Wikibooks:Junior boeken

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="nl">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikibooks</sitename>
    <dbname>nlwikibooks</dbname>
    <base>https://nl.wikibooks.org/wiki/Hoofdpagina</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.22</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Speciaal</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Overleg</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Gebruiker</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Overleg gebruiker</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikibooks</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Overleg Wikibooks</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Bestand</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Overleg bestand</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Overleg MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Sjabloon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Overleg sjabloon</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Help</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Overleg help</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Categorie</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Overleg categorie</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Transwiki</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Overleg transwiki</namespace>
      <namespace key="104" case="first-letter">Wikijunior</namespace>
      <namespace key="105" case="first-letter">Overleg Wikijunior</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Overleg module</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Wikibooks:Junior boeken</title>
    <ns>4</ns>
    <id>8300</id>
    <revision>
      <id>430422</id>
      <parentid>428413</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T04:05:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Klokkijken + Kleuren</comment>
      <origin>430422</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1580" sha1="b7erwb7fouenbjo8wad7xcegi6a7w4x" xml:space="preserve">'''&lt;span style=&quot;font-size: large;&quot;&gt;[[Wikijunior]]&lt;/span&gt;'''&lt;br&gt;

Wikijunior biedt boeken voor kinderen. Dit project staat nog in de kinderschoenen. Meehelpen mag altijd! Hoe je dat kunt doen lees je in [[Incubatie:Richtlijnen voor Wikijunior/Wat is Wikijunior|&quot;Wat is Wikijunior&quot;]]. Hieronder een lijstje. Het symbooltje geeft aan hoever het boek 'af' is.

[[Wikijunior:Aardrijkskunde|Aardrijkskunde]]{{25%}} - 
[[Wikijunior:Beroepen van de wereld|Beroepen van de wereld]]{{50%}} - 
[[Wikijunior:De elementen|De elementen]]{{25%}} - 
[[Wikijunior:Dierenalfabet|Dierenalfabet]]{{100%}} - 
[[Wikijunior:Energiebronnen|Energiebronnen]]{{50%}} -  
[[Wikijunior:Frans|Frans]]{{25%}} - 
[[Wikijunior:Het lichaam|Het lichaam]]{{25%}} - 
[[Wikijunior:Informatica|Informatica]] - 
[[Wikijunior:Kleuren|Kleuren]] - 
[[Wikijunior:Klokkijken|Klokkijken]]{{75%}} - 
[[Wikijunior:Kriebelbeestjes|Kriebelbeestjes]]{{50%}} - 
[[Wikijunior:Mens en maatschappij|Mens en maatschappij]]{{0%}} - 
[[Wikijunior:Natuurkunde|Natuurkunde]]{{100%}} - 
[[Wikijunior:Ondernemend leren|Ondernemend leren]]{{75%}} - 
[[Wikijunior:Schaken voor beginners|Schaken voor beginners]]{{50%}} - 
[[Wikijunior:Tijdreizen|Tijdreizen]]{{25%}} - 
[[Wikijunior:Tijdreizen door Vlaardingen|Tijdreizen door Vlaardingen]]{{50%}} - 
[[Wikijunior:Tijdrekenen|Tijdrekenen]]{{75%}} - 
[[Wikijunior:Toekomst|Toekomst]]{{100%}} - 
[[Wikijunior:Topografie|Topografie]]{{25%}} - 
[[Wikijunior:Wereldbeelden|Wereldbeelden]]{{0%}} - 
[[Wikijunior:Wereldwonderen|Wereldwonderen]]{{50%}} - 
[[Wikijunior:Zonnestelsel|Zonnestelsel]]{{75%}}</text>
      <sha1>b7erwb7fouenbjo8wad7xcegi6a7w4x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Overleg gebruiker:Erik Baas</title>
    <ns>3</ns>
    <id>15692</id>
    <revision>
      <id>430414</id>
      <parentid>430335</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T20:24:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>/* Hik in Sjabloon:Niet te koppelen? */</comment>
      <origin>430414</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13089" sha1="da1erdqoem03euct1zeka06sbj4g6ny" xml:space="preserve">__TOC__ __NOINDEX__

* Archief: [[Overleg_gebruiker:Erik_Baas/Archief_2008-2019|2008-2019]] &amp;middot; {{Archieflinks|vanaf=2020}}

== Over de link in Wikidata naar [[Munt]] ==
Ik zag dat je de link in het Wikidata-item [[d:Q47859]] had gewijzigd van [[Kookboek/Munt]] naar de nieuwe doorverwijspagina [[Munt]] (ik heb die wijziging teniet gedaan zonder dat ik doorhad dat hij was gewijzigd). Enkele opmerkingen:
#  Dat mag eigenlijk alleen als het betreffende Wikidata-item óók over een doorverwijspagina gaat. Dat is niet het geval met [[d:Q47859]]. Officieel zou je dan een nieuw Wikidata-item hiervoor moeten maken, maar dan ben je alle links naar  Wikipedia, Commons en Wikibooks in andere talen kwijt, en daar gaat het nu juist om.
# In [[Help:Pagina's die niet gekoppeld zijn aan items#Problemen en uitdagingen]] had ik voor dit soort gevallen een oplossing vermeld. Als die niet voldoet, wil ik graag meedenken. Maar als een doorverwijspagina de oplossing wordt, dan:
## zijn er nog heel wat doorverwijspagina's te maken en te implementeren, ook in Wikidata.;
## moet je in NL-WB voor koppelingen met Wikipedia, Commons en Wikibooks in andere talen, etc. naar die doorverwijspagina's; dat lijkt me een mijl op zeven, wat niemand zomaar zal gaan doen (want wie weet dat? of je moet in elke pagina waarnaar de doorverwijspagina verwijst een link opnemen naar die doorverwijspagina);
## moet je niet alleen in de betreffende Tuin-pagina's het sjabloon &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Niet te koppelen}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; opnemen, maar ook in de Kookboek-pagina's; dat lijkt me dubbelop.
[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 25 okt 2025 16:59 (CEST)

:Maar [[d:Q47859]] gaat duidelijk over de ''plant'', een koppeling met [[Leer jezelf ecologisch tuinieren/Munt]] ligt dus mi. meer voor de hand dan met Kookboek/Munt! Overigens is ook [[en:Cookbook:Mint]] gekoppeld aan Q47859, dat klopt dan ook niet. Zou Wikidata geen items moeten hebben met &quot;munt, de plant&quot; en &quot;munt als ingredi&amp;euml;nt&quot; ? - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 25 okt 2025 17:43 (CEST)
::Daar heb je een punt. Dan zou dat nieuwe Wikidata-item iets worden als in [[c:Category:Mint]], met meer toepassingen dan alleen ingrediënt in gerechten, ook de kleur mintgroen en als geneesmiddel. Alleen dan weer jammer dan de link met Wikipedia en Wikispecies gaat ontbreken. Wat weegt het zwaarste? [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 26 okt 2025 06:41 (CET)
:::Ik heb in Wikidata de doorverwijspagina gevonden: [[d:Q6936966]], en daarheen de WB-doorverwijspagina [[Munt]] verplaatst.
:::Ik heb [[Leer jezelf ecologisch tuinieren/Munt]] in het &quot;oude&quot; Wikidata-item [[d:Q47859]] opgenomen.
:::Ik heb een nieuw Wikidata-item gemaakt voor het keukenkruid: [[d:Q141597197]] en daarin [[Kookboek/Munt]] geplaatst.
:::Volgens mij is deze kwestie zo goed opgelost. Mee eens? Zo ja, dan is deze kwestie wat mij betreft afgehandeld. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 29 sep 2026 11:58 (CEST)
::::Ja, prima, dank je! - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 29 sep 2026 20:23 (CEST)

== Lokaal terugplaatsen ==
Dag Erik,

Ik zag dat je een bestand lokaal had teruggeplaatst. Kan dat en hoe doe je dat want dan zou ik geen last meer hebben van Wikimedia Commons.

Mvg, [[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] ([[Overleg gebruiker:BeeBringer|overleg]]) 29 mrt 2026 07:11 (CEST)

:Zoals steeds [&lt;nowiki/&gt;[[commons:User_talk:Pi.1415926535#File:Unconscience_learning.png_2|&lt;nowiki&gt;https://commons.wikimedia.org/wiki/User_talk:Pi.1415926535#File:Unconscience_learning.png_2]&lt;/nowiki&gt;]] dit moeten doen. [[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] ([[Overleg gebruiker:BeeBringer|overleg]]) 29 mrt 2026 07:12 (CEST)
::Ja, en we waren zo te zien tegelijk bezig met de beide artikelen waar de foto gebruikt werd. 
::Van dit gedoe op commons heb ik zo langzamerhand helemaal de buik vol. Er zijn in de loop der jaren al heel veel bestanden verwijderd, om allerlei redenen, en het blijkt nu weer te gebeuren door één verwijdernominatie, waarbij [[c:COM:INUSE]] én een protest mijnerzijds volkomen genegeerd worden. De ergernis, veel extra werk voor alle betrokkenen, bah...
::Lokaal uploaden kan via [[Speciaal:Uploaden]]. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 29 mrt 2026 07:35 (CEST)

== Lintfouten afsluitende tag ==
Dag Erik, je hebt er - sorry daarvoor - lang op moeten wachten ([[Overleg gebruiker:BeeBringer#Lintfouten: Afsluitende tag ontbreekt|https://nl.wikibooks.org/wiki/Overleg_gebruiker:BeeBringer#Lintfouten:_Afsluitende_tag_ontbreekt]]) maar [[Speciaal:LintErrors/missing-end-tag]] lijkt nu schoon. Ik moet nog wel twee andere lintfouten herstellen. Maar deze is eindelijk weg ZONDER een lelijke truc die weer andere problemen veroorzaakten op de pagina's zelf die het [[Sjabloon:Opmaak]] gebruikten. Bedankt voor je geduld. Misschien komt het sjabloon eindelijk uit de in ontwikkelingsfase. [[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] ([[Overleg gebruiker:BeeBringer|overleg]]) 27 apr 2026 15:58 (CEST)

:Dag Erik, er zijn geen [[:Categorie:Wikibooks:Pagina%27s_met_scriptfouten]] of [[Speciaal:LintErrors]] die uit de [[Module:Layout]] voortkomen (op dit moment). Dus dat is goed nieuws omdat ik weet dat ik dan naar deze toestand altijd terug kan keren. Lastig is dat de betreffende pagina's traag updaten en niet te purgen lijken te zijn, dus soms pas later na edits deze fouten opduiken. Maar goed in die zin is het [[Sjabloon:Opmaak]] veilig te gebruiken. Ik wil nog wel extra's checks doen op de gebruikersinput. Zo kwam 1 lintfout niet uit de module maar uit de pagina zelf die een ongebalanceerde tag meegaf. Daarop heb ik nu een warning ingebouwd in de module zodat de gebruiker ziet dat de invoer niet correct is. Nogmaals bedankt voor je geduld met mij wat betreft dit sjabloon. Met vriendelijke groet, [[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] ([[Overleg gebruiker:BeeBringer|overleg]]) 28 apr 2026 05:50 (CEST)

== MediaWiki:Scribunto-doc-page-show ==
Hoi Erik,
Ik zie dat jij momenteel de edits doet aan [[MediaWiki:Scribunto-doc-page-show]], dus ik heb een vraagje voor je.
Het valt me op dat de tekst &quot;Documentatie: Module:Layout/doc&quot; (via MediaWiki:Scribunto-doc-page-show) nu standaard bovenaan elke module verschijnt en veel witruimte inneemt. Omdat je die documentatie bij de modules waar ik aan werk, ook gewoon kunt openen door op het document-symbool te klikken, voelt dit nu een beetje dubbelop.
Is het mogelijk om die regel bovenaan weg te halen? Dat maakt het overzicht in de modules waar ik aan werk een stuk rustiger.
Ik hoor graag of dat lukt!
Groetjes, [[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] ([[Overleg gebruiker:BeeBringer|overleg]]) 28 apr 2026 22:01 (CEST)

:Dag Erik, ik wil natuurlijk ook niet jouw werk dwarszitten daarom heb ik het zo maar opgelost https://nl.wikibooks.org/w/index.php?title=MediaWiki%3AScribunto-doc-page-show&amp;diff=424823&amp;oldid=424803. Dan kan ik via [[Gebruiker:BeeBringer/common.css]] het voor mezelf uitzetten. Ik hoop dat het goed voor je zo is, groeten [[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] ([[Overleg gebruiker:BeeBringer|overleg]]) 28 apr 2026 22:37 (CEST)
::Het is laat ik kan het natuurlijk net zo goed zo oplossen voor iedereen die dan de module bekijkt https://nl.wikibooks.org/w/index.php?title=MediaWiki%3AScribunto-doc-page-show&amp;diff=424829&amp;oldid=424803 [[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] ([[Overleg gebruiker:BeeBringer|overleg]]) 28 apr 2026 22:55 (CEST)

== You may be an eligible candidate for the U4C election ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Greetings,

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.

This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.

The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.

In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 28 apr 2026 22:06 (CEST) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Bericht verzonden door User:Keegan (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30472432 --&gt;

== Commons gemeenschap ==
Dag Erik, zie [https://commons.wikimedia.org/wiki/User_talk:Pi.1415926535#File:Unconscience_learning.png_2], [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Undeletion_requests/Current_requests#File:Unconscience_learning.png] en [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons_talk:Project_scope#Proposal:_clarify_relationship_between_COM:INUSE_and_actual_practice]. Dan is het hier toch veel ...... ;) Dank voor je steun trouwens aldaar! [[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] ([[Overleg gebruiker:BeeBringer|overleg]]) 1 mei 2026 08:31 (CEST)
:Tja, daar kan ik kort over zijn: ik volg het niet meer, de ergernis werd me te veel. Het is toch ongelofelijk dat je zo moet strijden om je vrijwilligerswerk (!) te rechtvaardigen tegenover een paar egootjes die de richtlijnen niet respecteren? Bah. Mocht het tot een peiling of stemming komen zal ik mijn steentje bijdragen, maar verder bemoei ik me er niet meer mee: het moet wel leuk blijven, simpel gezegd. Als ik me rot wil ergeren en elke dag ruzie wil hebben ga ik wel naar nl.wikipedia. Oh, wacht... ;-) - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 1 mei 2026 10:38 (CEST)
::Was toch nog een lange reactie hahaha. Het was even ter onderbouwing van de wijzigingen op bestanden uploaden aangezien dit zorgvuldig afwegen vraagt omdat het een systeem pagina is. Dus nu dat bewijs binnen is laat ik het verder, maar dank voor je steun [[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] ([[Overleg gebruiker:BeeBringer|overleg]]) 1 mei 2026 11:12 (CEST)
::*Was ik toch bozer dan ik dacht... ;-)
::*Goed beschouwd is de [https://nl.wikibooks.org/w/index.php?title=MediaWiki%3AUploadtext&amp;diff=424936&amp;oldid=400493 zinsnede over lokaal uploaden] natuurlijk wel een belangrijke aanpassing van het beleid. Het lijkt me verstandig het op z'n minst even te melden in de [[wb:l|lerarenkamer]]. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 1 mei 2026 11:49 (CEST)

== Hik in [[Sjabloon:Niet te koppelen]]? ==
Het [[Sjabloon:Niet te koppelen]] lijkt niet meer helemaal goed te werken. De [[:Categorie:Wikibooks:Niet te koppelen pagina's]] wordt wel aan de betreffende pagina toegevoegd, maar de [[:Categorie:Wikibooks:Pagina zonder Wikidata-koppeling]] blijft staan in plaats van te verdwijnen. Deze laatste categorie wordt automatisch toegevoegd en die kan ik niet handmatig verwijderen. Ik kan op &lt;purge&gt; drukken wat ik wil, maar hij verdwijnt niet, ook niet na enkele dagen. Voorbeeld: [[Van Idee tot Publicatie/Printversie]] en [[Ubuntu: Linux voor mensen]]. Hierdoor blijven deze pagina's in [[:Categorie:Wikibooks:Pagina zonder Wikidata-koppeling]] staan, terwijl dat niet zou moeten. 

Bij [[Bekende filosofen uit de geschiedenis/Plato]] is het wel goed gegaan. 

Kan dit worden opgelost? [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 29 sep 2026 11:12 (CEST)

:De oorzaak zit niet in {{Tl|Niet te koppelen}} maar in {{Tl|Boek}}, en dat is zo te zien &quot;intended behaviour&quot;; er zijn ongetwijfeld meer voorbeelden te vinden. Wat er staat is trouwens niet ''fout'', toch? 
:PS. Dat Plato niet in die cat staat komt doordat die pagina geen {{Tl|Boek}} bevat. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 1 okt 2026 22:24 (CEST)</text>
      <sha1>da1erdqoem03euct1zeka06sbj4g6ny</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>430428</id>
      <parentid>430414</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T06:12:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>/* Hik in Sjabloon:Niet te koppelen? */ Reactie</comment>
      <origin>430428</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14014" sha1="0t6f88p3ds8fdvbsy2hn5n88w63avkz" xml:space="preserve">__TOC__ __NOINDEX__

* Archief: [[Overleg_gebruiker:Erik_Baas/Archief_2008-2019|2008-2019]] &amp;middot; {{Archieflinks|vanaf=2020}}

== Over de link in Wikidata naar [[Munt]] ==
Ik zag dat je de link in het Wikidata-item [[d:Q47859]] had gewijzigd van [[Kookboek/Munt]] naar de nieuwe doorverwijspagina [[Munt]] (ik heb die wijziging teniet gedaan zonder dat ik doorhad dat hij was gewijzigd). Enkele opmerkingen:
#  Dat mag eigenlijk alleen als het betreffende Wikidata-item óók over een doorverwijspagina gaat. Dat is niet het geval met [[d:Q47859]]. Officieel zou je dan een nieuw Wikidata-item hiervoor moeten maken, maar dan ben je alle links naar  Wikipedia, Commons en Wikibooks in andere talen kwijt, en daar gaat het nu juist om.
# In [[Help:Pagina's die niet gekoppeld zijn aan items#Problemen en uitdagingen]] had ik voor dit soort gevallen een oplossing vermeld. Als die niet voldoet, wil ik graag meedenken. Maar als een doorverwijspagina de oplossing wordt, dan:
## zijn er nog heel wat doorverwijspagina's te maken en te implementeren, ook in Wikidata.;
## moet je in NL-WB voor koppelingen met Wikipedia, Commons en Wikibooks in andere talen, etc. naar die doorverwijspagina's; dat lijkt me een mijl op zeven, wat niemand zomaar zal gaan doen (want wie weet dat? of je moet in elke pagina waarnaar de doorverwijspagina verwijst een link opnemen naar die doorverwijspagina);
## moet je niet alleen in de betreffende Tuin-pagina's het sjabloon &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Niet te koppelen}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; opnemen, maar ook in de Kookboek-pagina's; dat lijkt me dubbelop.
[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 25 okt 2025 16:59 (CEST)

:Maar [[d:Q47859]] gaat duidelijk over de ''plant'', een koppeling met [[Leer jezelf ecologisch tuinieren/Munt]] ligt dus mi. meer voor de hand dan met Kookboek/Munt! Overigens is ook [[en:Cookbook:Mint]] gekoppeld aan Q47859, dat klopt dan ook niet. Zou Wikidata geen items moeten hebben met &quot;munt, de plant&quot; en &quot;munt als ingredi&amp;euml;nt&quot; ? - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 25 okt 2025 17:43 (CEST)
::Daar heb je een punt. Dan zou dat nieuwe Wikidata-item iets worden als in [[c:Category:Mint]], met meer toepassingen dan alleen ingrediënt in gerechten, ook de kleur mintgroen en als geneesmiddel. Alleen dan weer jammer dan de link met Wikipedia en Wikispecies gaat ontbreken. Wat weegt het zwaarste? [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 26 okt 2025 06:41 (CET)
:::Ik heb in Wikidata de doorverwijspagina gevonden: [[d:Q6936966]], en daarheen de WB-doorverwijspagina [[Munt]] verplaatst.
:::Ik heb [[Leer jezelf ecologisch tuinieren/Munt]] in het &quot;oude&quot; Wikidata-item [[d:Q47859]] opgenomen.
:::Ik heb een nieuw Wikidata-item gemaakt voor het keukenkruid: [[d:Q141597197]] en daarin [[Kookboek/Munt]] geplaatst.
:::Volgens mij is deze kwestie zo goed opgelost. Mee eens? Zo ja, dan is deze kwestie wat mij betreft afgehandeld. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 29 sep 2026 11:58 (CEST)
::::Ja, prima, dank je! - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 29 sep 2026 20:23 (CEST)

== Lokaal terugplaatsen ==
Dag Erik,

Ik zag dat je een bestand lokaal had teruggeplaatst. Kan dat en hoe doe je dat want dan zou ik geen last meer hebben van Wikimedia Commons.

