30 apr 2026 11:15 (CEST)

=== Geconstateerd verschil ===
* Op de [[hoofdpagina]]:
: 71. Filosofie
: 72. Religie en esoterie
: (nog geen 73.)
* Op [[Wikibooks:Wiki Standaard Boeknummer]]:
: 7-1	esoterie
: 7-2	religie
: 7-3	filosofie
Wat moet het worden? Ik stel voor het WSBN leidend te laten zijn. --[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 13 sep 2026 07:06 (CEST)</text>
      <sha1>95yueufwhmcbm9b3odf6i2ejpfvw6ry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sjabloon:Gestarte boeken</title>
    <ns>10</ns>
    <id>6445</id>
    <revision>
      <id>429660</id>
      <parentid>429243</parentid>
      <timestamp>2026-09-13T06:06:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Sxrivniskookn</comment>
      <origin>429660</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9752" sha1="eemx01gn62bntpraf0phleb55623ghh" xml:space="preserve">&lt;!-- NIEUWE BOEKEN op ALFABET invoegen - Zet er het VOORTGANGSSJABLOON en de DATUM bij (bijvoorbeeld 0, 25, of 50%|Datum=01 maart 2010). De bedoeling is de laatst eraan gewerkte datum. Dat hoeft niet elke keer, maar is wel handig om te zien DAT er nog steeds aan gewerkt wordt. Boeken die voor 75% of meer 'af' zijn verplaatsen naar de kolom 'Wiki Boeken'--&gt;
&lt;h3&gt;'''Lijst van wikiboeken die voor minder dan 75% klaar zijn. Uw goede aanvullingen zijn welkom. (In de linkerkolom staan boeken die al verder zijn.)'''&lt;/h3&gt;
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot; style=&quot;margin-bottom: 0.6em;&quot;&gt;''Voeg als u een nieuw boek begint de titel aan deze lijst toe: [https://nl.wikibooks.org/w/index.php?title=Sjabloon:Gestarte_boeken&amp;action=edit klik hier.]''&lt;/div&gt;
'''A'''
[[Abstracte algebra]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Portaal:Allochtone talen in Nederland]]{{0%|Datum=19 oktober 2005}} -
[[Amélie Nothomb]]{{50%|Datum=19 augustus 2017}} -
[[Analyse]]{{50%|Datum=14 februari 2010}} -
[[Anaximander over de natuur]]{{25%|Datum=29 maart 2010}} -
[[Aquaristiek]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Archeologie]]{{0%|Datum=24 april 2010}} -
[[Arduino]]{{0%|Datum=30 juli 2013}} -
[[Astronomisch woordenboek]]{{0%|Datum=26 juli 2010}} -
[[Atlas van Europa]]{{25%|Datum=13 februari 2010}}
&lt;br&gt;
'''B'''
[[Basiskennis chemie]]{{0%|Datum=06 september 2014}} -
[[Basisstructuur van de kosmos]]{{25%|Datum=3 september 2010}} -
[[Bekende filosofen uit de geschiedenis]]{{25%|Datum=17 maart 2016}} -
[[Belgische Franstalige literatuur]]{{25%|Datum=1 december 2019}} -
[[Beroemde jazzmuzikanten]]{{25%|Datum=28 augustus 2010}} - -
[[Biochemie]]{{25%|Datum=13 februari 2010}} -
[[Biologie]]{{25%|Datum=13 februari 2010}} - 
[[Bitcoin voor beginners]]{{25%|Datum=20 februari 2018}}
&lt;br&gt;
'''C'''
[[Catalaans]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Chemie Centraal]]{{25%|Datum=13 februari 2010}} -
[[Chemisch rekenen]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Cascading Style Sheets|CSS]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Chillipepers.nl]]{{0%|Datum=13 juni 2011}} -
[[Computernetwerken]]{{25%|Datum=10 dec 2010}} -
[[Computerspellen]]{{25%|Datum=Volgens infobox}} -
[[Computersystemen]]{{25%|Datum=23 november 2012}} -
[[Cursusboek Marifonie]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Cursus noten lezen]]{{25%|Datum=12 december 2013}} 
&lt;br&gt;
'''D'''
[[Dammen]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Datacommunicatie in informatica]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} - 
[[Decamerone]]{{50%|Datum=21 augustus 2011}} -
[[Deens]]{{50%|Datum=25 september 2006}} -
[[Portaal:Dierengids|Dierengids]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Dominobouwen]]{{25%|Datum=29 maart 2010}} -
[[Duits]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Dwengo]]{{25%|Datum=6 december 2012}}
&lt;br&gt;
'''E'''
[[EHBO]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Elektriciteit]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Elektronica]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Engels]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Etiquette voor het internationaal zakendoen|Etiquette voor het internationaal zakendoen]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Evolutie]]{{50%|Datum=23 mei 2025}}
&lt;br&gt;
'''F'''
[[Farmacologie]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Filmmontage]]{{0%|Datum=3 juni 2010}} -
[[Fourieranalyse]]{{25%|Datum=14 februari 2010}} -
[[Frans]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Fries]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Wikibooks:Fysica|Fysica (project onderwijs)]]{{25%|Datum=14 februari 2010}}
&lt;br&gt;
'''G'''
[[Gebruik van de opdrachtprompt]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Gedichten uit de wereldliteratuur]] -
[[Geheimschrift]]{{0%|Datum=8 maart 2010}} -
[[Gender en diversiteit]]{{25%|Datum=20 juni 2005}} -
[[Geneeskunde]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Genieten van Seks]]{{50%|Datum=23 oktober 2015}} -
[[Georges Simenon]]{{25%|Datum=8 september 2016}} -
[[Gitaar]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Gotisch]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Griekse mythologie]]{{25%|Datum=21 september 2008}} -
[[Gronings]]{{25%|Datum=15 februari 2010}}
&lt;br&gt;
'''H'''
[[Handboek practica onderwijs|Handboek practicaonderwijs]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Handige Harry]]{{50%|Datum= 29 september 2008}} -
[[Hengelsport]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Heraclitus over de natuur]]{{50%|Datum=15 februari 2010}}
[[Hermetische kabbala]]{{50%|Datum=24 augustus 2010}} -
[[Houtzaagmolens praktijkhandboek]]{{25%|Datum=31 oktober 2010}} -
[[HTML]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Portaal:Huisdierengids|Huisdierengids]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Victor Hugo]]{{25%|Datum=7 juli 2024}}
&lt;br&gt;
'''I'''
[[Ido]]{{25%}} -
[[Inleiding Oude en Nieuwe Testament]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[In mensentaal]]{{25%|Datum=16 februari 2010}}
&lt;br&gt;
'''J'''
[[Jazz standards]]{{25%|Datum=30 augustus 2010}} -
&lt;br&gt;
'''K'''
[[Kaartspel|Kaartspelen]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Kantoorsoftware]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Kennisbank keramiek]]{{25%|Datum=27 april 2019}} -
[[Koningen aan de Nijl]]{{25%|Datum=9 juli 2006}} -
[[Kostprijsberekening en interne informatievoorziening]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Kunstgeschiedenis]]{{25%|Datum=16 februari 2010}}
&lt;br&gt;
'''L'''
[[Latijn (scholierenversie)]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Leerboek Wikipedia]]{{25%|Datum=24 april 2011}} -
[[Leer jezelf ecologisch tuinieren]]{{50%|Datum=23 augustus 2017}} -
[[Litouws]]{{25%|Datum=15 februari 2010}}
&lt;br&gt;
'''M'''
[[Maatschappijleer]]{{50%|Datum=23 augustus 2017}} -
[[Magische wetenschap|Magische wetenschappen]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Manifest van de angst]]{{50%|Datum=9 december 2011}} -
[[Mechanica van materialen]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Melkwinning]]{{25%|Datum=9 juni 2010}} -
[[Meten en onzekerheid]]{{25%|Datum=15 februari 2011}} -
[[Mineralen verzamelen]]{{25%|Datum=18 december 2007}} -
[[Modelspoorwegbouw]]{{25%|Datum=22 maart 2009}}
&lt;br&gt;
'''N'''
[[Nederlands]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Nederlandse geschiedenis]]{{50%|Datum=20 juni 2005}} - 
[[Nederlandse jazz]]{{50%|Datum=28 augustus 2010}} -
[[Netwerken]]{{25%|Datum=Volgens infobox}}
[[Noors]]{{25%|Datum=4 april 2013}}
&lt;br&gt;
'''O'''
[[Omrekenen van eenheden]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Onderwijs in relatie tot P2P]]{{50%|Datum=23 september 2014}} -
[[Ontdekkingsreizen]]{{0%|Datum=23 april 2017}} -
[[Ontwerp en bouw een besturingssysteem]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[OpenOffice.org]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[OpenStreetMap]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Oracle]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Organische chemie]]{{25%|Datum=13 februari 2010}} -
[[Oudgrieks]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Over beroemde personen]]{{25%|Datum=16 februari 2010}}-
[[Opfriscursus literatuur]]{{25%|Datum=23 augustus 2010}}
&lt;br&gt;
'''P'''
[[Papiamento]]{{0%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Periodiek systeem]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Personenzorg I]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Perzisch]]{{0%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Pinnacle Studio]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Edgar Allan Poe]] - {{25%|Datum=14 juli 2024}}
[[Pools]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Portugees]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Programmeren, de basis]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in C]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in C++]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in C Sharp|Programmeren in C#]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in COBOL]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in Java]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in JavaScript]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[ Programmeren in Just Basic]]{{25%|Datum=4 augustus 2012}} -
[[Programmeren in Pascal]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in Python]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in Ruby]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in VB &amp; VBA]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in x86 assembler]]{{25%|Datum=15 februari 2010}}
&lt;br&gt;
'''R'''
[[Religieus woordenboek]]{{25%|Datum=19 januari 2011}} -
[[Roemeens]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Russisch]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} 
&lt;br&gt;
'''S'''
[[Saterfries]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Scheepsstabiliteit]]{{0%|Datum=06 augustus 2011}} - 
[[Scheikunde]]{{25%|Datum=13 februari 2010}} -
[[Scheikunde Opgaven]]{{50%|Datum=Volgens infobox}} - 
[[Schrijven]]{{50%|Datum=10-04-2026}} -
[[Shakespeares toneelstukken]]{{25%|Datum=16 april 2017}} -
[[Shakespeare van A tot Z]]{{25%|Datum=11 november 2021}} -
[[Sindarijns]]{{50%|Datum= 13 aug 2010}} -
[[Sloveens]]{{0%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Songbook]]{{0%|Datum=16 juli 2015}} -
[[Spaans]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Sterkteleer]]{{50%|Datum=20 juli 2010}} -
[[Sterren kijken]]{{25%|Datum=11 december 2013}}
[[Sxrivniskookn|Sxrivniskookn (Schrijven voor sociaal agogisch werkers)]]{{25%|Datum=9 september 2026}} 
&lt;br&gt;
'''T'''
[[Tekstverwerking]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Toetsenbank]]{{25%|Datum=30 september 2006}} -
[[Toevalsprocessen]]{{50%|Datum=22 jul 2011}} -
[[Trucs met de diabolo]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Tsjechisch]]{{0%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Turks]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Transfusiegeneeskunde]]{{25%|Datum=06 oktober 2011}}
&lt;br&gt;
'''V'''
[[Verteltechnieken]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} - 
[[Vietnamees]]{{25%|Datum=4 november 2010}}
&lt;br&gt;
'''W'''
[[Welsh]]{{50%|Datum=20 augustus 2010}} -
[[Werken met MKVToolnix]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[West-Vlaams]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[William Wordsworth]]{{25%|Datum=14 november 2019}} -
[[Windows]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} - 
[[Woordenboek&amp;nbsp;literatuur]]{{25%|Datum=12 feb 2018}}
&lt;br&gt;
'''Z'''
[[Zeeuws]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Zeilen met een open kielboot op Gooi- en Eemmeer]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Zweeds]]{{25%|Datum=16 februari 2010}}
&lt;noinclude&gt;[[Categorie:Sjablonen hoofdpagina]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>eemx01gn62bntpraf0phleb55623ghh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Boekenplank:Taal en letterkunde</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11762</id>
    <revision>
      <id>429657</id>
      <parentid>428405</parentid>
      <timestamp>2026-09-13T05:53:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>/* Taalbeheersing */ Sxrivniskookn</comment>
      <origin>429657</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3628" sha1="8bshnt6k897j95hdri5m51863dx8qf3" xml:space="preserve">__NOTOC__
==Talen==
{{Kolommen automatisch|inhoud=
==== Klassieke talen ====
*[[Gotisch]] {{25%|Datum=20 juni 2005}}
*[[Latijn]] {{75%|Datum=23 oktober 2007}}
*[[Latijn %28scholierenversie%29]] {{25%|Datum=29 juli 2008}}
*[[Oudgrieks]] {{25%|Datum=27 november 2006}}

==== Kunsttalen ====
*[[Esperanto]] {{25%|Datum=16 augustus 2010}}
*[[Ido]] {{0%|Datum=27 januari 2006}}
*[[Quenya]] {{100%|Datum=13 december 2006}}
*[[Toki Pona]] {{75%|Datum=28 januari 2009}}
*[[Sindarijns]] {{25%|Datum= december 2009}}

{{Bij elkaar houden|inhoud=
==== Natuurlijke talen en dialecten ====
*[[Afrikaans]] {{100%|Datum=7 februari 2008}}
*[[Catalaans]] {{25%|Datum=5 maart 2008}}
*[[Deens]] {{0%|Datum=08 maart 2006}}
}}
*[[Duits]] {{0%|Datum=16 februari 2006}}
*[[Engels]] {{0%|Datum=16 februari 2006}}
*[[Frans]] {{25%|Datum=20 juni 2005}}
*[[Fries]] {{0%|Datum=13 September 2006}}
*[[Gronings]] {{25%|Datum=28 november 2006}}
*[[Italiaans]] {{100%|Datum=22 juni 2008}}
*[[Kemzieks woordenboek|Kemzieks]]{{100%|Datum=2 september 2022}}
*[[Khmer]] {{0%}}
*[[Litouws]] {{25%|Datum=22 juni 2008}}
*[[Nederlands]] {{25%|Datum=17 februari 2007}}
*[[Nieuwgrieks]] {{75%|Datum=22 januari 2007}}
*[[Perzisch]] {{0%|Datum=26 april 2006}}
*[[Pools]] {{25%|Datum=29 juni 2006}}
*[[Portugees]] {{25%|Datum=9 april 2005}}
*[[Tsjechisch]] {{25%|Datum=3 augustus 2006}}
*[[Roemeens]] {{25%|Datum=18 juni 2008}}
*[[Russisch]] {{25%|Datum=20 juni 2005}}
*[[Saterfries]] {{0%|Datum=13 September 2006}}
*[[Sloveens]] {{25%|Datum=15 juni 2006}}
*[[Spaans]] {{50%|Datum=15 februari 2006}}
*[[Turks]] {{0%|Datum=28 september 2005}}
*[[Vietnamees]] {{25%|Datum=4 november 2010}}
*[[Welsh]] {{25%|Datum=28 juli 2006}}
*[[West-Vlaams]] {{0%|Datum=19 oktober 2005}}
*[[Zeeuws]] {{25%|Datum=15 augustus 2007}}
*[[Zweeds]] {{0%|Datum=15 maart 2006}}

{{Bij elkaar houden|inhoud=
==== Landpakket ====
*[[Portaal:Allochtone talen in Nederland|Allochtone talen in Nederland]] {{0%|Datum=19 oktober 2005}}
}}
}}

==Literatuurstudie==
{{Kolommen automatisch|inhoud=
====Algemeen====
* [[Gedichten uit de wereldliteratuur]] {{75%|Datum=23 augustus 2010}}
* [[Opfriscursus literatuur]]  {{25%|Datum=23 augustus 2010}}
* [[Woordenboek literatuur]]  {{25%|Datum=6 maart 2010}}
* [[Wereldliteratuur]] {{75%|Datum=2 juli 2024}}

====Nederlandstalig====
*[[Nederlandse literatuurgeschiedenis]] {{75%|Datum=1 maart 2010}}
*[[Nederlandse literatuur in de middeleeuwen]] {{100%|Datum= 3 september 2010}}

{{Bij elkaar houden|inhoud=
====Engelstalig====
* [[Amerikaanse literatuur]] {{100%|Datum=1 maart 2010}}
* [[William Wordsworth]] {{25%|Datum=14 november 2019}}
* [[Jane Austen]] {{25%|Datum=9 juli 2024}}
* [[Engelse literatuur]] {{100%|Datum=23 augustus 2010}}
* [[Paradise Lost van John Milton]] {{100%|Datum=16 januari 2024}}
* [[Ernest Hemingway]] {{100%|Datum=7 juli 2024}}
* [[Gothic novel]] {{100%|Datum=7 juli 2024}}
* [[Edgar Allan Poe]] {{25%|Datum=14 juli 2024}}
* [[Shakespeares sonnetten]] {{75%|Datum=1 juli 2025}}
* [[Jane Austen]] {{75%|Datum=1 juli 2025}}

}}

====Franstalig====
* [[Franse literatuurgeschiedenis]] {{75%|Datum=1 augustus 2017}}
* [[Amélie Nothomb]] {{50%|Datum=19 augustus 2017}}
* [[Georges Simenon]] {{50%|Datum=8 september 2016}}
* [[Belgische Franstalige literatuur]] {{50%|Datum=1 december 2019}}
* [[Victor Hugo]] {{25%|Datum=12 juli 2024}}
}}

==Taalbeheersing==
* [[Schrijven]] {{25%|Datum=26 maart 2011}}
* [[Sxrivniskookn]] (Schrijven voor sociaal agogisch werkers)
* [[Van Idee tot Publicatie]] {{100%|Datum=10 april 2026}} (wetenschappelijke teksten)

{{Navigatie boekenplanken}}

[[Categorie:Taal| ]]
[[Categorie:Boekenplanken| ]]</text>
      <sha1>8bshnt6k897j95hdri5m51863dx8qf3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sjabloon:Samenleving</title>
    <ns>10</ns>
    <id>23155</id>
    <revision>
      <id>429655</id>
      <parentid>419675</parentid>
      <timestamp>2026-09-13T05:32:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Welzijnenveiligheid</comment>
      <origin>429655</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1291" sha1="tmv0qjgw8hygrhejdfy4yt518ul82g9" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;text-align:center;&quot;&gt;[[Afbeelding:P_Education.png|30px]] &lt;span style=&quot;font-size: large;&quot;&gt;'''[[Boekenplank:Samenleving|6. Samenleving]]'''&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
'''{{Aut|61.sociologie en etniciteit}}'''&lt;br&gt;
[[Welzijnenveiligheid]]{{100%|Datum=Volgens infobox}}&lt;br&gt;
'''{{Aut|62. Economie en handel}}'''&lt;br&gt;
[[Economie]]{{75%|Datum=Volgens infobox}} - [[Kennismanagement]]{{75%|Datum=Volgens infobox}}&lt;br&gt;
'''{{Aut|64. Politiek}}'''&lt;br&gt; 
[[Trotski voor beginners]]{{100%|Datum=Volgens infobox}}&lt;br&gt;
'''{{Aut|66. Ecologie}}'''&lt;br&gt; 
[[Alternatieve energie]]{{75%|Datum=Volgens infobox}} - 
[[Save Our Future Today, a SOFT revolution]]{{75%|Datum=Volgens infobox}}&lt;br&gt;
'''{{Aut|67. Onderwijs en opleiding}}'''&lt;br&gt; 
{{Leren}}&lt;br&gt; 
'''{{Aut|68. Psychologie}}'''&lt;br&gt;
[[Hypnotherapie]]{{100%|Datum=Volgens infobox}} - [[Jungiaans woordenboek]]{{75%|Datum=Volgens infobox}} - [[Mindfulness]]{{100%|Datum=Volgens infobox}} - [[Parapsychologie]]{{75%|Datum=Volgens infobox}} - [[Visualisatie]]{{75%|Datum=Volgens infobox}} - [[Winnie de Poeh en de vrees voor het multiple choice-tentamen]]{{100%|Datum=Volgens infobox}}&lt;br&gt;
'''{{Aut|69. Overige}}'''&lt;br&gt;
''691. informatiewetenschap'':
[[Informatievoorziening]]{{75%|Datum=Volgens infobox}}&lt;br&gt;
&lt;noinclude&gt;[[Categorie:Sjablonen hoofdpagina]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tmv0qjgw8hygrhejdfy4yt518ul82g9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikibooks:Wiki Standaard Boeknummer/WSBNlijst</title>
    <ns>4</ns>
    <id>23222</id>
    <revision>
      <id>429649</id>
      <parentid>429241</parentid>
      <timestamp>2026-09-13T04:54:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Hekserij hernummerd naar nl-7-71-000-00007</comment>
      <origin>429649</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51674" sha1="hkgkee0z505u2q39t28l6micrelmw4q" xml:space="preserve">{{Post-it/WSBN}}
Het '''Wiki Standaard Boeknummer''' (WSBN) is een uniek nummer dat gegeven wordt aan een vrij boek op Wikibooks. Op de pagina [[Wikibooks:Wiki Standaard Boeknummer]] wordt de samenstelling van dit nummer toegelicht en staat een overzicht van de bestaande categorieën.

Voeg een boek toe (op de juiste plaats, op volgorde van WSBN) dmv. de volgende code:

&lt;pre&gt;
 |-
 |{{/sub|Wikibooks:Infobox/&lt;titel&gt;}}
 | &lt;wsbn&gt;                                               
 | [[&lt;titel&gt;]]{{25%}}
 | [[Gebruiker:&lt;naam&gt;|&lt;naam&gt;]]
&lt;/pre&gt;

Vervang &lt;titel&gt; door de titel van het boek, &lt;wsbn&gt; door het juiste nummer (in de vorm &quot;nl-1-2-3-00004&quot;), en &lt;naam&gt; door uw gebruikersnaam. Met een van deze codes:
&lt;pre&gt;
{{0%}}, {{25%}}, {{50%}}, {{75%}} of {{100%}}
&lt;/pre&gt;
kunt u aangeven in hoeverre het boek ''compleet'' is.
{{Clear both}}


{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! '''i''' || WSBN || Titel || Auteur(s)
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Tabellenboek Exact}}
| {{Nowrap|nl-1-0-0-00001}}
| [[Tabellenboek Exact]]{{25%}}
| [[Gebruiker:T.vanschaik|T. van Schaik (editor)]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kosmografie}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-11-000-00001'&gt; nl-1-1-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Kosmografie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
| [[Gebruiker:Jos Punie|Jos Punie]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Astronomisch_woordenboek}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-11-000-00002'&gt; nl-1-1-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Astronomisch woordenboek]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]], [[Gebruiker:Maasje|Maasje]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Mineralen_verzamelen}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-12-000-00001'&gt; nl-1-2-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Mineralen verzamelen]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Dion|Dion]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Celbiologie}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-13-000-00001'&gt; nl-1-3-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Celbiologie]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Biohazard|Biohazard]], [[Gebruiker:Rasbak|Rasbak]], [[Gebruiker:Roeleboel|Roeleboel]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Klassieke_Mechanica}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-14-000-00001'&gt; nl-1-4-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Klassieke Mechanica]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Huibc|Huibc]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Fysica}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-14-000-00002'&gt; nl-1-4-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Fysica]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Tobe Baeyens | Tobe Baeyens]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Vloeistofmechanica}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-14-000-00003'&gt; nl-1-4-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Vloeistofmechanica]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Eli Verbuyst |Eli Verbuyst]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Natuurkunde Opgaven}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-14-000-00004'&gt; nl-1-4-0-00004&lt;/div&gt;
| [[Natuurkunde Opgaven]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: t.vanschaik |T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Chemie_Centraal}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-15-000-00001'&gt; nl-1-5-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Chemie Centraal]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:MADe|MADe]], [[Gebruiker:Effeietsanders|Effeietsanders]], [[Gebruiker:Londenp|Londenp]], [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]], [[Gebruiker:Octostein|Octostein]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Chemisch_rekenen}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-15-000-00002'&gt; nl-1-5-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Chemisch rekenen]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Londenp|Londenp]], [[Gebruiker:johanw|Johanw]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Analytische_chemie}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-15-000-00003'&gt; nl-1-5-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Analytische chemie]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Londenp|Londenp]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Anorganische_chemie}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00004'&gt; nl-1-5-0-00004&lt;/div&gt;
| [[Anorganische chemie]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Effeietsanders|Effeietsanders]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basiskennis chemie}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00005'&gt; nl-1-5-0-00005&lt;/div&gt;
| [[Basiskennis chemie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basiskennis chemie 2}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00006'&gt; nl-1-5-0-00006&lt;/div&gt;
| [[Basiskennis chemie 2]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basiskennis chemie 3}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00007'&gt; nl-1-5-0-00007&lt;/div&gt;
| [[Basiskennis chemie 3]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basiskennis chemie 4}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00008'&gt; nl-1-5-0-00008&lt;/div&gt;
| [[Basiskennis chemie 4]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basiskennis chemie 5}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00009'&gt; nl-1-5-0-00009&lt;/div&gt;
| [[Basiskennis chemie 5]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basiskennis chemie 6}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00010'&gt; nl-1-5-0-00010&lt;/div&gt;
| [[Basiskennis chemie 6]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wikijunior:De_elementen}}
| &lt;div id='WSBN nl-1-15-0-00011'&gt; nl-1-5-0-00011&lt;/div&gt;
| [[Wikijunior:De elementen]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
| [[Gebruiker:Kthoelen|Kthoelen]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Scheikunde Opgaven}}
| &lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00012'&gt; nl-1-5-0-00012&lt;/div&gt;
| [[Scheikunde Opgaven]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
| [[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Elektrochemie voor MBO}}
| &lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00013'&gt; nl-1-5-0-00013&lt;/div&gt;
| [[Elektrochemie voor MBO]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
| [[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wiskunde}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-8-0-00001'&gt; nl-1-8-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Wiskunde]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Germanator | Germanator ]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basisvaardigheden wiskunde}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-180-00002'&gt;&lt;del&gt; nl-1-8-0-00002&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;
|&lt;del&gt; [[Basisvaardigheden wiskunde]]{{75%|Datum=volgens infobox}}&lt;/del&gt;
|[[Gebruiker:  Effeietsanders |Effeietsanders]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wiskunde Opgaven}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-8-0-0003'&gt; nl-1-8-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Wiskunde Opgaven]]{{25%|16 maart 2023}}
|[[Gebruiker:  T.vanschaik |T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wiskunde voor MBO techniek 1}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-8-0-0004'&gt; nl-1-8-0-00004&lt;/div&gt;
| [[Wiskunde voor MBO techniek 1]]{{25%|16 april 2023}}
|[[Gebruiker:  T.vanschaik |T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Lineaire_algebra}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-181-00001'&gt; nl-1-8-1-00001&lt;/div&gt;
| [[Lineaire algebra]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Nijdam |Nijdam]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Matrixrekening}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-181-00002'&gt; nl-1-8-1-00002&lt;/div&gt;
| [[Matrixrekening]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Jjitss|Jjitss]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Abstracte_algebra}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-181-00003'&gt; nl-1-8-1-00003&lt;/div&gt;
| [[Abstracte algebra]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Sanderd17 | Sanderd17]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Analyse}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-182-00001'&gt; nl-1-8-2-00001&lt;/div&gt;
| [[Analyse]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:RedRose|RedRose]], [[Gebruiker:Nijdam|Nijdam]], [[Gebruiker:Robert Zboray|Robert Zboray]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Vectormeetkunde}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-183-00001'&gt; nl-1-8-3-00001&lt;/div&gt;
| [[Vectormeetkunde]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Jjitss|Jjitss]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Rekenen}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-184-00001'&gt; nl-1-8-4-00001&lt;/div&gt;
| [[Rekenen]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Nijdam |Nijdam]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Discrete_Kansrekening}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-186-00001'&gt; nl-1-8-6-00001&lt;/div&gt;
| [[Discrete Kansrekening]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Nijdam|W. Nijdam]] - W. Albers
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Omrekenen_van_eenheden}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-19-000-00001'&gt; nl-1-9-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Omrekenen van eenheden]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Londenp|Londenp]] [[Gebruiker:Nijdam|Nijdam]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Myalgische_encefalomyelitis}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-21-211-00001'&gt;&lt;s&gt;nl-2-1-1-00001&lt;/s&gt;&lt;/div&gt;
| &lt;s&gt;[[Myalgische encefalomyelitis]]&lt;/s&gt;&lt;!--{{50%|Datum=volgens infobox}}--&gt;
|[[Gebruiker: Guido den Broeder| Guido den Broeder]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Farmacologie}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-21-211-00002'&gt; nl-2-1-1-00002&lt;/div&gt;
| [[Farmacologie]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Melkwinning}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-23-000-00001'&gt; nl-2-3-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Melkwinning]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Jjost | Jjost]],[[Gebruiker: Cor Duim | Cor Duim]] + ip-gebruikers
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sterkteleer}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-24-242-00001'&gt; nl-2-4-2-00001&lt;/div&gt;
| [[Sterkteleer]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Byl]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Mechanica_van_materialen}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-24-244-00001'&gt; nl-2-4-4-00001&lt;/div&gt;
| [[Mechanica van materialen]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: MADe|MADe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Transmissielijnen}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-24-244-00002'&gt; nl-2-4-4-00002&lt;/div&gt;
| [[Transmissielijnen]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Nijdam|Nijdam]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Papier}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-24-244-00003'&gt; nl-2-4-4-00003&lt;/div&gt;
| [[Papier]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Pjetter|Pjetter]], [[Gebruiker:Nijdam|Nijdam]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kantoorsoftware}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-25-000-00001'&gt; nl-2-5-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Kantoorsoftware]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kookboek}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-26-000-00001'&gt; nl-2-6-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Kookboek]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|Vele gebruikers
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Huishouden}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-26-000-00002'&gt; nl-2-6-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Huishouden]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Leer_jezelf_ecologisch_tuinieren}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-27-000-00001'&gt; nl-2-7-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Leer jezelf ecologisch tuinieren]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Vangelis|John Vangelis]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Verteltechnieken}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-27-000-00002'&gt; nl-2-7-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Verteltechnieken]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Roelvermeulen|Roelvermeulen]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Chillipepers.nl}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-27-000-00003'&gt; nl-2-7-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Chillipepers.nl]]
|Tweebloesem, Miek, Zengrow
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Handige_Harry}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-27-000-00004'&gt; nl-2-7-0-00004&lt;/div&gt;
| [[Handige Harry]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex|Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Huisdierengids_rat}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-28-000-00001'&gt; nl-2-8-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Huisdierengids rat]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Huisdierengids_-_Terrarium}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-28-000-00003'&gt; nl-2-8-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Huisdierengids - Terrarium]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex|Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Ubuntu:_Linux_voor_mensen}}
|&lt;div id='WSBN NL-3-34-345-00004'&gt; NL-3-4-5-00004&lt;/div&gt;
| [[Ubuntu: Linux voor mensen]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Svkeulen|Svkeulen]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Veilig_op_het_internet}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-32-000-00002'&gt; nl-3-2-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Veilig op het internet]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: MADe | MADe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basisboek_internet}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-32-000-00003'&gt; nl-3-2-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Basisboek internet]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Overklokken}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-33-000-00001'&gt; nl-3-3-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Overklokken]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: ACiDcHaOZ | ACiDcHaOZ]]
|- 
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Netwerkbekabeling}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-33-000-00002'&gt; &lt;del&gt;nl-3-3-0-00002&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;
| &lt;del&gt;[[Netwerkbekabeling]]{{100%|Datum=volgens infobox}}&lt;/del&gt;
|[[Gebruiker:Mattias.Campe|Mattias Campe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Computernetwerken voor gevorderden}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-33-000-00003'&gt; nl-3-3-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Computernetwerken voor gevorderden]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Mattias.Campe|Mattias Campe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Firefox}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00001'&gt; nl-3-4-1-00001&lt;/div&gt;
| [[Firefox]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:MADe|MADe]], [[Gebruiker:Jbib|Jbib]], [[Gebruiker:Fruggo|Fruggo]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Maple}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00002'&gt; nl-3-4-1-00002&lt;/div&gt;
| [[Maple]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: MADe | MADe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Aan_de_slag_met_BitTorrent}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00004'&gt; nl-3-4-1-00004&lt;/div&gt;
| [[Aan de slag met BitTorrent]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|Diverse gebruikers
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Pinnacle_Studio}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00006'&gt; nl-3-4-1-00006&lt;/div&gt;
| [[Pinnacle Studio]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:83.86.75.252 |83.86.75.252]], [[Gebruiker:MADe|MADe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Oracle}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00007'&gt; nl-3-4-1-00007&lt;/div&gt;
| [[Oracle]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Elvisleegwater | Elvisleegwater]], [[Gebruiker: Peresko| Peresko]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Microsoft_Word}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00008'&gt; nl-3-4-1-00008&lt;/div&gt;
| [[Microsoft Word]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Koos Jol | Koos Jol]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/OpenOffice.org}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00009'&gt; nl-3-4-1-00009&lt;/div&gt;
| [[OpenOffice.org]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Bernard van der Wees|Bernard van der Wees]] [[Gebruiker:Mattias.Campe| Mattias.Campe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Werken_met_MKVToolnix}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00010'&gt; nl-3-4-1-00010&lt;/div&gt;
| [[Werken met MKVToolnix]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Sephiroth|Sephiroth]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/LaTeX}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-342-00001'&gt; nl-3-4-2-00001&lt;/div&gt;
| [[LaTeX]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Nikolai1983 | Nikolai1983]],[[Gebruiker: Sanderd17 | Sanderd17]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Handboek_MediaWiki}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-342-00002'&gt; nl-3-4-2-00002&lt;/div&gt;
| [[Handboek MediaWiki]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Pjetter |Pjetter]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Inleiding_MediaWiki}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-342-00003'&gt; nl-3-4-2-00003&lt;/div&gt;
| [[Inleiding MediaWiki]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Effeietsanders |Effeietsanders]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/HTML}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-342-00004'&gt; nl-3-4-2-00004&lt;/div&gt;
| [[HTML]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Rolof1991|Rolof1991]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_TI-83+_Assembly}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00001'&gt; nl-3-4-3-00001&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in TI-83+ Assembly]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Willem1|Willem1]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_PL/1}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00002'&gt; nl-3-4-3-00002&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in PL/1]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:84.193.136.96|84.193.136.96]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_Go}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00003'&gt; nl-3-4-3-00003&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in Go]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Danielheres|Dani�l Heres]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_BASIC}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00004'&gt; nl-3-4-3-00004&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in BASIC]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Warddr|Warddr]], [[Gebruiker:Sephiroth|Sephiroth]], [[Gebruiker:ACiDcHaOZ|ACiDcHaOZ]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_TI-Basic}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00005'&gt; nl-3-4-3-00005&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in TI-Basic]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Thexa4|Thexa4]], [[Gebruiker:FOudman|FOudman]], [[Gebruiker:Dagan|Dagan]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_Java}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00006'&gt; nl-3-4-3-00006&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in Java]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:SeySayux|SeySayux]], [[Gebruiker:zedutchgandalf|zedutchgandalf]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_C}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00007'&gt; nl-3-4-3-00007&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in C]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Sephiroth|Sephiroth]], [[Gebruiker:Nielius|Nielius]], [[Gebruiker:ElieDeBrauwer|ElieDeBrauwer]], [[Gebruiker:Kleuske|Kleuske]], diverse anonieme bijdragen
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_Pascal}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00008'&gt; nl-3-4-3-00008&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in Pascal]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Wolvenraider | Wolvenraider]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_COBOL}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00009'&gt; nl-3-4-3-00009&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in COBOL]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Sephiroth|Sephiroth]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_REXX}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00010'&gt; nl-3-4-3-00010&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in REXX]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: 84.193.139.18 | 84.193.139.18]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/ActionScript_3.0}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00011'&gt; nl-3-4-3-00011&lt;/div&gt;
| [[ActionScript 3.0]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_ASP.NET}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-344-00001'&gt; nl-3-4-4-00001&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in ASP.NET]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Jbib|Jbib]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_ASP.net_2.0_N-Tier_Tutorial}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-344-00002'&gt; nl-3-4-4-00002&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in ASP.net 2.0 N-Tier Tutorial]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Ketelsb | Ketelsb]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_PHP}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-344-00003'&gt; nl-3-4-4-00003&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in PHP]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Gabadubo|Gabadubo]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_Python}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-344-00004'&gt; nl-3-4-4-00004&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in Python]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Jsoeterbroek | Jsoeterbroek]], [[Gebruiker:RoestVrijStaal|RoestVrijStaal]], [[Gebruiker: ElieDeBrauwer| ElieDeBrauwer]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Linux_voor_beginners}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-345-00001'&gt; nl-3-4-5-00001&lt;/div&gt;
| [[Linux voor beginners]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:sanderd17|sanderd17]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Linux_Systeembeheer}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-345-00002'&gt; nl-3-4-5-00002&lt;/div&gt;
| [[Linux Systeembeheer]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Bertvv | Bertvv]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Ontwerp_en_bouw_een_besturingssysteem}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-345-00003'&gt; nl-3-4-5-00003&lt;/div&gt;
| [[Ontwerp en bouw een besturingssysteem]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Virtlink|Virtlink]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren,_de_basis}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-349-00001'&gt; nl-3-4-9-00001&lt;/div&gt;
| [[Programmeren, de basis]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Mattias.Campe|Mattias.Campe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Gebruik_van_de_opdrachtprompt}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-349-00002'&gt; nl-3-4-9-00002&lt;/div&gt;
| [[Gebruik van de opdrachtprompt]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Willem1|Willem1]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Scalable_Vector_Graphics}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-349-00003'&gt; nl-3-4-9-00003&lt;/div&gt;
| [[Scalable Vector Graphics]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Pietn |Pietn]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Datacommunicatie_in_informatica}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-349-00004'&gt; nl-3-4-9-00004&lt;/div&gt;
| [[Datacommunicatie in informatica]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Ronny Creygelman| Ronny Creygelman]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basiskennis_informatica}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-349-00005'&gt; nl-3-4-9-00005&lt;/div&gt;
| [[Basiskennis informatica]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Ronny Creygelman| Ronny Creygelman]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Geo-visualisatie}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-349-00006'&gt; nl-3-4-9-00006&lt;/div&gt;
| [[Geo-visualisatie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Nijeholt|Nijeholt]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Open_standaarden}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-349-00007'&gt; nl-3-4-9-00007&lt;/div&gt;
| [[Open standaarden]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Mattias.Campe| Mattias.Campe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Handboek Wikimedia Commons}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-342-00005'&gt; nl-3-4-9-00008&lt;/div&gt;
| [[Handboek Wikimedia Commons]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]]
&lt;!--
(boek is verwijderd) 
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/C++_vanuit_de_funderingen_omhoog_(ANSI/ISO_C++)}}
|&lt;div id='WSBN 3-34-343-00011'&gt; 3-4-3-00011&lt;/div&gt;
| [[C++ vanuit de funderingen omhoog (ANSI/ISO C++)]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:FrankBav|Frank Baveghems]]
--&gt;
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basis_ICT/Basis_Elektrotechniek}}
| &lt;del&gt;nl-3-5-0-00001&lt;/del&gt;
| &lt;del&gt;[[Basis ICT/Basis Elektrotechniek]]&lt;/del&gt;
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Vruchtbrengend_woordenboek}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-41-000-00001'&gt; nl-4-1-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Vruchtbrengend woordenboek]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Gitaarfreak|Gitaarfreak]], [[Gebruiker:Mtcv|Mtcv]], [[Gebruiker:Koos Jol|Koos Jol]], [[Gebruiker:Londenp|Londenp]] en vele anderen
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Een_vreemde_taal_leren}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-41-000-00002'&gt; nl-4-1-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Een vreemde taal leren]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Wolvenraider|Wolvenraider]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Nieuwgrieks}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00001'&gt; nl-4-2-1-00001&lt;/div&gt;
| [[Nieuwgrieks]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Dirk math| Dirk math]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Italiaans}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00002'&gt; nl-4-2-1-00002&lt;/div&gt;
| [[Italiaans]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Dion|Dion]] - [[Gebruiker:Hansmuller|Hansmuller]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/West-Vlaams}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00003'&gt; nl-4-2-1-00003&lt;/div&gt;
| [[West-Vlaams]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|Vele West-Vlamingen
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Russisch}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00004'&gt; nl-4-2-1-00004&lt;/div&gt;
| [[Russisch]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Pools}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00005'&gt; nl-4-2-1-00005&lt;/div&gt;
| [[Pools]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Michiel1972| Michiel1972]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Fries}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00006'&gt; nl-4-2-1-00006&lt;/div&gt;
| [[Fries]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Vietnamees}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00007'&gt; nl-4-2-1-00007&lt;/div&gt;
| [[Vietnamees]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Val|Val]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kemzieks woordenboek}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00008'&gt; nl-4-2-1-00008&lt;/div&gt;
| [[Kemzieks woordenboek]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:GeenVraag|GeenVraag]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Oudgrieks}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-422-00001'&gt; nl-4-2-2-00001&lt;/div&gt;
| [[Oudgrieks]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Wikibelgiaan|Wikibelgiaan]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Latijn}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-422-00002'&gt; nl-4-2-2-00002&lt;/div&gt;
| [[Latijn]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Pkniest|Pkniest]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Oudgriekse_vormleer}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-422-00003'&gt; nl-4-2-2-00003&lt;/div&gt;
| [[Oudgriekse vormleer]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Wikibelgiaan|Wikibelgiaan]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Quenya}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-423-00001'&gt; nl-4-2-3-00001&lt;/div&gt;
| [[Quenya]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Dirk math | Dirk math]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Toki_Pona}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-423-00002'&gt; nl-4-2-3-00002&lt;/div&gt;
| [[Toki Pona]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JosN|JosN]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Tengwar}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-423-00003'&gt; nl-4-2-3-00003&lt;/div&gt;
| [[Tengwar]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Dirk math | Dirk math]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Geheimschrift}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-423-00004'&gt; nl-4-2-3-00004&lt;/div&gt;
| [[Geheimschrift]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Dagan|Dagan]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Esperanto}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-423-00005'&gt; nl-4-2-3-00005&lt;/div&gt;
| [[Esperanto]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Ghanssen|Ghanssen]], [[Gebruiker:195.35.129.175|195.35.129.175]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Amerikaanse_literatuur}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-44-441-00001'&gt; nl-4-4-1-00001&lt;/div&gt;
| [[Amerikaanse literatuur]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]], [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Shakespeares toneelstukken}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-44-441-00002'&gt; nl-4-4-1-00002&lt;/div&gt;
| [[Shakespeares toneelstukken]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Nederlandse_literatuur_in_de_middeleeuwen}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-44-442-00001'&gt; nl-4-4-2-00001&lt;/div&gt;
| [[Nederlandse literatuur in de middeleeuwen]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]], [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Nederlandse literatuurgeschiedenis}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-44-442-00003'&gt; nl-4-4-2-00002&lt;/div&gt;
| [[Nederlandse literatuurgeschiedenis]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]], [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Woordenboek_literatuur}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-44-442-00017'&gt; nl-4-4-2-00017&lt;/div&gt;
| [[Woordenboek literatuur]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]], [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Opfriscursus_literatuur}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-44-442-00018'&gt; nl-4-4-2-00018&lt;/div&gt;
| [[Opfriscursus literatuur]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]], [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Gothic_novel}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-44-442-00019'&gt; nl-4-4-2-00019&lt;/div&gt;
| [[Gothic novel]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Van Idee tot Publicatie}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-45-450-00001'&gt; nl-4-5-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Van Idee tot Publicatie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:H.vandijk|H.vandijk]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Schrijven}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-45-450-00002'&gt; nl-4-5-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Schrijven]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Koningen_aan_de_Nijl}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-52-525-00001'&gt; nl-5-2-5-00001&lt;/div&gt;
| [[Koningen aan de Nijl]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Evil berry |Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Ab_Urbe_Condita}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-53-534-00001'&gt; nl-5-3-4-00001&lt;/div&gt;
| [[Ab Urbe Condita]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Griekse_mythologie}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-53-534-00002'&gt; nl-5-3-4-00002&lt;/div&gt;
| [[Griekse mythologie]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Pjetter|Pjetter]] - [[Gebruiker:Vangelis|Vangelis]] - [[Gebruiker:Wolvenraider|Wolvenraider]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_het_Romeinse_rijk}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-53-534-00003'&gt; nl-5-3-4-00003&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van het Romeinse rijk]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Beetjedwars | Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_de_late_oudheid}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-53-534-00004'&gt; nl-5-3-4-00004&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van de late oudheid]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Beetjedwars | Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Alexander_de_Grote}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-53-535-00001'&gt; nl-5-3-5-00001&lt;/div&gt;
| [[Alexander de Grote]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Geschiedenis]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_de_vroege_Middeleeuwen}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-54-544-00001'&gt; nl-5-4-4-00001&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van de vroege middeleeuwen]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Beetjedwars | Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_Byzantium}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-54-544-00002'&gt; nl-5-4-4-00002&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van Byzantium]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Beetjedwars | Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_de_hoge_Middeleeuwen}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-54-544-00003'&gt; nl-5-4-4-00003&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van de hoge middeleeuwen]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:beetjedwars|beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_Toscane_(1300-1500)}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-54-544-00004'&gt; nl-5-4-4-00004&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van Toscane (1300-1500)]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:beetjedwars|beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_in_de_literatuur}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-54-544-00005'&gt; nl-5-4-4-00005&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis in de literatuur]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:beetjedwars|beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_de_late_Middeleeuwen}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-54-544-00006'&gt; nl-5-4-5-00006&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van de late middeleeuwen]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Beetjedwars | Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_in_de_literatuur_1500-1795}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-55-544-00004'&gt; nl-5-5-4-00004&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis in de literatuur 1500-1795]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:beetjedwars|beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Heksenvervolging_in_Europa_(1300-1720)}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-55-554-00001'&gt; nl-5-5-4-00001&lt;/div&gt;
| [[Heksenvervolging in Europa (1300-1720)]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Beetjedwars|Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Volk,_kerk_en_magie_1500-1700}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-55-554-00002'&gt; nl-5-5-4-00002&lt;/div&gt;
| [[Volk, kerk en magie 1500-1700]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Beetjedwars|Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_Europa_1500-1795}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-55-554-00003'&gt; nl-5-5-4-00003&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van Europa 1500-1795]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Beetjedwars|Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Nederlandse_geschiedenis}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-59-591-00001'&gt; nl-5-9-1-00001&lt;/div&gt;
| [[Nederlandse geschiedenis]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_Europa}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-59-594-00001'&gt; nl-5-9-4-00001&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van Europa]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Beetjedwars|Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Historische_atlas}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-59-599-00001'&gt; nl-5-9-9-00001&lt;/div&gt;
| [[Historische atlas]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Evil berry | Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kunstgeschiedenis}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-59-599-00002'&gt; nl-5-9-9-00002&lt;/div&gt;
| [[Kunstgeschiedenis]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Evil berry |Evil berry]], [[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Italiaanse_renaissance}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-59-599-00003'&gt; nl-5-9-9-00003&lt;/div&gt;
| [[Italiaanse renaissance]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Netwerken}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-61-000-00002'&gt; nl-6-1-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Netwerken]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Effeietsanders|Effeietsanders]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Economie}}
| &lt;div id='WSBN nl-6-62-000-00001'&gt; nl-6-2-0-00001&lt;/div&gt; 
| [[Economie]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]], [[Gebruiker:RobertDeLaCroix|RobertDeLaCroix]], [[Gebruiker:Germanator|Germanator]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kostprijsberekening_en_interne_informatievoorziening}}
| &lt;div id='WSBN nl-6-62-000-00002'&gt; nl-6-2-0-00002&lt;/div&gt; 
| [[Kostprijsberekening en interne informatievoorziening]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Pjetter|Pjetter]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kennismanagement}}
| &lt;div id='WSBN nl-6-62-000-00003'&gt; nl-6-2-0-00003&lt;/div&gt; 
| [[Kennismanagement]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Trotski_voor_beginners}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-64-000-00001'&gt; nl-6-4-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Trotski voor beginners]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Vitruvius|Vitruvius]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Save_Our_Future_Today,_a_SOFT_revolution}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-66-000-00001'&gt; nl-6-6-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Save Our Future Today, a SOFT revolution]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Vangelis|Vangelis]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Alternatieve_energie}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-66-000-00002'&gt; nl-6-6-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Alternatieve energie]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Londenp|Londenp]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Onderwijstechnoloog}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-67-000-00001'&gt; nl-6-7-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Onderwijstechnoloog]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Nathalieparys|Nathalieparys]], [[Gebruiker:Sien.herbots|Sien.herbots]], [[Gebruiker:Maya.dammans|Maya.dammans]], [[Gebruiker:Ann|Ann]], [[Gebruiker:Frederik.Questier|Frederik.Questier]], [[Gebruiker:Fvmulder|Fvmulder]], [[Gebruiker:Maarten delaere1|Maarten delaere1]], [[Gebruiker:Jojacobs|Jojacobs]], [[Gebruiker:Ward|Ward]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Moodle}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-67-000-00002'&gt; nl-6-7-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Moodle]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Toetsenbank}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-67-000-00003'&gt; nl-6-7-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Toetsenbank]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Ischa1 |Ischa1]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Informatievoorziening}}
| &lt;div id='WSBN nl-6-9-001-00001'&gt; nl-6-9-1-00001&lt;/div&gt; 
| [[Informatievoorziening]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Portaal:Esoterie}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-71-000-00001'&gt; nl-7-1-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Portaal:Esoterie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Magie}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-71-000-00002'&gt; nl-7-1-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Magie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Heksenwoordenboek}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-71-000-00003'&gt; nl-7-1-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Heksenwoordenboek]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Encyacht|Encyacht]], [[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Westerse_astrologie}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-71-000-00004'&gt; nl-7-1-0-00004&lt;/div&gt;
| [[Westerse astrologie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Hermetische_kabbala}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-71-000-00005'&gt; nl-7-1-0-00005&lt;/div&gt;
| [[Hermetische kabbala]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Alchemie}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-71-000-00006'&gt; nl-7-1-0-00006&lt;/div&gt;
| [[Alchemie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Hekserij}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-71-000-00007'&gt; nl-7-1-0-00007&lt;/div&gt;
| [[Hekserij]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Plato}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-73-000-00001'&gt; nl-7-3-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Plato]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Heraclitus_over_de_natuur}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-73-000-00002'&gt; nl-7-3-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Heraclitus over de natuur]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Dmfcasimiri |Dmfcasimiri]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Anaximander_over_de_natuur}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-73-000-00003'&gt; nl-7-3-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Anaximander over de natuur]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Dmfcasimiri|Dmfcasimiri]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Filosofisch_woordenboek}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-73-000-00005'&gt; nl-7-3-0-00005&lt;/div&gt;
| [[Filosofisch woordenboek]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]], [[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Geschiedenis_van_de_filosofie}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-73-000-00006'&gt; nl-7-3-0-00006&lt;/div&gt;
| [[Geschiedenis van de filosofie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
| [[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Schilderen}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-82-000-00001'&gt; nl-8-2-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Schilderen]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Ellywa|Ellywa]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Bronsgieten_voor_beeldhouwers}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-83-000-00001'&gt; nl-8-3-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Bronsgieten voor beeldhouwers]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Casper Bosveld |Casper Bosveld]], [[Gebruiker:Vangelis|John Vangelis]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Portaal:Jazz}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-84-000-00001'&gt; nl-8-4-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Portaal:Jazz]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Belgische_jazz}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-84-000-00002'&gt; nl-8-4-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Belgische jazz]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Nederlandse_jazz}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-84-000-00003'&gt; nl-8-4-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Nederlandse jazz]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Beroemde_jazzmuzikanten}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-84-000-00004'&gt; nl-8-4-0-00004&lt;/div&gt;
| [[Beroemde jazzmuzikanten]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Jazz_standards}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-84-000-00005'&gt; nl-8-4-0-00005&lt;/div&gt;
| [[Jazz standards]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Bigband}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-84-000-00006'&gt; nl-8-4-0-00006&lt;/div&gt;
| [[Bigband]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Klarinet}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-84-000-00007'&gt; nl-8-4-0-00007&lt;/div&gt;
| [[Klarinet]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Ellywa|Ellywa]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Platbodemzeilen_op_een_Volendammer_Kwak}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-85-000-00001'&gt; nl-8-5-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Platbodemzeilen op een Volendammer Kwak]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Vd172hb|Vd172hb]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Schaken}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-85-851-00001'&gt; nl-8-5-1-00001&lt;/div&gt;
| [[Schaken]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Ischa1|Ischa1]] [[Gebruiker: Catienpetji| Catienpetji]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Hoe_een_Rubiks_kubus_op_te_lossen}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-85-851-00002'&gt; nl-8-5-1-00002&lt;/div&gt;
| [[Hoe een Rubiks kubus op te lossen]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Karoma|Karoma]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Puzzeltocht}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-85-852-00001'&gt; nl-8-5-2-00001&lt;/div&gt;
| [[Puzzeltocht]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:86.95.64.35|86.95.64.35 ]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Go_leer_je_zo}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-86-000-00001'&gt; nl-8-6-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Go leer je zo]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Ghanssen|Ger Hanssen]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kaartspel}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-86-000-00002'&gt; nl-8-6-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Kaartspel]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Pjetter|Pjetter]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Trucs_met_de_diabolo}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-86-000-00003'&gt; nl-8-6-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Trucs met de diabolo]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:193.43.89.89|193.43.89.89]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Vakantiereizen}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-87-000-00001'&gt; nl-8-7-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Vakantiereizen]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:GeeKaa|GeeKaa]] - [[Gebruiker:Vangelis|JohnVangelis]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/De_Kleine_Trekkersgids}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-87-000-00002'&gt; nl-8-7-0-00002&lt;/div&gt;
| [[De Kleine Trekkersgids]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Rolklaver|Rolklaver]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Van_Idee_tot_Publicatie}}
|&lt;div id='WSBN nl-9-00-000-00002'&gt; nl-9-0-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Van Idee tot Publicatie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:H.vandijk|H.vandijk]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/In_mensentaal}}
|&lt;div id='WSBN nl-9-00-000-00003'&gt; nl-9-0-0-00003&lt;/div&gt;
| [[In mensentaal]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Handleiding_moderatoren}}
|&lt;div id='WSBN nl-9-00-000-00004'&gt; nl-9-0-0-00004&lt;/div&gt;
| [[Handleiding moderatoren]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Pjetter|Pjetter]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Aquaristiek}}
| Onbekend
| [[Aquaristiek]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Inge Habex|Inge Habex]], [[Gebruiker:Regular thijs|Regular thijs]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Archeologie}}
| Onbekend
| [[Archeologie]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Veluwse Klokbeker|Veluwse Klokbeker]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Atlas_van_Europa}}
| Onbekend
| [[Atlas van Europa]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:stefn|Stefn]]&lt;span style=&quot;font-size: small;&quot;&gt; ([[Overleg gebruiker:Stefn|Vraagje over dit boek?]])&lt;/span&gt;, [[Gebruiker:82.171.186.239|82.171.186.239]], [[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basisstructuur_van_de_kosmos}}
| Onbekend
| [[Basisstructuur van de kosmos]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Biochemie}}
| Onbekend
| [[Biochemie]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Biohazard|Biohazard]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Cascading_Style_Sheets}}
| Onbekend
| [[Cascading Style Sheets]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Catalaans}}
| Onbekend
| [[Catalaans]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:86.90.219.84|86.90.219.84]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Cursusboek_Marifonie}}
| Onbekend
| [[Cursusboek Marifonie]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Enschedem|Enschedem]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Dammen}}
| Onbekend
| [[Dammen]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Basvb|Basvb]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Dierengids_rat}}
| Onbekend
| [[Dierengids rat]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Duits}}
| Onbekend
| [[Duits]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Bdcooman|Bdcooman]], [[Gebruiker:RobertDeLaCroix |RobertDeLaCroix ]], [[Gebruiker:Ischa1|Ischa1]], [[Gebruiker:Algont|Algont]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/EHBO}}
| Onbekend
| [[EHBO]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Octostein |Octostein]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Elektriciteit}}
| Onbekend
| [[Elektriciteit]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Nijdam|Nijdam]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Elektronica}}
| Onbekend
| [[Elektronica]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Eli Verbuyst |Eli Verbuyst]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Engels}}
| Onbekend
| [[Engels]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Bdcooman|Bdcooman]] + IP-gebruikers
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Engelse_literatuur}}
| Onbekend
| [[Engelse literatuur]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Evolutie}}
| Onbekend
| [[Evolutie]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Jos Punie | Jos Punie]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Fourieranalyse}}
| Onbekend
| [[Fourieranalyse]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Nijdam |Nijdam]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Frans}}
| Onbekend
| [[Frans]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Mtcv|Mtcv]], [[Gebruiker:Guaka|Guaka]], [[Gebruiker:Cars en travel|Cars en travel]], [[Gebruiker:Algont|Algont]], [[Gebruiker:Pjetter|Pjetter]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Gender_en_diversiteit}}
| Onbekend
| [[Gender en diversiteit]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Arwen|Arwen]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Geneeskunde}}
| Onbekend
| [[Geneeskunde]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Gitaar}}
| Onbekend
| [[Gitaar]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Evil berry | Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Gotisch}}
| Onbekend
| [[Gotisch]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:BrahnTelpefin|BrahnTelpefin]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Gronings}}
| Onbekend
| [[Gronings]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Handboek_practica_onderwijs}}
| Onbekend
| [[Handboek practica onderwijs]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Hengelsport}}
| Onbekend
| [[Hengelsport]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Jerre | Jerre]], [[Gebruiker: RensKoek| RensKoek]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Huisdierengids_hamster}}
| Onbekend
| [[Huisdierengids hamster]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Huisdierengids_hond}}
| Onbekend
| [[Huisdierengids hond]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Inleiding_Oude_en_Nieuwe_Testament}}
| Onbekend
| [[Inleiding Oude en Nieuwe Testament]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Oversluizen|Oversluizen]], [[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Etiquette voor het internationaal zakendoen}}
| Onbekend
| [[Etiquette voor het internationaal zakendoen]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Londenp|Londenp]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Latijn_(scholierenversie)}}
| Onbekend
| [[Latijn (scholierenversie)]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Crystalaero|Crystalaero]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Litouws}}
| Onbekend
| [[Litouws]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Dion|Dion]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Magische_wetenschap}}
| Onbekend
| [[Magische wetenschap]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: 193.190.11.97 |193.190.11.97]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Meten_en_onzekerheid}}
| Onbekend
| [[Meten en onzekerheid]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:KKoolstra|K. Koolstra]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Microsoft_Access}}
| &lt;del&gt;Onbekend&lt;/del&gt;
| &lt;del&gt;[[Microsoft Access]]{{25%|Datum=volgens infobox}}&lt;/del&gt;
|[[Gebruiker: AccessgoeroeInOpleiding | AccessgoeroeInOpleiding]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Microsoft_Excel}}
| Onbekend
| [[Microsoft Excel]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Sephiroth| Sephiroth]], [[Gebruiker:Dagan|Dagan]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Modelspoorwegbouw}}
| Onbekend
| [[Modelspoorwegbouw]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Nederlands}}
| Onbekend
| [[Nederlands]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Inge Habex|Inge Habex]], [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Noors}}
| Onbekend
| [[Noors]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Yorian|Yorian]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/OpenERP}}
| Onbekend
| [[OpenERP]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Avdsar|Avdsar]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/OpenStreetMap}}
| Onbekend
| [[OpenStreetMap]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Milovanderlinde|Milovanderlinde]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Organische_chemie}}
| Onbekend
| [[Organische chemie]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:T.vanschaik|T.vanschaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Over_beroemde_personen}}
| Onbekend
| [[Over beroemde personen]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Evil berry |Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Papiamento}}
| Onbekend
| [[Papiamento]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Periodiek_systeem}}
| Onbekend
| [[Periodiek systeem]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Effeietsanders|Effeietsanders]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Personenzorg_I}}
| Onbekend
| [[Personenzorg I]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Perzisch}}
| Onbekend
| [[Perzisch]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Mtcv |Mtcv]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Portugees}}
| Onbekend
| [[Portugees]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_C++}}
| Onbekend
| [[Programmeren in C++]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:ElieDeBrauwer|ElieDeBrauwer]], [[Gebruiker:Brecht|Brecht]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_C_Sharp}}
| Onbekend
| [[Programmeren in C Sharp]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:194.78.192.181|194.78.192.181]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_JavaScript}}
| Onbekend
| [[Programmeren in JavaScript]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_Ruby}}
| Onbekend
| [[Programmeren in Ruby]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Basaah|Basaah]], [[Gebruiker:Medelezer|Medelezer]], [[Gebruiker:MADe|MADe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_VB &amp; VBA}}
| Onbekend
| [[Programmeren in VB &amp; VBA]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_x86_assembler}}
| Onbekend
| [[Programmeren in x86 assembler]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Sephiroth|Sephiroth]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Roemeens}}
| Onbekend
| [[Roemeens]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Al|Al]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Saterfries}}
| Onbekend
| [[Saterfries]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Spaans}}
| Onbekend
| [[Spaans]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Dion|Dion]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Systeembeheer}}
| &lt;del&gt;Onbekend&lt;/del&gt;
| &lt;del&gt;[[Systeembeheer]]{{25%|Datum=volgens infobox}}&lt;/del&gt;
|[[Gebruiker:M.v.d.Beedijk|M.v.d.Beedijk]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Tarot}}
| Onbekend
| [[Tarot]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Tekstverwerkng}}
| Onbekend
| [[Tekstverwerking]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Mattias.Campe| Mattias.Campe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Tips_en_trucs}}
| &lt;del&gt;Onbekend&lt;/del&gt;
| &lt;del&gt;[[Tips en trucs]]{{0%|Datum=volgens infobox}}&lt;/del&gt;
|[[Gebruiker: Pjetter |Pjetter]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Turks}}
| Onbekend
| [[Turks]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Verpleegkundige_technieken}}
| &lt;del&gt;Onbekend&lt;/del&gt;
| &lt;del&gt;[[Verpleegkundige technieken]]{{25%|Datum=volgens infobox}}&lt;/del&gt;
|[[Gebruiker:Inge Habex|Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Welsh}}
| Onbekend
| [[Welsh]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]], [[Gebruiker:Hansmuller|Hansmuller]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Windows_Vista}}
| Onbekend
| [[Windows Vista]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Gwiki|Gwiki]], [[Gebruiker:Michiel1972|Michiel1972]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Windows_XP}}
| Onbekend
| [[Windows XP]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Catienpetji|Catienpetji]], [[Gebruiker:RoestVrijStaal|RoestVrijStaal]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Zeeuws}}
| Onbekend
| [[Zeeuws]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Steinbach|Steinbach]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Zweeds}}
| Onbekend
| [[Zweeds]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Michiel1972|Michiel1972]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basis_ICT/Geschiedenis_van_de_datacommunicatie/Met_elektriciteit}}
| &lt;del&gt;Onbekend&lt;/del&gt;
| &lt;del&gt;[[Basis ICT/Geschiedenis van de datacommunicatie/Met elektriciteit]]&lt;/del&gt;
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Infrastructuurplanning}}
| Onbekend
| [[Infrastructuurplanning]]
|
|-style=&quot;border-top: 3px solid red;&quot;
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wikibooks:Wachtruimte/Arabisch}}
| Onbekend
| [[Wikibooks:Wachtruimte/Arabisch]]
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wikibooks:Wachtruimte/Hebreeuws}}
| Onbekend
| [[Wikibooks:Wachtruimte/Hebreeuws]]
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wikibooks:Wachtruimte/Kroatisch}}
| Onbekend
| [[Wikibooks:Wachtruimte/Kroatisch]]
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wikibooks:Wachtruimte/Limburgs}}
| Onbekend
| [[Wikibooks:Wachtruimte/Limburgs]]
|
|}

[[Categorie:Wikibooks]]</text>
      <sha1>hkgkee0z505u2q39t28l6micrelmw4q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>429653</id>
      <parentid>429649</parentid>
      <timestamp>2026-09-13T05:23:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Welzijnenveiligheid</comment>
      <origin>429653</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51891" sha1="f0beohax9lcffhhwdc7idf6m4ts9ex6" xml:space="preserve">{{Post-it/WSBN}}
Het '''Wiki Standaard Boeknummer''' (WSBN) is een uniek nummer dat gegeven wordt aan een vrij boek op Wikibooks. Op de pagina [[Wikibooks:Wiki Standaard Boeknummer]] wordt de samenstelling van dit nummer toegelicht en staat een overzicht van de bestaande categorieën.