Mvg, [[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] ([[Overleg gebruiker:BeeBringer|overleg]]) 29 mrt 2026 07:11 (CEST)

:Zoals steeds [&lt;nowiki/&gt;[[commons:User_talk:Pi.1415926535#File:Unconscience_learning.png_2|&lt;nowiki&gt;https://commons.wikimedia.org/wiki/User_talk:Pi.1415926535#File:Unconscience_learning.png_2]&lt;/nowiki&gt;]] dit moeten doen. [[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] ([[Overleg gebruiker:BeeBringer|overleg]]) 29 mrt 2026 07:12 (CEST)
::Ja, en we waren zo te zien tegelijk bezig met de beide artikelen waar de foto gebruikt werd. 
::Van dit gedoe op commons heb ik zo langzamerhand helemaal de buik vol. Er zijn in de loop der jaren al heel veel bestanden verwijderd, om allerlei redenen, en het blijkt nu weer te gebeuren door één verwijdernominatie, waarbij [[c:COM:INUSE]] én een protest mijnerzijds volkomen genegeerd worden. De ergernis, veel extra werk voor alle betrokkenen, bah...
::Lokaal uploaden kan via [[Speciaal:Uploaden]]. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 29 mrt 2026 07:35 (CEST)

== Lintfouten afsluitende tag ==
Dag Erik, je hebt er - sorry daarvoor - lang op moeten wachten ([[Overleg gebruiker:BeeBringer#Lintfouten: Afsluitende tag ontbreekt|https://nl.wikibooks.org/wiki/Overleg_gebruiker:BeeBringer#Lintfouten:_Afsluitende_tag_ontbreekt]]) maar [[Speciaal:LintErrors/missing-end-tag]] lijkt nu schoon. Ik moet nog wel twee andere lintfouten herstellen. Maar deze is eindelijk weg ZONDER een lelijke truc die weer andere problemen veroorzaakten op de pagina's zelf die het [[Sjabloon:Opmaak]] gebruikten. Bedankt voor je geduld. Misschien komt het sjabloon eindelijk uit de in ontwikkelingsfase. [[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] ([[Overleg gebruiker:BeeBringer|overleg]]) 27 apr 2026 15:58 (CEST)

:Dag Erik, er zijn geen [[:Categorie:Wikibooks:Pagina%27s_met_scriptfouten]] of [[Speciaal:LintErrors]] die uit de [[Module:Layout]] voortkomen (op dit moment). Dus dat is goed nieuws omdat ik weet dat ik dan naar deze toestand altijd terug kan keren. Lastig is dat de betreffende pagina's traag updaten en niet te purgen lijken te zijn, dus soms pas later na edits deze fouten opduiken. Maar goed in die zin is het [[Sjabloon:Opmaak]] veilig te gebruiken. Ik wil nog wel extra's checks doen op de gebruikersinput. Zo kwam 1 lintfout niet uit de module maar uit de pagina zelf die een ongebalanceerde tag meegaf. Daarop heb ik nu een warning ingebouwd in de module zodat de gebruiker ziet dat de invoer niet correct is. Nogmaals bedankt voor je geduld met mij wat betreft dit sjabloon. Met vriendelijke groet, [[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] ([[Overleg gebruiker:BeeBringer|overleg]]) 28 apr 2026 05:50 (CEST)

== MediaWiki:Scribunto-doc-page-show ==
Hoi Erik,
Ik zie dat jij momenteel de edits doet aan [[MediaWiki:Scribunto-doc-page-show]], dus ik heb een vraagje voor je.
Het valt me op dat de tekst &quot;Documentatie: Module:Layout/doc&quot; (via MediaWiki:Scribunto-doc-page-show) nu standaard bovenaan elke module verschijnt en veel witruimte inneemt. Omdat je die documentatie bij de modules waar ik aan werk, ook gewoon kunt openen door op het document-symbool te klikken, voelt dit nu een beetje dubbelop.
Is het mogelijk om die regel bovenaan weg te halen? Dat maakt het overzicht in de modules waar ik aan werk een stuk rustiger.
Ik hoor graag of dat lukt!
Groetjes, [[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] ([[Overleg gebruiker:BeeBringer|overleg]]) 28 apr 2026 22:01 (CEST)

:Dag Erik, ik wil natuurlijk ook niet jouw werk dwarszitten daarom heb ik het zo maar opgelost https://nl.wikibooks.org/w/index.php?title=MediaWiki%3AScribunto-doc-page-show&amp;diff=424823&amp;oldid=424803. Dan kan ik via [[Gebruiker:BeeBringer/common.css]] het voor mezelf uitzetten. Ik hoop dat het goed voor je zo is, groeten [[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] ([[Overleg gebruiker:BeeBringer|overleg]]) 28 apr 2026 22:37 (CEST)
::Het is laat ik kan het natuurlijk net zo goed zo oplossen voor iedereen die dan de module bekijkt https://nl.wikibooks.org/w/index.php?title=MediaWiki%3AScribunto-doc-page-show&amp;diff=424829&amp;oldid=424803 [[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] ([[Overleg gebruiker:BeeBringer|overleg]]) 28 apr 2026 22:55 (CEST)

== You may be an eligible candidate for the U4C election ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Greetings,

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.

This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.

The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.

In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 28 apr 2026 22:06 (CEST) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Bericht verzonden door User:Keegan (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30472432 --&gt;

== Commons gemeenschap ==
Dag Erik, zie [https://commons.wikimedia.org/wiki/User_talk:Pi.1415926535#File:Unconscience_learning.png_2], [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Undeletion_requests/Current_requests#File:Unconscience_learning.png] en [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons_talk:Project_scope#Proposal:_clarify_relationship_between_COM:INUSE_and_actual_practice]. Dan is het hier toch veel ...... ;) Dank voor je steun trouwens aldaar! [[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] ([[Overleg gebruiker:BeeBringer|overleg]]) 1 mei 2026 08:31 (CEST)
:Tja, daar kan ik kort over zijn: ik volg het niet meer, de ergernis werd me te veel. Het is toch ongelofelijk dat je zo moet strijden om je vrijwilligerswerk (!) te rechtvaardigen tegenover een paar egootjes die de richtlijnen niet respecteren? Bah. Mocht het tot een peiling of stemming komen zal ik mijn steentje bijdragen, maar verder bemoei ik me er niet meer mee: het moet wel leuk blijven, simpel gezegd. Als ik me rot wil ergeren en elke dag ruzie wil hebben ga ik wel naar nl.wikipedia. Oh, wacht... ;-) - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 1 mei 2026 10:38 (CEST)
::Was toch nog een lange reactie hahaha. Het was even ter onderbouwing van de wijzigingen op bestanden uploaden aangezien dit zorgvuldig afwegen vraagt omdat het een systeem pagina is. Dus nu dat bewijs binnen is laat ik het verder, maar dank voor je steun [[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] ([[Overleg gebruiker:BeeBringer|overleg]]) 1 mei 2026 11:12 (CEST)
::*Was ik toch bozer dan ik dacht... ;-)
::*Goed beschouwd is de [https://nl.wikibooks.org/w/index.php?title=MediaWiki%3AUploadtext&amp;diff=424936&amp;oldid=400493 zinsnede over lokaal uploaden] natuurlijk wel een belangrijke aanpassing van het beleid. Het lijkt me verstandig het op z'n minst even te melden in de [[wb:l|lerarenkamer]]. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 1 mei 2026 11:49 (CEST)

== Hik in [[Sjabloon:Niet te koppelen]]? ==
Het [[Sjabloon:Niet te koppelen]] lijkt niet meer helemaal goed te werken. De [[:Categorie:Wikibooks:Niet te koppelen pagina's]] wordt wel aan de betreffende pagina toegevoegd, maar de [[:Categorie:Wikibooks:Pagina zonder Wikidata-koppeling]] blijft staan in plaats van te verdwijnen. Deze laatste categorie wordt automatisch toegevoegd en die kan ik niet handmatig verwijderen. Ik kan op &lt;purge&gt; drukken wat ik wil, maar hij verdwijnt niet, ook niet na enkele dagen. Voorbeeld: [[Van Idee tot Publicatie/Printversie]] en [[Ubuntu: Linux voor mensen]]. Hierdoor blijven deze pagina's in [[:Categorie:Wikibooks:Pagina zonder Wikidata-koppeling]] staan, terwijl dat niet zou moeten. 

Bij [[Bekende filosofen uit de geschiedenis/Plato]] is het wel goed gegaan. 

Kan dit worden opgelost? [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 29 sep 2026 11:12 (CEST)

:De oorzaak zit niet in {{Tl|Niet te koppelen}} maar in {{Tl|Boek}}, en dat is zo te zien &quot;intended behaviour&quot;; er zijn ongetwijfeld meer voorbeelden te vinden. Wat er staat is trouwens niet ''fout'', toch? 
:PS. Dat Plato niet in die cat staat komt doordat die pagina geen {{Tl|Boek}} bevat. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 1 okt 2026 22:24 (CEST)
::Dank voor het uitzoeken.
::Mijn/het probleem is, dat een pagina in [[:Categorie:Wikibooks:Pagina zonder Wikidata-koppeling]] blijft staan, terwijl het [[Sjabloon:Niet te koppelen]] is toegevoegd. Als ik bij wijze van onderhoud pagina's in [[:Categorie:Wikibooks:Pagina zonder Wikidata-koppeling]] wil gaan koppelen aan Wikidata-items (waarvoor deze categorie volgens mij ook is bedoeld), dan kom ik daar pagina's tegen waaraan ik (of iemand anders) al tijd heb besteed en heb geconcludeerd dat ze niet te koppelen zijn. Ze horen daar dus helemaal niet thuis en leveren alleen maar nutteloos extra werk op. 
::Is het sjabloon &lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;[[Sjabloon:Boek|Boek]]&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt; en/of &lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;[[Sjabloon:Niet te koppelen|Niet te koppelen]]&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt; zodanig aan te passen dat dit probleem wordt opgelost? [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 2 okt 2026 08:12 (CEST)</text>
      <sha1>0t6f88p3ds8fdvbsy2hn5n88w63avkz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>430429</id>
      <parentid>430428</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T06:34:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>/* Een Infobox voor Wikijunior:Klokkijken - hulp gevraagd */ — nieuwe sectie</comment>
      <origin>430429</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15730" sha1="4sbam11v3wkhtrmbymwtyj8chi4h0kg" xml:space="preserve">__TOC__ __NOINDEX__

* Archief: [[Overleg_gebruiker:Erik_Baas/Archief_2008-2019|2008-2019]] &amp;middot; {{Archieflinks|vanaf=2020}}

== Over de link in Wikidata naar [[Munt]] ==
Ik zag dat je de link in het Wikidata-item [[d:Q47859]] had gewijzigd van [[Kookboek/Munt]] naar de nieuwe doorverwijspagina [[Munt]] (ik heb die wijziging teniet gedaan zonder dat ik doorhad dat hij was gewijzigd). Enkele opmerkingen:
#  Dat mag eigenlijk alleen als het betreffende Wikidata-item óók over een doorverwijspagina gaat. Dat is niet het geval met [[d:Q47859]]. Officieel zou je dan een nieuw Wikidata-item hiervoor moeten maken, maar dan ben je alle links naar  Wikipedia, Commons en Wikibooks in andere talen kwijt, en daar gaat het nu juist om.
# In [[Help:Pagina's die niet gekoppeld zijn aan items#Problemen en uitdagingen]] had ik voor dit soort gevallen een oplossing vermeld. Als die niet voldoet, wil ik graag meedenken. Maar als een doorverwijspagina de oplossing wordt, dan:
## zijn er nog heel wat doorverwijspagina's te maken en te implementeren, ook in Wikidata.;
## moet je in NL-WB voor koppelingen met Wikipedia, Commons en Wikibooks in andere talen, etc. naar die doorverwijspagina's; dat lijkt me een mijl op zeven, wat niemand zomaar zal gaan doen (want wie weet dat? of je moet in elke pagina waarnaar de doorverwijspagina verwijst een link opnemen naar die doorverwijspagina);
## moet je niet alleen in de betreffende Tuin-pagina's het sjabloon &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Niet te koppelen}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; opnemen, maar ook in de Kookboek-pagina's; dat lijkt me dubbelop.
[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 25 okt 2025 16:59 (CEST)

:Maar [[d:Q47859]] gaat duidelijk over de ''plant'', een koppeling met [[Leer jezelf ecologisch tuinieren/Munt]] ligt dus mi. meer voor de hand dan met Kookboek/Munt! Overigens is ook [[en:Cookbook:Mint]] gekoppeld aan Q47859, dat klopt dan ook niet. Zou Wikidata geen items moeten hebben met &quot;munt, de plant&quot; en &quot;munt als ingredi&amp;euml;nt&quot; ? - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 25 okt 2025 17:43 (CEST)
::Daar heb je een punt. Dan zou dat nieuwe Wikidata-item iets worden als in [[c:Category:Mint]], met meer toepassingen dan alleen ingrediënt in gerechten, ook de kleur mintgroen en als geneesmiddel. Alleen dan weer jammer dan de link met Wikipedia en Wikispecies gaat ontbreken. Wat weegt het zwaarste? [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 26 okt 2025 06:41 (CET)
:::Ik heb in Wikidata de doorverwijspagina gevonden: [[d:Q6936966]], en daarheen de WB-doorverwijspagina [[Munt]] verplaatst.
:::Ik heb [[Leer jezelf ecologisch tuinieren/Munt]] in het &quot;oude&quot; Wikidata-item [[d:Q47859]] opgenomen.
:::Ik heb een nieuw Wikidata-item gemaakt voor het keukenkruid: [[d:Q141597197]] en daarin [[Kookboek/Munt]] geplaatst.
:::Volgens mij is deze kwestie zo goed opgelost. Mee eens? Zo ja, dan is deze kwestie wat mij betreft afgehandeld. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 29 sep 2026 11:58 (CEST)
::::Ja, prima, dank je! - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 29 sep 2026 20:23 (CEST)

== Lokaal terugplaatsen ==
Dag Erik,

Ik zag dat je een bestand lokaal had teruggeplaatst. Kan dat en hoe doe je dat want dan zou ik geen last meer hebben van Wikimedia Commons.

Mvg, [[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] ([[Overleg gebruiker:BeeBringer|overleg]]) 29 mrt 2026 07:11 (CEST)

:Zoals steeds [&lt;nowiki/&gt;[[commons:User_talk:Pi.1415926535#File:Unconscience_learning.png_2|&lt;nowiki&gt;https://commons.wikimedia.org/wiki/User_talk:Pi.1415926535#File:Unconscience_learning.png_2]&lt;/nowiki&gt;]] dit moeten doen. [[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] ([[Overleg gebruiker:BeeBringer|overleg]]) 29 mrt 2026 07:12 (CEST)
::Ja, en we waren zo te zien tegelijk bezig met de beide artikelen waar de foto gebruikt werd. 
::Van dit gedoe op commons heb ik zo langzamerhand helemaal de buik vol. Er zijn in de loop der jaren al heel veel bestanden verwijderd, om allerlei redenen, en het blijkt nu weer te gebeuren door één verwijdernominatie, waarbij [[c:COM:INUSE]] én een protest mijnerzijds volkomen genegeerd worden. De ergernis, veel extra werk voor alle betrokkenen, bah...
::Lokaal uploaden kan via [[Speciaal:Uploaden]]. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 29 mrt 2026 07:35 (CEST)

== Lintfouten afsluitende tag ==
Dag Erik, je hebt er - sorry daarvoor - lang op moeten wachten ([[Overleg gebruiker:BeeBringer#Lintfouten: Afsluitende tag ontbreekt|https://nl.wikibooks.org/wiki/Overleg_gebruiker:BeeBringer#Lintfouten:_Afsluitende_tag_ontbreekt]]) maar [[Speciaal:LintErrors/missing-end-tag]] lijkt nu schoon. Ik moet nog wel twee andere lintfouten herstellen. Maar deze is eindelijk weg ZONDER een lelijke truc die weer andere problemen veroorzaakten op de pagina's zelf die het [[Sjabloon:Opmaak]] gebruikten. Bedankt voor je geduld. Misschien komt het sjabloon eindelijk uit de in ontwikkelingsfase. [[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] ([[Overleg gebruiker:BeeBringer|overleg]]) 27 apr 2026 15:58 (CEST)

:Dag Erik, er zijn geen [[:Categorie:Wikibooks:Pagina%27s_met_scriptfouten]] of [[Speciaal:LintErrors]] die uit de [[Module:Layout]] voortkomen (op dit moment). Dus dat is goed nieuws omdat ik weet dat ik dan naar deze toestand altijd terug kan keren. Lastig is dat de betreffende pagina's traag updaten en niet te purgen lijken te zijn, dus soms pas later na edits deze fouten opduiken. Maar goed in die zin is het [[Sjabloon:Opmaak]] veilig te gebruiken. Ik wil nog wel extra's checks doen op de gebruikersinput. Zo kwam 1 lintfout niet uit de module maar uit de pagina zelf die een ongebalanceerde tag meegaf. Daarop heb ik nu een warning ingebouwd in de module zodat de gebruiker ziet dat de invoer niet correct is. Nogmaals bedankt voor je geduld met mij wat betreft dit sjabloon. Met vriendelijke groet, [[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] ([[Overleg gebruiker:BeeBringer|overleg]]) 28 apr 2026 05:50 (CEST)

== MediaWiki:Scribunto-doc-page-show ==
Hoi Erik,
Ik zie dat jij momenteel de edits doet aan [[MediaWiki:Scribunto-doc-page-show]], dus ik heb een vraagje voor je.
Het valt me op dat de tekst &quot;Documentatie: Module:Layout/doc&quot; (via MediaWiki:Scribunto-doc-page-show) nu standaard bovenaan elke module verschijnt en veel witruimte inneemt. Omdat je die documentatie bij de modules waar ik aan werk, ook gewoon kunt openen door op het document-symbool te klikken, voelt dit nu een beetje dubbelop.
Is het mogelijk om die regel bovenaan weg te halen? Dat maakt het overzicht in de modules waar ik aan werk een stuk rustiger.
Ik hoor graag of dat lukt!
Groetjes, [[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] ([[Overleg gebruiker:BeeBringer|overleg]]) 28 apr 2026 22:01 (CEST)

:Dag Erik, ik wil natuurlijk ook niet jouw werk dwarszitten daarom heb ik het zo maar opgelost https://nl.wikibooks.org/w/index.php?title=MediaWiki%3AScribunto-doc-page-show&amp;diff=424823&amp;oldid=424803. Dan kan ik via [[Gebruiker:BeeBringer/common.css]] het voor mezelf uitzetten. Ik hoop dat het goed voor je zo is, groeten [[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] ([[Overleg gebruiker:BeeBringer|overleg]]) 28 apr 2026 22:37 (CEST)
::Het is laat ik kan het natuurlijk net zo goed zo oplossen voor iedereen die dan de module bekijkt https://nl.wikibooks.org/w/index.php?title=MediaWiki%3AScribunto-doc-page-show&amp;diff=424829&amp;oldid=424803 [[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] ([[Overleg gebruiker:BeeBringer|overleg]]) 28 apr 2026 22:55 (CEST)

== You may be an eligible candidate for the U4C election ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Greetings,

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.

This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.

The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.

In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 28 apr 2026 22:06 (CEST) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Bericht verzonden door User:Keegan (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30472432 --&gt;

== Commons gemeenschap ==
Dag Erik, zie [https://commons.wikimedia.org/wiki/User_talk:Pi.1415926535#File:Unconscience_learning.png_2], [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Undeletion_requests/Current_requests#File:Unconscience_learning.png] en [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons_talk:Project_scope#Proposal:_clarify_relationship_between_COM:INUSE_and_actual_practice]. Dan is het hier toch veel ...... ;) Dank voor je steun trouwens aldaar! [[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] ([[Overleg gebruiker:BeeBringer|overleg]]) 1 mei 2026 08:31 (CEST)
:Tja, daar kan ik kort over zijn: ik volg het niet meer, de ergernis werd me te veel. Het is toch ongelofelijk dat je zo moet strijden om je vrijwilligerswerk (!) te rechtvaardigen tegenover een paar egootjes die de richtlijnen niet respecteren? Bah. Mocht het tot een peiling of stemming komen zal ik mijn steentje bijdragen, maar verder bemoei ik me er niet meer mee: het moet wel leuk blijven, simpel gezegd. Als ik me rot wil ergeren en elke dag ruzie wil hebben ga ik wel naar nl.wikipedia. Oh, wacht... ;-) - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 1 mei 2026 10:38 (CEST)
::Was toch nog een lange reactie hahaha. Het was even ter onderbouwing van de wijzigingen op bestanden uploaden aangezien dit zorgvuldig afwegen vraagt omdat het een systeem pagina is. Dus nu dat bewijs binnen is laat ik het verder, maar dank voor je steun [[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] ([[Overleg gebruiker:BeeBringer|overleg]]) 1 mei 2026 11:12 (CEST)
::*Was ik toch bozer dan ik dacht... ;-)
::*Goed beschouwd is de [https://nl.wikibooks.org/w/index.php?title=MediaWiki%3AUploadtext&amp;diff=424936&amp;oldid=400493 zinsnede over lokaal uploaden] natuurlijk wel een belangrijke aanpassing van het beleid. Het lijkt me verstandig het op z'n minst even te melden in de [[wb:l|lerarenkamer]]. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 1 mei 2026 11:49 (CEST)

== Hik in [[Sjabloon:Niet te koppelen]]? ==
Het [[Sjabloon:Niet te koppelen]] lijkt niet meer helemaal goed te werken. De [[:Categorie:Wikibooks:Niet te koppelen pagina's]] wordt wel aan de betreffende pagina toegevoegd, maar de [[:Categorie:Wikibooks:Pagina zonder Wikidata-koppeling]] blijft staan in plaats van te verdwijnen. Deze laatste categorie wordt automatisch toegevoegd en die kan ik niet handmatig verwijderen. Ik kan op &lt;purge&gt; drukken wat ik wil, maar hij verdwijnt niet, ook niet na enkele dagen. Voorbeeld: [[Van Idee tot Publicatie/Printversie]] en [[Ubuntu: Linux voor mensen]]. Hierdoor blijven deze pagina's in [[:Categorie:Wikibooks:Pagina zonder Wikidata-koppeling]] staan, terwijl dat niet zou moeten. 

Bij [[Bekende filosofen uit de geschiedenis/Plato]] is het wel goed gegaan. 

Kan dit worden opgelost? [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 29 sep 2026 11:12 (CEST)

:De oorzaak zit niet in {{Tl|Niet te koppelen}} maar in {{Tl|Boek}}, en dat is zo te zien &quot;intended behaviour&quot;; er zijn ongetwijfeld meer voorbeelden te vinden. Wat er staat is trouwens niet ''fout'', toch? 
:PS. Dat Plato niet in die cat staat komt doordat die pagina geen {{Tl|Boek}} bevat. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 1 okt 2026 22:24 (CEST)
::Dank voor het uitzoeken.
::Mijn/het probleem is, dat een pagina in [[:Categorie:Wikibooks:Pagina zonder Wikidata-koppeling]] blijft staan, terwijl het [[Sjabloon:Niet te koppelen]] is toegevoegd. Als ik bij wijze van onderhoud pagina's in [[:Categorie:Wikibooks:Pagina zonder Wikidata-koppeling]] wil gaan koppelen aan Wikidata-items (waarvoor deze categorie volgens mij ook is bedoeld), dan kom ik daar pagina's tegen waaraan ik (of iemand anders) al tijd heb besteed en heb geconcludeerd dat ze niet te koppelen zijn. Ze horen daar dus helemaal niet thuis en leveren alleen maar nutteloos extra werk op. 
::Is het sjabloon &lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;[[Sjabloon:Boek|Boek]]&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt; en/of &lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;[[Sjabloon:Niet te koppelen|Niet te koppelen]]&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt; zodanig aan te passen dat dit probleem wordt opgelost? [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 2 okt 2026 08:12 (CEST)

== Een Infobox voor [[Wikijunior:Klokkijken]] - hulp gevraagd ==
Voor [[Wikijunior:Klokkijken]] wil ik een Infobox maken. 
* Als je op de knop drukt waarmee je automatisch het formulier krijgt, dan wordt die opgeslagen als [[Wikijunior:Infobox/Klokkijken]], met een rode link naar het boek en aantal hoofdstukken (rode link) op 0 terwijl er al 4 zijn. 
* Dus ik denk: ik hernoem hem en zorg ervoor dat Infobox/Wikijunior:Klokkijken in de titel komt te staan en die begint met &quot;Wikibooks&quot;, want zo zien ook de andere infoboxen eruit. Dan krijg je [[Wikijunior:Wikibooks:Infobox/Wikijunior:Klokkijken]] (later bleek ik niet goed te hebben opgelet, er staat nog een keuzemogelijkheid voor het soort boek vóór). Dat leek me iets teveel van het goede (de link naar het boek is nu wel blauw, maar het aantal boeken (nog steeds rode link) nog steeds 0).
* Een nieuwe poging leverde uiteindelijk [[Wikibooks:Infobox/Wikijunior:Klokkijken]] op. Boek zelf heeft blauwe link, maar aantal boeken heeft nog steeds een rode link met aantal 0. 
Nu geef ik het op.

Het probleem zit hem waarschijnlijk in het format van ''Categorie:Wikijunior:Klokkijken - inhoud'' in de automatische link in de Infobox. Alle categorieën in [[:Categorie:Boeken in Wikijunior]] hebben als format ''Categorie:Wikijunior-Naam boek- inhoud'', met een koppelteken in plaats van een dubbele punt na ''Wikijunior''. Dus dat had ik ook gedaan voor dit nieuwe boek. Ik kon trouwens geen enkel boek in Wikijunior vinden met een Infobox. 

Is het niet nodig/gewenst om een Infobox op te nemen bij Wikijunior-boeken? Als het wel gewenst is: wat is dan de oplossing? [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 2 okt 2026 08:34 (CEST)</text>
      <sha1>4sbam11v3wkhtrmbymwtyj8chi4h0kg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>430430</id>
      <parentid>430429</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T06:39:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Een Infobox voor Wikijunior:Klokkijken - hulp gevraagd */</comment>
      <origin>430430</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15741" sha1="0ea4q6vjuj2asr2pmkxboh26w69pm9c" xml:space="preserve">__TOC__ __NOINDEX__

* Archief: [[Overleg_gebruiker:Erik_Baas/Archief_2008-2019|2008-2019]] &amp;middot; {{Archieflinks|vanaf=2020}}

== Over de link in Wikidata naar [[Munt]] ==
Ik zag dat je de link in het Wikidata-item [[d:Q47859]] had gewijzigd van [[Kookboek/Munt]] naar de nieuwe doorverwijspagina [[Munt]] (ik heb die wijziging teniet gedaan zonder dat ik doorhad dat hij was gewijzigd). Enkele opmerkingen:
#  Dat mag eigenlijk alleen als het betreffende Wikidata-item óók over een doorverwijspagina gaat. Dat is niet het geval met [[d:Q47859]]. Officieel zou je dan een nieuw Wikidata-item hiervoor moeten maken, maar dan ben je alle links naar  Wikipedia, Commons en Wikibooks in andere talen kwijt, en daar gaat het nu juist om.
# In [[Help:Pagina's die niet gekoppeld zijn aan items#Problemen en uitdagingen]] had ik voor dit soort gevallen een oplossing vermeld. Als die niet voldoet, wil ik graag meedenken. Maar als een doorverwijspagina de oplossing wordt, dan:
## zijn er nog heel wat doorverwijspagina's te maken en te implementeren, ook in Wikidata.;
## moet je in NL-WB voor koppelingen met Wikipedia, Commons en Wikibooks in andere talen, etc. naar die doorverwijspagina's; dat lijkt me een mijl op zeven, wat niemand zomaar zal gaan doen (want wie weet dat? of je moet in elke pagina waarnaar de doorverwijspagina verwijst een link opnemen naar die doorverwijspagina);
## moet je niet alleen in de betreffende Tuin-pagina's het sjabloon &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Niet te koppelen}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; opnemen, maar ook in de Kookboek-pagina's; dat lijkt me dubbelop.
[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 25 okt 2025 16:59 (CEST)

:Maar [[d:Q47859]] gaat duidelijk over de ''plant'', een koppeling met [[Leer jezelf ecologisch tuinieren/Munt]] ligt dus mi. meer voor de hand dan met Kookboek/Munt! Overigens is ook [[en:Cookbook:Mint]] gekoppeld aan Q47859, dat klopt dan ook niet. Zou Wikidata geen items moeten hebben met &quot;munt, de plant&quot; en &quot;munt als ingredi&amp;euml;nt&quot; ? - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 25 okt 2025 17:43 (CEST)
::Daar heb je een punt. Dan zou dat nieuwe Wikidata-item iets worden als in [[c:Category:Mint]], met meer toepassingen dan alleen ingrediënt in gerechten, ook de kleur mintgroen en als geneesmiddel. Alleen dan weer jammer dan de link met Wikipedia en Wikispecies gaat ontbreken. Wat weegt het zwaarste? [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 26 okt 2025 06:41 (CET)
:::Ik heb in Wikidata de doorverwijspagina gevonden: [[d:Q6936966]], en daarheen de WB-doorverwijspagina [[Munt]] verplaatst.
:::Ik heb [[Leer jezelf ecologisch tuinieren/Munt]] in het &quot;oude&quot; Wikidata-item [[d:Q47859]] opgenomen.
:::Ik heb een nieuw Wikidata-item gemaakt voor het keukenkruid: [[d:Q141597197]] en daarin [[Kookboek/Munt]] geplaatst.
:::Volgens mij is deze kwestie zo goed opgelost. Mee eens? Zo ja, dan is deze kwestie wat mij betreft afgehandeld. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 29 sep 2026 11:58 (CEST)
::::Ja, prima, dank je! - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 29 sep 2026 20:23 (CEST)

== Lokaal terugplaatsen ==
Dag Erik,

Ik zag dat je een bestand lokaal had teruggeplaatst. Kan dat en hoe doe je dat want dan zou ik geen last meer hebben van Wikimedia Commons.

Mvg, [[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] ([[Overleg gebruiker:BeeBringer|overleg]]) 29 mrt 2026 07:11 (CEST)

:Zoals steeds [&lt;nowiki/&gt;[[commons:User_talk:Pi.1415926535#File:Unconscience_learning.png_2|&lt;nowiki&gt;https://commons.wikimedia.org/wiki/User_talk:Pi.1415926535#File:Unconscience_learning.png_2]&lt;/nowiki&gt;]] dit moeten doen. [[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] ([[Overleg gebruiker:BeeBringer|overleg]]) 29 mrt 2026 07:12 (CEST)
::Ja, en we waren zo te zien tegelijk bezig met de beide artikelen waar de foto gebruikt werd. 
::Van dit gedoe op commons heb ik zo langzamerhand helemaal de buik vol. Er zijn in de loop der jaren al heel veel bestanden verwijderd, om allerlei redenen, en het blijkt nu weer te gebeuren door één verwijdernominatie, waarbij [[c:COM:INUSE]] én een protest mijnerzijds volkomen genegeerd worden. De ergernis, veel extra werk voor alle betrokkenen, bah...
::Lokaal uploaden kan via [[Speciaal:Uploaden]]. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 29 mrt 2026 07:35 (CEST)

== Lintfouten afsluitende tag ==
Dag Erik, je hebt er - sorry daarvoor - lang op moeten wachten ([[Overleg gebruiker:BeeBringer#Lintfouten: Afsluitende tag ontbreekt|https://nl.wikibooks.org/wiki/Overleg_gebruiker:BeeBringer#Lintfouten:_Afsluitende_tag_ontbreekt]]) maar [[Speciaal:LintErrors/missing-end-tag]] lijkt nu schoon. Ik moet nog wel twee andere lintfouten herstellen. Maar deze is eindelijk weg ZONDER een lelijke truc die weer andere problemen veroorzaakten op de pagina's zelf die het [[Sjabloon:Opmaak]] gebruikten. Bedankt voor je geduld. Misschien komt het sjabloon eindelijk uit de in ontwikkelingsfase. [[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] ([[Overleg gebruiker:BeeBringer|overleg]]) 27 apr 2026 15:58 (CEST)

:Dag Erik, er zijn geen [[:Categorie:Wikibooks:Pagina%27s_met_scriptfouten]] of [[Speciaal:LintErrors]] die uit de [[Module:Layout]] voortkomen (op dit moment). Dus dat is goed nieuws omdat ik weet dat ik dan naar deze toestand altijd terug kan keren. Lastig is dat de betreffende pagina's traag updaten en niet te purgen lijken te zijn, dus soms pas later na edits deze fouten opduiken. Maar goed in die zin is het [[Sjabloon:Opmaak]] veilig te gebruiken. Ik wil nog wel extra's checks doen op de gebruikersinput. Zo kwam 1 lintfout niet uit de module maar uit de pagina zelf die een ongebalanceerde tag meegaf. Daarop heb ik nu een warning ingebouwd in de module zodat de gebruiker ziet dat de invoer niet correct is. Nogmaals bedankt voor je geduld met mij wat betreft dit sjabloon. Met vriendelijke groet, [[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] ([[Overleg gebruiker:BeeBringer|overleg]]) 28 apr 2026 05:50 (CEST)

== MediaWiki:Scribunto-doc-page-show ==
Hoi Erik,
Ik zie dat jij momenteel de edits doet aan [[MediaWiki:Scribunto-doc-page-show]], dus ik heb een vraagje voor je.
Het valt me op dat de tekst &quot;Documentatie: Module:Layout/doc&quot; (via MediaWiki:Scribunto-doc-page-show) nu standaard bovenaan elke module verschijnt en veel witruimte inneemt. Omdat je die documentatie bij de modules waar ik aan werk, ook gewoon kunt openen door op het document-symbool te klikken, voelt dit nu een beetje dubbelop.
Is het mogelijk om die regel bovenaan weg te halen? Dat maakt het overzicht in de modules waar ik aan werk een stuk rustiger.
Ik hoor graag of dat lukt!
Groetjes, [[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] ([[Overleg gebruiker:BeeBringer|overleg]]) 28 apr 2026 22:01 (CEST)

:Dag Erik, ik wil natuurlijk ook niet jouw werk dwarszitten daarom heb ik het zo maar opgelost https://nl.wikibooks.org/w/index.php?title=MediaWiki%3AScribunto-doc-page-show&amp;diff=424823&amp;oldid=424803. Dan kan ik via [[Gebruiker:BeeBringer/common.css]] het voor mezelf uitzetten. Ik hoop dat het goed voor je zo is, groeten [[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] ([[Overleg gebruiker:BeeBringer|overleg]]) 28 apr 2026 22:37 (CEST)
::Het is laat ik kan het natuurlijk net zo goed zo oplossen voor iedereen die dan de module bekijkt https://nl.wikibooks.org/w/index.php?title=MediaWiki%3AScribunto-doc-page-show&amp;diff=424829&amp;oldid=424803 [[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] ([[Overleg gebruiker:BeeBringer|overleg]]) 28 apr 2026 22:55 (CEST)

== You may be an eligible candidate for the U4C election ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Greetings,

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.

This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.

The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.

In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 28 apr 2026 22:06 (CEST) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Bericht verzonden door User:Keegan (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30472432 --&gt;

== Commons gemeenschap ==
Dag Erik, zie [https://commons.wikimedia.org/wiki/User_talk:Pi.1415926535#File:Unconscience_learning.png_2], [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Undeletion_requests/Current_requests#File:Unconscience_learning.png] en [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons_talk:Project_scope#Proposal:_clarify_relationship_between_COM:INUSE_and_actual_practice]. Dan is het hier toch veel ...... ;) Dank voor je steun trouwens aldaar! [[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] ([[Overleg gebruiker:BeeBringer|overleg]]) 1 mei 2026 08:31 (CEST)
:Tja, daar kan ik kort over zijn: ik volg het niet meer, de ergernis werd me te veel. Het is toch ongelofelijk dat je zo moet strijden om je vrijwilligerswerk (!) te rechtvaardigen tegenover een paar egootjes die de richtlijnen niet respecteren? Bah. Mocht het tot een peiling of stemming komen zal ik mijn steentje bijdragen, maar verder bemoei ik me er niet meer mee: het moet wel leuk blijven, simpel gezegd. Als ik me rot wil ergeren en elke dag ruzie wil hebben ga ik wel naar nl.wikipedia. Oh, wacht... ;-) - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 1 mei 2026 10:38 (CEST)
::Was toch nog een lange reactie hahaha. Het was even ter onderbouwing van de wijzigingen op bestanden uploaden aangezien dit zorgvuldig afwegen vraagt omdat het een systeem pagina is. Dus nu dat bewijs binnen is laat ik het verder, maar dank voor je steun [[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] ([[Overleg gebruiker:BeeBringer|overleg]]) 1 mei 2026 11:12 (CEST)
::*Was ik toch bozer dan ik dacht... ;-)
::*Goed beschouwd is de [https://nl.wikibooks.org/w/index.php?title=MediaWiki%3AUploadtext&amp;diff=424936&amp;oldid=400493 zinsnede over lokaal uploaden] natuurlijk wel een belangrijke aanpassing van het beleid. Het lijkt me verstandig het op z'n minst even te melden in de [[wb:l|lerarenkamer]]. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 1 mei 2026 11:49 (CEST)

== Hik in [[Sjabloon:Niet te koppelen]]? ==
Het [[Sjabloon:Niet te koppelen]] lijkt niet meer helemaal goed te werken. De [[:Categorie:Wikibooks:Niet te koppelen pagina's]] wordt wel aan de betreffende pagina toegevoegd, maar de [[:Categorie:Wikibooks:Pagina zonder Wikidata-koppeling]] blijft staan in plaats van te verdwijnen. Deze laatste categorie wordt automatisch toegevoegd en die kan ik niet handmatig verwijderen. Ik kan op &lt;purge&gt; drukken wat ik wil, maar hij verdwijnt niet, ook niet na enkele dagen. Voorbeeld: [[Van Idee tot Publicatie/Printversie]] en [[Ubuntu: Linux voor mensen]]. Hierdoor blijven deze pagina's in [[:Categorie:Wikibooks:Pagina zonder Wikidata-koppeling]] staan, terwijl dat niet zou moeten. 

Bij [[Bekende filosofen uit de geschiedenis/Plato]] is het wel goed gegaan. 

Kan dit worden opgelost? [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 29 sep 2026 11:12 (CEST)

:De oorzaak zit niet in {{Tl|Niet te koppelen}} maar in {{Tl|Boek}}, en dat is zo te zien &quot;intended behaviour&quot;; er zijn ongetwijfeld meer voorbeelden te vinden. Wat er staat is trouwens niet ''fout'', toch? 
:PS. Dat Plato niet in die cat staat komt doordat die pagina geen {{Tl|Boek}} bevat. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 1 okt 2026 22:24 (CEST)
::Dank voor het uitzoeken.
::Mijn/het probleem is, dat een pagina in [[:Categorie:Wikibooks:Pagina zonder Wikidata-koppeling]] blijft staan, terwijl het [[Sjabloon:Niet te koppelen]] is toegevoegd. Als ik bij wijze van onderhoud pagina's in [[:Categorie:Wikibooks:Pagina zonder Wikidata-koppeling]] wil gaan koppelen aan Wikidata-items (waarvoor deze categorie volgens mij ook is bedoeld), dan kom ik daar pagina's tegen waaraan ik (of iemand anders) al tijd heb besteed en heb geconcludeerd dat ze niet te koppelen zijn. Ze horen daar dus helemaal niet thuis en leveren alleen maar nutteloos extra werk op. 
::Is het sjabloon &lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;[[Sjabloon:Boek|Boek]]&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt; en/of &lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;[[Sjabloon:Niet te koppelen|Niet te koppelen]]&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt; zodanig aan te passen dat dit probleem wordt opgelost? [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 2 okt 2026 08:12 (CEST)

== Een Infobox voor [[Wikijunior:Klokkijken]] - hulp gevraagd ==
Voor [[Wikijunior:Klokkijken]] wil ik een Infobox maken. 
* Als je op de knop drukt waarmee je automatisch het formulier krijgt, dan wordt die opgeslagen als [[Wikijunior:Infobox/Klokkijken]], met een rode link naar het boek en aantal hoofdstukken (rode link) op 0 terwijl er al 4 zijn. 
* Dus ik denk: ik hernoem hem en zorg ervoor dat Infobox/Wikijunior:Klokkijken in de titel komt te staan en die begint met &quot;Wikibooks&quot;, want zo zien ook de andere infoboxen eruit. Dan krijg je [[Wikijunior:Wikibooks:Infobox/Wikijunior:Klokkijken]] (later bleek ik niet goed te hebben opgelet, er staat nog een keuzemogelijkheid voor het soort boek ervóór). Dat leek me iets teveel van het goede (de link naar het boek is nu wel blauw, maar het aantal boeken (nog steeds rode link) nog steeds 0).
* Een nieuwe poging leverde uiteindelijk [[Wikibooks:Infobox/Wikijunior:Klokkijken]] op. Boek zelf heeft blauwe link, maar aantal boeken heeft nog steeds een rode link met aantal 0. 
Nu geef ik het op.

Het probleem zit hem waarschijnlijk in het format van ''Categorie:Wikijunior:Klokkijken - inhoud'' in de automatische link in de Infobox. Alle categorieën in [[:Categorie:Boeken in Wikijunior]] hebben echter als format ''Categorie:Wikijunior-Naam boek- inhoud'', met een koppelteken in plaats van een dubbele punt na ''Wikijunior''. Dus dat had ik ook gedaan voor dit nieuwe boek. 

Ik kon trouwens geen enkel boek in Wikijunior vinden met een Infobox. 

Is het niet nodig/gewenst om een Infobox op te nemen bij Wikijunior-boeken? Als het wel gewenst is: wat is dan de oplossing? [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 2 okt 2026 08:34 (CEST)</text>
      <sha1>0ea4q6vjuj2asr2pmkxboh26w69pm9c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Afrikaans</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24447</id>
    <revision>
      <id>430405</id>
      <parentid>417392</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T18:04:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcwf</username>
        <id>853</id>
      </contributor>
      <comment>/* De grote verschillen */</comment>
      <origin>430405</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5630" sha1="hmijxsskfdvg1nh1t93hbgmh2z5tk24" xml:space="preserve">{{Bi}}
[[Bestand:OopAPKPsalmGesangeboek.JPG|thumb|left|180px|'n Oop Psalm- en Gesangeboek van die Afrikaanse Protestantse Kerk. Die boek is oop by Gesang 41]]
{{Index Afrikaans}}
Het '''Afrikaans''' stamt af van het Nederlands van de zeventiende eeuw, meer specifiek van de Hollandse dialecten die gesproken werden door diegenen die naar de destijdse Kaapkolonie verhuisd zijn.

Enerzijds maakt dat van het Afrikaans een taal die makkelijk voor Nederlandstaligen te begrijpen is. Een zeer groot deel van de woordenschat komt immers nog steeds goed overeen. Anderzijds heeft er daar in de isolatie van de Kaap en het contact met de bijzonder verschillende plaatselijke talen een dusdanig veranderingsproces plaatsgevonden dat er echt sprake is van een andere taal, die als zodanig aangeleerd moet worden. Veel woorden zijn bovendien in het Afrikaans net iets anders gaan betekenen, terwijl ze nog wel lijken op of zelfs volledig overeenkomen met Nederlandse woorden. Het Afrikaans is dus een bedrieglijke taal in die zin dat ze voor een Nederlandstalige makkelijk te [[leren]] lijkt, maar dat bij nader inzien niet is, vooral niet bij actief gebruik. Hoewel het feit dat de woordenschat voor 90-95% overeenkomt een groot voordeel is bij het leren van een taal zijn er ook problemen Een van die problemen is dat er &quot;gevaarlijke woorden&quot; zijn die in het Nederlands veel gebruikt worden maar die in het Afrikaans ofwel helemaal niet bestaan ofwel anders gebruikt worden. Hier is een Nederlandstalige echt in het nadeel omdat afleren nu eenmaal moeilijker is dan aanleren.

De volgende tabel geeft een indruk van de moeilijkheden waar een Nederlandstalige op moet rekenen:

{|class=&quot;wikitable&quot;
|-
!colspan=&quot;2&quot;|Functie!!Moeilijkheidsgraad
|-
|rowspan=&quot;5&quot;|Passief||Lezen||Vrij gemakkelijk, vooral als men de klankveranderingen kent
|-
|rowspan=&quot;4&quot;|Luisteren
|Officieel Afrikaans: nieuwslezer, niet al te moeilijk
|-
|Gesprek met blanke spreker: Vermoeiend, maar mogelijk
|-
|Blanke sprekers onder elkaar: Niet eenvoudig
|-
|Kleurlingenafrikaans: Vrijwel onverstaanbaar 
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|Actief
|Spreken
|Erg moeizaam, mensen schakelen snel op Engels over
|-
|Schrijven
|Zo moeilijk als iedere vreemde taal
|}

==De sprekers==
[[Bestand:South Africa 2011 Afrikaans speakers proportion map.svg|thumb|left|Percentage Afrikaanstaligen in Zuid-Afrika
Van licht- naar donkergroen: 0–20%; 20–40%; 40–60%; 60–80%; 80–100%]]

Het Afrikaans is de dominante taal van geheel zuidwestelijk Zuid-Afrika (Wes-Kaap, Noord-Kaap) en wordt ook in de Vrijstaat, Gauteng, Noord-Wes, de Noordelijke provincie en Mpumalanga veel gesproken. Ook in grote delen van Namibië, alles behalve het wat groenere noorden, is het de meest verbreide taal.

Het aantal moedertaalsprekers is zo'n 6 miljoen, ongeveer gelijk verdeeld over de blanken en de zgn. kleurlingen. Er is ook een klein aantal zwarte Zuid-Afrikanen die het Afrikaans als moedertaal hebben. Het wordt bovendien vooral onder Sotho's en Tswana's veel als tweede taal gesproken en het totaal aantal sprekers wordt geschat op 13 miljoen.

Het is daarmee de enige taal van Zuid-Afrika die over de rassengrenzen heen aanzienlijke aantallen moedertaalsprekers heeft. Er is daarmee een groot contrast met wat de politici van de apartheidstijd van de taal hebben proberen te maken: &quot;'n taal net vir en van blankes&quot; en de realiteit in de gemeenschap. Hun politiek heeft de taal enerzijds wel gemaakt tot de enige in Afrika inheemse taal die volledig is uitgebouwd tot een taal van de moderne tijd, anderzijds heeft het de taal ook opgescheept met een enorm stigma van een taal van en voor racisten. Vooral de kleurlingen die het Afrikaans als moedertaal hebben zitten daardoor in een lastig parket.

In Namibië heeft de strijd tegen het apartheidsregime ertoe geleid dat men in de grondwet gezet heeft dat Engels, en Engels alleen, de nationale taal is, hoewel juist die taal in Namibië vrijwel geen moedertaalsprekers heeft. In Zuid-Afrika is het Afrikaans wel erkend als een officiële taal, maar in de praktijk trekt de ANC-regering het Engels sterk voor boven de andere 10 'officiële talen'.

==Opzet van dit boek==
Op 9 maart 2017 is dit boek nog volop in ontwikkeling. De bedoeling is om eerst de nadruk te leggen op die aspecten van het Afrikaans die voor een Nederlandstalige vreemd zullen voorkomen. In tweede instantie is het de bedoeling de Afrikaanse grammatica te documenteren op een voor Nederlandstaligen toegankelijke wijze. Taallessen met uitspraak, oefeningen enz. zijn van later zorg, o.a. omdat geluidsbestanden in deze taal vrijwel ontbreken. Wel zal er gebruik gemaakt worden van videomateriaal dat op YouTube aanwezig is. Vooral kindervideo's zijn daar erg geschikt voor omdat de taal erin vaak erg eenvoudig is.

In de gebruikte voorbeelden wordt een dubbel streepje -- gebruikt om het Afrikaans van zijn Nederlandse vertaling te scheiden.