Voeg een boek toe (op de juiste plaats, op volgorde van WSBN) dmv. de volgende code:

&lt;pre&gt;
 |-
 |{{/sub|Wikibooks:Infobox/&lt;titel&gt;}}
 | &lt;wsbn&gt;                                               
 | [[&lt;titel&gt;]]{{25%}}
 | [[Gebruiker:&lt;naam&gt;|&lt;naam&gt;]]
&lt;/pre&gt;

Vervang &lt;titel&gt; door de titel van het boek, &lt;wsbn&gt; door het juiste nummer (in de vorm &quot;nl-1-2-3-00004&quot;), en &lt;naam&gt; door uw gebruikersnaam. Met een van deze codes:
&lt;pre&gt;
{{0%}}, {{25%}}, {{50%}}, {{75%}} of {{100%}}
&lt;/pre&gt;
kunt u aangeven in hoeverre het boek ''compleet'' is.
{{Clear both}}


{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! '''i''' || WSBN || Titel || Auteur(s)
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Tabellenboek Exact}}
| {{Nowrap|nl-1-0-0-00001}}
| [[Tabellenboek Exact]]{{25%}}
| [[Gebruiker:T.vanschaik|T. van Schaik (editor)]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kosmografie}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-11-000-00001'&gt; nl-1-1-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Kosmografie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
| [[Gebruiker:Jos Punie|Jos Punie]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Astronomisch_woordenboek}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-11-000-00002'&gt; nl-1-1-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Astronomisch woordenboek]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]], [[Gebruiker:Maasje|Maasje]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Mineralen_verzamelen}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-12-000-00001'&gt; nl-1-2-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Mineralen verzamelen]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Dion|Dion]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Celbiologie}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-13-000-00001'&gt; nl-1-3-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Celbiologie]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Biohazard|Biohazard]], [[Gebruiker:Rasbak|Rasbak]], [[Gebruiker:Roeleboel|Roeleboel]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Klassieke_Mechanica}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-14-000-00001'&gt; nl-1-4-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Klassieke Mechanica]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Huibc|Huibc]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Fysica}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-14-000-00002'&gt; nl-1-4-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Fysica]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Tobe Baeyens | Tobe Baeyens]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Vloeistofmechanica}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-14-000-00003'&gt; nl-1-4-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Vloeistofmechanica]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Eli Verbuyst |Eli Verbuyst]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Natuurkunde Opgaven}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-14-000-00004'&gt; nl-1-4-0-00004&lt;/div&gt;
| [[Natuurkunde Opgaven]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: t.vanschaik |T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Chemie_Centraal}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-15-000-00001'&gt; nl-1-5-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Chemie Centraal]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:MADe|MADe]], [[Gebruiker:Effeietsanders|Effeietsanders]], [[Gebruiker:Londenp|Londenp]], [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]], [[Gebruiker:Octostein|Octostein]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Chemisch_rekenen}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-15-000-00002'&gt; nl-1-5-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Chemisch rekenen]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Londenp|Londenp]], [[Gebruiker:johanw|Johanw]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Analytische_chemie}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-15-000-00003'&gt; nl-1-5-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Analytische chemie]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Londenp|Londenp]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Anorganische_chemie}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00004'&gt; nl-1-5-0-00004&lt;/div&gt;
| [[Anorganische chemie]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Effeietsanders|Effeietsanders]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basiskennis chemie}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00005'&gt; nl-1-5-0-00005&lt;/div&gt;
| [[Basiskennis chemie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basiskennis chemie 2}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00006'&gt; nl-1-5-0-00006&lt;/div&gt;
| [[Basiskennis chemie 2]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basiskennis chemie 3}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00007'&gt; nl-1-5-0-00007&lt;/div&gt;
| [[Basiskennis chemie 3]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basiskennis chemie 4}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00008'&gt; nl-1-5-0-00008&lt;/div&gt;
| [[Basiskennis chemie 4]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basiskennis chemie 5}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00009'&gt; nl-1-5-0-00009&lt;/div&gt;
| [[Basiskennis chemie 5]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basiskennis chemie 6}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00010'&gt; nl-1-5-0-00010&lt;/div&gt;
| [[Basiskennis chemie 6]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wikijunior:De_elementen}}
| &lt;div id='WSBN nl-1-15-0-00011'&gt; nl-1-5-0-00011&lt;/div&gt;
| [[Wikijunior:De elementen]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
| [[Gebruiker:Kthoelen|Kthoelen]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Scheikunde Opgaven}}
| &lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00012'&gt; nl-1-5-0-00012&lt;/div&gt;
| [[Scheikunde Opgaven]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
| [[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Elektrochemie voor MBO}}
| &lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00013'&gt; nl-1-5-0-00013&lt;/div&gt;
| [[Elektrochemie voor MBO]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
| [[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wiskunde}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-8-0-00001'&gt; nl-1-8-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Wiskunde]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Germanator | Germanator ]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basisvaardigheden wiskunde}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-180-00002'&gt;&lt;del&gt; nl-1-8-0-00002&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;
|&lt;del&gt; [[Basisvaardigheden wiskunde]]{{75%|Datum=volgens infobox}}&lt;/del&gt;
|[[Gebruiker:  Effeietsanders |Effeietsanders]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wiskunde Opgaven}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-8-0-0003'&gt; nl-1-8-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Wiskunde Opgaven]]{{25%|16 maart 2023}}
|[[Gebruiker:  T.vanschaik |T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wiskunde voor MBO techniek 1}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-8-0-0004'&gt; nl-1-8-0-00004&lt;/div&gt;
| [[Wiskunde voor MBO techniek 1]]{{25%|16 april 2023}}
|[[Gebruiker:  T.vanschaik |T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Lineaire_algebra}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-181-00001'&gt; nl-1-8-1-00001&lt;/div&gt;
| [[Lineaire algebra]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Nijdam |Nijdam]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Matrixrekening}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-181-00002'&gt; nl-1-8-1-00002&lt;/div&gt;
| [[Matrixrekening]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Jjitss|Jjitss]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Abstracte_algebra}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-181-00003'&gt; nl-1-8-1-00003&lt;/div&gt;
| [[Abstracte algebra]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Sanderd17 | Sanderd17]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Analyse}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-182-00001'&gt; nl-1-8-2-00001&lt;/div&gt;
| [[Analyse]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:RedRose|RedRose]], [[Gebruiker:Nijdam|Nijdam]], [[Gebruiker:Robert Zboray|Robert Zboray]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Vectormeetkunde}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-183-00001'&gt; nl-1-8-3-00001&lt;/div&gt;
| [[Vectormeetkunde]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Jjitss|Jjitss]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Rekenen}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-184-00001'&gt; nl-1-8-4-00001&lt;/div&gt;
| [[Rekenen]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Nijdam |Nijdam]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Discrete_Kansrekening}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-186-00001'&gt; nl-1-8-6-00001&lt;/div&gt;
| [[Discrete Kansrekening]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Nijdam|W. Nijdam]] - W. Albers
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Omrekenen_van_eenheden}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-19-000-00001'&gt; nl-1-9-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Omrekenen van eenheden]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Londenp|Londenp]] [[Gebruiker:Nijdam|Nijdam]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Myalgische_encefalomyelitis}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-21-211-00001'&gt;&lt;s&gt;nl-2-1-1-00001&lt;/s&gt;&lt;/div&gt;
| &lt;s&gt;[[Myalgische encefalomyelitis]]&lt;/s&gt;&lt;!--{{50%|Datum=volgens infobox}}--&gt;
|[[Gebruiker: Guido den Broeder| Guido den Broeder]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Farmacologie}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-21-211-00002'&gt; nl-2-1-1-00002&lt;/div&gt;
| [[Farmacologie]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Melkwinning}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-23-000-00001'&gt; nl-2-3-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Melkwinning]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Jjost | Jjost]],[[Gebruiker: Cor Duim | Cor Duim]] + ip-gebruikers
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sterkteleer}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-24-242-00001'&gt; nl-2-4-2-00001&lt;/div&gt;
| [[Sterkteleer]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Byl]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Mechanica_van_materialen}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-24-244-00001'&gt; nl-2-4-4-00001&lt;/div&gt;
| [[Mechanica van materialen]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: MADe|MADe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Transmissielijnen}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-24-244-00002'&gt; nl-2-4-4-00002&lt;/div&gt;
| [[Transmissielijnen]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Nijdam|Nijdam]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Papier}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-24-244-00003'&gt; nl-2-4-4-00003&lt;/div&gt;
| [[Papier]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Pjetter|Pjetter]], [[Gebruiker:Nijdam|Nijdam]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kantoorsoftware}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-25-000-00001'&gt; nl-2-5-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Kantoorsoftware]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kookboek}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-26-000-00001'&gt; nl-2-6-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Kookboek]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|Vele gebruikers
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Huishouden}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-26-000-00002'&gt; nl-2-6-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Huishouden]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Leer_jezelf_ecologisch_tuinieren}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-27-000-00001'&gt; nl-2-7-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Leer jezelf ecologisch tuinieren]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Vangelis|John Vangelis]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Verteltechnieken}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-27-000-00002'&gt; nl-2-7-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Verteltechnieken]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Roelvermeulen|Roelvermeulen]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Chillipepers.nl}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-27-000-00003'&gt; nl-2-7-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Chillipepers.nl]]
|Tweebloesem, Miek, Zengrow
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Handige_Harry}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-27-000-00004'&gt; nl-2-7-0-00004&lt;/div&gt;
| [[Handige Harry]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex|Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Huisdierengids_rat}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-28-000-00001'&gt; nl-2-8-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Huisdierengids rat]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Huisdierengids_-_Terrarium}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-28-000-00003'&gt; nl-2-8-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Huisdierengids - Terrarium]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex|Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Ubuntu:_Linux_voor_mensen}}
|&lt;div id='WSBN NL-3-34-345-00004'&gt; NL-3-4-5-00004&lt;/div&gt;
| [[Ubuntu: Linux voor mensen]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Svkeulen|Svkeulen]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Veilig_op_het_internet}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-32-000-00002'&gt; nl-3-2-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Veilig op het internet]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: MADe | MADe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basisboek_internet}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-32-000-00003'&gt; nl-3-2-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Basisboek internet]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Overklokken}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-33-000-00001'&gt; nl-3-3-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Overklokken]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: ACiDcHaOZ | ACiDcHaOZ]]
|- 
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Netwerkbekabeling}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-33-000-00002'&gt; &lt;del&gt;nl-3-3-0-00002&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;
| &lt;del&gt;[[Netwerkbekabeling]]{{100%|Datum=volgens infobox}}&lt;/del&gt;
|[[Gebruiker:Mattias.Campe|Mattias Campe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Computernetwerken voor gevorderden}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-33-000-00003'&gt; nl-3-3-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Computernetwerken voor gevorderden]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Mattias.Campe|Mattias Campe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Firefox}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00001'&gt; nl-3-4-1-00001&lt;/div&gt;
| [[Firefox]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:MADe|MADe]], [[Gebruiker:Jbib|Jbib]], [[Gebruiker:Fruggo|Fruggo]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Maple}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00002'&gt; nl-3-4-1-00002&lt;/div&gt;
| [[Maple]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: MADe | MADe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Aan_de_slag_met_BitTorrent}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00004'&gt; nl-3-4-1-00004&lt;/div&gt;
| [[Aan de slag met BitTorrent]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|Diverse gebruikers
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Pinnacle_Studio}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00006'&gt; nl-3-4-1-00006&lt;/div&gt;
| [[Pinnacle Studio]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:83.86.75.252 |83.86.75.252]], [[Gebruiker:MADe|MADe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Oracle}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00007'&gt; nl-3-4-1-00007&lt;/div&gt;
| [[Oracle]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Elvisleegwater | Elvisleegwater]], [[Gebruiker: Peresko| Peresko]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Microsoft_Word}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00008'&gt; nl-3-4-1-00008&lt;/div&gt;
| [[Microsoft Word]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Koos Jol | Koos Jol]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/OpenOffice.org}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00009'&gt; nl-3-4-1-00009&lt;/div&gt;
| [[OpenOffice.org]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Bernard van der Wees|Bernard van der Wees]] [[Gebruiker:Mattias.Campe| Mattias.Campe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Werken_met_MKVToolnix}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00010'&gt; nl-3-4-1-00010&lt;/div&gt;
| [[Werken met MKVToolnix]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Sephiroth|Sephiroth]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/LaTeX}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-342-00001'&gt; nl-3-4-2-00001&lt;/div&gt;
| [[LaTeX]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Nikolai1983 | Nikolai1983]],[[Gebruiker: Sanderd17 | Sanderd17]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Handboek_MediaWiki}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-342-00002'&gt; nl-3-4-2-00002&lt;/div&gt;
| [[Handboek MediaWiki]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Pjetter |Pjetter]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Inleiding_MediaWiki}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-342-00003'&gt; nl-3-4-2-00003&lt;/div&gt;
| [[Inleiding MediaWiki]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Effeietsanders |Effeietsanders]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/HTML}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-342-00004'&gt; nl-3-4-2-00004&lt;/div&gt;
| [[HTML]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Rolof1991|Rolof1991]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_TI-83+_Assembly}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00001'&gt; nl-3-4-3-00001&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in TI-83+ Assembly]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Willem1|Willem1]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_PL/1}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00002'&gt; nl-3-4-3-00002&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in PL/1]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:84.193.136.96|84.193.136.96]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_Go}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00003'&gt; nl-3-4-3-00003&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in Go]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Danielheres|Dani�l Heres]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_BASIC}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00004'&gt; nl-3-4-3-00004&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in BASIC]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Warddr|Warddr]], [[Gebruiker:Sephiroth|Sephiroth]], [[Gebruiker:ACiDcHaOZ|ACiDcHaOZ]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_TI-Basic}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00005'&gt; nl-3-4-3-00005&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in TI-Basic]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Thexa4|Thexa4]], [[Gebruiker:FOudman|FOudman]], [[Gebruiker:Dagan|Dagan]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_Java}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00006'&gt; nl-3-4-3-00006&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in Java]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:SeySayux|SeySayux]], [[Gebruiker:zedutchgandalf|zedutchgandalf]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_C}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00007'&gt; nl-3-4-3-00007&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in C]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Sephiroth|Sephiroth]], [[Gebruiker:Nielius|Nielius]], [[Gebruiker:ElieDeBrauwer|ElieDeBrauwer]], [[Gebruiker:Kleuske|Kleuske]], diverse anonieme bijdragen
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_Pascal}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00008'&gt; nl-3-4-3-00008&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in Pascal]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Wolvenraider | Wolvenraider]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_COBOL}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00009'&gt; nl-3-4-3-00009&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in COBOL]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Sephiroth|Sephiroth]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_REXX}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00010'&gt; nl-3-4-3-00010&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in REXX]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: 84.193.139.18 | 84.193.139.18]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/ActionScript_3.0}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00011'&gt; nl-3-4-3-00011&lt;/div&gt;
| [[ActionScript 3.0]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_ASP.NET}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-344-00001'&gt; nl-3-4-4-00001&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in ASP.NET]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Jbib|Jbib]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_ASP.net_2.0_N-Tier_Tutorial}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-344-00002'&gt; nl-3-4-4-00002&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in ASP.net 2.0 N-Tier Tutorial]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Ketelsb | Ketelsb]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_PHP}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-344-00003'&gt; nl-3-4-4-00003&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in PHP]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Gabadubo|Gabadubo]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_Python}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-344-00004'&gt; nl-3-4-4-00004&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in Python]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Jsoeterbroek | Jsoeterbroek]], [[Gebruiker:RoestVrijStaal|RoestVrijStaal]], [[Gebruiker: ElieDeBrauwer| ElieDeBrauwer]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Linux_voor_beginners}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-345-00001'&gt; nl-3-4-5-00001&lt;/div&gt;
| [[Linux voor beginners]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:sanderd17|sanderd17]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Linux_Systeembeheer}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-345-00002'&gt; nl-3-4-5-00002&lt;/div&gt;
| [[Linux Systeembeheer]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Bertvv | Bertvv]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Ontwerp_en_bouw_een_besturingssysteem}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-345-00003'&gt; nl-3-4-5-00003&lt;/div&gt;
| [[Ontwerp en bouw een besturingssysteem]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Virtlink|Virtlink]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren,_de_basis}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-349-00001'&gt; nl-3-4-9-00001&lt;/div&gt;
| [[Programmeren, de basis]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Mattias.Campe|Mattias.Campe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Gebruik_van_de_opdrachtprompt}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-349-00002'&gt; nl-3-4-9-00002&lt;/div&gt;
| [[Gebruik van de opdrachtprompt]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Willem1|Willem1]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Scalable_Vector_Graphics}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-349-00003'&gt; nl-3-4-9-00003&lt;/div&gt;
| [[Scalable Vector Graphics]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Pietn |Pietn]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Datacommunicatie_in_informatica}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-349-00004'&gt; nl-3-4-9-00004&lt;/div&gt;
| [[Datacommunicatie in informatica]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Ronny Creygelman| Ronny Creygelman]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basiskennis_informatica}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-349-00005'&gt; nl-3-4-9-00005&lt;/div&gt;
| [[Basiskennis informatica]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Ronny Creygelman| Ronny Creygelman]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Geo-visualisatie}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-349-00006'&gt; nl-3-4-9-00006&lt;/div&gt;
| [[Geo-visualisatie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Nijeholt|Nijeholt]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Open_standaarden}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-349-00007'&gt; nl-3-4-9-00007&lt;/div&gt;
| [[Open standaarden]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Mattias.Campe| Mattias.Campe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Handboek Wikimedia Commons}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-342-00005'&gt; nl-3-4-9-00008&lt;/div&gt;
| [[Handboek Wikimedia Commons]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]]
&lt;!--
(boek is verwijderd) 
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/C++_vanuit_de_funderingen_omhoog_(ANSI/ISO_C++)}}
|&lt;div id='WSBN 3-34-343-00011'&gt; 3-4-3-00011&lt;/div&gt;
| [[C++ vanuit de funderingen omhoog (ANSI/ISO C++)]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:FrankBav|Frank Baveghems]]
--&gt;
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basis_ICT/Basis_Elektrotechniek}}
| &lt;del&gt;nl-3-5-0-00001&lt;/del&gt;
| &lt;del&gt;[[Basis ICT/Basis Elektrotechniek]]&lt;/del&gt;
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Vruchtbrengend_woordenboek}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-41-000-00001'&gt; nl-4-1-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Vruchtbrengend woordenboek]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Gitaarfreak|Gitaarfreak]], [[Gebruiker:Mtcv|Mtcv]], [[Gebruiker:Koos Jol|Koos Jol]], [[Gebruiker:Londenp|Londenp]] en vele anderen
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Een_vreemde_taal_leren}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-41-000-00002'&gt; nl-4-1-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Een vreemde taal leren]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Wolvenraider|Wolvenraider]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Nieuwgrieks}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00001'&gt; nl-4-2-1-00001&lt;/div&gt;
| [[Nieuwgrieks]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Dirk math| Dirk math]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Italiaans}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00002'&gt; nl-4-2-1-00002&lt;/div&gt;
| [[Italiaans]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Dion|Dion]] - [[Gebruiker:Hansmuller|Hansmuller]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/West-Vlaams}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00003'&gt; nl-4-2-1-00003&lt;/div&gt;
| [[West-Vlaams]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|Vele West-Vlamingen
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Russisch}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00004'&gt; nl-4-2-1-00004&lt;/div&gt;
| [[Russisch]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Pools}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00005'&gt; nl-4-2-1-00005&lt;/div&gt;
| [[Pools]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Michiel1972| Michiel1972]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Fries}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00006'&gt; nl-4-2-1-00006&lt;/div&gt;
| [[Fries]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Vietnamees}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00007'&gt; nl-4-2-1-00007&lt;/div&gt;
| [[Vietnamees]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Val|Val]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kemzieks woordenboek}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00008'&gt; nl-4-2-1-00008&lt;/div&gt;
| [[Kemzieks woordenboek]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:GeenVraag|GeenVraag]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Oudgrieks}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-422-00001'&gt; nl-4-2-2-00001&lt;/div&gt;
| [[Oudgrieks]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Wikibelgiaan|Wikibelgiaan]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Latijn}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-422-00002'&gt; nl-4-2-2-00002&lt;/div&gt;
| [[Latijn]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Pkniest|Pkniest]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Oudgriekse_vormleer}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-422-00003'&gt; nl-4-2-2-00003&lt;/div&gt;
| [[Oudgriekse vormleer]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Wikibelgiaan|Wikibelgiaan]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Quenya}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-423-00001'&gt; nl-4-2-3-00001&lt;/div&gt;
| [[Quenya]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Dirk math | Dirk math]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Toki_Pona}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-423-00002'&gt; nl-4-2-3-00002&lt;/div&gt;
| [[Toki Pona]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JosN|JosN]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Tengwar}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-423-00003'&gt; nl-4-2-3-00003&lt;/div&gt;
| [[Tengwar]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Dirk math | Dirk math]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Geheimschrift}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-423-00004'&gt; nl-4-2-3-00004&lt;/div&gt;
| [[Geheimschrift]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Dagan|Dagan]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Esperanto}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-423-00005'&gt; nl-4-2-3-00005&lt;/div&gt;
| [[Esperanto]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Ghanssen|Ghanssen]], [[Gebruiker:195.35.129.175|195.35.129.175]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Amerikaanse_literatuur}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-44-441-00001'&gt; nl-4-4-1-00001&lt;/div&gt;
| [[Amerikaanse literatuur]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]], [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Shakespeares toneelstukken}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-44-441-00002'&gt; nl-4-4-1-00002&lt;/div&gt;
| [[Shakespeares toneelstukken]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Nederlandse_literatuur_in_de_middeleeuwen}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-44-442-00001'&gt; nl-4-4-2-00001&lt;/div&gt;
| [[Nederlandse literatuur in de middeleeuwen]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]], [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Nederlandse literatuurgeschiedenis}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-44-442-00003'&gt; nl-4-4-2-00002&lt;/div&gt;
| [[Nederlandse literatuurgeschiedenis]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]], [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Woordenboek_literatuur}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-44-442-00017'&gt; nl-4-4-2-00017&lt;/div&gt;
| [[Woordenboek literatuur]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]], [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Opfriscursus_literatuur}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-44-442-00018'&gt; nl-4-4-2-00018&lt;/div&gt;
| [[Opfriscursus literatuur]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]], [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Gothic_novel}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-44-442-00019'&gt; nl-4-4-2-00019&lt;/div&gt;
| [[Gothic novel]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Van Idee tot Publicatie}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-45-450-00001'&gt; nl-4-5-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Van Idee tot Publicatie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:H.vandijk|H.vandijk]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Schrijven}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-45-450-00002'&gt; nl-4-5-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Schrijven]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Koningen_aan_de_Nijl}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-52-525-00001'&gt; nl-5-2-5-00001&lt;/div&gt;
| [[Koningen aan de Nijl]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Evil berry |Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Ab_Urbe_Condita}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-53-534-00001'&gt; nl-5-3-4-00001&lt;/div&gt;
| [[Ab Urbe Condita]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Griekse_mythologie}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-53-534-00002'&gt; nl-5-3-4-00002&lt;/div&gt;
| [[Griekse mythologie]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Pjetter|Pjetter]] - [[Gebruiker:Vangelis|Vangelis]] - [[Gebruiker:Wolvenraider|Wolvenraider]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_het_Romeinse_rijk}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-53-534-00003'&gt; nl-5-3-4-00003&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van het Romeinse rijk]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Beetjedwars | Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_de_late_oudheid}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-53-534-00004'&gt; nl-5-3-4-00004&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van de late oudheid]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Beetjedwars | Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Alexander_de_Grote}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-53-535-00001'&gt; nl-5-3-5-00001&lt;/div&gt;
| [[Alexander de Grote]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Geschiedenis]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_de_vroege_Middeleeuwen}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-54-544-00001'&gt; nl-5-4-4-00001&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van de vroege middeleeuwen]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Beetjedwars | Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_Byzantium}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-54-544-00002'&gt; nl-5-4-4-00002&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van Byzantium]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Beetjedwars | Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_de_hoge_Middeleeuwen}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-54-544-00003'&gt; nl-5-4-4-00003&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van de hoge middeleeuwen]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:beetjedwars|beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_Toscane_(1300-1500)}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-54-544-00004'&gt; nl-5-4-4-00004&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van Toscane (1300-1500)]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:beetjedwars|beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_in_de_literatuur}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-54-544-00005'&gt; nl-5-4-4-00005&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis in de literatuur]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:beetjedwars|beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_de_late_Middeleeuwen}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-54-544-00006'&gt; nl-5-4-5-00006&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van de late middeleeuwen]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Beetjedwars | Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_in_de_literatuur_1500-1795}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-55-544-00004'&gt; nl-5-5-4-00004&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis in de literatuur 1500-1795]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:beetjedwars|beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Heksenvervolging_in_Europa_(1300-1720)}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-55-554-00001'&gt; nl-5-5-4-00001&lt;/div&gt;
| [[Heksenvervolging in Europa (1300-1720)]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Beetjedwars|Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Volk,_kerk_en_magie_1500-1700}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-55-554-00002'&gt; nl-5-5-4-00002&lt;/div&gt;
| [[Volk, kerk en magie 1500-1700]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Beetjedwars|Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_Europa_1500-1795}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-55-554-00003'&gt; nl-5-5-4-00003&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van Europa 1500-1795]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Beetjedwars|Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Nederlandse_geschiedenis}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-59-591-00001'&gt; nl-5-9-1-00001&lt;/div&gt;
| [[Nederlandse geschiedenis]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_Europa}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-59-594-00001'&gt; nl-5-9-4-00001&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van Europa]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Beetjedwars|Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Historische_atlas}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-59-599-00001'&gt; nl-5-9-9-00001&lt;/div&gt;
| [[Historische atlas]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Evil berry | Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kunstgeschiedenis}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-59-599-00002'&gt; nl-5-9-9-00002&lt;/div&gt;
| [[Kunstgeschiedenis]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Evil berry |Evil berry]], [[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Italiaanse_renaissance}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-59-599-00003'&gt; nl-5-9-9-00003&lt;/div&gt;
| [[Italiaanse renaissance]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Netwerken}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-61-000-00002'&gt; nl-6-1-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Netwerken]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Effeietsanders|Effeietsanders]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Welzijnenveiligheid}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-61-000-00003'&gt; nl-6-1-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Welzijnenveiligheid]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:  Benedict Wydooghe| Benedict Wydooghe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Economie}}
| &lt;div id='WSBN nl-6-62-000-00001'&gt; nl-6-2-0-00001&lt;/div&gt; 
| [[Economie]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]], [[Gebruiker:RobertDeLaCroix|RobertDeLaCroix]], [[Gebruiker:Germanator|Germanator]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kostprijsberekening_en_interne_informatievoorziening}}
| &lt;div id='WSBN nl-6-62-000-00002'&gt; nl-6-2-0-00002&lt;/div&gt; 
| [[Kostprijsberekening en interne informatievoorziening]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Pjetter|Pjetter]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kennismanagement}}
| &lt;div id='WSBN nl-6-62-000-00003'&gt; nl-6-2-0-00003&lt;/div&gt; 
| [[Kennismanagement]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Trotski_voor_beginners}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-64-000-00001'&gt; nl-6-4-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Trotski voor beginners]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Vitruvius|Vitruvius]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Save_Our_Future_Today,_a_SOFT_revolution}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-66-000-00001'&gt; nl-6-6-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Save Our Future Today, a SOFT revolution]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Vangelis|Vangelis]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Alternatieve_energie}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-66-000-00002'&gt; nl-6-6-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Alternatieve energie]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Londenp|Londenp]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Onderwijstechnoloog}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-67-000-00001'&gt; nl-6-7-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Onderwijstechnoloog]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Nathalieparys|Nathalieparys]], [[Gebruiker:Sien.herbots|Sien.herbots]], [[Gebruiker:Maya.dammans|Maya.dammans]], [[Gebruiker:Ann|Ann]], [[Gebruiker:Frederik.Questier|Frederik.Questier]], [[Gebruiker:Fvmulder|Fvmulder]], [[Gebruiker:Maarten delaere1|Maarten delaere1]], [[Gebruiker:Jojacobs|Jojacobs]], [[Gebruiker:Ward|Ward]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Moodle}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-67-000-00002'&gt; nl-6-7-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Moodle]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Toetsenbank}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-67-000-00003'&gt; nl-6-7-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Toetsenbank]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Ischa1 |Ischa1]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Informatievoorziening}}
| &lt;div id='WSBN nl-6-9-001-00001'&gt; nl-6-9-1-00001&lt;/div&gt; 
| [[Informatievoorziening]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Portaal:Esoterie}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-71-000-00001'&gt; nl-7-1-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Portaal:Esoterie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Magie}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-71-000-00002'&gt; nl-7-1-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Magie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Heksenwoordenboek}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-71-000-00003'&gt; nl-7-1-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Heksenwoordenboek]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Encyacht|Encyacht]], [[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Westerse_astrologie}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-71-000-00004'&gt; nl-7-1-0-00004&lt;/div&gt;
| [[Westerse astrologie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Hermetische_kabbala}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-71-000-00005'&gt; nl-7-1-0-00005&lt;/div&gt;
| [[Hermetische kabbala]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Alchemie}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-71-000-00006'&gt; nl-7-1-0-00006&lt;/div&gt;
| [[Alchemie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Hekserij}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-71-000-00007'&gt; nl-7-1-0-00007&lt;/div&gt;
| [[Hekserij]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Plato}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-73-000-00001'&gt; nl-7-3-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Plato]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Heraclitus_over_de_natuur}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-73-000-00002'&gt; nl-7-3-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Heraclitus over de natuur]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Dmfcasimiri |Dmfcasimiri]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Anaximander_over_de_natuur}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-73-000-00003'&gt; nl-7-3-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Anaximander over de natuur]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Dmfcasimiri|Dmfcasimiri]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Filosofisch_woordenboek}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-73-000-00005'&gt; nl-7-3-0-00005&lt;/div&gt;
| [[Filosofisch woordenboek]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]], [[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Geschiedenis_van_de_filosofie}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-73-000-00006'&gt; nl-7-3-0-00006&lt;/div&gt;
| [[Geschiedenis van de filosofie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
| [[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Schilderen}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-82-000-00001'&gt; nl-8-2-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Schilderen]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Ellywa|Ellywa]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Bronsgieten_voor_beeldhouwers}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-83-000-00001'&gt; nl-8-3-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Bronsgieten voor beeldhouwers]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Casper Bosveld |Casper Bosveld]], [[Gebruiker:Vangelis|John Vangelis]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Portaal:Jazz}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-84-000-00001'&gt; nl-8-4-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Portaal:Jazz]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Belgische_jazz}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-84-000-00002'&gt; nl-8-4-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Belgische jazz]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Nederlandse_jazz}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-84-000-00003'&gt; nl-8-4-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Nederlandse jazz]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Beroemde_jazzmuzikanten}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-84-000-00004'&gt; nl-8-4-0-00004&lt;/div&gt;
| [[Beroemde jazzmuzikanten]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Jazz_standards}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-84-000-00005'&gt; nl-8-4-0-00005&lt;/div&gt;
| [[Jazz standards]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Bigband}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-84-000-00006'&gt; nl-8-4-0-00006&lt;/div&gt;
| [[Bigband]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Klarinet}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-84-000-00007'&gt; nl-8-4-0-00007&lt;/div&gt;
| [[Klarinet]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Ellywa|Ellywa]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Platbodemzeilen_op_een_Volendammer_Kwak}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-85-000-00001'&gt; nl-8-5-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Platbodemzeilen op een Volendammer Kwak]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Vd172hb|Vd172hb]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Schaken}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-85-851-00001'&gt; nl-8-5-1-00001&lt;/div&gt;
| [[Schaken]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Ischa1|Ischa1]] [[Gebruiker: Catienpetji| Catienpetji]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Hoe_een_Rubiks_kubus_op_te_lossen}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-85-851-00002'&gt; nl-8-5-1-00002&lt;/div&gt;
| [[Hoe een Rubiks kubus op te lossen]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Karoma|Karoma]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Puzzeltocht}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-85-852-00001'&gt; nl-8-5-2-00001&lt;/div&gt;
| [[Puzzeltocht]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:86.95.64.35|86.95.64.35 ]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Go_leer_je_zo}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-86-000-00001'&gt; nl-8-6-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Go leer je zo]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Ghanssen|Ger Hanssen]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kaartspel}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-86-000-00002'&gt; nl-8-6-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Kaartspel]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Pjetter|Pjetter]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Trucs_met_de_diabolo}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-86-000-00003'&gt; nl-8-6-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Trucs met de diabolo]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:193.43.89.89|193.43.89.89]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Vakantiereizen}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-87-000-00001'&gt; nl-8-7-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Vakantiereizen]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:GeeKaa|GeeKaa]] - [[Gebruiker:Vangelis|JohnVangelis]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/De_Kleine_Trekkersgids}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-87-000-00002'&gt; nl-8-7-0-00002&lt;/div&gt;
| [[De Kleine Trekkersgids]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Rolklaver|Rolklaver]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Van_Idee_tot_Publicatie}}
|&lt;div id='WSBN nl-9-00-000-00002'&gt; nl-9-0-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Van Idee tot Publicatie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:H.vandijk|H.vandijk]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/In_mensentaal}}
|&lt;div id='WSBN nl-9-00-000-00003'&gt; nl-9-0-0-00003&lt;/div&gt;
| [[In mensentaal]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Handleiding_moderatoren}}
|&lt;div id='WSBN nl-9-00-000-00004'&gt; nl-9-0-0-00004&lt;/div&gt;
| [[Handleiding moderatoren]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Pjetter|Pjetter]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Aquaristiek}}
| Onbekend
| [[Aquaristiek]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Inge Habex|Inge Habex]], [[Gebruiker:Regular thijs|Regular thijs]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Archeologie}}
| Onbekend
| [[Archeologie]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Veluwse Klokbeker|Veluwse Klokbeker]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Atlas_van_Europa}}
| Onbekend
| [[Atlas van Europa]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:stefn|Stefn]]&lt;span style=&quot;font-size: small;&quot;&gt; ([[Overleg gebruiker:Stefn|Vraagje over dit boek?]])&lt;/span&gt;, [[Gebruiker:82.171.186.239|82.171.186.239]], [[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basisstructuur_van_de_kosmos}}
| Onbekend
| [[Basisstructuur van de kosmos]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Biochemie}}
| Onbekend
| [[Biochemie]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Biohazard|Biohazard]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Cascading_Style_Sheets}}
| Onbekend
| [[Cascading Style Sheets]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Catalaans}}
| Onbekend
| [[Catalaans]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:86.90.219.84|86.90.219.84]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Cursusboek_Marifonie}}
| Onbekend
| [[Cursusboek Marifonie]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Enschedem|Enschedem]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Dammen}}
| Onbekend
| [[Dammen]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Basvb|Basvb]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Dierengids_rat}}
| Onbekend
| [[Dierengids rat]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Duits}}
| Onbekend
| [[Duits]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Bdcooman|Bdcooman]], [[Gebruiker:RobertDeLaCroix |RobertDeLaCroix ]], [[Gebruiker:Ischa1|Ischa1]], [[Gebruiker:Algont|Algont]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/EHBO}}
| Onbekend
| [[EHBO]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Octostein |Octostein]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Elektriciteit}}
| Onbekend
| [[Elektriciteit]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Nijdam|Nijdam]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Elektronica}}
| Onbekend
| [[Elektronica]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Eli Verbuyst |Eli Verbuyst]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Engels}}
| Onbekend
| [[Engels]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Bdcooman|Bdcooman]] + IP-gebruikers
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Engelse_literatuur}}
| Onbekend
| [[Engelse literatuur]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Evolutie}}
| Onbekend
| [[Evolutie]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Jos Punie | Jos Punie]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Fourieranalyse}}
| Onbekend
| [[Fourieranalyse]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Nijdam |Nijdam]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Frans}}
| Onbekend
| [[Frans]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Mtcv|Mtcv]], [[Gebruiker:Guaka|Guaka]], [[Gebruiker:Cars en travel|Cars en travel]], [[Gebruiker:Algont|Algont]], [[Gebruiker:Pjetter|Pjetter]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Gender_en_diversiteit}}
| Onbekend
| [[Gender en diversiteit]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Arwen|Arwen]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Geneeskunde}}
| Onbekend
| [[Geneeskunde]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Gitaar}}
| Onbekend
| [[Gitaar]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Evil berry | Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Gotisch}}
| Onbekend
| [[Gotisch]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:BrahnTelpefin|BrahnTelpefin]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Gronings}}
| Onbekend
| [[Gronings]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Handboek_practica_onderwijs}}
| Onbekend
| [[Handboek practica onderwijs]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Hengelsport}}
| Onbekend
| [[Hengelsport]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Jerre | Jerre]], [[Gebruiker: RensKoek| RensKoek]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Huisdierengids_hamster}}
| Onbekend
| [[Huisdierengids hamster]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Huisdierengids_hond}}
| Onbekend
| [[Huisdierengids hond]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Inleiding_Oude_en_Nieuwe_Testament}}
| Onbekend
| [[Inleiding Oude en Nieuwe Testament]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Oversluizen|Oversluizen]], [[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Etiquette voor het internationaal zakendoen}}
| Onbekend
| [[Etiquette voor het internationaal zakendoen]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Londenp|Londenp]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Latijn_(scholierenversie)}}
| Onbekend
| [[Latijn (scholierenversie)]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Crystalaero|Crystalaero]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Litouws}}
| Onbekend
| [[Litouws]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Dion|Dion]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Magische_wetenschap}}
| Onbekend
| [[Magische wetenschap]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: 193.190.11.97 |193.190.11.97]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Meten_en_onzekerheid}}
| Onbekend
| [[Meten en onzekerheid]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:KKoolstra|K. Koolstra]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Microsoft_Access}}
| &lt;del&gt;Onbekend&lt;/del&gt;
| &lt;del&gt;[[Microsoft Access]]{{25%|Datum=volgens infobox}}&lt;/del&gt;
|[[Gebruiker: AccessgoeroeInOpleiding | AccessgoeroeInOpleiding]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Microsoft_Excel}}
| Onbekend
| [[Microsoft Excel]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Sephiroth| Sephiroth]], [[Gebruiker:Dagan|Dagan]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Modelspoorwegbouw}}
| Onbekend
| [[Modelspoorwegbouw]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Nederlands}}
| Onbekend
| [[Nederlands]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Inge Habex|Inge Habex]], [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Noors}}
| Onbekend
| [[Noors]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Yorian|Yorian]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/OpenERP}}
| Onbekend
| [[OpenERP]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Avdsar|Avdsar]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/OpenStreetMap}}
| Onbekend
| [[OpenStreetMap]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Milovanderlinde|Milovanderlinde]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Organische_chemie}}
| Onbekend
| [[Organische chemie]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:T.vanschaik|T.vanschaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Over_beroemde_personen}}
| Onbekend
| [[Over beroemde personen]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Evil berry |Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Papiamento}}
| Onbekend
| [[Papiamento]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Periodiek_systeem}}
| Onbekend
| [[Periodiek systeem]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Effeietsanders|Effeietsanders]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Personenzorg_I}}
| Onbekend
| [[Personenzorg I]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Perzisch}}
| Onbekend
| [[Perzisch]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Mtcv |Mtcv]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Portugees}}
| Onbekend
| [[Portugees]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_C++}}
| Onbekend
| [[Programmeren in C++]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:ElieDeBrauwer|ElieDeBrauwer]], [[Gebruiker:Brecht|Brecht]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_C_Sharp}}
| Onbekend
| [[Programmeren in C Sharp]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:194.78.192.181|194.78.192.181]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_JavaScript}}
| Onbekend
| [[Programmeren in JavaScript]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_Ruby}}
| Onbekend
| [[Programmeren in Ruby]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Basaah|Basaah]], [[Gebruiker:Medelezer|Medelezer]], [[Gebruiker:MADe|MADe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_VB &amp; VBA}}
| Onbekend
| [[Programmeren in VB &amp; VBA]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_x86_assembler}}
| Onbekend
| [[Programmeren in x86 assembler]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Sephiroth|Sephiroth]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Roemeens}}
| Onbekend
| [[Roemeens]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Al|Al]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Saterfries}}
| Onbekend
| [[Saterfries]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Spaans}}
| Onbekend
| [[Spaans]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Dion|Dion]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Systeembeheer}}
| &lt;del&gt;Onbekend&lt;/del&gt;
| &lt;del&gt;[[Systeembeheer]]{{25%|Datum=volgens infobox}}&lt;/del&gt;
|[[Gebruiker:M.v.d.Beedijk|M.v.d.Beedijk]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Tarot}}
| Onbekend
| [[Tarot]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Tekstverwerkng}}
| Onbekend
| [[Tekstverwerking]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Mattias.Campe| Mattias.Campe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Tips_en_trucs}}
| &lt;del&gt;Onbekend&lt;/del&gt;
| &lt;del&gt;[[Tips en trucs]]{{0%|Datum=volgens infobox}}&lt;/del&gt;
|[[Gebruiker: Pjetter |Pjetter]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Turks}}
| Onbekend
| [[Turks]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Verpleegkundige_technieken}}
| &lt;del&gt;Onbekend&lt;/del&gt;
| &lt;del&gt;[[Verpleegkundige technieken]]{{25%|Datum=volgens infobox}}&lt;/del&gt;
|[[Gebruiker:Inge Habex|Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Welsh}}
| Onbekend
| [[Welsh]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]], [[Gebruiker:Hansmuller|Hansmuller]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Windows_Vista}}
| Onbekend
| [[Windows Vista]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Gwiki|Gwiki]], [[Gebruiker:Michiel1972|Michiel1972]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Windows_XP}}
| Onbekend
| [[Windows XP]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Catienpetji|Catienpetji]], [[Gebruiker:RoestVrijStaal|RoestVrijStaal]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Zeeuws}}
| Onbekend
| [[Zeeuws]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Steinbach|Steinbach]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Zweeds}}
| Onbekend
| [[Zweeds]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Michiel1972|Michiel1972]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basis_ICT/Geschiedenis_van_de_datacommunicatie/Met_elektriciteit}}
| &lt;del&gt;Onbekend&lt;/del&gt;
| &lt;del&gt;[[Basis ICT/Geschiedenis van de datacommunicatie/Met elektriciteit]]&lt;/del&gt;
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Infrastructuurplanning}}
| Onbekend
| [[Infrastructuurplanning]]
|
|-style=&quot;border-top: 3px solid red;&quot;
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wikibooks:Wachtruimte/Arabisch}}
| Onbekend
| [[Wikibooks:Wachtruimte/Arabisch]]
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wikibooks:Wachtruimte/Hebreeuws}}
| Onbekend
| [[Wikibooks:Wachtruimte/Hebreeuws]]
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wikibooks:Wachtruimte/Kroatisch}}
| Onbekend
| [[Wikibooks:Wachtruimte/Kroatisch]]
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wikibooks:Wachtruimte/Limburgs}}
| Onbekend
| [[Wikibooks:Wachtruimte/Limburgs]]
|
|}

[[Categorie:Wikibooks]]</text>
      <sha1>f0beohax9lcffhhwdc7idf6m4ts9ex6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>429661</id>
      <parentid>429653</parentid>
      <timestamp>2026-09-13T06:16:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Sxrivniskookn</comment>
      <origin>429661</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52092" sha1="brx76ki1zjnyuofwxhpursxgk61uuy2" xml:space="preserve">{{Post-it/WSBN}}
Het '''Wiki Standaard Boeknummer''' (WSBN) is een uniek nummer dat gegeven wordt aan een vrij boek op Wikibooks. Op de pagina [[Wikibooks:Wiki Standaard Boeknummer]] wordt de samenstelling van dit nummer toegelicht en staat een overzicht van de bestaande categorieën.

Voeg een boek toe (op de juiste plaats, op volgorde van WSBN) dmv. de volgende code:

&lt;pre&gt;
 |-
 |{{/sub|Wikibooks:Infobox/&lt;titel&gt;}}
 | &lt;wsbn&gt;                                               
 | [[&lt;titel&gt;]]{{25%}}
 | [[Gebruiker:&lt;naam&gt;|&lt;naam&gt;]]
&lt;/pre&gt;

Vervang &lt;titel&gt; door de titel van het boek, &lt;wsbn&gt; door het juiste nummer (in de vorm &quot;nl-1-2-3-00004&quot;), en &lt;naam&gt; door uw gebruikersnaam. Met een van deze codes:
&lt;pre&gt;
{{0%}}, {{25%}}, {{50%}}, {{75%}} of {{100%}}
&lt;/pre&gt;
kunt u aangeven in hoeverre het boek ''compleet'' is.
{{Clear both}}