==De grote verschillen==
*[[Afrikaans/Afrikaanse bijvoeglijke naamwoorden|Afrikaanse bijvoeglijke naamwoorden]]
*[[Afrikaans/Afrikaanse zelfstandige naamwoorden|Afrikaanse zelfstandige naamwoorden]]
*[[Afrikaans/Afrikaanse werkwoorden|Afrikaanse werkwoorden]]
*[[Afrikaans/Afrikaanse deelwoorden|Afrikaanse deelwoorden]]
*[[Afrikaans/Afrikaanse onbepaalde wijs|Onbepaalde wijs in Afrikaans]]
*[[/Afrikaanse voornaamwoorden/]]
*[[Afrikaans/Klankveranderingen in het Afrikaans|Klankveranderingen in het Afrikaans]]

==De kleinere verschillen==
*[[/Verschillen in woordgebruik/]]
*[[/Woorden van andere komaf/]]
*[[/Gevaarlijke woorden/]]
*[[/Duitse invloed/]]

{{Wikipedia
| Pagina = Afrikaans
| Naam = Afrikaans
}}

{{Fase|3}}
{{Boek}}</text>
      <sha1>hmijxsskfdvg1nh1t93hbgmh2z5tk24</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>430411</id>
      <parentid>430405</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T19:33:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>{{nowrap}} / &amp;shy;</comment>
      <origin>430411</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5661" sha1="jos5uqxpg1mjw87g0crmun668uerb4s" xml:space="preserve">{{Bi}}
[[Bestand:OopAPKPsalmGesangeboek.JPG|thumb|left|180px|'n Oop Psalm- en Gesangeboek van die Afrikaanse Protestantse Kerk. Die boek is oop by Gesang 41]]
{{Index Afrikaans}}
{{Nowrap|Het '''Afrikaans'''}} stamt af van het Neder&amp;shy;lands van de zeven&amp;shy;tiende eeuw, meer specifiek van de Hollandse dialecten die gesproken werden door diegenen die naar de destijdse Kaap&amp;shy;kolonie verhuisd zijn.

Enerzijds maakt dat van het Afrikaans een taal die makkelijk voor Nederlands&amp;shy;taligen te begrijpen is. Een zeer groot deel van de woordenschat komt immers nog steeds goed overeen. Anderzijds heeft er daar in de isolatie van de Kaap en het contact met de bijzonder verschillende plaatselijke talen een dusdanig veranderingsproces plaatsgevonden dat er echt sprake is van een andere taal, die als zodanig aangeleerd moet worden. Veel woorden zijn bovendien in het Afrikaans net iets anders gaan betekenen, terwijl ze nog wel lijken op of zelfs volledig overeenkomen met Nederlandse woorden. Het Afrikaans is dus een bedrieglijke taal in die zin dat ze voor een Nederlandstalige makkelijk te [[leren]] lijkt, maar dat bij nader inzien niet is, vooral niet bij actief gebruik. Hoewel het feit dat de woordenschat voor 90-95% overeenkomt een groot voordeel is bij het leren van een taal zijn er ook problemen Een van die problemen is dat er &quot;gevaarlijke woorden&quot; zijn die in het Nederlands veel gebruikt worden maar die in het Afrikaans ofwel helemaal niet bestaan ofwel anders gebruikt worden. Hier is een Nederlandstalige echt in het nadeel omdat afleren nu eenmaal moeilijker is dan aanleren.

De volgende tabel geeft een indruk van de moeilijkheden waar een Nederlandstalige op moet rekenen:

{|class=&quot;wikitable&quot;
|-
!colspan=&quot;2&quot;|Functie!!Moeilijkheidsgraad
|-
|rowspan=&quot;5&quot;|Passief||Lezen||Vrij gemakkelijk, vooral als men de klankveranderingen kent
|-
|rowspan=&quot;4&quot;|Luisteren
|Officieel Afrikaans: nieuwslezer, niet al te moeilijk
|-
|Gesprek met blanke spreker: Vermoeiend, maar mogelijk
|-
|Blanke sprekers onder elkaar: Niet eenvoudig
|-
|Kleurlingenafrikaans: Vrijwel onverstaanbaar 
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|Actief
|Spreken
|Erg moeizaam, mensen schakelen snel op Engels over
|-
|Schrijven
|Zo moeilijk als iedere vreemde taal
|}

==De sprekers==
[[Bestand:South Africa 2011 Afrikaans speakers proportion map.svg|thumb|left|Percentage Afrikaanstaligen in Zuid-Afrika
Van licht- naar donkergroen: 0–20%; 20–40%; 40–60%; 60–80%; 80–100%]]

Het Afrikaans is de dominante taal van geheel zuidwestelijk Zuid-Afrika (Wes-Kaap, Noord-Kaap) en wordt ook in de Vrijstaat, Gauteng, Noord-Wes, de Noordelijke provincie en Mpumalanga veel gesproken. Ook in grote delen van Namibië, alles behalve het wat groenere noorden, is het de meest verbreide taal.

Het aantal moedertaalsprekers is zo'n 6 miljoen, ongeveer gelijk verdeeld over de blanken en de zgn. kleurlingen. Er is ook een klein aantal zwarte Zuid-Afrikanen die het Afrikaans als moedertaal hebben. Het wordt bovendien vooral onder Sotho's en Tswana's veel als tweede taal gesproken en het totaal aantal sprekers wordt geschat op 13 miljoen.

Het is daarmee de enige taal van Zuid-Afrika die over de rassengrenzen heen aanzienlijke aantallen moedertaalsprekers heeft. Er is daarmee een groot contrast met wat de politici van de apartheidstijd van de taal hebben proberen te maken: &quot;'n taal net vir en van blankes&quot; en de realiteit in de gemeenschap. Hun politiek heeft de taal enerzijds wel gemaakt tot de enige in Afrika inheemse taal die volledig is uitgebouwd tot een taal van de moderne tijd, anderzijds heeft het de taal ook opgescheept met een enorm stigma van een taal van en voor racisten. Vooral de kleurlingen die het Afrikaans als moedertaal hebben zitten daardoor in een lastig parket.

In Namibië heeft de strijd tegen het apartheidsregime ertoe geleid dat men in de grondwet gezet heeft dat Engels, en Engels alleen, de nationale taal is, hoewel juist die taal in Namibië vrijwel geen moedertaalsprekers heeft. In Zuid-Afrika is het Afrikaans wel erkend als een officiële taal, maar in de praktijk trekt de ANC-regering het Engels sterk voor boven de andere 10 'officiële talen'.

==Opzet van dit boek==
Op 9 maart 2017 is dit boek nog volop in ontwikkeling. De bedoeling is om eerst de nadruk te leggen op die aspecten van het Afrikaans die voor een Nederlandstalige vreemd zullen voorkomen. In tweede instantie is het de bedoeling de Afrikaanse grammatica te documenteren op een voor Nederlandstaligen toegankelijke wijze. Taallessen met uitspraak, oefeningen enz. zijn van later zorg, o.a. omdat geluidsbestanden in deze taal vrijwel ontbreken. Wel zal er gebruik gemaakt worden van videomateriaal dat op YouTube aanwezig is. Vooral kindervideo's zijn daar erg geschikt voor omdat de taal erin vaak erg eenvoudig is.

In de gebruikte voorbeelden wordt een dubbel streepje -- gebruikt om het Afrikaans van zijn Nederlandse vertaling te scheiden.

==De grote verschillen==
*[[Afrikaans/Afrikaanse bijvoeglijke naamwoorden|Afrikaanse bijvoeglijke naamwoorden]]
*[[Afrikaans/Afrikaanse zelfstandige naamwoorden|Afrikaanse zelfstandige naamwoorden]]
*[[Afrikaans/Afrikaanse werkwoorden|Afrikaanse werkwoorden]]
*[[Afrikaans/Afrikaanse deelwoorden|Afrikaanse deelwoorden]]
*[[Afrikaans/Afrikaanse onbepaalde wijs|Onbepaalde wijs in Afrikaans]]
*[[/Afrikaanse voornaamwoorden/]]
*[[Afrikaans/Klankveranderingen in het Afrikaans|Klankveranderingen in het Afrikaans]]

==De kleinere verschillen==
*[[/Verschillen in woordgebruik/]]
*[[/Woorden van andere komaf/]]
*[[/Gevaarlijke woorden/]]
*[[/Duitse invloed/]]

{{Wikipedia
| Pagina = Afrikaans
| Naam = Afrikaans
}}

{{Fase|3}}
{{Boek}}</text>
      <sha1>jos5uqxpg1mjw87g0crmun668uerb4s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>430412</id>
      <parentid>430411</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T19:35:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* De sprekers */</comment>
      <origin>430412</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5672" sha1="9k4phhlohdqbqxqmfbe9apazwu2a2px" xml:space="preserve">{{Bi}}
[[Bestand:OopAPKPsalmGesangeboek.JPG|thumb|left|180px|'n Oop Psalm- en Gesangeboek van die Afrikaanse Protestantse Kerk. Die boek is oop by Gesang 41]]
{{Index Afrikaans}}
{{Nowrap|Het '''Afrikaans'''}} stamt af van het Neder&amp;shy;lands van de zeven&amp;shy;tiende eeuw, meer specifiek van de Hollandse dialecten die gesproken werden door diegenen die naar de destijdse Kaap&amp;shy;kolonie verhuisd zijn.

Enerzijds maakt dat van het Afrikaans een taal die makkelijk voor Nederlands&amp;shy;taligen te begrijpen is. Een zeer groot deel van de woordenschat komt immers nog steeds goed overeen. Anderzijds heeft er daar in de isolatie van de Kaap en het contact met de bijzonder verschillende plaatselijke talen een dusdanig veranderingsproces plaatsgevonden dat er echt sprake is van een andere taal, die als zodanig aangeleerd moet worden. Veel woorden zijn bovendien in het Afrikaans net iets anders gaan betekenen, terwijl ze nog wel lijken op of zelfs volledig overeenkomen met Nederlandse woorden. Het Afrikaans is dus een bedrieglijke taal in die zin dat ze voor een Nederlandstalige makkelijk te [[leren]] lijkt, maar dat bij nader inzien niet is, vooral niet bij actief gebruik. Hoewel het feit dat de woordenschat voor 90-95% overeenkomt een groot voordeel is bij het leren van een taal zijn er ook problemen Een van die problemen is dat er &quot;gevaarlijke woorden&quot; zijn die in het Nederlands veel gebruikt worden maar die in het Afrikaans ofwel helemaal niet bestaan ofwel anders gebruikt worden. Hier is een Nederlandstalige echt in het nadeel omdat afleren nu eenmaal moeilijker is dan aanleren.

De volgende tabel geeft een indruk van de moeilijkheden waar een Nederlandstalige op moet rekenen:

{|class=&quot;wikitable&quot;
|-
!colspan=&quot;2&quot;|Functie!!Moeilijkheidsgraad
|-
|rowspan=&quot;5&quot;|Passief||Lezen||Vrij gemakkelijk, vooral als men de klankveranderingen kent
|-
|rowspan=&quot;4&quot;|Luisteren
|Officieel Afrikaans: nieuwslezer, niet al te moeilijk
|-
|Gesprek met blanke spreker: Vermoeiend, maar mogelijk
|-
|Blanke sprekers onder elkaar: Niet eenvoudig
|-
|Kleurlingenafrikaans: Vrijwel onverstaanbaar 
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|Actief
|Spreken
|Erg moeizaam, mensen schakelen snel op Engels over
|-
|Schrijven
|Zo moeilijk als iedere vreemde taal
|}

==De sprekers==
[[Bestand:South Africa 2011 Afrikaans speakers proportion map.svg|thumb|left|Percentage Afrikaanstaligen in Zuid-Afrika
Van licht- naar donkergroen: 0–20%; 20–40%; 40–60%; 60–80%; 80–100%]]

{{Nowrap|Het Afrikaans is}} de dominante taal van geheel zuidwestelijk Zuid-Afrika (Wes-Kaap, Noord-Kaap) en wordt ook in de Vrijstaat, Gauteng, Noord-Wes, de Noordelijke provincie en Mpumalanga veel gesproken. Ook in grote delen van Namibië, alles behalve het wat groenere noorden, is het de meest verbreide taal.

Het aantal moedertaalsprekers is zo'n 6 miljoen, ongeveer gelijk verdeeld over de blanken en de zgn. kleurlingen. Er is ook een klein aantal zwarte Zuid-Afrikanen die het Afrikaans als moedertaal hebben. Het wordt bovendien vooral onder Sotho's en Tswana's veel als tweede taal gesproken en het totaal aantal sprekers wordt geschat op 13 miljoen.

Het is daarmee de enige taal van Zuid-Afrika die over de rassengrenzen heen aanzienlijke aantallen moedertaalsprekers heeft. Er is daarmee een groot contrast met wat de politici van de apartheidstijd van de taal hebben proberen te maken: &quot;'n taal net vir en van blankes&quot; en de realiteit in de gemeenschap. Hun politiek heeft de taal enerzijds wel gemaakt tot de enige in Afrika inheemse taal die volledig is uitgebouwd tot een taal van de moderne tijd, anderzijds heeft het de taal ook opgescheept met een enorm stigma van een taal van en voor racisten. Vooral de kleurlingen die het Afrikaans als moedertaal hebben zitten daardoor in een lastig parket.

In Namibië heeft de strijd tegen het apartheidsregime ertoe geleid dat men in de grondwet gezet heeft dat Engels, en Engels alleen, de nationale taal is, hoewel juist die taal in Namibië vrijwel geen moedertaalsprekers heeft. In Zuid-Afrika is het Afrikaans wel erkend als een officiële taal, maar in de praktijk trekt de ANC-regering het Engels sterk voor boven de andere 10 'officiële talen'.

==Opzet van dit boek==
Op 9 maart 2017 is dit boek nog volop in ontwikkeling. De bedoeling is om eerst de nadruk te leggen op die aspecten van het Afrikaans die voor een Nederlandstalige vreemd zullen voorkomen. In tweede instantie is het de bedoeling de Afrikaanse grammatica te documenteren op een voor Nederlandstaligen toegankelijke wijze. Taallessen met uitspraak, oefeningen enz. zijn van later zorg, o.a. omdat geluidsbestanden in deze taal vrijwel ontbreken. Wel zal er gebruik gemaakt worden van videomateriaal dat op YouTube aanwezig is. Vooral kindervideo's zijn daar erg geschikt voor omdat de taal erin vaak erg eenvoudig is.

In de gebruikte voorbeelden wordt een dubbel streepje -- gebruikt om het Afrikaans van zijn Nederlandse vertaling te scheiden.

==De grote verschillen==
*[[Afrikaans/Afrikaanse bijvoeglijke naamwoorden|Afrikaanse bijvoeglijke naamwoorden]]
*[[Afrikaans/Afrikaanse zelfstandige naamwoorden|Afrikaanse zelfstandige naamwoorden]]
*[[Afrikaans/Afrikaanse werkwoorden|Afrikaanse werkwoorden]]
*[[Afrikaans/Afrikaanse deelwoorden|Afrikaanse deelwoorden]]
*[[Afrikaans/Afrikaanse onbepaalde wijs|Onbepaalde wijs in Afrikaans]]
*[[/Afrikaanse voornaamwoorden/]]
*[[Afrikaans/Klankveranderingen in het Afrikaans|Klankveranderingen in het Afrikaans]]

==De kleinere verschillen==
*[[/Verschillen in woordgebruik/]]
*[[/Woorden van andere komaf/]]
*[[/Gevaarlijke woorden/]]
*[[/Duitse invloed/]]

{{Wikipedia
| Pagina = Afrikaans
| Naam = Afrikaans
}}

{{Fase|3}}
{{Boek}}</text>
      <sha1>9k4phhlohdqbqxqmfbe9apazwu2a2px</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>430413</id>
      <parentid>430412</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T19:37:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>+cat Taal</comment>
      <origin>430413</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5691" sha1="g5dznonwfi76u7oksn1snoevx4zgtgh" xml:space="preserve">{{Bi}}
[[Bestand:OopAPKPsalmGesangeboek.JPG|thumb|left|180px|'n Oop Psalm- en Gesangeboek van die Afrikaanse Protestantse Kerk. Die boek is oop by Gesang 41]]
{{Index Afrikaans}}
{{Nowrap|Het '''Afrikaans'''}} stamt af van het Neder&amp;shy;lands van de zeven&amp;shy;tiende eeuw, meer specifiek van de Hollandse dialecten die gesproken werden door diegenen die naar de destijdse Kaap&amp;shy;kolonie verhuisd zijn.

Enerzijds maakt dat van het Afrikaans een taal die makkelijk voor Nederlands&amp;shy;taligen te begrijpen is. Een zeer groot deel van de woordenschat komt immers nog steeds goed overeen. Anderzijds heeft er daar in de isolatie van de Kaap en het contact met de bijzonder verschillende plaatselijke talen een dusdanig veranderingsproces plaatsgevonden dat er echt sprake is van een andere taal, die als zodanig aangeleerd moet worden. Veel woorden zijn bovendien in het Afrikaans net iets anders gaan betekenen, terwijl ze nog wel lijken op of zelfs volledig overeenkomen met Nederlandse woorden. Het Afrikaans is dus een bedrieglijke taal in die zin dat ze voor een Nederlandstalige makkelijk te [[leren]] lijkt, maar dat bij nader inzien niet is, vooral niet bij actief gebruik. Hoewel het feit dat de woordenschat voor 90-95% overeenkomt een groot voordeel is bij het leren van een taal zijn er ook problemen Een van die problemen is dat er &quot;gevaarlijke woorden&quot; zijn die in het Nederlands veel gebruikt worden maar die in het Afrikaans ofwel helemaal niet bestaan ofwel anders gebruikt worden. Hier is een Nederlandstalige echt in het nadeel omdat afleren nu eenmaal moeilijker is dan aanleren.

De volgende tabel geeft een indruk van de moeilijkheden waar een Nederlandstalige op moet rekenen:

{|class=&quot;wikitable&quot;
|-
!colspan=&quot;2&quot;|Functie!!Moeilijkheidsgraad
|-
|rowspan=&quot;5&quot;|Passief||Lezen||Vrij gemakkelijk, vooral als men de klankveranderingen kent
|-
|rowspan=&quot;4&quot;|Luisteren
|Officieel Afrikaans: nieuwslezer, niet al te moeilijk
|-
|Gesprek met blanke spreker: Vermoeiend, maar mogelijk
|-
|Blanke sprekers onder elkaar: Niet eenvoudig
|-
|Kleurlingenafrikaans: Vrijwel onverstaanbaar 
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|Actief
|Spreken
|Erg moeizaam, mensen schakelen snel op Engels over
|-
|Schrijven
|Zo moeilijk als iedere vreemde taal
|}

==De sprekers==
[[Bestand:South Africa 2011 Afrikaans speakers proportion map.svg|thumb|left|Percentage Afrikaanstaligen in Zuid-Afrika
Van licht- naar donkergroen: 0–20%; 20–40%; 40–60%; 60–80%; 80–100%]]

{{Nowrap|Het Afrikaans is}} de dominante taal van geheel zuidwestelijk Zuid-Afrika (Wes-Kaap, Noord-Kaap) en wordt ook in de Vrijstaat, Gauteng, Noord-Wes, de Noordelijke provincie en Mpumalanga veel gesproken. Ook in grote delen van Namibië, alles behalve het wat groenere noorden, is het de meest verbreide taal.

Het aantal moedertaalsprekers is zo'n 6 miljoen, ongeveer gelijk verdeeld over de blanken en de zgn. kleurlingen. Er is ook een klein aantal zwarte Zuid-Afrikanen die het Afrikaans als moedertaal hebben. Het wordt bovendien vooral onder Sotho's en Tswana's veel als tweede taal gesproken en het totaal aantal sprekers wordt geschat op 13 miljoen.

Het is daarmee de enige taal van Zuid-Afrika die over de rassengrenzen heen aanzienlijke aantallen moedertaalsprekers heeft. Er is daarmee een groot contrast met wat de politici van de apartheidstijd van de taal hebben proberen te maken: &quot;'n taal net vir en van blankes&quot; en de realiteit in de gemeenschap. Hun politiek heeft de taal enerzijds wel gemaakt tot de enige in Afrika inheemse taal die volledig is uitgebouwd tot een taal van de moderne tijd, anderzijds heeft het de taal ook opgescheept met een enorm stigma van een taal van en voor racisten. Vooral de kleurlingen die het Afrikaans als moedertaal hebben zitten daardoor in een lastig parket.

In Namibië heeft de strijd tegen het apartheidsregime ertoe geleid dat men in de grondwet gezet heeft dat Engels, en Engels alleen, de nationale taal is, hoewel juist die taal in Namibië vrijwel geen moedertaalsprekers heeft. In Zuid-Afrika is het Afrikaans wel erkend als een officiële taal, maar in de praktijk trekt de ANC-regering het Engels sterk voor boven de andere 10 'officiële talen'.

==Opzet van dit boek==
Op 9 maart 2017 is dit boek nog volop in ontwikkeling. De bedoeling is om eerst de nadruk te leggen op die aspecten van het Afrikaans die voor een Nederlandstalige vreemd zullen voorkomen. In tweede instantie is het de bedoeling de Afrikaanse grammatica te documenteren op een voor Nederlandstaligen toegankelijke wijze. Taallessen met uitspraak, oefeningen enz. zijn van later zorg, o.a. omdat geluidsbestanden in deze taal vrijwel ontbreken. Wel zal er gebruik gemaakt worden van videomateriaal dat op YouTube aanwezig is. Vooral kindervideo's zijn daar erg geschikt voor omdat de taal erin vaak erg eenvoudig is.

In de gebruikte voorbeelden wordt een dubbel streepje -- gebruikt om het Afrikaans van zijn Nederlandse vertaling te scheiden.

==De grote verschillen==
*[[Afrikaans/Afrikaanse bijvoeglijke naamwoorden|Afrikaanse bijvoeglijke naamwoorden]]
*[[Afrikaans/Afrikaanse zelfstandige naamwoorden|Afrikaanse zelfstandige naamwoorden]]
*[[Afrikaans/Afrikaanse werkwoorden|Afrikaanse werkwoorden]]
*[[Afrikaans/Afrikaanse deelwoorden|Afrikaanse deelwoorden]]
*[[Afrikaans/Afrikaanse onbepaalde wijs|Onbepaalde wijs in Afrikaans]]
*[[/Afrikaanse voornaamwoorden/]]
*[[Afrikaans/Klankveranderingen in het Afrikaans|Klankveranderingen in het Afrikaans]]

==De kleinere verschillen==
*[[/Verschillen in woordgebruik/]]
*[[/Woorden van andere komaf/]]
*[[/Gevaarlijke woorden/]]
*[[/Duitse invloed/]]

{{Wikipedia
| Pagina = Afrikaans
| Naam = Afrikaans
}}

{{Fase|3}}
{{Boek}}
[[Categorie:Taal]]</text>
      <sha1>g5dznonwfi76u7oksn1snoevx4zgtgh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Linux voor beginners/Windows adresboek overzetten</title>
    <ns>0</ns>
    <id>29401</id>
    <revision>
      <id>430431</id>
      <parentid>420405</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T08:03:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ton van der Zwet</username>
        <id>29846</id>
      </contributor>
      <origin>430431</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="631" sha1="dqkvo7ydar9lhrlcrbyh7kq7g61fyct" xml:space="preserve">'''Windows XP adresboek overzetten naar Linux'''

In Windows: Download en installeer Thunderbird

Tijdens installatie alles importeren uit outlook express

vervolgens in Windows Thunderbird:

 1 Klik op Adresboek&gt;Extra&gt;Exporteren
 2 Naam intypen, eventueel map kiezen en op Save klikken
 3 Adresboek sluiten

In Linux Thunderbird:

 1. Klik op adress book
 2. Als je nog geen account hebt, verschijnt de account wizard; sluit deze (cancel&gt;exit)
 3. Klik op tools&gt;import
 4. klik op Adress Books&gt;next
 5. klik op de bovenste optie (Text file…)&gt;next
 6. Selecteer het bestand en klik op open&gt; klaar!

Januari 2012
{{Sub}}
{{Links}}</text>
      <sha1>dqkvo7ydar9lhrlcrbyh7kq7g61fyct</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Afrikaans/Gevaarlijke woorden</title>
    <ns>0</ns>
    <id>36410</id>
    <revision>
      <id>430408</id>
      <parentid>427836</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T18:40:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcwf</username>
        <id>853</id>
      </contributor>
      <origin>430408</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6125" sha1="mq9gygnjs5hd9l94hqph2kp8ewxmspc" xml:space="preserve">{{Index Afrikaans}}
Er zijn een hoop woorden die Nederlandstaligen geneigd zijn te gebruiken, maar die in het Afrikaans òfwel niet gebruikt worden òfwel een andere betekenis hebben. Hier volgen er een aantal. Dit is een aanzienlijk probleem omdat afleren nu eenmaal moeilijker is dan aanleren.

{|class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!Nederlands woord!!Probleem!!Afrikaans alternatief!!Bijzonderheden
|-
|ons||andere betekenis||ons|| ''Ons'' kan ook &quot;wij, we&quot; betekenen
|-
|ons (gewicht)||andere betekenis|| ons||niet 100 g, maar 16 g (ounce)
|-
|wij||bestaat niet in Afr.||ons|| ''Ons'' wordt ook voor het onderwerp gebruikt 
|-
|er||bestaat niet in Afr.||daar||De zwakke vormen van het voornaamwoordelijk bijwoord ''ervan'', ''ermee'' bestaan niet
|-
|we||bestaat niet in Afr.||ons||Er zijn geen zwakke vormen van het persoonlijk voornaamwoord
|-
|je||bestaat niet in Afr.||jy, jou||Er zijn geen zwakke vormen van het persoonlijk voornaamwoord
|-
|me||bestaat niet in Afr.||my||Er zijn geen zwakke vormen van het persoonlijk voornaamwoord
|-
|ze||bestaat niet in Afr.||hulle, sy, haar||Er zijn geen zwakke vormen van het persoonlijk voornaamwoord
|-
|zich||bestaat niet in Afr.||hom|| ''Hy het hom vergis'' - Hij heeft zich vergist
|-
|het||andere betekenis||die|| Het bepaalde lidwoord is altijd ''die''. De vorm ''het'' is de persoonsvorm van hebben: ''heb'', ''hebt'', ''heeft'', ''hebben'', maar niet de onbepaalde wijs, dat is ''hê''
|-
|de||bestaat niet in Afr.||die|| Het bepaalde lidwoord is altijd ''die'', er bestaat geen Afrikaans equivalent van het Nederlandse &quot;het&quot;
|-
|een||andere betekenis||'n||Afr. een is een telwoord: één
|-
|dit||andere betekenis||hierdie|| '''Dit''' wordt alleen als zelfstandig, persoonlijk of onpersoonlijk voornaamwoord gebruikt.&amp;nbsp;&lt;ref&gt;daar waar Nederlands de keus heeft tussen '''het''', '''dit''' of '''dat'''. Samen met '''is''' wordt '''dit''' soms samengetrokken tot '''dis''':

:'''Dit''' is pragtig, '''dis''' pragtig -- '''Het''' is prachtig, '''dit''' is prachtig, '''dat''' is prachtig
'''Dit''' kan terugverwijzen naar alle zelfstandige naamwoorden die geen persoon aanduiden, zoals ''it'' in het Engels.
:[Gaan] oud-Ministers na munisipaliteite om '''dit''' te red? -- Gaan voormalige ministers naar gemeentes om '''deze''' te redden?

Als aanwijzend voornaamwoord wordt '''hierdie''' gebruikt:

:'''Hierdie''' boek -- '''Dit''' boek 
:'''Hierdie''' boeke -- '''Deze''' boeken&lt;/ref&gt;
|-
|deze||bestaat niet in Afr.|| hierdie|| '''Dese''' komt in het Afrikaans alleen nog in een paar vaste uitdrukkingen voor, zoals ''mits dese, dese en gene''.
|-
|dat||andere betekenis||daardie, dié, wat|| In het Afrikaans is '''dat''' uitsluitend een voegwoord: Ek het gesê '''dat''' ... -- Ik zei '''dat''' ...&amp;nbsp;&lt;ref&gt; Het aanwijzend voornaamwoord is '''dié''' of '''daardie''':
:'''Dié''' boek, '''daardie''' boek -- '''Dat''' boek 
:'''Dié''' boeke, '''daardie''' boeke -- '''Die''' boeken 

'''Dié''' verwijst gewoonlijk terug naar iets dat al genoemd is. In de spreektaal wordt '''daardie''' vaak ingekort tot '''daai''', en soms wordt dit ook zo geschreven.&lt;/ref&gt;
|-
|die||andere betekenis||daardie, dié, wat|| Het woord '''die''' (zonder accent) kent het Afrikaans alleen als lidwoord:&lt;br&gt;'''Die''' perd -- '''het''' paard&lt;br&gt;'''Die''' oes -- '''de''' oogst&lt;br&gt;:'''Die''' mense -- '''de''' mensen.&amp;nbsp;&lt;ref&gt;Als betrekkelijk voornaamwoord wordt '''wat''' gebruikt:

:Die boek '''wat''' ek gekoop het -- Het boek '''dat''' ik gekocht heb
:Die tafel '''wat''' ek gekoop het -- De tafel '''die''' ik gekocht heb
&lt;/ref&gt;
|-
|het||andere betekenis||die|| In het Afrikaans is dit uitsluitend een werkwoord, dat overeenkomt met de vervoegde vormen van het Nederlandse ''hebben'':&lt;br&gt; :Ek '''het''' dit gesien -- ik '''heb''' het gezien.&amp;nbsp;&lt;ref&gt;In de onbepaalde wijs heeft Afrikaans '''hê'''

:om te '''hê''' -- om te '''hebben'''

Het Nederlandse lidwoord '''het''' wordt altijd '''die''' in Afrikaans:
:'''Die''' land. -- '''Het''' land

Het Nederlands voornaamwoord '''het''' wordt '''dit''':
:Hoe gaan '''dit'''?  -- Hoe gaat '''het'''?
:'''Dit''' gaan goed. -- '''Het''' gaat goed.
:'''Dit''' reën. -- '''Het''' regent&lt;/ref&gt;
|-
|om||anders gebruikt||om|| In tegenstelling tot het Nederlands mag '''om''' bij de uitgebreide onbepaalde wijs niet weggelaten worden&lt;br&gt;Dis goed '''om''' dit te sien -- Het is goed (om) dit te zien
|-
|werd||andere betekenis||is||De werkwoordsvorm ''werd'' bestaat niet in het Afrikaans, evenmin als vrijwel alle verleden tijden. Het wordt meestal weergegeven met '''is'''. Het Afrikaanse woord ''werd'' komt overeen met het Nederlandse ''waard'': Wat is dit '''werd'''?
|-
|zij||andere betekenis||hulle||'''Zij''' komt alleen overeen met '''sy''' als het over een enkele vrouwspersoon gaat&lt;br&gt;'''Sy''' het gesê dat ... -- '''Zij''' zei dat ...&lt;br&gt; In het meervoud wordt voor '''zij''' '''hulle''' gebruikt:&lt;br&gt; '''Hulle''' het gesê dat ... -- '''Zij''' zeiden dat ...
|-
|zei||bestaat niet in Afr.||het gesê||De Nederlandse verleden tijd '''zei''' bestaat niet.
|-
|zijn||bestaat niet in Afr.||sy, wees||De vorm '''syn''' is in het Afrikaans volledig verouderd, maar is nog wel terug te vinden in een woord als ''welsyn''.&lt;br&gt;
'''zijn''' als bezittelijk voornaamwoord is '''sy'''&lt;br&gt;In '''sy''' hande -- In '''zijn''' handen&lt;br&gt; Het werkwoord '''zijn''' is gewoonlijk '''wees''':&lt;br&gt;Ek sal daar '''wees''' -- Ik zal er '''zijn'''
|-
|langzaam||bestaat niet meer||stadig|| langzaam wordt snel als &quot;langsaan&quot; verstaan
|-
|raar||andere betekenis||snaaks||Raar in Afr. is zeldzaam als in Eng. ''rare''
|-
|poes||andere betekenis||kat, wyfiekat||In Afr. is ''kut'', inclusief in tussenwerpsels
|-
|vandaag||andere uitspraak||vandag||De datief-aa is verdwenen
|kikker||andere betekenis||meestal padda||In Afrikaans is kikker beperkt tot het genus ''Arthroleptis'' dat in Europa niet woorkomt
|-
|pad||andere betekenis||||In Afr. is ''pad'' een weg, soms vier of zesbaans; een ''teerpad'' een verharde weg. Het dier is een ''skurwepadda''
|-
|schildpad||ander meervoud||skilpad -- skilp'''aaie'''||
|}

==Voetnoten==
&lt;references /&gt;
{{Sub}}</text>
      <sha1>mq9gygnjs5hd9l94hqph2kp8ewxmspc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>430409</id>
      <parentid>430408</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T18:42:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcwf</username>
        <id>853</id>
      </contributor>
      <origin>430409</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6128" sha1="r4xvr5jnfpwsmthyt7wftd9fk7twq1o" xml:space="preserve">{{Index Afrikaans}}
Er zijn een hoop woorden die Nederlandstaligen geneigd zijn te gebruiken, maar die in het Afrikaans òfwel niet gebruikt worden òfwel een andere betekenis hebben. Hier volgen er een aantal. Dit is een aanzienlijk probleem omdat afleren nu eenmaal moeilijker is dan aanleren.

{|class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!Nederlands woord!!Probleem!!Afrikaans alternatief!!Bijzonderheden
|-
|ons||andere betekenis||ons|| ''Ons'' kan ook &quot;wij, we&quot; betekenen
|-
|ons (gewicht)||andere betekenis|| ons||niet 100 g, maar 16 g (ounce)
|-
|wij||bestaat niet in Afr.||ons|| ''Ons'' wordt ook voor het onderwerp gebruikt 
|-
|er||bestaat niet in Afr.||daar||De zwakke vormen van het voornaamwoordelijk bijwoord ''ervan'', ''ermee'' bestaan niet
|-
|we||bestaat niet in Afr.||ons||Er zijn geen zwakke vormen van het persoonlijk voornaamwoord
|-
|je||bestaat niet in Afr.||jy, jou||Er zijn geen zwakke vormen van het persoonlijk voornaamwoord
|-
|me||bestaat niet in Afr.||my||Er zijn geen zwakke vormen van het persoonlijk voornaamwoord
|-
|ze||bestaat niet in Afr.||hulle, sy, haar||Er zijn geen zwakke vormen van het persoonlijk voornaamwoord
|-
|zich||bestaat niet in Afr.||hom|| ''Hy het hom vergis'' - Hij heeft zich vergist
|-
|het||andere betekenis||die|| Het bepaalde lidwoord is altijd ''die''. De vorm ''het'' is de persoonsvorm van hebben: ''heb'', ''hebt'', ''heeft'', ''hebben'', maar niet de onbepaalde wijs, dat is ''hê''
|-
|de||bestaat niet in Afr.||die|| Het bepaalde lidwoord is altijd ''die'', er bestaat geen Afrikaans equivalent van het Nederlandse &quot;het&quot;
|-
|een||andere betekenis||'n||Afr. een is een telwoord: één
|-
|dit||andere betekenis||hierdie|| '''Dit''' wordt alleen als zelfstandig, persoonlijk of onpersoonlijk voornaamwoord gebruikt.&amp;nbsp;&lt;ref&gt;daar waar Nederlands de keus heeft tussen '''het''', '''dit''' of '''dat'''. Samen met '''is''' wordt '''dit''' soms samengetrokken tot '''dis''':

:'''Dit''' is pragtig, '''dis''' pragtig -- '''Het''' is prachtig, '''dit''' is prachtig, '''dat''' is prachtig
'''Dit''' kan terugverwijzen naar alle zelfstandige naamwoorden die geen persoon aanduiden, zoals ''it'' in het Engels.
:[Gaan] oud-Ministers na munisipaliteite om '''dit''' te red? -- Gaan voormalige ministers naar gemeentes om '''deze''' te redden?

Als aanwijzend voornaamwoord wordt '''hierdie''' gebruikt:

:'''Hierdie''' boek -- '''Dit''' boek 
:'''Hierdie''' boeke -- '''Deze''' boeken&lt;/ref&gt;
|-
|deze||bestaat niet in Afr.|| hierdie|| '''Dese''' komt in het Afrikaans alleen nog in een paar vaste uitdrukkingen voor, zoals ''mits dese, dese en gene''.
|-
|dat||andere betekenis||daardie, dié, wat|| In het Afrikaans is '''dat''' uitsluitend een voegwoord: Ek het gesê '''dat''' ... -- Ik zei '''dat''' ...&amp;nbsp;&lt;ref&gt; Het aanwijzend voornaamwoord is '''dié''' of '''daardie''':
:'''Dié''' boek, '''daardie''' boek -- '''Dat''' boek 
:'''Dié''' boeke, '''daardie''' boeke -- '''Die''' boeken 

'''Dié''' verwijst gewoonlijk terug naar iets dat al genoemd is. In de spreektaal wordt '''daardie''' vaak ingekort tot '''daai''', en soms wordt dit ook zo geschreven.&lt;/ref&gt;
|-
|die||andere betekenis||daardie, dié, wat|| Het woord '''die''' (zonder accent) kent het Afrikaans alleen als lidwoord:&lt;br&gt;'''Die''' perd -- '''het''' paard&lt;br&gt;'''Die''' oes -- '''de''' oogst&lt;br&gt;:'''Die''' mense -- '''de''' mensen.&amp;nbsp;&lt;ref&gt;Als betrekkelijk voornaamwoord wordt '''wat''' gebruikt:

:Die boek '''wat''' ek gekoop het -- Het boek '''dat''' ik gekocht heb
:Die tafel '''wat''' ek gekoop het -- De tafel '''die''' ik gekocht heb
&lt;/ref&gt;
|-
|het||andere betekenis||die|| In het Afrikaans is dit uitsluitend een werkwoord, dat overeenkomt met de vervoegde vormen van het Nederlandse ''hebben'':&lt;br&gt; :Ek '''het''' dit gesien -- ik '''heb''' het gezien.&amp;nbsp;&lt;ref&gt;In de onbepaalde wijs heeft Afrikaans '''hê'''

:om te '''hê''' -- om te '''hebben'''

Het Nederlandse lidwoord '''het''' wordt altijd '''die''' in Afrikaans:
:'''Die''' land. -- '''Het''' land

Het Nederlands voornaamwoord '''het''' wordt '''dit''':
:Hoe gaan '''dit'''?  -- Hoe gaat '''het'''?
:'''Dit''' gaan goed. -- '''Het''' gaat goed.
:'''Dit''' reën. -- '''Het''' regent&lt;/ref&gt;
|-
|om||anders gebruikt||om|| In tegenstelling tot het Nederlands mag '''om''' bij de uitgebreide onbepaalde wijs niet weggelaten worden&lt;br&gt;Dis goed '''om''' dit te sien -- Het is goed (om) dit te zien
|-
|werd||andere betekenis||is||De werkwoordsvorm ''werd'' bestaat niet in het Afrikaans, evenmin als vrijwel alle verleden tijden. Het wordt meestal weergegeven met '''is'''. Het Afrikaanse woord ''werd'' komt overeen met het Nederlandse ''waard'': Wat is dit '''werd'''?
|-
|zij||andere betekenis||hulle||'''Zij''' komt alleen overeen met '''sy''' als het over een enkele vrouwspersoon gaat&lt;br&gt;'''Sy''' het gesê dat ... -- '''Zij''' zei dat ...&lt;br&gt; In het meervoud wordt voor '''zij''' '''hulle''' gebruikt:&lt;br&gt; '''Hulle''' het gesê dat ... -- '''Zij''' zeiden dat ...
|-
|zei||bestaat niet in Afr.||het gesê||De Nederlandse verleden tijd '''zei''' bestaat niet.
|-
|zijn||bestaat niet in Afr.||sy, wees||De vorm '''syn''' is in het Afrikaans volledig verouderd, maar is nog wel terug te vinden in een woord als ''welsyn''.&lt;br&gt;
'''zijn''' als bezittelijk voornaamwoord is '''sy'''&lt;br&gt;In '''sy''' hande -- In '''zijn''' handen&lt;br&gt; Het werkwoord '''zijn''' is gewoonlijk '''wees''':&lt;br&gt;Ek sal daar '''wees''' -- Ik zal er '''zijn'''
|-
|langzaam||bestaat niet meer||stadig|| langzaam wordt snel als &quot;langsaan&quot; verstaan
|-
|raar||andere betekenis||snaaks||Raar in Afr. is zeldzaam als in Eng. ''rare''
|-
|poes||andere betekenis||kat, wyfiekat||In Afr. is ''kut'', inclusief in tussenwerpsels
|-
|vandaag||andere uitspraak||vandag||De datief-aa is verdwenen
|-
|kikker||andere betekenis||meestal padda||In Afrikaans is kikker beperkt tot het genus ''Arthroleptis'' dat in Europa niet woorkomt
|-
|pad||andere betekenis||||In Afr. is ''pad'' een weg, soms vier of zesbaans; een ''teerpad'' een verharde weg. Het dier is een ''skurwepadda''
|-
|schildpad||ander meervoud||skilpad -- skilp'''aaie'''||
|}

==Voetnoten==
&lt;references /&gt;
{{Sub}}</text>
      <sha1>r4xvr5jnfpwsmthyt7wftd9fk7twq1o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Afrikaans/Afrikaanse deelwoorden</title>
    <ns>0</ns>
    <id>38099</id>
    <revision>
      <id>430402</id>
      <parentid>417394</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T17:58:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcwf</username>
        <id>853</id>
      </contributor>
      <comment>/* De Afrikaanse deelwoorden */</comment>
      <origin>430402</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4789" sha1="8eyncdblvo3e9udwttuoswdhtuu98t3" xml:space="preserve">{{Index Afrikaans}}Net als in het Nederlands bestaan er gewoonlijk twee deelwoorden van ieder werkwoord. 

==De Nederlandse deelwoorden==
In het Nederlands dat een verleden tijd en een voltooide tijd heeft worden ze vaak het onvoltooid en het voltooid deelwoord genoemd:

;Nederlands
::werkwoord: ''zoeken''
::onvoltooid deelwoord: ''zoekend''
::voltooid deelwoord: ''gezocht''

===Werkwoordelijk en naamwoordelijk===
Over het algemeen wordt het onvoltooid deelwoord in het Nederlands niet zo veel meer gebruikt. Dit geldt ook in het Afrikaans.
Onvoltooide deelwoorden worden namelijk in het Nederlands (in tegenstelling tot het Engels) zelden ''werkwoordelijk'' gebruikt. ''Hij was zoekende'' is wel een geldige Nederlandse zin, maar het Engelse ''he was searching'' is vele malen gebruikelijker. Een zin als ''hij was aan het zoeken'' of ''hij liep te zoeken'' komt in het Nederlands veel meer voor. Als bijvoeglijk naamwoord (of bijwoord) ligt dat anders. Het deelwoord wordt nog wel naamwoordelijk gebruikt: ''Vertwijfeld zoekend naar een kamer klopte hij bij het volgende hotel aan'' is een aanvaardbare zin. 

Bij het voltooid deelwoord ligt dat anders, dat is volop in gebruik. In het Nederlands kunnen (dezelfde!) voltooide deelwoorden zowel werkwoordelijk  als naamwoordelijk  gebruikt worden:

:werkwoordelijk (als deel van de vervoeging): ''ik heb gezocht''
:naamwoordelijk (bijv. als bijvoeglijk naamwoord) ''de gezochte man''.

Dat laatste gebruik hangt overigens wel af van bijvoorbeeld de overgankelijkheid van het werkwoord. Je kunt bijvoorbeeld een jas aangehad hebben, maar er bestaat niet zoiets als een *aangehadde jas.

Veel Nederlandse deelwoorden hebben ook een ontkennende (naamwoordelijke) vorm met het voorvoegsel on-, zoals:  ''een bewerkte steen'' en ''een onbewerkte steen''. 

In het Afrikaans zijn vergelijkbare vormen vaak nog wel terug te vinden, maar een deel van de grammaticale regelmaat is veranderd of verdwenen. Er is zich dus een overgang van grammatica naar idioom aan het voltrekken. Daarbij is het verschil tussen naamwoordelijk en werkwoordelijk gebruik een belangrijke factor.

==De Afrikaanse deelwoorden==
In het Afrikaans waar een aparte verleden tijd meestal ontbreekt, wordt ''ek het gelees'' meestal ''die verlede tyd'' genoemd en dit weerspiegelt zich ook in de benaming van de deelwoorden:

;Afrikaans
:werkwoord: ''soek''
:teënwoordige deelwoord: ''soekend''
:verlede deelwoord: 
::werkwoordelik: ''gesoek''
::naamwoordelik:
:::predikatief: ''gesog''
:::byvoeglik: ''gesoekte'', ''gesoekde'', ''gesogte''

In het algemeen staan deelwoorden in Afrikaans nog meer bloot aan slijtage dan in het Nederlands. Meestal is een deelwoord een alleenstaand bijvoeglijk naamwoord geworden en het verband met het werkwoord wordt steeds minder gevoeld. De tegenwoordige deelwoorden worden zo mogelijk nog minder gebruikt dan in het Nederlands. Dit geldt zeker voor deelwoorden als ''hebbend'' of ''seggend'' die bij ''hê/het'' en bij ''sê'' horen en wellicht voor een Nederlandstalige herkenbaarder zijn dan voor een spreker van Afrikaans, voor wie die &quot;b&quot; van ''hebben'' en die &quot;g&quot; van ''zeggen'' een stuk etymologisch erfgoed is. Er komen wel afgeleide vormen zoals ''stemhebbend'' of ''niksseggend'' voor, maar niet iedere Afrikaanstalige zal het verband met het oorspronkelijke werkwoord onmiddellijk onderkennen.

Dit geldt ook voor de verleden deelwoorden. Ten eerste is er een verschil ontstaan tussen de -vrijwel altijd regelmatige en zwakke- werkwoordelijke vormen zoals ''gesoek'' en de naamwoordelijke zoals ''gesog''. Dat laatste woord is voor een Nederlandstalige herkenbaar als verwant aan ''soek'', maar voor een moedertaalspreker is het eigenlijk meer een apart bijvoeglijk naamwoord dat ''populair'' of ''waar grote vraag naar is'' betekent: ''Diamante is baie gesog!'' 

In de meer dagelijkse betekenis van ''de gezochte man'' wordt vaak naar de werkwoordelijke vorm ''gesoek'' gegrepen en daar ''-de'' aangeplakt, hoewel soms de 'verloren' -t kan opduiken. Ook '''t kofschip'' is een stervend stuk Nederlands erfgoed.