{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! '''i''' || WSBN || Titel || Auteur(s)
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Tabellenboek Exact}}
| {{Nowrap|nl-1-0-0-00001}}
| [[Tabellenboek Exact]]{{25%}}
| [[Gebruiker:T.vanschaik|T. van Schaik (editor)]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kosmografie}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-11-000-00001'&gt; nl-1-1-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Kosmografie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
| [[Gebruiker:Jos Punie|Jos Punie]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Astronomisch_woordenboek}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-11-000-00002'&gt; nl-1-1-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Astronomisch woordenboek]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]], [[Gebruiker:Maasje|Maasje]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Mineralen_verzamelen}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-12-000-00001'&gt; nl-1-2-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Mineralen verzamelen]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Dion|Dion]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Celbiologie}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-13-000-00001'&gt; nl-1-3-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Celbiologie]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Biohazard|Biohazard]], [[Gebruiker:Rasbak|Rasbak]], [[Gebruiker:Roeleboel|Roeleboel]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Klassieke_Mechanica}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-14-000-00001'&gt; nl-1-4-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Klassieke Mechanica]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Huibc|Huibc]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Fysica}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-14-000-00002'&gt; nl-1-4-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Fysica]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Tobe Baeyens | Tobe Baeyens]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Vloeistofmechanica}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-14-000-00003'&gt; nl-1-4-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Vloeistofmechanica]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Eli Verbuyst |Eli Verbuyst]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Natuurkunde Opgaven}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-14-000-00004'&gt; nl-1-4-0-00004&lt;/div&gt;
| [[Natuurkunde Opgaven]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: t.vanschaik |T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Chemie_Centraal}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-15-000-00001'&gt; nl-1-5-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Chemie Centraal]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:MADe|MADe]], [[Gebruiker:Effeietsanders|Effeietsanders]], [[Gebruiker:Londenp|Londenp]], [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]], [[Gebruiker:Octostein|Octostein]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Chemisch_rekenen}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-15-000-00002'&gt; nl-1-5-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Chemisch rekenen]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Londenp|Londenp]], [[Gebruiker:johanw|Johanw]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Analytische_chemie}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-15-000-00003'&gt; nl-1-5-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Analytische chemie]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Londenp|Londenp]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Anorganische_chemie}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00004'&gt; nl-1-5-0-00004&lt;/div&gt;
| [[Anorganische chemie]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Effeietsanders|Effeietsanders]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basiskennis chemie}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00005'&gt; nl-1-5-0-00005&lt;/div&gt;
| [[Basiskennis chemie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basiskennis chemie 2}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00006'&gt; nl-1-5-0-00006&lt;/div&gt;
| [[Basiskennis chemie 2]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basiskennis chemie 3}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00007'&gt; nl-1-5-0-00007&lt;/div&gt;
| [[Basiskennis chemie 3]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basiskennis chemie 4}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00008'&gt; nl-1-5-0-00008&lt;/div&gt;
| [[Basiskennis chemie 4]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basiskennis chemie 5}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00009'&gt; nl-1-5-0-00009&lt;/div&gt;
| [[Basiskennis chemie 5]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basiskennis chemie 6}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00010'&gt; nl-1-5-0-00010&lt;/div&gt;
| [[Basiskennis chemie 6]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wikijunior:De_elementen}}
| &lt;div id='WSBN nl-1-15-0-00011'&gt; nl-1-5-0-00011&lt;/div&gt;
| [[Wikijunior:De elementen]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
| [[Gebruiker:Kthoelen|Kthoelen]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Scheikunde Opgaven}}
| &lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00012'&gt; nl-1-5-0-00012&lt;/div&gt;
| [[Scheikunde Opgaven]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
| [[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Elektrochemie voor MBO}}
| &lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00013'&gt; nl-1-5-0-00013&lt;/div&gt;
| [[Elektrochemie voor MBO]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
| [[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wiskunde}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-8-0-00001'&gt; nl-1-8-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Wiskunde]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Germanator | Germanator ]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basisvaardigheden wiskunde}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-180-00002'&gt;&lt;del&gt; nl-1-8-0-00002&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;
|&lt;del&gt; [[Basisvaardigheden wiskunde]]{{75%|Datum=volgens infobox}}&lt;/del&gt;
|[[Gebruiker:  Effeietsanders |Effeietsanders]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wiskunde Opgaven}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-8-0-0003'&gt; nl-1-8-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Wiskunde Opgaven]]{{25%|16 maart 2023}}
|[[Gebruiker:  T.vanschaik |T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wiskunde voor MBO techniek 1}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-8-0-0004'&gt; nl-1-8-0-00004&lt;/div&gt;
| [[Wiskunde voor MBO techniek 1]]{{25%|16 april 2023}}
|[[Gebruiker:  T.vanschaik |T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Lineaire_algebra}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-181-00001'&gt; nl-1-8-1-00001&lt;/div&gt;
| [[Lineaire algebra]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Nijdam |Nijdam]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Matrixrekening}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-181-00002'&gt; nl-1-8-1-00002&lt;/div&gt;
| [[Matrixrekening]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Jjitss|Jjitss]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Abstracte_algebra}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-181-00003'&gt; nl-1-8-1-00003&lt;/div&gt;
| [[Abstracte algebra]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Sanderd17 | Sanderd17]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Analyse}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-182-00001'&gt; nl-1-8-2-00001&lt;/div&gt;
| [[Analyse]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:RedRose|RedRose]], [[Gebruiker:Nijdam|Nijdam]], [[Gebruiker:Robert Zboray|Robert Zboray]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Vectormeetkunde}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-183-00001'&gt; nl-1-8-3-00001&lt;/div&gt;
| [[Vectormeetkunde]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Jjitss|Jjitss]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Rekenen}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-184-00001'&gt; nl-1-8-4-00001&lt;/div&gt;
| [[Rekenen]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Nijdam |Nijdam]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Discrete_Kansrekening}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-186-00001'&gt; nl-1-8-6-00001&lt;/div&gt;
| [[Discrete Kansrekening]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Nijdam|W. Nijdam]] - W. Albers
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Omrekenen_van_eenheden}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-19-000-00001'&gt; nl-1-9-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Omrekenen van eenheden]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Londenp|Londenp]] [[Gebruiker:Nijdam|Nijdam]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Myalgische_encefalomyelitis}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-21-211-00001'&gt;&lt;s&gt;nl-2-1-1-00001&lt;/s&gt;&lt;/div&gt;
| &lt;s&gt;[[Myalgische encefalomyelitis]]&lt;/s&gt;&lt;!--{{50%|Datum=volgens infobox}}--&gt;
|[[Gebruiker: Guido den Broeder| Guido den Broeder]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Farmacologie}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-21-211-00002'&gt; nl-2-1-1-00002&lt;/div&gt;
| [[Farmacologie]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Melkwinning}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-23-000-00001'&gt; nl-2-3-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Melkwinning]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Jjost | Jjost]],[[Gebruiker: Cor Duim | Cor Duim]] + ip-gebruikers
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sterkteleer}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-24-242-00001'&gt; nl-2-4-2-00001&lt;/div&gt;
| [[Sterkteleer]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Byl]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Mechanica_van_materialen}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-24-244-00001'&gt; nl-2-4-4-00001&lt;/div&gt;
| [[Mechanica van materialen]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: MADe|MADe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Transmissielijnen}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-24-244-00002'&gt; nl-2-4-4-00002&lt;/div&gt;
| [[Transmissielijnen]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Nijdam|Nijdam]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Papier}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-24-244-00003'&gt; nl-2-4-4-00003&lt;/div&gt;
| [[Papier]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Pjetter|Pjetter]], [[Gebruiker:Nijdam|Nijdam]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kantoorsoftware}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-25-000-00001'&gt; nl-2-5-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Kantoorsoftware]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kookboek}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-26-000-00001'&gt; nl-2-6-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Kookboek]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|Vele gebruikers
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Huishouden}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-26-000-00002'&gt; nl-2-6-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Huishouden]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Leer_jezelf_ecologisch_tuinieren}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-27-000-00001'&gt; nl-2-7-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Leer jezelf ecologisch tuinieren]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Vangelis|John Vangelis]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Verteltechnieken}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-27-000-00002'&gt; nl-2-7-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Verteltechnieken]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Roelvermeulen|Roelvermeulen]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Chillipepers.nl}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-27-000-00003'&gt; nl-2-7-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Chillipepers.nl]]
|Tweebloesem, Miek, Zengrow
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Handige_Harry}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-27-000-00004'&gt; nl-2-7-0-00004&lt;/div&gt;
| [[Handige Harry]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex|Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Huisdierengids_rat}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-28-000-00001'&gt; nl-2-8-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Huisdierengids rat]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Huisdierengids_-_Terrarium}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-28-000-00003'&gt; nl-2-8-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Huisdierengids - Terrarium]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex|Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Ubuntu:_Linux_voor_mensen}}
|&lt;div id='WSBN NL-3-34-345-00004'&gt; NL-3-4-5-00004&lt;/div&gt;
| [[Ubuntu: Linux voor mensen]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Svkeulen|Svkeulen]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Veilig_op_het_internet}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-32-000-00002'&gt; nl-3-2-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Veilig op het internet]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: MADe | MADe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basisboek_internet}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-32-000-00003'&gt; nl-3-2-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Basisboek internet]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Overklokken}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-33-000-00001'&gt; nl-3-3-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Overklokken]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: ACiDcHaOZ | ACiDcHaOZ]]
|- 
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Netwerkbekabeling}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-33-000-00002'&gt; &lt;del&gt;nl-3-3-0-00002&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;
| &lt;del&gt;[[Netwerkbekabeling]]{{100%|Datum=volgens infobox}}&lt;/del&gt;
|[[Gebruiker:Mattias.Campe|Mattias Campe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Computernetwerken voor gevorderden}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-33-000-00003'&gt; nl-3-3-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Computernetwerken voor gevorderden]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Mattias.Campe|Mattias Campe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Firefox}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00001'&gt; nl-3-4-1-00001&lt;/div&gt;
| [[Firefox]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:MADe|MADe]], [[Gebruiker:Jbib|Jbib]], [[Gebruiker:Fruggo|Fruggo]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Maple}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00002'&gt; nl-3-4-1-00002&lt;/div&gt;
| [[Maple]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: MADe | MADe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Aan_de_slag_met_BitTorrent}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00004'&gt; nl-3-4-1-00004&lt;/div&gt;
| [[Aan de slag met BitTorrent]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|Diverse gebruikers
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Pinnacle_Studio}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00006'&gt; nl-3-4-1-00006&lt;/div&gt;
| [[Pinnacle Studio]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:83.86.75.252 |83.86.75.252]], [[Gebruiker:MADe|MADe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Oracle}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00007'&gt; nl-3-4-1-00007&lt;/div&gt;
| [[Oracle]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Elvisleegwater | Elvisleegwater]], [[Gebruiker: Peresko| Peresko]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Microsoft_Word}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00008'&gt; nl-3-4-1-00008&lt;/div&gt;
| [[Microsoft Word]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Koos Jol | Koos Jol]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/OpenOffice.org}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00009'&gt; nl-3-4-1-00009&lt;/div&gt;
| [[OpenOffice.org]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Bernard van der Wees|Bernard van der Wees]] [[Gebruiker:Mattias.Campe| Mattias.Campe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Werken_met_MKVToolnix}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00010'&gt; nl-3-4-1-00010&lt;/div&gt;
| [[Werken met MKVToolnix]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Sephiroth|Sephiroth]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/LaTeX}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-342-00001'&gt; nl-3-4-2-00001&lt;/div&gt;
| [[LaTeX]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Nikolai1983 | Nikolai1983]],[[Gebruiker: Sanderd17 | Sanderd17]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Handboek_MediaWiki}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-342-00002'&gt; nl-3-4-2-00002&lt;/div&gt;
| [[Handboek MediaWiki]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Pjetter |Pjetter]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Inleiding_MediaWiki}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-342-00003'&gt; nl-3-4-2-00003&lt;/div&gt;
| [[Inleiding MediaWiki]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Effeietsanders |Effeietsanders]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/HTML}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-342-00004'&gt; nl-3-4-2-00004&lt;/div&gt;
| [[HTML]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Rolof1991|Rolof1991]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_TI-83+_Assembly}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00001'&gt; nl-3-4-3-00001&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in TI-83+ Assembly]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Willem1|Willem1]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_PL/1}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00002'&gt; nl-3-4-3-00002&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in PL/1]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:84.193.136.96|84.193.136.96]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_Go}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00003'&gt; nl-3-4-3-00003&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in Go]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Danielheres|Dani�l Heres]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_BASIC}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00004'&gt; nl-3-4-3-00004&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in BASIC]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Warddr|Warddr]], [[Gebruiker:Sephiroth|Sephiroth]], [[Gebruiker:ACiDcHaOZ|ACiDcHaOZ]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_TI-Basic}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00005'&gt; nl-3-4-3-00005&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in TI-Basic]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Thexa4|Thexa4]], [[Gebruiker:FOudman|FOudman]], [[Gebruiker:Dagan|Dagan]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_Java}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00006'&gt; nl-3-4-3-00006&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in Java]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:SeySayux|SeySayux]], [[Gebruiker:zedutchgandalf|zedutchgandalf]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_C}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00007'&gt; nl-3-4-3-00007&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in C]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Sephiroth|Sephiroth]], [[Gebruiker:Nielius|Nielius]], [[Gebruiker:ElieDeBrauwer|ElieDeBrauwer]], [[Gebruiker:Kleuske|Kleuske]], diverse anonieme bijdragen
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_Pascal}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00008'&gt; nl-3-4-3-00008&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in Pascal]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Wolvenraider | Wolvenraider]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_COBOL}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00009'&gt; nl-3-4-3-00009&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in COBOL]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Sephiroth|Sephiroth]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_REXX}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00010'&gt; nl-3-4-3-00010&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in REXX]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: 84.193.139.18 | 84.193.139.18]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/ActionScript_3.0}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00011'&gt; nl-3-4-3-00011&lt;/div&gt;
| [[ActionScript 3.0]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_ASP.NET}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-344-00001'&gt; nl-3-4-4-00001&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in ASP.NET]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Jbib|Jbib]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_ASP.net_2.0_N-Tier_Tutorial}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-344-00002'&gt; nl-3-4-4-00002&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in ASP.net 2.0 N-Tier Tutorial]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Ketelsb | Ketelsb]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_PHP}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-344-00003'&gt; nl-3-4-4-00003&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in PHP]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Gabadubo|Gabadubo]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_Python}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-344-00004'&gt; nl-3-4-4-00004&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in Python]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Jsoeterbroek | Jsoeterbroek]], [[Gebruiker:RoestVrijStaal|RoestVrijStaal]], [[Gebruiker: ElieDeBrauwer| ElieDeBrauwer]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Linux_voor_beginners}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-345-00001'&gt; nl-3-4-5-00001&lt;/div&gt;
| [[Linux voor beginners]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:sanderd17|sanderd17]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Linux_Systeembeheer}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-345-00002'&gt; nl-3-4-5-00002&lt;/div&gt;
| [[Linux Systeembeheer]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Bertvv | Bertvv]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Ontwerp_en_bouw_een_besturingssysteem}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-345-00003'&gt; nl-3-4-5-00003&lt;/div&gt;
| [[Ontwerp en bouw een besturingssysteem]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Virtlink|Virtlink]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren,_de_basis}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-349-00001'&gt; nl-3-4-9-00001&lt;/div&gt;
| [[Programmeren, de basis]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Mattias.Campe|Mattias.Campe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Gebruik_van_de_opdrachtprompt}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-349-00002'&gt; nl-3-4-9-00002&lt;/div&gt;
| [[Gebruik van de opdrachtprompt]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Willem1|Willem1]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Scalable_Vector_Graphics}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-349-00003'&gt; nl-3-4-9-00003&lt;/div&gt;
| [[Scalable Vector Graphics]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Pietn |Pietn]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Datacommunicatie_in_informatica}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-349-00004'&gt; nl-3-4-9-00004&lt;/div&gt;
| [[Datacommunicatie in informatica]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Ronny Creygelman| Ronny Creygelman]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basiskennis_informatica}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-349-00005'&gt; nl-3-4-9-00005&lt;/div&gt;
| [[Basiskennis informatica]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Ronny Creygelman| Ronny Creygelman]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Geo-visualisatie}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-349-00006'&gt; nl-3-4-9-00006&lt;/div&gt;
| [[Geo-visualisatie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Nijeholt|Nijeholt]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Open_standaarden}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-349-00007'&gt; nl-3-4-9-00007&lt;/div&gt;
| [[Open standaarden]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Mattias.Campe| Mattias.Campe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Handboek Wikimedia Commons}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-342-00005'&gt; nl-3-4-9-00008&lt;/div&gt;
| [[Handboek Wikimedia Commons]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]]
&lt;!--
(boek is verwijderd) 
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/C++_vanuit_de_funderingen_omhoog_(ANSI/ISO_C++)}}
|&lt;div id='WSBN 3-34-343-00011'&gt; 3-4-3-00011&lt;/div&gt;
| [[C++ vanuit de funderingen omhoog (ANSI/ISO C++)]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:FrankBav|Frank Baveghems]]
--&gt;
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basis_ICT/Basis_Elektrotechniek}}
| &lt;del&gt;nl-3-5-0-00001&lt;/del&gt;
| &lt;del&gt;[[Basis ICT/Basis Elektrotechniek]]&lt;/del&gt;
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Vruchtbrengend_woordenboek}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-41-000-00001'&gt; nl-4-1-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Vruchtbrengend woordenboek]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Gitaarfreak|Gitaarfreak]], [[Gebruiker:Mtcv|Mtcv]], [[Gebruiker:Koos Jol|Koos Jol]], [[Gebruiker:Londenp|Londenp]] en vele anderen
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Een_vreemde_taal_leren}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-41-000-00002'&gt; nl-4-1-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Een vreemde taal leren]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Wolvenraider|Wolvenraider]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Nieuwgrieks}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00001'&gt; nl-4-2-1-00001&lt;/div&gt;
| [[Nieuwgrieks]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Dirk math| Dirk math]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Italiaans}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00002'&gt; nl-4-2-1-00002&lt;/div&gt;
| [[Italiaans]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Dion|Dion]] - [[Gebruiker:Hansmuller|Hansmuller]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/West-Vlaams}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00003'&gt; nl-4-2-1-00003&lt;/div&gt;
| [[West-Vlaams]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|Vele West-Vlamingen
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Russisch}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00004'&gt; nl-4-2-1-00004&lt;/div&gt;
| [[Russisch]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Pools}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00005'&gt; nl-4-2-1-00005&lt;/div&gt;
| [[Pools]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Michiel1972| Michiel1972]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Fries}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00006'&gt; nl-4-2-1-00006&lt;/div&gt;
| [[Fries]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Vietnamees}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00007'&gt; nl-4-2-1-00007&lt;/div&gt;
| [[Vietnamees]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Val|Val]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kemzieks woordenboek}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00008'&gt; nl-4-2-1-00008&lt;/div&gt;
| [[Kemzieks woordenboek]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:GeenVraag|GeenVraag]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Oudgrieks}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-422-00001'&gt; nl-4-2-2-00001&lt;/div&gt;
| [[Oudgrieks]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Wikibelgiaan|Wikibelgiaan]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Latijn}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-422-00002'&gt; nl-4-2-2-00002&lt;/div&gt;
| [[Latijn]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Pkniest|Pkniest]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Oudgriekse_vormleer}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-422-00003'&gt; nl-4-2-2-00003&lt;/div&gt;
| [[Oudgriekse vormleer]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Wikibelgiaan|Wikibelgiaan]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Quenya}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-423-00001'&gt; nl-4-2-3-00001&lt;/div&gt;
| [[Quenya]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Dirk math | Dirk math]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Toki_Pona}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-423-00002'&gt; nl-4-2-3-00002&lt;/div&gt;
| [[Toki Pona]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JosN|JosN]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Tengwar}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-423-00003'&gt; nl-4-2-3-00003&lt;/div&gt;
| [[Tengwar]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Dirk math | Dirk math]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Geheimschrift}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-423-00004'&gt; nl-4-2-3-00004&lt;/div&gt;
| [[Geheimschrift]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Dagan|Dagan]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Esperanto}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-423-00005'&gt; nl-4-2-3-00005&lt;/div&gt;
| [[Esperanto]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Ghanssen|Ghanssen]], [[Gebruiker:195.35.129.175|195.35.129.175]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Amerikaanse_literatuur}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-44-441-00001'&gt; nl-4-4-1-00001&lt;/div&gt;
| [[Amerikaanse literatuur]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]], [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Shakespeares toneelstukken}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-44-441-00002'&gt; nl-4-4-1-00002&lt;/div&gt;
| [[Shakespeares toneelstukken]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Nederlandse_literatuur_in_de_middeleeuwen}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-44-442-00001'&gt; nl-4-4-2-00001&lt;/div&gt;
| [[Nederlandse literatuur in de middeleeuwen]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]], [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Nederlandse literatuurgeschiedenis}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-44-442-00003'&gt; nl-4-4-2-00002&lt;/div&gt;
| [[Nederlandse literatuurgeschiedenis]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]], [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Woordenboek_literatuur}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-44-442-00017'&gt; nl-4-4-2-00017&lt;/div&gt;
| [[Woordenboek literatuur]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]], [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Opfriscursus_literatuur}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-44-442-00018'&gt; nl-4-4-2-00018&lt;/div&gt;
| [[Opfriscursus literatuur]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]], [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Gothic_novel}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-44-442-00019'&gt; nl-4-4-2-00019&lt;/div&gt;
| [[Gothic novel]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Van Idee tot Publicatie}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-45-450-00001'&gt; nl-4-5-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Van Idee tot Publicatie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:H.vandijk|H.vandijk]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Schrijven}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-45-450-00002'&gt; nl-4-5-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Schrijven]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sxrivniskookn}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-45-450-00003'&gt; nl-4-5-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Sxrivniskookn]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Benedict Wydooghe|Benedict Wydooghe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Koningen_aan_de_Nijl}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-52-525-00001'&gt; nl-5-2-5-00001&lt;/div&gt;
| [[Koningen aan de Nijl]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Evil berry |Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Ab_Urbe_Condita}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-53-534-00001'&gt; nl-5-3-4-00001&lt;/div&gt;
| [[Ab Urbe Condita]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Griekse_mythologie}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-53-534-00002'&gt; nl-5-3-4-00002&lt;/div&gt;
| [[Griekse mythologie]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Pjetter|Pjetter]] - [[Gebruiker:Vangelis|Vangelis]] - [[Gebruiker:Wolvenraider|Wolvenraider]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_het_Romeinse_rijk}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-53-534-00003'&gt; nl-5-3-4-00003&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van het Romeinse rijk]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Beetjedwars | Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_de_late_oudheid}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-53-534-00004'&gt; nl-5-3-4-00004&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van de late oudheid]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Beetjedwars | Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Alexander_de_Grote}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-53-535-00001'&gt; nl-5-3-5-00001&lt;/div&gt;
| [[Alexander de Grote]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Geschiedenis]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_de_vroege_Middeleeuwen}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-54-544-00001'&gt; nl-5-4-4-00001&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van de vroege middeleeuwen]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Beetjedwars | Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_Byzantium}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-54-544-00002'&gt; nl-5-4-4-00002&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van Byzantium]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Beetjedwars | Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_de_hoge_Middeleeuwen}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-54-544-00003'&gt; nl-5-4-4-00003&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van de hoge middeleeuwen]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:beetjedwars|beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_Toscane_(1300-1500)}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-54-544-00004'&gt; nl-5-4-4-00004&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van Toscane (1300-1500)]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:beetjedwars|beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_in_de_literatuur}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-54-544-00005'&gt; nl-5-4-4-00005&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis in de literatuur]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:beetjedwars|beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_de_late_Middeleeuwen}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-54-544-00006'&gt; nl-5-4-5-00006&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van de late middeleeuwen]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Beetjedwars | Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_in_de_literatuur_1500-1795}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-55-544-00004'&gt; nl-5-5-4-00004&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis in de literatuur 1500-1795]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:beetjedwars|beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Heksenvervolging_in_Europa_(1300-1720)}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-55-554-00001'&gt; nl-5-5-4-00001&lt;/div&gt;
| [[Heksenvervolging in Europa (1300-1720)]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Beetjedwars|Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Volk,_kerk_en_magie_1500-1700}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-55-554-00002'&gt; nl-5-5-4-00002&lt;/div&gt;
| [[Volk, kerk en magie 1500-1700]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Beetjedwars|Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_Europa_1500-1795}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-55-554-00003'&gt; nl-5-5-4-00003&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van Europa 1500-1795]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Beetjedwars|Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Nederlandse_geschiedenis}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-59-591-00001'&gt; nl-5-9-1-00001&lt;/div&gt;
| [[Nederlandse geschiedenis]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_Europa}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-59-594-00001'&gt; nl-5-9-4-00001&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van Europa]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Beetjedwars|Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Historische_atlas}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-59-599-00001'&gt; nl-5-9-9-00001&lt;/div&gt;
| [[Historische atlas]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Evil berry | Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kunstgeschiedenis}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-59-599-00002'&gt; nl-5-9-9-00002&lt;/div&gt;
| [[Kunstgeschiedenis]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Evil berry |Evil berry]], [[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Italiaanse_renaissance}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-59-599-00003'&gt; nl-5-9-9-00003&lt;/div&gt;
| [[Italiaanse renaissance]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Netwerken}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-61-000-00002'&gt; nl-6-1-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Netwerken]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Effeietsanders|Effeietsanders]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Welzijnenveiligheid}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-61-000-00003'&gt; nl-6-1-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Welzijnenveiligheid]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:  Benedict Wydooghe| Benedict Wydooghe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Economie}}
| &lt;div id='WSBN nl-6-62-000-00001'&gt; nl-6-2-0-00001&lt;/div&gt; 
| [[Economie]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]], [[Gebruiker:RobertDeLaCroix|RobertDeLaCroix]], [[Gebruiker:Germanator|Germanator]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kostprijsberekening_en_interne_informatievoorziening}}
| &lt;div id='WSBN nl-6-62-000-00002'&gt; nl-6-2-0-00002&lt;/div&gt; 
| [[Kostprijsberekening en interne informatievoorziening]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Pjetter|Pjetter]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kennismanagement}}
| &lt;div id='WSBN nl-6-62-000-00003'&gt; nl-6-2-0-00003&lt;/div&gt; 
| [[Kennismanagement]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Trotski_voor_beginners}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-64-000-00001'&gt; nl-6-4-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Trotski voor beginners]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Vitruvius|Vitruvius]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Save_Our_Future_Today,_a_SOFT_revolution}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-66-000-00001'&gt; nl-6-6-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Save Our Future Today, a SOFT revolution]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Vangelis|Vangelis]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Alternatieve_energie}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-66-000-00002'&gt; nl-6-6-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Alternatieve energie]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Londenp|Londenp]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Onderwijstechnoloog}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-67-000-00001'&gt; nl-6-7-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Onderwijstechnoloog]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Nathalieparys|Nathalieparys]], [[Gebruiker:Sien.herbots|Sien.herbots]], [[Gebruiker:Maya.dammans|Maya.dammans]], [[Gebruiker:Ann|Ann]], [[Gebruiker:Frederik.Questier|Frederik.Questier]], [[Gebruiker:Fvmulder|Fvmulder]], [[Gebruiker:Maarten delaere1|Maarten delaere1]], [[Gebruiker:Jojacobs|Jojacobs]], [[Gebruiker:Ward|Ward]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Moodle}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-67-000-00002'&gt; nl-6-7-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Moodle]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Toetsenbank}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-67-000-00003'&gt; nl-6-7-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Toetsenbank]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Ischa1 |Ischa1]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Informatievoorziening}}
| &lt;div id='WSBN nl-6-9-001-00001'&gt; nl-6-9-1-00001&lt;/div&gt; 
| [[Informatievoorziening]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Portaal:Esoterie}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-71-000-00001'&gt; nl-7-1-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Portaal:Esoterie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Magie}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-71-000-00002'&gt; nl-7-1-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Magie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Heksenwoordenboek}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-71-000-00003'&gt; nl-7-1-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Heksenwoordenboek]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Encyacht|Encyacht]], [[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Westerse_astrologie}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-71-000-00004'&gt; nl-7-1-0-00004&lt;/div&gt;
| [[Westerse astrologie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Hermetische_kabbala}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-71-000-00005'&gt; nl-7-1-0-00005&lt;/div&gt;
| [[Hermetische kabbala]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Alchemie}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-71-000-00006'&gt; nl-7-1-0-00006&lt;/div&gt;
| [[Alchemie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Hekserij}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-71-000-00007'&gt; nl-7-1-0-00007&lt;/div&gt;
| [[Hekserij]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Plato}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-73-000-00001'&gt; nl-7-3-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Plato]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Heraclitus_over_de_natuur}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-73-000-00002'&gt; nl-7-3-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Heraclitus over de natuur]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Dmfcasimiri |Dmfcasimiri]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Anaximander_over_de_natuur}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-73-000-00003'&gt; nl-7-3-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Anaximander over de natuur]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Dmfcasimiri|Dmfcasimiri]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Filosofisch_woordenboek}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-73-000-00005'&gt; nl-7-3-0-00005&lt;/div&gt;
| [[Filosofisch woordenboek]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]], [[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Geschiedenis_van_de_filosofie}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-73-000-00006'&gt; nl-7-3-0-00006&lt;/div&gt;
| [[Geschiedenis van de filosofie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
| [[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Schilderen}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-82-000-00001'&gt; nl-8-2-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Schilderen]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Ellywa|Ellywa]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Bronsgieten_voor_beeldhouwers}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-83-000-00001'&gt; nl-8-3-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Bronsgieten voor beeldhouwers]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Casper Bosveld |Casper Bosveld]], [[Gebruiker:Vangelis|John Vangelis]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Portaal:Jazz}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-84-000-00001'&gt; nl-8-4-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Portaal:Jazz]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Belgische_jazz}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-84-000-00002'&gt; nl-8-4-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Belgische jazz]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Nederlandse_jazz}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-84-000-00003'&gt; nl-8-4-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Nederlandse jazz]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Beroemde_jazzmuzikanten}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-84-000-00004'&gt; nl-8-4-0-00004&lt;/div&gt;
| [[Beroemde jazzmuzikanten]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Jazz_standards}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-84-000-00005'&gt; nl-8-4-0-00005&lt;/div&gt;
| [[Jazz standards]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Bigband}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-84-000-00006'&gt; nl-8-4-0-00006&lt;/div&gt;
| [[Bigband]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Klarinet}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-84-000-00007'&gt; nl-8-4-0-00007&lt;/div&gt;
| [[Klarinet]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Ellywa|Ellywa]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Platbodemzeilen_op_een_Volendammer_Kwak}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-85-000-00001'&gt; nl-8-5-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Platbodemzeilen op een Volendammer Kwak]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Vd172hb|Vd172hb]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Schaken}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-85-851-00001'&gt; nl-8-5-1-00001&lt;/div&gt;
| [[Schaken]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Ischa1|Ischa1]] [[Gebruiker: Catienpetji| Catienpetji]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Hoe_een_Rubiks_kubus_op_te_lossen}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-85-851-00002'&gt; nl-8-5-1-00002&lt;/div&gt;
| [[Hoe een Rubiks kubus op te lossen]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Karoma|Karoma]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Puzzeltocht}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-85-852-00001'&gt; nl-8-5-2-00001&lt;/div&gt;
| [[Puzzeltocht]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:86.95.64.35|86.95.64.35 ]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Go_leer_je_zo}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-86-000-00001'&gt; nl-8-6-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Go leer je zo]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Ghanssen|Ger Hanssen]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kaartspel}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-86-000-00002'&gt; nl-8-6-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Kaartspel]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Pjetter|Pjetter]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Trucs_met_de_diabolo}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-86-000-00003'&gt; nl-8-6-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Trucs met de diabolo]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:193.43.89.89|193.43.89.89]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Vakantiereizen}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-87-000-00001'&gt; nl-8-7-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Vakantiereizen]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:GeeKaa|GeeKaa]] - [[Gebruiker:Vangelis|JohnVangelis]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/De_Kleine_Trekkersgids}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-87-000-00002'&gt; nl-8-7-0-00002&lt;/div&gt;
| [[De Kleine Trekkersgids]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Rolklaver|Rolklaver]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Van_Idee_tot_Publicatie}}
|&lt;div id='WSBN nl-9-00-000-00002'&gt; nl-9-0-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Van Idee tot Publicatie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:H.vandijk|H.vandijk]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/In_mensentaal}}
|&lt;div id='WSBN nl-9-00-000-00003'&gt; nl-9-0-0-00003&lt;/div&gt;
| [[In mensentaal]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Handleiding_moderatoren}}
|&lt;div id='WSBN nl-9-00-000-00004'&gt; nl-9-0-0-00004&lt;/div&gt;
| [[Handleiding moderatoren]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Pjetter|Pjetter]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Aquaristiek}}
| Onbekend
| [[Aquaristiek]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Inge Habex|Inge Habex]], [[Gebruiker:Regular thijs|Regular thijs]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Archeologie}}
| Onbekend
| [[Archeologie]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Veluwse Klokbeker|Veluwse Klokbeker]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Atlas_van_Europa}}
| Onbekend
| [[Atlas van Europa]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:stefn|Stefn]]&lt;span style=&quot;font-size: small;&quot;&gt; ([[Overleg gebruiker:Stefn|Vraagje over dit boek?]])&lt;/span&gt;, [[Gebruiker:82.171.186.239|82.171.186.239]], [[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basisstructuur_van_de_kosmos}}
| Onbekend
| [[Basisstructuur van de kosmos]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Biochemie}}
| Onbekend
| [[Biochemie]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Biohazard|Biohazard]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Cascading_Style_Sheets}}
| Onbekend
| [[Cascading Style Sheets]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Catalaans}}
| Onbekend
| [[Catalaans]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:86.90.219.84|86.90.219.84]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Cursusboek_Marifonie}}
| Onbekend
| [[Cursusboek Marifonie]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Enschedem|Enschedem]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Dammen}}
| Onbekend
| [[Dammen]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Basvb|Basvb]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Dierengids_rat}}
| Onbekend
| [[Dierengids rat]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Duits}}
| Onbekend
| [[Duits]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Bdcooman|Bdcooman]], [[Gebruiker:RobertDeLaCroix |RobertDeLaCroix ]], [[Gebruiker:Ischa1|Ischa1]], [[Gebruiker:Algont|Algont]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/EHBO}}
| Onbekend
| [[EHBO]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Octostein |Octostein]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Elektriciteit}}
| Onbekend
| [[Elektriciteit]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Nijdam|Nijdam]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Elektronica}}
| Onbekend
| [[Elektronica]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Eli Verbuyst |Eli Verbuyst]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Engels}}
| Onbekend
| [[Engels]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Bdcooman|Bdcooman]] + IP-gebruikers
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Engelse_literatuur}}
| Onbekend
| [[Engelse literatuur]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Evolutie}}
| Onbekend
| [[Evolutie]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Jos Punie | Jos Punie]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Fourieranalyse}}
| Onbekend
| [[Fourieranalyse]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Nijdam |Nijdam]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Frans}}
| Onbekend
| [[Frans]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Mtcv|Mtcv]], [[Gebruiker:Guaka|Guaka]], [[Gebruiker:Cars en travel|Cars en travel]], [[Gebruiker:Algont|Algont]], [[Gebruiker:Pjetter|Pjetter]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Gender_en_diversiteit}}
| Onbekend
| [[Gender en diversiteit]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Arwen|Arwen]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Geneeskunde}}
| Onbekend
| [[Geneeskunde]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Gitaar}}
| Onbekend
| [[Gitaar]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Evil berry | Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Gotisch}}
| Onbekend
| [[Gotisch]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:BrahnTelpefin|BrahnTelpefin]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Gronings}}
| Onbekend
| [[Gronings]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Handboek_practica_onderwijs}}
| Onbekend
| [[Handboek practica onderwijs]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Hengelsport}}
| Onbekend
| [[Hengelsport]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Jerre | Jerre]], [[Gebruiker: RensKoek| RensKoek]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Huisdierengids_hamster}}
| Onbekend
| [[Huisdierengids hamster]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Huisdierengids_hond}}
| Onbekend
| [[Huisdierengids hond]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Inleiding_Oude_en_Nieuwe_Testament}}
| Onbekend
| [[Inleiding Oude en Nieuwe Testament]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Oversluizen|Oversluizen]], [[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Etiquette voor het internationaal zakendoen}}
| Onbekend
| [[Etiquette voor het internationaal zakendoen]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Londenp|Londenp]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Latijn_(scholierenversie)}}
| Onbekend
| [[Latijn (scholierenversie)]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Crystalaero|Crystalaero]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Litouws}}
| Onbekend
| [[Litouws]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Dion|Dion]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Magische_wetenschap}}
| Onbekend
| [[Magische wetenschap]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: 193.190.11.97 |193.190.11.97]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Meten_en_onzekerheid}}
| Onbekend
| [[Meten en onzekerheid]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:KKoolstra|K. Koolstra]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Microsoft_Access}}
| &lt;del&gt;Onbekend&lt;/del&gt;
| &lt;del&gt;[[Microsoft Access]]{{25%|Datum=volgens infobox}}&lt;/del&gt;
|[[Gebruiker: AccessgoeroeInOpleiding | AccessgoeroeInOpleiding]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Microsoft_Excel}}
| Onbekend
| [[Microsoft Excel]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Sephiroth| Sephiroth]], [[Gebruiker:Dagan|Dagan]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Modelspoorwegbouw}}
| Onbekend
| [[Modelspoorwegbouw]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Nederlands}}
| Onbekend
| [[Nederlands]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Inge Habex|Inge Habex]], [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Noors}}
| Onbekend
| [[Noors]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Yorian|Yorian]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/OpenERP}}
| Onbekend
| [[OpenERP]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Avdsar|Avdsar]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/OpenStreetMap}}
| Onbekend
| [[OpenStreetMap]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Milovanderlinde|Milovanderlinde]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Organische_chemie}}
| Onbekend
| [[Organische chemie]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:T.vanschaik|T.vanschaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Over_beroemde_personen}}
| Onbekend
| [[Over beroemde personen]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Evil berry |Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Papiamento}}
| Onbekend
| [[Papiamento]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Periodiek_systeem}}
| Onbekend
| [[Periodiek systeem]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Effeietsanders|Effeietsanders]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Personenzorg_I}}
| Onbekend
| [[Personenzorg I]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Perzisch}}
| Onbekend
| [[Perzisch]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Mtcv |Mtcv]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Portugees}}
| Onbekend
| [[Portugees]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_C++}}
| Onbekend
| [[Programmeren in C++]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:ElieDeBrauwer|ElieDeBrauwer]], [[Gebruiker:Brecht|Brecht]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_C_Sharp}}
| Onbekend
| [[Programmeren in C Sharp]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:194.78.192.181|194.78.192.181]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_JavaScript}}
| Onbekend
| [[Programmeren in JavaScript]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_Ruby}}
| Onbekend
| [[Programmeren in Ruby]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Basaah|Basaah]], [[Gebruiker:Medelezer|Medelezer]], [[Gebruiker:MADe|MADe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_VB &amp; VBA}}
| Onbekend
| [[Programmeren in VB &amp; VBA]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_x86_assembler}}
| Onbekend
| [[Programmeren in x86 assembler]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Sephiroth|Sephiroth]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Roemeens}}
| Onbekend
| [[Roemeens]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Al|Al]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Saterfries}}
| Onbekend
| [[Saterfries]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Spaans}}
| Onbekend
| [[Spaans]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Dion|Dion]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Systeembeheer}}
| &lt;del&gt;Onbekend&lt;/del&gt;
| &lt;del&gt;[[Systeembeheer]]{{25%|Datum=volgens infobox}}&lt;/del&gt;
|[[Gebruiker:M.v.d.Beedijk|M.v.d.Beedijk]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Tarot}}
| Onbekend
| [[Tarot]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Tekstverwerkng}}
| Onbekend
| [[Tekstverwerking]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Mattias.Campe| Mattias.Campe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Tips_en_trucs}}
| &lt;del&gt;Onbekend&lt;/del&gt;
| &lt;del&gt;[[Tips en trucs]]{{0%|Datum=volgens infobox}}&lt;/del&gt;
|[[Gebruiker: Pjetter |Pjetter]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Turks}}
| Onbekend
| [[Turks]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Verpleegkundige_technieken}}
| &lt;del&gt;Onbekend&lt;/del&gt;
| &lt;del&gt;[[Verpleegkundige technieken]]{{25%|Datum=volgens infobox}}&lt;/del&gt;
|[[Gebruiker:Inge Habex|Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Welsh}}
| Onbekend
| [[Welsh]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]], [[Gebruiker:Hansmuller|Hansmuller]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Windows_Vista}}
| Onbekend
| [[Windows Vista]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Gwiki|Gwiki]], [[Gebruiker:Michiel1972|Michiel1972]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Windows_XP}}
| Onbekend
| [[Windows XP]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Catienpetji|Catienpetji]], [[Gebruiker:RoestVrijStaal|RoestVrijStaal]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Zeeuws}}
| Onbekend
| [[Zeeuws]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Steinbach|Steinbach]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Zweeds}}
| Onbekend
| [[Zweeds]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Michiel1972|Michiel1972]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basis_ICT/Geschiedenis_van_de_datacommunicatie/Met_elektriciteit}}
| &lt;del&gt;Onbekend&lt;/del&gt;
| &lt;del&gt;[[Basis ICT/Geschiedenis van de datacommunicatie/Met elektriciteit]]&lt;/del&gt;
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Infrastructuurplanning}}
| Onbekend
| [[Infrastructuurplanning]]
|
|-style=&quot;border-top: 3px solid red;&quot;
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wikibooks:Wachtruimte/Arabisch}}
| Onbekend
| [[Wikibooks:Wachtruimte/Arabisch]]
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wikibooks:Wachtruimte/Hebreeuws}}
| Onbekend
| [[Wikibooks:Wachtruimte/Hebreeuws]]
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wikibooks:Wachtruimte/Kroatisch}}
| Onbekend
| [[Wikibooks:Wachtruimte/Kroatisch]]
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wikibooks:Wachtruimte/Limburgs}}
| Onbekend
| [[Wikibooks:Wachtruimte/Limburgs]]
|
|}

[[Categorie:Wikibooks]]</text>
      <sha1>brx76ki1zjnyuofwxhpursxgk61uuy2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikibooks:Infobox/Hekserij</title>
    <ns>4</ns>
    <id>24639</id>
    <revision>
      <id>429650</id>
      <parentid>393861</parentid>
      <timestamp>2026-09-13T04:56:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>WSBN gewijzigd (naar esoterie)</comment>
      <origin>429650</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2545" sha1="symy6ge5vajbcqjek69snp0s092owrl" xml:space="preserve">&lt;!--             [Titel van het boek]       --&gt;{{Infobox|titel  = {{SUBPAGENAME}}
&lt;!--[Kies: 00%, 25%, 50%, 75% of 100%]      --&gt;| voortgang      = 75%
&lt;!--                   [Revisiedatum]       --&gt;| datum          = 8 mei 2025
&lt;!--                    [Boekenplank]       --&gt;| boekenplank    = 
&lt;!-- [Naslag, Instructie, Hobby, Handboek]  --&gt;| boekentype     = Cursus
&lt;!--             [laag, middel, hoog]       --&gt;| activiteit     = 
&lt;!--     [Datum eerste edit] DD-MM-YY       --&gt;| startdatum     = 10-06-10
&lt;!-- [zonder &quot;Gebruiker:&quot;] Naam/Nick        --&gt;| redacteur      = J.Grandgagnage
&lt;!--[[Gebruiker:Auteur 1|Auteur 1]]...      --&gt;| auteurs        = [[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
&lt;!--             [korte beschrijving]       --&gt;| beschrijving   = Hekserij in Europa en de rest van de wereld
&lt;!--   [info over boek, geen inhoud]        --&gt;| opmerkingen    = 
&lt;!-- [Doelstellingen, * voor elk punt]      --&gt;| doelstelling   = 
&lt;!--                        [Bronnen]       --&gt;| bronnen        = 
&lt;!--    [VWO, HBO, WO, Junior, etc  ]       --&gt;| niveau         = 
&lt;!--[benodigde voorkennis, * voor elk punt] --&gt;| voorkennis     = Geen
&lt;!--[Uitstapniveau - * voor elk punt]       --&gt;| uitstapniveau  = 
&lt;!--  [Links naar niet-inhoud-hfdstn]       --&gt;| infolinks      = 
&lt;!--    [laatste controle] DD-MM-YYYY       --&gt;| laatstecontrole= 
&lt;!--  [laatste toevoeging] DD-MM-YYYY       --&gt;| toevoeging     = 
&lt;!--                  [[Boek 1]], etc       --&gt;| gerelateerd    = [[Magie]]
&lt;!--                  [projectpagina]       --&gt;| projectpagina  = [[Overleg:{{SUBPAGENAME}}]]
&lt;!--                       [licentie]       --&gt;| licentie       = 
&lt;!--  [Kleine afbeelding (&lt; 100x100)]       --&gt;| thumb          = 
&lt;!-- [Grote afbeelding als een cover]       --&gt;| afbeelding     = 
&lt;!--[autom. als boek en titel gelijk]       --&gt;| PDF            = 
&lt;!--                                        --&gt;| PDFcommentaar  = 
&lt;!-- [autom. voor &quot;Boek/Printversie&quot;]       --&gt;| printversie    = 
&lt;!--                                        --&gt;| printcommentaar= 
&lt;!--               [of leeg laten] ja       --&gt;| BvdM           = 
&lt;!--            [of leeg laten] maand       --&gt;| BvdMmaand      = 
&lt;!--             [of leeg laten] YYYY       --&gt;| BotMjaar       = 
&lt;!--           [departement invullen]       --&gt;| departement    = 
&lt;!--                                        --&gt;| categorie      = 
&lt;!--                                        --&gt;| categorie twee = 
&lt;!--           [WSBN nummer invullen]       --&gt;| WSBN           =nl-7-71-000-00007
}}</text>
      <sha1>symy6ge5vajbcqjek69snp0s092owrl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kookboek/Opdienen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>26550</id>
    <revision>
      <id>429648</id>
      <parentid>398471</parentid>
      <timestamp>2026-09-13T03:51:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>1053</id>
      </contributor>
      <comment>Afbeelding:Bread_Ahead_41056_(1).jpg op Commons is verwijderd door [[c:User:Krd|Krd]] (No permission since 5 September 2026)</comment>
      <origin>429648</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1257" sha1="awz86ff0u0gechiljvjuclyuqrv8i3p" xml:space="preserve">Een goede gastgever let er niet alleen op dat het eten goed smaakt, dat de tafel goed gedekt is, maar ook dat het eten op een juiste wijze wordt opgediend.

==Tips voor het opdienen==
*Warme gerechten moeten warm opgediend worden, dus niet te lang wachten tussen het vullen van de borden en het opdienen.
*Als je bijvoorbeeld een saus morst op de rand van het bord bij het vullen van het bord, dien je dat weg te nemen (met een doekje of keukenpapier) voordat je serveert. Het eten kan zich alleen daar bevinden, waar het ook hoort.
*Gevulde borden worden rechts van de persoon geserveerd. Weghalen van lege borden gebeurt tevens aan de rechterkant.
*Als de gasten zelf moeten opscheppen en je biedt het eten in een schotel aan, dan moet dat aan de linkerkant van de gast gebeuren.
*Men bedient eerst de eregast, daarna de dames, dan de heren en als laatst de gastheer. Hierbij volg je de ronde rondom de tafel, en je gaat niet zonder plan heen en weer tussen de personen.
*Vóór het opdienen van het nagerecht wordt al het tafelbestek dat niet nodig is voor het nagerecht, weggenomen. De broodkruimels worden opgeveegd. Zout en peper worden ook verwijderd.

==Lees ook==
[[Kookboek/Etiquette]]
{{Sub}}
[[Categorie:Kookboek/Tips en tricks|{{SUBPAGENAME}}]]</text>
      <sha1>awz86ff0u0gechiljvjuclyuqrv8i3p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Schrijven</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27531</id>
    <revision>
      <id>429664</id>
      <parentid>429438</parentid>
      <timestamp>2026-09-13T09:53:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Voor Havo, dus basis is bekend</comment>
      <origin>429664</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2953" sha1="rhux9hpso55h6lzb1ny3bm8230hmlgn" xml:space="preserve">{{Bi}}
==Inleiding==
[[Afbeelding:Hilde Kaehler-Timm, 2014, ©Kaehler-Timm.JPG|border|right|250px|Schrijfster aan het werk]]
Brieven, instructies, wetenschappelijke artikelen, betogen, recensies, nieuws&amp;shy;berichten, advertenties, verslagen, boeken. Allemaal worden ze geschreven. Het is niet altijd even gemakkelijk om de juiste opbouw van een tekst te maken, de juiste woorden te kiezen of subtiel een onderwerp aan te snijden. Maar het is wel erg handig om een tekst te kunnen schrijven die jouw doel kan bereiken. Denk maar aan een sollicitatiebrief, een kookinstructie voor uw zoon of dochter als u pas laat thuis komt of een klacht indienen. In dit boek wordt de structuur van een aantal tekstsoorten uitgelegd. Er wordt verteld waar een tekst mee moet beginnen, hoe je een onderwerp kunt uitwerken, waaraan een afsluiting moet voldoen, en meer.

De eerste drie hoofdstukken gelden voor alle soorten schriftelijke communicatie. Daarna volgen hoofdstukken gericht op specifieke teksten.

Dit boek is geschreven met als instapniveau {{Wp|Havo|havo-5}}. Dat betekent ook dat er hier wordt uitgegaan dat basisprincipes (spelling, grammatica, interpunctie) en basiselementen (woord, zin, alinea, paragraaf, hoofdstuk) van schrijven bekende stof zijn. 

== Inhoudsopgave ==
#[[Schrijven/Teksten|Voorbereidingen]] - schrijfdoelen, doelgroep en opbouw
#[[Schrijven/Schrijfproces|Schrijfproces]] - Van begin tot eind
#[[Schrijven/Literatuurgebruik|Literatuurgebruik]] - Citeren, referenties, literatuurlijst
#[[Schrijven/Informatieve teksten|Informatieve teksten]] - Informeren of instrueren
##[[Schrijven/Instructies|Instructies]] - Een handleiding schrijven die voor iedereen duidelijk is
##[[Schrijven/Artikelen|Artikelen]] - Informatieve teksten in o.a. kranten en tijdschriften, van nieuwsbericht tot artikel in een vaktijdschrift
## '''Wetenschappelijke teksten''' - zie het Wikibook [[Van Idee tot Publicatie]]
##Op de grens van informatie en reclame:
###[[Schrijven/Website|Website]] - Verzameling samenhangende webpagina's, te raadplegen via internet
###[[Schrijven/Folder|Folder]] - Vouwblad met informatie of reclame/propaganda
###[[Schrijven/Persbericht|Persbericht]] - Nieuws over een product of organisatie verspreiden
# [[Schrijven/Argumenteren|Argumenteren]] - Een opinie onderbouwen en/of aanzetten tot actie
##[[Schrijven/Recensies|Recensies]] - Hoe een duidelijke beoordeling te schrijven
##[[Schrijven/Betogen|Betogen]] - Stellingen, argumenten, tegenargumenten en ontkrachtingen
###[[Schrijven/Opinieartikel|Opinieartikel]]
###[[Schrijven/Column|Column]]
###[[Schrijven/Essay|Essay]]
##[[Schrijven/Advertenties|Advertenties]] - Iedereen van je mening overtuigen
#[[Schrijven/Brieven|Brieven]] - Persoonlijke en zakelijke brieven, incl. [[E-mailen|e-mail]]
#[[Schrijven/Toespraken|Toespraken]] - Van feestredes tot presentaties
#[[Schrijven/Fictie|Fictie]] - Het boeiend opschrijven van verhalen

{{Fase|2}}
{{Boek}}
[[Categorie:Taal]]</text>
      <sha1>rhux9hpso55h6lzb1ny3bm8230hmlgn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Schrijven/Teksten</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27532</id>
    <revision>
      <id>429666</id>
      <parentid>429424</parentid>
      <timestamp>2026-09-13T10:01:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Gewenste kwalificaties */</comment>
      <origin>429666</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8641" sha1="eawtcy5f02x0vwmaqk0gyjckm3tj8a1" xml:space="preserve">{{Index Schrijven}}

== Inleiding ==
In dit hoofdstuk leer je welke voorbereidingen nodig zijn voor het schrijven van een tekst. Lukraak beginnen kan alleen bij korte, informele teksten. Voor alle andere teksten zul je je al moeten inspannen vóórdat je begint met het daadwerkelijk schrijven (hoewel dat bij korte, informele teksten ook geen kwaad kan). Die inspanning begint met het aan jezelf stellen van enkele vragen:

# Waarom schrijf je een tekst? Meestal wil je er een '''[[Schrijven/Teksten#Tekstdoelen|doel]]''' mee bereiken. Soms wil je gewoon iets kwijt, in een krabbeltje via een app of in een mailtje naar een goede vriend(in) in de hoop dat je een meelevende reactie krijgt. Of je hebt informatie nodig en je schrijft je vraag aan een instantie. Een andere keer wil je je ervaring, kennis of je mening delen met een grotere groep mensen. Of wil je actie voeren om de buurt te verbeteren en anderen overtuigen om mee te doen. Wat je schrijft en hoe je iets schrijft is mede afhankelijk van dat doel. Hieronder wordt een overzicht gegeven van verschillende doelen, de bijbehorende soorten teksten 
# Wie behoren er tot je '''[[Schrijven/Teksten#Doelgroep|doelgroep]]'''? Voor wie schrijf je de tekst? Wat zijn de consequenties daarvan voor je tekst? De doelgroep bepaalt in belangrijke mate hoe je de tekst schrijft, zoals woordgebruik, illustraties en wat je wel en niet uitlegt.
# Wat wordt de '''[[Schrijven/Teksten#Opbouw van een tekst|opbouw]]''' van je tekst? Hij leidt een lezer op een logische en vlotte manier door de tekst heen, wat bijdraagt aan de leesbaarheid van de tekst. Ook helpt het jou als schrijver om je tekst vorm te geven, om alles wat bij een (sub-)onderwerp hoort bij elkaar te zetten en op een goede manier van het éne naar het volgende aspect toe te werken. Het is je houvast tijdens het schrijven.

Ten slotte wordt een overzicht gegeven van '''[[Schrijven/Teksten#Gewenste kwalificaties|kwalificaties]]''' van een goede schrijver. Beschouw ze als een aanmoediging om beter in schrijven te worden.

In volgende hoofdstukken (zie box rechtsboven) wordt een overzicht gegeven van het totale schrijfproces, komen de do's en dont's van het gebruik van bronnen aan bod en worden de verschillende soorten teksten uitgewerkt. 

Steeds wordt er dan van uitgegaan dat je doel, doelgroep en consequenties al op een rijtje hebt gezet. Wat je in dit hoofdstuk leert, is dus het startpunt voor het schrijven van welke tekst dan ook.

==Tekstdoelen==
Teksten worden geschreven met een doel. Over het algemeen zijn er vijf doelen te onderscheiden:
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Doel !! Beschrijving !! Voorbeeld !! Hoofdstuk(ken)
|-
| Informeren || Het informeren of instrueren van de lezer. || Een wetenschappelijk artikel, een tekst uit een schoolboek, handleiding, een kookboek, nieuwsbericht, onderzoeksrapport of een brief over de stand van zaken. || [[Schrijven/Informatieve teksten|Informatieve teksten]]
|-
| Activeren || De lezer overhalen om iets te doen. || Een advertentie, manifest, pamflet, poster. || [[Schrijven/Advertenties|Advertenties]]
|-
| Overtuigen || De lezer overtuigen van een stelling. || Een betoog. Hierin worden argumenten voor óf tegen een stelling besproken. || [[Schrijven/Betogen|Betogen]]
|-
| Opiniëren || De lezer een mening laten vormen, dus geschreven door een onpartijdige schrijver. || Een uiteenzetting. Hierin worden de voors én tegens van een stelling vergeleken. || [[Schrijven/Recensies|Recensies]]
|-
| Amuseren || Het vermaken van de lezer door een verhaal. || Een boek, column of strip in de krant. ||
|}

== Doelgroep ==
Bepaal vervolgens wie de doelgroep is van de tekst. Hoe je een tekst schrijft, is in belangrijke mate afhankelijk van de doelgroep. Een tekst voor het grote publiek ziet er anders uit dan voor wetenschappers of leerlingen in groep 4. &quot;Anders&quot; betekent in ieder geval: woordgebruik, lengte van zinnen, mate van uitleg en gebruik van illustraties. 

=== Woordgebruik ===

=== Zinslengte ===

=== Gebruik van illustraties ===

=== Mate van uitleg ===

== Opbouw van een tekst ==
Lezers willen snel kunnen zien of een tekst voor hun van belang is. Daarom hebben teksten in het algemeen de volgende opbouw:
# Inleiding. Deze bevat het onderwerp of onderwerpen van de tekst, wat men kan verwachten als men verder leest. Schrijf in ieder geval het eerste deel van een inleiding altijd voor {{Wp|Leek (persoon)|leken}}, zodat die ten minste begrijpen wáár het over gaat. Daarna kan men zich richten op de eigenlijke doelgroep van de tekst. Bij grote teksten wordt in een inleiding ook een indicatie van de opbouw gegeven, bijvoorbeeld korte beschrijvingen van de hoofdstukken en hoe die samenhangen. 
# De hoofdtekst. Afhankelijk van de grootte en aard van de tekst wordt die onderverdeeld in alinea's, kopjes, hoofdstukken en/of delen.
# Slot. Vaak met een conclusie, korte samenvatting, oproep of wens.

== Gewenste kwalificaties ==
Bijna iedereen heeft schrijven geleerd op school. En dat is zeker goed genoeg voor huis-, tuin- en keukengebruik, voor korte notities, een brief of e-mail aan een familielid of goede bekende. Maar als je teksten wilt schrijven voor buiten die kring, zijn de volgende kwalificaties gewenst:
* Goede beheersing van de taal waarin je wilt schrijven (hier wordt uitgegaan van Nederlands). 
** Een grote woordenschat hebben, zodat je je goed en precies kunt uitdrukken. Leer ook woorden, definities, concepten en begrippen die buiten de eigen leefwereld liggen. En verdiep je in die andere leefwereld, zodat die nieuwe woorden in een context staan. Daarbij helpt het als je veel teksten gelezen hebt, bijvoorbeeld boeken en krantenartikelen. Maar ook actief reizen (geen strand- of luiervakantie, maar stedentrips, trektochten, een land, streek, stad of cultuur verkennen en ontdekken) en bezoeken aan musea, filmhuizen en theaters kunnen bijdragen. 
** Goede beheersing van {{Wp|Nederlandse spellingregels|spelling}}, zoals weten wanneer je {{Wp|dt-fout|dt}} moet schrijven en welke woorden los of aan elkaar geschreven worden. En goede cijfers behaald hebben voor {{Wp|grammatica}} en {{Wp|Ontleding (grammatica)|zinsontleding}}. Zie {{Wp|Schrijven#Correct_schrijven|Correct schrijven}} voor meer aanwijzingen.
** Daarnaast helpt het als je eerder in de redactie hebt gezeten van bijvoorbeeld een schoolkrant, buurtkrant of verenigingsblad, of daaraan artikelen hebt geleverd. 
* Plezier hebben in schrijven, anders wordt het een lijdensweg en kun je beter een beroep kiezen waarbij je niet veel hoeft te schrijven.
* Schrijfvaardigheid hebben, het vermogen om gedachten op te kunnen schrijven en helder over te brengen. Daarbij helpt het als je een dagboek bijhoudt.
* Gestructureerd kunnen werken, bijvoorbeeld volgens het stappenplan in het hoofdstuk [[Schrijven/Schrijfproces|Schrijfproces]]. Hoofdzaken van bijzaken kunnen onderscheiden. Oorzaak en gevolg kunnen aangeven. Een goede volgorde in de tekst kunnen aanbrengen. 
* Kennis van zaken hebben over het onderwerp van de beoogde tekst. Men hoeft geen expert te zijn, maar wel voldoende kennis hebben om er iets zinnigs over te schrijven, èn te kunnen beoordelen of nieuw gevonden informatie bruikbaar is voor de tekst (of juist onzin is). 
* Discipline, doorzettingsvermogen en geduld hebben, en al helemaal voor het schrijven van een (Wiki-)boek. Schrijven is schaven, schrappen, verplaatsen van stukken tekst, corrigeren, nieuwe invallen verwerken, telkens opnieuw lezen wat je hebt geschreven en dan weer bijschaven, niet te snel tevreden zijn. Net zolang totdat de tekst goed loopt, een goede structuur, opbouw en flow heeft en vooral: boeiend is om te lezen, zonder haperingen en hobbels. 
** Over geduld: een beroemd citaat van de Romeinse dichter {{wp|Horatius|Horatius}}: ''Alles wat gepubliceerd gaat worden en in ieders handen komt, moet je eerst negen jaar lang bij je houden.''&lt;ref&gt;Horatius, ''Ars Poetica'' 388&lt;/ref&gt; Nu is negen jaar wel wat erg lang. Maar het is in ieder geval verstandig niet te haasten met het schrijven van teksten, de tijd ervoor te nemen en een tekst na enige tijd kritisch door te nemen en bij te schaven.
* Incasseringsvermogen hebben: hoe meer je voor publiek schrijft, hoe meer kritiek je zult krijgen, al schrijf je nog zo goed. 
Maar laat je niet ontmoedigen als je één of meer kwalificaties mist! Begin gewoon, oefen veel en zet {{Wp|Kunstmatige intelligentie|AI}} buiten spel (want je moet het zelf doen, uitgezonderd zakelijke brieven). Verwelkom feedback om beter te worden.

'''=&gt; Volgende hoofdstuk: [[Schrijven/Schrijfproces|Schrijfproces]]'''

== Bronnen, noten en/of referenties ==
{{Appendix}}

{{Sub}}</text>
      <sha1>eawtcy5f02x0vwmaqk0gyjckm3tj8a1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Basisboek internet/Faciliteiten</title>
    <ns>0</ns>
    <id>43757</id>
    <revision>
      <id>429647</id>
      <parentid>429629</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T20:07:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>429647</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28206" sha1="6sopm49sfhh605nj678r0xl9cim6z6t" xml:space="preserve">{{Index Basisboek internet}}
Wat heeft internet te bieden? Waarom zou je internet gebruiken?&lt;br&gt;
Het korte antwoord is: voor allerlei soorten communicatie op afstand, vanaf bijna elke plaats ter wereld; om gemakkelijker informatie te vinden, te delen èn zelf te kunnen publiceren, niet alleen tekst, maar bijvoorbeeld ook afbeeldingen, video's, geluidsfragmenten en muziek; om sociale contacten te onderhouden, ook als men ver uit elkaar woont; om op afstand te winkelen, werken, vergaderen en bankzaken te regelen: men hoeft daarvoor niet meer per se de deur uit, naar een winkel, kantoor resp. bank. En nog veel meer. 

In dit hoofdstuk komen verschillende verschijningsvormen van internet aan bod, met de daarbij behorende faciliteiten, toepassingen voor eindgebruikers. Het internet hangt bovendien van protocollen aan elkaar. Daarom is ook steeds vermeld welk protocol voor een verschijningsvorm wordt gebruikt.

== World Wide Web ==
(Protocol: {{Wp|Hypertext Transfer Protocol Secure|HTTPS}}; let er op dat in de {{Wp|Uniform Resource Locator|URL}} de &quot;s&quot; erachter staat als je vertrouwelijke/persoonlijke gegevens verstuurt)

Het meest bekende onderdeel van internet is het {{Wp| Wereldwijd web|World Wide Web}}, afgekort tot WWW. Het WWW biedt talloze {{Wp|Website|websites}} met informatie en andere diensten. Een website kan enkele of vele {{Wp|Webpagina|webpagina's}} bevatten, net zoals een boek pagina's bevat. Anders dan in een boek, kun je tussen webpagina's surfen (navigeren op het internet), van de ene naar de andere webpagina springen, zowel binnen een website als tussen websites, afhankelijk van de aangebrachte {{Wp|Hyperlink|hyperlinks}}. Daarnaast kunnen webpagina's zijn opgemaakt in een prettige lay-out. 

Op webpagina's komen in de regel hyperlinks voor (de meestal blauwe woorden op een webpagina), waarop je kunt klikken en zo naar een andere webpagina kunt surfen. In plaats van hyperlinks, staan er ook wel eens buttons op webpagina's: knoppen waarmee een bezoeker een bepaalde actie kan uitvoeren, bijvoorbeeld bij een keuzemogelijkheid uit twee of meer opties, doorgaan naar een volgende pagina of vraag (zoals in een enquête of examen) of het bevestigen van een bestelling.

[[Bestand:Client-server-model.svg|thumb|Communicatie tussen client (eindgebruiker) en server van website]]
Voor de communictie tussen het apparaat van de eindgebruiker en de betreffende websites dienen aan de gebruikerskant een {{Wp| Client (applicatie)|webclient}} (d.w.z. pc, laptop of mobiel device, mèt een browser of geschikte app) en aan het andere uiterste een {{Wp|Webserver|webserver}} aanwezig te zijn. Zo'n webserver levert uitvoer van computerprogramma's zoals webpagina's, gegevens (gestructureerd in bijvoorbeeld een tabel, of ongestructureerd in tekst en/of plaatjes), documenten en bestanden. Een webserver kan ook diensten verlenen, zoals een lijst met antwoorden leveren (via zoekmachines) en bestellingen opnemen. De webbrowser of app (de wolk &quot;Internet&quot; in de afbeelding) zorgt vervolgens voor de communicatie met de computer van de eindgebruiker, waardoor een webpagina er op de computer van de eindgebruiker net zo uitziet als op de webserver aan de andere kant bedoeld is. 

=== Opbouw van webpagina's ===
Er zijn vele soorten webpagina's. De {{Wp|Homepage|hoofdpagina}} (ook wel &quot;landingspagina&quot; genoemd) is in de regel de eerste pagina waarop je terecht komt, tenzij je rechtstreeks naar een subpagina bent gesurft. Vanuit die hoofdpagina kun je meestal via {{Wp|Hyperlink|hyperlinks}} verder surfen naar andere pagina's binnen de website. Als je vanuit een subpagina naar de hoofdpagina terug wilt: klik op het logo linksboven (indien aanwezig) of verwijder in de URL alles achter de extensie (zoals .nl, .be, .sr, .com).

[[Bestand:Webdesign.gif|thumb|Voorbeeld van de opbouw van een webpagina]]
Een webpagina kan vele vormen en soorten {{Wp|Content (media)|content}} hebben. Meestal bevat een webpagina de volgende onderdelen:
* Bovenin (altijd): de {{Wp|Uniform Resource Locator|URL}}, als het goed is beginnend met ''https://'' (als dat niet zo is, kan er iets mis zijn, wees dan zeer voorzichtig met klikken op hyperlinks in de webpagina).
* Daaronder vaak een smalle balk met hyperlinks naar meer informatie over de website (&quot;Over ons&quot; of &quot;About us&quot;), taalkeuze, contact (zoals naam, adres, telefoonnummer, e-mail-adres, route, openingstijden), zoeken op de website (vaak in de vorm van een vergrootglas), mogelijkheid om in te loggen, Help, e.d. Sommige  van deze hyperlinks staan ook wel helemaal onderaan.
* Dan volgt meestal de titel van de webpagina.
* Er kan dan een rij met tabbladen zijn, zodat men rechtstreeks kan surfen naar het gewenste onderwerp, en niet afhankelijk is van hyperlinks in de tekst in het middendeel.
* Het middendeel is geheel afhankelijk van het doel van de website. Er kunnen blokken met tekst en afbeeldingen zijn, hyperlinks, mogelijkheden om te bestellen en/of een reactie achter te laten. Er kan een {{Wp|Pop-up (internet)|pop-up}} verschijnen om te {{Wp|Chatten (communicatie)|chatten}} met bijvoorbeeld de klantenservice van de website. 
* Links en/of rechts kunnen er kolommen zijn met hyperlinks naar bijvoorbeeld de inhoudsopgave van de betreffende webpagina, categorieën of veelgebruikte subpagina's op de  website, maar die staan ook wel bovenaan. 
* Onderaan staan vaak de kleine lettertjes met hyperlinks naar het colofon, contact, privacybeleid en/of voorwaarden (&quot;terms of use&quot;, waaronder auteursrechten/copyright/licenties voor de content op de website, maar die staan ook wel eens in het colofon) en als je geluk hebt een {{Wp|Sitemap|sitemap}} (een soort inhoudsopgave voor de hele website, in een {{Wp|Boomstructuur|boomstructuur}}) waarmee je rechtstreeks naar een subpagina naar keuze kunt surfen. 
Binnen een website is er vaak wel eenheid aangebracht, dan staan alle vaste onderdelen altijd op dezelfde plaats op de verschillende subpagina's, en hebben ze ook eenzelfde basis lay-out.

=== Soorten websites ===
Er zijn vele soorten websites, ze dienen verschillende doelen en soms een mix aan doelen. Hier een selectie van de meest voorkomende doelen:
* Public relations: Vrijwel elke organisatie heeft een eigen website, in ieder geval in de Westerse wereld. Van {{Wp|Freelance|zzp'ers}}, het kleine restaurant om de hoek en plaatselijke basisscholen tot overheden, multinationals en non-profit organisaties. Zij doen dat om zichzelf te presenteren, publiek te trekken (van potentiële klanten en leerlingen tot potentiële werknemers, sponsors/donateurs en leden), informatie over de organisatie te verschaffen en als stap om hun doelen te bereiken, wat die ook zijn. 
[[Bestand:Online-sale.png|thumb|Online-verkoop]]
* Gemak en/of kostenbesparing: Veel websites gaan een stap verder en bieden ook mogelijkheden voor het online regelen van zaken, zoals verkoop van producten (bijvoorbeeld via webwinkels), reserveringen (horeca, cursussen, e.d.) en inschrijvingen tot het invullen van de belastingaangifte en het doorgeven van meterstanden. Commerciële dienstverlening is hiervan een onderdeel, zoals {{Wp| Electronic commerce|E-commerce}} (online winkelen en verkopen) en bankzaken. 
* Sociale interactie: Het ''sociale web'' is een verzamelterm voor alle sociale interacties via het World Wide Web, van twee deelnemers tot in principe de hele wereld. Het gaat onder andere om {{Wp|Sociaalnetwerksite|sociale netwerken}}, waaronder {{Wp|Sociale media|sociale media}} en dating-websites, maar ook professionele netwerken van beroepsgroepen en platforms voor freelancers, {{Wp|Blog|(web-)blogs}}, {{Wp|Podcast|podcasts}}, samenwerking in online platforms om gezamenlijk iets moois tot stand te brengen, {{Wp|Crowdfunding|crowdfunding}}, samen spelletjes spelen ({{Wp|Computerspel|gamen}}), {{Wp|Instant messaging|berichtenservices}} zoals chatten, het delen van content en bestanden (persoonlijk via een down- en uploaddienst, maar ook openbaar maken/publiceren via een website waar anderen bestanden weer vanaf kunnen downloaden of anderszins hergebruiken (bijvoorbeeld vele soorten bestanden via Wikimedia Commons en foto's via Flickr). Van het sociale web maken niet alleen individuen, maar ook bedrijven en de overheid gebruik, van het plaatsen van advertenties tot actief meedoen. 
* Informatievoorziening: Online toegang tot een schat aan informatie en kennis waarvan je wijzer wordt, op allerlei gebied, van medische zaken tot kunst en het heelal. Denk bijvoorbeeld aan toegang tot collecties van musea en archieven, tot rapporten, proefschriften, gescande boeken, artikelen uit kranten en tijdschriften en vele databanken, gecomprimeerde informatie in bijvoorbeeld Wikipedia, samengesteld door vrijwilligers en/of professionals, gratis of tegen betaling. 
* Onderwijs: het bieden van mogelijkheden tot leren op afstand. Van gratis te gebruiken online studieboeken (zoals hier op Wikibooks), lezingen en hoorcolleges tot al of niet betaalde online academische leergangen. 
* Vraag- en aanbod bij elkaar brengen, bijvoorbeeld:
** {{Wp|Online veiling|Veiling-}} en {{Wp|Categorie:Koop- en verkoopwebsite|verkoop-websites}}, waar particulieren en professionals tweedehands of zelfgemaakte spullen, verzamelingen en huizen, kunnen verkopen en aankopen. Bekende voorbeelden zijn [https://www.marktplaats.nl/ Marktplaats]] (officieel voor tweede-hands spullen in Nederland), [https://www.ebay.nl/ Ebay]] (idem maar dan wereldwijd), [https://www.etsy.com/ Etsy] (idem, gespecialiseerd in unieke en creatieve producten) en [https://www.funda.nl/ Funda] (voor huizen en ander vastgoed). 
** {{Wp|Vacaturesite|Vacaturesites}} en klussenplatforms, waarop werkgevers {{Wp|Vacature|vacatures}} kunnen plaatsen en opdrachtgevers klussen en andere werkzaamheden. Hierdoor kunnen werknemers en zzp'ers gemakkelijker werk vinden. Er zijn algemene sites (zoals LinkedIn), maar ook speciale voor bepaalde beroepsgroepen. Steeds vaker kunnen werknemers ook solliciteren via zo'n platform.
* Entertainment: zoals streaming van TV- en radio-programma's, films, video's en muziek, live meekijken in de natuur (van vogelnestjes tot wild spotten), en ook de vele mogelijkheden tot gamen (solo en met anderen van over de hele wereld, van onschuldig tijdverdrijf tot gokken met grote bedragen die mensen verslaafd maken en opzadelen met (grote) gokschulden). Entertainment wordt veelal aangeboden door bedrijven en organisaties, gratis of tegen betaling. Sinds de komst van [https://www.youtube.com/ YouTube], [https://www.tiktok.com/ TikTok] en de faciliteiten om podcasts te publiceren, kunnen ook individuen eigengemaakte filmpjes, muziek en praatprogramma's de wereld insturen.
* Hulpmiddelen: websites waarop je even informatie haalt (maximaal enkele minuten, meestal veel korter) en daarna weer verder gaat met waar je mee bezig bent of weer verder surft. Voorbeelden:
** {{Wp|Zoekmachine|Zoekmachines}} en {{Wp|Linkpagina|linkpagina's}} (index-pagina's, webportalen).
** Interactieve kaarten (voor geografische locaties)
** {{Wp|Computervertaling|Online vertaaldiensten}}
** Naslagwerken zoals woordenboeken en telefoonboeken
** Converters (omrekenaars), bijvoorbeeld koersconverters (zoals [https://www.wisselkoers.nl/koersconverter Koersconverter van Wisselkoers]) en converters naar en van het metrieke stelsel (zoals graden Fahrenheit en Celcius, kilogrammen en ponden, meters en miles, liters en gallons), zie bijvoorbeeld [https://www.metric-conversions.org/ Metric-conversions].
** {{Wp|Chatbot|Chatbots}} gebaseerd op {{Wp|Kunstmatige intelligentie|Artificial Intelligence}} (AI, Kunstmatige intelligentie), die kant-en-klare antwoorden leveren, tot speeches en artikelen toe. Sinds 2024 is AI op die manier breed beschikbaar.
Let op: Denk bij ''gratis'' diensten altijd: &quot;If you are not paying for it, you're not the customer, you're the product being sold&quot;.&amp;nbsp;&lt;ref&gt;https://quoteinvestigator.com/2017/07/16/product/&lt;/ref&gt; Oftewel: vele websites lijken gratis, maar je betaalt vaak met je privé-gegevens, die door de dienst worden opgeslagen, gecombineerd en als profiel doorverkocht aan bijvoorbeeld marketingbedrijven en adverteerders; ook kunnen ze een goudmijn zijn voor inlichtingen- en opsporingsdiensten.

=== Technische aspecten van webpagina's===
Websites zijn geschreven in de programmeertaal [[Basiskennis informatica/Codering/HTML|HTML]], dit is de standaard opmaaktaal voor webpagina's. Een {{Wp|Webbrowser|webbrowser}} kan deze taal lezen en omzetten naar een webpagina zoals die bedoeld is en die wij eindgebruikers meestal gemakkelijk kunnen lezen.

=== Favorieten ===
Websites die je nuttig vindt en vaker wilt gebruiken, kun je opslaan bij je {{Wp|Bladwijzer (software)|Favorieten}}. Favorieten, ook wel bladwijzers (in het Engels Bookmarks) genoemd, is een lijst met URL's van favoriete websites, die op deze manier steeds eenvoudig en snel terug zijn te vinden om opnieuw te gebruiken. 

Je vindt Favorieten in je webbrowser. Elke webbrowser legt ze weer net even anders vast, dus het is soms even zoeken hoe het werkt. Zorg dat je ze op een prominente plek kunt terugvinden. 

Als je een link bij je Favorieten opslaat, staat daar vaak ook al automatisch een omschrijving bij. Die kun je al tijdens het opslaan wijzigen (bijvoorbeeld belangrijkste term vooraan, inkorten, advertentie-achtige teksten verwijderen) of achteraf. Klik dan met je rechtermuisknop op de link, kies voor &quot;bewerken&quot; (of een soortgelijke tekst) en pas de tekst aan. 

Als er veel links bij je Favorieten staan, kun een mappenstructuur instellen. Hierdoor zorg je ervoor dat websites over eenzelfde onderwerp bij elkaar in dezelfde map staan. 

Tips: 
# Maak regelmatig een backup van je Favorieten. Dat doe je door ze te exporteren, dat is ook voor elke browser weer net even anders geregeld, dus soms even zoeken (of via Help-pagina of een zoekmachine navragen). Ze worden nu in HTML-bestand opgeslagen. 
# Als je dit HTML-bestand in Word (of een andere tekstverwerker) opent, kun je gemakkelijk aanpassingen doen. Daarna kun je dit aangepaste bestand weer importeren als nieuwe Favorietenlijst.
# Als je met verschillende browsers werkt, worden (nieuwe) Favorieten van de ene niet automatisch opgenomen in de andere browser. Dit kun je regelen door ze te exporteren in de ene en te importeren in de andere.
# Schoon ze regelmatig. Websites hebben de slechte gewoonte om van URL te veranderen of gewoon te verdwijnen (de belangrijkste zijn via de [https://web.archive.org/ The Internet Archive Wayback Machine] terug te vinden, maar zijn dan statisch). Ook kunnen je interesses in de loop van de tijd wijzigen.

== E-mail==
[[Bestand:Email (246377) - The Noun Project.svg|thumb|200px|E-mail verbeeld]]
(Protocollen: {{Wp|Simple Mail Transfer Protocol|SMTP}} voor het versturen van e-mail, {{Wp|Post office protocol|POP}} voor de ontvangst van e-mail en {{Wp|Internet Message Access Protocol|IMAP}} voor de organisatie van e-mails op mailservers). 

Met {{Wp|e-mail}}  kun je berichten sturen aan iedereen van wie je het e-mail-adres kent, en andersom berichten ontvangen van iedereen die jouw e-mail-adres kent. E-mail vervangt voor een groot deel het {{Wp|Poststuk|postverkeer}}. In een e-mail kun je ook links naar webpagina's opnemen en je kunt er in beperkte mate bestanden in meesturen, zoals foto's, pdf-bestanden en filmpjes (de beperking geldt in ieder geval voor de omvang van de meegestuurde bestanden). 

Om e-mail te kunnen versturen, ontvangen en bewaren zijn nodig: 
* Ten minste een eigen e-mail-adres/-account, vaak gekoppeld aan een {{Wp|internetprovider}} of aan een gratis e-maildienst zoals {{Wp|Gmail}} en {{Wp|Outlook.com#Hotmail|Hotmail}}.
* Een e-mailprogramma om e-mails te kunnen versturen en ontvangen, meestal gekoppeld aan de internetprovider of e-maildienst.
* Een mogelijkheid om e-mails te bewaren en te ordenen in een mappenstructuur, gekoppeld aan het e-mailprogramma.

Zie [[Basisboek internet/E-mailen|E-mailen]] voor een instructie voor het opstellen en verzenden van e-mails.

'''Let op:''' niet iedereen die een e-mail stuurt is te goeder trouw. De afzender kan een e-mail-adres op slinkse wijze hebben verkregen en proberen je te misleiden, bijvoorbeeld:
* Er is een bestand met een {{Wp|Computervirus|virus}} meegestuurd. Klik dus nooit op een bestand in een e-mail waarvan je de afzender niet kent. En zelfs als je de afzender wel kent, kan zijn/haar e-mail zijn {{Wp|Hacken|gehackt}}. Ook dan kan een bestand zijn besmet met een virus. Benader in dat laatste geval eerst de afzender (NIET via een reply, maar via het vertrouwde e-mail-adres) en vraag of het klopt dat hij/zij die mail heeft gestuurd. Beter tien keer teveel gevraagd dan een keer te weinig.
* Er staat een link in die goed lijkt, maar toch een virus bevat of leidt naar een verbluffend echt lijkende website waarop je naïef persoonlijke gegevens invult, die vervolgens worden misbruikt: je bankrekening wordt geplunderd of je krijgt te maken met {{Wp|identiteitsfraude}}. Vul daarom online nooit persoonlijke gegevens in, zoals banknummer, paspoortnummer, {{Wp|Burgerservicenummer}}, adres, geboortedatum en geboorteplaats, en stuur ook online geen kopieën van je paspoort of rijbewijs. 
Zie [[Veilig op het internet]] voor meer informatie over bedreidingen.

==  Mobiele apps ==
[[Bestand:Social Media App Icons On The Screen of A Smartphone.jpg|thumb|150px|App icons op een smartphone]]
(Protocollen: dezelfde als voor WWW)

Een {{Wp|Mobiele app|mobiele app}}, meestal afgekort tot &quot;app&quot;, wat weer een afkorting is van {{Wp| Applicatie|applicatie}}, is een  programmaatje dat draait op een smartphone of ander mobiel apparaat. Veel apps zijn een mobiele versie van dezelfde applicatie voor het web. Andere bestaan alleen of specifiek voor mobiele apparaten, zoals {{Wp|WhatsApp|WhatsApp}} en {{Wp|Wordfeud|Wordfeud}}. 

== Internet of things ==
[[Bestand:Internet et ses applications.png|thumb|Internet of things]]
(Protocollen: {{Wp|MQTT|MQTT}} en {{Wp|en:Constrained Application Protocol|CoAp}} (Engelstalige Wikipedia))

Het {{Wp|Internet der dingen|Internet of things}} (internet der dingen, IoT) koppelt huishoudelijke apparaten, bewakingscamera's en andere voorwerpen aan het internet. Hierdoor kun je overal ter wereld bijvoorbeeld je huis en baby in de gaten houden, en de verwarming, het koffiezet-apparaat en de wasmachine aan- of uitzetten.

== Uitwisselen van bestanden ==
(officieel maar verouderd protocol: {{Wp|File transfer protocol|FTP}})

[[Bestand:Sharing-Character.png|thumb|Uitwisselen van bestanden]]
Allerlei soorten bestanden kunnen via internet worden uitgewisseld met één of meerdere anderen, tot zelfs de hele wereld. Het kan bijvoorbeeld gaan om foto's, filmpjes en/of documenten. 

Uitwisselen van bestanden kan op diverse manieren. In het verleden werd veel gebruikt gemaakt van het FTP-protocol en er zijn nog steeds computers die het FTP-protocol gebruiken, maar dat protocol is verouderd (traag, problemen met data-integriteit en veiligheid). En het is vooral geschikt voor wie zelf kan programmeren. 

Andere manieren zijn:
* Via e-mail (alleen voor bestanden met een beperkte omvang, afhankelijk van de e-maildienst).
* Via een File sharing service (bestandsdelingsservice):
** Zo'n service kan te delen bestanden tijdelijk in de cloud opslaan, bijvoorbeeld enkele dagen zoals {{Wp|WeTransfer|WeTransfer}} doet.&amp;nbsp;&lt;ref&gt;Let op: WeTransfer behield zich in zomer 2025 korte tijd het recht voor om alles wat je verstuurt commercieel te gebruiken. Pas dus op met het versturen van privacy-gevoelig en auteursrechtelijk beschermd materiaal (zoals foto's, kunstwerken, ontwerpen, rapporten en andere schrijfsels); zie [https://www.consumentenbond.nl/digitaalgids/digitaalgids-uitgelicht/alternatieven-voor-wetransfer Consumentenbond] voor alternatieven&lt;/ref&gt; En vervolgens wordt via berichten (e-mails) de beoogde ontvanger op de hoogte gebracht, waarna die de bestanden kan downloaden op zijn/haar eigen computer, waarvan dan de verzender weer bericht krijgt. 
** Zelf te delen bestanden in de cloud opslaan (via een bestand-opslagdienst zoals {{Wp|Microsoft OneDrive|Microsoft OneDrive}}) en de beoogde ontvangers zelf berichten en toegangscodes sturen om zo toegang tot de dienst en de bestanden te bieden. Het is dan mogelijk om gezamenlijk aan een document te werken en/of bestanden op de eigen computer te downloaden.
* Via een openbare website: als bestanden met de rest van de wereld kunnen worden gedeeld. Bijvoorbeeld foto's (via Flickr of andere fotodienst), filmpjes (via YouTube of TikTok) en allerlei soorten &quot;educatieve&quot; media via Wikimedia Commons. Ook via andere sociale media kunnen bestanden worden gedeeld.
* Via een {{Wp|Gegevensdrager|externe gegevensdrager}}, d.w.z. off-line (buiten internet om): te delen bestanden worden op een externe gegevensdrager (zoals een {{Wp|USB-stick|USB-stick}} of {{Wp|Dvd|Dvd}}) gezet. Vervolgens worden ze weer van de gegevensdrager gedownload op de computer van de beoogde ontvanger via die gegevensdrager.
* Via een weblink (bijvoorbeeld in een e-mail of ander bericht) als het bestand al op internet staat; de link is dan van het bestand zelf of van de webpagina waarop het bestand voorkomt.

== Werken in de cloud ==
[[Bestand:Internet as cloud.svg|thumb|Internet als cloud]]
Met {{Wp|Cloudcomputing|Werken in de cloud}} kun je online werken zonder eigen bezit van (of met minder) computers, computerprogramma's en/of gegevensdragers. Men maakt dan gebruik van hardware, software en/of opslagcapaciteit (voor gegevens en software) die elders zijn en door anderen worden beheerd. Bijvoorbeeld: jouw e-mails die zijn opgeslagen bij de aanbieder van de maildienst en niet op je eigen computer; organisaties die computer- en/of opslagcapaciteit huren en daardoor geen/minder eigen computerservers en/of {{Wp|Gegevensdrager|gegevensdragers}} nodig hebben; programma's die niet op je eigen computer draaien maar die je via internet aanroept als je ze nodig hebt.

== Nieuws- en discussiegroepen ==
Nog voordat het internet bestond, werden er al berichten uitgewisseld via {{Wp|Usenet|Usenet}} (huidig protocol: {{Wp|Network News Transfer Protocol|NNTP}}). Usenet is een wereldwijd, gedecentraliseerd netwerk voor de uitwisseling van tekstberichten en {{Wp|Binair bestand|binaire bestanden}} (o.a. afbeeldingen en filmpjes) binnen nieuwsgroepen. Vaak lopen deze groepen via universiteiten en hogescholen. Er zijn ook internet webservice providers en commerciële diensten die ze aanbieden.&amp;nbsp;&lt;ref&gt;Bron en meer informatie: [https://nl.fastusenet.org/usenet.html Fastusenet]&lt;/ref&gt;

Een nieuwsgroep wordt meestal gevormd door vakgenoten die nieuws en standpunten uitwisselen, elkaar attenderen op vacatures, cursussen, artikelen en lezingen, en zo op de hoogte blijven van wat er speelt op hun vakgebied. 

In het internettijdperk, met WWW als belangrijk uithangbord, kwamen er alternatieven voor Usenet, zoals {{Wp|Internetforum|Internetforums}} en {{Wp|en:Category:Question-and-answer websites|Question-and-answer websites}} (Engelstalige Wikipedia). Ook op sociale media kwamen er mogelijkheden voor groepen, waarbij je allereerst een account moet hebben voor het sociale medium zelf en vervolgens lid moet/kunt worden van de gewenste groep(en). Deze internet-groepen bleven niet beperkt tot een bepaald vakgebied, maar konden rond elk onderwerp geformeerd worden.

== Telefoneren en videobellen via internet ==
(protocollen:&lt;br&gt;
1) voor beide èn voor streaming: {{Wp|Realtime Transport Protocol|RTP}}&lt;br&gt;
2) voor telefonie: {{Wp|IP-telefonie|Voice over Internet Protocol (VoIP)}}&lt;br&gt;
3) voor videobellen zie {{Wp|Videoconferentie#Standaarden|Standaaarden Videoconferentie}})

{{Wp|IP-telefonie|Telefoneren via internet}} en {{Wp|Videoconferentie|videobellen}}, ook wel video-conferencing genoemd, zijn allebei mogelijkheden om via internet te bellen. Dat kan alleen met geluid (zoals ouderwets telefoneren) maar ook met beeld en geluid (video). Het bellen kan zowel in tweetallen als met meerdere personen tegelijk. 

Bellen via internet kan gebuikt worden voor alle soorten overleggen tussen personen die niet op dezelfde lokatie zijn, waaronder: thuiswerken, vergaderingen en andere bijeenkomsten (zowel zakelijk als privé, ook om even bij te praten), onderwijs op afstand, gezondheidszorg op afstand, zowel om klachten met patiënten te bespreken, als voor overleg tussen zorgpersoneel onderling en bij medische handelingen waarbij ander zorgpersoneel kan meekijken en meepraten. 

Benodigdheden (naast de gebruikelijke apparaten en internettoegang):
* (altijd:) Een koptelefoon, oortjes of luidsprekers en een microfoon die alle verbonden zijn met het apparaat waarop men internet.
* Voor video-bellen: ook een camera; dat mag een webcam zijn, één apparaatje dat zowel een camera als een microfoon heeft. 
:NB Op een laptop, smartphone en tablet kan het zijn dat er al een ingebouwde camera en microfoon zijn, dat is dan voldoende, die hoeven dan alleen maar aangezet te worden (uit privacy-overwegingen is het verstandig om die standaard uit te zetten, ook weer na afloop van teleconferentie). 
* Een internetprogramma waarmee men kan telefoneren en/of video-bellen. Vaak vind je die via bekenden die jou willen (video-)bellen. Meestal zul je dan de laatste versie van het programma op je pc of laptop moeten installeren of een app op je smartphone of tablet. Via een mail krijg je een link van degene die de bijeenkomst coördineert. Daarop klik je, op of een enkele minuut vóór het vermelde tijdstip, en als het goed is heb je dan verbinding.
&lt;gallery widths=&quot;180&quot; heights=&quot;180&quot;&gt;
Margaret Noble 2012.jpg|Vrouw met headset
Webcam on computer screen.jpg|Webcam vastgeklemd op pc-scherm
2020-06-09 TMR.jpg|Video-conferentie
&lt;/gallery&gt;

== Chatten ==
[[Bestand:Kopete chat session.png|thumb|250px|Voorbeeld chatsessie]]
(protocollen: {{Wp|Internet Relay Chat|IRC}} en {{Wp|Extensible Messaging and Presence Protocol|XMPP}}, maar ook er zijn er meer, zie {{Wp|Lijst van instant messengers|Lijst van instant messengers}} op Wikipedia)

{{Wp|Chatten (communicatie)|Chatten}} is over-en-weer communiceren via geschreven tekst via internet. De ene deelnemer aan de chat typt een tekst, drukt op &lt;Enter&gt; en de tekst verschijnt direct bij de andere deelnemer(s) in beeld. Een andere deelnemer kan er op reageren, en zo gaat het gesprek door totdat een conclusie is bereikt. Chatten wordt onder andere gebruikt door klantenservices en helpdesks. Experimenten met robots achter zo'n chat zijn meestal geen succes. 

Technisch wordt vaak gebruik gemaakt van {{Wp|Instant messaging|Instant messaging}}, een technologie waarbij berichten zeer snel kunnen worden overgebracht, sneller dan bij e-mail (ook {{Wp|WhatsApp|WhatsApp}} maakt van deze technologie gebruik).

== Software updaten ==
[[Bestand:Update (3960710978).jpg|thumb|Update beschikbaar]]
Regelmatig verschijnen er {{Wp|Update (software)|Updates}} van computerprogramma's op je eigen computer. Die hoeven zelfs niets met internet te maken te hebben, zoals een tekstverwerker. Er kan een {{Wp|Bug (technologie)|bug}} zijn verholpen, een probleem met de beveiliging van het programma zijn opgelost en/of kleine andere verbeteringen zijn aangebracht. Het is belangrijk dat je computer up-to-date is, al is het maar om hackers en andere onverlaten zo min mogelijk kans te geven. Installeer updates daarom direct, binnen één dag.

Elk programma heeft zijn eigen manier van updates installeren:
* Soms krijg je bericht als er een update klaar staat om geïnstalleerd te worden. Volg de aanwijzingen nauwkeurig op en meestal komt het dan goed.
* Bij andere programma's (zoals besturingsprogramma's als Windows) gaat het meestal automatisch en moet je na afloop hooguit je computer opnieuw opstarten.

== Bronnen en meer informatie ==
'''Meer informatie:'''&lt;br&gt;
* Meer internet-protocollen (in eenvoudige taal): [https://www.geeksforgeeks.org/types-of-internet-protocols/ T''ypes of internet-protocols van GeeksforGeeks''] (Eng) 
* Andere protocollen voor bestandsuitwisseling: [https://www.egnyte.com/guides/file-sharing/ftp-replacement ''FTP-replacement'' van Egnyte.com] (Eng)

'''Bronnen'''&lt;br&gt;
* De in de tekst vermelde links/websites; en:
{{Sub}}</text>
      <sha1>6sopm49sfhh605nj678r0xl9cim6z6t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Schrijven/Schrijfproces</title>
    <ns>0</ns>
    <id>46422</id>
    <revision>
      <id>429667</id>
      <parentid>429406</parentid>
      <timestamp>2026-09-13T10:09:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Aanvullingen</comment>
      <origin>429667</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7785" sha1="kerwfk66r67yl9nhgwwlbnefgfuu6mu" xml:space="preserve">{{Index Schrijven}}Het schrijfproces bestaat in de regel uit de volgende stappen:
# Bepaal het '''onderwerp'''. Je kunt bijvoorbeeld inspiratie hebben, iets hebben gehoord of gelezen dat je aan het nadenken brengt of een opdracht krijgen van een opdrachtgever. 
# Vul de onderdelen uit het hoofdstuk [[Schrijven/Teksten|Teksten in het algemeen]] aan: met welk '''doel''' en voor welke '''doelgroep''' ga je schrijven? Welke boodschap wil je overbrengen, welk punt wil je maken, wat wil je bereiken?
# Bepaal het '''medium''' voor de tekst. Wordt het een tijdschrift-, kranten- of Wikipedia-artikel, een boek, een blog op internet, een recept voor het [[Kookboek]], een nota, toespraak of iets anders? 
## Zijn er beperkingen of verplichtingen aan het medium verbonden? Bijvoorbeeld maximale lengte, bepaald format? Houd daar rekening mee bij het schrijven. Voor het [[Kookboek]] geldt bijvoorbeeld een [[Sjabloon:Infobox recept|sjabloon]], voor een Wikivoyage-pagina een [[Wikivoyage:Sjabloon-index#Pagina's_genereren|strak format]] dat afhankelijk is van het soort beschrijving.
# '''Afbakening''': Concretiseer het onderwerp en baken het goed af. Waar zal de tekst precies over gaan? Wat wel en wat niet? Je kunt nooit &quot;alles&quot; over een onderwerp behandelen, dus je moet keuzes maken. Ga je het onderwerp in de breedte behandelen, en ga je dan niet te diep? Of juist andersom? Waar liggen de grenzen? 
## Als je voor een opdrachtgever schrijft: koppel wat je tot nu toe hebt bedacht terug naar de opdrachtgever en stel vragen over wat nog niet duidelijk is. Is dit inderdaad een goede invulling van de opdracht? Is dit wat de opdrachtgever bedoelde? Zo niet, dan kun je dat nu nog gemakkelijk aanpassen. Pauzeer daarom het schrijfproces totdat je antwoord hebt.
# Bedenk een toepasselijke en/of pakkende '''titel'''. Een toepasselijke titel laat in één oogopslag zien waar de tekst over gaat. Een pakkende titel nodigt uit om verder te lezen; soms kan het dan nodig zijn om dan nog een {{wp|Boektitel#Ondertitel|ondertitel}} te gebruiken om te laten zien waar de tekst over gaat. 
# Bedenk welke '''sub-onderwerpen''' aan bod komen. Wat zijn hoofdzaken en wat zijn bijzaken? Concentreer je op de hoofdzaken. Zet die in een logische volgorde. Hieruit ontstaat uiteindelijk je frame en indeling van de tekst, je houvast tijdens het schrijven. Voor een (Wiki-)boek kan dit een eerste aanzet voor de hoofdstuk-indeling zijn. Voeg ook de onderdelen ''Inleiding'' en ''Slot'' uit [[Schrijven/Teksten|Teksten in het algemeen]] en de ''[[Schrijven/Literatuurgebruik|Literatuurlijst]]'' toe aan het frame. Voeg voor een boek ook toe:
## Inhoudsopgave.
## Voorwoord (optioneel): een persoonlijke noot, bijvoorbeeld waarom je de tekst schrijft.
## Nawoord/Epiloog (optioneel): een rechtstreeks woord van de auteur tot de lezer, bijvoorbeeld hoe de tekst tot stand is gekomen, of over een onderwerp dat niet in de hoofdtekst past maar wel genoemd moet worden.
## Index: lijst met trefwoorden met paginanummers of links naar het trefwoord. Niet voor fictie. 
## Dankwoord (optioneel; kan ook in het Voorwoord). 
## Over de schrijver(s). Per schrijver een korte tekst (één alinea) met achtergronden, zoals geboortedatum of -jaar, opleiding, werkzaamheden, interesses, belangrijkste andere publicaties, alleen wat van belang is voor de tekst.
# Vaak is eerst nog '''onderzoek''' nodig voordat je kunt beginnen met schrijven. Stel voor jezelf vragen op waarop je nog geen antwoord hebt, maar die wel voor de tekst van belang zijn. Welke gegevens en informatie mis je nog? Zie daarvoor de paragraaf [[Informatievoorziening/Informatieverzoeken_behandelen#Literatuuronderzoek|Literatuuronderzoek]] in het Wikibook [[Informatievoorziening]] en beschouw jezelf als &quot;de vragensteller&quot; en &quot;baliemedewerker&quot; tegelijkertijd. Verwerk geraadpleegde bronnen in de tekst conform de aanwijzingen in het hoofdstuk [[Schrijven/Literatuurgebruik|Literatuurgebruik]].
# Het '''schrijven''' van de tekst. Dat hoeft niet in dezelfde volgorde als in je frame staat vermeld. Een inleiding wordt bijvoorbeeld meestal pas aan het eind geschreven. 
## Bied '''echte informatie''', iets dat de moeite van het lezen waard is. Denk vanuit de lezer: op welke vragen wil die antwoord krijgen? Behandel vragen die beginnen met: Waar? Hoe? Wanneer? Waarom? etc.
## Schrijf in '''korte zinnen'''. Afhankelijk van de doelgroep: vermijd moeilijke woorden zoveel mogelijk, leg ze anders eerst uit als je niet mag veronderstellen dat de doelgroep ze al kent. Maar je mag gerust vaktermen gebruiken in een artikel voor vakgenoten. 
## Schrijf '''{{Wp|Actief/passief (taalkunde)|actief}}''', vermijd het werkwoord &quot;worden&quot;. Duid aan wie iets doet, wees concreet.
## Schrijf '''positief''', d.w.z. vermijd ontkenningen, woorden als &quot;niet&quot; en &quot;geen&quot;. En dubbele ontkenningen zijn al helemaal uit den boze. Voorbeeld van een dubbele ontkenning: ''Het kan toch niet zo zijn dat ik voor dat werk geen beloning krijg''. Je moet diep nadenken om te begrijpen wat de schrijver bedoelt, wat de vaart uit het verhaal haalt. Beschrijf juist wat er wel gebeurt of moet gebeuren, bijvoorbeeld: ''Voor dat werk wil ik een gepaste beloning krijgen''.
## Zorg dat de tekst '''ondubbelzinnig''' is, voor één uitleg vatbaar is, zodat de lezer precies begrijpt wat je bedoelt. 
## Gebruik toepasselijke '''voorbeelden''' om iets uit te leggen.
## Gebruik '''illustraties''' die de tekst ondersteunen, vooral die iets uitleggen wat in woorden lastig te vertellen is. Zie [[Handboek Wikimedia Commons/Uploaden#Stap 3: Zorg dat de auteursrechten in orde zijn|Zorg dat de auteursrechten in orde zijn]] in het Wikibook [[Handboek Wikimedia Commons]] voor wat wel en niet mag. Afbeeldingen en andere media uit [[c:Hoofdpagina|Wikimedia Commons]] zijn allemaal toegestaan, mits je je aan de voorwaarden uit het betreffende bestand houdt (o.a. naamsvermelding). Zie [[Handboek_Wikimedia_Commons/Deel_I_Basis#Zoeken|Zoeken]] voor het vinden van geschikte afbeeldingen.
## Overdaad schaadt! Wees kritisch: wat moet per se wel in de tekst en wat is overbodig, wat draagt niet bij aan het punt dat je wilt maken? De meeste bijvoeglijke naamwoorden kunnen bijvoorbeeld weggelaten worden.
# Na het schrijven: leg de tekst enige tijd weg. Lees dan de tekst nog minimaal één keer '''kritisch''' helemaal door, van A tot Z, en neem daar de tijd voor. Verplaats je daarbij in de lezer/doelgroep. Let in het bijzonder op:
## Loopt het verhaal lekker? Waar stokt het nog en zijn aanpassingen nodig?
## Is alles direct duidelijk? Worden er geen begrippen genoemd terwijl die pas later in de tekst of helemaal niet worden uitgelegd? 
## Zijn de spelling, {{Wp|interpunctie}}, grammatica en zinsbouw correct? 
## Staan er geen overbodige zaken, woorden en alinea's in de tekst? Worden geen zaken herhaald? Is de taal helder, direct,  compact en to-the-point, en juist niet wollig (veel woorden, weinig wol)? Is het stuk boeiend en goed leesbaar voor anderen? Schrijven is schrappen en weggooien! Houd alleen de essentie over, die rechtstreeks leidt naar de conclusie en/of het punt dat je wil maken. 
## Heb je je punt gemaakt? Wordt voldaan aan het doel dat je hebt gesteld voor het schrijven van de tekst?
## Kloppen ook voorwoord, inleiding, slot, index, e.d.?
## Is de lay-out in orde? 
# Als je vindt dat de tekst klaar is: voer nog eenmaal enkele laatste '''controles''' uit:
## Automatische spellingscontrole op de hele tekst. 
## Vermelding van je naam en de datum waarop de tekst is afgerond, en eventueel de plaats waar de tekst is geschreven. 
# Laat eventueel iemand anders de tekst nog onbevangen en kritisch lezen en becommentariseren. Neem kritiek ter harte en pas de tekst aan als dat je goed lijkt. 
Nu is de tekst klaar voor publicatie of gebruik!
{{Sub}}</text>
      <sha1>kerwfk66r67yl9nhgwwlbnefgfuu6mu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Schrijven/Informatieve teksten</title>
    <ns>0</ns>
    <id>46741</id>
    <revision>
      <id>429668</id>
      <parentid>429435</parentid>
      <timestamp>2026-09-13T10:12:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Voorbeelden */</comment>
      <origin>429668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3686" sha1="gr7gyk4vycnxyebsyeela5ojguyhz0g" xml:space="preserve">{{Index Schrijven}}
Informatieve teksten hebben als hoofddoel informatie te bieden, om de lezer te informeren of te instrueren. De onderwerpen waarover informatieve teksten gaan, zijn schier eindeloos.

==Voorbeelden==
* Alle geschreven teksten in Wikimediaprojecten, zoals in [[b:nl:Hoofdpagina|Wikibooks]], {{Wp|Hoofdpagina|Wikipedia}} en [[Wikivoyage:nl:Hoofdpagina|Wikivoyage]]. 
* {{Wp|Studieboek|Studieboeken}}, waaronder {{Wp|handboek|handboeken}} en {{Wp|schoolboek|schoolboeken}}. Naast teksten met illustraties bevatten deze boeken vaak vragen en opdrachten om te testen of een scholier of student de tekst heeft begrepen.
* {{Wp|Artikel (redactioneel)|Artikelen}} in kranten, tijdschriften en bundels (boeken met artikelen, elk geschreven door een of meer verschillende auteurs). In kranten en tijdschriften kan het bijvoorbeeld gaan om nieuwsberichten, verslagen, achtergrondartikelen, onderzoeksartikelen en reportages. 
[[Bestand:Amsterdamse Poort plaque 2011 BS Amsterdam Netherlands.jpg|thumb|ANWB-informatiebord]]
* {{Wp|Handleiding|Handleidingen}} en {{Wp|Instructie|instructies}}, zoals in het [[Kookboek]] – uitleg over hoe je iets doet.
* {{Wp|Encyclopedie}} - bevat korte artikelen met feitelijke informatie over uiteenlopende onderwerpen, om een eerste indruk te bieden over de inhoud van die onderwerpen.
* {{Wp|Reisgids|Reisgidsen}} – bieden een mix van informatie over en handleiding voor toeristische bestemmingen.
* {{Wp|Biografie|Biografieën}}, levensbeschrijvingen van bekende of anderszins interessante personen.
* {{Wp|Informatiepaneel}} of informatiebord(je) - met informatie over bijvoorbeeld een bezienswaardigheid of een tentoonstelling.
* {{Wp|Almanak|Almanak}} -  jaarlijkse publicatie met informatie op een bepaalde gebied, bijvoorbeeld voor studenten of verenigingsleden, overheidsinformatie, getijden, astronomische gegevens en kalenders voor de landbouw.
* {{Wp|Zwartboek (publicatie)|Zwartboek}} - bevat beschrijvingen van misstanden.

Naast teksten bevatten deze boeken vaak ook afbeeldingen, zoals foto’s, illustraties, tekeningen, grafieken en diagrammen, met als doel de tekst te verduidelijken en aan te vullen. Een afbeelding zegt soms meer dan duizend woorden.

== Inhoud ==
Elke soort informatietekst heeft zijn eigen kenmerken en bijzonderheden.
#[[Schrijven/Instructies|Instructies]] - Een handleiding schrijven die voor iedereen duidelijk is
#[[Schrijven/Artikelen|Artikelen]]
##[[Schrijven/Artikelen#Nieuwsbericht|Nieuwsbericht]] - Zo kort en krachtig mogelijk vertellen waar het om gaat
##[[Schrijven/Artikelen#Achtergrondartikel|Achtergrondartikel]] - Meer informatie over een actueel onderwerp
##[[Schrijven/Artikelen#Verslag|Verslag]] - Samenvatting van een evenement of bijeenkomst
##[[Schrijven/Artikelen#Reportage|Reportage]] - Inkijkje in een bepaalde leefwereld
###[[Schrijven/Artikelen#Reisverhaal|Reisverhaal]] - 
##[[Schrijven/Artikelen#Interview|Interview]] - Verslag van een vraaggesprek
##[[Schrijven/Artikelen#Portret|Portret]] 
##[[Schrijven/Artikelen#Onderzoeksartikel|Onderzoeksartikel]] - Verslag van een onderzoek naar een misstand of situatie
##[[Schrijven/Artikelen#Opinie-artikel|Opinie-artikel]] - Een onderbouwde mening over een actueel onderwerp
##[[Schrijven/Artikelen#Recensie|Recensie]] - Samenvatting en beoordeling van een creatieve of wetenschappelijk uiting
##[[Schrijven/Artikelen#Artikel in een encyclopedie|Artikel in een encyclopedie]] - Feitelijke beschrijving van een onderwerp
##[[Schrijven/Artikelen#Wetenschappelijk artikel|Wetenschappelijk artikel]]
#[[Schrijven/Studieboeken|Studieboeken]]
# '''Wetenschappelijke teksten''' - zie het Wikibook [[Van Idee tot Publicatie]]

{{Sub}}</text>
      <sha1>gr7gyk4vycnxyebsyeela5ojguyhz0g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikibooks:Infobox/Schrijven</title>
    <ns>4</ns>
    <id>46750</id>
    <revision>
      <id>429665</id>
      <parentid>429240</parentid>
      <timestamp>2026-09-13T09:53:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>429665</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2420" sha1="9tqkjf4m11ucg63asa8dmb7jmcjk1a2" xml:space="preserve">__EXPECTUNUSEDTEMPLATE__
{{Infobox
&lt;!-- Titel van het boek                    --&gt;| titel           = {{SUBPAGENAME}}
&lt;!-- Kies: 0, 25, 50, 75 of 100 (%)        --&gt;| voortgang       = 50
&lt;!-- Revisiedatum                          --&gt;| datum           = 26-8-2026
&lt;!-- Boekenplank                           --&gt;| boekenplank     = Taal en letterkunde
&lt;!-- Naslag, Instructie, Hobby, Handboek   --&gt;| boekentype      = Instructie
&lt;!-- VWO, HBO, WO, Junior, etc             --&gt;| niveau          = Havo-5
&lt;!-- laag, middel, hoog                    --&gt;| activiteit      = 
&lt;!-- Datum eerste edit DD-MM-YY            --&gt;| startdatum      = 26-03-2011
&lt;!-- zonder &quot;Gebruiker:&quot; Naam/Nick         --&gt;| redacteur       = JopkeB
&lt;!-- Gebruiker:Auteur 1|Auteur 1...        --&gt;| auteurs         = [[Gebruiker: JopkeB | JopkeB ]]  &lt;!-- per auteur, komma's er tussen --&gt;
&lt;!-- korte beschrijving                    --&gt;| beschrijving    = Aanwijzingen voor het schrijven van diverse soorten teksten
&lt;!-- info over boek, geen inhoud           --&gt;| opmerkingen     = 
&lt;!-- Doelstellingen, * voor elk punt       --&gt;| doelstelling    = 
&lt;!-- Bronnen                               --&gt;| bronnen         = 
&lt;!-- benodigde voorkennis, * voor elk punt --&gt;| voorkennis      = zie [[Schrijven/Teksten#Gewenste_kwalificaties|Gewenste kwalificaties]]
&lt;!-- Uitstapniveau - * voor elk punt       --&gt;| uitstapniveau   = 
&lt;!-- Links naar niet-inhoud-hfdstn         --&gt;| infolinks       = 
&lt;!-- laatste controle DD-MM-YYYY           --&gt;| laatstecontrole = 26-08-2026
&lt;!-- laatste toevoeging DD-MM-YYYY         --&gt;| toevoeging      = 
&lt;!-- Boek 1, etc                           --&gt;| gerelateerd     = 
&lt;!-- projectpagina                         --&gt;| projectpagina   = [[Overleg:{{SUBPAGENAME}}]]
&lt;!-- licentie                              --&gt;| licentie        = 
&lt;!-- Kleine afbeelding (&lt; 100x100)         --&gt;| thumb           = Hilde Kaehler-Timm, 2014, ©Kaehler-Timm.JPG
&lt;!-- Grote afbeelding als een cover        --&gt;| afbeelding      = 
&lt;!-- autom. als boek en titel gelijk       --&gt;| PDF             = 
&lt;!-- autom. voor &quot;Boek/Printversie&quot;        --&gt;| printversie     = 
&lt;!-- departement invullen                  --&gt;| departement     = 
&lt;!--                                       --&gt;| categorie       = 
&lt;!--                                       --&gt;| categorie twee  = 
&lt;!-- WSBN invullen                         --&gt;| WSBN            = nl-4-5-0-00002
}}</text>
      <sha1>9tqkjf4m11ucg63asa8dmb7jmcjk1a2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sxrivniskookn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>46774</id>
    <revision>
      <id>429656</id>
      <parentid>429452</parentid>
      <timestamp>2026-09-13T05:48:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Categorie:Taal + {{Boek}} - nog niet bestaande sjablonen en categorieën in Wb verwijderd</comment>
      <origin>429656</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="119820" sha1="gcgpckr7osqgnlqhmxlo8oxuflvmrjh" xml:space="preserve">{{Bi}}
[[Bestand:Carl Spitzweg - &quot;The Bookworm&quot;.jpg|thumb|550px|''De Boekenworm'' van [[Carl Spitzweg]]. Schrijven leer je door te lezen en eigenaardig genoeg vertonen vooral schoolinspecties een afkeer van literatuur op de schoolbanken. 'Leer de Vlaamse jongens en meisjes sollicitatiebrieven schrijven' zo klinkt het, niettegenstaande literatuur de beste taal is die voor handen is. 'Literatuur lezen is een onmisbare voorwaarde om helder en goed te leren schrijven en denken' stellen [[Annelies Verbeke]] en [[Geert Van Istendael]] in: ''De Standaard''. ''Zijn sollicitatiebrieven nuttiger dan sonnetten?'', p. 33.]]

[[Bestand:Nottebohmzaal_Antwerpen_-_Thomas_Moers23.jpg|thumb|550px|De [[Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience]] is de [[bewaarbibliotheek]] van [[Antwerpen (stad)|Antwerpen]]. Het standbeeld van [[Hendrik Conscience]] staat voor de bibliotheek. De oorsprong van de bibliotheek gaat terug tot 1481 als stadssecretaris Willem Pauwels zijn collectie van 41 boeken aan de stad schenkt. De oude leeszaal is sinds 1933 een magazijn met er boven de Nottebohmzaal, genoemd naar de mecenas [[Oscar Nottebohm]]. Handschriften uit de tiende eeuw steken in de collectie.]]

[[Bestand:Gerrit Dou - Portret van Rembrandts moeder.jpg|thumb|550px|Lezen in een kunst: [[Gerrit Dou|Dou's]] ''[[Lezende oude vrouw]]'']]

'''De cursus Sxrivn is koken richt zich tot beginnende en gevorderde Sociaal Agogisch Werkers die met de pen in aanslag een folder, een website, een verslag, een eindwerk of een ander schrijfsel willen brouwen. De SW'er en de SCW'er die met volwassenen of jongeren in [[Onthaalklas voor anderstalige nieuwkomers|taalklassen]] werkt, kan hier, onder meer in het kader van het vak 'Methodiek educatief werk' inspiratie vinden. De BaMV'er vindt er richtlijnen om zijn verslaggeving naar een hoger niveau te tillen. Deze cursus heeft de ambitie om tot lees- en [[schrijfplezier]] te komen door teksten nauwgezet en tot in de details te ontleden, een plezier dat bij velen vaak ver te zoeken is. [https://vimeo.com/167533839 Voor sommigen blijft schrijven horror.] Lezen en schrijven zijn geen overbodige vaardigheden in tijden van [[Fake news]] en [[reclame]], in tijden van slordige politiek en de snobistische drang naar elitair onderwijs.'''

.

{{Citaat|''''''Metaforen zijn een hulpmiddel om onze geest het onbegrijpelijke te laten verwerken. De problemen beginnen als we onze eigen metaforen letterlijk gaan nemen.'''|[[Dan Brown]]}}

.

;Waarom sxrivn koken is?

.

* Een metafoor helpt de werkelijkheid ''behappen''.

.

* Iedereen kan schrijven/koken op zijn of haar niveau: de BBQ op de camping, in de keuken van oma, het eliterestaurant, fast-food, het opwarmen van poedersoep...

.

* Sommigen schrijven/koken nonchalant, anderen zijn echte snobs: elitecultuur versus poldercultuur. Sommige keukens en sommige schrijverskabinetten zijn een voorbeeld van orde en netheid waar alles zijn plaats heeft, bij anderen is het een chaos: in hun bureau val je over boeken, geschriften, uitprints, de notaboekjes... Opruimen gebeurt pas als het gerecht of het boek af is.

.

* Zout, peper en andere kruiden maken het eten lekker. Dat heeft met smaak te maken. Is dat objectief of subjectief? Hoe maak je een smaakvolle tekst? Dat ontdek je in dit kookboek.

.

* Er is bij het schrijven en koken altijd een deadline. Vroeg of laat is er de service en dan ben je beter klaar en voorbereid.

.

* Je krijgt altijd reactie. Geen reactie is een heel krachtige reactie wist [[Paul Watzlawick]] (1921-2007).

.

* Een gedekte tafel is altijd fijn. Teksten houden van een lay-out. (En de docent ook.)

.

* Een recept of een schrijfmethode is niet wat je op tafel zet, maar een methode om het er te krijgen. En bedenk: hutsepot en spaghetti, stoofvlees en varkenswangetjes kan je op verschillende manieren maken, maar de 'The proof of the pudding is in the eating.' 

.

* Schrijvers zijn net als koks altijd op zoek naar originele ingrediënten, gewaagde of deugddoende combinaties ervan. Ze zijn verzamelaars en hun actieterrein kent geen grenzen, noch in hun omgeving noch in hun fantasie. Good food is good mood. Goed geschreven is goed in te leven.

.

* Begin je maaltijden en je schrijfsels met een sterke openingen, net zoals in deze uitdrukkingen die ik las in een Antwerpse taverne nabij het centraal station:

.
 
* ‘Het leven is kort, laat ons starten met het dessert.’

.

* ‘Een maaltijd zonder bier of wijn, dat moet het ontbijt zijn.’

.

* ‘Let the evening be-gin!’

.

* 'Brood, dat is het trieste verhaal van graan dat geen bier mocht worden.'

.

* 'Er is slecht één ding beter dan een glas vol wijn: een fles.'

.

* Er is een verband tussen taal, leren en vertrouwen - alleen zo kon taal ontstaan: aan de moederborst, als het verband is tussen tafelen en vertrouwen. Was het vertrouwen er niet, dan kwam in vroeger eeuwen de 'proever' op de proppen met het risico de vergiftingsdood te sterven. Bij het nalezen van teksten, valt dit al bij al mee. Alhoewel: foute informatie is evenzeer levensbedreigend.

.

* Woorden als ‘burger’, ‘worst’ en ‘steak’ mogen volgens de EU niet meer voor plantaardige producten. Taal moet ‘zuiver’ zijn, schrijft mijn taalcollega op rust, Guido Vanhee in ''[[De Standaard]]'' van 10 oktober 2025. Zijn titel past wonderwel in onze keukenmetafoor: ''De burger mag niet vegetarisch zijn. Wat met de hansworst?'' Wat gebeurt er met taal als iemand, in dit geval de Europese Unie ze reguleert? Woorden denken, en denken ís taal. Wie taal inperkt, perkt het denken in. [[George Orwell]] wist dit reeds in 1948 en waarschuwde er uitgebreid voor. Taal weerspiegelt het leven: kritiek, ironie, twijfel, liefde, vrijheid… Hoe groter onze taal, hoe breder onze wereld. Hoe enger de taal, hoe kleiner de kooi waarin men leeft. Argumenten die pleiten voor duidelijkheid zijn begrijpelijk. Echter, wie bepaalt wanneer er verwarring is? Achter deze 'burger' / 'veggieburger' / 'plantaardige schijf' discussie schuilt helaas geen zorg om helderheid. Het gaat om marktaandeel. Kapitalisme verdedigt geen woorden, het verdedigt winst. Het herleidt woorden tot een etiket in de supermarkt. Echter, woorden dragen betekenis, herinneringen en verwachtingen. Wie het product omschrijft, stuurt de emoties en de gedachten die erbij horen. Het reduceert taal tot marketing. Wie de woorden beheerst, beheerst de consument. ‘Veggie­burger’ vervangen door de steriele ‘plantaardige schijf’? Dat is labo-jaron, geen keukentaal. En wat met poëzie, wat met metaforen? In een podcast van [[NRC (krant)|NRC]] Onbehaarde Apen hebben [[Ellen de Bruin]] en [[Sjoerd de Jong]] het over het gevaar van metaforen. Ook daar is, eigenaardig genoeg, het pleidooi te horen voor een inperking van de metaforische taal, omwille van een potentieel gevaar omdat 'filosofen en wetenschappers een zuivere taal nastreven.' Filosofen kunnen moeilijk om met een figuurlijke taal, zegt Sjoerd de Jong. [[Friedrich Nietzsche]] zou het niet met hem eens zijn. Die stelt dat het onbekende enkel begrijpbaar is, dankzij een metaforische bril. Als ‘burger’ enkel vlees is, wat dan met ‘burgerzin’ of ‘wereldburger’? Guido Vanhee besluit: de kwestie gaat niet over het etiketteren. De kwestie gaat over het reguleren van denken en identiteit. Wie woorden beperkt, ontneemt mensen om te zeggen wat ze bedoelen, om te nuanceren, om zich te verzetten. Taal leeft door vrijheid, net als het denken. Anders sterven beiden. Elke taal- of denkbeperking is een aanslag op wie we zijn. Laten we niet in een Orwelliaanse cultuur belanden waarin ‘zuiverheid’ onze rijke en smakelijke taalschat uitholt.

.

.

;Workshops
De lessen omvatten een aantal workshops over [[schrijven]] en [[schrijfstijl]]. Het volstaat niet om de schooluren schrijvend door te brengen. Thuis investeer je evenveel tijd aan het schrijven. 

.

[https://web.microsoftstream.com/video/3c6e8d00-adbc-44b6-a698-c93b63bc5bf8?list=studio Klik hier om deel te nemen aan de eerste workshop.]

.

== DEEL EEN, WAAR HET WEL EN NIET OVER GAAT ==

=== Het gaat niet over... ===

{{Citaat|'''Voor [[Mia Doornaert]] is 'de neerwaartse nivellering van het taalonderwijs' een feit. Ik vraag me af in welk jaar ze nog een Nederlandse les heeft bijgewoond. (...) Gelukkig staat Mia Doornaert niet meer voor de klas. Als ze meent wat ze schrijft in haar column 'Taal taal taal', dan moet het taalonderwijs zich veel meer bezighouden met zinsontleding en wel om de taalfouten uit de wereld te helpen die de media dagelijks in ons gezicht spuwen. Of zinsontleding goed is voor de taalbeheersing van leerlingen, is een kwestie waar taalkundigen en didactici sinds 1950 over debatteren. Het laatste wat ik ervan hoorde, was een interview met hoogleraar Joop van der Horst (...) Titel: 'Zinsontleding? Daar moeten we vanaf.' Een citaat: 'Ik heb zelf jaren zinsontleding gegeven en ik vond dat heel prettig. Maar de zinsontleding is een beetje een vergissing geweest van de achttiende eeuw. We zijn erdoor op een zijspoor geraakt: zinnen ontleden heeft eigenlijk niet veel met taal te maken. (...) Taal stroomt in een natuurlijke bedding en sommigen proberen die te verleggen, maar dat lukt niet. Alleen sociale wezens hebben taal nodig, en taal leren ze door hun gedrag. We rapen woorden, zinnen en kreten op in onze omgeving, en die imiteren we.'''|Ludo Permentier&lt;ref&gt;LUDO PERMENTIER. ''Het meisje die.'' In: ''De Standaard'', 13.11.2017, p. D8.&lt;/ref&gt;.}}

.

=== Waarom schrijven er toe doet ===

.

{{Citaat|'''Als schrijver zit je vaak in een merkwaardige situatie: je moet licht scheppen terwijl je vaak in het donker zit.'''|[[Bertus Aafjes]]}}

.

{{Citaat|'''Wij, mensen van de 21e eeuw gaan ervan uit dat iedereen als kind leert lezen en schrijven. Die kennis is toegankelijk voor iedere mens, vinden we. We kunnen ons niet eens voorstellen dat er onder ons analfabeten (...) zijn. Maar die zijn er wel degelijk (...). Ik heb er zelf een gekend. Ik was getuige van zijn onmacht in dagelijkse situaties - zich oriënteren op straat, het juiste perron vinden op een station, de elektriciteitsrekening kunnen ontcijferen (hoewel ik me afvraag of iemand die kan lezen wel iets begrijpt van de wirwar van vermelde tarieven), het stembiljet invullen of een gerecht kiezen in een restaurant. Alleen bekende plekken en routine konden zijn vrees enigszins wegnemen in een wereld waarin hij zich niet zoals andere mensen onbekommerd kon bewegen. Hij deed grote moeite om te verbergen dat hij analfabeet was - kunt u dit even voorlezen, ik heb mijn bril thuis laten liggen -, en het steeds moeten doen alsof maakte het uiteindelijk onmogelijk om normaal om te gaan met anderen en leidde tot marginalisatie. Ik herinner me vooral de hulpeloosheid, de vele kleine leugentjes die nodig waren om zonder voor schut te staan hulp te vragen aan onbekenden, de minderjarigheid waaraan geen einde kwam.'''|Irene Vallejo&lt;ref&gt;''Papyrus'', p. 131.&lt;/ref&gt;.}}

.

{{Citaat|'''De meest fundamentele ideeën van de wetenschap zijn in wezen eenvoudig en kunnen in de regel worden uitgedrukt in een taal die voor iedereen begrijpelijk is.'''|[[Albert Einstein]]}}

.

=== Waarom woordenschat er toe doet ===

{{Citaat|'''Om de complexe samenleving te begrijpen, zijn veel woorden nodig. [[Lisa Feldman Barret]], een Amerikaanse neurowetenschapster ziet dat wie een uitgebreide emotionele woordenschat heeft, het mentaal beter doet. In haar ''How emotions are made'' (2017) toont ze hoe taal tot emotie en ervaring leiden. Wie slechts schrale taal bezit, is minder weerbaar. Wie uitsluitend angst kan benoemen, kent meer stress dan wie woorden nuanceert als 'zenuwachtig', 'verlegen', 'opgewonden'... Herkenning, benoeming en een gevarieerd vocabularium leiden tot andere ervaringen en verhalen en meer mentale weerbaarheid en gezondheid. De huidige 'taalcrisis' en de schrale therapietaal op social media (gecombineerd met wachtlijsten en hoge therapieprijzen) maken het wie zichzelf wil begrijpen moeilijk. Literatuur biedt een alternatief omdat ze de mentale star openbreekt met complexe tegenstellingen. Hoe effectief is het Vlaamse lees en schrijfonderwijs? Lezen en schrijven zijn niet alleen voorwaarden om de andere schoolvakken te begrijpen, ze zijn net zoals rekenen de laagste opstap op de treden van de maatschappelijke ladder. Zo tonen de meest kwetsbaren de kwaliteit van de organisatie van het onderwijs en de gebruikte lesmethoden. Bevoorrechten komen – ondanks de school– sneller tot succes. Minder bevoorrechten die het lezen en schrijven onder de knie krijgen, hebben dat doorgaans aan de school te danken, niet door hun thuissituatie. Een kwart van de vijftienjarige Vlaamse jongeren zijn, aldus de Pisa-resultaten van 2023 laaggeletterd, een cijfer dat wellicht representatief is voor heel volwassen Vlaanderen. De oorzaken zijn gekend: schoolstructuren (van eliteonderwijs tot concentratiescholen), gezinsstructuren, corona, migratie, culturele ongelijkheid, gsm- en sociale mediagebruik én de klasdynamiek. Leerkrachten investeren veel meer in hun klas dan aan het individu. Homogene klassen garanderen succesvol leren. Zonder homogeniteit is leren en lesgeven problematisch. Het is de schaduwzijde van een diverse samenleving en de zoekmachines die iedereen bevestigen in zijn of haar eigen grote gelijk. En hoe paradoxaal ook, dit is niet de beste wijze om voorbereid te zijn op diversiteit, levensbeschouwingen, het nadenken over identiteit en pluralisme, dialoog en kritisch denken. Hoe het dan wel moet? Dat is voer voor debat, polemiek en een helder nadenken. En daar kunnen begrijpend lezen en een helder schrijven alleen maar bij helpen.'''|BW}}

=== De importantie van verhalen ===

[[Bestand:Raban-Maur_Alcuin_Otgar.jpg|thumb|550px|Alcuinus (midden), gesteund door Hrabanus Maurus, draagt zijn werk op aan aartsbisschop Otgar van Mainz. Alcuinus van York (York ca. 735 - Tours 804) was een Angelsaksische schrijver uit de achtste eeuw, leermeester en raadgever van [[Karel de Grote]]. Hij is bekend als abt [[Alcuinus van Tours]].]]

{{Citaat|'''Verhalen vormen een krachtige aanpassing in dienst van het overleven omdat ze ons niet alleen in staat stellen om terug te reizen in onze herinnering, maar het ons mogelijk maken om in gedachten toekomstscenario's door te nemen zonder daar veel tijd en energie aan kwijt te zijn. Ze fungeren als gedachte-experimenten, exercities in een virtuele wereld, die ons in staat stellen om allerlei moeilijke of gevaarlijke mogelijkheden uit te proberen en de resultaten daarvan te onthouden. Intuïtief doen we dit voortdurend: we kunnen ons de route naar twee verschillende waterbronnen voorstellen, en op basis daarvan inschatten welke de beste keuze is, zonder dat we die beide tochten eerste zelf hoeven te maken.'''|Gaia Vince&lt;ref&gt;''Vuur, taal, schoonheid, tijd.'', p. 110.&lt;/ref&gt;.}}

.

'''‘In het begin was het Woord.'''

.

'''En het Woord was bij God'''

.

'''En het Woord was God…'''

.

'''Dit is de aanhef van het [[Evangelie volgens Johannes|Johannesevangelie]] dat verbinding tussen het Christendom en ‘het boek’ en de geschreven cultuur duidelijk maakt. Karel De Grote is zich daar in de achtste en negende eeuw erg van bewust. Zijn eerbied én bezorgdheid voor het correct schrijven en het correct spreken maken deel uit van zijn politiek. Die zet de relatie tussen bestuur en kennis centraal door het bewaren, het vernieuwen en het versterken van de kennis. Bewaren: bijna de alle klassieke manuscripten die we vandaag kennen, nemen de Karolingische kopiisten onder handen: handboeken over landbouw en geneeskunde, klassieke auteurs zoals Cicero en Vergilius, Augustinus en Hiëronymus. Vernieuwen: om de schrijfsnelheid op te drijven ontwikkelden ze de [[Karolingische minuskel]]. Versterken: opgeleide leerkrachten hebben oog voor tekstkritiek. In voorgaande eeuwen permitteren monniken en kopiisten zich bijwijlen een eigen interpretatie als ze de gewijde originelen overschrijven. Onder Karel dient elke abdij, elke kerk en elke parochie zich te voorzien van betrouwbare teksten en degelijk onderwijs. Aken, Luik, Sankt Gallen, Tours, Laon, Reims, Salsburg en Metz ontwikkelen zich tot geleerde centra. Even voorbijgaand aan verschil tussen het wettelijke en werkelijke land, is Karels onderwijs en de Karolingische renaissance, niet te loochenen. Hun tekstkritiekmethode is tot op heden relevant. Als woorden verschillende interpretaties kennen, leidt dit tot spraakverwarring en polarisatie. Daarom vinden Karel en zijn hofhouding dit zo belangrijk. Correcte taal unificeert, brengt mensen samen en organiseert de gemeenschap. Het brugje naar het heden is snel gemaakt. De taalarmoede, de neergang van het taalonderwijs, het feit dat Brussel en Antwerpen bijna tweehonderd verschillende talen spreken, scheppen een onzeker en onverdraagzaam klimaat waarin fake news en radicalisering graag gedijen.'''

.

'''Doornaert heeft gelijk als ze schrijft 'Geef kinderen eerst de taal, en dan pas het woord.' Haar titel is een meta-tekst die het ondermaatse [[begrijpend lezen]] aanklaagt. Bijna een vijfde van de Vlaamse scholieren heeft er moeite mee. In Nederland is een kwart van de vijftienjarigen niet in staat tot begrijpend lezen. Begrijpend lezen is niet hetzelfde als 'spellen', het is 'kennisoverdracht' van woorden, spreken en rekenen, gecombineerd met historisch en geografisch besef. Helaas zijn die vervangen door de begrippen 'tijd' en 'ruimte'. Wat is dat voor nonsens? Het gaat erom woorden, en definities, concepten en begrippen te leren die buiten de leefwereld liggen. Het gaat om geheugentraining. Zonder die taalbeheersing en zonder die basiskennis heeft het ontdekkend leren en de kritische benadering geen zin. Eerst kennis, dan discussie, niet omgekeerd zoals in het progressieve gidsland van onze Noorderburen, stelt Doornaert. Kwetsbare gezinnen, zo redeneert ze, kennen weinig taalrijkdom. Er is geen literatuur in de woonkamer. Reizen, musea of theaters zijn geen optie. Kan de school hier een oplossing bieden? Ik betwijfel het. En als de school de horizon niet verruimt, de ongelijkheid vergeet te corrigeren of leerlingen niet emancipeert maar zonder te weten waarom disciplineert, dan is er een ferme taak voor het scw weggelegd. De [[Alcuinus]], een erfgenaam van [[Beda|Beda Venerabilis]] die aan het hof van Karel verbonden is, titelt zijn handboek Custos historiae waarin hij de vraag stelt ‘wat is het geschreven woord’. Het antwoord: het woord is de behoeder van de geschiedenis. En zonder geschiedenis, geen samenleven.'''

.

=== Punten sprokkelen ===
Om 'Sxrivn' tot een goed einde te brengen, dient de student de oefeningen in zoals afgesproken in de les. De oefeningen zijn beschreven met hun kwaliteitsvereisten. Het totaal van de oefeningen staat op 20 punten. De student kan slagen als alle oefeningen zijn ingediend.

.

=== Cursus ===
De cursus bestaat uit vijf '''delen''' die op hun beurt onderverdeeld zijn in vijf hoofdstukken (zie inhoud). Het eerste omvat met een reeks concrete schrijftips. Zo kunnen schrijvers zonder veel omwegen snel en gestructureerd aan de slag. Wie het schrijven grondiger wil bestuderen, kan terecht in het tweede deel. Dat focust op de geschiedenis van het schrift, de spelling, het creatief en systematisch schrijven. Deel drie bestaat uit een oefeningenreeks, deel vier geeft een chronologisch overzicht van de workshops en deel vijf helpt je op weg met meer bronnen en organisaties die jij en je 'gasten' helpen sxrivn. Studenten die deze cursus op papier wensen, vinden in de zijbalk van Wikipedia de tab 'Downloaden als pdf'. Doe dit, het levert de beste papieren kwaliteit op, url's zijn voluit te lezen. 

.

{{Citaat|'''Goed leren lezen en fatsoenlijk, samenhangend, overzichtelijk, begrijpelijk en, in het beste geval, elegant schrijven, dat zou elke leerling moeten kunnen als hij de drempel van de volwassenheid overstapt, het leven tegemoet.'''|Annelies Verbeke &amp; Geert Van Istendael.}}

.

.

.

.

= DEEL TWEE, SCHRIJF- &amp; KOOKTIPS: ''Hollen door de keukenpraktijk'' =

.

{{Citaat|Een schrijver in huis maakt mij rustig.|Sigrid Bousset}}

.

{{Citaat|Wat je kunt zeggen, kun je duidelijk zeggen (...) Kan je er niet over spreken? Zwijg.|[[Ludwig Wittgenstein]]}}

.

== Inleiding. Tien tips ==

1.	Alle alliteraties aan de kant. Stomme stijlfiguur!

2.	Eindig je zin niet voorzetsels met.

3.	Vermijd clichés. Ze zijn oud en taai.

4.	Vergelijkingen zijn even erg als clichés.

5.	Wees min of meer specifiek.

6.	Schrijf nooit veralgemenend.

Zeven: wees consequent.

7.	Gebruik en misbruik geen overbodige en onnodige woorden in je zinnen en paragrafen.

8.	Wie heeft er nood aan retorische vragen?

9.	De overdrijving is een miljoen keer erger dan het understatement.

10.	Led op de dt-regel.

.

.

== Ingrediënten in de snelkoker ==

[[Bestand:Bundesarchiv Bild 183-S15390, Dresden, Schreibmaschinenfabrik.jpg|thumb|550px|Typen en tekstverwerking, hulpmiddelen bij het schrijven of overschrijven.]]

.

♠ '''[https://www.youtube.com/watch?v=1i5hdaxcw0k BEELDFRAGEMENT UNIVERSITEIT VAN VLAANDEREN: Ben je slimmer als je dt-fouten maakt?]'''

.

♠ '''[https://www.youtube.com/watch?v=yG2v3CoOuIE BEELDFRAGEMENT UNIVERSITEIT VAN VLAANDEREN: Wat verraadt jouw taal over jou?]'''

.

♠ '''[https://www.youtube.com/watch?v=5-2bOGgft4M BEELDFRAGEMENT: Tien beginnersfouten bij het schrijven van een boek door Robin Rozendal]'''

.

=== Bouwpakket ===

.

;Letters en lettertype
Met 26 letters geven we ons leven vorm. Meer is er niet voor nodig. Psychologisch onderzoek wijst uit dat we geneigd zijn [[Schreefletter|schreefletters]] belangrijker te vinden dan schreefloze.&lt;ref&gt;https://www.vogelaargroep.nl/vogelaar-groep/schreef-en-schreefloze-lettertypes-het-verschil-en-ons-advies.html&lt;/ref&gt; Schreven zijn de horizontale streepjes aan de letter, zoals in dit lettertype en zorgen voor een snellere herkenning. Excentrieke lettertypes vragen inspanning van de lezer en zetten de boodschap al snel op de achtergrond. Voor korte teksten zijn schreefloze lettertypes ok. Voor langere teksten gebruik je ze beter niet.

.

;Woorden
Oneindig zijn ze... De kortste woorden zijn: de, te, je, en, op, of... Het langste woord in het [[Woordenboek der Nederlandsche Taal]] is '''levensverzekeringsaangelegenheden'''. Het telt 35 letters, dat is evenveel als het langste woord in de [[Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal|Van Dale]]: '''meervoudigepersoonlijkheidsstoornis'''. 

Het [[Guinness Book of Records]] vermeldt het woord '''kindercarnavalsoptochtvoorbereidings-werkzaamhedencomitéleden''' met 60 letters. Wellicht zijn langere denkbaar.

.

;Zinnen
Kies je voor lange of korte zinnen? Het antwoord is simpel: zorg voor ritme en wissel lang en kort af of bouw op: kort, langer, lang, langst, verkort... Belangrijke informatie komt in korte zinnen. Lange zinnen gebruik je voor voorbeelden en beschrijvingen. Als er teveel komma's in de zin staan, zet je beter een punt. Vanaf 17 woorden zijn zinnen lang. Twaalf is een tof gemiddelde. 
Geef zin aan je zin. Zorg voor aansporingen, citaten, [[Elliptisch|elliptische]] zinnen en vragen. Wie zijn verhaal begint met een vraag, stuurt aan op dialoog met de lezer, bij elliptische zinnen ontbreken zinsdelen (denk aan een krantenkop), citaten tonen dat je de mens centraal stelt en een aansporing zet de lezer aan tot een daad. Lees mee hoe [[Oscar Wilde]], [[Gerard Reve]], [[Robert Graves]] en [[Harry Mulisch]] hun paragrafen opbouwen. Tel de woorden per zin en merkt hoe Oscar Wilde een steeds langer wordende zin introduceert. Van kort naar lang. Lange zinnen zijn niet per definitie moeilijk. Het gaat om structuur en ritme.

.

{{Citaat|Het was een verderfelijk boek. Een zwoele, zware geur van wierook leek van de bladzijden op te stijgen en het denken te bedwelmen. Het ritme van de zinnen, de geraffineerde monotonie van hun orkestratie, vol gecompliceerde thema's en motieven, die terugkeerden in steeds verder uitgewerkte vorm, wekten in de geest van de jongen naarmate hij de hoofdstukken aan zich voorbij liet trekken, een soort van mijmerij, een ziekelijk dromen dat hem alles om zich heen deed vergeten, de vallende avond, de aansluipende schaduwen.|[[Oscar Wilde]] in ''Het portret van Dorian Gray''}}

.

{{Citaat|Op een namiddag in het begin van de winter, vermoedelijk eind november of begin december van het jaar van onze Verlosser 1971, begaf ik mij, met mijn vrachtauto, van mijn landgoed in de bergen dat toen nog 'Les Chauviins' heette en dat ik pas later zijn nieuwe naam 'Notre Reine' zou geven, naar het dal om in het naburige dorp La Paillette brood te kopen en aan de publieke fontein zes plastic waterbehouders van elk zestig liter te gaan vullen, welke watervoorraad diende voor mijn huishouding en voor het metselen van de stenen woonkazemat die ik, op de funderingen van een lang geleden afgebroken boerderij, begonnen wast te bouwen.|[[Gerard Reve]] in ''Oud en eenzaam'', 109 woorden.}}

.

{{Citaat|Ik, Tiberius Claudius Drusus Nero Germanicus enzovoort enzovoort [want ik zal u niet vermoeien met al mijn titels], die eens en nog niet zo lang geleden ook, bij mijn vrienden, verwanten en kennissen bekend was als 'Claudius de Idioot', of 'Die Claudius', 'Claudius de Stotteraar', of 'Clau-Clau-dius' of op z'n best als die 'Arme oom Claudius', sta nu op het punt om mijn vreemde levensgeschiedenis te schrijven, te beginnen met mijn vroegste jeugd om dan zo door te gaan, jaar op jaar, tot ik kom aan de beslissende verandering, toen ik ongeveer acht jaar geleden, eenenvijftig jaar oud, mijzelf gevangen vond in wat ik zou kunnen noemen de 'gouden staat', waaruit ik sindsdien nooit meer bevrijd ben.|[[Robert Graves]] in ''Ik Claudius'', 117 woorden.''}}

.

{{Citaat|Met grote ogen keek ik naar de paarden, die blazend uit het donker opdoemden, naar de reusachtige, ratelende wielen en de hoge koetsiers, de zwartglanzende trottoirstenen, de benen van de mensen, en ook naar het donker tussen de karren en auto's in de verte, en in de zijstraten, waar ik niets meer zag maar waar alles doorging tot in het oneindige: licht, lawaai, nacht, beweging... ik hijgde van opwinding, zoveel hield ik van de wereld en van alles wat zij voor mij in petto had, het was of ik het licht en de lucht en het donker kon pakken en kneden met mijn handen, alles was boordevol mogelijkheden en elk gevaar was er vreemd aan, nee geen gevaar, alles had substantie, alles was vol en door krachten bezield en alles zei op een geweldige manier ja tegen mij en wenkte en ik zei ja terug, ja ik kom, ik kom, en ik kwam op het station, in de immense, pikzwarte ruimte, tjokvol schelle lampen en schijnsels die niets verlichten, van alle kanten gefluit en gedender en gesis van haast onzichtbare locomotieven, groots gespuit van stoom, en overal mensendrukte, ontelbare benen langs mijn heen, klappen van hamers en de overluide, onverstaanbare, resonerende stem van de luidsprekers - het greep mij bij de keel, zodat ik wel kon overgeven van opwinding: een onbegrijpelijke, gigantische, nieuwe wereld, diee op mij wachtte!|[[Harry Mulisch]] in ''De verhalen. Tussen sterven en begraven'', 226 woorden.}}

.

Is deze tekst te moeilijk, te lastig voor je? Vraag gerust aan AI om je te helpen met een prompt zoals 'maak deze tekst eenvoudiger en begrijpbaar voor een twaalfjarige. Dan komt dit uit de machine.

{{Citaat|Met grote ogen keek ik naar de paarden die uit het donker kwamen, de grote wielen en hoge koetsiers, de glanzende stoeptegels en de benen van mensen. In de verte zag ik karren en auto’s in de donkere straten. Alles leek eindeloos: licht, lawaai, nacht, beweging. Ik was zo opgewonden, ik hield van de wereld en alles wat ze te bieden had. Het voelde alsof ik het licht en de lucht kon aanraken. Alles was vol mogelijkheden en er was geen gevaar. Alles leek tegen mij te zeggen: “Ja, kom maar!” En ik zei: “Ja, ik kom!” Ik kwam aan op het station, een grote, donkere ruimte vol felle lichten, fluitende treinen, stoom en drukte. Overal waren mensen, geluiden en lichten. Het was een nieuwe, spannende wereld die op mij wachtte!|Vrij naar [[Harry Mulisch]] in ''De verhalen. Tussen sterven en begraven''.}}

.

;Alinea's

.

;Hoofdstukken

.

;Boeken

.

;Trilogie

.

;Encyclopedie

.

;Bibliotheek

.

=== Interpunctie ===

.

* Hoofdletter

.

* Spatie

.

* Punt

.

* Komma

** Ik hou van je, opa.

** Ik hou van je opa.

.

=== Geef je schrijfwerk... === 

.

* Een leuke titel

.

* Een auteur

.

* Een datum, een plaats

.

=== De titel ===

.

* Is uitdagend en concreet.

.

* Bestaat uit maximaal zeven woorden. Hoe briljant is deze over hondenpoep: 'Zakje vergeten? Daar trappen wij niet in'? Of deze: 'Afslanktips, daar ben je vet mee...'

.

* Zeven is heilig, zelfs bij [[Macdonalds]]: zoveel menu's kunnen onze hersenen aan.

.

* Kom je er niet? Bedenk een ondertitel.

.

* Onderlijn de titel niet. Een titel heeft geen punt op het einde.

.

=== Keuze van de vorm ===
Schrijfwerk neemt veel vormen aan, van eenvoudig tot complex: 

* [[advertentie]]
* [[advertorial]]
* [[Artikel (redactioneel)|artikel]]
* [[baseline]]
* [[bedrijfsblad]]
* [[beleidstekst]]
* [[blog]]
* [[bibliografie]]
* [[biografie]]
* [[Boek (document)|boek]]
* [[brief]]
* [[brochure]], 
* [[casestudy]]
* [[doctoraat]]
* [[draaiboek]]
* [[draaiplan]]
* [[eindwerk]]
* [[e-mail]]
* [[Enquête (onderzoek)|enquête]]
* [[e-zine]]
* [[facebookstatus]]
* [[fact sheet]]
* [[factuur]]
* [[folder]]
* [[flyer (hoofdbetekenis)|flyer]]
* [[internetartikel]]
* [[jaarverslag]]
* [[kortverhaal]]
* [[krant]]
* [[liefdesbrief]]
* [[Memo (briefje)|memo]]
* [[mindmap]] 
* [[monografie]]
* [[naslagwerk]]
* [[nieuwsbrief]]
* [[offerte]]
* [[persbericht]]
* [[personeelsblad]]
* [[postkaart]]
* [[publireportage]]
* [[Rapport (verslag)|rapport]]
* [[Roman (literatuur)|roman]]
* [[synopsis]]
* [[scenario]]
* [[sollicitatiebrief]]
* [[speech]]
* [[sms]]
* [[slogan]]
* [[stationsroman]] 
* [[tagline]]
* [[testimonial (schrijven)|testimonial]]
* [[themadossier]]
* [[twitterpost]]
* [[vacature]]
* [[verhaal]]
* [[verkoopbrief]]
* [[verslag]]
* [[vertaling]]
* [[webtekst]]

.

.

== Koken én proeven met Willem Elsschot ==

[[Bestand:Plantin_(after_Goltzius).png|right|550px|Christoffel Plantijn, ca. 1520-1589 is [[Boekdrukkunst|boekdrukker]] en uitgever van [[Frankrijk|Franse]] afkomst. Hij werkte in [[Antwerpen (stad)|Antwerpen]] en [[Leiden]].]]

De tips van [[Willem Elsschot]] en zijn zogenaamde Elsschotproef zijn geen uitvinding van hemzelf. Een stadsgenoot van hem kende deze wijsheid al lang voor Elsschots geboorte: boeken zijn geen bundels vol teksten. Boeken zijn een beleving, een ervaring, een totaalconcept. Die stadsgenoot leefde vierhonderd jaar voor Elsschot en maakte van Antwerpen een schrijversstad. Daar spoelde hij aan in het midden van de woelige zestiende eeuw. Zijn naam? [[Christoffel Plantijn]]. Als Fransman deelt hij een frustratie met zijn stads- en tijdgenoot de Italiaanse humanist [[Lodovico Guicciardini]] (1521–1589). Het Nederlands noemt hij een taal vol overvloedige mogelijkheden en rijk, 'bequam om te bevatten ende te scheppen alle woorden ende reden die men wilt.' Niettemin, zo schrijft hij is de taal 'seer swaer om te leeren, ende noch veel swaerder om uyt te spreken; soo dat de kinderen selve in het eygen landt gheboren, grootachtich moeten zijn, eer zy de tale vatten ende uytspreken konnen.' Of met andere woorden, zijn uitspraak is even verrassend als brandend actueel. Niet alleen voor anderstalige nieuwkomers; kinderen en jongeren die hier geboren en getogen zijn, blijven worstelen met spellings- en dt-regels.&lt;ref&gt;JOHAN VERMANT 1 BART DE WEVER. ''Het verhaal van Antwerpen.'' Pelckmans, Kalmthout, 2023, p. 274-277; p. 534-535.&lt;/ref&gt; De waardering van Guicciardini en Plantijn voor het Nederlands en hun frustratie de taal niet onder de knie te krijgen, is tegengesteld met de minachting van de taal door de Franstalige Belgen enkele eeuwen later.
De Franse Revolutie ontmoedigt vanaf 1789 het gebruik van de streektalen in Frans Vlaanderen. Het gebied ten noorden van de Leie verliest haar Nederlands op een vele woorden (potjesvlees) en tradities (kermissen en reuzen) na. Eind negentiende eeuw is het Nederlands verboden leerstof in Frans Vlaanderen en dat straalt door tot in Belgisch Vlaanderen. De schrijf en cultuurtaal verdwijnt samen met de economische crisis van de negentiende eeuw. In het jonge België ergert [[Hendrik Conscience]] - de man die zijn volk leerde lezen - zich er mateloos over. Als hij soldaat is beschrijft hij hoe de Waalse en Brusselse legerleiding het Vlaams als een verzameling barbaarse dialecten aanzien. Na zijn dienstplicht wil hij in zijn debuutroman komaf maken met die overtuigde minachting. Het Nederlands heeft wél de potentie van een 'zachtvloeiende Letterkunde', een cultuurtaal zeg maar. Voor de Franssprekende Vlaming is Conscience onverbiddelijk: 'Dat een Belg het fransch leere en zyne eigene Tael die hy niet kent, ten hoon spreke, dit is verachterlyk!' Ondanks zijn goodwill krijgen schoolkinderen tot diep in de twintigste eeuw te horen dat het Frans zoveel rijker en zoveel meer potentie heeft dan het Nederlands. De opdracht van de scw'er blijft tot op heden dus erg prangend. 