==De verdwijnenende -d===
Bij zwakke werkwoorden die in het Nederlands -de krijgen, bestaat er soms in naamwoordelijke, predicatieve of adverbiale gevallen nog een deelwoord op -d. Vergelijk:

:Werkwoordelijk: ''Dié hervormings het Suid-Afrika '''gebuffer''' teen 1998 en 2001 se krisisse in die opkomende markte.''
:Naamwoordelik / predicatief: ''Die subsifplaat is voorsien van 3-10 segmente. Dit maak die hele sifplaat meer '''gebufferd'''.''
:Naamwoordelik / attributief: ''Die bestuur van grondsuurheid volgens die persentasie suurversadiging vind byval op hoogs '''gebufferde''' gronde wat van nature uiters suur is''.

Maar in veel gevallen wordt de werkwoordelijke vorm zonder -d gebruikt.


{{Sub}}</text>
      <sha1>8eyncdblvo3e9udwttuoswdhtuu98t3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>430403</id>
      <parentid>430402</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T17:59:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcwf</username>
        <id>853</id>
      </contributor>
      <comment>/* De verdwijnenende -d= */</comment>
      <origin>430403</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4788" sha1="n6hg7r27r8f1v2xntglxaeabux7eqzf" xml:space="preserve">{{Index Afrikaans}}Net als in het Nederlands bestaan er gewoonlijk twee deelwoorden van ieder werkwoord. 

==De Nederlandse deelwoorden==
In het Nederlands dat een verleden tijd en een voltooide tijd heeft worden ze vaak het onvoltooid en het voltooid deelwoord genoemd:

;Nederlands
::werkwoord: ''zoeken''
::onvoltooid deelwoord: ''zoekend''
::voltooid deelwoord: ''gezocht''

===Werkwoordelijk en naamwoordelijk===
Over het algemeen wordt het onvoltooid deelwoord in het Nederlands niet zo veel meer gebruikt. Dit geldt ook in het Afrikaans.
Onvoltooide deelwoorden worden namelijk in het Nederlands (in tegenstelling tot het Engels) zelden ''werkwoordelijk'' gebruikt. ''Hij was zoekende'' is wel een geldige Nederlandse zin, maar het Engelse ''he was searching'' is vele malen gebruikelijker. Een zin als ''hij was aan het zoeken'' of ''hij liep te zoeken'' komt in het Nederlands veel meer voor. Als bijvoeglijk naamwoord (of bijwoord) ligt dat anders. Het deelwoord wordt nog wel naamwoordelijk gebruikt: ''Vertwijfeld zoekend naar een kamer klopte hij bij het volgende hotel aan'' is een aanvaardbare zin. 

Bij het voltooid deelwoord ligt dat anders, dat is volop in gebruik. In het Nederlands kunnen (dezelfde!) voltooide deelwoorden zowel werkwoordelijk  als naamwoordelijk  gebruikt worden:

:werkwoordelijk (als deel van de vervoeging): ''ik heb gezocht''
:naamwoordelijk (bijv. als bijvoeglijk naamwoord) ''de gezochte man''.

Dat laatste gebruik hangt overigens wel af van bijvoorbeeld de overgankelijkheid van het werkwoord. Je kunt bijvoorbeeld een jas aangehad hebben, maar er bestaat niet zoiets als een *aangehadde jas.

Veel Nederlandse deelwoorden hebben ook een ontkennende (naamwoordelijke) vorm met het voorvoegsel on-, zoals:  ''een bewerkte steen'' en ''een onbewerkte steen''. 

In het Afrikaans zijn vergelijkbare vormen vaak nog wel terug te vinden, maar een deel van de grammaticale regelmaat is veranderd of verdwenen. Er is zich dus een overgang van grammatica naar idioom aan het voltrekken. Daarbij is het verschil tussen naamwoordelijk en werkwoordelijk gebruik een belangrijke factor.

==De Afrikaanse deelwoorden==
In het Afrikaans waar een aparte verleden tijd meestal ontbreekt, wordt ''ek het gelees'' meestal ''die verlede tyd'' genoemd en dit weerspiegelt zich ook in de benaming van de deelwoorden:

;Afrikaans
:werkwoord: ''soek''
:teënwoordige deelwoord: ''soekend''
:verlede deelwoord: 
::werkwoordelik: ''gesoek''
::naamwoordelik:
:::predikatief: ''gesog''
:::byvoeglik: ''gesoekte'', ''gesoekde'', ''gesogte''

In het algemeen staan deelwoorden in Afrikaans nog meer bloot aan slijtage dan in het Nederlands. Meestal is een deelwoord een alleenstaand bijvoeglijk naamwoord geworden en het verband met het werkwoord wordt steeds minder gevoeld. De tegenwoordige deelwoorden worden zo mogelijk nog minder gebruikt dan in het Nederlands. Dit geldt zeker voor deelwoorden als ''hebbend'' of ''seggend'' die bij ''hê/het'' en bij ''sê'' horen en wellicht voor een Nederlandstalige herkenbaarder zijn dan voor een spreker van Afrikaans, voor wie die &quot;b&quot; van ''hebben'' en die &quot;g&quot; van ''zeggen'' een stuk etymologisch erfgoed is. Er komen wel afgeleide vormen zoals ''stemhebbend'' of ''niksseggend'' voor, maar niet iedere Afrikaanstalige zal het verband met het oorspronkelijke werkwoord onmiddellijk onderkennen.

Dit geldt ook voor de verleden deelwoorden. Ten eerste is er een verschil ontstaan tussen de -vrijwel altijd regelmatige en zwakke- werkwoordelijke vormen zoals ''gesoek'' en de naamwoordelijke zoals ''gesog''. Dat laatste woord is voor een Nederlandstalige herkenbaar als verwant aan ''soek'', maar voor een moedertaalspreker is het eigenlijk meer een apart bijvoeglijk naamwoord dat ''populair'' of ''waar grote vraag naar is'' betekent: ''Diamante is baie gesog!'' 

In de meer dagelijkse betekenis van ''de gezochte man'' wordt vaak naar de werkwoordelijke vorm ''gesoek'' gegrepen en daar ''-de'' aangeplakt, hoewel soms de 'verloren' -t kan opduiken. Ook '''t kofschip'' is een stervend stuk Nederlands erfgoed.

==De verdwijnenende -d==
Bij zwakke werkwoorden die in het Nederlands -de krijgen, bestaat er soms in naamwoordelijke, predicatieve of adverbiale gevallen nog een deelwoord op -d. Vergelijk:

:Werkwoordelijk: ''Dié hervormings het Suid-Afrika '''gebuffer''' teen 1998 en 2001 se krisisse in die opkomende markte.''
:Naamwoordelik / predicatief: ''Die subsifplaat is voorsien van 3-10 segmente. Dit maak die hele sifplaat meer '''gebufferd'''.''
:Naamwoordelik / attributief: ''Die bestuur van grondsuurheid volgens die persentasie suurversadiging vind byval op hoogs '''gebufferde''' gronde wat van nature uiters suur is''.

Maar in veel gevallen wordt de werkwoordelijke vorm zonder -d gebruikt.


{{Sub}}</text>
      <sha1>n6hg7r27r8f1v2xntglxaeabux7eqzf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>430404</id>
      <parentid>430403</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T18:02:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcwf</username>
        <id>853</id>
      </contributor>
      <comment>/* De verdwijnenende -d */</comment>
      <origin>430404</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4864" sha1="e7n0zm7t9xk4gaa96gxj87m0wr8oyis" xml:space="preserve">{{Index Afrikaans}}Net als in het Nederlands bestaan er gewoonlijk twee deelwoorden van ieder werkwoord. 

==De Nederlandse deelwoorden==
In het Nederlands dat een verleden tijd en een voltooide tijd heeft worden ze vaak het onvoltooid en het voltooid deelwoord genoemd:

;Nederlands
::werkwoord: ''zoeken''
::onvoltooid deelwoord: ''zoekend''
::voltooid deelwoord: ''gezocht''

===Werkwoordelijk en naamwoordelijk===
Over het algemeen wordt het onvoltooid deelwoord in het Nederlands niet zo veel meer gebruikt. Dit geldt ook in het Afrikaans.
Onvoltooide deelwoorden worden namelijk in het Nederlands (in tegenstelling tot het Engels) zelden ''werkwoordelijk'' gebruikt. ''Hij was zoekende'' is wel een geldige Nederlandse zin, maar het Engelse ''he was searching'' is vele malen gebruikelijker. Een zin als ''hij was aan het zoeken'' of ''hij liep te zoeken'' komt in het Nederlands veel meer voor. Als bijvoeglijk naamwoord (of bijwoord) ligt dat anders. Het deelwoord wordt nog wel naamwoordelijk gebruikt: ''Vertwijfeld zoekend naar een kamer klopte hij bij het volgende hotel aan'' is een aanvaardbare zin. 

Bij het voltooid deelwoord ligt dat anders, dat is volop in gebruik. In het Nederlands kunnen (dezelfde!) voltooide deelwoorden zowel werkwoordelijk  als naamwoordelijk  gebruikt worden:

:werkwoordelijk (als deel van de vervoeging): ''ik heb gezocht''
:naamwoordelijk (bijv. als bijvoeglijk naamwoord) ''de gezochte man''.

Dat laatste gebruik hangt overigens wel af van bijvoorbeeld de overgankelijkheid van het werkwoord. Je kunt bijvoorbeeld een jas aangehad hebben, maar er bestaat niet zoiets als een *aangehadde jas.

Veel Nederlandse deelwoorden hebben ook een ontkennende (naamwoordelijke) vorm met het voorvoegsel on-, zoals:  ''een bewerkte steen'' en ''een onbewerkte steen''. 

In het Afrikaans zijn vergelijkbare vormen vaak nog wel terug te vinden, maar een deel van de grammaticale regelmaat is veranderd of verdwenen. Er is zich dus een overgang van grammatica naar idioom aan het voltrekken. Daarbij is het verschil tussen naamwoordelijk en werkwoordelijk gebruik een belangrijke factor.

==De Afrikaanse deelwoorden==
In het Afrikaans waar een aparte verleden tijd meestal ontbreekt, wordt ''ek het gelees'' meestal ''die verlede tyd'' genoemd en dit weerspiegelt zich ook in de benaming van de deelwoorden:

;Afrikaans
:werkwoord: ''soek''
:teënwoordige deelwoord: ''soekend''
:verlede deelwoord: 
::werkwoordelik: ''gesoek''
::naamwoordelik:
:::predikatief: ''gesog''
:::byvoeglik: ''gesoekte'', ''gesoekde'', ''gesogte''

In het algemeen staan deelwoorden in Afrikaans nog meer bloot aan slijtage dan in het Nederlands. Meestal is een deelwoord een alleenstaand bijvoeglijk naamwoord geworden en het verband met het werkwoord wordt steeds minder gevoeld. De tegenwoordige deelwoorden worden zo mogelijk nog minder gebruikt dan in het Nederlands. Dit geldt zeker voor deelwoorden als ''hebbend'' of ''seggend'' die bij ''hê/het'' en bij ''sê'' horen en wellicht voor een Nederlandstalige herkenbaarder zijn dan voor een spreker van Afrikaans, voor wie die &quot;b&quot; van ''hebben'' en die &quot;g&quot; van ''zeggen'' een stuk etymologisch erfgoed is. Er komen wel afgeleide vormen zoals ''stemhebbend'' of ''niksseggend'' voor, maar niet iedere Afrikaanstalige zal het verband met het oorspronkelijke werkwoord onmiddellijk onderkennen.

Dit geldt ook voor de verleden deelwoorden. Ten eerste is er een verschil ontstaan tussen de -vrijwel altijd regelmatige en zwakke- werkwoordelijke vormen zoals ''gesoek'' en de naamwoordelijke zoals ''gesog''. Dat laatste woord is voor een Nederlandstalige herkenbaar als verwant aan ''soek'', maar voor een moedertaalspreker is het eigenlijk meer een apart bijvoeglijk naamwoord dat ''populair'' of ''waar grote vraag naar is'' betekent: ''Diamante is baie gesog!'' 

In de meer dagelijkse betekenis van ''de gezochte man'' wordt vaak naar de werkwoordelijke vorm ''gesoek'' gegrepen en daar ''-de'' aangeplakt, hoewel soms de 'verloren' -t kan opduiken. Ook '''t kofschip'' is een stervend stuk Nederlands erfgoed.

==De verdwijnenende -d==
Bij zwakke werkwoorden die in het Nederlands -de krijgen, bestaat er soms in naamwoordelijke, predicatieve of adverbiale gevallen nog een deelwoord op -d. Vergelijk:

:Werkwoordelijk: ''Dié hervormings het Suid-Afrika '''gebuffer''' teen 1998 en 2001 se krisisse in die opkomende markte.''
:Naamwoordelik / predicatief of adverbiaal: ''Die subsifplaat is voorsien van 3-10 segmente. Dit maak die hele sifplaat meer '''gebufferd'''.''
:Naamwoordelik / attributief: ''Die bestuur van grondsuurheid volgens die persentasie suurversadiging vind byval op hoogs '''gebufferde''' gronde wat van nature uiters suur is''.

Maar in veel predicatieve gevallen wordt de werkwoordelijke vorm zonder -d gebruikt. Bij adverbiale gevallen is dat minder het geval.


{{Sub}}</text>
      <sha1>e7n0zm7t9xk4gaa96gxj87m0wr8oyis</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Boekenplank:Wikijunior</title>
    <ns>0</ns>
    <id>46417</id>
    <revision>
      <id>430421</id>
      <parentid>421973</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T04:01:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Klokkijken</comment>
      <origin>430421</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1280" sha1="qk2fwbmj1n11d2fnfg86mszeze89o1k" xml:space="preserve">{{Kolommen automatisch
|inhoud=
*[[Wikijunior:Aardrijkskunde|Aardrijkskunde]]
*[[Wikijunior:Afval|Afval]]
*[[Wikijunior:Beroepen van de wereld|Beroepen van de wereld]]
*[[Wikijunior:Bus en trein|Bus en trein]]
*[[Wikijunior:De elementen|De elementen]]
*[[Wikijunior:Dierenalfabet|Dierenalfabet]]
*[[Wikijunior:Elektriciteitsproefjes|Elektriciteitsproefjes]]
*[[Wikijunior:Energiebronnen|Energiebronnen]]
*[[Wikijunior:Engels|Engels]]
*[[Wikijunior:Frans|Frans]]
*[[Wikijunior:Het lichaam|Het lichaam]]
*[[Wikijunior:Informatica|Informatica]]
*[[Wikijunior:Kleuren|Kleuren]]
*[[Wikijunior:Klokkijken|Klokkijken]]
*[[Wikijunior:Kriebelbeestjes|Kriebelbeestjes]]
*[[Wikijunior:Leren|Leren]]
*[[Wikijunior:Mens en maatschappij|Mens en maatschappij]]
*[[Wikijunior:Natuurkunde|Natuurkunde]]
*[[Wikijunior:Ondernemend leren|Ondernemend leren]]
*[[Wikijunior:Onderwijs|Onderwijs]]
*[[Wikijunior:Schaken voor beginners|Schaken voor beginners]]
*[[Wikijunior:Tijdreizen|Tijdreizen]]
*[[Wikijunior:Tijdrekenen|Tijdrekenen]]
*[[Wikijunior:Toekomst|Toekomst]]
*[[Wikijunior:Topografie|Topografie]]
*[[Wikijunior:Wereldbeelden|Wereldbeelden]]
*[[Wikijunior:Wereldwonderen|Wereldwonderen]]
*[[Wikijunior:Zonnestelsel|Zonnestelsel]]
}}

{{Navigatie boekenplanken}}

[[Categorie:Boekenplanken| ]]</text>
      <sha1>qk2fwbmj1n11d2fnfg86mszeze89o1k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sxrivniskookn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>46774</id>
    <revision>
      <id>430401</id>
      <parentid>430398</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T16:19:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <origin>430401</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="126999" sha1="p87o27hl7676efbuihmev4qfu657b3l" xml:space="preserve">{{Bi}}{{ Wiu2}}
[[Bestand:Carl Spitzweg - &quot;The Bookworm&quot;.jpg|thumb|200px|''De Boekenworm'' van [[Carl Spitzweg]]. Schrijven leer je door te lezen en eigenaardig genoeg vertonen vooral schoolinspecties een afkeer van literatuur op de schoolbanken. 'Leer de Vlaamse jongens en meisjes sollicitatiebrieven schrijven' zo klinkt het, niettegenstaande literatuur de beste taal is die voor handen is. 'Literatuur lezen is een onmisbare voorwaarde om helder en goed te leren schrijven en denken' stellen Annelies Verbeke en Geert Van Istendael in: ''De Standaard''. ''Zijn sollicitatiebrieven nuttiger dan sonnetten?'', p. 33.]]

[[Bestand:Nottebohmzaal_Antwerpen_-_Thomas_Moers23.jpg|thumb|200px|De Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience is de bewaarbibliotheek van Antwerpen. Het standbeeld van Hendrik Conscience staat voor de bibliotheek. De oorsprong van de bibliotheek gaat terug tot 1481 als stadssecretaris Willem Pauwels zijn collectie van 41 boeken aan de stad schenkt. De oude leeszaal is sinds 1933 een magazijn met er boven de Nottebohmzaal, genoemd naar de mecenas Oscar Nottebohm. Handschriften uit de tiende eeuw steken in de collectie.]]

[[Bestand:Gerrit Dou - Portret van Rembrandts moeder.jpg|thumb|200px|Lezen in een kunst: Gerrit Dou's ''Lezende oude vrouw'']]

'''De cursus Sxrivn is koken richt zich tot beginnende en gevorderde Sociaal Agogisch Werkers die met de pen in aanslag een folder, een website, een verslag, een eindwerk of een ander schrijfsel willen brouwen. De SW'er en de SCW'er die met volwassenen of jongeren in Onthaalklas voor anderstalige nieuwkomers (OKAN) werkt, kan hier, onder meer in het kader van het vak 'Methodiek educatief werk' inspiratie vinden. De Bachelor Maatschappelijke Veiligheid vindt er richtlijnen om zijn verslaggeving naar een hoger niveau te tillen. Deze cursus heeft de ambitie om tot lees- en schrijfplezier te komen door teksten nauwgezet en tot in de details te ontleden, een plezier dat bij velen vaak ver te zoeken is. [https://vimeo.com/167533839 Voor sommigen blijft schrijven horror.] Lezen en schrijven zijn geen overbodige vaardigheden in tijden van Fake news en een overdosis aan reclame, in tijden van slordige politiek en de snobistische drang naar elitair onderwijs.'''

.

{{Citaat|'''Metaforen zijn een hulpmiddel om onze geest het onbegrijpelijke te laten verwerken. De problemen beginnen als we onze eigen metaforen letterlijk gaan nemen.'''|Dan Brown}}

.

;Waarom sxrivn koken is?

.

* Een metafoor helpt de werkelijkheid ''behappen''.

.

* Iedereen kan schrijven/koken op zijn of haar niveau: de BBQ op de camping, in de keuken van oma, het eliterestaurant, fast-food, het opwarmen van poedersoep...

.

* Sommigen schrijven/koken nonchalant, anderen zijn echte snobs: elitecultuur versus poldercultuur. Sommige keukens en sommige schrijverskabinetten zijn een voorbeeld van orde en netheid waar alles zijn plaats heeft, bij anderen is het een chaos: in hun bureau val je over boeken, geschriften, uitprints, de notaboekjes... Opruimen gebeurt pas als het gerecht of het boek af is.

.

* Zout, peper en andere kruiden maken het eten lekker. Dat heeft met smaak te maken. Is dat objectief of subjectief? Hoe maak je een smaakvolle tekst? Dat ontdek je in dit kookboek.

.

* Er is bij het schrijven en koken altijd een deadline. Vroeg of laat is er de service en dan ben je beter klaar en voorbereid.

.

* Je krijgt altijd reactie. Geen reactie is een heel krachtige reactie wist [[Paul Watzlawick]] (1921-2007).

.

* Een gedekte tafel is altijd fijn. Teksten houden van een lay-out. (En de docent ook.)

.

* Een recept of een schrijfmethode is niet wat je op tafel zet, maar een methode om het er te krijgen. En bedenk: hutsepot en spaghetti, stoofvlees en varkenswangetjes kan je op verschillende manieren maken, maar de 'The proof of the pudding is in the eating.' 

.

* Schrijvers zijn net als koks altijd op zoek naar originele ingrediënten, gewaagde of deugddoende combinaties ervan. Ze zijn verzamelaars en hun actieterrein kent geen grenzen, noch in hun omgeving noch in hun fantasie. Good food is good mood. Goed geschreven is goed in te leven.

.

* Begin je maaltijden en je schrijfsels met een sterke openingen, net zoals in deze uitdrukkingen die ik las in een Antwerpse taverne nabij het centraal station:

.
 
* ‘Het leven is kort, laat ons starten met het dessert.’

.

* ‘Een maaltijd zonder bier of wijn, dat moet het ontbijt zijn.’

.

* ‘Let the evening be-gin!’

.

* 'Brood, dat is het trieste verhaal van graan dat geen bier mocht worden.'

.

* 'Er is slecht één ding beter dan een glas vol wijn: een fles.'

.

* Er is een verband tussen taal, leren en vertrouwen - alleen zo kon taal ontstaan: aan de moederborst, als het verband is tussen tafelen en vertrouwen. Was het vertrouwen er niet, dan kwam in vroeger eeuwen de 'proever' op de proppen met het risico de vergiftingsdood te sterven. Bij het nalezen van teksten, valt dit al bij al mee. Alhoewel: foute informatie is evenzeer levensbedreigend.

.

* Woorden als ‘burger’, ‘worst’ en ‘steak’ mogen volgens de EU niet meer voor plantaardige producten. Taal moet ‘zuiver’ zijn, schrijft mijn taalcollega op rust, Guido Vanhee in ''De Standaard'' van 10 oktober 2025. Zijn titel past wonderwel in onze keukenmetafoor: ''De burger mag niet vegetarisch zijn. Wat met de hansworst?'' Wat gebeurt er met taal als iemand, in dit geval de Europese Unie ze reguleert? Woorden denken, en denken ís taal. Wie taal inperkt, perkt het denken in. [[George Orwell]] wist dit reeds in 1948 en waarschuwde er uitgebreid voor. Taal weerspiegelt het leven: kritiek, ironie, twijfel, liefde, vrijheid… Hoe groter onze taal, hoe breder onze wereld. Hoe enger de taal, hoe kleiner de kooi waarin men leeft. Argumenten die pleiten voor duidelijkheid zijn begrijpelijk. Echter, wie bepaalt wanneer er verwarring is? Achter deze 'burger' / 'veggieburger' / 'plantaardige schijf' discussie schuilt helaas geen zorg om helderheid. Het gaat om marktaandeel. Kapitalisme verdedigt geen woorden, het verdedigt winst. Het herleidt woorden tot een etiket in de supermarkt. Echter, woorden dragen betekenis, herinneringen en verwachtingen. Wie het product omschrijft, stuurt de emoties en de gedachten die erbij horen. Het reduceert taal tot marketing. Wie de woorden beheerst, beheerst de consument. ‘Veggie­burger’ vervangen door de steriele ‘plantaardige schijf’? Dat is labo-jaron, geen keukentaal. En wat met poëzie, wat met metaforen? In een podcast van ''NRC'' (krant) 'Onbehaarde Apen' hebben {{Wp|Ellen de Bruin}} en {{Wp|Sjoerd de Jong}} het over het gevaar van metaforen. Ook daar is, eigenaardig genoeg, het pleidooi te horen voor een inperking van de metaforische taal, omwille van een potentieel gevaar omdat 'filosofen en wetenschappers een zuivere taal nastreven.' Filosofen kunnen moeilijk om met een figuurlijke taal, zegt Sjoerd de Jong. {{WP|Friedrich Nietzsche}} zou het niet met hem eens zijn. Die stelt dat het onbekende enkel begrijpbaar is, dankzij een metaforische bril. Als ‘burger’ enkel vlees is, wat dan met ‘burgerzin’ of ‘wereldburger’? Guido Vanhee besluit: de kwestie gaat niet over het etiketteren. De kwestie gaat over het reguleren van denken en identiteit. Wie woorden beperkt, ontneemt mensen om te zeggen wat ze bedoelen, om te nuanceren, om zich te verzetten. Taal leeft door vrijheid, net als het denken. Anders sterven beiden. Elke taal- of denkbeperking is een aanslag op wie we zijn. Laten we niet in een Orwelliaanse cultuur belanden waarin ‘zuiverheid’ onze rijke en smakelijke taalschat uitholt.