[[Bestand:Pieter_Brueghel_the_Elder_-_The_Dutch_Proverbs_-_Google_Art_Project.jpg|thumb|550px|Dit schilderij uit 1559 van [[Pieter Bruegel de Oude]] toont minstens 125 spreekwoorden en gezegdes die destijds waarvan sommige nog worden gebruikt.]]

[[Bestand:Antwerpen-Willem_Elsschot_op_Mechelseplein.jpg|thumb|550px|[[Vrouwkje Tuinman]] spreekt [https://www.youtube.com/watch?v=GyhC3EoHOyE hier] over [[Lijmen/Het been (roman)|Lijmen/Het Been]] van [[Willem Elsschot]] en de niet zo mooie wereld van het schrijverschap. Hier zien we Elsschot op het [[Mechelseplein]] in Antwerpen.]]

[[Bestand:Buch675.jpg|thumb|550px|[[Boudewijn Büch]] (1948-2002) was zowel [[schrijver]] als [[bibliofiel]]. In zijn herenhuis aan de Amsterdamse Keizersgracht had hij een drie verdiepingen tellende bibliotheek in empirestijl met een collectie van 100.000 banden waaronder zeer zeldzame.]]

[[Bestand:Metal movable type.jpg|thumb|550px|Met 26 letters gaat een schrijver aan de slag om zich uit te drukken. [[Paul Guldin]] berekende in [[1622]] hoeveel woorden er te vormen zijn met het toenmalige alfabet van 23 letters: zeventigduizend miljard miljard woorden, waarbij de langste woorden 23 letters telden en sommige onuitspreekbaar waren. De woordenmassa zou 257 miljoen miljard boeken en 8.052.122.350 bibliotheken (met een opslagcapaciteit van 132 kubieke meter) vullen. De beschikbare aardoppervlakte kan 7.575.213.799 zo'n bibliotheken aan.]]

.

=== Koken ===

.

==== Organische tekst ====

.

Als je aan het lezen gaat, vang je veel informatie op. Wat je relevant, boeiend en nieuw vindt, haal je uit de tekst. Daarom is het een prima methode om in boeken te onderlijnen, voorzichtig met potlood bolletjes te plaatsen of een hoekje van het boek om te plooien. Bibliothecarissen zullen dit niet graag horen, echter boeken zijn nu eenmaal werkinstrumenten en het is niet omdat je iets één keer leest dat je het ook memoriseert. Uit die tsunami van informatie ga je vervolgens een eigen tekst maken, geen opsomming van inzichten. Je tekst dient 'organisch' over te komen, als gegroeid vanuit een insteek. Verbanden zorgen dat je tekst coherent van het ene thema naar het andere thema overvloeit. Ze lijmen het geheel aan elkaar met [[signaalwoord|signaalwoorden]]. De onderstaande verbanden zijn met elkaar te combineren.

.

1. [[Chronologie|Chronologisch verband]]: Van zijn geboorte tot zijn dood bleef hij schrijven. Jaartallen en momenten uit een leven zorgen hierbij voor de tekst. Je begint als het ware bij de geboorte en je eindigt bij de dood. Beginnen kan in de vroege morgen en eindigen op het einde van de dag. Studenten die een reisverslag maken, doen dit vaak. Ze vinden het ontwaken en het gaan slapen blijkbaar belangrijke momenten van de reis. Persoonlijk hou ik niet van die aanpak. Een reisverslag kan ter plekke beginnen. Je kan natuurlijk ook flashbacks of een forward inbouwen. Flashback: Dit vraagt een terugkeer in de tijd. In 1920 was hij werkzaam bij de post waar hij ervaring opdeed. Die kennis kon hij nu, in 1940 volop inzetten...  Forward: Later zou die kennis hem geen windeieren leggen...

.

2. [[Opsommend verband]]: ten eerste, ten tweede of 1. 2. 3; eerst, dan, daarna, vervolgens, tenslotte. Een opsommend verband kan je aankondigen bij de lezer met zinnen zoals: 'Om dit te motiveren, voeren wetenschappers vier redenen aan. Ten eerste...'

.

3. [[Vergelijkend verband]]: Schrijfwerk is als een ambacht; schrijven is topsport. Vergelijkingen zijn altijd dankbaar bij het schrijven. Als je de vergelijking in ruime mate uitwerkt spreken we van een metafoor.

.

4. Als je iets niet kan vergelijken, dan valt de tegenstelling te gebruiken. Lezers houden van contrasten. Het [[tegenstellend verband]] doe je met zinnen zoals: Dat was niet naar de zin van... X ziet het anders... Niets is minder waar... Die opmerking hield geen rekening met... Het tegenstellend verband duikt op in de argumentatieleer. Het is een genre dat politici vaak gebruiken om hun tegenstanders te ondermijnen. Daarbij zoomen ze in op de argumenten van de tegenpartij die ze vervolgens weerleggen met al dan niet slaande argumenten. Signaalwoorden in de tegenstelling zijn: daarentegen, echter, integendeel, enerzijds, anderzijds (aan de ene kant, aan de andere kant), daar staat tegenover, hoewel, toch, ofschoon, ondanks en maar. 'Maar' gebruik je beter niet. Het is een soort verdedigende spreektaal. Meestal kan je het woord gewoon weglaten.

.

5. [[Oorzakelijk verband|Oorzaak-gevolg verband]]: Het huis vatte vuur en toen het de slaapkamer bereikte zag ze zich genoodzaakt te springen. Ten gevolge van...

.

6. [[Geografie|Geografisch verband]]: De hoofdstad van België, Brussel, telt x inwoners. Van daaruit reizen we naar...

.

7. [[Middel-doelverband|Doel-middel verband]]: Om dat te bereiken moet ze een weg afleggen. Hij kon het doel bereiken als hij... Om de marathon van New-York te lopen had hij niet alleen een goede conditie nodig. Het betalen van de vliegtickets baarde hem het meester zorgen... 

.

8. [[Toelichtend verband]]: Dit vraagt verduidelijking... Hoe dat in elkaar zit? Ik leg het uit... Waarom?... Enige toelichting is hier op zijn plaats... 

.

9. [[Beschrijvend verband]]: een quote, een [[citaat]], een parafrase... Je kondigt ze aan met 'X verwoordt het als geen ander en schrijft...', 'het was een brief in gebrekkig Nederlands, maar de goede verstaander wist wat x bedoelde toen zij schreef dat...'

.

10. [[Concluderend verband|Besluitend verband]]: alles samen genomen is te concluderen dat... hieruit is het besluit te trekken... 

.

Kan je geen verbanden of een 'logica' in je tekst brengen, bouw dan een nieuw hoofdstuk in of breng een tussentitel aan. 

.

.

==== Stijlfiguren ====

.

Het gebruik van [[Lijst van stijlfiguren|stijlfiguren]] toveren bij de lezer een glimlach op het gezicht. De meeste lezers kunnen niet benoemen waarom ze een tekst 'goed' of 'leuk' vinden.

.

1. De [[alliteratie]] en het [[Rijm (stijlfiguur)|rijm]] gaan er bij de lezer in als een zoet broodje.

.

2. Gebruik [[Lijst van uitdrukkingen en gezegden|uitdrukkingen, gezegdes]] en [[Lijst van Nederlandse spreekwoorden|spreekwoorden]].

.

3. Maakt je taal '''beeldend''' met [[vergelijkingen]], [[Synoniem (taalkunde)|synoniemen]] en [[Metafoor|metaforen]]&lt;ref&gt;Over het metaforisch taalgebruik schreef [[Bram Vervliet]] een mooie tekst in zijn boek ''Waarom we bang zijn. De oorsprong en de toekomst van angst.'' Pelkmans gaf het uit in 2022. Lees het vanaf pagina 287 ev. Ik vond het boek in de bieb van Roeselare.&lt;/ref&gt;

.

4. '''Herhaal''' wat belangrijk is of om het ritme van je tekst te versterken. Dat kan met een [[Parallellisme (stijlfiguur)|Parallellisme]], een [[Anafoor (stijlfiguur)|anafoor]], de [[epifoor]] of de [[symploke]].

.

5. '''Opsommingen''' bundelen veel info. Zoek een systeem: alfabetisch, van korte naar lange woorden, inzoomend, uitzoomend. Een opsomming werkt psychologische het best met drie woorden, beginnend met het kortste woord en eindigend met het langste: 'Vrijheid, gelijkheid en broederlijkheid.'

.

6. De afwisseling tussen lange en korte zinnen geven de tekst ritme. Kijk de [[interpunctie]] na.

.

7. Dingen en dieren zijn menselijk: de [[personificatie]], de [[animalisering]] en het [[antropomorfisme]].

.

8. '''Overdrijf''' als een grap gepast is met [[Hyperbool (stijlfiguur)|hyperbolen]], het [[eufemisme]], het [[disfemisme]] en het [[Zeugma (stijlfiguur)|zeugma]].

.

9. Speel '''tegenstellingen''' uit: [[antifrase]], [[Parabool (stijlfiguur)|parabool]] en het [[Oxymoron (stijlfiguur)|oxymoron]].

.

10. Tot slot: de [[pars pro toto]] .

.

.

==== Denk na over... ====

.

1. Spreek je de lezer aan of niet?

.

2. Getallen: eenvoudige getallen voluit (het oogt mooier), complexe niet, jaartallen evenmin

.

3. Heb oog voor verleden tijd of tegenwoordige tijd en mix niet

.

4. Lees het taaladvies bij [https://taaladvies.net/taal/advies specifieke problemen]

.

.

=== Proeven en finetunen ===

[[Bestand:Clay cone Urukagina Louvre AO4598ab.jpg|thumb|550px|Waarschijnlijk zagen de eerste schrifttekens zesduizend jaar terug het levenslicht in [[Sumer]], Mesopotamië. Later en los hiervan ontstond ook het schrift in [[Egyptenaren|Egypte]], de [[Indusvallei]], [[China (hoofdbetekenis)|China]] en in [[Meso-Amerika]]. Archeologen dateren deze [[kleitablet]] ca. 2350 v.Chr. Ze ziet er even ingenieus uit als de loden letters op de foto hierboven. 'De eerste notities waren schematische tekeningetjes (de kop van een rund, een boom, een oliekan, een mannetje). Daarmee inventariseerden de grootgrondbezitters in de oudheid hun kuddes, hun bossen, hun voorraad en hun slaven. Aanvankelijk drukten ze die tekens met kleine stempels in klein, later werden ze ingekerfd met een stift. De tekeningentjes moesten eenvoudig zijn en altijd hetzelfde, zodat ze geleerd en begrepen konden worden. De volgende stap was het optekenen van abstracte begrippen. Op de rudimentaire kleitabletten van de Soemeriërs stonden twee gekruiste streepjes voor vijandschap; twee meisjes naast elkaar betekende vriendschap; een eend met een ei: vruchtbaarheid. (...) Al snel diende zich een probleem aan: er zijn te veel tekeningentjes nodig om uiting te geven aan de wereld buiten en in ons - van vlooien tot wolken, van kiespijn tot doodsangst. Het aantal tekens nam alleen maar toe en het geheugen kon het niet meer bijbenen. De oplossing was een van de geniaalste vindingen van de mensheid, origineel, eenvoudig en met onvoorzienbare gevolgen: stoppen met tekenen van dingen en ideeën, die eindeloos zijn, en beginnen met het vastleggen van de klanken van de woorden, die alles bij elkaar een beperkt repertoire vormen. Zo, via opeenvolgende versimpelingen, kwam men bij letters. Door letters te combineren hebben we de volmaakte partituur van de taal gecreëerd, en de duurzaamste. Maar de letters hebben nooit hun voorstaium als schematisch tekeningetje verloochend. Onze D stond ooit voor een deur, de M [of de W] voor de beweging van het water, de N [of de S] was een slang en de O een oog. Nog steeds zijn onze teksten landschappen waarin we zonder het te beseffen de golfslag van de zee tekenen, waar gevaarlijke dieren op de loer liggen en waar ogen zonder te knipperen blikken naar ons werpen.&lt;ref&gt;IRENE VALLEJO, p. 133-134.&lt;/ref&gt;]]

[[Bestand:Moleskine - 01.jpg|thumb|550px|Zorg voor schrijfmateriaal. Een prettige pen en een fijn boekje zoals deze [[Moleskine]].]]

[[Bestand:Moleskine ruled notebook, inside view.jpg|thumb|550px|Een opengeslagen Moleskine met gelinieerde bladzijden. Rechts een elastiek, in het midden een lint dat dienstdoet als bladwijzer en achteraan een opbergvak.]]

.

De Elsschotproef is genoemd naar de auteur [[Willem Elsschot]]. Deze test schrapt zoveel mogelijk woorden uit een (ruwe) [[tekst]], zonder dat er inhoud verloren gaat. De Elsschotproef verhoogt de [[leesbaarheid]]. 

.

[http://www.youtube.com/watch?v=7__y6hNEdYo&amp;feature=related Kijk hier alvast hoe bondige teksten beter scoren]. 

.

De Elsschotproef is niet het herschrijven of het inkorten van de tekst naar [[MSN-taal|sms- of MSN-taal]] waarbij de [[zinsbouw]] van ondergeschikt belang is en (zelf gecreëerde) [[afkortingen]] en [[emoticons]] algemeen aanvaard zijn. Een [[afkorting]] die een begrip is (zoals [[Openbaar Centrum voor Maatschappelijk Welzijn|OCMW]]) blijft na de Elsschotproef staan, afkortingen zoals m.a.w. of b.v. worden na de proef voluit geschreven of vervangen door één woord. De Elsschotproef is verwant maar niet gelijk aan het schrijfprincipe [[Kill your darlings (motto)|Kill your darlings]]. Kill your darlings schrapt datgene waarvan de auteur vindt dat het niet kan worden gemist, terwijl een [[redacteur]] vanuit een objectievere positie oordeelt dat het schrappen de leesbaarheid verhoogt. De Elsschotproef zorgt voor een actief [[taalgebruik]] en maakt de zin korter en duidelijk, directer en persoonlijker, levendig minder [[ambigu]] of vrijblijvend. Gebruik de Elsschotproef zeker bij webschrijven. Omdat weblezen niet lijkt op het lezen van een boek, is bondig taalgebruik aangewezen. Een weblezer 'scant' en 'skimt' de tekst eerder dan die te lezen. De lezersblik glijdt over de inhoud en vertraagt bij titels, woorden en beelden en versnelt dan weer om de belangrijkste inhouden in kaart te brengen. De Elsschotproef doe je zo:

.

* Vermijd [[Passief (taalkunde)|passieve taal]] en het [[werkwoord]] 'worden'. Volgens schrijftrainer Mark Van Bogaert zijn er organisaties die het werkwoord verbieden in hun verslaggeving, omdat het nietszeggend en passief is. De vergadering krijgt er geen dynamisch karakter door en bovendien weet niemand wie de taak zal uitvoeren zoals in deze zin: 'Het verslag zal gemaakt worden.' Beter is 'Jan maakt het verslag.'

.

* Vermijd het nietszeggende 'men'.

.

* Vermijd [[hulpwerkwoord|hulpwerkwoorden]]: zouden, kunnen, hebben...

.

* Concretiseer weinig zeggende woorden en schrap formele en [https://hetnlpcollege.nl/nietszeggende-jeukwoorden-kantoortaal/ kantoortaal, nietszeggende jeukwoorden]. Anderen, zoals Mark Van Bogaert noemen het prikkeldraadwoorden. Bij het gebruik van dit soort woorden, treden bovendien vaak interpretatiefouten op. Merk op dat de vervangwoorden tussen haakjes korter zijn:

# Aanvankelijk (eerst) 
# Achten (vinden)
# Af en toe (concretiseer)
# Aldus (zegt) 
# Als gevolg van (door)
# Alsook (en)
# Althans
# Andere (concretiseer)
# Bekomen (krijgen)
# Betreffende (over)
# Betrekkelijk
# Bij benadering (concretiseer)
# Bijgevolg (dus)
# Bijzonder
# Daarvan
# Daarenboven (bovendien)
# Derhalve (dus)
# Desalniettemin
# Dientengevolge (daardoor)
# Dienen te (kunnen)
# Diverse
# Doch (is net als 'maar', te defensief, vermijden)
# Door de band genomen
# Door middel van (door/met)
# Doorgaans
# Dus
# Echter (alleen)
# Enigszins
# Enkele
# Gans (vermijden)
# Geenszins (niet)
# Heden (nu, vandaag)
# Heel
# Hierover
# Hoewel
# Immers (want)
# Indien (als)
# In gevolge (door)
# In ogenschouw nemen (kijken, bekijken)
# In samenwerking met (samen met)
# In verband met (over)
# Kunnen
# Maar
# Maal (keer)
# Meerdere (concretiseer)
# Meestal
# Men
# Met betrekking tot (over, voor)
# Min of meer
# Misschien
# Nadien (daarna)
# Nochtans (toch)
# Moeten
# Mogelijks
# Nog
# Ofschoon (hoewel)
# Onder invloed van (door)
# Ook
# Op die manier (zo)
# Op het gebied van (op)
# Over het algemeen
# Overigens
# Reeds (al)
# Respectievelijk
# Regelmatig (concretiseer)
# Soms (concretiseer)
# Slechts
# Steeds (altijd) 
# Tamelijk (concretiseer)
# Te (in)
# Ten behoeve van (voor)
# Tevens (en)
# Thans (nu)
# Tot op zekere hoogte
# Uiting geven aan (zeggen)
# Vaak
# Veel
# Veelal
# Volgende
# Vooraleer (voor)
# Vooralsnog (voorlopig)
# Wanneer (als)
# Waarschijnlijk
# Wegens (door)
# Welke (die, dat)
# Weinig
# Wellicht
# Zullen

.

* Vermijd zinnen zoals 'het zou eventueel gekund hebben dat...'

.

* Vermijd het werkwoord 'moeten'. De schrijftrainer Mark Van Bogaert noemt het een 'prikkeldraadwoord'. Die woorden zijn zo negatief dat de lezer afhaakt. Andere prikkeldraadwoorden zijn: betalen, onmogelijk, kosten, jammer genoeg, probleem, incident, klacht, moeilijkheid, fout, vergissing...

.

* Probeer negatieve woorden zoals 'geen' of 'niet' te vervangen door positieve. 'Moet je niet naar de kapper vandaag?' vervang je beter door 'Ga je naar de kapper, vandaag?'

.

* Vermijd [[Dubbele negatie (taal)|dubbele ontkenningen]] zoals 'het is niet onwaarschijnlijk dat...' of 'het is niet onzeker dat ze zal komen.' Positief geschreven teksten lezen prettiger en makkelijker.

.

* Vervang 'maar' door en, ook of bovendien. 'Maar' is defensief en heeft een negatieve bijklank.

.

.

=== Kijken ===
&lt;gallery&gt;
File:NP-1.jpg|De duivel op het kussen binden; Met iedereen overweg kunnen, raad weten.
Bestand:NP-2.jpg|Een pilaarbijter; Een hypocriet.
Bestand:NP-3.jpg|Geloof niemand die in de ene hand water en de andere hand vuur draagt;	Vertrouw niet iedereen.
Bestand:NP-6.jpg|Met de kop tegen de muur lopen; Iets onmogelijks willen.
Bestand:NP-7.jpg|De een scheert schapen, de ander varkens; Rijkdom is ongelijk verdeeld.
File:NP-10.jpg
File:NP-11.jpg
File:NP-12.jpg
File:NP-13.jpg
File:NP-15.jpg
File:NP-16.jpg
File:NP-17.jpg
Bestand:NP-18.jpg|Scheer de schapen als ze wol hebben; Niet tegen elke prijs voordeel nastreven.
File:NP-21.jpg|Elkaar bij de neus nemen; Elkaar iets wijs maken.
File:NP-22.jpg
File:NP-23.jpg
File:NP-24.jpg
File:NP-25.jpg
File:NP-30.jpg
File:NP-34.jpg
File:NP-36.jpg
File:NP-37.jpg
File:NP-43.jpg
File:NP-45.jpg
File:NP-48.jpg
File:NP-49.jpg
File:NP-50.jpg
File:NP-51.jpg
File:NP-52.jpg
File:NP-53.jpg
File:NP-54.jpg
File:NP-55.jpg
File:NP-56.jpg
File:NP-65.jpg
File:NP-68.jpg|Aan de ene voet een schoen, de ander blootvoets;	Evenwicht is het voornaamste.
File:NP-72.jpg
Bestand:NP-74.jpg|Ze trekken om het langst;	Ze willen beiden winnen.
Bestand:NP-75.jpg|Als het kalf verdronken is dempt men de put; Na de ramp komt de actie.
Bestand:NP-76.jpg|Ze hangt haar man de blauwe huik om; Ze bedriegt hem.
Bestand:NP-79.jpg|Parels voor de zwijnen; Nutteloze moeite.
Bestand:NP-84.jpg|Zich krommen om door de wereld te kommen; Moeite doen.
Bestand:NP-85.jpg|Hij laat de wereld op zijn duim draaien; Men doet wat hij wil.
File:NP-90.jpg
File:NP-92.jpg
File:NP-94.jpg
File:NP-95.jpg
File:NP-96.jpg
File:NP-99.jpg
File:NP-100.jpg
File:NP-101.jpg|Mak als een lammetje; Gedwee zijn.
File:NP-102.jpg
File:NP-103.jpg
File:NP-104.jpg
File:NP-105.jpg
File:NP-106.jpg
File:NP-107.jpg
File:NP-109.jpg
File:NP-110.jpg
File:NP-111.jpg
File:NP-112.jpg
File:NP-113.jpg
File:NP-114.jpg
File:NP-115.jpg
File:NP-116.jpg
&lt;/gallery&gt;

.

.

== Voor-, hoofd en nagerecht: structuur ==

[[Bestand:Celsus-Bibliothek2.jpg|thumb|450px|Restanten van de in de [[hellenisme|hellenistische]] tijd opgerichte [[Bibliotheek van Celsus]] in [[Efese]], [[Turkije]] die meer dan 12.000 perkamentrollen bewaarde.]]

[[Bestand:ABC-prent-Catchpenny_print-Borms_0466.jpeg|thumb|450px|26 letters en tien cijfers, meer heb je niet nodig om een boek te schrijven.]]

.

;1. Hoe kort je tekst ook is...
.
* Begin met een inleiding, zoals [https://www.youtube.com/watch?v=w82a1FT5o88 in deze opening].
.
* De eerste zinnen bepalen of de lezer verder leest
.
* Waarover gaat het, breng sfeer (mijmering), wat is nieuw (krant), wat is het (encyclopedie)

.

;2. Werk uit
.
* Werk met tussentitels
.
* Plaats eens een quote, een straffe uitspraak, citeer
.
* Wees logisch: plaats thema's samen of werk chronologisch
.
* Leg moeilijke woorden uit

.

;3. Beëindig je tekst 
.
* Boodschap aan de lezer
.
* Nodig de lezer uit voor een actie, een websitebezoek
.
* Maak de cirkel rond en eindig waar je begonnen bent. De terugkoppeling rondt de tekst af waar die begon.
.
* Meer info...

.

;4. Visualiseer
.
* Lay-out
.
* Foto's met bijschrift
.
* [[Lettertype]]!

.

.

== De keukenhulp en de -robot ==

[[Bestand:Hebban olla vogala overview.jpg|thumb|right|450px|Het &quot;Nederlandse&quot; schrift bestaat ongeveer 1500 jaar en is afgeleid van het Romeinse [[alfabet (hoofdbetekenis)|alfabet]]. De vroegste sporen van het [[Oudnederlands]] dateren van ca. 425-450 (de [[runeninscriptie van Bergakker]]) en de [[6e eeuw]] (de [[Salische wet]]) met de zin &quot;Maltho thi afrio lito&quot;. Het betekent &quot;Ik zeg je: ik maak je vrij, halfvrije&quot;. Een meer bekend, literair vers komt van een Vlaamse monnik: &quot;[[Hebban olla vogala]] nestas bigunnan hinase hic enda thu wat unbidan we nu&quot; wat staat voor &quot;Alle vogels zijn aan hun nesten begonnen behalve ik en jij wel waarop wachten wij?&quot;]]

.

;1. De tekstverwerker ''Word''t keukenrobot
.
* Gebruik de spellingscorrector
.
* Gebruik de synoniemenlijst (rechts klikken) (en op internet)
.
* Alfabetisch sorteren
.
* Inhoudstafel en koppen
.
* Verborgen tekens
.
* Wijzigingen bijhouden
.
* Pagineer
.
* Plakken speciaal

.

;2. Drop je tekst in [http://schrijfassistent.standaard.be/ dS Schrijfhulp]

.

;Gebruik [[Wikipedia]]

.

;Gebruik [https://www.vives.be/nl/taalhulp VIVES Taalhulp]

.

.

== Werk af en serveer ==

[[Bestand:Holding-a-ruling-pen.svg|thumb|right|450px|Het schrijven met de hand gebeurde vaak in combinatie met het creëren. Tegenwoordig schrijven mensen hun tekst onmiddellijk in de tekstverwerker.]]

.

* Schrijf, herschrijf en schrap
.
* Laat rusten en herlees
.
* Laat nalezen
.
* Publiceer
.
* Social Media
.
* Mondelinge reclame

.

;Grenzen van realiteit

.

{{Citaat|
Een woord wordt geboren

Sierlijk aan elkaar hangende letters

Gedreven door klanken een geheel vormend

Een woord leeft

Tast speels de grenzen van de realiteit af

Bekrachtigd door inhoud te geven aan holle letters


Zwervende zwoele woorden

Harde hevige woorden

Zachte zalige woorden

Snelle snijdende woorden


Een woord sterft

Als de adem de laatste klank uitblaast

Het lijkt nietig hé, een woord

Somber als het enkel geboren wordt om te sterven

Toch is het zo noodzakelijk om te sterven

Om verder te leven in een zin

|Lesley Ramboer, schrijfworkshop, Dworp 2004.}}

.

.

.

= DEEL DRIE, SXRIVN-THEORIE: ''Voor culinaire koks met een portie tijd'' =

[[Bestand:Text.JPG|thumb|right|450px|Schrijven resulteert in een tekst. Schrijven kan met de hand of machinaal.]]

.

{{Citaat|'''Niet alleen walg ik van de reclame, maar ook van de commercie in het algemeen. En ik heb Lijmen geschreven omdat ik er op een of andere manier van af moest komen. Ik moest wel reclame bedrijven, want van mijn pen heb ik nooit kunnen leven.'''|Willem Elsschot, net voor zijn dood in 1960.}}

.

{{Citaat|'''Een brief bloost niet.'''|[[Marcus Tullius Cicero]]}}

.

== Het ambacht: de kok en de schrijver ==


.

:[[Schrijven]]
.
:[[Stijl (taalkunde)]]

.

== Correct schrijven, een kwestie van etiquette ==

[[Bestand:Medieval writing desk.jpg|thumb|550px|[[Middeleeuwen|Middeleeuwse]] illustratie van een [[Christendom|christelijke]] [[kopiist]] die aan het (over)schrijven is. Tot en met de uitvinding van de boekdrukkunst verloopt het creëren van teksten langzaam. 'Handmatig een getrouwe kopie maken van een tekst is niet eenvoudig. Het vereist een lange reeks telkens herhaalde en vermoeiende handelingen. De kopiist moet in het boek dat hij als uitgangspunt neemt een tekstfragement lezen, dat in zijn geheugen prenten en uitschrijven in schoonschrift, om vervolgens terug te gaan naar het origineel en het punt te zoeken waar hij gebleven was. Om het werk goed te doen is concentratie nodig. Zelfs de meest ervaren en nauwgezette kopiist maakt vergissingen (leesfouten, een lapsus door vermoeidheid, mentale vertaling, een onjuiste interpretatie en verkeerde correcties, substitutie van woorden en sprongen in de tekst). In feite komt de persoonlijkheid van de kopiist juist tot uiting in de fouten die hij maakt. Hoewel de hand die een boek kopieerde anoniem was, kunnen we er door de errara toch achter komen waar de man in kwestie vandaan kwam, hoe onderlegd hij was, of hij een soepele geest had en wat zijn voorkeuren waren; zelfs zijn psychische gesteldheid toont zich in omissies en verwisselde woorden. Het is een vaststaand feit dat elke kopie vergissingen bevat ten opzichte van de originele tekst. Een kopie van een kopie zal de fouten 'meenemen' van de gereproduceerde tekst en daar weer nieuwe aan toevoegen. Ambachtelijk vervaardigde producten zijn nooit helemaal precies dezelfde.&lt;ref&gt;IRENE VALLEJO, vertaald door Adri Boon. ''Papyrus. Een geschiedenis van de wereld in boeken,'' Meulenhoff, Amsterdam, 2021, p. 99.&lt;/ref&gt;]]

.

:[[Nederlandse spellingregels]]

.

:[[Grammatica]]

.

:[[Dt-regels]]

.

:[[Afkorting]]

.

:[[Getal (wiskunde)]]

.

:[[Spellingcontrole]]

.

.

== Creatief koken. Mag het? ==

[[Bestand:Buchdruck-15-jahrhundert 1.jpg|thumb|right|450px|De [[boekdrukkunst]] gaf het schrijven en het [[lezen]] een enorme duw in de rug. De boekenproductie verhuisde van de middeleeuwse [[Kloosterorde|kloosters]] naar drukkerijen in steden. Vanaf het midden van de vijftiende eeuw kwam een ongekende hoeveelheid boeken op de markt.]]

;Taalspel

{{Citaat|'''In Holland noemt men 't water'''

'''De Fransen zeggen l'eau'''

'''De Belg die beide talen kent,'''

'''Die spreekt van Waterloo.'''
|'''Daan Zonderland'''}}
 
.

:[[Creativiteit]]
.
:[[Automatisch schrijven]]
.
:[[Edward de Bono]]
.
:[[Woordenboek]]
.
:[[Beeldwoordenboek]]
.
:[[Spreekwoord]]
.
:[[Lijst van Nederlandse spreekwoorden]]
.
:[[Woordspeling]]
.
:[[Palindroom]]
.
:[[Haiku (dichtvorm)|Haiku]]
.

== Systematisch schrijven ==

.

: [[Wikipedia:Snelcursus|Schrijven voor Wikipedia]]
.
:[http://sadan.wikidot.com/5-evalueren Betrouwbaarheid van informatie]
.
:[http://sadan.wikidot.com/4-refereren Referenties maken]
.
:[[Computervertaling]]
.
:[[Moleskine]]
.
:[[Kaartenbak]]
.
:[[Boektitel]]
.
:[[Index (boek)]]
.
:[[Bladzijde]]
.
:[[Naslagwerk]]

.

== De galerij ==

[[Bestand:Jules_De_Bruycker_-_Frans_Masereel_in_his_studio.jpg|thumb|450px|Frans Masereel (1889–1972) was graficus, houtsnijder, kunstschilder en tekenaar. Hij gaf zijn naam aan het Communistische Masereelfonds.]]

.

&lt;gallery&gt;
Bestand:Een_boecsken_van_suster_bertken.jpg|[[Suster Bertken]] (Ca. 1427–1514) 
Bestand:Holbein-erasmus.jpg|[[Desiderius Erasmus]] (Ca. 1467-1536)
Bestand:Juan_Luis_Vives.jpg|[[Juan Luis Vives]] (1493–1540) 
Bestand:Karel-van-mander-schilderboeck.JPG|[[Karel van Mander]] (1548-1606)
Bestand:J_vondel.jpg|[[Joost van den Vondel]] (1587–1679)
Bestand:JFWillems.jpg|[[Jan Frans Willems]] (1793-1846) 
File:Jan Baptist David - lithograph by Louis Tuerlinckx.jpg|[[Jan Baptist David]] (1801-1866)
Bestand:Kortrijk_1302_Henri_De_Pondt_portret_van_Hendrik_Conscience_ca._1870_9-01-2010_14-59-41.JPG|[[Hendrik Conscience]] (1812–1883)
Bestand:Portret_van_de_schrijver_Multatuli_(cropped).jpg|[[Eduard Douwes Dekker]] (1820–1887)
Charles_de_Coster.jpg_[[Charles De Coster]] (1827-1879)Bestand_Schilderij_met_Guido_Gezelle_door_de_Brugse_schilder_Hendrik_De_Graer_(1856-1915)_gemaakt_in_1905.jpg_[[Guido Gezelle]] (1830-1899)
Georges_Rodenbach,_portrait.jpg|[[Georges Rodenbach]] (1855-1898)
Rodenbach2.gif|Berten of [[Albrecht Rodenbach]] (1856–1880)
Maurice_Maeterlinck_1911.jpg|[[Maurice Maeterlinck]] (1862–1949)
Bestand:Stijn_Streuvels_by_Modest_Huys.jpg|[[Stijn Streuvels]] (1871-1969)
Bestand:Schaik29.jpg|[[Johan Huizinga]] (1872-1945)
Bestand:AugustVermeylen2.jpg|[[August Vermeylen]] (1872-1945)
WillemElsschot1920.jpg|[[Willem Elsschot]] (1882–1960)
ErnestClaes(persp.).jpg|[[Ernest Claes]] (1885-1968)
Bestand:Bundesarchiv_Bild_102-12722,_Felix_Timmermanns.jpg|[[Felix Timmermans]] (1886–1947)
Bestand:FilipDePillecyn.jpg|[[Filip De Pillecyn]] (1891-1962)
VanOstaijen3.jpg|[[Paul van Ostaijen]] (1896-1928)
Bestand:Portret_van_Gerard_Walschap,_Bestanddeelnr_921-7395.jpg|[[Gerard Walschap]] (1898-1989)
Michel_de_Ghelderode.jpg|[[Michel de Ghelderode]] (1898-1962)
Bestand:Gedenkplaat_geboortehuis_Zielens.JPG|Lode Zielens (1901-1944)
Georges_Simenon_(1965).jpg|[[Georges Simenon]] (1903–1989)
Annie_MG_Schmidt_(1984).jpg|[[Annie M. G. Schmidt]] (1911–1995)
Louis_Paul_Boon_(1967)_(cropped).jpg|[[Louis Paul Boon]] (1912–1979)
Bestand:Godfried_Bomans_(1965).jpg|[[Godfried Bomans]] (1913-1971) 
Bestand:WilderodeVeremundus.jpg|[[Anton van Wilderode]] (1918–1998)
Bestand:Thea_Beckman.jpg|[[Thea Beckman]] (1923–2004)
Bestand:Harry_Mulisch,_november_1999.jpg|[[Harry Mulisch]] (1927–2010)
Bestand:Ward_Ruyslinck_675.jpg|[[Ward Ruyslinck]] (1929–2014)
Bestand:Hugo_Claus_(1986).jpg|[[Hugo Claus]] (1929–2008)
Bestand:Ledenvergadering_D66_in_Utrecht,_Jan_Terlouw_,_kop_-_NL-HaNA_Anefo_930-5131_WM342.jpg|[[Jan Terlouw]] (1931)
Bestand:Gerit_komrij_676.jpg|[[Gerrit Komrij]] (1944–2012) 
Bestand:Josse_depauw_jan17.jpg|[[Josse De Pauw]] (1952)
Bestand:Marc_de_bel.JPG|[[Marc de Bel]] (1954) 
Bestand:KristienHemmerechts-Alken2013.png|[[Kristien Hemmerechts]] (1955) 
Bestand:Herman_Brusselmans_675.jpg|[[Herman Brusselmans]] (1957)
Bestand:Tom_Lanoye_Zuivering_004.jpg|[[Tom Lanoye]] (1958)
Bestand:Peter_verhelst-1510668632.jpg|[[Peter Verhelst]] (1962)
Bestand:David_Van_Reybrouck.jpg|[[David Van Reybrouck]] (1971) 
Bestand:Saskiadecoster.jpg|[[Saskia De Coster]] (1976)
Bestand:Lize_Spit_(2016).jpg|[[Lize Spit]] (1988) 
&lt;/gallery&gt;

.

[[File:Marcel-van-maele-1368875143.jpg|thumb|right|450px|Wie schrijft een lemma over deze dichters [[Marcel van Maele]] en [[Frans Buyle]]? En wie bezorgt Wikipedia een foto [[Johan Daisne]], [[Max Deauville]], [[Daan Boens]], [[Brigitte Raskin]], [[Herman de Coninck]], [[Lode Zielens]], [[Jotie T'Hooft]], [[Liane Bruylants]]...]]

.

.

.

= DEEL VIER, HANDS ON: ''Voor fijnproevers met appetijt'' =

[[Bestand:A Specimen by William Caslon.jpg|thumb|right|450px|Variaties van lettertypes en talen van de lettergieter [[William Caslon]]. Caslons letters zijn in de achttiende eeuw dermate populair dat hij er de uitdrukking 'bij twijfelt, gebruik een Caslon' aan overhield.]]

.

{{Citaat|'''Schrijven zoals je praat, dat is precies hetzelfde als op het strand lopen in je blote gat.'''|[[Willem Frederik Hermans]].}}

.

{{Citaat|'''Schrijven is praten met papier ertussen.'''|[[Gouden Veer|copywriter Mark Van Bogaert]].}}

.

Bovenstaande quotes zijn tegenstellingen waarbij het elitaire schrijven tegenover het populaire schrijven komt te staan. Tegenstellingen zorgen altijd voor veel schrijfvoer, argumenten en tegenargumenten. Grijp deze kans aan als je kan. En toch vinden deze beide auteurs elkaar in het [[adagium]]: schrijven is schrappen. Niemand draagt winterkledij in de zomer. [Merk op hoe ik de vergelijking van Hermans in een [[metafoor]] doortrek.] 

. 

== De Elsschotproef ==

.

Pas de Elsschotproef toe op een krantenartikel. Voor je start zoek je naar:
# Titel? 
# Auteur?
# Krant?
# Datum?
# Wat staat er te lezen?
# Kloppen de beweringen?
# Bronnen?

Elsschot:
# Kunnen we '''schrappen'''?
# Kan het '''bondiger'''?
# Vind je het werkwoord '''worden'''?
# Het woordje '''men''' gevonden?

.

.

== Wij willen ‘WORDEN’ weg! ==

.

Wij willen 'worden' weg, wil het werkwoord wijzer worden, willen wij het werkwoord weer is een variant op ‘Wij willen Willem weg, wilde Willem wijzer worden, willen wij Willem weer’ de slogan van de Belgische Revolutie uit 1830 waarbij koning Willem I der Nederlanden door de Belgen onder vuur komt te liggen. 

Het werkwoord 'worden' is er eentje dat gemakkelijk in onze teksten sluipt. Je gebruikt het beter niet en vaak merk je pas bij een tweede lezing dat het in je tekst opduikt. 'Worden' noemen we een passief werkwoord omdat het een passief karakter heeft aan je tekst. De lezer krijgt de indruk dat er bij het beschrevene niet te kiezen valt waarbij het onderwerp van de zin een lijdend voorwerp is. Zonder 'worden' zijn je teksten 'beeldender', dit wil zeggen dat de lezer de gebeurtenis meer voor zich ziet.  Bovendien zorgt het schrappen bij citaten ervoor dat je dichter bij een eigen tekst komt. Een paar voorbeelden:

.

;1.	De studenten worden begeleid door een coach en een studiebegeleider.

.

Beter is: Een coach en een studiebegeleider begeleiden de studenten.
Nog beter: Studiebegeleiders begeleiden de studenten. Nu heb je een eigen tekst. Het onderscheid tussen een coach en een studiebegeleider is weinig relevant voor de lezer.

.

.

;2.	We worden op de trein gezet.

.

Dit is een instinker. Als schrijver ga je je hier afvragen ‘wie zet ons op de trein’. Dan kom je er.
Duitse troepen zetten ons op de trein. Of de reisbegeleider zet ons op de trein. Een wereld van verschil.

.

.

;3.	De bloemen worden elke dag water gegeven.

.

De bloemen krijgen dagelijks water.

.

.

;4.	Hij wordt morgen 18 jaar.

.

Deze is moeilijk, toch niet onoverkomelijk.
Morgen is hij 18.

.

.

;5.	De plannen worden volgende week besproken.

.

We bespreken de plannen volgende week.

.

.

;6.	Zij worden altijd blij van muziek.

.

Muziek maakt hen blij.

.

.

;7.	Het huis wordt momenteel gerenoveerd.

.

Vakwerkers renoveren het huis. (Momenteel is overbodig.)

.

.

;8. Het boek wordt door de leraar gelezen.

.

De leraar leest het boek.

.

.

;9. De hond wordt door de dierenarts onderzocht.

.

De dierenarts onderzoekt de hond.

.

.

;10. De taart wordt door mijn moeder gebakken.

.

Mijn moeder bakt de taart.

.

.

;Oefeningen

.

Zet de passieve zinnen om naar actieve:

.

* Passief: De kamer wordt elke week schoongemaakt. Actief:...
.

* Passief: De brief wordt door de directeur geschreven. Actief:...

.

* Passief: Het huis wordt door de aannemer gebouwd. Actief:...

.

* Passief: De wedstrijd wordt door het team gewonnen. Actief:...

.

* Passief: De presentatie wordt door de student gegeven. Actief:...

.

* Een passief met een vooroordeel: Bie is dit jaar zestig geworden. Maar ze is nog steeds actief in. Actief zonder vooroordeel...

.

.

== Redactie-oefening ==

.

== Van basistekst tot afwerking ==

=== Basis ===
  
 ''''Een monument, het gemeentehuis van Slijpe''''
 
 Eén van de laatste bastions van het zelfstandige Slijpe als gemeente. Als ik langs het gemeentehuis kom, mijmer ik over de vele trouwstoeten die zich naar de grote zaal op het eerste verdiep gingen waar dolverliefde koppeltjes elkaar het ja-woord gaven. De plaats waar felle discussies oplaaiden in het schepencollege over de manier hoe Slijpe beter bestuurd kon worden of over de gewone dingen des levens werd beslist over vergunningen voor het houden van festiviteiten zoals de jaarlijkse kermis. Maar na de zitting werden de plooien gladgestreken. Toch van horen zeggen! Wie van de geboren en getogen Slijpenaars herinnert zich niet de gemoedelijke gemeentesecretaris Jozef Laleman die altijd wel een oplossing vond voor iemand met een administratief probleem.
 In de archieven vond ik een interessant document over de aankoop van een huis dat ideaal was voor de oprichting van een gemeentehuis. We noteren het jaar 1902. Ik vat het samen in de bewoordingen van toen. Op 7 juli 1902 stelde men Stephaan Debruyne, baas-timmerman en Pieter Levecque baas-metser aan om een schatting te doen van een bestaand pand gelegen op de hoek van de Dorpsstraat, nu Diksmuidestraat, en de Middelkerkestraat, nu Slijpesteenweg, toebehorend aan de erfgename van wijlen Christiaan Logier, rentenierster. Dit wijst erop dat het pand het eigendom was van bemiddelde mensen. Zij bevestigden dat er een spreekkamer was om mensen te ontvangen en een trap die leidde naar een plaats waar er vier kamers waren. Genoeg ruimte om een grote gelagzaal te maken. Het dak was bedekt met pannen en een donderscherm. Het gebouw moet zeker boven de gewone werkmanshuizen getorend zijn geweest. Na onderzoek werd de waarde van het pand op 10.000 Belgische Frank geschat. Voor de jonge lezers, een kleine 250 euro. Geen klein bedrag voor die tijd! 
 Het zou echter tot 1924 duren eer het gemeentehuis zoals het er nu uitziet werd gebouwd. Op de website van de gemeente Middelkerke vinden we hierover de volgende beschrijving. Het voormalig gemeentehuis is gebouwd in 1924 naar ontwerp van architect A. Neirynck uit Uitkerke. Men heeft hier gekozen voor een traditionele wederopbouwstijl met het gebruik van streekeigen baksteen. Typerend zijn de twee rechtertraveeën die oplopend in een trapgevel met bekronend gebogen fronton tussen twee arduinen bollen. Let ook op het ovaalvormig venster of oculus in de top. De functie van dit gebouw wordt ons bevestigd in het opschrift boven de dubbele toegangsdeur waar in sierlijke letters het woord 'GEMEENTEHUIS' te lezen valt. Na de fusie (toen alle gemeentelijke diensten naar Middelkerke verhuisd waren) deed dit gebouw respectievelijk dienst als postkantoor, klaslokaal en als vergaderruimte voor de kerkfabriek en plaatselijke verenigingen. Tot slot een kleine anekdote die wel berust op ware feiten. Aan de achterzijde van het gemeentehuis bevindt zich een klein kamertje op de eerste verdieping. Dit was gekend als het cachot van Slijpe. Iemand die te veel in het glas had gekeken of wat opstandig was, kon in dit gezellige kamertje wel eens een nachtje doorbrengen op bevel van de veldwachter. Iedereen van het dorp wist het maar er werd eens hartelijk om gelachen. Laten we hopen dat ons gemeentehuis een goede en respectvolle bestemming krijgt!
 
 Walter en Eric Opstaele
  

=== Na eerste manuele bewerking ===

[[File:Slijpe Oud gemeentehuis.JPG|thumb|right|450px|Hier in het gemeentehuis passeerden de dagelijkse dingen des levens: vreugde en tristesse, de registratie van dood en geboorte, de vergunningen voor festiviteiten en de jaarlijkse kermis, de administratieve akkefietjes. Wie herinnert zich niet de gemoedelijke gemeentesecretaris? Geboren en getogen Slijpenaars kennen hem zonder twijfel. Die Jozef Laleman kreeg altijd en alles opgelost.]] 
 
 '''Slijpes gemeentehuis, een vergeten monument van 10.000 frank'''
 
 Walter &amp; Eric Opstaele
 
 '''Als we langs het gemeentehuis heen fietsen – nu een bejaard bastion van het ooit zo zelfstandige Slijpe - dan overvalt ons het mijmeren. Talloze trouwstoeten en dolverliefde koppels gaven hier kussend hun ja-woord. Hier laaiden felle discussies op en krabde het schepencollege zich in de haren: hoe valt dit oude dorp te besturen? Dat burgemeester en schepenen de plooien na de zitting glad streken, dat hebben we alleen van horen zeggen. En als dat inderdaad zo was, dan was het ongetwijfeld bij een glas bier in het café aan de overkant.''' 
 
 '''Een vel papier'''
 In het gemeentearchief ontdekten we een vel papier over de aankoop van een huis, ideaal om er een gemeentehuis in onder te brengen. We noteren 7 juli 1902. Terwijl Cyriel Buysse zijn toneelstuk 'Het gezin van Paemel' schrijft, krijgen een zekere Stephaan Debruyne en Pieter Levecque de opdracht een pand op de hoek van de Dorps- en de Middelkerkestraat, te schatten. De straatnamen zijn inmiddels verdwenen (nu spreken we van de Diksmuidestraat en de Slijpesteenweg), het huis uit 1924 is er nog. Debruyne en Levecque hebben kennis van zaken: de eerste is een timmerman met een zaak en de andere is een metsersbaas. Het huis zelf is eigendom van een rentenierster, de erfgename van wijlen Christiaan Logier. Debruyne en Levecque stellen vast dat deze bemiddelde dame een al even bemiddeld pand betrekt. Hun bewoordingen klonken het ongeveer zo. Het gebouw torent boven de gewone werkmanshuizen uit, een huis met een spreekkamer en een trap die naar vier kamers leidt. Hier is ruimte voor een gelagzaal. Op het pannendak ligt een donderscherm. Na onderzoek schatten de twee mannen het pand op een waarde van tienduizend frank. Voor jonge lezers: 250 euro. Geen klein bedrag in die dagen, geen gezin van Paemel. 
  
.

=== Aan de slag… ===

Hoe zou jij het artikel – met alles wat je leerde – afwerken? Doen! Kopieer onderstaande tekst en plak ze zonder opmaak in een Word-document. De tekst kan heel wat bondiger en sterker.
 
.


[[Bestand:Ballpoint-pen-parts.jpg|thumb|right|450px|De onderdelen van een balpen. De kogel van een balpen zorgt ervoor dat je pen over het blad glijdt. Of gebruik je liever een [[Swadeshi Ratnamson]]?]]

 
 In de schaduw van de tijd, gelegen in de pittoreske hoeken van Slijpe, bevond zich eens een onwrikbaar bastion van autonomie: het zelfstandige gemeentehuis van Slijpe. Terwijl ik langs de gevel van dit historische gebouw wandel, brengen herinneringen aan vervlogen tijden mijn gedachten tot leven. Hier vonden talloze trouwstoeten hun weg naar de majestueuze bovenzaal, waar verliefde koppels hun eeuwige geloften uitspraken. Dit was de plaats waar hartstochtelijke debatten oplaaiden binnen het schepencollege, waar besluiten werden genomen die de koers van Slijpe zouden bepalen, van bestuurszaken tot alledaagse vergunningen voor de jaarlijkse kermis. Maar na elke zitting werden de plooien gladgestreken, althans volgens de geruchten. En wie kan de warme herinneringen aan de gemoedelijke gemeentesecretaris Jozef Laleman, die altijd een oplossing wist voor elk administratief probleem, vergeten?
 
 In de archieven vond ik een fascinerend document dat teruggaat naar het jaar 1902 en handelt over de aankoop van een huis dat uitermate geschikt was om te dienen als gemeentehuis. Op 7 juli 1902 werden Stephaan Debruyne, de meester-timmerman, en Pieter Levecque, de meester-metselaar, aangesteld om een schatting te maken van een bestaand pand op de hoek van de Dorpsstraat, nu bekend als de Diksmuidestraat, en de Middelkerkestraat, nu de Slijpesteenweg. Het pand was eigendom van de erfgename van wijlen Christiaan Logier, een welgestelde rentenierster. Hun bevindingen wezen op de aanwezigheid van een ontvangstkamer en een trap die leidde naar vier kamers, voldoende ruimte om een ruime gelagzaal te creëren. Het dak was bedekt met pannen en er was een donderscherm aanwezig. Het gebouw torende zeker boven de bescheiden arbeiderswoningen van die tijd uit. De waarde van het pand werd destijds geschat op 10.000 Belgische Frank, wat tegenwoordig ongeveer 250 euro zou zijn. Een aanzienlijk bedrag voor die periode.
 
 Pas in 1924 werd het huidige gemeentehuis gebouwd, zoals beschreven op de website van de gemeente Middelkerke. Het voormalige gemeentehuis werd opgetrokken in 1924 volgens het ontwerp van architect A. Neirynck uit Uitkerke. Hier koos men voor een traditionele wederopbouwstijl, met het gebruik van bakstenen die typerend waren voor de streek. Opvallend waren de twee rechtertraveeën die eindigden in een trapgevel met een sierlijk gebogen fronton, geflankeerd door twee arduinen bollen. Het ovaalvormige venster, of oculus, in de top gaf het gebouw een uniek karakter. De functie van dit majestueuze gebouw werd duidelijk gemaakt door het opschrift boven de dubbele toegangsdeur, waarin sierlijke letters het woord 'GEMEENTEHUIS' vormden.
 
 Na de fusie, waarbij alle gemeentelijke diensten naar Middelkerke werden verplaatst, kreeg dit gebouw verschillende rollen toegewezen, waaronder postkantoor, klaslokaal en vergaderruimte voor de kerkfabriek en lokale verenigingen. Ten slotte, een anekdote die gebaseerd is op ware gebeurtenissen: aan de achterzijde van het gemeentehuis bevond zich een klein kamertje op de eerste verdieping, bekend als het &quot;cachot van Slijpe&quot;. Hier belandden zij die iets te diep in het glas hadden gekeken of te opstandig waren, voor een nachtje, op bevel van de veldwachter. Het hele dorp was op de hoogte, maar er werd hartelijk om gelachen. Laten we koesteren en hopen dat ons gemeentehuis een eervolle en respectvolle bestemming zal behouden, als getuige van het rijke erfgoed van Slijpe.

.

== Tips bij AI-gebruik ==

.

[[Bestand:Hoe kunnen computers je anders laten denken.webm|thumb|550px|Laten computers je anders denken? - [[Universiteit van Nederland]]]]

'''Generatieve Artificiële Intelligentie is machinale tekst, codetaal, beeld, video en muziek die tot stand komen met ChatGPT, Microsoft Bing (voor tekst) en DALL-E en Midjourney (voor beeld).​​​​​ AI op het onderzoek en de bronnen loslaten, kan. Voor feitelijke info is AI relatief betrouwbaar. Het het systeem maakt teksten die [[Plausibele ontkenning|plausibel]] ogen. De werkelijkheid is ondergeschikt. Wie met AI werkt, leert. Dat valt te meten in een [[Leercurve (studie)|leercurve]]. Onderzoek concludeert dat specialisten die AI gebruiken snelle leerwinsten maken in vertrouwde onderwerpen. Leken, die zonder vakgebied (en dat zijn beginnende studenten, of docenten die een nieuw terrein verkennen), maken een dalende leercurve. Dat wil zeggen dat ze (te) veel energie stoppen in de controle om tot betrouwbare info te komen.'''

.

[https://www.youtube.com/watch?v=kwHKzSek8ws Bekijk deze film.]

.

* De KULeuven wil dat je vermeldt dat je AI gebruikte.&lt;ref&gt;[https://www.kuleuven.be/onderwijs/student/onderwijstools/artificiele-intelligentie#Voor%20je%20begint Voor de visie van de KU-Leuven op het gebruik van AI, klik hier.]&lt;/ref&gt; Ik meen dat dit niet hoeft. AI is als een GPS of een spellingscorrector... een soort naslagwerk. Je vermeldt evenmin dat je een telefoonnummer vond in een telefoonboek op pagina 105 (voor de ouderen onder ons) of dat je in een atlas ontdekte dat Brussel de hoofdstad is van België. Laat de discussie maar komen. Vermelden of niet?

.

* Vergeet niet dat AI-schrijfsels er vaak hetzelfde uitzien naar patroon, zinsbouw, bijvoeglijke naamwoorden, een fout hoofdlettergebruik... Bovendien zal je sommige zinnen niet begrijpen. Als je dit klakkeloos overneemt heeft de docent onmiddellijk door dat een student dit niet schreef. Herwerk het AI-aanbod dus grondig voor je het bestempeld als 'van jezelf'.

.

* [[Archive.today|Archive.is]] laat kijken achter betaalmuren.

.

* Bij AI heet de zoekinstructie een '[[Prompting|prompt]]'. De prompt onschrijf je in detail met context. Vraag desnoods een samenvatting op het einde om te zien of AI je zoekopdracht begreep. Geef duidelijke instructies: wat wil je? Een spannende tekst? Een samenvatting? Een essay? Extra bronnen? Hoeveel woorden mag de tekst tellen? Enzovoort.

.

* Onderscheid creatieve [[Kunstmatige intelligentie|AI]] die teksten maakt en AI die verwijst naar bronnen. Het zijn [[taalmodel|taalmodellen]]. Ze schrijven goed, redeneren doen ze niet. Ze zoeken het internet af en weten niet wat waar is. Ze doen geen CRAAP of Pinokkiotest. Rekenen kunnen ze evenmin. Doe de test, je staat bij moeilijke sommen versteld. Let op voor discriminatie en stereotypering, daar is AI goed in. Bouwvakkers zien er hetzelfde uit: gespierde mannen in gele pakken met helm. Als je de software daarop wijst - bijvoorbeeld niet alle Nazi's waren übermenschen - dan kun je gekke beelden krijgen. Gebruik [[ChatGPT]] om te schrijven, niet om te zoeken, de databank is beperkt. Dat de hardware milieubelastend is vaak gehoord, het koelwater leek een probleem, daar zou nu (2025) al dertig keer minder van nodig zijn. Test uit met verschillende teksten. Gebruik je eigen tekst als basis. Je krijgt grammaticaal correcte zinnen. Inhoudelijk volgt jouw controle. Als je het gebruikt als parafraseertool blijf je de bron vermelden. Als je een bronvermelding wil, gebruik je beter Perplexity of Copilot. Blijf controleren. Lees grondig. Blijven de feiten kloppen? Heeft de tekst de stijl, de structuur en de kenmerken die jij wil? Vergelijk verschillende soorten van AI. Ik vroeg aan Co-pilot en ChatGPT om relevante bronnen te zoeken voor de 'aanpak van delinquente jongeren'. Co-pilot kwam snel tot relevante bronnen, met verwijzingen en met full-text-verwijzingen naar de schoolbibliotheek. Bij ChatGPT verliep dit proces moeizamer. Ik kreeg bronnen die nauwelijks actueel waren, na een tweede prompt waren het enkel bonnen uit Nederland en toen ik Vlaamse bronnen wou, kwam ik op de website van een politieke partij.

.

* Vragen zoals: herschrijf deze tekst zonder het werkwoord worden, lukken ten dele. De tips die de Elsschotproef opsomt kent AI niet altijd. Herschrijf de tekst zelf met deze tips.

.

* AI bedenkt snel titels en tussentitels. Meestal zijn ze langer dan zeven woorden. Gebruik ze ter inspiratie en kort ze in.

.

* Wees niet tevreden met het AI-eindresultaat en voeg extra lagen toe in de argumentatie, de onderbouwing, de kritische analyse, je creatieve en persoonlijke insteek, de structuur... Zorg dat je het werkstuk beheerst. 

.

* Wie AI gebruikt, bespreekt dit best met zijn of haar promotor.

.

* Kortom, gebruik AI als hulpmiddel om je denkproces te versnellen, jij blijft verantwoordelijk voor je publicatie.

.

* Het herkennen van AI-fouten in essays vraagt aandacht. &quot;AI-detectors&quot; zijn vaak onbetrouwbaar. Patronen en hallucinaties verraden dat de student de AI-info niet kritisch bestudeerde en verwerkte. Methoden die AI-fouten te ontmaskeren. 1. De &quot;Hallucinatie&quot; check: in de '''literatuurlijst''' verzint AI logische titels en met '''citaten''' gaat het net zo. Vaak mixt AI bekende zinnen tot een nieuw, niet-bestaand citaat. '''Anachronismen''': soms koppelt AI gebeurtenissen aan verkeerde jaartallen of personen die nooit tijdgenoten waren. 2. Typische AI-stijlkenmerken. AI heeft een stijl die afwijkt van de stem van de student. Elk essay kent exact dezelfde opbouw. Verder is er het wollig en Amerikaanse taalgebruik met overmatige structuur en lijstjes. 3. Door vergelijking met eerder werk van een student kan de docent de rode vlag zwaaien. Een enorme sprong in vocabulaire of de verandering in zinsbouw kan hierop wijzen. 4. Vraag om een argument uit de tekst toe te lichten. Iemand die het zelf schreef, kan de logica uitleggen; wie AI gebruikte, blijft oppervlakkig.

.

== Het interview ==

[[Bestand:Hendrik Laurensz. Spieghel.jpg|thumb|450px|[[Hendrik Laurensz. Spieghel]] (1549-1612) publiceerde de eerste Nederlandse grammatica in [[1584]] onder de titel 'Twe-spraack.' Het verscheen bij [[Plantijn]].]]

.

De opdracht lijkt eenvoudig: onderwerp een medestudent aan een reeks vragen en maak hier een vlot interview van. 


* Schrijf niet in vraag- en antwoordvorm, maar in een organische tekst;

.

* Zoek een geschikte locatie

.

* Begin met een observatie

.

* Leg focus

.


== Een Wikipedia-bijdrage ==

[[Bestand:Kroontjespen-2.JPG|thumb|right|450px|Kies keurig je schrijfgerief.]]

.

Wat valt er te leren met het schrijven van een lemma? De studenten leren...

.

# een [[relevant]] onderwerp zoeken. [[Wikipedia:Relevantie_per_onderwerp|Wat is relevant?]]
# [[Onderzoeken|onderzoeksvaardigheden]] (internet, bib, literatuur, heemkringen, musea)
# [[Referentie|referenties]] maken
# [[Evalueren|evalueren]] en de betrouwbaarheid beoordelen
# [[schrijven]] voor een [[Register (taalkunde)|register]], dat van een encyclopedie
# een onderwerp (om)kaderen en ontsluiten
# kennis delen
# omgaan met [[feedback]] (overlegpagina's)
# in groep werken en samenwerken
# beeldmateriaal maken

.

Als de bovenstaande elementen vervuld zijn, krijg je 2.5/5. Het aantal punten stijgt naarmate de kwaliteit en kwantiteit toeneemt inzake tekst, relevante afbeeldingen, inhoudstafels, referenties, bibliografische gegevens, interne en externe links...  Wie eerder indient dan de afgesproken datum, kan feedback verwachten. Wie met vragen zit, of problemen heeft, hoeft zich niet te generen om te passeren of te mailen. Met andere woorden, de studenten nemen zelf verantwoordelijkheid voor hun leren. Dit is geen papegaaienwerk of pure kennisreproductie. De Wikipediaklas staat mijlenver van het klakkeloos aanvaarden van kennis en het schoolse leven.

Deze voorbeeldpagina's kwamen in de loop der jaren tot stand. 

: Biografie: [[Johannes Wier]] &amp; [[Leon Hoet]]
.
: Boekbespreking: [[Pleidooi voor populisme]]
.
: Begrip: [[Morele paniek]]
.
: Methodiek: [[Online hulpverlening]]
.
: Gebeurtenis: [[Amerikaanse Burgeroorlog]]
.
: Videogame: [[Canis Canem Edit]]
.
: Heilige: [[Margaretha van Antiochië]]
.
: School: [[Ipsoc]]
.
: Instelling: [[Psychiatrisch Centrum Menen]]

.

* Pagina's die niet bestaan (maar het wel verdienen): [[Coliboaia-grot]], [[Hugo Stinnes]], [[Emil Kirdorf]], [[Emil Gansser]], [[Walter C. Teagle]], [[Irénée du Pont]].

.

.

== Het reisessay: de regels van Benedictus ==

[[File:CC No 16 Gullivers Travels.jpg|thumb|450px|Een vroeg voorbeeld van een reisverhaal, uit 1726: [[Gullivers reizen]]. [https://www.dbnl.org/tekst/swif001gull12_01/ Lees het hier].]]

.

;Voorbereiding
Zorg bij je reis dat je notities maakt die je later kan verwerken. Maak beeldmateriaal. Een reisessay zonder foto is een kale bedoeling. Bovendien helpt een foto je dingen herinneren. Extra uitleg bij een schilderij, een gedenkplaat... ze vormen de basis voor quotes of extra uitleg. 

.

;Het schrijven
Het reisessay is een bijzonder genre. De toon is informeel met een evenwicht tussen straattaal ('De bars in Bxl zijn machtig!!!') en het academische (De Belgische hoofdstad telt 6.490 horecazaken.). Combineer deze stijlen: 'Brussel doet zichzelf als hoofdstad alle eer aan met zijn honderden cafés en bars, hotels en restaurants - goed voor ieders beurs. Ze wachten je op.' 

.

Schrijf levendig. Dat is de boodschap. Een voorbeeld: 'de nachtmerrie van Orwell' kan voldoende zijn om de mensenrechten in Noord-Korea in te leiden. Richt je tot de lezer met 'je' of 'jij'. Persoonlijke voornaamwoorden zoals ik of wij kunnen. Wees beknopt. Details zijn welkom maar een systematische opsomming van alle uitzonderingen zijn minder gewenst. Generaliseren of veralgemenen kan (hoeft niet), zelfs met enige humor (zorg voor een duiding of een antropologische blik). Gebruik AI gerust, met goede prompts. [[Gebruiker:Benedict_Wydooghe/Sxrivn_is_koken#Tips_bij_AI-gebruik|Lees hier meer...]]

.

Let op waar humor overgaat in oneerbiedigheid. Humor hoort bij een levendige reisverslag. Vermijd sarcasme, uitlachen of aanstootgevende teksten en inside jokes. Ga er niet vanuit dat je lezer debiel is door je reis van naaldje tot draadje te beschrijven. Begin niet met je wekker die afgaat en eindig je verslag niet met je reis terug naar huis. Je schrijft geen brochure vol clichés zoals &quot;ruime kamers&quot;, &quot;een korte wandeling naar de belangrijkste attracties&quot; en &quot;de beste margarita's die je kan vinden&quot;... Denk twee keer na voor je een opsomming maakt. Rapporten gebruiken opsommingstekens om snel en overzichtelijk droge feiten inzichtelijk te maken. Het nodigt niet uit tot verder lezen en enthousiasmeert de lezer niet. Goed geschreven proza is aantrekkelijker.

.

;De opdracht
Elke student schrijft een reisessay van twee A4tjes (lettertype Calibri 11, titel 16, tussentitels 13) over de trip naar Rotterdam, Brussel, Molenbeek of Kortrijk. Hou rekening met de klassieke schrijftips die hieronder te vinden zijn. '''INDIENEN VOOR..., daarna een punt minder per dag te laat.'''

.

# Gebruik de werkwoorden worden (en al zijn varianten), zullen, moeten, zouden niet. 
# Het woord men is taboe: zorg dat je weet wie wat zegt.
# Citeer sprekers die je ontmoette tijdens de Molenbeekweek of gebruik fragmenten van de website, een folder... Referenties in APA horen niet. Als je dan toch citeert, doe het met een quote of in doorlopende tekst, zoals een krantenartikel.
# De inleiding is krachtig of spannend, de lezer moet willen lezen.
# Je eindigt met een besluit of een boodschap aan de lezer.
# Zorg voor een illustratie (7 op 10 cm) met een bijschrift (tekst onder de foto) op elke pagina.
# Omschrijf de sfeer zintuigelijk. Wat zag je, rook je, voelde je, straatgeluiden…
# Zorg voor een boeiende titel en enkele tussentitels.
# Wissel lange en korte zinnen af, denk na over het ritme in je tekst.
# Vergeet je naam, de titel en de datum niet.

.

In deze schrijfcursus lees je vooral de paragraaf over ‘verbanden’ en de organische tekst en de paragraaf over stijlfiguren eens door in deel I, hoofdstuk 2.

.

;Structuur
Dus geen voorblad, wel een goede titel (niet opdracht voor het vak…) en twee sprekende foto's. Werk niet met niveaus: 1.1 enzovoort. Tussentitels graag, maar voor de rest een organische tekst, opgemaakt in twee kolommen.

.

;Inhoud
Inhoudelijk heb je het vooral over onze studietrip naar Rotterdam, Brussel, Molenbeek of Kortrijk en de bezoeken die je deed. Wat maakte indruk? Wie maakte indruk? Waarom? Maak er iets persoonlijks van. Waarom begon je deze studie (max 1/3de van een A4)? Inhoudelijk kan je dus alle kanten op. Zoek een rode draad. Wat wil je de lezer vertellen? [[Kunstmatige intelligentie|Artificiële intelligentie]] kan je gebruiken. Lees de tips hoe je dit gebruikt hierboven.

.

;Hoe quoteert de docent? Tien regels...
# Is er een duidelijke inleiding?
# Zijn er tussentitels, paragrafen of hoofdstukken?
# Is er een besluitende afronding met een boodschap aan de lezer? 
# Is het werk nagelezen? Zijn er spellingsfouten?
# Gebruik je bronnen, zijn ze op te sporen? 
# Zijn er quotes uit de literatuur, citeer je?
# Zijn er inzichten en verbanden?
# Is het beeldmateriaal esthetisch? Zijn er bij de foto’s bijschriften die verduidelijken?
# Is de tekst verzorgd: goed geschreven, weinig spelfouten, geen interpunctiecorrecties?
# Houdt de schrijver met de tien schrijftips hierboven geformuleerd? 

.

Hoe meer je rekening houdt met het bovenstaande, hoe meer punten.

.

;Een voorbeeld van het begin van een essay


 &lt;big&gt;'''Brussels by night'''&lt;/big&gt;
 '''Slenteren door onze hoofdstad'''
 
 '''Een reisverhaal door Benedict Wydooghe'''
 
 .
 
 '''BRUSSEL CENTRAAL'''  Een bankje, de straat, een overvolle vuilnisbak aan het pleintje waar kinderen tot ’s avonds laat tegen Carablikjes sjotten. Zo begint dit verhaal. Het is donker, koud. De hele week al min vijf en kouder. De buurtwerker heeft hier een diploma Arabische talen, een sociaal werker stapt de fiets af en schudt Mustafa de hand. Hoe het gaat? ‘Het is nie slecher geworen’ klinkt zijn antwoord. Een drugdealer op de straathoek, een jonge tippelaarster. Criminaliteit is nooit ver weg voor wie vergaat in armoede; de politie daarentegen wel. Even verderop, in Molenbeek sloeg corona keihard toe. En de regering bespaart op cultuur en welzijnswerk. Het is een voortdurend zoeken naar evenwichten tussen hulpverlening en repressie, tussen het onder de vleugels nemen van wie het nodig heeft en het criminaliseren. Wist je dat we dit jaar meer dan vierduizend daklozen tellen in Brussel?
 
 Brussel is niet alleen een hoopje ellende. Het is een attractie: niet alleen voor studenten, ook wie er woont of werkt blijft verwonderd naar deze stad kijken als iets exotisch. ‘Voor mij is dit het buitenland’ zei een studente en ik kan haar geen ongelijk geven. Anderen vinden Brussel een demografische ramp. 
 
 Wist je dat in het Brussels Hoofdstedelijk gewest 1.2 miljoen mensen leven? Daarvan is de helft van buitenlandse afkomst. Ik laat me overweldigen door de indrukken, de emotie, de geur, de smaak en het gevoel die aan het sociaal agogisch werk kleeft.
 
 '''Allemaal mensen…'''
 
 Dit is geen steriele job waarvoor ik koos. Geen ambtenaarsgedoe maar veldwerk. Geen kantoorklus voor pennenlikkers. Sociaal zijn draait niet om vriendelijk zijn. Wat mij drijft is rechtvaardigheid en rechtszekerheid, vrijheid en gelijkheid, welzijn en veiligheid, educatie en cultuur, engagement en, indien mogelijk het opklimmen op de sociale ladder. Daarom koos ik ervoor om sociaal cultureel werken te studeren. Dat zijn mijn drijfveren en daar zal dit essay over gaan. 
 
 Ik begin mijn tocht op een erg triestige plek. Een boom met enkele hangers erin, meer is het niet. De meeste pendelaars lopen aan dit alternatieve monumentje voorbij. Het brengt alle Brusselse gestorven daklozen eer toe. Ze zijn op straat overleden en dat gebeurt tot op heden. In 2020 telde Brussel meer dan vierduizend daklozen. Hoe men die tellingen organiseert is een evenement op zich. In 2018 overleden er 62 daklozen op straat: de koude of ontbering speelde hen parten. En vandaag is de situatie niet anders. Terwijl ik deze tekst zit te schrijven, op mijn warme zolderkamertje überhaupt, krijg ik een berichtje van de Brusselse online krant ‘BRUZZ’ met de titel ‘Daklozen brengen dag en nacht door in Zuidstation: 'Het is hier geen hotel’.'  Aan het lot overgelaten, dat is de teneur, dat is het gevoel dat bij de daklozen leeft. Op de stoep spreek ik Martine Middag. Zij is vandaag onze gids. Als sociaal assistente op rust zal ze me een rondleiding geven met als thema armoede in een van de rijkste steden in Europa. we starten onze nachtelijke tocht in de Sint-Hubertusgalerijen. Ze zijn de antithese van het armoedige tafereel dat we daarnet zagen. Een plaquette herinnert aan de opening van deze even excentrieke als luxueuze overdekte winkelstraat. 1847, lees ik. Een jaartal vol betekenis in Brussel... 
 
.

.

;Tweede voorbeeld

.

 &lt;big&gt;'''Meter per seconde'''&lt;/big&gt;
 '''Een roman uit het Deens vertaald door Edith Koenders en Adriaan van der Hoeven'''
 
 .
 
  '''Een verhaal van Stine Pilgaard'''
 
 .
 
 'We zijn nog steeds nieuwkomers hier en als twee eenza-
 me cowboys lopen we gedesoriënteerd achter de kinder-
 wagen. We kijken naar de windmolens, naar hoe ze als
 bezoekers uit de toekomst afsteken tegen de hemel, als
 een futuristische herinnering aan andere planeten. Ze 
 schieten als vrolijk onkruid op rond ons huis, en als ze bij
 hoge uitzonderling een keer stilstaan, lijk het of de aarde
 even de adem inhoudt, sprakeloos door de afwezigheid 
 van de wind. We lopen rond in een nieuwe wereld, in ons
 nieuwe leven, met ons nieuwe kind, de natuur strekt zich
 plat en vlak voor ons uit en de zonsondergang boven de 
 Noordzee bekijkt ons met zijn rode oog. De herten kijken
 kalm in de koplampen van de auto's en de dode dieren lig-
 gen geplet tussen strepen op de landwegen. De boeren
 tikken met hun vinger tegen hun pet en ik begrijp dat dit
 is hoe ze hier groeten. Zwaaiend, glimlachend achter de
 kinderwagen beweeg ik me tussen mais en aardappelen,
 rogge en tarwe, en doe of ik de honden van de mensen
 leuk vindt. Hoe oud is hij, vraag ik, wat voor ras, labrador,
 ja, dan weet je wat je krijgt. Ik houd van het West-Jutse
 dialect, het zonder grammatica vasthouden aan traditie,
 de fjord die als glasscherven glinstert in de zon. De wind-
 molentransporten balanceren op de landwegen, een wiek
 scheert langs de tegenliggers, het verkeer slingert zich het
 landschap in, buigt, knikt en verlaat het weer. Velling wil,
 staat er op het plaatsnaambord van het dorp, maar wat
 Velling wil is niet duidelijk. De werkelijkheid omhult ons
 als mist en we zijn hier nog maar net.'&lt;ref&gt;STINE PILGAARD, vertaald door Edith Koenders &amp; Adriaan van der Hoeven. ''Meter per seconde.'' Oevers, Zaandam, 2021, p. 7 ev.&lt;/ref&gt; 

.

.

== De poëzierazzia ==
[[Bestand:Boempaukeslag.jpg|thumb|450px|Deel van het gedicht 'Boem paukeslag' uit de bundel 'Bezette stad' van [[Paul van Ostaijen]] (1920). [[Oscar Jespers|Oscar]] illustreerde met een 'ritmiese typografie' [https://www.youtube.com/watch?v=IDPigHKk-sI Voordracht en de eerste pagina's van het gedeelte ''Bedreigde stad''].]]

.

Na de '''groepsindeling of de beginronde''' (bij vier personen per groep kan niemand zich verstoppen) en de keuze van een thema, gaan de studenten kranten bladeren en lezen. Tijdens de '''eerste ronde''' gebruiken ze hun linker hersenhelft. Ze nemen van relevante artikels foto's en noteren ze referenties. De linker hersenhelft is ons logisch brein: grammatica, wiskunde, logico. Indien nodig kunnen ze er later naar verwijzen, quotes gebruiken of het artikel terugvinden. Deze ronde duurt 20 minuten (tot 09.45 uur). Alle groepen nemen alle kranten door. 

.

Bij '''ronde twee''' zoeken ze woorden die ze nooit gebruiken, mooie woorden, irritante woorden, moeilijke woorden, zinssneden, letters... associaties, alliteraties zijn welkom en vormen na verloop van tijd een blad vullende schikking. Het is puzzelen en de activatie van het rechterbrein, zonder het zoeken naar betekenissen. Absurditeiten zijn de insteek. Om het rechterbrein te activeren kunnen ze hun linker oog sluiten of afdekken met een ooglap. Als daar geen input meer is, dan neemt rechts het over. Hun linkerhand schakelen ze in om te knippen. Ze krijgen hiervoor een klein uur (tot 10.45 uur). Tegelijkertijd knippen ze ook esthetische foto's of afbeeldingen uit hun krant. Die krijgen een plaats in hun creatieve dagboek.

.

In '''ronde drie''' krijgen ze lijm en papier, brengen ze hun tekst op een drager (tot 11 uur). Lay out, ritme, herhalingen zijn belangrijk.

.

In '''ronde vier''' spreken af hoe ze de tekst voor de groep brengen. Wie zegt wat? Niemand blijft in de coulissen. Welke houding past er (niet) bij de tekst? Ze maken een setting: wie staat waar? Vier stoelen op een rij waarbij iedereen strak voor zich uitkijkt of een chaotische opstelling waarbij de ene staat, iemand ligt, iemand zit en een laatste met het gedicht heen en weer loopt? Ze kiezen een positieve of negatieve emotie die al dan niet bij de tekst past en die laat die contrasteren met de spreker ervoor of erna. Emoties zat: verliefd, verdorven, misprijzend, verwaand snobistisch, lollig lachend, zakelijk, enthousiast, spaarzaam, zuinig, als een zatlap... Docenten geven suggesties en denken na over de plekken: waar zit het publiek, waar is het podium? Een simpel verhoog, een tafel of een toog volstaan als presenteerplaats. 

.

'''Ronde vijf''', de voorstellingsronde start om 11.45 uur. In een half uur passeert iedereen de revue. 

.

Na de afloop volgt '''ronde zes''': de eigenlijke poëzierazzia. Ze zaaien uit, kiezen een plek, hangen hun gedicht op, nemen een laatste snapchat  en verdwijnen even snel als ze kwamen om te beginnen aan de '''eindronde''': het aperitief.

Een experiment en het sfeerverslag ervan...

.

 
 Woorden die ze nooit gebruiken.
 Woorden die ze nooit gebruiken omdat ze gewoonweg niet in hen opkomen.
 Of niet zijn toebedeeld.
 
 Dat soort stomme, onhoorbare woorden leg ik hen en masse voor. 
 Als een schatkist die opengaat. Woorden in veelkleurige lettertypes, 
 in alle toonaarden en van klein tot groots.
 
 Het breedgesmeerde studentengezucht ontpopt zich
 tot een verwonderde, fladderende focus.
 
 Geconcentreerd schuiven ze het knipselarsenaal 
 tot een onverwachte combinatie poëtisch uitpakt.
 
 Ze laten zich niet hinderen door alliteraties 
 noch door opsommingen, metaforen noch vergelijkingen. 
 Die geheugencellen staan nu op non actief.
 
 En, het maakt niet uit: dit is razziapoëzie.
 Wat verschijnt is wonderlijk.
 
 Een lang gedicht dat we ondertekenen 
 met professor Marcel van Yololife
 die iedereen een warme Warmste week toewenst.
 
 Dit is sociaal cultureel werk ten voeten uit:
 educatie en creatie, gemeenschapsvormend en subversief geëxperimenteer. 
 
 Alle functies van het SCW in een methodiek.
 Ziehier, een volzin uit het handboek voor de vormingswerker, 
 even saai als schools. Weg ermee, met dat boek vol ambtelijke rijmelarij.
  
 Scheur het in brokken en stukken 
 alsof je in een filmische schoolbank zit van Dead Poets Society.
 Dit is razziapoëzie!
 
 Pieter noemt het zijn beste leservaring in de vier jaar en
 de tekst van Maria kan zo op bezinning. 
 
 Lotte zwiert die van haar zonder aarzelen op sociale media en 
 Rani die eens te meer hopeloos te laat is, gaat zonder
 lanterfanten aan de slag en redt zich voortreffelijk.
 
 We presenteren als toondichters in de beslotenheid
 van een broeierig leslokaal.
 
 Over de borsten van Jeanne D'Ark en een 
 bloedbad vol onmacht, het verdomde noodlot
 broedertwisten en peetvaders
 
 Applaus.
 De razziapoëzie is nu een poëzierazzia.
 
 Vol voorbereiding, snel uit te voeren en met effect.
 We zaaien uit, hangen op, nemen een laatste snapchat 
 en verdwijnen even snel als we kwamen.
 
 Zullen we straks leslokalen binnendringen?
 Om docenten te vol rijm te gijzelen?
 Om studenten poëzie in hun strot te duwen?
 
 Dat is pas een poëzierazzia
 vol razziapoëzie.
 
 BW

.

== Argumentatieleer ==

[[File:The_Debate_Of_Socrates_And_Aspasia.jpg|thumb|450px|Dit neoklassieke schilderij symboliseert de relatie tussen woord en overtuiging. Nicolas-André Monsiau schilderde het in 1801. Op tafel zijn de helm, de boekrol en de rozen symbolen van oorlog, kennis en schoonheid. Deze denkbeeldige ontmoeting in Athene toont Aspasia (rechts) als welbespraakt, Socrates (links) als aandachtig luisteraar en Alcibiades (de krijger in het midden). Die maakt de brug tussen denken en doen, tussen filosofie en politiek. Aspasia (partner van Pericles) vertegenwoordigt de retorische kunst en morele overtuiging. Socrates die bekend stond om zijn dialectische methode, luistert. Alcibiades symboliseert de jonge generatie die moet kiezen tussen actie (oorlog, politiek) en reflectie. Die spanning tussen denken en doen, tussen macht en rede, tussen filosofie en retoriek krijgt vorm dank zij argumentatie en dialoog, luisteren en overtuigen.]]

[[Bestand:Fluxus-groep gaf Pop-art concert in Kurhaus, een van de bezoekers schoot met een, Bestanddeelnr 917-1243.jpg|thumb|right|450px|Fluxus-concert in het Kurhaus, met [[Willem de Ridder]] en Arthur Köpcke, november 1964. Denk na over wie wat zegt... ]]

.

Soms wil je de tegenpartij overtuigen van zijn of haar ongelijk. Dat noemen we 'argumentatieleer'. In die argumentatieleer is het belangrijk dat je toont dat je de argumenten van de tegenpartij kent (door ze schriftelijk of mondeling te herhalen) en ze vervolgens weerlegt. Steek een logische structuur in je betoog: gebruik je sterkste argumenten op strategisch gekozen plekken: dat kan in het begin, of je kan de spanning opbouwen door de lezer met quotes of titels als een voorzetje te geven. De zinnen en verbindingswoorden die je kan gebruiken bij het opbouwen van een betoog vol argumenten is niet eindeloos.

.

;1. Inleiding

.

* In dit betoog toon ik aan dat...
* Het onderwerp van dit betoog is...
* Ik ben van mening dat... omdat...
* Deze stelling roept discussie op. Ik verdedig het standpunt dat...

.

;2. Argumenten formuleren met signaalwoorden

.

* Ten eerste...
* Een belangrijk argument is dat...
* Bovendien...
* Daarnaast...
* Een ander punt is dat...
* Uit onderzoek blijkt dat...
* Volgens [bron]...
* Dit blijkt uit...

.

;3. Voorbeelden geven

.

* Bijvoorbeeld...
* Een goed voorbeeld hiervan is...
* Ter illustratie...
* Zoals te zien is in het artikel van...

.

;4. Oorzaak en gevolg

.

* Daardoor...
* Dit leidt ertoe dat...
* Als gevolg hiervan...
* Omdat...

.

;5. Tegenargumenten inleiden en weerleggen

.

* Een mogelijk tegenargument is dat...
* Sommigen beweren dat...
* Critici stellen dat...
* Toch ben ik van mening dat...
* Dit argument is echter niet overtuigend, omdat...
* Hoewel dit op het eerste gezicht logisch lijkt, blijkt uit...
* Dit houdt geen stand, want...

.

;6. Morele reflectie (rechtvaardigheid, onrecht, sociale cohesie)

.

* Het artikel draagt bij aan rechtvaardigheid omdat...
* Er is sprake van onrecht, aangezien...
* De berichtgeving bevordert/ondermijnt sociale cohesie doordat...
* De morele implicaties van dit artikel zijn...
* Dit roept de vraag op of... rechtvaardig is.

.

;7. Conclusie

.

* Samenvattend is te stellen dat...
* Daarom concludeer ik dat...
* Alles afwegend, lijkt het mij dat...
* Mijn standpunt blijft dat van... omdat..

.

== Gesproken woord ==

[[Bestand:Fenklup1968TheoKley.jpg|thumb|right|450px|Fenklup met [[Theo Kley]], 1968. Denk na over jullie houding... ]]

[[Bestand:Josph Beuys - mit Fahrrad auf den Stufen des Haupteingangs der Kunstakademie Düsseldorf.jpg|thumb|right|450px|Joseph Beuys in aktie, ongedateerd, denk na over de [[Mise-en-scène|mise en scène]]... ]]

.

In deze workshop maken studenten in groepen van twee in een halve dag een poëtische podcast van een paar minuten over wat hen bezighoudt. Een groep van twintig studenten is ideaal. Voorzie wat technische ondersteuning om te Podcasten.

.

1. De docent maakt met de groep een [[mindmap]] over het [[Spoken word|gesproken woord]]. Wat roept het op? ('''10 minuten'''.)

.

2. [[Pulproman|Stationsromanoefening]] (kan met andere boeken). Zoek een fragment in een stationsroman (tip voor de docent: die zijn erg goedkoop of gratis te vinden). Laat ze luisteren naar [https://www.youtube.com/watch?v=ffIuliItBvo deze soundtrack] van [[Maurice Jarre]]. Na tien minuten vraag je hen of ze de muziek herkennen en verduidelijk je uit welke film het komt.
Vraag hen om het fragment of de bladzijde eruit te scheuren. Doorgaans is er weerstand, ze ervaren het als vandalisme. Niettemin is de huidige papierdestructie ongezien (daar kan je op ingaan) en de teloorgang van informatie. Toon het '[https://www.youtube.com/watch?v=8x0COtH4Vrw Scheurfragment]' uit de film [[Dead Poets Society]]) van [[Peter Weir (regisseur)|Peter Weir]] en [[Robin Williams]]. Vertel over de relatie tussen taal en macht en over poëzie die niet te rationaliseren is. ('''20 minuten''')

.

3. Laat hen naar voor komen (niet vanop hun stoel in de comfortzone) en hun fragment lezen. Vraag waarom ze dit hebben gekozen en wat de anderen er mooi in vinden. Zelf ga je als docent op zoek naar de stijlkenmerken die opduiken (metaforen, vergelijkingen, de herhaling, het pleonasme, het gebruik van alle zintuigen, opsommingen, uitdrukkingen, gezegdes, alliteraties, het rijm, de afwisseling tussen korte en lange zinnen...). Noteer een tiental stijlkenmerken die je samen ontdekt en bespreek ze. Laat ze meerdere voorbeelden zoeken. ('''15 minuten''')

.

4. Per twee aan het werk. Vertel een anekdote. Kies de strafste en tik die uit in kernwoorden en onafgewerkte zinnen in een AI-systeem. Maak een prompt die verwijst naar de stijlkenmerken, een genre (horror, komedie, drama, sciencefiction, romantiek, thriller, western...), een kunststijl (impressionistisch, expressionistisch, absurd, abstract, realistisch, minimalistisch, documentair, surrealistisch, pop-art, barok...) en een doelpubliek (kinderen, intellectuelen, bejaarden, criminelen, spionnen, studenten...). Genereer drie versies. Toon van het genre, de kunststijl en het doelpubliek een beeld of een korte video om ze duidelijk te maken. ('''35 minuten''')

.

5. Kies de leukste, de beste, de meest dramatische. Bespreek dit met twee. Of voeg diverse versies samen tot een geheel. Schrap de overbodige tekst weg zoals in dit voorbeeld en bereid opdracht 6 voor. ('''30 minuten''')

.

6. Lees voor, per twee. Denk na over jullie houding, wie wat zegt... Na elke presentatie is er applaus en een reactie van het publiek met feedback. ('''20 minuten''')

.

7. 7.1. Luister minutenlang naar het [[Hypnose|hypnotiserende]] [[The Raven]] van [[Edgar Allan Poe]] door [[Lou Reed]]. 7.2. Verduidelijk als docent wie deze mensen, de vertaler en [https://www.dbnl.org/tekst/_twe007199401_01/_twe007199401_01_0063.php het gedicht] zijn. 7.3. Zoek samen stijlkenmerken. 7.4. De studenten zoeken rechtsvrije muziek waarvan ze vinden dat die bij hun tekst past. 7.5. Ze zoeken een foto of genereren een beeld dat past. Bedenk een titel en een synopsis. ('''25 minuten''')

.

8. Maak een Podcast met muziek en één beeld in de VIVES-COCON-PODCAST-RUIMTE.

.

9. Werk alles af tot een mp3 met illustratie, titel en synopsis.

.

10. Stuur jullie verhaal de wereld in via de socials.

.

== Dé briefmethodiek! ==

.

(...)

== Bijdrage naar keuze ==

[[Bestand:Ladislao_Biro_Argentina_Circa_1978.JPG|thumb|right|450px|De Hongaarse journalist en uitvinder [[László Bíró|László József Bíró]] (1899–1985) patenteerde in 1938 [[Balpen|de balpen]].]]

.

;Kiezen

Advertentie, een advertorial, een artikel, een baseline, een bedrijfsblad, een beleidstekst, een blog, een bibliografie, een biografie, een boek, een brief, een brochure, een casestudy, een detectieve, een doctoraat, een draaiboek, een draaiplan, een eindwerk, een e-mail, een enquête, een e-zine, een facebookstatus, een fact sheet, een factuur, een folder, een flyer, een internetartikel, een jaarverslag, een krant, een liefdesbrief, een memo, een mindmap, een monografie, een naslagwerk, een nieuwsbrief, een offerte, een persbericht, een personeelsblad, een postkaart, een publireportage, een rapport, een roman, een synopsis, een scenario, een sollicitatiebrief, een speech, een sms, een slogan, een stationsroman, een tagline, een testimonial, een themadossier, een vacature, een verhaal, een verkoopbrief, een verslag, een vertaling, een webtekst... 


;Het onderwerp
Bij de onderwerpskeuze zijn vier of vijf basisvereisten nodig, voor je het onderwerp uitwerkt.

# Het onderwerp geniet de interesse van de schrijver;
# Er zijn geschreven of mondelinge bronnen;
# De bronnen vallen binnen het referentiekader van de auteur;
# De auteur heeft voldoende ervaring met het onderwerp;

[[Umberto Eco]] voegt er in zijn ''Hoe schrijf ik een scriptie?'' (Bert Bakker, Amsterdam, 1992, p. 23) aan toe dat de docent belangrijk is. Er zijn studenten die willen schrijven over thema A bij een deskundige in thema B. Ze doen dit omdat ze die [[vriendelijk]] vinden of lui zijn. De docent accepteert dit uit ijdelheid of onoplettendheid. Dan is de docent niet in staat om de verhandeling te begeleiden en is de student niet in staat om te leren.

.

.

.

= DEEL VIJF, LESVERLOOP: '' 'Eten en zwijgen' zei de keukenmeid'' =

[[Bestand:Perilsofpauline.jpg|thumb|right|450px|&quot;[[The Perils of Pauline (1914)|Perils of Pauline]]&quot; uit 1914 maakte het verschijnsel van cliffhangers in films populair. Niettemin is het ook een schrijfkterm die gebruikt wordt voor [[verhaal|verhalen]] in [[Boek (document)|boek]]en en [[Toneel (spel)|toneelstuk]]ken. De schrijver bereikt het effect door een personage in een hopeloze situatie te brengen of iets schokkends te onthullen. De term 'cliffhanger' betekent letterlijk iets dat over een rotswand bungelt en de afgrond of de zee in dreigt te tuimelen. Het gebruik van cliffhangers gaat terug op de verhalen van ''[[Duizend-en-één-nacht]]'': de [[Scheherazade (vertelster)|vertelster]] weet dat de sultan haar de volgende dag ter dood zal veroordelen. Daarom vertelt ze een verhaal, dat ze stopt als de spanning erg groot is om de volgende avond verder te vertellen. Dat doet de sultan besluiten om haar executie een dag uit te stellen.]]

.

{{Citaat|'''Het schrijven van een kortverhaal is als een affaire met een minnares. Er is geen tijd voor te veel bijfiguren en nevenintriges. Het einde komt snel en onverwachts, hoewel het niet altijd pijnloos is.'''|[[Arnon Grunberg]].}}

.

== Dag 1: Sxrivn? Sport, ambacht of een culinaire aangelegenheid? ==

.

;Inleiding, [[Moeder, waarom leven wij? (roman)|moeder waarom schrijven wij]]?

.

* Visie
Vier metaforen: koken, een huis, een boom, topsport.

.

* Doel

.

* Opdrachten

.

* Werkwijze

.

* Cursus

.

;Voormiddag
* 10.00 u. Aan de slag: de studenten interviewen met oog voor omgeving en interessante vragen.
* 11.15 u. Quiz: kennen we elkaar in tien vragen.
* 11.30 u. Concept en foto + Rondje.
* 12.00 u. Over de lijn met de concepten. 

.

;Namiddag
* 13.30 u. Afspraak aan de bieb: schrijfliteratuur, spellen en boeken zoeken
* 14.30 u. Film: [https://www.youtube.com/watch?v=LjHORRHXtyI Wat maakt een goede tekst]? Elschotproef en filmpje Copywriting 
* 15.15 u. Metro-oefening
* 16.00 u. Hoe begin je een tekst? Sluiswachterverhaal. Filmp hoe je een speech begint.
* 16.30 u. Verder elkaar interviewen op zoek naar straf verhaal.
* 17.00 u. Einde.

.

;Huiswerk
* Schrijf het interview uit en breng een uitprint mee naar de les.
* Zoek een mooi tekstfragment in een fictieboek. Tik het over en stuur het naar Benedict Wydooghe. Breng het mee naar de les in print.

.

.

== Dag 2: Werken op de redactie: een mierennest ==

[[File:Buchkatalog_Frankfurter_Fastenmesse_1573.jpg|thumb|450px|De [[Frankfurter Buchmesse]] is een Duits vijfdaagse evenement met 7000 exploitanten en 280.000 bezoekers en met een geschiedenis van een half millennium. Tot laat in de 17e eeuw bleef Frankfurt am Main de centrale boekenbeursstad van Europa.]]

.

;Voormiddag

.

* Stijl: wat? Enkele tips (voor de uitwerking zie hierboven):

.

* Wat is stijl? Het belang van stijl? Hoe doe je dat?

.

* Stijl is VORM (Lay-out) en INHOUD (Hoe verwoorden we het)
 * Opsommingen
 * Alliteratie
 * Rijmwoorden
 * Metafoor
 * Vergelijking
 * Tegenstelling
 * Herhaling
 * Zoek fijne woorden
 * Uitdrukkingen
 * Gezegdes
 * Zintuigelijk schrijven
 * Personificatie
 * Een grapje of een grappige situatie

.

* Boekfragmentenstudie op woord-, zin en paragraafniveau.

.

* Omgevings- en zintuigenoefening.

.

.

;Namiddag

.

* Wikipedia introductie en onderwerp.

.

* Referenties maken.

.

* Bijsturen interviews: hoe afwerken?

.

* Redactie op het tekstmateriaal.

.

* Conceptoefening eerst in spelvorm, daarna foto op het bord (met verboden woorden) en daarna omschrijf je personage zonder dat je zegt wie het is.

.

;Opdracht 1, Kijken
* Film [https://www.youtube.com/watch?v=Zhk77mZHHok Lijmen/Het been] van Robbe De Hert met [[Koen De Bouw]] en [[Mike Verdrengh]].

.

;Opdracht 2, Maak een envelopje. 


.

;Opdracht 3, Maak een Wikipedia-account

.

;Opdracht 4, Maak een [[elevatorpitch]]

.

In Antwerpen zijn jullie voor twee minuten stadsgids. De wandeling die we doorheen de dag maken volgt onderstaand parcours, bereid je voor op een korte, krachtige en vooral interessante en enthousiaste presentatie. Een spiekbriefje mag, een illustratie bij je vertelling is de max. Begeester ons!

Twee minuten vraagt veel voorbereiding. Wie er voor kiest om de kelder van het Letterenhuis in te gaan kan enkel kiezen voor de vetgedrukte lemma's.

# [[Antwerpen centraal]]
# [[David Teniers II]] (standbeeld)
# [[Antoon Van Dijck]] (standbeeld)
# [[Stadsfeestzaal (Antwerpen)|Stadsfeestzaal]]
# [[Pieter Paul Rubens]]
# [[Letterenhuis]]
# [[Hendrik Conscience]]
# [[Guido Gezelle]]
# [[Stijn Streuvels]]
# [[Louis Paul Boon]]
# [[Hugo Claus]]
# [[Tom Lanoye]]
# [[Johan Daisne]]
# [[Angèle Manteau]]
# [[Paul van Ostayen]]
# [[Quinten Metsijs]]
# [[Quinten Metsijs (herberg)]] in de Moriaanstraat
# [[Willem Elsschot]]
# [[Liane Bruylants]]
# [[Sint-Carolus_Borromeuskerk_(Antwerpen)]]
# [[Barokarchitectuur]]
# [[Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience]]
# [[Vrijdagmarkt (Antwerpen)]]
# [[Plantin-Moretus]]

[[Bestand:Hall_Station_Antwerpen-Centraal.jpg|thumb|right|450px|Straks op studiereis? Verzamelen gebeurt hier.]]

.

.

== Dag 3: Naar de schrijfstad ==

[[Bestand:2007-05 PMM 18.jpg|thumb|right|450px|In [[1555]] sticht [[Christoffel Plantijn]] in [[Antwerpen (stad)|Antwerpen]] een [[drukkerij]].]]

.

;Voormiddag
* Afspraak om 10.30 in Antwerpen Centraal, onder de klok.

;Namiddag

;Opdracht tegen volgende les
* Schrijf je reisverslag uit en focus je op een concept: een auteur uit het letterenhuis, het archief van het letterenhuis, de wandelstokverzameling, de drukpersen van Plantin Moretus, de treinrit, een bezoek, het middagmaal... Het is de bedoeling dat je in deze tekst één onderwerp sterk uitvergroot en gaat overdrijven, de lezer aan het lachen brengt. Kies op voorhand een schrijver uit het letterenhuis en documenteer je hierover. Zo kan je vertellen over je personage in het museum zelf en gebruik je de info op een associatieve wijze in je reisverhaal. Van Elsschot is geweten dat hij graag door de straten van Antwerpen slenterde, dat heb ik als rode draad voor de studiereis. Gelijkaardige verhalen kan je vinden bij andere schrijvers.

.

.

== Dag 4: Eindredactie: zorgvuldigheid, afwerking &amp; verspreiding ==

.

.

(...)

== Extra time: feedback ==

Studenten die hun werk voor Sinterklaas insturen, kunnen feedback krijgen en bijsturen.

.

.

.

= DEEL ZES, BRONNEN: ''Receptjes, kookbijbels en toprestaurants: altijd etenstijd'' =

[[Bestand:BOEKENBEURS_ANTWERPEN_2017_10.jpg|thumb|right|450px|De Antwerpse boekenbeurs bestaat sinds november 1932. De eerste beurzen gingen door in de stadsfeestzaal.]]

[[Bestand:Shopping_Stadsfeestzaal_Antwerpen.jpg|thumb|right|450px|In dit decor van de [[Stadsfeestzaal (Antwerpen)|stadsfeestzaal]] op de Meir vonden de eerste Antwerpse boekenbeurzen plaats.]]

.

{{Citaat|'''Een boek lezen zou even opwindend moeten zijn al erin bladeren..'''|[[Adriaan Morriën]].}}

.

== Kijken ==

.

* [https://www.canvas.be/video/literaire-meesters Literaire meesters] op canvas.

.

* Literaire meesters, [[Tommy Wieringa]] op [https://www.canvas.be/video/literaire-meesters/reeks-een/tommy-wieringa canvas]. 

.

* Literaire meesters, [[Dimitri Verhulst]] op [https://www.canvas.be/video/literaire-meesters/reeks-een/dimitri-verhulst canvas].

.

* Literaire meesters, [[Lize Spit]] op [https://www.canvas.be/video/literaire-meesters/reeks-een/lize-spit canvas].

.

* Literaire meesters, [[Ilja Leonard Pfeijffer]] op [https://www.canvas.be/video/literaire-meesters/reeks-een/ilja-leonard-pfeijffer canvas].

.

* Literaire meesters, [[David van Reybrouck]] op [https://www.canvas.be/video/literaire-meesters/reeks-een/david-van-reybrouck canvas].

.

.

== Lezen ==

.

* [[Hugo Brandt Corstius|GRIJS P.]] ''[[Opperlandse taal- &amp; letterkunde|Opperlans! Taal en letterkunde]]'', Querido, Amsterdam, 2003. [http://www.dbnl.org/tekst/bran023oppe01_01/ Tekst hier].

.

* [[Umberto Eco|UMBERTO ECO]]. ''Hoe schrijf ik een scriptie?'' Bert Bakker, Amsterdam, 1992.

.

* [[Umberto Eco|UMBERTO ECO]]. ''Bekentenissen van een jonge romanschrijver.'' Bert Bakker, Amsterdam, 2011.

.

* HOUËT H. ''Prisma handboek van de Nederlandse taal''. Spectrum, Utrecht, 2000.

.

* [[Alberto Manguel|MANGUEL ALBERTO]]. ''De kunst van het lezen.'' Ambo, Amsterdam, 2011.

.

* POLLEFIET LEEN. ''Schrijven: van verslag tot eindwerk do' &amp; don'ts.'' Academia Press, Gent, 2016.

.

* RENKEMA JAN. ''Schrijfwijzer''. SdU, Den Haag, 2002.

.

* ROBINSON A. ''The Origins of Writing.'' In: CROWLEY D. &amp; HEYER P. (Eds.) ''Communication in History: Technology, Culture, Society,'' Allyn and Bacon, 2003.

.

* VAN BOGAERT MARK. ''Met woorden verleiden. Schrijftips voor uw presentaties, mailings &amp; andere wervende teksten,'' Lannoo, Tielt, 2010. Wie het traject Sociale Beïnvloeding volgt, leest hierin het hoofdstuk 'Schrijven voor het goede doel' (p.180-192).

.

* WALLECHINSKY D. &amp; WALLACE S. ''Lijstenboek. Het onmisbare handboek van merkwaardige informatie.'' Thomas Rap, Amsterdam, 2004.

.

* WITTEVEEN KAREL. ''Creatief schrijven.'' Boom, Amsterdam, 2006.

.

.

== Organisaties ==

.

* [http://www.schrijvenonline.org/oefeningen Schrijfoefeningen] van [https://schrijvenonline.org schrijvenonline]

.

* [http://www.taalblad.be Taalb(l)ad]

.

* [http://taalunieversum.org Taalunieversum]

.

* [http://www.vrt.be/taal VRT taal]

.

* [http://www.taalunie.be Taalunie]

.

* [http://www.taalschrift.org Taalschrift]

.

* [https://creatiefschrijven.be Creatief schrijven]

.

.

== Wedstrijden en prijzen ==

.

Boek.be kent deze prijzen toe: 

* de [[Boekenleeuw]] en de [[Boekenpauw]] voor het beste kinder- en jeugdboek;

.

* de [[Debuutprijs]] voor het beste debuut;

.

* de [[Fintro Literatuurprijs]] als opvolger van de Gouden (Boeken)uil - dé prijs in Vlaanderen;

.

* de [[Herman de Coninckprijs]] voor poëzie;

.

* de prijs voor [[De Best Vormgegeven Boeken]];

.

* de prijs voor de Beste Boekenjuf of Boekenmeester.

.

Klik hier voor [[Lijst van literatuurprijzen|de volledige reeks]].

.

.

== Vives-materiaal ==

.

* https://www.vives.be/nl/taalhulp

.

* https://studiecoach.vives.be/category/taal

.
 
* Toledo &gt; community [VIVES] Nederlands voor studenten en docenten (code: g- C136880-K)

.
 
* Toledo &gt; community [VIVES] Nederlands: oefeningen (code: g-C136834-K)

.

.

== Festivals ==

.

* [[Boekenbeurs Antwerpen]]

.

* [[Foire du Livre de Bruxelles]]

.

* [[Frankfurter Buchmesse]]

.

* [[Internationale Boekenbeurs van Caïro]]

.

* [[Boekenbeurs van Kaapstad]]

.

* [[Internationale Boekenbeurs van Zimbabwe]]

.


{{Boek}}
[[Categorie:Taal]]</text>
      <sha1>gcgpckr7osqgnlqhmxlo8oxuflvmrjh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>429663</id>
      <parentid>429656</parentid>
      <timestamp>2026-09-13T06:27:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>{{Fase|1}} (schatting)</comment>
      <origin>429663</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="119831" sha1="cym9vr4vc61929k3puqf2tnww3jeenk" xml:space="preserve">{{Bi}}
[[Bestand:Carl Spitzweg - &quot;The Bookworm&quot;.jpg|thumb|550px|''De Boekenworm'' van [[Carl Spitzweg]]. Schrijven leer je door te lezen en eigenaardig genoeg vertonen vooral schoolinspecties een afkeer van literatuur op de schoolbanken. 'Leer de Vlaamse jongens en meisjes sollicitatiebrieven schrijven' zo klinkt het, niettegenstaande literatuur de beste taal is die voor handen is. 'Literatuur lezen is een onmisbare voorwaarde om helder en goed te leren schrijven en denken' stellen [[Annelies Verbeke]] en [[Geert Van Istendael]] in: ''De Standaard''. ''Zijn sollicitatiebrieven nuttiger dan sonnetten?'', p. 33.]]

[[Bestand:Nottebohmzaal_Antwerpen_-_Thomas_Moers23.jpg|thumb|550px|De [[Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience]] is de [[bewaarbibliotheek]] van [[Antwerpen (stad)|Antwerpen]]. Het standbeeld van [[Hendrik Conscience]] staat voor de bibliotheek. De oorsprong van de bibliotheek gaat terug tot 1481 als stadssecretaris Willem Pauwels zijn collectie van 41 boeken aan de stad schenkt. De oude leeszaal is sinds 1933 een magazijn met er boven de Nottebohmzaal, genoemd naar de mecenas [[Oscar Nottebohm]]. Handschriften uit de tiende eeuw steken in de collectie.]]

[[Bestand:Gerrit Dou - Portret van Rembrandts moeder.jpg|thumb|550px|Lezen in een kunst: [[Gerrit Dou|Dou's]] ''[[Lezende oude vrouw]]'']]

'''De cursus Sxrivn is koken richt zich tot beginnende en gevorderde Sociaal Agogisch Werkers die met de pen in aanslag een folder, een website, een verslag, een eindwerk of een ander schrijfsel willen brouwen. De SW'er en de SCW'er die met volwassenen of jongeren in [[Onthaalklas voor anderstalige nieuwkomers|taalklassen]] werkt, kan hier, onder meer in het kader van het vak 'Methodiek educatief werk' inspiratie vinden. De BaMV'er vindt er richtlijnen om zijn verslaggeving naar een hoger niveau te tillen. Deze cursus heeft de ambitie om tot lees- en [[schrijfplezier]] te komen door teksten nauwgezet en tot in de details te ontleden, een plezier dat bij velen vaak ver te zoeken is. [https://vimeo.com/167533839 Voor sommigen blijft schrijven horror.] Lezen en schrijven zijn geen overbodige vaardigheden in tijden van [[Fake news]] en [[reclame]], in tijden van slordige politiek en de snobistische drang naar elitair onderwijs.'''

.

{{Citaat|''''''Metaforen zijn een hulpmiddel om onze geest het onbegrijpelijke te laten verwerken. De problemen beginnen als we onze eigen metaforen letterlijk gaan nemen.'''|[[Dan Brown]]}}

.

;Waarom sxrivn koken is?

.

* Een metafoor helpt de werkelijkheid ''behappen''.

.

* Iedereen kan schrijven/koken op zijn of haar niveau: de BBQ op de camping, in de keuken van oma, het eliterestaurant, fast-food, het opwarmen van poedersoep...

.

* Sommigen schrijven/koken nonchalant, anderen zijn echte snobs: elitecultuur versus poldercultuur. Sommige keukens en sommige schrijverskabinetten zijn een voorbeeld van orde en netheid waar alles zijn plaats heeft, bij anderen is het een chaos: in hun bureau val je over boeken, geschriften, uitprints, de notaboekjes... Opruimen gebeurt pas als het gerecht of het boek af is.

.

* Zout, peper en andere kruiden maken het eten lekker. Dat heeft met smaak te maken. Is dat objectief of subjectief? Hoe maak je een smaakvolle tekst? Dat ontdek je in dit kookboek.

.

* Er is bij het schrijven en koken altijd een deadline. Vroeg of laat is er de service en dan ben je beter klaar en voorbereid.

.

* Je krijgt altijd reactie. Geen reactie is een heel krachtige reactie wist [[Paul Watzlawick]] (1921-2007).

.

* Een gedekte tafel is altijd fijn. Teksten houden van een lay-out. (En de docent ook.)

.

* Een recept of een schrijfmethode is niet wat je op tafel zet, maar een methode om het er te krijgen. En bedenk: hutsepot en spaghetti, stoofvlees en varkenswangetjes kan je op verschillende manieren maken, maar de 'The proof of the pudding is in the eating.' 

.

* Schrijvers zijn net als koks altijd op zoek naar originele ingrediënten, gewaagde of deugddoende combinaties ervan. Ze zijn verzamelaars en hun actieterrein kent geen grenzen, noch in hun omgeving noch in hun fantasie. Good food is good mood. Goed geschreven is goed in te leven.

.

* Begin je maaltijden en je schrijfsels met een sterke openingen, net zoals in deze uitdrukkingen die ik las in een Antwerpse taverne nabij het centraal station:

.
 
* ‘Het leven is kort, laat ons starten met het dessert.’

.

* ‘Een maaltijd zonder bier of wijn, dat moet het ontbijt zijn.’

.

* ‘Let the evening be-gin!’

.

* 'Brood, dat is het trieste verhaal van graan dat geen bier mocht worden.'

.

* 'Er is slecht één ding beter dan een glas vol wijn: een fles.'

.

* Er is een verband tussen taal, leren en vertrouwen - alleen zo kon taal ontstaan: aan de moederborst, als het verband is tussen tafelen en vertrouwen. Was het vertrouwen er niet, dan kwam in vroeger eeuwen de 'proever' op de proppen met het risico de vergiftingsdood te sterven. Bij het nalezen van teksten, valt dit al bij al mee. Alhoewel: foute informatie is evenzeer levensbedreigend.

.

* Woorden als ‘burger’, ‘worst’ en ‘steak’ mogen volgens de EU niet meer voor plantaardige producten. Taal moet ‘zuiver’ zijn, schrijft mijn taalcollega op rust, Guido Vanhee in ''[[De Standaard]]'' van 10 oktober 2025. Zijn titel past wonderwel in onze keukenmetafoor: ''De burger mag niet vegetarisch zijn. Wat met de hansworst?'' Wat gebeurt er met taal als iemand, in dit geval de Europese Unie ze reguleert? Woorden denken, en denken ís taal. Wie taal inperkt, perkt het denken in. [[George Orwell]] wist dit reeds in 1948 en waarschuwde er uitgebreid voor. Taal weerspiegelt het leven: kritiek, ironie, twijfel, liefde, vrijheid… Hoe groter onze taal, hoe breder onze wereld. Hoe enger de taal, hoe kleiner de kooi waarin men leeft. Argumenten die pleiten voor duidelijkheid zijn begrijpelijk. Echter, wie bepaalt wanneer er verwarring is? Achter deze 'burger' / 'veggieburger' / 'plantaardige schijf' discussie schuilt helaas geen zorg om helderheid. Het gaat om marktaandeel. Kapitalisme verdedigt geen woorden, het verdedigt winst. Het herleidt woorden tot een etiket in de supermarkt. Echter, woorden dragen betekenis, herinneringen en verwachtingen. Wie het product omschrijft, stuurt de emoties en de gedachten die erbij horen. Het reduceert taal tot marketing. Wie de woorden beheerst, beheerst de consument. ‘Veggie­burger’ vervangen door de steriele ‘plantaardige schijf’? Dat is labo-jaron, geen keukentaal. En wat met poëzie, wat met metaforen? In een podcast van [[NRC (krant)|NRC]] Onbehaarde Apen hebben [[Ellen de Bruin]] en [[Sjoerd de Jong]] het over het gevaar van metaforen. Ook daar is, eigenaardig genoeg, het pleidooi te horen voor een inperking van de metaforische taal, omwille van een potentieel gevaar omdat 'filosofen en wetenschappers een zuivere taal nastreven.' Filosofen kunnen moeilijk om met een figuurlijke taal, zegt Sjoerd de Jong. [[Friedrich Nietzsche]] zou het niet met hem eens zijn. Die stelt dat het onbekende enkel begrijpbaar is, dankzij een metaforische bril. Als ‘burger’ enkel vlees is, wat dan met ‘burgerzin’ of ‘wereldburger’? Guido Vanhee besluit: de kwestie gaat niet over het etiketteren. De kwestie gaat over het reguleren van denken en identiteit. Wie woorden beperkt, ontneemt mensen om te zeggen wat ze bedoelen, om te nuanceren, om zich te verzetten. Taal leeft door vrijheid, net als het denken. Anders sterven beiden. Elke taal- of denkbeperking is een aanslag op wie we zijn. Laten we niet in een Orwelliaanse cultuur belanden waarin ‘zuiverheid’ onze rijke en smakelijke taalschat uitholt.

.

.

;Workshops
De lessen omvatten een aantal workshops over [[schrijven]] en [[schrijfstijl]]. Het volstaat niet om de schooluren schrijvend door te brengen. Thuis investeer je evenveel tijd aan het schrijven. 

.

[https://web.microsoftstream.com/video/3c6e8d00-adbc-44b6-a698-c93b63bc5bf8?list=studio Klik hier om deel te nemen aan de eerste workshop.]

.

== DEEL EEN, WAAR HET WEL EN NIET OVER GAAT ==

=== Het gaat niet over... ===

{{Citaat|'''Voor [[Mia Doornaert]] is 'de neerwaartse nivellering van het taalonderwijs' een feit. Ik vraag me af in welk jaar ze nog een Nederlandse les heeft bijgewoond. (...) Gelukkig staat Mia Doornaert niet meer voor de klas. Als ze meent wat ze schrijft in haar column 'Taal taal taal', dan moet het taalonderwijs zich veel meer bezighouden met zinsontleding en wel om de taalfouten uit de wereld te helpen die de media dagelijks in ons gezicht spuwen. Of zinsontleding goed is voor de taalbeheersing van leerlingen, is een kwestie waar taalkundigen en didactici sinds 1950 over debatteren. Het laatste wat ik ervan hoorde, was een interview met hoogleraar Joop van der Horst (...) Titel: 'Zinsontleding? Daar moeten we vanaf.' Een citaat: 'Ik heb zelf jaren zinsontleding gegeven en ik vond dat heel prettig. Maar de zinsontleding is een beetje een vergissing geweest van de achttiende eeuw. We zijn erdoor op een zijspoor geraakt: zinnen ontleden heeft eigenlijk niet veel met taal te maken. (...) Taal stroomt in een natuurlijke bedding en sommigen proberen die te verleggen, maar dat lukt niet. Alleen sociale wezens hebben taal nodig, en taal leren ze door hun gedrag. We rapen woorden, zinnen en kreten op in onze omgeving, en die imiteren we.'''|Ludo Permentier&lt;ref&gt;LUDO PERMENTIER. ''Het meisje die.'' In: ''De Standaard'', 13.11.2017, p. D8.&lt;/ref&gt;.}}

.

=== Waarom schrijven er toe doet ===

.

{{Citaat|'''Als schrijver zit je vaak in een merkwaardige situatie: je moet licht scheppen terwijl je vaak in het donker zit.'''|[[Bertus Aafjes]]}}

.

{{Citaat|'''Wij, mensen van de 21e eeuw gaan ervan uit dat iedereen als kind leert lezen en schrijven. Die kennis is toegankelijk voor iedere mens, vinden we. We kunnen ons niet eens voorstellen dat er onder ons analfabeten (...) zijn. Maar die zijn er wel degelijk (...). Ik heb er zelf een gekend. Ik was getuige van zijn onmacht in dagelijkse situaties - zich oriënteren op straat, het juiste perron vinden op een station, de elektriciteitsrekening kunnen ontcijferen (hoewel ik me afvraag of iemand die kan lezen wel iets begrijpt van de wirwar van vermelde tarieven), het stembiljet invullen of een gerecht kiezen in een restaurant. Alleen bekende plekken en routine konden zijn vrees enigszins wegnemen in een wereld waarin hij zich niet zoals andere mensen onbekommerd kon bewegen. Hij deed grote moeite om te verbergen dat hij analfabeet was - kunt u dit even voorlezen, ik heb mijn bril thuis laten liggen -, en het steeds moeten doen alsof maakte het uiteindelijk onmogelijk om normaal om te gaan met anderen en leidde tot marginalisatie. Ik herinner me vooral de hulpeloosheid, de vele kleine leugentjes die nodig waren om zonder voor schut te staan hulp te vragen aan onbekenden, de minderjarigheid waaraan geen einde kwam.'''|Irene Vallejo&lt;ref&gt;''Papyrus'', p. 131.&lt;/ref&gt;.}}

.

{{Citaat|'''De meest fundamentele ideeën van de wetenschap zijn in wezen eenvoudig en kunnen in de regel worden uitgedrukt in een taal die voor iedereen begrijpelijk is.'''|[[Albert Einstein]]}}

.

=== Waarom woordenschat er toe doet ===

{{Citaat|'''Om de complexe samenleving te begrijpen, zijn veel woorden nodig. [[Lisa Feldman Barret]], een Amerikaanse neurowetenschapster ziet dat wie een uitgebreide emotionele woordenschat heeft, het mentaal beter doet. In haar ''How emotions are made'' (2017) toont ze hoe taal tot emotie en ervaring leiden. Wie slechts schrale taal bezit, is minder weerbaar. Wie uitsluitend angst kan benoemen, kent meer stress dan wie woorden nuanceert als 'zenuwachtig', 'verlegen', 'opgewonden'... Herkenning, benoeming en een gevarieerd vocabularium leiden tot andere ervaringen en verhalen en meer mentale weerbaarheid en gezondheid. De huidige 'taalcrisis' en de schrale therapietaal op social media (gecombineerd met wachtlijsten en hoge therapieprijzen) maken het wie zichzelf wil begrijpen moeilijk. Literatuur biedt een alternatief omdat ze de mentale star openbreekt met complexe tegenstellingen. Hoe effectief is het Vlaamse lees en schrijfonderwijs? Lezen en schrijven zijn niet alleen voorwaarden om de andere schoolvakken te begrijpen, ze zijn net zoals rekenen de laagste opstap op de treden van de maatschappelijke ladder. Zo tonen de meest kwetsbaren de kwaliteit van de organisatie van het onderwijs en de gebruikte lesmethoden. Bevoorrechten komen – ondanks de school– sneller tot succes. Minder bevoorrechten die het lezen en schrijven onder de knie krijgen, hebben dat doorgaans aan de school te danken, niet door hun thuissituatie. Een kwart van de vijftienjarige Vlaamse jongeren zijn, aldus de Pisa-resultaten van 2023 laaggeletterd, een cijfer dat wellicht representatief is voor heel volwassen Vlaanderen. De oorzaken zijn gekend: schoolstructuren (van eliteonderwijs tot concentratiescholen), gezinsstructuren, corona, migratie, culturele ongelijkheid, gsm- en sociale mediagebruik én de klasdynamiek. Leerkrachten investeren veel meer in hun klas dan aan het individu. Homogene klassen garanderen succesvol leren. Zonder homogeniteit is leren en lesgeven problematisch. Het is de schaduwzijde van een diverse samenleving en de zoekmachines die iedereen bevestigen in zijn of haar eigen grote gelijk. En hoe paradoxaal ook, dit is niet de beste wijze om voorbereid te zijn op diversiteit, levensbeschouwingen, het nadenken over identiteit en pluralisme, dialoog en kritisch denken. Hoe het dan wel moet? Dat is voer voor debat, polemiek en een helder nadenken. En daar kunnen begrijpend lezen en een helder schrijven alleen maar bij helpen.'''|BW}}

=== De importantie van verhalen ===

[[Bestand:Raban-Maur_Alcuin_Otgar.jpg|thumb|550px|Alcuinus (midden), gesteund door Hrabanus Maurus, draagt zijn werk op aan aartsbisschop Otgar van Mainz. Alcuinus van York (York ca. 735 - Tours 804) was een Angelsaksische schrijver uit de achtste eeuw, leermeester en raadgever van [[Karel de Grote]]. Hij is bekend als abt [[Alcuinus van Tours]].]]

{{Citaat|'''Verhalen vormen een krachtige aanpassing in dienst van het overleven omdat ze ons niet alleen in staat stellen om terug te reizen in onze herinnering, maar het ons mogelijk maken om in gedachten toekomstscenario's door te nemen zonder daar veel tijd en energie aan kwijt te zijn. Ze fungeren als gedachte-experimenten, exercities in een virtuele wereld, die ons in staat stellen om allerlei moeilijke of gevaarlijke mogelijkheden uit te proberen en de resultaten daarvan te onthouden. Intuïtief doen we dit voortdurend: we kunnen ons de route naar twee verschillende waterbronnen voorstellen, en op basis daarvan inschatten welke de beste keuze is, zonder dat we die beide tochten eerste zelf hoeven te maken.'''|Gaia Vince&lt;ref&gt;''Vuur, taal, schoonheid, tijd.'', p. 110.&lt;/ref&gt;.}}

.

'''‘In het begin was het Woord.'''

.

'''En het Woord was bij God'''

.

'''En het Woord was God…'''

.

'''Dit is de aanhef van het [[Evangelie volgens Johannes|Johannesevangelie]] dat verbinding tussen het Christendom en ‘het boek’ en de geschreven cultuur duidelijk maakt. Karel De Grote is zich daar in de achtste en negende eeuw erg van bewust. Zijn eerbied én bezorgdheid voor het correct schrijven en het correct spreken maken deel uit van zijn politiek. Die zet de relatie tussen bestuur en kennis centraal door het bewaren, het vernieuwen en het versterken van de kennis. Bewaren: bijna de alle klassieke manuscripten die we vandaag kennen, nemen de Karolingische kopiisten onder handen: handboeken over landbouw en geneeskunde, klassieke auteurs zoals Cicero en Vergilius, Augustinus en Hiëronymus. Vernieuwen: om de schrijfsnelheid op te drijven ontwikkelden ze de [[Karolingische minuskel]]. Versterken: opgeleide leerkrachten hebben oog voor tekstkritiek. In voorgaande eeuwen permitteren monniken en kopiisten zich bijwijlen een eigen interpretatie als ze de gewijde originelen overschrijven. Onder Karel dient elke abdij, elke kerk en elke parochie zich te voorzien van betrouwbare teksten en degelijk onderwijs. Aken, Luik, Sankt Gallen, Tours, Laon, Reims, Salsburg en Metz ontwikkelen zich tot geleerde centra. Even voorbijgaand aan verschil tussen het wettelijke en werkelijke land, is Karels onderwijs en de Karolingische renaissance, niet te loochenen. Hun tekstkritiekmethode is tot op heden relevant. Als woorden verschillende interpretaties kennen, leidt dit tot spraakverwarring en polarisatie. Daarom vinden Karel en zijn hofhouding dit zo belangrijk. Correcte taal unificeert, brengt mensen samen en organiseert de gemeenschap. Het brugje naar het heden is snel gemaakt. De taalarmoede, de neergang van het taalonderwijs, het feit dat Brussel en Antwerpen bijna tweehonderd verschillende talen spreken, scheppen een onzeker en onverdraagzaam klimaat waarin fake news en radicalisering graag gedijen.'''

.

'''Doornaert heeft gelijk als ze schrijft 'Geef kinderen eerst de taal, en dan pas het woord.' Haar titel is een meta-tekst die het ondermaatse [[begrijpend lezen]] aanklaagt. Bijna een vijfde van de Vlaamse scholieren heeft er moeite mee. In Nederland is een kwart van de vijftienjarigen niet in staat tot begrijpend lezen. Begrijpend lezen is niet hetzelfde als 'spellen', het is 'kennisoverdracht' van woorden, spreken en rekenen, gecombineerd met historisch en geografisch besef. Helaas zijn die vervangen door de begrippen 'tijd' en 'ruimte'. Wat is dat voor nonsens? Het gaat erom woorden, en definities, concepten en begrippen te leren die buiten de leefwereld liggen. Het gaat om geheugentraining. Zonder die taalbeheersing en zonder die basiskennis heeft het ontdekkend leren en de kritische benadering geen zin. Eerst kennis, dan discussie, niet omgekeerd zoals in het progressieve gidsland van onze Noorderburen, stelt Doornaert. Kwetsbare gezinnen, zo redeneert ze, kennen weinig taalrijkdom. Er is geen literatuur in de woonkamer. Reizen, musea of theaters zijn geen optie. Kan de school hier een oplossing bieden? Ik betwijfel het. En als de school de horizon niet verruimt, de ongelijkheid vergeet te corrigeren of leerlingen niet emancipeert maar zonder te weten waarom disciplineert, dan is er een ferme taak voor het scw weggelegd. De [[Alcuinus]], een erfgenaam van [[Beda|Beda Venerabilis]] die aan het hof van Karel verbonden is, titelt zijn handboek Custos historiae waarin hij de vraag stelt ‘wat is het geschreven woord’. Het antwoord: het woord is de behoeder van de geschiedenis. En zonder geschiedenis, geen samenleven.'''

.

=== Punten sprokkelen ===
Om 'Sxrivn' tot een goed einde te brengen, dient de student de oefeningen in zoals afgesproken in de les. De oefeningen zijn beschreven met hun kwaliteitsvereisten. Het totaal van de oefeningen staat op 20 punten. De student kan slagen als alle oefeningen zijn ingediend.

.

=== Cursus ===
De cursus bestaat uit vijf '''delen''' die op hun beurt onderverdeeld zijn in vijf hoofdstukken (zie inhoud). Het eerste omvat met een reeks concrete schrijftips. Zo kunnen schrijvers zonder veel omwegen snel en gestructureerd aan de slag. Wie het schrijven grondiger wil bestuderen, kan terecht in het tweede deel. Dat focust op de geschiedenis van het schrift, de spelling, het creatief en systematisch schrijven. Deel drie bestaat uit een oefeningenreeks, deel vier geeft een chronologisch overzicht van de workshops en deel vijf helpt je op weg met meer bronnen en organisaties die jij en je 'gasten' helpen sxrivn. Studenten die deze cursus op papier wensen, vinden in de zijbalk van Wikipedia de tab 'Downloaden als pdf'. Doe dit, het levert de beste papieren kwaliteit op, url's zijn voluit te lezen. 

.

{{Citaat|'''Goed leren lezen en fatsoenlijk, samenhangend, overzichtelijk, begrijpelijk en, in het beste geval, elegant schrijven, dat zou elke leerling moeten kunnen als hij de drempel van de volwassenheid overstapt, het leven tegemoet.'''|Annelies Verbeke &amp; Geert Van Istendael.}}

.

.

.

.

= DEEL TWEE, SCHRIJF- &amp; KOOKTIPS: ''Hollen door de keukenpraktijk'' =

.

{{Citaat|Een schrijver in huis maakt mij rustig.|Sigrid Bousset}}

.

{{Citaat|Wat je kunt zeggen, kun je duidelijk zeggen (...) Kan je er niet over spreken? Zwijg.|[[Ludwig Wittgenstein]]}}

.

== Inleiding. Tien tips ==

1.	Alle alliteraties aan de kant. Stomme stijlfiguur!

2.	Eindig je zin niet voorzetsels met.

3.	Vermijd clichés. Ze zijn oud en taai.

4.	Vergelijkingen zijn even erg als clichés.

5.	Wees min of meer specifiek.

6.	Schrijf nooit veralgemenend.

Zeven: wees consequent.

7.	Gebruik en misbruik geen overbodige en onnodige woorden in je zinnen en paragrafen.

8.	Wie heeft er nood aan retorische vragen?

9.	De overdrijving is een miljoen keer erger dan het understatement.

10.	Led op de dt-regel.

.

.

== Ingrediënten in de snelkoker ==

[[Bestand:Bundesarchiv Bild 183-S15390, Dresden, Schreibmaschinenfabrik.jpg|thumb|550px|Typen en tekstverwerking, hulpmiddelen bij het schrijven of overschrijven.]]

.

♠ '''[https://www.youtube.com/watch?v=1i5hdaxcw0k BEELDFRAGEMENT UNIVERSITEIT VAN VLAANDEREN: Ben je slimmer als je dt-fouten maakt?]'''

.

♠ '''[https://www.youtube.com/watch?v=yG2v3CoOuIE BEELDFRAGEMENT UNIVERSITEIT VAN VLAANDEREN: Wat verraadt jouw taal over jou?]'''

.

♠ '''[https://www.youtube.com/watch?v=5-2bOGgft4M BEELDFRAGEMENT: Tien beginnersfouten bij het schrijven van een boek door Robin Rozendal]'''

.

=== Bouwpakket ===

.

;Letters en lettertype
Met 26 letters geven we ons leven vorm. Meer is er niet voor nodig. Psychologisch onderzoek wijst uit dat we geneigd zijn [[Schreefletter|schreefletters]] belangrijker te vinden dan schreefloze.&lt;ref&gt;https://www.vogelaargroep.nl/vogelaar-groep/schreef-en-schreefloze-lettertypes-het-verschil-en-ons-advies.html&lt;/ref&gt; Schreven zijn de horizontale streepjes aan de letter, zoals in dit lettertype en zorgen voor een snellere herkenning. Excentrieke lettertypes vragen inspanning van de lezer en zetten de boodschap al snel op de achtergrond. Voor korte teksten zijn schreefloze lettertypes ok. Voor langere teksten gebruik je ze beter niet.

.

;Woorden
Oneindig zijn ze... De kortste woorden zijn: de, te, je, en, op, of... Het langste woord in het [[Woordenboek der Nederlandsche Taal]] is '''levensverzekeringsaangelegenheden'''. Het telt 35 letters, dat is evenveel als het langste woord in de [[Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal|Van Dale]]: '''meervoudigepersoonlijkheidsstoornis'''. 

Het [[Guinness Book of Records]] vermeldt het woord '''kindercarnavalsoptochtvoorbereidings-werkzaamhedencomitéleden''' met 60 letters. Wellicht zijn langere denkbaar.