.

.

;Workshops
De lessen omvatten een aantal workshops over schrijven en schrijfstijl. Het volstaat niet om de schooluren schrijvend door te brengen. Thuis investeer je evenveel tijd aan het schrijven. 

.

[https://web.microsoftstream.com/video/3c6e8d00-adbc-44b6-a698-c93b63bc5bf8?list=studio Klik hier om deel te nemen aan de eerste workshop.]

.

== DEEL EEN, WAAR HET WEL EN NIET OVER GAAT ==

=== Het gaat niet over... ===
{{Citaat|'''Voor {{Wp|Mia Doornaert}} is 'de neerwaartse nivellering van het taalonderwijs' een feit. Ik vraag me af in welk jaar ze nog een Nederlandse les heeft bijgewoond. (...) Gelukkig staat Mia Doornaert niet meer voor de klas. Als ze meent wat ze schrijft in haar column 'Taal taal taal', dan moet het taalonderwijs zich veel meer bezighouden met zinsontleding en wel om de taalfouten uit de wereld te helpen die de media dagelijks in ons gezicht spuwen. Of zinsontleding goed is voor de taalbeheersing van leerlingen, is een kwestie waar taalkundigen en didactici sinds 1950 over debatteren. Het laatste wat ik ervan hoorde, was een interview met hoogleraar Joop van der Horst (...) Titel: 'Zinsontleding? Daar moeten we vanaf.' Een citaat: 'Ik heb zelf jaren zinsontleding gegeven en ik vond dat heel prettig. Maar de zinsontleding is een beetje een vergissing geweest van de achttiende eeuw. We zijn erdoor op een zijspoor geraakt: zinnen ontleden heeft eigenlijk niet veel met taal te maken. (...) Taal stroomt in een natuurlijke bedding en sommigen proberen die te verleggen, maar dat lukt niet. Alleen sociale wezens hebben taal nodig, en taal leren ze door hun gedrag. We rapen woorden, zinnen en kreten op in onze omgeving, en die imiteren we.'''|Ludo Permentier.&amp;nbsp;&lt;ref&gt;LUDO PERMENTIER. ''Het meisje die.'' In: ''De Standaard'', 13.11.2017, p. D8.&lt;/ref&gt;}}

.

=== Waarom schrijven er toe doet ===
.

{{Citaat|'''Als schrijver zit je vaak in een merkwaardige situatie: je moet licht scheppen terwijl je vaak in het donker zit.'''|{{Wp|Bertus Aafjes}}}}

.

{{Citaat|'''Wij, mensen van de 21e eeuw gaan ervan uit dat iedereen als kind leert lezen en schrijven. Die kennis is toegankelijk voor iedere mens, vinden we. We kunnen ons niet eens voorstellen dat er onder ons analfabeten (...) zijn. Maar die zijn er wel degelijk (...). Ik heb er zelf een gekend. Ik was getuige van zijn onmacht in dagelijkse situaties - zich oriënteren op straat, het juiste perron vinden op een station, de elektriciteitsrekening kunnen ontcijferen (hoewel ik me afvraag of iemand die kan lezen wel iets begrijpt van de wirwar van vermelde tarieven), het stembiljet invullen of een gerecht kiezen in een restaurant. Alleen bekende plekken en routine konden zijn vrees enigszins wegnemen in een wereld waarin hij zich niet zoals andere mensen onbekommerd kon bewegen. Hij deed grote moeite om te verbergen dat hij analfabeet was - kunt u dit even voorlezen, ik heb mijn bril thuis laten liggen -, en het steeds moeten doen alsof maakte het uiteindelijk onmogelijk om normaal om te gaan met anderen en leidde tot marginalisatie. Ik herinner me vooral de hulpeloosheid, de vele kleine leugentjes die nodig waren om zonder voor schut te staan hulp te vragen aan onbekenden, de minderjarigheid waaraan geen einde kwam.'''|Irene Vallejo.&amp;nbsp;&lt;ref&gt;''Papyrus'', p. 131.&lt;/ref&gt;}}

.

{{Citaat|'''De meest fundamentele ideeën van de wetenschap zijn in wezen eenvoudig en kunnen in de regel worden uitgedrukt in een taal die voor iedereen begrijpelijk is.'''|{{Wp|Albert Einstein}}}}

.

=== Waarom woordenschat er toe doet ===
{{Citaat|'''Om de complexe samenleving te begrijpen, zijn veel woorden nodig. Lisa Feldman Barret, een Amerikaanse neurowetenschapster merkt dat wie een uitgebreide emotionele woordenschat heeft, het mentaal beter doet. In haar ''How emotions are made'' (2017) toont ze hoe taal tot emotie en ervaring leiden. Wie slechts schrale taal bezit, is minder weerbaar. Wie uitsluitend angst kan benoemen, kent meer stress dan wie woorden nuanceert als 'zenuwachtig', 'verlegen', 'opgewonden'... Herkenning, benoeming en een gevarieerd vocabularium leiden tot andere ervaringen en verhalen en meer mentale weerbaarheid en gezondheid. De huidige 'taalcrisis' en de schrale therapietaal op social media (gecombineerd met wachtlijsten en hoge therapieprijzen) maken het wie zichzelf wil begrijpen moeilijk. Literatuur biedt een alternatief omdat ze de mentale star openbreekt met complexe tegenstellingen. Hoe effectief is het Vlaamse lees en schrijfonderwijs? Lezen en schrijven zijn niet alleen voorwaarden om de andere schoolvakken te begrijpen, ze zijn net zoals rekenen de laagste opstap op de treden van de maatschappelijke ladder. Zo tonen de meest kwetsbaren de kwaliteit van de organisatie van het onderwijs en de lesmethoden. Bevoorrechten komen – ondanks de school– sneller tot succes. Minder bevoorrechten die het lezen en schrijven onder de knie krijgen, hebben dat doorgaans aan de school te danken, niet door hun thuissituatie. Een kwart van de vijftienjarige Vlaamse jongeren zijn, aldus de Pisa-resultaten van 2023 laaggeletterd, een cijfer dat wellicht representatief is voor veel volwassen Vlaanderen. De oorzaken zijn: schoolstructuren (van eliteonderwijs tot concentratiescholen), gezinsstructuren, corona, migratie, culturele ongelijkheid, gsm- en sociaal mediagebruik én de klasdynamiek. Leerkrachten investeren meer in hun klas dan aan het individu. Homogene klassen garanderen succes. Zonder homogeniteit is leren en lesgeven problematisch. Het is de schaduwzijde van een diverse samenleving en de zoekmachines die iedereen bevestigen in zijn of haar eigen grote gelijk. En hoe paradoxaal ook, dit is niet de beste wijze om voorbereid te zijn op diversiteit, levensbeschouwingen, het nadenken over identiteit en pluralisme, dialoog en kritisch denken. Hoe het dan wel moet? Dat is voer voor debat, polemiek en een helder nadenken. En daar kunnen begrijpend lezen en een helder schrijven alleen maar bij helpen.'''|BW}}

=== De importantie van verhalen ===
[[Bestand:Raban-Maur_Alcuin_Otgar.jpg|thumb|200px|Alcuinus (midden), gesteund door Hrabanus Maurus, draagt zijn werk op aan aartsbisschop Otgar van Mainz. Alcuinus van York (York ca. 735 - Tours 804) was een Angelsaksische schrijver uit de achtste eeuw, leermeester en raadgever van [[Karel de Grote]]. Hij is bekend als abt [[Alcuinus van Tours]].]]

{{Citaat|'''Verhalen vormen een krachtige aanpassing in dienst van het overleven omdat ze ons niet alleen in staat stellen om terug te reizen in onze herinnering, maar het ons mogelijk maken om in gedachten toekomstscenario's door te nemen zonder daar veel tijd en energie aan kwijt te zijn. Ze fungeren als gedachte-experimenten, exercities in een virtuele wereld, die ons in staat stellen om allerlei moeilijke of gevaarlijke mogelijkheden uit te proberen en de resultaten daarvan te onthouden. Intuïtief doen we dit voortdurend: we kunnen ons de route naar twee verschillende waterbronnen voorstellen, en op basis daarvan inschatten welke de beste keuze is, zonder dat we die beide tochten eerste zelf hoeven te maken.'''|Gaia Vince.&amp;nbsp;&lt;ref&gt;''Vuur, taal, schoonheid, tijd.'', p. 110.&lt;/ref&gt;}}

.

'''‘In het begin was het Woord.'''

.

'''En het Woord was bij God'''

.

'''En het Woord was God…'''

.

'''Dit is de aanhef van het {{Wp|Evangelie volgens Johannes|Johannesevangelie}} dat verbinding tussen het Christendom en ‘het boek’ en de geschreven cultuur duidelijk maakt. Karel De Grote is zich daar in de achtste en negende eeuw erg van bewust. Zijn eerbied én bezorgdheid voor het correct schrijven en het correct spreken maken deel uit van zijn politiek. Die zet de relatie tussen bestuur en kennis centraal door het bewaren, het vernieuwen en het versterken van de kennis. Bewaren: bijna de alle klassieke manuscripten die we vandaag kennen, nemen de Karolingische kopiisten onder handen: handboeken over landbouw en geneeskunde, klassieke auteurs zoals Cicero en Vergilius, Augustinus en Hiëronymus. Vernieuwen: om de schrijfsnelheid op te drijven ontwikkelden ze de {{Wp|Karolingische minuskel}}. Versterken: opgeleide leerkrachten hebben oog voor tekstkritiek. In voorgaande eeuwen permitteren monniken en kopiisten zich bijwijlen een eigen interpretatie als ze de gewijde originelen overschrijven. Onder Karel dient elke abdij, elke kerk en elke parochie zich te voorzien van betrouwbare teksten en degelijk onderwijs. Aken, Luik, Sankt Gallen, Tours, Laon, Reims, Salsburg en Metz ontwikkelen zich tot geleerde centra. Even voorbijgaand aan verschil tussen het wettelijke en werkelijke land, is Karels onderwijs en de Karolingische renaissance, niet te loochenen. Hun tekstkritiekmethode is tot op heden relevant. Als woorden verschillende interpretaties kennen, leidt dit tot spraakverwarring en polarisatie. Daarom vinden Karel en zijn hofhouding dit zo belangrijk. Correcte taal unificeert, brengt mensen samen en organiseert de gemeenschap. Het brugje naar het heden is snel gemaakt. De taalarmoede, de neergang van het taalonderwijs, het feit dat Brussel en Antwerpen bijna tweehonderd verschillende talen spreken, scheppen een onzeker en onverdraagzaam klimaat waarin fake news en radicalisering graag gedijen.'''

.

'''Doornaert heeft gelijk als ze schrijft 'Geef kinderen eerst de taal, en dan pas het woord.' Haar titel is een meta-tekst die het ondermaatse {{Wp|begrijpend lezen}} aanklaagt. Bijna een vijfde van de Vlaamse scholieren heeft er moeite mee. In Nederland is een kwart van de vijftienjarigen niet in staat tot begrijpend lezen. Begrijpend lezen is niet hetzelfde als 'spellen', het is 'kennisoverdracht' van woorden, spreken en rekenen, gecombineerd met historisch en geografisch besef. Helaas zijn die vervangen door de begrippen 'tijd' en 'ruimte'. Wat is dat voor nonsens? Het gaat erom woorden, en definities, concepten en begrippen te leren die buiten de leefwereld liggen. Het gaat om geheugentraining. Zonder die taalbeheersing en zonder die basiskennis heeft het ontdekkend leren en de kritische benadering geen zin. Eerst kennis, dan discussie, niet omgekeerd zoals in het progressieve gidsland van onze Noorderburen, stelt Doornaert. Kwetsbare gezinnen, zo redeneert ze, kennen weinig taalrijkdom. Er is geen literatuur in de woonkamer. Reizen, musea of theaters zijn geen optie. Kan de school hier een oplossing bieden? Ik betwijfel het. En als de school de horizon niet verruimt, de ongelijkheid vergeet te corrigeren of leerlingen niet emancipeert maar zonder te weten waarom disciplineert, dan is er een ferme taak voor het scw weggelegd. {{Wp|Alcuinus}}, een erfgenaam van {{Wp|Beda|Beda Venerabilis}} die aan het hof van Karel verbonden is, titelt zijn handboek ''Custos historiae'' waarin hij de vraag stelt ‘wat is het geschreven woord’. Het antwoord: het woord is de behoeder van de geschiedenis. En zonder geschiedenis, geen samenleven.'''

.

=== Punten sprokkelen ===
Om 'Sxrivn' tot een goed einde te brengen, dient de student de oefeningen in zoals afgesproken in de les. De oefeningen zijn beschreven met hun kwaliteitsvereisten. Het totaal van de oefeningen staat op 20 punten. De student kan slagen als alle oefeningen zijn ingediend.

.

=== Cursus ===
De cursus bestaat uit vijf '''delen''' die op hun beurt onderverdeeld zijn in vijf hoofdstukken (zie inhoud). Het eerste omvat met een reeks concrete schrijftips. Zo kunnen schrijvers zonder veel omwegen snel en gestructureerd aan de slag. Wie het schrijven grondiger wil bestuderen, kan terecht in het tweede deel. Dat focust op de geschiedenis van het schrift, de spelling, het creatief en systematisch schrijven. Deel drie bestaat uit een oefeningenreeks, deel vier geeft een chronologisch overzicht van de workshops en deel vijf helpt je op weg met meer bronnen en organisaties die jij en je 'gasten' helpen sxrivn. Studenten die deze cursus op papier wensen, vinden in de zijbalk van Wikipedia de tab 'Downloaden als pdf'. Doe dit, het levert de beste papieren kwaliteit op, url's zijn voluit te lezen. 

.

{{Citaat|'''Goed leren lezen en fatsoenlijk, samenhangend, overzichtelijk, begrijpelijk en, in het beste geval, elegant schrijven, dat zou elke leerling moeten kunnen als hij de drempel van de volwassenheid overstapt, het leven tegemoet.'''|Annelies Verbeke &amp; Geert Van Istendael.}}

.

.

.

.

= DEEL TWEE, SCHRIJF- &amp; KOOKTIPS: ''Hollen door de keukenpraktijk'' =

.

{{Citaat|Een schrijver in huis maakt mij rustig.|Sigrid Bousset}}

.

{{Citaat|Wat je kunt zeggen, kun je duidelijk zeggen (...) Kan je er niet over spreken? Zwijg.|{{Wp|Ludwig Wittgenstein}}}}

.

== Inleiding. Twintig top-tips ==
.

1.	Alle alliteraties aan de kant. Stomme stijlfiguur!

2.	Eindig je zin niet voorzetsels met.

3.	Vermijd clichés. Ze zijn oud en taai.

4.	Vergelijkingen zijn even erg als clichés.

5.	Wees min of meer specifiek en schrijf nooit veralgemenend.

Zes: wees consequent.

7.	Gebruik en misbruik geen overbodige en onnodige woorden in je zinnen en paragrafen.

8.	Wie heeft er nood aan retorische vragen?

9.	De overdrijving is een miljoen keer erger dan het understatement.

10.	Led op de dt-regel.

11. Gebruik nooit dubbele ontkenningen niet.

12. Haakjes (gebruik die zo weinig mogelijk) maken een tekst rommelig.

13. Herhaal jezelf nooit, maar dan ook nooit, nooit.

14. Vermijd vreemde woorden; die klinken impraktisch.

15. Kortheid van formulering is een bijzonder waardevolle eigenschap die men in elke mogelijke communicatieve context ten allen tijde dient na te streven.

16. Zet nooit een uitroepteken achter een zin!

17. Opsommingen zijn: saai, overbodig, dwaas en onprofessioneel.

18. Vermijd buitenlandse woorden, that's obvious.

19. Ik schrijf nooit in de ik-vorm.

20. Gebruik nooit twee voorbeelden: bijvoorbeeld appelen of peren.

Deze zinnen behoren tot het humoristisch genre dat &quot;Skitt's law&quot; heet. Elke tekst die een fout veroordeelt, bevat die fout.

.

.

== Ingrediënten in de snelkoker ==
[[Bestand:Bundesarchiv Bild 183-S15390, Dresden, Schreibmaschinenfabrik.jpg|thumb|200px|Typen en tekstverwerking, hulpmiddelen bij het schrijven of overschrijven.]]

.

♠ '''[https://www.youtube.com/watch?v=1i5hdaxcw0k BEELDFRAGEMENT UNIVERSITEIT VAN VLAANDEREN: Ben je slimmer als je dt-fouten maakt?]'''

.

♠ '''[https://www.youtube.com/watch?v=yG2v3CoOuIE BEELDFRAGEMENT UNIVERSITEIT VAN VLAANDEREN: Wat verraadt jouw taal over jou?]'''

.

♠ '''[https://www.youtube.com/watch?v=5-2bOGgft4M BEELDFRAGEMENT: Tien beginnersfouten bij het schrijven van een boek door Robin Rozendal]'''

.

=== Bouwpakket ===
.

;Letters en lettertype
Met 26 letters geven we ons leven vorm. Meer is er niet voor nodig. Psychologisch onderzoek wijst uit dat we geneigd zijn {{Wp|Schreefletter|schreefletters}} belangrijker te vinden dan schreefloze.&amp;nbsp;&lt;ref&gt;https://www.vogelaargroep.nl/vogelaar-groep/schreef-en-schreefloze-lettertypes-het-verschil-en-ons-advies.html&lt;/ref&gt; Schreven zijn de horizontale streepjes aan de letter, zoals in {{Wp|Times New Roman}} en zorgen voor een snellere herkenning. Excentrieke lettertypes vragen inspanning van de lezer en zetten de boodschap al snel op de achtergrond. Voor korte teksten zijn schreefloze lettertypes ok. Voor langere teksten gebruik je ze beter niet.

.

;Woorden
Oneindig zijn ze... De kortste woorden zijn: de, te, je, en, op, of... Het langste woord in het {{Wp|Woordenboek der Nederlandsche Taal}} is '''levensverzekeringsaangelegenheden'''. Het telt 35 letters, dat is evenveel als het langste woord in de {{Wp|Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal|Van Dale}}: '''meervoudigepersoonlijkheidsstoornis'''. 

Het {{Wp|Guinness Book of Records}} vermeldt het woord '''kindercarnavalsoptochtvoorbereidingswerkzaamhedencomitéleden''' met 60 letters. Wellicht zijn langere denkbaar.

.

;Zinnen
Kies je voor lange of korte zinnen? Het antwoord is simpel: zorg voor ritme en wissel lang en kort af of bouw op: kort, langer, lang, langst, verkort... Belangrijke informatie komt in korte zinnen. Lange zinnen gebruik je voor voorbeelden en beschrijvingen. Als er teveel komma's in de zin staan, zet je beter een punt. Vanaf 17 woorden zijn zinnen lang. Twaalf is een tof gemiddelde. 
Geef zin aan je zin. Zorg voor aansporingen, citaten, {{Wp|Elliptisch|elliptische}} zinnen en vragen. Wie zijn verhaal begint met een vraag, stuurt aan op dialoog met de lezer, bij elliptische zinnen ontbreken zinsdelen (denk aan een krantenkop), citaten tonen dat je de mens centraal stelt en een aansporing zet de lezer aan tot een daad. Lees mee hoe {{Wp|Oscar Wilde}}, {{Wp|Gerard Reve}}, {{Wp|Robert Graves}} en {{Wp|Harry Mulisch}} hun paragrafen opbouwen. Tel de woorden per zin en merkt hoe Oscar Wilde een steeds langer wordende zin introduceert. Van kort naar lang. Lange zinnen zijn niet per definitie moeilijk. Het gaat om structuur en ritme.

.

{{Citaat|Het was een verderfelijk boek. Een zwoele, zware geur van wierook leek van de bladzijden op te stijgen en het denken te bedwelmen. Het ritme van de zinnen, de geraffineerde monotonie van hun orkestratie, vol gecompliceerde thema's en motieven, die terugkeerden in steeds verder uitgewerkte vorm, wekten in de geest van de jongen naarmate hij de hoofdstukken aan zich voorbij liet trekken, een soort van mijmerij, een ziekelijk dromen dat hem alles om zich heen deed vergeten, de vallende avond, de aansluipende schaduwen.|Oscar Wilde in ''Het portret van Dorian Gray''}}

.

{{Citaat|Op een namiddag in het begin van de winter, vermoedelijk eind november of begin december van het jaar van onze Verlosser 1971, begaf ik mij, met mijn vrachtauto, van mijn landgoed in de bergen dat toen nog 'Les Chauviins' heette en dat ik pas later zijn nieuwe naam 'Notre Reine' zou geven, naar het dal om in het naburige dorp La Paillette brood te kopen en aan de publieke fontein zes plastic waterbehouders van elk zestig liter te gaan vullen, welke watervoorraad diende voor mijn huishouding en voor het metselen van de stenen woonkazemat die ik, op de funderingen van een lang geleden afgebroken boerderij, begonnen wast te bouwen.|Gerard Reve in ''Oud en eenzaam'', 109 woorden.}}

.

{{Citaat|Ik, Tiberius Claudius Drusus Nero Germanicus enzovoort enzovoort [want ik zal u niet vermoeien met al mijn titels], die eens en nog niet zo lang geleden ook, bij mijn vrienden, verwanten en kennissen bekend was als 'Claudius de Idioot', of 'Die Claudius', 'Claudius de Stotteraar', of 'Clau-Clau-dius' of op z'n best als die 'Arme oom Claudius', sta nu op het punt om mijn vreemde levensgeschiedenis te schrijven, te beginnen met mijn vroegste jeugd om dan zo door te gaan, jaar op jaar, tot ik kom aan de beslissende verandering, toen ik ongeveer acht jaar geleden, eenenvijftig jaar oud, mijzelf gevangen vond in wat ik zou kunnen noemen de 'gouden staat', waaruit ik sindsdien nooit meer bevrijd ben.|Robert Graves in ''Ik Claudius'', 117 woorden.''}}

.