.

;Zinnen
Kies je voor lange of korte zinnen? Het antwoord is simpel: zorg voor ritme en wissel lang en kort af of bouw op: kort, langer, lang, langst, verkort... Belangrijke informatie komt in korte zinnen. Lange zinnen gebruik je voor voorbeelden en beschrijvingen. Als er teveel komma's in de zin staan, zet je beter een punt. Vanaf 17 woorden zijn zinnen lang. Twaalf is een tof gemiddelde. 
Geef zin aan je zin. Zorg voor aansporingen, citaten, [[Elliptisch|elliptische]] zinnen en vragen. Wie zijn verhaal begint met een vraag, stuurt aan op dialoog met de lezer, bij elliptische zinnen ontbreken zinsdelen (denk aan een krantenkop), citaten tonen dat je de mens centraal stelt en een aansporing zet de lezer aan tot een daad. Lees mee hoe [[Oscar Wilde]], [[Gerard Reve]], [[Robert Graves]] en [[Harry Mulisch]] hun paragrafen opbouwen. Tel de woorden per zin en merkt hoe Oscar Wilde een steeds langer wordende zin introduceert. Van kort naar lang. Lange zinnen zijn niet per definitie moeilijk. Het gaat om structuur en ritme.

.

{{Citaat|Het was een verderfelijk boek. Een zwoele, zware geur van wierook leek van de bladzijden op te stijgen en het denken te bedwelmen. Het ritme van de zinnen, de geraffineerde monotonie van hun orkestratie, vol gecompliceerde thema's en motieven, die terugkeerden in steeds verder uitgewerkte vorm, wekten in de geest van de jongen naarmate hij de hoofdstukken aan zich voorbij liet trekken, een soort van mijmerij, een ziekelijk dromen dat hem alles om zich heen deed vergeten, de vallende avond, de aansluipende schaduwen.|[[Oscar Wilde]] in ''Het portret van Dorian Gray''}}

.

{{Citaat|Op een namiddag in het begin van de winter, vermoedelijk eind november of begin december van het jaar van onze Verlosser 1971, begaf ik mij, met mijn vrachtauto, van mijn landgoed in de bergen dat toen nog 'Les Chauviins' heette en dat ik pas later zijn nieuwe naam 'Notre Reine' zou geven, naar het dal om in het naburige dorp La Paillette brood te kopen en aan de publieke fontein zes plastic waterbehouders van elk zestig liter te gaan vullen, welke watervoorraad diende voor mijn huishouding en voor het metselen van de stenen woonkazemat die ik, op de funderingen van een lang geleden afgebroken boerderij, begonnen wast te bouwen.|[[Gerard Reve]] in ''Oud en eenzaam'', 109 woorden.}}

.

{{Citaat|Ik, Tiberius Claudius Drusus Nero Germanicus enzovoort enzovoort [want ik zal u niet vermoeien met al mijn titels], die eens en nog niet zo lang geleden ook, bij mijn vrienden, verwanten en kennissen bekend was als 'Claudius de Idioot', of 'Die Claudius', 'Claudius de Stotteraar', of 'Clau-Clau-dius' of op z'n best als die 'Arme oom Claudius', sta nu op het punt om mijn vreemde levensgeschiedenis te schrijven, te beginnen met mijn vroegste jeugd om dan zo door te gaan, jaar op jaar, tot ik kom aan de beslissende verandering, toen ik ongeveer acht jaar geleden, eenenvijftig jaar oud, mijzelf gevangen vond in wat ik zou kunnen noemen de 'gouden staat', waaruit ik sindsdien nooit meer bevrijd ben.|[[Robert Graves]] in ''Ik Claudius'', 117 woorden.''}}

.

{{Citaat|Met grote ogen keek ik naar de paarden, die blazend uit het donker opdoemden, naar de reusachtige, ratelende wielen en de hoge koetsiers, de zwartglanzende trottoirstenen, de benen van de mensen, en ook naar het donker tussen de karren en auto's in de verte, en in de zijstraten, waar ik niets meer zag maar waar alles doorging tot in het oneindige: licht, lawaai, nacht, beweging... ik hijgde van opwinding, zoveel hield ik van de wereld en van alles wat zij voor mij in petto had, het was of ik het licht en de lucht en het donker kon pakken en kneden met mijn handen, alles was boordevol mogelijkheden en elk gevaar was er vreemd aan, nee geen gevaar, alles had substantie, alles was vol en door krachten bezield en alles zei op een geweldige manier ja tegen mij en wenkte en ik zei ja terug, ja ik kom, ik kom, en ik kwam op het station, in de immense, pikzwarte ruimte, tjokvol schelle lampen en schijnsels die niets verlichten, van alle kanten gefluit en gedender en gesis van haast onzichtbare locomotieven, groots gespuit van stoom, en overal mensendrukte, ontelbare benen langs mijn heen, klappen van hamers en de overluide, onverstaanbare, resonerende stem van de luidsprekers - het greep mij bij de keel, zodat ik wel kon overgeven van opwinding: een onbegrijpelijke, gigantische, nieuwe wereld, diee op mij wachtte!|[[Harry Mulisch]] in ''De verhalen. Tussen sterven en begraven'', 226 woorden.}}

.

Is deze tekst te moeilijk, te lastig voor je? Vraag gerust aan AI om je te helpen met een prompt zoals 'maak deze tekst eenvoudiger en begrijpbaar voor een twaalfjarige. Dan komt dit uit de machine.

{{Citaat|Met grote ogen keek ik naar de paarden die uit het donker kwamen, de grote wielen en hoge koetsiers, de glanzende stoeptegels en de benen van mensen. In de verte zag ik karren en auto’s in de donkere straten. Alles leek eindeloos: licht, lawaai, nacht, beweging. Ik was zo opgewonden, ik hield van de wereld en alles wat ze te bieden had. Het voelde alsof ik het licht en de lucht kon aanraken. Alles was vol mogelijkheden en er was geen gevaar. Alles leek tegen mij te zeggen: “Ja, kom maar!” En ik zei: “Ja, ik kom!” Ik kwam aan op het station, een grote, donkere ruimte vol felle lichten, fluitende treinen, stoom en drukte. Overal waren mensen, geluiden en lichten. Het was een nieuwe, spannende wereld die op mij wachtte!|Vrij naar [[Harry Mulisch]] in ''De verhalen. Tussen sterven en begraven''.}}

.

;Alinea's

.

;Hoofdstukken

.

;Boeken

.

;Trilogie

.

;Encyclopedie

.

;Bibliotheek

.

=== Interpunctie ===

.

* Hoofdletter

.

* Spatie

.

* Punt

.

* Komma

** Ik hou van je, opa.

** Ik hou van je opa.

.

=== Geef je schrijfwerk... === 

.

* Een leuke titel

.

* Een auteur

.

* Een datum, een plaats

.

=== De titel ===

.

* Is uitdagend en concreet.

.

* Bestaat uit maximaal zeven woorden. Hoe briljant is deze over hondenpoep: 'Zakje vergeten? Daar trappen wij niet in'? Of deze: 'Afslanktips, daar ben je vet mee...'

.

* Zeven is heilig, zelfs bij [[Macdonalds]]: zoveel menu's kunnen onze hersenen aan.

.

* Kom je er niet? Bedenk een ondertitel.

.

* Onderlijn de titel niet. Een titel heeft geen punt op het einde.

.

=== Keuze van de vorm ===
Schrijfwerk neemt veel vormen aan, van eenvoudig tot complex: 

* [[advertentie]]
* [[advertorial]]
* [[Artikel (redactioneel)|artikel]]
* [[baseline]]
* [[bedrijfsblad]]
* [[beleidstekst]]
* [[blog]]
* [[bibliografie]]
* [[biografie]]
* [[Boek (document)|boek]]
* [[brief]]
* [[brochure]], 
* [[casestudy]]
* [[doctoraat]]
* [[draaiboek]]
* [[draaiplan]]
* [[eindwerk]]
* [[e-mail]]
* [[Enquête (onderzoek)|enquête]]
* [[e-zine]]
* [[facebookstatus]]
* [[fact sheet]]
* [[factuur]]
* [[folder]]
* [[flyer (hoofdbetekenis)|flyer]]
* [[internetartikel]]
* [[jaarverslag]]
* [[kortverhaal]]
* [[krant]]
* [[liefdesbrief]]
* [[Memo (briefje)|memo]]
* [[mindmap]] 
* [[monografie]]
* [[naslagwerk]]
* [[nieuwsbrief]]
* [[offerte]]
* [[persbericht]]
* [[personeelsblad]]
* [[postkaart]]
* [[publireportage]]
* [[Rapport (verslag)|rapport]]
* [[Roman (literatuur)|roman]]
* [[synopsis]]
* [[scenario]]
* [[sollicitatiebrief]]
* [[speech]]
* [[sms]]
* [[slogan]]
* [[stationsroman]] 
* [[tagline]]
* [[testimonial (schrijven)|testimonial]]
* [[themadossier]]
* [[twitterpost]]
* [[vacature]]
* [[verhaal]]
* [[verkoopbrief]]
* [[verslag]]
* [[vertaling]]
* [[webtekst]]

.

.

== Koken én proeven met Willem Elsschot ==

[[Bestand:Plantin_(after_Goltzius).png|right|550px|Christoffel Plantijn, ca. 1520-1589 is [[Boekdrukkunst|boekdrukker]] en uitgever van [[Frankrijk|Franse]] afkomst. Hij werkte in [[Antwerpen (stad)|Antwerpen]] en [[Leiden]].]]

De tips van [[Willem Elsschot]] en zijn zogenaamde Elsschotproef zijn geen uitvinding van hemzelf. Een stadsgenoot van hem kende deze wijsheid al lang voor Elsschots geboorte: boeken zijn geen bundels vol teksten. Boeken zijn een beleving, een ervaring, een totaalconcept. Die stadsgenoot leefde vierhonderd jaar voor Elsschot en maakte van Antwerpen een schrijversstad. Daar spoelde hij aan in het midden van de woelige zestiende eeuw. Zijn naam? [[Christoffel Plantijn]]. Als Fransman deelt hij een frustratie met zijn stads- en tijdgenoot de Italiaanse humanist [[Lodovico Guicciardini]] (1521–1589). Het Nederlands noemt hij een taal vol overvloedige mogelijkheden en rijk, 'bequam om te bevatten ende te scheppen alle woorden ende reden die men wilt.' Niettemin, zo schrijft hij is de taal 'seer swaer om te leeren, ende noch veel swaerder om uyt te spreken; soo dat de kinderen selve in het eygen landt gheboren, grootachtich moeten zijn, eer zy de tale vatten ende uytspreken konnen.' Of met andere woorden, zijn uitspraak is even verrassend als brandend actueel. Niet alleen voor anderstalige nieuwkomers; kinderen en jongeren die hier geboren en getogen zijn, blijven worstelen met spellings- en dt-regels.&lt;ref&gt;JOHAN VERMANT 1 BART DE WEVER. ''Het verhaal van Antwerpen.'' Pelckmans, Kalmthout, 2023, p. 274-277; p. 534-535.&lt;/ref&gt; De waardering van Guicciardini en Plantijn voor het Nederlands en hun frustratie de taal niet onder de knie te krijgen, is tegengesteld met de minachting van de taal door de Franstalige Belgen enkele eeuwen later.
De Franse Revolutie ontmoedigt vanaf 1789 het gebruik van de streektalen in Frans Vlaanderen. Het gebied ten noorden van de Leie verliest haar Nederlands op een vele woorden (potjesvlees) en tradities (kermissen en reuzen) na. Eind negentiende eeuw is het Nederlands verboden leerstof in Frans Vlaanderen en dat straalt door tot in Belgisch Vlaanderen. De schrijf en cultuurtaal verdwijnt samen met de economische crisis van de negentiende eeuw. In het jonge België ergert [[Hendrik Conscience]] - de man die zijn volk leerde lezen - zich er mateloos over. Als hij soldaat is beschrijft hij hoe de Waalse en Brusselse legerleiding het Vlaams als een verzameling barbaarse dialecten aanzien. Na zijn dienstplicht wil hij in zijn debuutroman komaf maken met die overtuigde minachting. Het Nederlands heeft wél de potentie van een 'zachtvloeiende Letterkunde', een cultuurtaal zeg maar. Voor de Franssprekende Vlaming is Conscience onverbiddelijk: 'Dat een Belg het fransch leere en zyne eigene Tael die hy niet kent, ten hoon spreke, dit is verachterlyk!' Ondanks zijn goodwill krijgen schoolkinderen tot diep in de twintigste eeuw te horen dat het Frans zoveel rijker en zoveel meer potentie heeft dan het Nederlands. De opdracht van de scw'er blijft tot op heden dus erg prangend. 

[[Bestand:Pieter_Brueghel_the_Elder_-_The_Dutch_Proverbs_-_Google_Art_Project.jpg|thumb|550px|Dit schilderij uit 1559 van [[Pieter Bruegel de Oude]] toont minstens 125 spreekwoorden en gezegdes die destijds waarvan sommige nog worden gebruikt.]]

[[Bestand:Antwerpen-Willem_Elsschot_op_Mechelseplein.jpg|thumb|550px|[[Vrouwkje Tuinman]] spreekt [https://www.youtube.com/watch?v=GyhC3EoHOyE hier] over [[Lijmen/Het been (roman)|Lijmen/Het Been]] van [[Willem Elsschot]] en de niet zo mooie wereld van het schrijverschap. Hier zien we Elsschot op het [[Mechelseplein]] in Antwerpen.]]

[[Bestand:Buch675.jpg|thumb|550px|[[Boudewijn Büch]] (1948-2002) was zowel [[schrijver]] als [[bibliofiel]]. In zijn herenhuis aan de Amsterdamse Keizersgracht had hij een drie verdiepingen tellende bibliotheek in empirestijl met een collectie van 100.000 banden waaronder zeer zeldzame.]]

[[Bestand:Metal movable type.jpg|thumb|550px|Met 26 letters gaat een schrijver aan de slag om zich uit te drukken. [[Paul Guldin]] berekende in [[1622]] hoeveel woorden er te vormen zijn met het toenmalige alfabet van 23 letters: zeventigduizend miljard miljard woorden, waarbij de langste woorden 23 letters telden en sommige onuitspreekbaar waren. De woordenmassa zou 257 miljoen miljard boeken en 8.052.122.350 bibliotheken (met een opslagcapaciteit van 132 kubieke meter) vullen. De beschikbare aardoppervlakte kan 7.575.213.799 zo'n bibliotheken aan.]]

.

=== Koken ===

.

==== Organische tekst ====

.

Als je aan het lezen gaat, vang je veel informatie op. Wat je relevant, boeiend en nieuw vindt, haal je uit de tekst. Daarom is het een prima methode om in boeken te onderlijnen, voorzichtig met potlood bolletjes te plaatsen of een hoekje van het boek om te plooien. Bibliothecarissen zullen dit niet graag horen, echter boeken zijn nu eenmaal werkinstrumenten en het is niet omdat je iets één keer leest dat je het ook memoriseert. Uit die tsunami van informatie ga je vervolgens een eigen tekst maken, geen opsomming van inzichten. Je tekst dient 'organisch' over te komen, als gegroeid vanuit een insteek. Verbanden zorgen dat je tekst coherent van het ene thema naar het andere thema overvloeit. Ze lijmen het geheel aan elkaar met [[signaalwoord|signaalwoorden]]. De onderstaande verbanden zijn met elkaar te combineren.

.

1. [[Chronologie|Chronologisch verband]]: Van zijn geboorte tot zijn dood bleef hij schrijven. Jaartallen en momenten uit een leven zorgen hierbij voor de tekst. Je begint als het ware bij de geboorte en je eindigt bij de dood. Beginnen kan in de vroege morgen en eindigen op het einde van de dag. Studenten die een reisverslag maken, doen dit vaak. Ze vinden het ontwaken en het gaan slapen blijkbaar belangrijke momenten van de reis. Persoonlijk hou ik niet van die aanpak. Een reisverslag kan ter plekke beginnen. Je kan natuurlijk ook flashbacks of een forward inbouwen. Flashback: Dit vraagt een terugkeer in de tijd. In 1920 was hij werkzaam bij de post waar hij ervaring opdeed. Die kennis kon hij nu, in 1940 volop inzetten...  Forward: Later zou die kennis hem geen windeieren leggen...

.

2. [[Opsommend verband]]: ten eerste, ten tweede of 1. 2. 3; eerst, dan, daarna, vervolgens, tenslotte. Een opsommend verband kan je aankondigen bij de lezer met zinnen zoals: 'Om dit te motiveren, voeren wetenschappers vier redenen aan. Ten eerste...'

.

3. [[Vergelijkend verband]]: Schrijfwerk is als een ambacht; schrijven is topsport. Vergelijkingen zijn altijd dankbaar bij het schrijven. Als je de vergelijking in ruime mate uitwerkt spreken we van een metafoor.

.

4. Als je iets niet kan vergelijken, dan valt de tegenstelling te gebruiken. Lezers houden van contrasten. Het [[tegenstellend verband]] doe je met zinnen zoals: Dat was niet naar de zin van... X ziet het anders... Niets is minder waar... Die opmerking hield geen rekening met... Het tegenstellend verband duikt op in de argumentatieleer. Het is een genre dat politici vaak gebruiken om hun tegenstanders te ondermijnen. Daarbij zoomen ze in op de argumenten van de tegenpartij die ze vervolgens weerleggen met al dan niet slaande argumenten. Signaalwoorden in de tegenstelling zijn: daarentegen, echter, integendeel, enerzijds, anderzijds (aan de ene kant, aan de andere kant), daar staat tegenover, hoewel, toch, ofschoon, ondanks en maar. 'Maar' gebruik je beter niet. Het is een soort verdedigende spreektaal. Meestal kan je het woord gewoon weglaten.

.

5. [[Oorzakelijk verband|Oorzaak-gevolg verband]]: Het huis vatte vuur en toen het de slaapkamer bereikte zag ze zich genoodzaakt te springen. Ten gevolge van...

.

6. [[Geografie|Geografisch verband]]: De hoofdstad van België, Brussel, telt x inwoners. Van daaruit reizen we naar...

.

7. [[Middel-doelverband|Doel-middel verband]]: Om dat te bereiken moet ze een weg afleggen. Hij kon het doel bereiken als hij... Om de marathon van New-York te lopen had hij niet alleen een goede conditie nodig. Het betalen van de vliegtickets baarde hem het meester zorgen... 

.

8. [[Toelichtend verband]]: Dit vraagt verduidelijking... Hoe dat in elkaar zit? Ik leg het uit... Waarom?... Enige toelichting is hier op zijn plaats... 

.

9. [[Beschrijvend verband]]: een quote, een [[citaat]], een parafrase... Je kondigt ze aan met 'X verwoordt het als geen ander en schrijft...', 'het was een brief in gebrekkig Nederlands, maar de goede verstaander wist wat x bedoelde toen zij schreef dat...'

.

10. [[Concluderend verband|Besluitend verband]]: alles samen genomen is te concluderen dat... hieruit is het besluit te trekken... 

.

Kan je geen verbanden of een 'logica' in je tekst brengen, bouw dan een nieuw hoofdstuk in of breng een tussentitel aan. 

.

.

==== Stijlfiguren ====

.

Het gebruik van [[Lijst van stijlfiguren|stijlfiguren]] toveren bij de lezer een glimlach op het gezicht. De meeste lezers kunnen niet benoemen waarom ze een tekst 'goed' of 'leuk' vinden.

.

1. De [[alliteratie]] en het [[Rijm (stijlfiguur)|rijm]] gaan er bij de lezer in als een zoet broodje.

.

2. Gebruik [[Lijst van uitdrukkingen en gezegden|uitdrukkingen, gezegdes]] en [[Lijst van Nederlandse spreekwoorden|spreekwoorden]].

.

3. Maakt je taal '''beeldend''' met [[vergelijkingen]], [[Synoniem (taalkunde)|synoniemen]] en [[Metafoor|metaforen]]&lt;ref&gt;Over het metaforisch taalgebruik schreef [[Bram Vervliet]] een mooie tekst in zijn boek ''Waarom we bang zijn. De oorsprong en de toekomst van angst.'' Pelkmans gaf het uit in 2022. Lees het vanaf pagina 287 ev. Ik vond het boek in de bieb van Roeselare.&lt;/ref&gt;

.

4. '''Herhaal''' wat belangrijk is of om het ritme van je tekst te versterken. Dat kan met een [[Parallellisme (stijlfiguur)|Parallellisme]], een [[Anafoor (stijlfiguur)|anafoor]], de [[epifoor]] of de [[symploke]].

.

5. '''Opsommingen''' bundelen veel info. Zoek een systeem: alfabetisch, van korte naar lange woorden, inzoomend, uitzoomend. Een opsomming werkt psychologische het best met drie woorden, beginnend met het kortste woord en eindigend met het langste: 'Vrijheid, gelijkheid en broederlijkheid.'

.

6. De afwisseling tussen lange en korte zinnen geven de tekst ritme. Kijk de [[interpunctie]] na.

.

7. Dingen en dieren zijn menselijk: de [[personificatie]], de [[animalisering]] en het [[antropomorfisme]].

.

8. '''Overdrijf''' als een grap gepast is met [[Hyperbool (stijlfiguur)|hyperbolen]], het [[eufemisme]], het [[disfemisme]] en het [[Zeugma (stijlfiguur)|zeugma]].

.

9. Speel '''tegenstellingen''' uit: [[antifrase]], [[Parabool (stijlfiguur)|parabool]] en het [[Oxymoron (stijlfiguur)|oxymoron]].

.

10. Tot slot: de [[pars pro toto]] .

.

.

==== Denk na over... ====

.

1. Spreek je de lezer aan of niet?

.

2. Getallen: eenvoudige getallen voluit (het oogt mooier), complexe niet, jaartallen evenmin

.

3. Heb oog voor verleden tijd of tegenwoordige tijd en mix niet

.

4. Lees het taaladvies bij [https://taaladvies.net/taal/advies specifieke problemen]

.

.

=== Proeven en finetunen ===

[[Bestand:Clay cone Urukagina Louvre AO4598ab.jpg|thumb|550px|Waarschijnlijk zagen de eerste schrifttekens zesduizend jaar terug het levenslicht in [[Sumer]], Mesopotamië. Later en los hiervan ontstond ook het schrift in [[Egyptenaren|Egypte]], de [[Indusvallei]], [[China (hoofdbetekenis)|China]] en in [[Meso-Amerika]]. Archeologen dateren deze [[kleitablet]] ca. 2350 v.Chr. Ze ziet er even ingenieus uit als de loden letters op de foto hierboven. 'De eerste notities waren schematische tekeningetjes (de kop van een rund, een boom, een oliekan, een mannetje). Daarmee inventariseerden de grootgrondbezitters in de oudheid hun kuddes, hun bossen, hun voorraad en hun slaven. Aanvankelijk drukten ze die tekens met kleine stempels in klein, later werden ze ingekerfd met een stift. De tekeningentjes moesten eenvoudig zijn en altijd hetzelfde, zodat ze geleerd en begrepen konden worden. De volgende stap was het optekenen van abstracte begrippen. Op de rudimentaire kleitabletten van de Soemeriërs stonden twee gekruiste streepjes voor vijandschap; twee meisjes naast elkaar betekende vriendschap; een eend met een ei: vruchtbaarheid. (...) Al snel diende zich een probleem aan: er zijn te veel tekeningentjes nodig om uiting te geven aan de wereld buiten en in ons - van vlooien tot wolken, van kiespijn tot doodsangst. Het aantal tekens nam alleen maar toe en het geheugen kon het niet meer bijbenen. De oplossing was een van de geniaalste vindingen van de mensheid, origineel, eenvoudig en met onvoorzienbare gevolgen: stoppen met tekenen van dingen en ideeën, die eindeloos zijn, en beginnen met het vastleggen van de klanken van de woorden, die alles bij elkaar een beperkt repertoire vormen. Zo, via opeenvolgende versimpelingen, kwam men bij letters. Door letters te combineren hebben we de volmaakte partituur van de taal gecreëerd, en de duurzaamste. Maar de letters hebben nooit hun voorstaium als schematisch tekeningetje verloochend. Onze D stond ooit voor een deur, de M [of de W] voor de beweging van het water, de N [of de S] was een slang en de O een oog. Nog steeds zijn onze teksten landschappen waarin we zonder het te beseffen de golfslag van de zee tekenen, waar gevaarlijke dieren op de loer liggen en waar ogen zonder te knipperen blikken naar ons werpen.&lt;ref&gt;IRENE VALLEJO, p. 133-134.&lt;/ref&gt;]]

[[Bestand:Moleskine - 01.jpg|thumb|550px|Zorg voor schrijfmateriaal. Een prettige pen en een fijn boekje zoals deze [[Moleskine]].]]

[[Bestand:Moleskine ruled notebook, inside view.jpg|thumb|550px|Een opengeslagen Moleskine met gelinieerde bladzijden. Rechts een elastiek, in het midden een lint dat dienstdoet als bladwijzer en achteraan een opbergvak.]]

.

De Elsschotproef is genoemd naar de auteur [[Willem Elsschot]]. Deze test schrapt zoveel mogelijk woorden uit een (ruwe) [[tekst]], zonder dat er inhoud verloren gaat. De Elsschotproef verhoogt de [[leesbaarheid]]. 

.

[http://www.youtube.com/watch?v=7__y6hNEdYo&amp;feature=related Kijk hier alvast hoe bondige teksten beter scoren]. 

.

De Elsschotproef is niet het herschrijven of het inkorten van de tekst naar [[MSN-taal|sms- of MSN-taal]] waarbij de [[zinsbouw]] van ondergeschikt belang is en (zelf gecreëerde) [[afkortingen]] en [[emoticons]] algemeen aanvaard zijn. Een [[afkorting]] die een begrip is (zoals [[Openbaar Centrum voor Maatschappelijk Welzijn|OCMW]]) blijft na de Elsschotproef staan, afkortingen zoals m.a.w. of b.v. worden na de proef voluit geschreven of vervangen door één woord. De Elsschotproef is verwant maar niet gelijk aan het schrijfprincipe [[Kill your darlings (motto)|Kill your darlings]]. Kill your darlings schrapt datgene waarvan de auteur vindt dat het niet kan worden gemist, terwijl een [[redacteur]] vanuit een objectievere positie oordeelt dat het schrappen de leesbaarheid verhoogt. De Elsschotproef zorgt voor een actief [[taalgebruik]] en maakt de zin korter en duidelijk, directer en persoonlijker, levendig minder [[ambigu]] of vrijblijvend. Gebruik de Elsschotproef zeker bij webschrijven. Omdat weblezen niet lijkt op het lezen van een boek, is bondig taalgebruik aangewezen. Een weblezer 'scant' en 'skimt' de tekst eerder dan die te lezen. De lezersblik glijdt over de inhoud en vertraagt bij titels, woorden en beelden en versnelt dan weer om de belangrijkste inhouden in kaart te brengen. De Elsschotproef doe je zo:

.

* Vermijd [[Passief (taalkunde)|passieve taal]] en het [[werkwoord]] 'worden'. Volgens schrijftrainer Mark Van Bogaert zijn er organisaties die het werkwoord verbieden in hun verslaggeving, omdat het nietszeggend en passief is. De vergadering krijgt er geen dynamisch karakter door en bovendien weet niemand wie de taak zal uitvoeren zoals in deze zin: 'Het verslag zal gemaakt worden.' Beter is 'Jan maakt het verslag.'

.

* Vermijd het nietszeggende 'men'.

.

* Vermijd [[hulpwerkwoord|hulpwerkwoorden]]: zouden, kunnen, hebben...

.

* Concretiseer weinig zeggende woorden en schrap formele en [https://hetnlpcollege.nl/nietszeggende-jeukwoorden-kantoortaal/ kantoortaal, nietszeggende jeukwoorden]. Anderen, zoals Mark Van Bogaert noemen het prikkeldraadwoorden. Bij het gebruik van dit soort woorden, treden bovendien vaak interpretatiefouten op. Merk op dat de vervangwoorden tussen haakjes korter zijn:

# Aanvankelijk (eerst) 
# Achten (vinden)
# Af en toe (concretiseer)
# Aldus (zegt) 
# Als gevolg van (door)
# Alsook (en)
# Althans
# Andere (concretiseer)
# Bekomen (krijgen)
# Betreffende (over)
# Betrekkelijk
# Bij benadering (concretiseer)
# Bijgevolg (dus)
# Bijzonder
# Daarvan
# Daarenboven (bovendien)
# Derhalve (dus)
# Desalniettemin
# Dientengevolge (daardoor)
# Dienen te (kunnen)
# Diverse
# Doch (is net als 'maar', te defensief, vermijden)
# Door de band genomen
# Door middel van (door/met)
# Doorgaans
# Dus
# Echter (alleen)
# Enigszins
# Enkele
# Gans (vermijden)
# Geenszins (niet)
# Heden (nu, vandaag)
# Heel
# Hierover
# Hoewel
# Immers (want)
# Indien (als)
# In gevolge (door)
# In ogenschouw nemen (kijken, bekijken)
# In samenwerking met (samen met)
# In verband met (over)
# Kunnen
# Maar
# Maal (keer)
# Meerdere (concretiseer)
# Meestal
# Men
# Met betrekking tot (over, voor)
# Min of meer
# Misschien
# Nadien (daarna)
# Nochtans (toch)
# Moeten
# Mogelijks
# Nog
# Ofschoon (hoewel)
# Onder invloed van (door)
# Ook
# Op die manier (zo)
# Op het gebied van (op)
# Over het algemeen
# Overigens
# Reeds (al)
# Respectievelijk
# Regelmatig (concretiseer)
# Soms (concretiseer)
# Slechts
# Steeds (altijd) 
# Tamelijk (concretiseer)
# Te (in)
# Ten behoeve van (voor)
# Tevens (en)
# Thans (nu)
# Tot op zekere hoogte
# Uiting geven aan (zeggen)
# Vaak
# Veel
# Veelal
# Volgende
# Vooraleer (voor)
# Vooralsnog (voorlopig)
# Wanneer (als)
# Waarschijnlijk
# Wegens (door)
# Welke (die, dat)
# Weinig
# Wellicht
# Zullen

.

* Vermijd zinnen zoals 'het zou eventueel gekund hebben dat...'

.

* Vermijd het werkwoord 'moeten'. De schrijftrainer Mark Van Bogaert noemt het een 'prikkeldraadwoord'. Die woorden zijn zo negatief dat de lezer afhaakt. Andere prikkeldraadwoorden zijn: betalen, onmogelijk, kosten, jammer genoeg, probleem, incident, klacht, moeilijkheid, fout, vergissing...

.

* Probeer negatieve woorden zoals 'geen' of 'niet' te vervangen door positieve. 'Moet je niet naar de kapper vandaag?' vervang je beter door 'Ga je naar de kapper, vandaag?'

.

* Vermijd [[Dubbele negatie (taal)|dubbele ontkenningen]] zoals 'het is niet onwaarschijnlijk dat...' of 'het is niet onzeker dat ze zal komen.' Positief geschreven teksten lezen prettiger en makkelijker.

.

* Vervang 'maar' door en, ook of bovendien. 'Maar' is defensief en heeft een negatieve bijklank.

.

.

=== Kijken ===
&lt;gallery&gt;
File:NP-1.jpg|De duivel op het kussen binden; Met iedereen overweg kunnen, raad weten.
Bestand:NP-2.jpg|Een pilaarbijter; Een hypocriet.
Bestand:NP-3.jpg|Geloof niemand die in de ene hand water en de andere hand vuur draagt;	Vertrouw niet iedereen.
Bestand:NP-6.jpg|Met de kop tegen de muur lopen; Iets onmogelijks willen.
Bestand:NP-7.jpg|De een scheert schapen, de ander varkens; Rijkdom is ongelijk verdeeld.
File:NP-10.jpg
File:NP-11.jpg
File:NP-12.jpg
File:NP-13.jpg
File:NP-15.jpg
File:NP-16.jpg
File:NP-17.jpg
Bestand:NP-18.jpg|Scheer de schapen als ze wol hebben; Niet tegen elke prijs voordeel nastreven.
File:NP-21.jpg|Elkaar bij de neus nemen; Elkaar iets wijs maken.
File:NP-22.jpg
File:NP-23.jpg
File:NP-24.jpg
File:NP-25.jpg
File:NP-30.jpg
File:NP-34.jpg
File:NP-36.jpg
File:NP-37.jpg
File:NP-43.jpg
File:NP-45.jpg
File:NP-48.jpg
File:NP-49.jpg
File:NP-50.jpg
File:NP-51.jpg
File:NP-52.jpg
File:NP-53.jpg
File:NP-54.jpg
File:NP-55.jpg
File:NP-56.jpg
File:NP-65.jpg
File:NP-68.jpg|Aan de ene voet een schoen, de ander blootvoets;	Evenwicht is het voornaamste.
File:NP-72.jpg
Bestand:NP-74.jpg|Ze trekken om het langst;	Ze willen beiden winnen.
Bestand:NP-75.jpg|Als het kalf verdronken is dempt men de put; Na de ramp komt de actie.
Bestand:NP-76.jpg|Ze hangt haar man de blauwe huik om; Ze bedriegt hem.
Bestand:NP-79.jpg|Parels voor de zwijnen; Nutteloze moeite.
Bestand:NP-84.jpg|Zich krommen om door de wereld te kommen; Moeite doen.
Bestand:NP-85.jpg|Hij laat de wereld op zijn duim draaien; Men doet wat hij wil.
File:NP-90.jpg
File:NP-92.jpg
File:NP-94.jpg
File:NP-95.jpg
File:NP-96.jpg
File:NP-99.jpg
File:NP-100.jpg
File:NP-101.jpg|Mak als een lammetje; Gedwee zijn.
File:NP-102.jpg
File:NP-103.jpg
File:NP-104.jpg
File:NP-105.jpg
File:NP-106.jpg
File:NP-107.jpg
File:NP-109.jpg
File:NP-110.jpg
File:NP-111.jpg
File:NP-112.jpg
File:NP-113.jpg
File:NP-114.jpg
File:NP-115.jpg
File:NP-116.jpg
&lt;/gallery&gt;

.

.

== Voor-, hoofd en nagerecht: structuur ==

[[Bestand:Celsus-Bibliothek2.jpg|thumb|450px|Restanten van de in de [[hellenisme|hellenistische]] tijd opgerichte [[Bibliotheek van Celsus]] in [[Efese]], [[Turkije]] die meer dan 12.000 perkamentrollen bewaarde.]]

[[Bestand:ABC-prent-Catchpenny_print-Borms_0466.jpeg|thumb|450px|26 letters en tien cijfers, meer heb je niet nodig om een boek te schrijven.]]

.

;1. Hoe kort je tekst ook is...
.
* Begin met een inleiding, zoals [https://www.youtube.com/watch?v=w82a1FT5o88 in deze opening].
.
* De eerste zinnen bepalen of de lezer verder leest
.
* Waarover gaat het, breng sfeer (mijmering), wat is nieuw (krant), wat is het (encyclopedie)

.

;2. Werk uit
.
* Werk met tussentitels
.
* Plaats eens een quote, een straffe uitspraak, citeer
.
* Wees logisch: plaats thema's samen of werk chronologisch
.
* Leg moeilijke woorden uit

.

;3. Beëindig je tekst 
.
* Boodschap aan de lezer
.
* Nodig de lezer uit voor een actie, een websitebezoek
.
* Maak de cirkel rond en eindig waar je begonnen bent. De terugkoppeling rondt de tekst af waar die begon.
.
* Meer info...

.

;4. Visualiseer
.
* Lay-out
.
* Foto's met bijschrift
.
* [[Lettertype]]!

.

.

== De keukenhulp en de -robot ==

[[Bestand:Hebban olla vogala overview.jpg|thumb|right|450px|Het &quot;Nederlandse&quot; schrift bestaat ongeveer 1500 jaar en is afgeleid van het Romeinse [[alfabet (hoofdbetekenis)|alfabet]]. De vroegste sporen van het [[Oudnederlands]] dateren van ca. 425-450 (de [[runeninscriptie van Bergakker]]) en de [[6e eeuw]] (de [[Salische wet]]) met de zin &quot;Maltho thi afrio lito&quot;. Het betekent &quot;Ik zeg je: ik maak je vrij, halfvrije&quot;. Een meer bekend, literair vers komt van een Vlaamse monnik: &quot;[[Hebban olla vogala]] nestas bigunnan hinase hic enda thu wat unbidan we nu&quot; wat staat voor &quot;Alle vogels zijn aan hun nesten begonnen behalve ik en jij wel waarop wachten wij?&quot;]]

.

;1. De tekstverwerker ''Word''t keukenrobot
.
* Gebruik de spellingscorrector
.
* Gebruik de synoniemenlijst (rechts klikken) (en op internet)
.
* Alfabetisch sorteren
.
* Inhoudstafel en koppen
.
* Verborgen tekens
.
* Wijzigingen bijhouden
.
* Pagineer
.
* Plakken speciaal

.

;2. Drop je tekst in [http://schrijfassistent.standaard.be/ dS Schrijfhulp]

.

;Gebruik [[Wikipedia]]

.

;Gebruik [https://www.vives.be/nl/taalhulp VIVES Taalhulp]

.

.

== Werk af en serveer ==

[[Bestand:Holding-a-ruling-pen.svg|thumb|right|450px|Het schrijven met de hand gebeurde vaak in combinatie met het creëren. Tegenwoordig schrijven mensen hun tekst onmiddellijk in de tekstverwerker.]]

.

* Schrijf, herschrijf en schrap
.
* Laat rusten en herlees
.
* Laat nalezen
.
* Publiceer
.
* Social Media
.
* Mondelinge reclame

.

;Grenzen van realiteit

.

{{Citaat|
Een woord wordt geboren

Sierlijk aan elkaar hangende letters

Gedreven door klanken een geheel vormend

Een woord leeft

Tast speels de grenzen van de realiteit af

Bekrachtigd door inhoud te geven aan holle letters


Zwervende zwoele woorden

Harde hevige woorden

Zachte zalige woorden

Snelle snijdende woorden


Een woord sterft

Als de adem de laatste klank uitblaast

Het lijkt nietig hé, een woord

Somber als het enkel geboren wordt om te sterven

Toch is het zo noodzakelijk om te sterven

Om verder te leven in een zin

|Lesley Ramboer, schrijfworkshop, Dworp 2004.}}

.

.

.

= DEEL DRIE, SXRIVN-THEORIE: ''Voor culinaire koks met een portie tijd'' =

[[Bestand:Text.JPG|thumb|right|450px|Schrijven resulteert in een tekst. Schrijven kan met de hand of machinaal.]]

.

{{Citaat|'''Niet alleen walg ik van de reclame, maar ook van de commercie in het algemeen. En ik heb Lijmen geschreven omdat ik er op een of andere manier van af moest komen. Ik moest wel reclame bedrijven, want van mijn pen heb ik nooit kunnen leven.'''|Willem Elsschot, net voor zijn dood in 1960.}}

.

{{Citaat|'''Een brief bloost niet.'''|[[Marcus Tullius Cicero]]}}

.

== Het ambacht: de kok en de schrijver ==


.

:[[Schrijven]]
.
:[[Stijl (taalkunde)]]

.

== Correct schrijven, een kwestie van etiquette ==

[[Bestand:Medieval writing desk.jpg|thumb|550px|[[Middeleeuwen|Middeleeuwse]] illustratie van een [[Christendom|christelijke]] [[kopiist]] die aan het (over)schrijven is. Tot en met de uitvinding van de boekdrukkunst verloopt het creëren van teksten langzaam. 'Handmatig een getrouwe kopie maken van een tekst is niet eenvoudig. Het vereist een lange reeks telkens herhaalde en vermoeiende handelingen. De kopiist moet in het boek dat hij als uitgangspunt neemt een tekstfragement lezen, dat in zijn geheugen prenten en uitschrijven in schoonschrift, om vervolgens terug te gaan naar het origineel en het punt te zoeken waar hij gebleven was. Om het werk goed te doen is concentratie nodig. Zelfs de meest ervaren en nauwgezette kopiist maakt vergissingen (leesfouten, een lapsus door vermoeidheid, mentale vertaling, een onjuiste interpretatie en verkeerde correcties, substitutie van woorden en sprongen in de tekst). In feite komt de persoonlijkheid van de kopiist juist tot uiting in de fouten die hij maakt. Hoewel de hand die een boek kopieerde anoniem was, kunnen we er door de errara toch achter komen waar de man in kwestie vandaan kwam, hoe onderlegd hij was, of hij een soepele geest had en wat zijn voorkeuren waren; zelfs zijn psychische gesteldheid toont zich in omissies en verwisselde woorden. Het is een vaststaand feit dat elke kopie vergissingen bevat ten opzichte van de originele tekst. Een kopie van een kopie zal de fouten 'meenemen' van de gereproduceerde tekst en daar weer nieuwe aan toevoegen. Ambachtelijk vervaardigde producten zijn nooit helemaal precies dezelfde.&lt;ref&gt;IRENE VALLEJO, vertaald door Adri Boon. ''Papyrus. Een geschiedenis van de wereld in boeken,'' Meulenhoff, Amsterdam, 2021, p. 99.&lt;/ref&gt;]]

.

:[[Nederlandse spellingregels]]

.

:[[Grammatica]]

.

:[[Dt-regels]]

.

:[[Afkorting]]

.

:[[Getal (wiskunde)]]

.

:[[Spellingcontrole]]

.

.

== Creatief koken. Mag het? ==

[[Bestand:Buchdruck-15-jahrhundert 1.jpg|thumb|right|450px|De [[boekdrukkunst]] gaf het schrijven en het [[lezen]] een enorme duw in de rug. De boekenproductie verhuisde van de middeleeuwse [[Kloosterorde|kloosters]] naar drukkerijen in steden. Vanaf het midden van de vijftiende eeuw kwam een ongekende hoeveelheid boeken op de markt.]]

;Taalspel

{{Citaat|'''In Holland noemt men 't water'''

'''De Fransen zeggen l'eau'''

'''De Belg die beide talen kent,'''

'''Die spreekt van Waterloo.'''
|'''Daan Zonderland'''}}
 
.

:[[Creativiteit]]
.
:[[Automatisch schrijven]]
.
:[[Edward de Bono]]
.
:[[Woordenboek]]
.
:[[Beeldwoordenboek]]
.
:[[Spreekwoord]]
.
:[[Lijst van Nederlandse spreekwoorden]]
.
:[[Woordspeling]]
.
:[[Palindroom]]
.
:[[Haiku (dichtvorm)|Haiku]]
.

== Systematisch schrijven ==

.

: [[Wikipedia:Snelcursus|Schrijven voor Wikipedia]]
.
:[http://sadan.wikidot.com/5-evalueren Betrouwbaarheid van informatie]
.
:[http://sadan.wikidot.com/4-refereren Referenties maken]
.
:[[Computervertaling]]
.
:[[Moleskine]]
.
:[[Kaartenbak]]
.
:[[Boektitel]]
.
:[[Index (boek)]]
.
:[[Bladzijde]]
.
:[[Naslagwerk]]

.

== De galerij ==

[[Bestand:Jules_De_Bruycker_-_Frans_Masereel_in_his_studio.jpg|thumb|450px|Frans Masereel (1889–1972) was graficus, houtsnijder, kunstschilder en tekenaar. Hij gaf zijn naam aan het Communistische Masereelfonds.]]

.

&lt;gallery&gt;
Bestand:Een_boecsken_van_suster_bertken.jpg|[[Suster Bertken]] (Ca. 1427–1514) 
Bestand:Holbein-erasmus.jpg|[[Desiderius Erasmus]] (Ca. 1467-1536)
Bestand:Juan_Luis_Vives.jpg|[[Juan Luis Vives]] (1493–1540) 
Bestand:Karel-van-mander-schilderboeck.JPG|[[Karel van Mander]] (1548-1606)
Bestand:J_vondel.jpg|[[Joost van den Vondel]] (1587–1679)
Bestand:JFWillems.jpg|[[Jan Frans Willems]] (1793-1846) 
File:Jan Baptist David - lithograph by Louis Tuerlinckx.jpg|[[Jan Baptist David]] (1801-1866)
Bestand:Kortrijk_1302_Henri_De_Pondt_portret_van_Hendrik_Conscience_ca._1870_9-01-2010_14-59-41.JPG|[[Hendrik Conscience]] (1812–1883)
Bestand:Portret_van_de_schrijver_Multatuli_(cropped).jpg|[[Eduard Douwes Dekker]] (1820–1887)
Charles_de_Coster.jpg_[[Charles De Coster]] (1827-1879)Bestand_Schilderij_met_Guido_Gezelle_door_de_Brugse_schilder_Hendrik_De_Graer_(1856-1915)_gemaakt_in_1905.jpg_[[Guido Gezelle]] (1830-1899)
Georges_Rodenbach,_portrait.jpg|[[Georges Rodenbach]] (1855-1898)
Rodenbach2.gif|Berten of [[Albrecht Rodenbach]] (1856–1880)
Maurice_Maeterlinck_1911.jpg|[[Maurice Maeterlinck]] (1862–1949)
Bestand:Stijn_Streuvels_by_Modest_Huys.jpg|[[Stijn Streuvels]] (1871-1969)
Bestand:Schaik29.jpg|[[Johan Huizinga]] (1872-1945)
Bestand:AugustVermeylen2.jpg|[[August Vermeylen]] (1872-1945)
WillemElsschot1920.jpg|[[Willem Elsschot]] (1882–1960)
ErnestClaes(persp.).jpg|[[Ernest Claes]] (1885-1968)
Bestand:Bundesarchiv_Bild_102-12722,_Felix_Timmermanns.jpg|[[Felix Timmermans]] (1886–1947)
Bestand:FilipDePillecyn.jpg|[[Filip De Pillecyn]] (1891-1962)
VanOstaijen3.jpg|[[Paul van Ostaijen]] (1896-1928)
Bestand:Portret_van_Gerard_Walschap,_Bestanddeelnr_921-7395.jpg|[[Gerard Walschap]] (1898-1989)
Michel_de_Ghelderode.jpg|[[Michel de Ghelderode]] (1898-1962)
Bestand:Gedenkplaat_geboortehuis_Zielens.JPG|Lode Zielens (1901-1944)
Georges_Simenon_(1965).jpg|[[Georges Simenon]] (1903–1989)
Annie_MG_Schmidt_(1984).jpg|[[Annie M. G. Schmidt]] (1911–1995)
Louis_Paul_Boon_(1967)_(cropped).jpg|[[Louis Paul Boon]] (1912–1979)
Bestand:Godfried_Bomans_(1965).jpg|[[Godfried Bomans]] (1913-1971) 
Bestand:WilderodeVeremundus.jpg|[[Anton van Wilderode]] (1918–1998)
Bestand:Thea_Beckman.jpg|[[Thea Beckman]] (1923–2004)
Bestand:Harry_Mulisch,_november_1999.jpg|[[Harry Mulisch]] (1927–2010)
Bestand:Ward_Ruyslinck_675.jpg|[[Ward Ruyslinck]] (1929–2014)
Bestand:Hugo_Claus_(1986).jpg|[[Hugo Claus]] (1929–2008)
Bestand:Ledenvergadering_D66_in_Utrecht,_Jan_Terlouw_,_kop_-_NL-HaNA_Anefo_930-5131_WM342.jpg|[[Jan Terlouw]] (1931)
Bestand:Gerit_komrij_676.jpg|[[Gerrit Komrij]] (1944–2012) 
Bestand:Josse_depauw_jan17.jpg|[[Josse De Pauw]] (1952)
Bestand:Marc_de_bel.JPG|[[Marc de Bel]] (1954) 
Bestand:KristienHemmerechts-Alken2013.png|[[Kristien Hemmerechts]] (1955) 
Bestand:Herman_Brusselmans_675.jpg|[[Herman Brusselmans]] (1957)
Bestand:Tom_Lanoye_Zuivering_004.jpg|[[Tom Lanoye]] (1958)
Bestand:Peter_verhelst-1510668632.jpg|[[Peter Verhelst]] (1962)
Bestand:David_Van_Reybrouck.jpg|[[David Van Reybrouck]] (1971) 
Bestand:Saskiadecoster.jpg|[[Saskia De Coster]] (1976)
Bestand:Lize_Spit_(2016).jpg|[[Lize Spit]] (1988) 
&lt;/gallery&gt;

.

[[File:Marcel-van-maele-1368875143.jpg|thumb|right|450px|Wie schrijft een lemma over deze dichters [[Marcel van Maele]] en [[Frans Buyle]]? En wie bezorgt Wikipedia een foto [[Johan Daisne]], [[Max Deauville]], [[Daan Boens]], [[Brigitte Raskin]], [[Herman de Coninck]], [[Lode Zielens]], [[Jotie T'Hooft]], [[Liane Bruylants]]...]]

.

.

.

= DEEL VIER, HANDS ON: ''Voor fijnproevers met appetijt'' =

[[Bestand:A Specimen by William Caslon.jpg|thumb|right|450px|Variaties van lettertypes en talen van de lettergieter [[William Caslon]]. Caslons letters zijn in de achttiende eeuw dermate populair dat hij er de uitdrukking 'bij twijfelt, gebruik een Caslon' aan overhield.]]

.

{{Citaat|'''Schrijven zoals je praat, dat is precies hetzelfde als op het strand lopen in je blote gat.'''|[[Willem Frederik Hermans]].}}

.

{{Citaat|'''Schrijven is praten met papier ertussen.'''|[[Gouden Veer|copywriter Mark Van Bogaert]].}}

.

Bovenstaande quotes zijn tegenstellingen waarbij het elitaire schrijven tegenover het populaire schrijven komt te staan. Tegenstellingen zorgen altijd voor veel schrijfvoer, argumenten en tegenargumenten. Grijp deze kans aan als je kan. En toch vinden deze beide auteurs elkaar in het [[adagium]]: schrijven is schrappen. Niemand draagt winterkledij in de zomer. [Merk op hoe ik de vergelijking van Hermans in een [[metafoor]] doortrek.] 

. 

== De Elsschotproef ==

.

Pas de Elsschotproef toe op een krantenartikel. Voor je start zoek je naar:
# Titel? 
# Auteur?
# Krant?
# Datum?
# Wat staat er te lezen?
# Kloppen de beweringen?
# Bronnen?

Elsschot:
# Kunnen we '''schrappen'''?
# Kan het '''bondiger'''?
# Vind je het werkwoord '''worden'''?
# Het woordje '''men''' gevonden?

.

.

== Wij willen ‘WORDEN’ weg! ==

.

Wij willen 'worden' weg, wil het werkwoord wijzer worden, willen wij het werkwoord weer is een variant op ‘Wij willen Willem weg, wilde Willem wijzer worden, willen wij Willem weer’ de slogan van de Belgische Revolutie uit 1830 waarbij koning Willem I der Nederlanden door de Belgen onder vuur komt te liggen. 

Het werkwoord 'worden' is er eentje dat gemakkelijk in onze teksten sluipt. Je gebruikt het beter niet en vaak merk je pas bij een tweede lezing dat het in je tekst opduikt. 'Worden' noemen we een passief werkwoord omdat het een passief karakter heeft aan je tekst. De lezer krijgt de indruk dat er bij het beschrevene niet te kiezen valt waarbij het onderwerp van de zin een lijdend voorwerp is. Zonder 'worden' zijn je teksten 'beeldender', dit wil zeggen dat de lezer de gebeurtenis meer voor zich ziet.  Bovendien zorgt het schrappen bij citaten ervoor dat je dichter bij een eigen tekst komt. Een paar voorbeelden:

.

;1.	De studenten worden begeleid door een coach en een studiebegeleider.

.

Beter is: Een coach en een studiebegeleider begeleiden de studenten.
Nog beter: Studiebegeleiders begeleiden de studenten. Nu heb je een eigen tekst. Het onderscheid tussen een coach en een studiebegeleider is weinig relevant voor de lezer.

.

.

;2.	We worden op de trein gezet.

.

Dit is een instinker. Als schrijver ga je je hier afvragen ‘wie zet ons op de trein’. Dan kom je er.
Duitse troepen zetten ons op de trein. Of de reisbegeleider zet ons op de trein. Een wereld van verschil.

.

.

;3.	De bloemen worden elke dag water gegeven.

.

De bloemen krijgen dagelijks water.

.

.

;4.	Hij wordt morgen 18 jaar.

.

Deze is moeilijk, toch niet onoverkomelijk.
Morgen is hij 18.

.

.

;5.	De plannen worden volgende week besproken.

.

We bespreken de plannen volgende week.

.

.

;6.	Zij worden altijd blij van muziek.

.

Muziek maakt hen blij.

.

.

;7.	Het huis wordt momenteel gerenoveerd.

.

Vakwerkers renoveren het huis. (Momenteel is overbodig.)

.

.

;8. Het boek wordt door de leraar gelezen.

.

De leraar leest het boek.

.

.

;9. De hond wordt door de dierenarts onderzocht.

.

De dierenarts onderzoekt de hond.

.

.

;10. De taart wordt door mijn moeder gebakken.

.

Mijn moeder bakt de taart.

.

.

;Oefeningen

.

Zet de passieve zinnen om naar actieve:

.

* Passief: De kamer wordt elke week schoongemaakt. Actief:...
.

* Passief: De brief wordt door de directeur geschreven. Actief:...

.

* Passief: Het huis wordt door de aannemer gebouwd. Actief:...

.

* Passief: De wedstrijd wordt door het team gewonnen. Actief:...

.

* Passief: De presentatie wordt door de student gegeven. Actief:...

.

* Een passief met een vooroordeel: Bie is dit jaar zestig geworden. Maar ze is nog steeds actief in. Actief zonder vooroordeel...

.

.

== Redactie-oefening ==

.

== Van basistekst tot afwerking ==

=== Basis ===
  
 ''''Een monument, het gemeentehuis van Slijpe''''
 
 Eén van de laatste bastions van het zelfstandige Slijpe als gemeente. Als ik langs het gemeentehuis kom, mijmer ik over de vele trouwstoeten die zich naar de grote zaal op het eerste verdiep gingen waar dolverliefde koppeltjes elkaar het ja-woord gaven. De plaats waar felle discussies oplaaiden in het schepencollege over de manier hoe Slijpe beter bestuurd kon worden of over de gewone dingen des levens werd beslist over vergunningen voor het houden van festiviteiten zoals de jaarlijkse kermis. Maar na de zitting werden de plooien gladgestreken. Toch van horen zeggen! Wie van de geboren en getogen Slijpenaars herinnert zich niet de gemoedelijke gemeentesecretaris Jozef Laleman die altijd wel een oplossing vond voor iemand met een administratief probleem.
 In de archieven vond ik een interessant document over de aankoop van een huis dat ideaal was voor de oprichting van een gemeentehuis. We noteren het jaar 1902. Ik vat het samen in de bewoordingen van toen. Op 7 juli 1902 stelde men Stephaan Debruyne, baas-timmerman en Pieter Levecque baas-metser aan om een schatting te doen van een bestaand pand gelegen op de hoek van de Dorpsstraat, nu Diksmuidestraat, en de Middelkerkestraat, nu Slijpesteenweg, toebehorend aan de erfgename van wijlen Christiaan Logier, rentenierster. Dit wijst erop dat het pand het eigendom was van bemiddelde mensen. Zij bevestigden dat er een spreekkamer was om mensen te ontvangen en een trap die leidde naar een plaats waar er vier kamers waren. Genoeg ruimte om een grote gelagzaal te maken. Het dak was bedekt met pannen en een donderscherm. Het gebouw moet zeker boven de gewone werkmanshuizen getorend zijn geweest. Na onderzoek werd de waarde van het pand op 10.000 Belgische Frank geschat. Voor de jonge lezers, een kleine 250 euro. Geen klein bedrag voor die tijd! 
 Het zou echter tot 1924 duren eer het gemeentehuis zoals het er nu uitziet werd gebouwd. Op de website van de gemeente Middelkerke vinden we hierover de volgende beschrijving. Het voormalig gemeentehuis is gebouwd in 1924 naar ontwerp van architect A. Neirynck uit Uitkerke. Men heeft hier gekozen voor een traditionele wederopbouwstijl met het gebruik van streekeigen baksteen. Typerend zijn de twee rechtertraveeën die oplopend in een trapgevel met bekronend gebogen fronton tussen twee arduinen bollen. Let ook op het ovaalvormig venster of oculus in de top. De functie van dit gebouw wordt ons bevestigd in het opschrift boven de dubbele toegangsdeur waar in sierlijke letters het woord 'GEMEENTEHUIS' te lezen valt. Na de fusie (toen alle gemeentelijke diensten naar Middelkerke verhuisd waren) deed dit gebouw respectievelijk dienst als postkantoor, klaslokaal en als vergaderruimte voor de kerkfabriek en plaatselijke verenigingen. Tot slot een kleine anekdote die wel berust op ware feiten. Aan de achterzijde van het gemeentehuis bevindt zich een klein kamertje op de eerste verdieping. Dit was gekend als het cachot van Slijpe. Iemand die te veel in het glas had gekeken of wat opstandig was, kon in dit gezellige kamertje wel eens een nachtje doorbrengen op bevel van de veldwachter. Iedereen van het dorp wist het maar er werd eens hartelijk om gelachen. Laten we hopen dat ons gemeentehuis een goede en respectvolle bestemming krijgt!
 
 Walter en Eric Opstaele
  

=== Na eerste manuele bewerking ===

[[File:Slijpe Oud gemeentehuis.JPG|thumb|right|450px|Hier in het gemeentehuis passeerden de dagelijkse dingen des levens: vreugde en tristesse, de registratie van dood en geboorte, de vergunningen voor festiviteiten en de jaarlijkse kermis, de administratieve akkefietjes. Wie herinnert zich niet de gemoedelijke gemeentesecretaris? Geboren en getogen Slijpenaars kennen hem zonder twijfel. Die Jozef Laleman kreeg altijd en alles opgelost.]] 
 
 '''Slijpes gemeentehuis, een vergeten monument van 10.000 frank'''
 
 Walter &amp; Eric Opstaele
 
 '''Als we langs het gemeentehuis heen fietsen – nu een bejaard bastion van het ooit zo zelfstandige Slijpe - dan overvalt ons het mijmeren. Talloze trouwstoeten en dolverliefde koppels gaven hier kussend hun ja-woord. Hier laaiden felle discussies op en krabde het schepencollege zich in de haren: hoe valt dit oude dorp te besturen? Dat burgemeester en schepenen de plooien na de zitting glad streken, dat hebben we alleen van horen zeggen. En als dat inderdaad zo was, dan was het ongetwijfeld bij een glas bier in het café aan de overkant.''' 
 
 '''Een vel papier'''
 In het gemeentearchief ontdekten we een vel papier over de aankoop van een huis, ideaal om er een gemeentehuis in onder te brengen. We noteren 7 juli 1902. Terwijl Cyriel Buysse zijn toneelstuk 'Het gezin van Paemel' schrijft, krijgen een zekere Stephaan Debruyne en Pieter Levecque de opdracht een pand op de hoek van de Dorps- en de Middelkerkestraat, te schatten. De straatnamen zijn inmiddels verdwenen (nu spreken we van de Diksmuidestraat en de Slijpesteenweg), het huis uit 1924 is er nog. Debruyne en Levecque hebben kennis van zaken: de eerste is een timmerman met een zaak en de andere is een metsersbaas. Het huis zelf is eigendom van een rentenierster, de erfgename van wijlen Christiaan Logier. Debruyne en Levecque stellen vast dat deze bemiddelde dame een al even bemiddeld pand betrekt. Hun bewoordingen klonken het ongeveer zo. Het gebouw torent boven de gewone werkmanshuizen uit, een huis met een spreekkamer en een trap die naar vier kamers leidt. Hier is ruimte voor een gelagzaal. Op het pannendak ligt een donderscherm. Na onderzoek schatten de twee mannen het pand op een waarde van tienduizend frank. Voor jonge lezers: 250 euro. Geen klein bedrag in die dagen, geen gezin van Paemel. 
  
.

=== Aan de slag… ===

Hoe zou jij het artikel – met alles wat je leerde – afwerken? Doen! Kopieer onderstaande tekst en plak ze zonder opmaak in een Word-document. De tekst kan heel wat bondiger en sterker.
 
.


[[Bestand:Ballpoint-pen-parts.jpg|thumb|right|450px|De onderdelen van een balpen. De kogel van een balpen zorgt ervoor dat je pen over het blad glijdt. Of gebruik je liever een [[Swadeshi Ratnamson]]?]]

 
 In de schaduw van de tijd, gelegen in de pittoreske hoeken van Slijpe, bevond zich eens een onwrikbaar bastion van autonomie: het zelfstandige gemeentehuis van Slijpe. Terwijl ik langs de gevel van dit historische gebouw wandel, brengen herinneringen aan vervlogen tijden mijn gedachten tot leven. Hier vonden talloze trouwstoeten hun weg naar de majestueuze bovenzaal, waar verliefde koppels hun eeuwige geloften uitspraken. Dit was de plaats waar hartstochtelijke debatten oplaaiden binnen het schepencollege, waar besluiten werden genomen die de koers van Slijpe zouden bepalen, van bestuurszaken tot alledaagse vergunningen voor de jaarlijkse kermis. Maar na elke zitting werden de plooien gladgestreken, althans volgens de geruchten. En wie kan de warme herinneringen aan de gemoedelijke gemeentesecretaris Jozef Laleman, die altijd een oplossing wist voor elk administratief probleem, vergeten?
 
 In de archieven vond ik een fascinerend document dat teruggaat naar het jaar 1902 en handelt over de aankoop van een huis dat uitermate geschikt was om te dienen als gemeentehuis. Op 7 juli 1902 werden Stephaan Debruyne, de meester-timmerman, en Pieter Levecque, de meester-metselaar, aangesteld om een schatting te maken van een bestaand pand op de hoek van de Dorpsstraat, nu bekend als de Diksmuidestraat, en de Middelkerkestraat, nu de Slijpesteenweg. Het pand was eigendom van de erfgename van wijlen Christiaan Logier, een welgestelde rentenierster. Hun bevindingen wezen op de aanwezigheid van een ontvangstkamer en een trap die leidde naar vier kamers, voldoende ruimte om een ruime gelagzaal te creëren. Het dak was bedekt met pannen en er was een donderscherm aanwezig. Het gebouw torende zeker boven de bescheiden arbeiderswoningen van die tijd uit. De waarde van het pand werd destijds geschat op 10.000 Belgische Frank, wat tegenwoordig ongeveer 250 euro zou zijn. Een aanzienlijk bedrag voor die periode.
 
 Pas in 1924 werd het huidige gemeentehuis gebouwd, zoals beschreven op de website van de gemeente Middelkerke. Het voormalige gemeentehuis werd opgetrokken in 1924 volgens het ontwerp van architect A. Neirynck uit Uitkerke. Hier koos men voor een traditionele wederopbouwstijl, met het gebruik van bakstenen die typerend waren voor de streek. Opvallend waren de twee rechtertraveeën die eindigden in een trapgevel met een sierlijk gebogen fronton, geflankeerd door twee arduinen bollen. Het ovaalvormige venster, of oculus, in de top gaf het gebouw een uniek karakter. De functie van dit majestueuze gebouw werd duidelijk gemaakt door het opschrift boven de dubbele toegangsdeur, waarin sierlijke letters het woord 'GEMEENTEHUIS' vormden.
 
 Na de fusie, waarbij alle gemeentelijke diensten naar Middelkerke werden verplaatst, kreeg dit gebouw verschillende rollen toegewezen, waaronder postkantoor, klaslokaal en vergaderruimte voor de kerkfabriek en lokale verenigingen. Ten slotte, een anekdote die gebaseerd is op ware gebeurtenissen: aan de achterzijde van het gemeentehuis bevond zich een klein kamertje op de eerste verdieping, bekend als het &quot;cachot van Slijpe&quot;. Hier belandden zij die iets te diep in het glas hadden gekeken of te opstandig waren, voor een nachtje, op bevel van de veldwachter. Het hele dorp was op de hoogte, maar er werd hartelijk om gelachen. Laten we koesteren en hopen dat ons gemeentehuis een eervolle en respectvolle bestemming zal behouden, als getuige van het rijke erfgoed van Slijpe.

.

== Tips bij AI-gebruik ==

.

[[Bestand:Hoe kunnen computers je anders laten denken.webm|thumb|550px|Laten computers je anders denken? - [[Universiteit van Nederland]]]]

'''Generatieve Artificiële Intelligentie is machinale tekst, codetaal, beeld, video en muziek die tot stand komen met ChatGPT, Microsoft Bing (voor tekst) en DALL-E en Midjourney (voor beeld).​​​​​ AI op het onderzoek en de bronnen loslaten, kan. Voor feitelijke info is AI relatief betrouwbaar. Het het systeem maakt teksten die [[Plausibele ontkenning|plausibel]] ogen. De werkelijkheid is ondergeschikt. Wie met AI werkt, leert. Dat valt te meten in een [[Leercurve (studie)|leercurve]]. Onderzoek concludeert dat specialisten die AI gebruiken snelle leerwinsten maken in vertrouwde onderwerpen. Leken, die zonder vakgebied (en dat zijn beginnende studenten, of docenten die een nieuw terrein verkennen), maken een dalende leercurve. Dat wil zeggen dat ze (te) veel energie stoppen in de controle om tot betrouwbare info te komen.'''

.

[https://www.youtube.com/watch?v=kwHKzSek8ws Bekijk deze film.]

.

* De KULeuven wil dat je vermeldt dat je AI gebruikte.&lt;ref&gt;[https://www.kuleuven.be/onderwijs/student/onderwijstools/artificiele-intelligentie#Voor%20je%20begint Voor de visie van de KU-Leuven op het gebruik van AI, klik hier.]&lt;/ref&gt; Ik meen dat dit niet hoeft. AI is als een GPS of een spellingscorrector... een soort naslagwerk. Je vermeldt evenmin dat je een telefoonnummer vond in een telefoonboek op pagina 105 (voor de ouderen onder ons) of dat je in een atlas ontdekte dat Brussel de hoofdstad is van België. Laat de discussie maar komen. Vermelden of niet?

.

* Vergeet niet dat AI-schrijfsels er vaak hetzelfde uitzien naar patroon, zinsbouw, bijvoeglijke naamwoorden, een fout hoofdlettergebruik... Bovendien zal je sommige zinnen niet begrijpen. Als je dit klakkeloos overneemt heeft de docent onmiddellijk door dat een student dit niet schreef. Herwerk het AI-aanbod dus grondig voor je het bestempeld als 'van jezelf'.

.

* [[Archive.today|Archive.is]] laat kijken achter betaalmuren.

.

* Bij AI heet de zoekinstructie een '[[Prompting|prompt]]'. De prompt onschrijf je in detail met context. Vraag desnoods een samenvatting op het einde om te zien of AI je zoekopdracht begreep. Geef duidelijke instructies: wat wil je? Een spannende tekst? Een samenvatting? Een essay? Extra bronnen? Hoeveel woorden mag de tekst tellen? Enzovoort.

.

* Onderscheid creatieve [[Kunstmatige intelligentie|AI]] die teksten maakt en AI die verwijst naar bronnen. Het zijn [[taalmodel|taalmodellen]]. Ze schrijven goed, redeneren doen ze niet. Ze zoeken het internet af en weten niet wat waar is. Ze doen geen CRAAP of Pinokkiotest. Rekenen kunnen ze evenmin. Doe de test, je staat bij moeilijke sommen versteld. Let op voor discriminatie en stereotypering, daar is AI goed in. Bouwvakkers zien er hetzelfde uit: gespierde mannen in gele pakken met helm. Als je de software daarop wijst - bijvoorbeeld niet alle Nazi's waren übermenschen - dan kun je gekke beelden krijgen. Gebruik [[ChatGPT]] om te schrijven, niet om te zoeken, de databank is beperkt. Dat de hardware milieubelastend is vaak gehoord, het koelwater leek een probleem, daar zou nu (2025) al dertig keer minder van nodig zijn. Test uit met verschillende teksten. Gebruik je eigen tekst als basis. Je krijgt grammaticaal correcte zinnen. Inhoudelijk volgt jouw controle. Als je het gebruikt als parafraseertool blijf je de bron vermelden. Als je een bronvermelding wil, gebruik je beter Perplexity of Copilot. Blijf controleren. Lees grondig. Blijven de feiten kloppen? Heeft de tekst de stijl, de structuur en de kenmerken die jij wil? Vergelijk verschillende soorten van AI. Ik vroeg aan Co-pilot en ChatGPT om relevante bronnen te zoeken voor de 'aanpak van delinquente jongeren'. Co-pilot kwam snel tot relevante bronnen, met verwijzingen en met full-text-verwijzingen naar de schoolbibliotheek. Bij ChatGPT verliep dit proces moeizamer. Ik kreeg bronnen die nauwelijks actueel waren, na een tweede prompt waren het enkel bonnen uit Nederland en toen ik Vlaamse bronnen wou, kwam ik op de website van een politieke partij.

.

* Vragen zoals: herschrijf deze tekst zonder het werkwoord worden, lukken ten dele. De tips die de Elsschotproef opsomt kent AI niet altijd. Herschrijf de tekst zelf met deze tips.

.

* AI bedenkt snel titels en tussentitels. Meestal zijn ze langer dan zeven woorden. Gebruik ze ter inspiratie en kort ze in.

.

* Wees niet tevreden met het AI-eindresultaat en voeg extra lagen toe in de argumentatie, de onderbouwing, de kritische analyse, je creatieve en persoonlijke insteek, de structuur... Zorg dat je het werkstuk beheerst. 

.

* Wie AI gebruikt, bespreekt dit best met zijn of haar promotor.

.

* Kortom, gebruik AI als hulpmiddel om je denkproces te versnellen, jij blijft verantwoordelijk voor je publicatie.

.

* Het herkennen van AI-fouten in essays vraagt aandacht. &quot;AI-detectors&quot; zijn vaak onbetrouwbaar. Patronen en hallucinaties verraden dat de student de AI-info niet kritisch bestudeerde en verwerkte. Methoden die AI-fouten te ontmaskeren. 1. De &quot;Hallucinatie&quot; check: in de '''literatuurlijst''' verzint AI logische titels en met '''citaten''' gaat het net zo. Vaak mixt AI bekende zinnen tot een nieuw, niet-bestaand citaat. '''Anachronismen''': soms koppelt AI gebeurtenissen aan verkeerde jaartallen of personen die nooit tijdgenoten waren. 2. Typische AI-stijlkenmerken. AI heeft een stijl die afwijkt van de stem van de student. Elk essay kent exact dezelfde opbouw. Verder is er het wollig en Amerikaanse taalgebruik met overmatige structuur en lijstjes. 3. Door vergelijking met eerder werk van een student kan de docent de rode vlag zwaaien. Een enorme sprong in vocabulaire of de verandering in zinsbouw kan hierop wijzen. 4. Vraag om een argument uit de tekst toe te lichten. Iemand die het zelf schreef, kan de logica uitleggen; wie AI gebruikte, blijft oppervlakkig.

.

== Het interview ==

[[Bestand:Hendrik Laurensz. Spieghel.jpg|thumb|450px|[[Hendrik Laurensz. Spieghel]] (1549-1612) publiceerde de eerste Nederlandse grammatica in [[1584]] onder de titel 'Twe-spraack.' Het verscheen bij [[Plantijn]].]]

.

De opdracht lijkt eenvoudig: onderwerp een medestudent aan een reeks vragen en maak hier een vlot interview van. 


* Schrijf niet in vraag- en antwoordvorm, maar in een organische tekst;

.

* Zoek een geschikte locatie

.

* Begin met een observatie

.

* Leg focus

.


== Een Wikipedia-bijdrage ==

[[Bestand:Kroontjespen-2.JPG|thumb|right|450px|Kies keurig je schrijfgerief.]]

.

Wat valt er te leren met het schrijven van een lemma? De studenten leren...

.

# een [[relevant]] onderwerp zoeken. [[Wikipedia:Relevantie_per_onderwerp|Wat is relevant?]]
# [[Onderzoeken|onderzoeksvaardigheden]] (internet, bib, literatuur, heemkringen, musea)
# [[Referentie|referenties]] maken
# [[Evalueren|evalueren]] en de betrouwbaarheid beoordelen
# [[schrijven]] voor een [[Register (taalkunde)|register]], dat van een encyclopedie
# een onderwerp (om)kaderen en ontsluiten
# kennis delen
# omgaan met [[feedback]] (overlegpagina's)
# in groep werken en samenwerken
# beeldmateriaal maken

.

Als de bovenstaande elementen vervuld zijn, krijg je 2.5/5. Het aantal punten stijgt naarmate de kwaliteit en kwantiteit toeneemt inzake tekst, relevante afbeeldingen, inhoudstafels, referenties, bibliografische gegevens, interne en externe links...  Wie eerder indient dan de afgesproken datum, kan feedback verwachten. Wie met vragen zit, of problemen heeft, hoeft zich niet te generen om te passeren of te mailen. Met andere woorden, de studenten nemen zelf verantwoordelijkheid voor hun leren. Dit is geen papegaaienwerk of pure kennisreproductie. De Wikipediaklas staat mijlenver van het klakkeloos aanvaarden van kennis en het schoolse leven.

Deze voorbeeldpagina's kwamen in de loop der jaren tot stand. 

: Biografie: [[Johannes Wier]] &amp; [[Leon Hoet]]
.
: Boekbespreking: [[Pleidooi voor populisme]]
.
: Begrip: [[Morele paniek]]
.
: Methodiek: [[Online hulpverlening]]
.
: Gebeurtenis: [[Amerikaanse Burgeroorlog]]
.
: Videogame: [[Canis Canem Edit]]
.
: Heilige: [[Margaretha van Antiochië]]
.
: School: [[Ipsoc]]
.
: Instelling: [[Psychiatrisch Centrum Menen]]

.

* Pagina's die niet bestaan (maar het wel verdienen): [[Coliboaia-grot]], [[Hugo Stinnes]], [[Emil Kirdorf]], [[Emil Gansser]], [[Walter C. Teagle]], [[Irénée du Pont]].

.

.

== Het reisessay: de regels van Benedictus ==

[[File:CC No 16 Gullivers Travels.jpg|thumb|450px|Een vroeg voorbeeld van een reisverhaal, uit 1726: [[Gullivers reizen]]. [https://www.dbnl.org/tekst/swif001gull12_01/ Lees het hier].]]

.

;Voorbereiding
Zorg bij je reis dat je notities maakt die je later kan verwerken. Maak beeldmateriaal. Een reisessay zonder foto is een kale bedoeling. Bovendien helpt een foto je dingen herinneren. Extra uitleg bij een schilderij, een gedenkplaat... ze vormen de basis voor quotes of extra uitleg. 

.

;Het schrijven
Het reisessay is een bijzonder genre. De toon is informeel met een evenwicht tussen straattaal ('De bars in Bxl zijn machtig!!!') en het academische (De Belgische hoofdstad telt 6.490 horecazaken.). Combineer deze stijlen: 'Brussel doet zichzelf als hoofdstad alle eer aan met zijn honderden cafés en bars, hotels en restaurants - goed voor ieders beurs. Ze wachten je op.' 

.

Schrijf levendig. Dat is de boodschap. Een voorbeeld: 'de nachtmerrie van Orwell' kan voldoende zijn om de mensenrechten in Noord-Korea in te leiden. Richt je tot de lezer met 'je' of 'jij'. Persoonlijke voornaamwoorden zoals ik of wij kunnen. Wees beknopt. Details zijn welkom maar een systematische opsomming van alle uitzonderingen zijn minder gewenst. Generaliseren of veralgemenen kan (hoeft niet), zelfs met enige humor (zorg voor een duiding of een antropologische blik). Gebruik AI gerust, met goede prompts. [[Gebruiker:Benedict_Wydooghe/Sxrivn_is_koken#Tips_bij_AI-gebruik|Lees hier meer...]]

.

Let op waar humor overgaat in oneerbiedigheid. Humor hoort bij een levendige reisverslag. Vermijd sarcasme, uitlachen of aanstootgevende teksten en inside jokes. Ga er niet vanuit dat je lezer debiel is door je reis van naaldje tot draadje te beschrijven. Begin niet met je wekker die afgaat en eindig je verslag niet met je reis terug naar huis. Je schrijft geen brochure vol clichés zoals &quot;ruime kamers&quot;, &quot;een korte wandeling naar de belangrijkste attracties&quot; en &quot;de beste margarita's die je kan vinden&quot;... Denk twee keer na voor je een opsomming maakt. Rapporten gebruiken opsommingstekens om snel en overzichtelijk droge feiten inzichtelijk te maken. Het nodigt niet uit tot verder lezen en enthousiasmeert de lezer niet. Goed geschreven proza is aantrekkelijker.

.

;De opdracht
Elke student schrijft een reisessay van twee A4tjes (lettertype Calibri 11, titel 16, tussentitels 13) over de trip naar Rotterdam, Brussel, Molenbeek of Kortrijk. Hou rekening met de klassieke schrijftips die hieronder te vinden zijn. '''INDIENEN VOOR..., daarna een punt minder per dag te laat.'''

.

# Gebruik de werkwoorden worden (en al zijn varianten), zullen, moeten, zouden niet. 
# Het woord men is taboe: zorg dat je weet wie wat zegt.
# Citeer sprekers die je ontmoette tijdens de Molenbeekweek of gebruik fragmenten van de website, een folder... Referenties in APA horen niet. Als je dan toch citeert, doe het met een quote of in doorlopende tekst, zoals een krantenartikel.
# De inleiding is krachtig of spannend, de lezer moet willen lezen.
# Je eindigt met een besluit of een boodschap aan de lezer.
# Zorg voor een illustratie (7 op 10 cm) met een bijschrift (tekst onder de foto) op elke pagina.
# Omschrijf de sfeer zintuigelijk. Wat zag je, rook je, voelde je, straatgeluiden…
# Zorg voor een boeiende titel en enkele tussentitels.
# Wissel lange en korte zinnen af, denk na over het ritme in je tekst.
# Vergeet je naam, de titel en de datum niet.

.

In deze schrijfcursus lees je vooral de paragraaf over ‘verbanden’ en de organische tekst en de paragraaf over stijlfiguren eens door in deel I, hoofdstuk 2.

.

;Structuur
Dus geen voorblad, wel een goede titel (niet opdracht voor het vak…) en twee sprekende foto's. Werk niet met niveaus: 1.1 enzovoort. Tussentitels graag, maar voor de rest een organische tekst, opgemaakt in twee kolommen.

.

;Inhoud
Inhoudelijk heb je het vooral over onze studietrip naar Rotterdam, Brussel, Molenbeek of Kortrijk en de bezoeken die je deed. Wat maakte indruk? Wie maakte indruk? Waarom? Maak er iets persoonlijks van. Waarom begon je deze studie (max 1/3de van een A4)? Inhoudelijk kan je dus alle kanten op. Zoek een rode draad. Wat wil je de lezer vertellen? [[Kunstmatige intelligentie|Artificiële intelligentie]] kan je gebruiken. Lees de tips hoe je dit gebruikt hierboven.

.

;Hoe quoteert de docent? Tien regels...
# Is er een duidelijke inleiding?
# Zijn er tussentitels, paragrafen of hoofdstukken?
# Is er een besluitende afronding met een boodschap aan de lezer? 
# Is het werk nagelezen? Zijn er spellingsfouten?
# Gebruik je bronnen, zijn ze op te sporen? 
# Zijn er quotes uit de literatuur, citeer je?
# Zijn er inzichten en verbanden?
# Is het beeldmateriaal esthetisch? Zijn er bij de foto’s bijschriften die verduidelijken?
# Is de tekst verzorgd: goed geschreven, weinig spelfouten, geen interpunctiecorrecties?
# Houdt de schrijver met de tien schrijftips hierboven geformuleerd? 

.

Hoe meer je rekening houdt met het bovenstaande, hoe meer punten.

.

;Een voorbeeld van het begin van een essay


 &lt;big&gt;'''Brussels by night'''&lt;/big&gt;
 '''Slenteren door onze hoofdstad'''
 
 '''Een reisverhaal door Benedict Wydooghe'''
 
 .
 
 '''BRUSSEL CENTRAAL'''  Een bankje, de straat, een overvolle vuilnisbak aan het pleintje waar kinderen tot ’s avonds laat tegen Carablikjes sjotten. Zo begint dit verhaal. Het is donker, koud. De hele week al min vijf en kouder. De buurtwerker heeft hier een diploma Arabische talen, een sociaal werker stapt de fiets af en schudt Mustafa de hand. Hoe het gaat? ‘Het is nie slecher geworen’ klinkt zijn antwoord. Een drugdealer op de straathoek, een jonge tippelaarster. Criminaliteit is nooit ver weg voor wie vergaat in armoede; de politie daarentegen wel. Even verderop, in Molenbeek sloeg corona keihard toe. En de regering bespaart op cultuur en welzijnswerk. Het is een voortdurend zoeken naar evenwichten tussen hulpverlening en repressie, tussen het onder de vleugels nemen van wie het nodig heeft en het criminaliseren. Wist je dat we dit jaar meer dan vierduizend daklozen tellen in Brussel?
 
 Brussel is niet alleen een hoopje ellende. Het is een attractie: niet alleen voor studenten, ook wie er woont of werkt blijft verwonderd naar deze stad kijken als iets exotisch. ‘Voor mij is dit het buitenland’ zei een studente en ik kan haar geen ongelijk geven. Anderen vinden Brussel een demografische ramp. 
 
 Wist je dat in het Brussels Hoofdstedelijk gewest 1.2 miljoen mensen leven? Daarvan is de helft van buitenlandse afkomst. Ik laat me overweldigen door de indrukken, de emotie, de geur, de smaak en het gevoel die aan het sociaal agogisch werk kleeft.
 
 '''Allemaal mensen…'''
 
 Dit is geen steriele job waarvoor ik koos. Geen ambtenaarsgedoe maar veldwerk. Geen kantoorklus voor pennenlikkers. Sociaal zijn draait niet om vriendelijk zijn. Wat mij drijft is rechtvaardigheid en rechtszekerheid, vrijheid en gelijkheid, welzijn en veiligheid, educatie en cultuur, engagement en, indien mogelijk het opklimmen op de sociale ladder. Daarom koos ik ervoor om sociaal cultureel werken te studeren. Dat zijn mijn drijfveren en daar zal dit essay over gaan. 
 
 Ik begin mijn tocht op een erg triestige plek. Een boom met enkele hangers erin, meer is het niet. De meeste pendelaars lopen aan dit alternatieve monumentje voorbij. Het brengt alle Brusselse gestorven daklozen eer toe. Ze zijn op straat overleden en dat gebeurt tot op heden. In 2020 telde Brussel meer dan vierduizend daklozen. Hoe men die tellingen organiseert is een evenement op zich. In 2018 overleden er 62 daklozen op straat: de koude of ontbering speelde hen parten. En vandaag is de situatie niet anders. Terwijl ik deze tekst zit te schrijven, op mijn warme zolderkamertje überhaupt, krijg ik een berichtje van de Brusselse online krant ‘BRUZZ’ met de titel ‘Daklozen brengen dag en nacht door in Zuidstation: 'Het is hier geen hotel’.'  Aan het lot overgelaten, dat is de teneur, dat is het gevoel dat bij de daklozen leeft. Op de stoep spreek ik Martine Middag. Zij is vandaag onze gids. Als sociaal assistente op rust zal ze me een rondleiding geven met als thema armoede in een van de rijkste steden in Europa. we starten onze nachtelijke tocht in de Sint-Hubertusgalerijen. Ze zijn de antithese van het armoedige tafereel dat we daarnet zagen. Een plaquette herinnert aan de opening van deze even excentrieke als luxueuze overdekte winkelstraat. 1847, lees ik. Een jaartal vol betekenis in Brussel... 
 
.

.

;Tweede voorbeeld

.

 &lt;big&gt;'''Meter per seconde'''&lt;/big&gt;
 '''Een roman uit het Deens vertaald door Edith Koenders en Adriaan van der Hoeven'''
 
 .
 
  '''Een verhaal van Stine Pilgaard'''
 
 .
 
 'We zijn nog steeds nieuwkomers hier en als twee eenza-
 me cowboys lopen we gedesoriënteerd achter de kinder-
 wagen. We kijken naar de windmolens, naar hoe ze als
 bezoekers uit de toekomst afsteken tegen de hemel, als
 een futuristische herinnering aan andere planeten. Ze 
 schieten als vrolijk onkruid op rond ons huis, en als ze bij
 hoge uitzonderling een keer stilstaan, lijk het of de aarde
 even de adem inhoudt, sprakeloos door de afwezigheid 
 van de wind. We lopen rond in een nieuwe wereld, in ons
 nieuwe leven, met ons nieuwe kind, de natuur strekt zich
 plat en vlak voor ons uit en de zonsondergang boven de 
 Noordzee bekijkt ons met zijn rode oog. De herten kijken
 kalm in de koplampen van de auto's en de dode dieren lig-
 gen geplet tussen strepen op de landwegen. De boeren
 tikken met hun vinger tegen hun pet en ik begrijp dat dit
 is hoe ze hier groeten. Zwaaiend, glimlachend achter de
 kinderwagen beweeg ik me tussen mais en aardappelen,
 rogge en tarwe, en doe of ik de honden van de mensen
 leuk vindt. Hoe oud is hij, vraag ik, wat voor ras, labrador,
 ja, dan weet je wat je krijgt. Ik houd van het West-Jutse
 dialect, het zonder grammatica vasthouden aan traditie,
 de fjord die als glasscherven glinstert in de zon. De wind-
 molentransporten balanceren op de landwegen, een wiek
 scheert langs de tegenliggers, het verkeer slingert zich het
 landschap in, buigt, knikt en verlaat het weer. Velling wil,
 staat er op het plaatsnaambord van het dorp, maar wat
 Velling wil is niet duidelijk. De werkelijkheid omhult ons
 als mist en we zijn hier nog maar net.'&lt;ref&gt;STINE PILGAARD, vertaald door Edith Koenders &amp; Adriaan van der Hoeven. ''Meter per seconde.'' Oevers, Zaandam, 2021, p. 7 ev.&lt;/ref&gt; 

.

.

== De poëzierazzia ==
[[Bestand:Boempaukeslag.jpg|thumb|450px|Deel van het gedicht 'Boem paukeslag' uit de bundel 'Bezette stad' van [[Paul van Ostaijen]] (1920). [[Oscar Jespers|Oscar]] illustreerde met een 'ritmiese typografie' [https://www.youtube.com/watch?v=IDPigHKk-sI Voordracht en de eerste pagina's van het gedeelte ''Bedreigde stad''].]]

.

Na de '''groepsindeling of de beginronde''' (bij vier personen per groep kan niemand zich verstoppen) en de keuze van een thema, gaan de studenten kranten bladeren en lezen. Tijdens de '''eerste ronde''' gebruiken ze hun linker hersenhelft. Ze nemen van relevante artikels foto's en noteren ze referenties. De linker hersenhelft is ons logisch brein: grammatica, wiskunde, logico. Indien nodig kunnen ze er later naar verwijzen, quotes gebruiken of het artikel terugvinden. Deze ronde duurt 20 minuten (tot 09.45 uur). Alle groepen nemen alle kranten door. 

.

Bij '''ronde twee''' zoeken ze woorden die ze nooit gebruiken, mooie woorden, irritante woorden, moeilijke woorden, zinssneden, letters... associaties, alliteraties zijn welkom en vormen na verloop van tijd een blad vullende schikking. Het is puzzelen en de activatie van het rechterbrein, zonder het zoeken naar betekenissen. Absurditeiten zijn de insteek. Om het rechterbrein te activeren kunnen ze hun linker oog sluiten of afdekken met een ooglap. Als daar geen input meer is, dan neemt rechts het over. Hun linkerhand schakelen ze in om te knippen. Ze krijgen hiervoor een klein uur (tot 10.45 uur). Tegelijkertijd knippen ze ook esthetische foto's of afbeeldingen uit hun krant. Die krijgen een plaats in hun creatieve dagboek.

.

In '''ronde drie''' krijgen ze lijm en papier, brengen ze hun tekst op een drager (tot 11 uur). Lay out, ritme, herhalingen zijn belangrijk.

.

In '''ronde vier''' spreken af hoe ze de tekst voor de groep brengen. Wie zegt wat? Niemand blijft in de coulissen. Welke houding past er (niet) bij de tekst? Ze maken een setting: wie staat waar? Vier stoelen op een rij waarbij iedereen strak voor zich uitkijkt of een chaotische opstelling waarbij de ene staat, iemand ligt, iemand zit en een laatste met het gedicht heen en weer loopt? Ze kiezen een positieve of negatieve emotie die al dan niet bij de tekst past en die laat die contrasteren met de spreker ervoor of erna. Emoties zat: verliefd, verdorven, misprijzend, verwaand snobistisch, lollig lachend, zakelijk, enthousiast, spaarzaam, zuinig, als een zatlap... Docenten geven suggesties en denken na over de plekken: waar zit het publiek, waar is het podium? Een simpel verhoog, een tafel of een toog volstaan als presenteerplaats. 

.

'''Ronde vijf''', de voorstellingsronde start om 11.45 uur. In een half uur passeert iedereen de revue. 

.

Na de afloop volgt '''ronde zes''': de eigenlijke poëzierazzia. Ze zaaien uit, kiezen een plek, hangen hun gedicht op, nemen een laatste snapchat  en verdwijnen even snel als ze kwamen om te beginnen aan de '''eindronde''': het aperitief.

Een experiment en het sfeerverslag ervan...

.

 
 Woorden die ze nooit gebruiken.
 Woorden die ze nooit gebruiken omdat ze gewoonweg niet in hen opkomen.
 Of niet zijn toebedeeld.
 
 Dat soort stomme, onhoorbare woorden leg ik hen en masse voor. 
 Als een schatkist die opengaat. Woorden in veelkleurige lettertypes, 
 in alle toonaarden en van klein tot groots.
 
 Het breedgesmeerde studentengezucht ontpopt zich
 tot een verwonderde, fladderende focus.
 
 Geconcentreerd schuiven ze het knipselarsenaal 
 tot een onverwachte combinatie poëtisch uitpakt.
 
 Ze laten zich niet hinderen door alliteraties 
 noch door opsommingen, metaforen noch vergelijkingen. 
 Die geheugencellen staan nu op non actief.
 
 En, het maakt niet uit: dit is razziapoëzie.
 Wat verschijnt is wonderlijk.
 
 Een lang gedicht dat we ondertekenen 
 met professor Marcel van Yololife
 die iedereen een warme Warmste week toewenst.
 
 Dit is sociaal cultureel werk ten voeten uit:
 educatie en creatie, gemeenschapsvormend en subversief geëxperimenteer. 
 
 Alle functies van het SCW in een methodiek.
 Ziehier, een volzin uit het handboek voor de vormingswerker, 
 even saai als schools. Weg ermee, met dat boek vol ambtelijke rijmelarij.
  
 Scheur het in brokken en stukken 
 alsof je in een filmische schoolbank zit van Dead Poets Society.
 Dit is razziapoëzie!
 
 Pieter noemt het zijn beste leservaring in de vier jaar en
 de tekst van Maria kan zo op bezinning. 
 
 Lotte zwiert die van haar zonder aarzelen op sociale media en 
 Rani die eens te meer hopeloos te laat is, gaat zonder
 lanterfanten aan de slag en redt zich voortreffelijk.
 
 We presenteren als toondichters in de beslotenheid
 van een broeierig leslokaal.
 
 Over de borsten van Jeanne D'Ark en een 
 bloedbad vol onmacht, het verdomde noodlot
 broedertwisten en peetvaders
 
 Applaus.
 De razziapoëzie is nu een poëzierazzia.
 
 Vol voorbereiding, snel uit te voeren en met effect.
 We zaaien uit, hangen op, nemen een laatste snapchat 
 en verdwijnen even snel als we kwamen.
 
 Zullen we straks leslokalen binnendringen?
 Om docenten te vol rijm te gijzelen?
 Om studenten poëzie in hun strot te duwen?
 
 Dat is pas een poëzierazzia
 vol razziapoëzie.
 
 BW

.

== Argumentatieleer ==

[[File:The_Debate_Of_Socrates_And_Aspasia.jpg|thumb|450px|Dit neoklassieke schilderij symboliseert de relatie tussen woord en overtuiging. Nicolas-André Monsiau schilderde het in 1801. Op tafel zijn de helm, de boekrol en de rozen symbolen van oorlog, kennis en schoonheid. Deze denkbeeldige ontmoeting in Athene toont Aspasia (rechts) als welbespraakt, Socrates (links) als aandachtig luisteraar en Alcibiades (de krijger in het midden). Die maakt de brug tussen denken en doen, tussen filosofie en politiek. Aspasia (partner van Pericles) vertegenwoordigt de retorische kunst en morele overtuiging. Socrates die bekend stond om zijn dialectische methode, luistert. Alcibiades symboliseert de jonge generatie die moet kiezen tussen actie (oorlog, politiek) en reflectie. Die spanning tussen denken en doen, tussen macht en rede, tussen filosofie en retoriek krijgt vorm dank zij argumentatie en dialoog, luisteren en overtuigen.]]

[[Bestand:Fluxus-groep gaf Pop-art concert in Kurhaus, een van de bezoekers schoot met een, Bestanddeelnr 917-1243.jpg|thumb|right|450px|Fluxus-concert in het Kurhaus, met [[Willem de Ridder]] en Arthur Köpcke, november 1964. Denk na over wie wat zegt... ]]

.

Soms wil je de tegenpartij overtuigen van zijn of haar ongelijk. Dat noemen we 'argumentatieleer'. In die argumentatieleer is het belangrijk dat je toont dat je de argumenten van de tegenpartij kent (door ze schriftelijk of mondeling te herhalen) en ze vervolgens weerlegt. Steek een logische structuur in je betoog: gebruik je sterkste argumenten op strategisch gekozen plekken: dat kan in het begin, of je kan de spanning opbouwen door de lezer met quotes of titels als een voorzetje te geven. De zinnen en verbindingswoorden die je kan gebruiken bij het opbouwen van een betoog vol argumenten is niet eindeloos.

.

;1. Inleiding

.

* In dit betoog toon ik aan dat...
* Het onderwerp van dit betoog is...
* Ik ben van mening dat... omdat...
* Deze stelling roept discussie op. Ik verdedig het standpunt dat...

.

;2. Argumenten formuleren met signaalwoorden

.

* Ten eerste...
* Een belangrijk argument is dat...
* Bovendien...
* Daarnaast...
* Een ander punt is dat...
* Uit onderzoek blijkt dat...
* Volgens [bron]...
* Dit blijkt uit...

.

;3. Voorbeelden geven

.

* Bijvoorbeeld...
* Een goed voorbeeld hiervan is...
* Ter illustratie...
* Zoals te zien is in het artikel van...

.

;4. Oorzaak en gevolg

.

* Daardoor...
* Dit leidt ertoe dat...
* Als gevolg hiervan...
* Omdat...

.

;5. Tegenargumenten inleiden en weerleggen

.

* Een mogelijk tegenargument is dat...
* Sommigen beweren dat...
* Critici stellen dat...
* Toch ben ik van mening dat...
* Dit argument is echter niet overtuigend, omdat...
* Hoewel dit op het eerste gezicht logisch lijkt, blijkt uit...
* Dit houdt geen stand, want...

.

;6. Morele reflectie (rechtvaardigheid, onrecht, sociale cohesie)

.

* Het artikel draagt bij aan rechtvaardigheid omdat...
* Er is sprake van onrecht, aangezien...
* De berichtgeving bevordert/ondermijnt sociale cohesie doordat...
* De morele implicaties van dit artikel zijn...
* Dit roept de vraag op of... rechtvaardig is.

.

;7. Conclusie

.

* Samenvattend is te stellen dat...
* Daarom concludeer ik dat...
* Alles afwegend, lijkt het mij dat...
* Mijn standpunt blijft dat van... omdat..

.

== Gesproken woord ==

[[Bestand:Fenklup1968TheoKley.jpg|thumb|right|450px|Fenklup met [[Theo Kley]], 1968. Denk na over jullie houding... ]]

[[Bestand:Josph Beuys - mit Fahrrad auf den Stufen des Haupteingangs der Kunstakademie Düsseldorf.jpg|thumb|right|450px|Joseph Beuys in aktie, ongedateerd, denk na over de [[Mise-en-scène|mise en scène]]... ]]

.

In deze workshop maken studenten in groepen van twee in een halve dag een poëtische podcast van een paar minuten over wat hen bezighoudt. Een groep van twintig studenten is ideaal. Voorzie wat technische ondersteuning om te Podcasten.

.

1. De docent maakt met de groep een [[mindmap]] over het [[Spoken word|gesproken woord]]. Wat roept het op? ('''10 minuten'''.)

.

2. [[Pulproman|Stationsromanoefening]] (kan met andere boeken). Zoek een fragment in een stationsroman (tip voor de docent: die zijn erg goedkoop of gratis te vinden). Laat ze luisteren naar [https://www.youtube.com/watch?v=ffIuliItBvo deze soundtrack] van [[Maurice Jarre]]. Na tien minuten vraag je hen of ze de muziek herkennen en verduidelijk je uit welke film het komt.
Vraag hen om het fragment of de bladzijde eruit te scheuren. Doorgaans is er weerstand, ze ervaren het als vandalisme. Niettemin is de huidige papierdestructie ongezien (daar kan je op ingaan) en de teloorgang van informatie. Toon het '[https://www.youtube.com/watch?v=8x0COtH4Vrw Scheurfragment]' uit de film [[Dead Poets Society]]) van [[Peter Weir (regisseur)|Peter Weir]] en [[Robin Williams]]. Vertel over de relatie tussen taal en macht en over poëzie die niet te rationaliseren is. ('''20 minuten''')

.

3. Laat hen naar voor komen (niet vanop hun stoel in de comfortzone) en hun fragment lezen. Vraag waarom ze dit hebben gekozen en wat de anderen er mooi in vinden. Zelf ga je als docent op zoek naar de stijlkenmerken die opduiken (metaforen, vergelijkingen, de herhaling, het pleonasme, het gebruik van alle zintuigen, opsommingen, uitdrukkingen, gezegdes, alliteraties, het rijm, de afwisseling tussen korte en lange zinnen...). Noteer een tiental stijlkenmerken die je samen ontdekt en bespreek ze. Laat ze meerdere voorbeelden zoeken. ('''15 minuten''')

.

4. Per twee aan het werk. Vertel een anekdote. Kies de strafste en tik die uit in kernwoorden en onafgewerkte zinnen in een AI-systeem. Maak een prompt die verwijst naar de stijlkenmerken, een genre (horror, komedie, drama, sciencefiction, romantiek, thriller, western...), een kunststijl (impressionistisch, expressionistisch, absurd, abstract, realistisch, minimalistisch, documentair, surrealistisch, pop-art, barok...) en een doelpubliek (kinderen, intellectuelen, bejaarden, criminelen, spionnen, studenten...). Genereer drie versies. Toon van het genre, de kunststijl en het doelpubliek een beeld of een korte video om ze duidelijk te maken. ('''35 minuten''')

.

5. Kies de leukste, de beste, de meest dramatische. Bespreek dit met twee. Of voeg diverse versies samen tot een geheel. Schrap de overbodige tekst weg zoals in dit voorbeeld en bereid opdracht 6 voor. ('''30 minuten''')

.

6. Lees voor, per twee. Denk na over jullie houding, wie wat zegt... Na elke presentatie is er applaus en een reactie van het publiek met feedback. ('''20 minuten''')

.

7. 7.1. Luister minutenlang naar het [[Hypnose|hypnotiserende]] [[The Raven]] van [[Edgar Allan Poe]] door [[Lou Reed]]. 7.2. Verduidelijk als docent wie deze mensen, de vertaler en [https://www.dbnl.org/tekst/_twe007199401_01/_twe007199401_01_0063.php het gedicht] zijn. 7.3. Zoek samen stijlkenmerken. 7.4. De studenten zoeken rechtsvrije muziek waarvan ze vinden dat die bij hun tekst past. 7.5. Ze zoeken een foto of genereren een beeld dat past. Bedenk een titel en een synopsis. ('''25 minuten''')

.

8. Maak een Podcast met muziek en één beeld in de VIVES-COCON-PODCAST-RUIMTE.

.

9. Werk alles af tot een mp3 met illustratie, titel en synopsis.

.

10. Stuur jullie verhaal de wereld in via de socials.

.

== Dé briefmethodiek! ==

.

(...)

== Bijdrage naar keuze ==

[[Bestand:Ladislao_Biro_Argentina_Circa_1978.JPG|thumb|right|450px|De Hongaarse journalist en uitvinder [[László Bíró|László József Bíró]] (1899–1985) patenteerde in 1938 [[Balpen|de balpen]].]]

.

;Kiezen

Advertentie, een advertorial, een artikel, een baseline, een bedrijfsblad, een beleidstekst, een blog, een bibliografie, een biografie, een boek, een brief, een brochure, een casestudy, een detectieve, een doctoraat, een draaiboek, een draaiplan, een eindwerk, een e-mail, een enquête, een e-zine, een facebookstatus, een fact sheet, een factuur, een folder, een flyer, een internetartikel, een jaarverslag, een krant, een liefdesbrief, een memo, een mindmap, een monografie, een naslagwerk, een nieuwsbrief, een offerte, een persbericht, een personeelsblad, een postkaart, een publireportage, een rapport, een roman, een synopsis, een scenario, een sollicitatiebrief, een speech, een sms, een slogan, een stationsroman, een tagline, een testimonial, een themadossier, een vacature, een verhaal, een verkoopbrief, een verslag, een vertaling, een webtekst... 


;Het onderwerp
Bij de onderwerpskeuze zijn vier of vijf basisvereisten nodig, voor je het onderwerp uitwerkt.

# Het onderwerp geniet de interesse van de schrijver;
# Er zijn geschreven of mondelinge bronnen;
# De bronnen vallen binnen het referentiekader van de auteur;
# De auteur heeft voldoende ervaring met het onderwerp;

[[Umberto Eco]] voegt er in zijn ''Hoe schrijf ik een scriptie?'' (Bert Bakker, Amsterdam, 1992, p. 23) aan toe dat de docent belangrijk is. Er zijn studenten die willen schrijven over thema A bij een deskundige in thema B. Ze doen dit omdat ze die [[vriendelijk]] vinden of lui zijn. De docent accepteert dit uit ijdelheid of onoplettendheid. Dan is de docent niet in staat om de verhandeling te begeleiden en is de student niet in staat om te leren.

.

.

.

= DEEL VIJF, LESVERLOOP: '' 'Eten en zwijgen' zei de keukenmeid'' =

[[Bestand:Perilsofpauline.jpg|thumb|right|450px|&quot;[[The Perils of Pauline (1914)|Perils of Pauline]]&quot; uit 1914 maakte het verschijnsel van cliffhangers in films populair. Niettemin is het ook een schrijfkterm die gebruikt wordt voor [[verhaal|verhalen]] in [[Boek (document)|boek]]en en [[Toneel (spel)|toneelstuk]]ken. De schrijver bereikt het effect door een personage in een hopeloze situatie te brengen of iets schokkends te onthullen. De term 'cliffhanger' betekent letterlijk iets dat over een rotswand bungelt en de afgrond of de zee in dreigt te tuimelen. Het gebruik van cliffhangers gaat terug op de verhalen van ''[[Duizend-en-één-nacht]]'': de [[Scheherazade (vertelster)|vertelster]] weet dat de sultan haar de volgende dag ter dood zal veroordelen. Daarom vertelt ze een verhaal, dat ze stopt als de spanning erg groot is om de volgende avond verder te vertellen. Dat doet de sultan besluiten om haar executie een dag uit te stellen.]]

.

{{Citaat|'''Het schrijven van een kortverhaal is als een affaire met een minnares. Er is geen tijd voor te veel bijfiguren en nevenintriges. Het einde komt snel en onverwachts, hoewel het niet altijd pijnloos is.'''|[[Arnon Grunberg]].}}

.

== Dag 1: Sxrivn? Sport, ambacht of een culinaire aangelegenheid? ==

.

;Inleiding, [[Moeder, waarom leven wij? (roman)|moeder waarom schrijven wij]]?

.

* Visie
Vier metaforen: koken, een huis, een boom, topsport.

.

* Doel

.

* Opdrachten

.

* Werkwijze

.

* Cursus

.

;Voormiddag
* 10.00 u. Aan de slag: de studenten interviewen met oog voor omgeving en interessante vragen.
* 11.15 u. Quiz: kennen we elkaar in tien vragen.
* 11.30 u. Concept en foto + Rondje.
* 12.00 u. Over de lijn met de concepten. 

.

;Namiddag
* 13.30 u. Afspraak aan de bieb: schrijfliteratuur, spellen en boeken zoeken
* 14.30 u. Film: [https://www.youtube.com/watch?v=LjHORRHXtyI Wat maakt een goede tekst]? Elschotproef en filmpje Copywriting 
* 15.15 u. Metro-oefening
* 16.00 u. Hoe begin je een tekst? Sluiswachterverhaal. Filmp hoe je een speech begint.
* 16.30 u. Verder elkaar interviewen op zoek naar straf verhaal.
* 17.00 u. Einde.

.

;Huiswerk
* Schrijf het interview uit en breng een uitprint mee naar de les.
* Zoek een mooi tekstfragment in een fictieboek. Tik het over en stuur het naar Benedict Wydooghe. Breng het mee naar de les in print.

.

.

== Dag 2: Werken op de redactie: een mierennest ==

[[File:Buchkatalog_Frankfurter_Fastenmesse_1573.jpg|thumb|450px|De [[Frankfurter Buchmesse]] is een Duits vijfdaagse evenement met 7000 exploitanten en 280.000 bezoekers en met een geschiedenis van een half millennium. Tot laat in de 17e eeuw bleef Frankfurt am Main de centrale boekenbeursstad van Europa.]]

.

;Voormiddag

.

* Stijl: wat? Enkele tips (voor de uitwerking zie hierboven):

.

* Wat is stijl? Het belang van stijl? Hoe doe je dat?

.

* Stijl is VORM (Lay-out) en INHOUD (Hoe verwoorden we het)
 * Opsommingen
 * Alliteratie
 * Rijmwoorden
 * Metafoor
 * Vergelijking
 * Tegenstelling
 * Herhaling
 * Zoek fijne woorden
 * Uitdrukkingen
 * Gezegdes
 * Zintuigelijk schrijven
 * Personificatie
 * Een grapje of een grappige situatie

.

* Boekfragmentenstudie op woord-, zin en paragraafniveau.

.

* Omgevings- en zintuigenoefening.

.

.

;Namiddag

.

* Wikipedia introductie en onderwerp.

.

* Referenties maken.

.

* Bijsturen interviews: hoe afwerken?

.

* Redactie op het tekstmateriaal.

.

* Conceptoefening eerst in spelvorm, daarna foto op het bord (met verboden woorden) en daarna omschrijf je personage zonder dat je zegt wie het is.

.

;Opdracht 1, Kijken
* Film [https://www.youtube.com/watch?v=Zhk77mZHHok Lijmen/Het been] van Robbe De Hert met [[Koen De Bouw]] en [[Mike Verdrengh]].

.

;Opdracht 2, Maak een envelopje. 


.

;Opdracht 3, Maak een Wikipedia-account

.

;Opdracht 4, Maak een [[elevatorpitch]]

.

In Antwerpen zijn jullie voor twee minuten stadsgids. De wandeling die we doorheen de dag maken volgt onderstaand parcours, bereid je voor op een korte, krachtige en vooral interessante en enthousiaste presentatie. Een spiekbriefje mag, een illustratie bij je vertelling is de max. Begeester ons!

Twee minuten vraagt veel voorbereiding. Wie er voor kiest om de kelder van het Letterenhuis in te gaan kan enkel kiezen voor de vetgedrukte lemma's.

# [[Antwerpen centraal]]
# [[David Teniers II]] (standbeeld)
# [[Antoon Van Dijck]] (standbeeld)
# [[Stadsfeestzaal (Antwerpen)|Stadsfeestzaal]]
# [[Pieter Paul Rubens]]
# [[Letterenhuis]]
# [[Hendrik Conscience]]
# [[Guido Gezelle]]
# [[Stijn Streuvels]]
# [[Louis Paul Boon]]
# [[Hugo Claus]]
# [[Tom Lanoye]]
# [[Johan Daisne]]
# [[Angèle Manteau]]
# [[Paul van Ostayen]]
# [[Quinten Metsijs]]
# [[Quinten Metsijs (herberg)]] in de Moriaanstraat
# [[Willem Elsschot]]
# [[Liane Bruylants]]
# [[Sint-Carolus_Borromeuskerk_(Antwerpen)]]
# [[Barokarchitectuur]]
# [[Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience]]
# [[Vrijdagmarkt (Antwerpen)]]
# [[Plantin-Moretus]]

[[Bestand:Hall_Station_Antwerpen-Centraal.jpg|thumb|right|450px|Straks op studiereis? Verzamelen gebeurt hier.]]

.

.

== Dag 3: Naar de schrijfstad ==

[[Bestand:2007-05 PMM 18.jpg|thumb|right|450px|In [[1555]] sticht [[Christoffel Plantijn]] in [[Antwerpen (stad)|Antwerpen]] een [[drukkerij]].]]

.

;Voormiddag
* Afspraak om 10.30 in Antwerpen Centraal, onder de klok.

;Namiddag

;Opdracht tegen volgende les
* Schrijf je reisverslag uit en focus je op een concept: een auteur uit het letterenhuis, het archief van het letterenhuis, de wandelstokverzameling, de drukpersen van Plantin Moretus, de treinrit, een bezoek, het middagmaal... Het is de bedoeling dat je in deze tekst één onderwerp sterk uitvergroot en gaat overdrijven, de lezer aan het lachen brengt. Kies op voorhand een schrijver uit het letterenhuis en documenteer je hierover. Zo kan je vertellen over je personage in het museum zelf en gebruik je de info op een associatieve wijze in je reisverhaal. Van Elsschot is geweten dat hij graag door de straten van Antwerpen slenterde, dat heb ik als rode draad voor de studiereis. Gelijkaardige verhalen kan je vinden bij andere schrijvers.

.

.

== Dag 4: Eindredactie: zorgvuldigheid, afwerking &amp; verspreiding ==

.

.

(...)

== Extra time: feedback ==

Studenten die hun werk voor Sinterklaas insturen, kunnen feedback krijgen en bijsturen.

.

.

.

= DEEL ZES, BRONNEN: ''Receptjes, kookbijbels en toprestaurants: altijd etenstijd'' =

[[Bestand:BOEKENBEURS_ANTWERPEN_2017_10.jpg|thumb|right|450px|De Antwerpse boekenbeurs bestaat sinds november 1932. De eerste beurzen gingen door in de stadsfeestzaal.]]

[[Bestand:Shopping_Stadsfeestzaal_Antwerpen.jpg|thumb|right|450px|In dit decor van de [[Stadsfeestzaal (Antwerpen)|stadsfeestzaal]] op de Meir vonden de eerste Antwerpse boekenbeurzen plaats.]]

.

{{Citaat|'''Een boek lezen zou even opwindend moeten zijn al erin bladeren..'''|[[Adriaan Morriën]].}}

.

== Kijken ==

.

* [https://www.canvas.be/video/literaire-meesters Literaire meesters] op canvas.

.

* Literaire meesters, [[Tommy Wieringa]] op [https://www.canvas.be/video/literaire-meesters/reeks-een/tommy-wieringa canvas]. 

.

* Literaire meesters, [[Dimitri Verhulst]] op [https://www.canvas.be/video/literaire-meesters/reeks-een/dimitri-verhulst canvas].

.

* Literaire meesters, [[Lize Spit]] op [https://www.canvas.be/video/literaire-meesters/reeks-een/lize-spit canvas].

.

* Literaire meesters, [[Ilja Leonard Pfeijffer]] op [https://www.canvas.be/video/literaire-meesters/reeks-een/ilja-leonard-pfeijffer canvas].

.

* Literaire meesters, [[David van Reybrouck]] op [https://www.canvas.be/video/literaire-meesters/reeks-een/david-van-reybrouck canvas].

.

.

== Lezen ==

.

* [[Hugo Brandt Corstius|GRIJS P.]] ''[[Opperlandse taal- &amp; letterkunde|Opperlans! Taal en letterkunde]]'', Querido, Amsterdam, 2003. [http://www.dbnl.org/tekst/bran023oppe01_01/ Tekst hier].

.

* [[Umberto Eco|UMBERTO ECO]]. ''Hoe schrijf ik een scriptie?'' Bert Bakker, Amsterdam, 1992.

.

* [[Umberto Eco|UMBERTO ECO]]. ''Bekentenissen van een jonge romanschrijver.'' Bert Bakker, Amsterdam, 2011.

.

* HOUËT H. ''Prisma handboek van de Nederlandse taal''. Spectrum, Utrecht, 2000.

.

* [[Alberto Manguel|MANGUEL ALBERTO]]. ''De kunst van het lezen.'' Ambo, Amsterdam, 2011.

.

* POLLEFIET LEEN. ''Schrijven: van verslag tot eindwerk do' &amp; don'ts.'' Academia Press, Gent, 2016.

.

* RENKEMA JAN. ''Schrijfwijzer''. SdU, Den Haag, 2002.

.

* ROBINSON A. ''The Origins of Writing.'' In: CROWLEY D. &amp; HEYER P. (Eds.) ''Communication in History: Technology, Culture, Society,'' Allyn and Bacon, 2003.

.

* VAN BOGAERT MARK. ''Met woorden verleiden. Schrijftips voor uw presentaties, mailings &amp; andere wervende teksten,'' Lannoo, Tielt, 2010. Wie het traject Sociale Beïnvloeding volgt, leest hierin het hoofdstuk 'Schrijven voor het goede doel' (p.180-192).

.

* WALLECHINSKY D. &amp; WALLACE S. ''Lijstenboek. Het onmisbare handboek van merkwaardige informatie.'' Thomas Rap, Amsterdam, 2004.

.

* WITTEVEEN KAREL. ''Creatief schrijven.'' Boom, Amsterdam, 2006.

.

.

== Organisaties ==

.

* [http://www.schrijvenonline.org/oefeningen Schrijfoefeningen] van [https://schrijvenonline.org schrijvenonline]

.

* [http://www.taalblad.be Taalb(l)ad]

.

* [http://taalunieversum.org Taalunieversum]

.

* [http://www.vrt.be/taal VRT taal]

.

* [http://www.taalunie.be Taalunie]

.

* [http://www.taalschrift.org Taalschrift]

.

* [https://creatiefschrijven.be Creatief schrijven]

.

.

== Wedstrijden en prijzen ==

.

Boek.be kent deze prijzen toe: 

* de [[Boekenleeuw]] en de [[Boekenpauw]] voor het beste kinder- en jeugdboek;

.

* de [[Debuutprijs]] voor het beste debuut;

.

* de [[Fintro Literatuurprijs]] als opvolger van de Gouden (Boeken)uil - dé prijs in Vlaanderen;

.

* de [[Herman de Coninckprijs]] voor poëzie;

.

* de prijs voor [[De Best Vormgegeven Boeken]];

.

* de prijs voor de Beste Boekenjuf of Boekenmeester.

.

Klik hier voor [[Lijst van literatuurprijzen|de volledige reeks]].

.

.

== Vives-materiaal ==

.

* https://www.vives.be/nl/taalhulp

.

* https://studiecoach.vives.be/category/taal

.
 
* Toledo &gt; community [VIVES] Nederlands voor studenten en docenten (code: g- C136880-K)

.
 
* Toledo &gt; community [VIVES] Nederlands: oefeningen (code: g-C136834-K)

.

.

== Festivals ==

.

* [[Boekenbeurs Antwerpen]]

.

* [[Foire du Livre de Bruxelles]]

.

* [[Frankfurter Buchmesse]]

.

* [[Internationale Boekenbeurs van Caïro]]

.

* [[Boekenbeurs van Kaapstad]]

.

* [[Internationale Boekenbeurs van Zimbabwe]]

.


{{Boek}}
{{Fase|1}}
[[Categorie:Taal]]</text>
      <sha1>cym9vr4vc61929k3puqf2tnww3jeenk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikibooks:Infobox/Welzijnenveiligheid</title>
    <ns>4</ns>
    <id>46795</id>
    <revision>
      <id>429654</id>
      <parentid>429644</parentid>
      <timestamp>2026-09-13T05:27:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>WSBN</comment>
      <origin>429654</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2231" sha1="3yv6sxutyq6hq49ispyioqpisosygza" xml:space="preserve">
{{Infobox
&lt;!-- Titel van het boek                    --&gt;| DE SCHEMERZONE TUSSEN WAARHEID, LEUGEN &amp; HERINNERING
&lt;!-- Kies: 0, 25, 50, 75 of 100 (%)        --&gt;| voortgang       = 100
&lt;!-- Revisiedatum                          --&gt;| datum           = 
&lt;!-- Boekenplank                           --&gt;| boekenplank     = Samenleving
&lt;!-- Naslag, Instructie, Hobby, Handboek   --&gt;| boekentype      = Naslag
&lt;!-- VWO, HBO, WO, Junior, etc             --&gt;| niveau          = 
&lt;!-- laag, middel, hoog                    --&gt;| activiteit      = 
&lt;!-- Datum eerste edit DD-MM-YY            --&gt;| startdatum      = 09-09-2026
&lt;!-- zonder &quot;Gebruiker:&quot; Naam/Nick         --&gt;| redacteur       = Benedict Wydooghe
&lt;!-- Gebruiker:Auteur 1|Auteur 1...        --&gt;| auteurs         = [[Gebruiker:Benedict Wydooghe|Benedict Wydooghe]]
&lt;!-- korte beschrijving                    --&gt;| beschrijving    = 
&lt;!-- info over boek, geen inhoud           --&gt;| opmerkingen     = 
&lt;!-- Doelstellingen, * voor elk punt       --&gt;| doelstelling    = 
&lt;!-- Bronnen                               --&gt;| bronnen         = 
&lt;!-- benodigde voorkennis, * voor elk punt --&gt;| voorkennis      = 
&lt;!-- Uitstapniveau - * voor elk punt       --&gt;| uitstapniveau   = 
&lt;!-- Links naar niet-inhoud-hfdstn         --&gt;| infolinks       = 
&lt;!-- laatste controle DD-MM-YYYY           --&gt;| laatstecontrole = 
&lt;!-- laatste toevoeging DD-MM-YYYY         --&gt;| toevoeging      = 
&lt;!-- Boek 1, etc                           --&gt;| gerelateerd     = 
&lt;!-- projectpagina                         --&gt;| projectpagina   = [[Overleg:{{SUBPAGENAME}}]]
&lt;!-- licentie                              --&gt;| licentie        = 
&lt;!-- Kleine afbeelding (&lt; 100x100)         --&gt;| thumb           = Bestand:Nikolaos_Gyzis_-_Historia.jpg
&lt;!-- Grote afbeelding als een cover        --&gt;| afbeelding      = 
&lt;!-- autom. als boek en titel gelijk       --&gt;| PDF             = 
&lt;!-- autom. voor &quot;Boek/Printversie&quot;        --&gt;| printversie     = 
&lt;!-- departement invullen                  --&gt;| departement     = 
&lt;!--                                       --&gt;| categorie       = 
&lt;!--                                       --&gt;| categorie twee  = 
&lt;!-- WSBN invullen                         --&gt;| WSBN            = nl-6-1-0-00003
}}</text>
      <sha1>3yv6sxutyq6hq49ispyioqpisosygza</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikibooks:Infobox/Sxrivniskookn</title>
    <ns>4</ns>
    <id>46797</id>
    <revision>
      <id>429658</id>
      <timestamp>2026-09-13T05:56:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe pagina aangemaakt met '__EXPECTUNUSEDTEMPLATE__ {{Infobox &lt;!-- Titel van het boek                    --&gt;| titel           = {{SUBPAGENAME}} &lt;!-- Kies: 0, 25, 50, 75 of 100 (%)        --&gt;| voortgang       = 0 &lt;!-- Revisiedatum                          --&gt;| datum           =  &lt;!-- Boekenplank                           --&gt;| boekenplank     = Taal en letterkunde &lt;!-- Naslag, Instructie, Hobby, Handboek   --&gt;| boekentype      = Instructie &lt;!-- VWO, HBO, WO, Junior, etc             --&gt;| n…'</comment>
      <origin>429658</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2238" sha1="3piz8npqh8x3i7degg02dps967y24z9" xml:space="preserve">__EXPECTUNUSEDTEMPLATE__
{{Infobox
&lt;!-- Titel van het boek                    --&gt;| titel           = {{SUBPAGENAME}}
&lt;!-- Kies: 0, 25, 50, 75 of 100 (%)        --&gt;| voortgang       = 0
&lt;!-- Revisiedatum                          --&gt;| datum           = 
&lt;!-- Boekenplank                           --&gt;| boekenplank     = Taal en letterkunde
&lt;!-- Naslag, Instructie, Hobby, Handboek   --&gt;| boekentype      = Instructie
&lt;!-- VWO, HBO, WO, Junior, etc             --&gt;| niveau          = 
&lt;!-- laag, middel, hoog                    --&gt;| activiteit      = 
&lt;!-- Datum eerste edit DD-MM-YY            --&gt;| startdatum      = 09-09-2026
&lt;!-- zonder &quot;Gebruiker:&quot; Naam/Nick         --&gt;| redacteur       = Benedict Wydooghe
&lt;!-- Gebruiker:Auteur 1|Auteur 1...        --&gt;| auteurs         = [[Gebruiker:Benedict Wydooghe|Benedict Wydooghe]]
&lt;!-- korte beschrijving                    --&gt;| beschrijving    = Schrijven voor sociaal agogisch werkers
&lt;!-- info over boek, geen inhoud           --&gt;| opmerkingen     = 
&lt;!-- Doelstellingen, * voor elk punt       --&gt;| doelstelling    = 
&lt;!-- Bronnen                               --&gt;| bronnen         = 
&lt;!-- benodigde voorkennis, * voor elk punt --&gt;| voorkennis      = 
&lt;!-- Uitstapniveau - * voor elk punt       --&gt;| uitstapniveau   = 
&lt;!-- Links naar niet-inhoud-hfdstn         --&gt;| infolinks       = 
&lt;!-- laatste controle DD-MM-YYYY           --&gt;| laatstecontrole = 
&lt;!-- laatste toevoeging DD-MM-YYYY         --&gt;| toevoeging      = 
&lt;!-- Boek 1, etc                           --&gt;| gerelateerd     = 
&lt;!-- projectpagina                         --&gt;| projectpagina   = [[Overleg:{{SUBPAGENAME}}]]
&lt;!-- licentie                              --&gt;| licentie        = 
&lt;!-- Kleine afbeelding (&lt; 100x100)         --&gt;| thumb           = 
&lt;!-- Grote afbeelding als een cover        --&gt;| afbeelding      = 
&lt;!-- autom. als boek en titel gelijk       --&gt;| PDF             = 
&lt;!-- autom. voor &quot;Boek/Printversie&quot;        --&gt;| printversie     = 
&lt;!-- departement invullen                  --&gt;| departement     = 
&lt;!--                                       --&gt;| categorie       = Taal
&lt;!--                                       --&gt;| categorie twee  = 
&lt;!-- WSBN invullen                         --&gt;| WSBN            = 
}}</text>
      <sha1>3piz8npqh8x3i7degg02dps967y24z9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>429659</id>
      <parentid>429658</parentid>
      <timestamp>2026-09-13T06:02:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Schatting voortgang: 25%</comment>
      <origin>429659</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2239" sha1="n4pkpwwjoizswg7v3w17z5k12xup9f7" xml:space="preserve">__EXPECTUNUSEDTEMPLATE__
{{Infobox
&lt;!-- Titel van het boek                    --&gt;| titel           = {{SUBPAGENAME}}
&lt;!-- Kies: 0, 25, 50, 75 of 100 (%)        --&gt;| voortgang       = 25
&lt;!-- Revisiedatum                          --&gt;| datum           = 
&lt;!-- Boekenplank                           --&gt;| boekenplank     = Taal en letterkunde
&lt;!-- Naslag, Instructie, Hobby, Handboek   --&gt;| boekentype      = Instructie
&lt;!-- VWO, HBO, WO, Junior, etc             --&gt;| niveau          = 
&lt;!-- laag, middel, hoog                    --&gt;| activiteit      = 
&lt;!-- Datum eerste edit DD-MM-YY            --&gt;| startdatum      = 09-09-2026
&lt;!-- zonder &quot;Gebruiker:&quot; Naam/Nick         --&gt;| redacteur       = Benedict Wydooghe
&lt;!-- Gebruiker:Auteur 1|Auteur 1...        --&gt;| auteurs         = [[Gebruiker:Benedict Wydooghe|Benedict Wydooghe]]
&lt;!-- korte beschrijving                    --&gt;| beschrijving    = Schrijven voor sociaal agogisch werkers
&lt;!-- info over boek, geen inhoud           --&gt;| opmerkingen     = 
&lt;!-- Doelstellingen, * voor elk punt       --&gt;| doelstelling    = 
&lt;!-- Bronnen                               --&gt;| bronnen         = 
&lt;!-- benodigde voorkennis, * voor elk punt --&gt;| voorkennis      = 
&lt;!-- Uitstapniveau - * voor elk punt       --&gt;| uitstapniveau   = 
&lt;!-- Links naar niet-inhoud-hfdstn         --&gt;| infolinks       = 
&lt;!-- laatste controle DD-MM-YYYY           --&gt;| laatstecontrole = 
&lt;!-- laatste toevoeging DD-MM-YYYY         --&gt;| toevoeging      = 
&lt;!-- Boek 1, etc                           --&gt;| gerelateerd     = 
&lt;!-- projectpagina                         --&gt;| projectpagina   = [[Overleg:{{SUBPAGENAME}}]]
&lt;!-- licentie                              --&gt;| licentie        = 
&lt;!-- Kleine afbeelding (&lt; 100x100)         --&gt;| thumb           = 
&lt;!-- Grote afbeelding als een cover        --&gt;| afbeelding      = 
&lt;!-- autom. als boek en titel gelijk       --&gt;| PDF             = 
&lt;!-- autom. voor &quot;Boek/Printversie&quot;        --&gt;| printversie     = 
&lt;!-- departement invullen                  --&gt;| departement     = 
&lt;!--                                       --&gt;| categorie       = Taal
&lt;!--                                       --&gt;| categorie twee  = 
&lt;!-- WSBN invullen                         --&gt;| WSBN            = 
}}</text>
      <sha1>n4pkpwwjoizswg7v3w17z5k12xup9f7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>429662</id>
      <parentid>429659</parentid>
      <timestamp>2026-09-13T06:19:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>WSBN</comment>
      <origin>429662</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2253" sha1="tvnjdz4qt42bexsg3ws5udrwu86sgyo" xml:space="preserve">__EXPECTUNUSEDTEMPLATE__
{{Infobox
&lt;!-- Titel van het boek                    --&gt;| titel           = {{SUBPAGENAME}}
&lt;!-- Kies: 0, 25, 50, 75 of 100 (%)        --&gt;| voortgang       = 25
&lt;!-- Revisiedatum                          --&gt;| datum           = 
&lt;!-- Boekenplank                           --&gt;| boekenplank     = Taal en letterkunde
&lt;!-- Naslag, Instructie, Hobby, Handboek   --&gt;| boekentype      = Instructie
&lt;!-- VWO, HBO, WO, Junior, etc             --&gt;| niveau          = 
&lt;!-- laag, middel, hoog                    --&gt;| activiteit      = 
&lt;!-- Datum eerste edit DD-MM-YY            --&gt;| startdatum      = 09-09-2026
&lt;!-- zonder &quot;Gebruiker:&quot; Naam/Nick         --&gt;| redacteur       = Benedict Wydooghe
&lt;!-- Gebruiker:Auteur 1|Auteur 1...        --&gt;| auteurs         = [[Gebruiker:Benedict Wydooghe|Benedict Wydooghe]]
&lt;!-- korte beschrijving                    --&gt;| beschrijving    = Schrijven voor sociaal agogisch werkers
&lt;!-- info over boek, geen inhoud           --&gt;| opmerkingen     = 
&lt;!-- Doelstellingen, * voor elk punt       --&gt;| doelstelling    = 
&lt;!-- Bronnen                               --&gt;| bronnen         = 
&lt;!-- benodigde voorkennis, * voor elk punt --&gt;| voorkennis      = 
&lt;!-- Uitstapniveau - * voor elk punt       --&gt;| uitstapniveau   = 
&lt;!-- Links naar niet-inhoud-hfdstn         --&gt;| infolinks       = 
&lt;!-- laatste controle DD-MM-YYYY           --&gt;| laatstecontrole = 
&lt;!-- laatste toevoeging DD-MM-YYYY         --&gt;| toevoeging      = 
&lt;!-- Boek 1, etc                           --&gt;| gerelateerd     = 
&lt;!-- projectpagina                         --&gt;| projectpagina   = [[Overleg:{{SUBPAGENAME}}]]
&lt;!-- licentie                              --&gt;| licentie        = 
&lt;!-- Kleine afbeelding (&lt; 100x100)         --&gt;| thumb           = 
&lt;!-- Grote afbeelding als een cover        --&gt;| afbeelding      = 
&lt;!-- autom. als boek en titel gelijk       --&gt;| PDF             = 
&lt;!-- autom. voor &quot;Boek/Printversie&quot;        --&gt;| printversie     = 
&lt;!-- departement invullen                  --&gt;| departement     = 
&lt;!--                                       --&gt;| categorie       = Taal
&lt;!--                                       --&gt;| categorie twee  = 
&lt;!-- WSBN invullen                         --&gt;| WSBN            = nl-4-5-0-00003
}}</text>
      <sha1>tvnjdz4qt42bexsg3ws5udrwu86sgyo</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>