{{Citaat|Met grote ogen keek ik naar de paarden, die blazend uit het donker opdoemden, naar de reusachtige, ratelende wielen en de hoge koetsiers, de zwartglanzende trottoirstenen, de benen van de mensen, en ook naar het donker tussen de karren en auto's in de verte, en in de zijstraten, waar ik niets meer zag maar waar alles doorging tot in het oneindige: licht, lawaai, nacht, beweging... ik hijgde van opwinding, zoveel hield ik van de wereld en van alles wat zij voor mij in petto had, het was of ik het licht en de lucht en het donker kon pakken en kneden met mijn handen, alles was boordevol mogelijkheden en elk gevaar was er vreemd aan, nee geen gevaar, alles had substantie, alles was vol en door krachten bezield en alles zei op een geweldige manier ja tegen mij en wenkte en ik zei ja terug, ja ik kom, ik kom, en ik kwam op het station, in de immense, pikzwarte ruimte, tjokvol schelle lampen en schijnsels die niets verlichten, van alle kanten gefluit en gedender en gesis van haast onzichtbare locomotieven, groots gespuit van stoom, en overal mensendrukte, ontelbare benen langs mijn heen, klappen van hamers en de overluide, onverstaanbare, resonerende stem van de luidsprekers - het greep mij bij de keel, zodat ik wel kon overgeven van opwinding: een onbegrijpelijke, gigantische, nieuwe wereld, diee op mij wachtte!|Harry Mulisch in ''De verhalen. Tussen sterven en begraven'', 226 woorden.}}

.

Is deze tekst te moeilijk, te lastig voor je? Vraag gerust aan AI om je te helpen met een prompt zoals 'maak deze tekst eenvoudiger en begrijpbaar voor een twaalfjarige. Dan komt dit uit de machine.

{{Citaat|Met grote ogen keek ik naar de paarden die uit het donker kwamen, de grote wielen en hoge koetsiers, de glanzende stoeptegels en de benen van mensen. In de verte zag ik karren en auto’s in de donkere straten. Alles leek eindeloos: licht, lawaai, nacht, beweging. Ik was zo opgewonden, ik hield van de wereld en alles wat ze te bieden had. Het voelde alsof ik het licht en de lucht kon aanraken. Alles was vol mogelijkheden en er was geen gevaar. Alles leek tegen mij te zeggen: “Ja, kom maar!” En ik zei: “Ja, ik kom!” Ik kwam aan op het station, een grote, donkere ruimte vol felle lichten, fluitende treinen, stoom en drukte. Overal waren mensen, geluiden en lichten. Het was een nieuwe, spannende wereld die op mij wachtte!|Vrij naar Harry Mulisch in ''De verhalen. Tussen sterven en begraven''.}}

.

;Alinea's

.

;Hoofdstukken

.

;Boeken

.

;Trilogie

.

;Encyclopedie

.

;Bibliotheek

.

=== Interpunctie ===
.

* Hoofdletter

.

* Spatie

.

* Punt

.

* Komma

** Ik hou van je, opa.

** Ik hou van je opa.

.

=== Geef je schrijfwerk... === 

.

* Een leuke titel

.

* Een auteur

.

* Een datum, een plaats

.

=== De titel ===
.

* Is uitdagend en concreet.

.

* Bestaat uit maximaal zeven woorden. Hoe briljant is deze over hondenpoep: 'Zakje vergeten? Daar trappen wij niet in'? Of deze: 'Afslanktips, daar ben je vet mee...'

.

* Zeven is heilig, zelfs bij {{Wp|Macdonalds}}: zoveel menu's kunnen onze hersenen aan.

.

* Kom je er niet? Bedenk een ondertitel.

.

* Onderlijn de titel niet. Een titel heeft geen punt op het einde.

.

=== Keuze van de vorm ===
Schrijfwerk neemt veel vormen aan, van eenvoudig tot complex: 

* advertentie
* advertorial
* artikel (redactioneel)
* baseline
* bedrijfsblad
* beleidstekst
* blog
* bibliografie
* biografie
* boek
* brief
* brochure
* casestudy
* doctoraat
* draaiboek
* draaiplan
* eindwerk
* e-mail
* enquête
* e-zine
* facebookstatus
* fact sheet
* factuur
* folder
* flyer
* internetartikel
* jaarverslag
* kortverhaal
* krant
* liefdesbrief
* memo
* mindmap
* monografie
* naslagwerk
* nieuwsbrief
* offerte
* persbericht
* personeelsblad
* postkaart
* publireportage
* rapport
* roman
* synopsis
* scenario
* sollicitatiebrief
* speech
* sms
* slogan
* stationsroman 
* tagline
* testimonial
* themadossier
* twitterpost
* vacature
* verhaal
* verkoopbrief
* verslag
* vertaling
* webtekst
* x-post
* zangbundel
* ...


.

.

== Koken én proeven met Willem Elsschot ==
[[Bestand:Plantin_(after_Goltzius).png|right|200px|{{Wp|Christoffel Plantijn}}, ca. 1520-1589 is {{Wp|Boekdrukkunst|boekdrukker}} en uitgever van Franse afkomst. Hij werkte in Antwerpen en Leiden.]]

De tips van {{Wp|Willem Elsschot}} en zijn zogenaamde Elsschotproef zijn geen uitvinding van hemzelf. Een stadsgenoot van hem kende deze wijsheid al lang voor Elsschots geboorte: boeken zijn geen bundels vol teksten. Boeken zijn beleving, ervaring, een totaalconcept. Die stadsgenoot leefde vierhonderd jaar voor Elsschot en maakte van Antwerpen een schrijversstad. Daar spoelde hij aan in het midden van de woelige zestiende eeuw. Zijn naam? Christoffel Plantijn. Als Fransman deelt hij een frustratie met zijn stads- en tijdgenoot de Italiaanse humanist {{Wp|Lodovico Guicciardini}} (1521–1589). Het Nederlands noemt hij een taal vol overvloedige mogelijkheden en rijk, 'bequam om te bevatten ende te scheppen alle woorden ende reden die men wilt.' Niettemin, zo schrijft hij, is de taal 'seer swaer om te leeren, ende noch veel swaerder om uyt te spreken; soo dat de kinderen selve in het eygen landt gheboren, grootachtich moeten zijn, eer zy de tale vatten ende uytspreken konnen.' Of met andere woorden, zijn uitspraak is even verrassend als brandend actueel. Niet alleen voor anderstalige nieuwkomers; kinderen en jongeren die hier geboren en getogen zijn, blijven worstelen met spellings- en dt-regels.&amp;nbsp;&lt;ref&gt;JOHAN VERMANT &amp; BART DE WEVER. ''Het verhaal van Antwerpen.'' Pelckmans, Kalmthout, 2023, p. 274-277; p. 534-535.&lt;/ref&gt; De waardering van Guicciardini en Plantijn voor het Nederlands en hun frustratie de taal niet onder de knie te krijgen, is tegengesteld met de minachting van de taal door de Franstalige Belgen enkele eeuwen later.
De Franse Revolutie ontmoedigt het gebruik van de streektalen in Frans Vlaanderen. Het gebied ten noorden van de Leie verliest haar Nederlands vele woorden, op potjesvlees en tradities (kermissen en reuzen) na. Eind negentiende eeuw is het Nederlands verboden leerstof in Frans Vlaanderen en dat straalt door tot in Belgisch Vlaanderen. De schrijf en cultuurtaal verdwijnt samen met de economische crisis van de negentiende eeuw. In het jonge België ergert {{Wp|Hendrik Conscience}} - de man die zijn volk leerde lezen - zich er mateloos over. Als hij soldaat is beschrijft hij hoe de Waalse en Brusselse legerleiding het Vlaams als een verzameling barbaarse dialecten aanzien. Na zijn dienstplicht wil hij in zijn debuutroman komaf maken met die overtuigde minachting. Het Nederlands heeft wél de potentie van een 'zachtvloeiende letterkunde', een cultuurtaal. Voor de Franssprekende Vlaming is Conscience onverbiddelijk: 'Dat een Belg het fransch leere en zyne eigene Tael die hy niet kent, ten hoon spreke, dit is verachterlyk!' Ondanks zijn goodwill krijgen schoolkinderen tot diep in de twintigste eeuw te horen dat het Frans zoveel rijker en zoveel meer potentie heeft dan het Nederlands. De schoolopdracht en het sociaal cultureel werk blijft tot op heden erg prangend. 

[[Bestand:Pieter_Brueghel_the_Elder_-_The_Dutch_Proverbs_-_Google_Art_Project.jpg|thumb|200px|Dit schilderij uit 1559 van [[Pieter Bruegel de Oude]] toont minstens 125 spreekwoorden en gezegdes die destijds waarvan sommige nog worden gebruikt.]]

[[Bestand:Antwerpen-Willem_Elsschot_op_Mechelseplein.jpg|thumb|200px|{{Wp|Vrouwkje Tuinman}} spreekt [https://www.youtube.com/watch?v=GyhC3EoHOyE hier] over {{Wp|Lijmen/Het been (roman)|Lijmen/Het Been}} van {{Wp|Willem Elsschot}} en de niet zo mooie wereld van het schrijverschap. Hier zien we Elsschot op het Mechelseplein in Antwerpen.]]

[[Bestand:Buch675.jpg|thumb|200px|{{Wp|Boudewijn Büch]}}(1948-2002) was zowel schrijver als {{Wp|bibliofiel}}. In zijn herenhuis aan de Amsterdamse Keizersgracht had hij een drie verdiepingen tellende bibliotheek in empirestijl met een collectie van 100.000 (zeldzame) banden.]]

[[Bestand:Metal movable type.jpg|thumb|200px|Met 26 letters gaat een schrijver aan de slag om zich uit te drukken. {{Wp|Paul Guldin}} berekende in 1622 hoeveel woorden er te vormen zijn met het toenmalige alfabet van 23 letters: zeventigduizend-miljard miljard, waarbij de langste woorden 23 letters telden en sommige onuitspreekbaar waren. De woordenmassa zou 257 miljoen miljard boeken en 8.052.122.350 bibliotheken met een capaciteit van 132 kubieke meter vullen. De aarde-oppervlakte kan 7.575.213.799 zo'n bibliotheken aan.]]

.

=== Koken ===
.

==== Organische tekst ====
.

Vergelijk het bibliotheekbezoek met het bezoek aan de supermarkt. Kies ingrediënten zorgvuldig. Eenmaal thuis pak je uit, sommige groenten gaan de koelkast in, met andere ingrediënten ga je aan de slag. Als je aan het lezen gaat, vang je veel informatie op. Wat je relevant, boeiend en nieuw vindt, haal je uit de teksten. Daarom is het een prima methode om in boeken te onderlijnen, voorzichtig met potlood bolletjes te plaatsen of een hoekje van het boek om te plooien. Bibliothecarissen zullen dit niet graag horen, echter boeken zijn nu eenmaal werkinstrumenten en het is niet omdat je iets één keer leest dat je het memoriseert. Haal het vlees uit de verpakking (lees de houdbaarheidsdatum en andere verpakkingsinfo), ontdoe de groenten van hun overtolligheden, snij ze in beheersbare stukken. Uit die tsunami van informatie/ingrediënten ga je een eigen tekst maken, geen opsomming van inzichten. Je tekst dient 'organisch' over te komen, als gegroeid vanuit een insteek. Verbanden zorgen dat je tekst coherent van het ene thema naar het andere thema overvloeit. Ze lijmen het geheel aan elkaar met {{Wp|signaalwoord|signaalwoorden}}. Signaalwoorden bepalen hoe je de overgang van het ene gerecht naar het andere maakt. En dat kan op verschillende wijzen. 

De onderstaande verbanden zijn met elkaar te combineren.

.

1. {{Wp|Chronologie|Chronologisch verband}}]: '''Van zijn geboorte tot zijn dood bleef hij schrijven.''' Jaartallen en momenten uit een leven zorgen hierbij voor de tekst. Je begint als het ware bij de geboorte en je eindigt bij de dood. Beginnen kan in de vroege morgen en eindigen op het einde van de dag. Studenten die een reisverslag maken, doen dit vaak. Ze vinden het ontwaken en het gaan slapen blijkbaar belangrijke momenten van de reis. Persoonlijk hou ik niet van die aanpak. Een reisverslag kan ter plekke beginnen. Je kan natuurlijk ook flashbacks of een forward inbouwen. Flashback: Dit vraagt een terugkeer in de tijd. In 1920 was hij werkzaam bij de post waar hij ervaring opdeed. Die kennis kon hij nu, in 1940 volop inzetten...  Forward: Later zou die kennis hem geen windeieren leggen...

.

2. {{Wp|Opsommend verband}}: ten eerste, ten tweede of 1. 2. 3; eerst, dan, daarna, vervolgens, tenslotte. Een opsommend verband kan je aankondigen bij de lezer met zinnen zoals: 'Om dit te motiveren, voeren wetenschappers vier redenen aan. Ten eerste...'

.

3. {{Wp|Vergelijkend verband}}: Schrijfwerk is als een ambacht; schrijven is topsport. Vergelijkingen zijn dankbaar bij het schrijven. Als je de vergelijking in ruime mate uitwerkt spreken we van een metafoor.

.

4. Als je iets niet kan vergelijken, dan valt de tegenstelling te gebruiken. Lezers houden van contrasten. Het {{Wp|tegenstellend verband}} doe je met zinnen zoals: Dat was niet naar de zin van... X ziet het anders... Niets is minder waar... Die opmerking hield geen rekening met... Het tegenstellend verband duikt op in de argumentatieleer. Het is een genre dat politici vaak gebruiken om hun tegenstanders te ondermijnen. Daarbij zoomen ze in op de argumenten van de tegenpartij die ze vervolgens weerleggen met al dan niet slaande argumenten. Signaalwoorden in de tegenstelling zijn: daarentegen, echter, integendeel, enerzijds, anderzijds (aan de ene kant, aan de andere kant), daar staat tegenover, hoewel, toch, ofschoon, ondanks en maar. 'Maar' gebruik je beter niet. Het is een soort verdedigende spreektaal. Meestal kan je het woord gewoon weglaten.

.

5. {{Wp|Oorzakelijk verband|Oorzaak-gevolg verband}}: Het huis vatte vuur en toen het de slaapkamer bereikte zag ze zich genoodzaakt te springen. Ten gevolge van...

.

6. {{Wp|Geografie|Geografisch verband}}: De hoofdstad van België, Brussel, telt x inwoners. Van daaruit reizen we naar...

.

7. {{Wp|Middel-doelverband|Doel-middel verband}}: Om dat te bereiken moet ze een weg afleggen. Hij kon het doel bereiken als hij... Om de marathon van New-York te lopen had hij niet alleen een goede conditie nodig. Het betalen van de vliegtickets baarde hem het meester zorgen... 

.

8. {{Wp|Toelichtend verband}}: Dit vraagt verduidelijking... Hoe dat in elkaar zit? Ik leg het uit... Waarom?... Enige toelichting is hier op zijn plaats... 

.

9. {{Wp|Beschrijvend verband}}: een quote, een [[citaat]], een parafrase... Je kondigt ze aan met 'X verwoordt het als geen ander en schrijft...', 'het was een brief in gebrekkig Nederlands, maar de goede verstaander wist wat x bedoelde toen zij schreef dat...'

.

10. {{Wp|Concluderend verband|Besluitend verband}}: alles samen genomen is te concluderen dat... hieruit is het besluit te trekken... 

.

Kan je geen verbanden of een 'logica' in je tekst brengen, bouw dan een nieuw hoofdstuk in of breng een tussentitel aan. 

.

.

==== Stijlfiguren ====
.

Het gebruik van [[Lijst van stijlfiguren|stijlfiguren]] toveren bij de lezer een glimlach op het gezicht. De meeste lezers kunnen niet benoemen waarom ze een tekst 'goed' of 'leuk' vinden.

.

1. De [[alliteratie]] en het [[Rijm (stijlfiguur)|rijm]] gaan er bij de lezer in als een zoet broodje.

.

2. Gebruik [[Lijst van uitdrukkingen en gezegden|uitdrukkingen, gezegdes]] en [[Lijst van Nederlandse spreekwoorden|spreekwoorden]].

.

3. Maakt je taal '''beeldend''' met [[vergelijkingen]], [[Synoniem (taalkunde)|synoniemen]] en [[Metafoor|metaforen]]&amp;nbsp;&lt;ref&gt;Over het metaforisch taalgebruik schreef [[Bram Vervliet]] een mooie tekst in zijn boek ''Waarom we bang zijn. De oorsprong en de toekomst van angst.'' Pelkmans gaf het uit in 2022. Lees het vanaf pagina 287 ev. Ik vond het boek in de bieb van Roeselare.&lt;/ref&gt;

.

4. '''Herhaal''' wat belangrijk is of om het ritme van je tekst te versterken. Dat kan met een [[Parallellisme (stijlfiguur)|Parallellisme]], een [[Anafoor (stijlfiguur)|anafoor]], de [[epifoor]] of de [[symploke]].

.

5. '''Opsommingen''' bundelen veel info. Zoek een systeem: alfabetisch, van korte naar lange woorden, inzoomend, uitzoomend. Een opsomming werkt psychologische het best met drie woorden, beginnend met het kortste woord en eindigend met het langste: 'Vrijheid, gelijkheid en broederlijkheid.'

.

6. De afwisseling tussen lange en korte zinnen geven de tekst ritme. Kijk de [[interpunctie]] na.

.

7. Dingen en dieren zijn menselijk: de [[personificatie]], de [[animalisering]] en het [[antropomorfisme]].

.

8. '''Overdrijf''' als een grap gepast is met [[Hyperbool (stijlfiguur)|hyperbolen]], het [[eufemisme]], het [[disfemisme]] en het [[Zeugma (stijlfiguur)|zeugma]].

.

9. Speel '''tegenstellingen''' uit: [[antifrase]], [[Parabool (stijlfiguur)|parabool]] en het [[Oxymoron (stijlfiguur)|oxymoron]].

.

10. Tot slot: de [[pars pro toto]] .

.

.

==== Denk na over... ====
.

1. Spreek je de lezer aan of niet?

.

2. Getallen: eenvoudige getallen voluit (het oogt mooier), complexe niet, jaartallen evenmin

.

3. Heb oog voor verleden tijd of tegenwoordige tijd en mix niet

.

4. Lees het taaladvies bij [https://taaladvies.net/taal/advies specifieke problemen]

.

.

=== Proeven en finetunen ===
[[Bestand:Clay cone Urukagina Louvre AO4598ab.jpg|thumb|200px|Waarschijnlijk zagen de eerste schrifttekens zesduizend jaar terug het levenslicht in {{Wp|Sumer}}, Mesopotamië. Later en los hiervan ontstond ook het schrift in Egypte, de [[Indusvallei]], [[China (hoofdbetekenis)|China]] en in [[Meso-Amerika]]. Archeologen dateren deze [[kleitablet]] ca. 2350 v.Chr. Ze ziet er even ingenieus uit als de loden letters op de foto hierboven. 'De eerste notities waren schematische tekeningetjes (de kop van een rund, een boom, een oliekan, een mannetje). Daarmee inventariseerden de grootgrondbezitters in de oudheid hun kuddes, hun bossen, hun voorraad en hun slaven. Aanvankelijk drukten ze die tekens met kleine stempels in klein, later werden ze ingekerfd met een stift. De tekeningentjes moesten eenvoudig zijn en altijd hetzelfde, zodat ze geleerd en begrepen konden worden. De volgende stap was het optekenen van abstracte begrippen. Op de rudimentaire kleitabletten van de Soemeriërs stonden twee gekruiste streepjes voor vijandschap; twee meisjes naast elkaar betekende vriendschap; een eend met een ei: vruchtbaarheid. (...) Al snel diende zich een probleem aan: er zijn te veel tekeningentjes nodig om uiting te geven aan de wereld buiten en in ons - van vlooien tot wolken, van kiespijn tot doodsangst. Het aantal tekens nam alleen maar toe en het geheugen kon het niet meer bijbenen. De oplossing was een van de geniaalste vindingen van de mensheid, origineel, eenvoudig en met onvoorzienbare gevolgen: stoppen met tekenen van dingen en ideeën, die eindeloos zijn, en beginnen met het vastleggen van de klanken van de woorden, die alles bij elkaar een beperkt repertoire vormen. Zo, via opeenvolgende versimpelingen, kwam men bij letters. Door letters te combineren hebben we de volmaakte partituur van de taal gecreëerd, en de duurzaamste. Maar de letters hebben nooit hun voorstadium als schematisch tekeningetje verloochend. Onze D stond ooit voor een deur, de M [of de W] voor de beweging van het water, de N [of de S] was een slang en de O een oog. Nog steeds zijn onze teksten landschappen waarin we zonder het te beseffen de golfslag van de zee tekenen, waar gevaarlijke dieren op de loer liggen en waar ogen zonder te knipperen blikken naar ons werpen.&amp;nbsp;&lt;ref&gt;IRENE VALLEJO, p. 133-134.&lt;/ref&gt;]]

[[Bestand:Moleskine - 01.jpg|thumb|200px|Zorg voor schrijfmateriaal. Een prettige pen en een fijn boekje zoals deze [[Moleskine]].]]

[[Bestand:Moleskine ruled notebook, inside view.jpg|thumb|200px|Een opengeslagen Moleskine met gelinieerde bladzijden. Rechts een elastiek, in het midden een lint dat dienstdoet als bladwijzer en achteraan een opbergvak.]]

.

De Elsschotproef is genoemd naar de auteur [[Willem Elsschot]]. Deze test schrapt zoveel mogelijk woorden uit een (ruwe) [[tekst]], zonder dat er inhoud verloren gaat. De Elsschotproef verhoogt de [[leesbaarheid]]. 

.

[https://www.youtube.com/watch?v=7__y6hNEdYo&amp;feature=related Kijk hier alvast hoe bondige teksten beter scoren]. 

.

De Elsschotproef is niet het herschrijven of het inkorten van de tekst naar [[MSN-taal|sms- of MSN-taal]] waarbij de [[zinsbouw]] van ondergeschikt belang is en (zelf gecreëerde) [[afkortingen]] en [[emoticons]] algemeen aanvaard zijn. Een [[afkorting]] die een begrip is (zoals [[Openbaar Centrum voor Maatschappelijk Welzijn|OCMW]]) blijft na de Elsschotproef staan, afkortingen zoals m.a.w. of b.v. worden na de proef voluit geschreven of vervangen door één woord. De Elsschotproef is verwant maar niet gelijk aan het schrijfprincipe [[Kill your darlings (motto)|Kill your darlings]]. Kill your darlings schrapt datgene waarvan de auteur vindt dat het niet kan worden gemist, terwijl een [[redacteur]] vanuit een objectievere positie oordeelt dat het schrappen de leesbaarheid verhoogt. De Elsschotproef zorgt voor een actief [[taalgebruik]] en maakt de zin korter en duidelijk, directer en persoonlijker, levendig minder [[ambigu]] of vrijblijvend. Gebruik de Elsschotproef zeker bij webschrijven. Omdat weblezen niet lijkt op het lezen van een boek, is bondig taalgebruik aangewezen. Een weblezer 'scant' en 'skimt' de tekst eerder dan die te lezen. De lezersblik glijdt over de inhoud en vertraagt bij titels, woorden en beelden en versnelt dan weer om de belangrijkste inhouden in kaart te brengen. De Elsschotproef doe je zo:

.

* Vermijd [[Passief (taalkunde)|passieve taal]] en het [[werkwoord]] 'worden'. Volgens schrijftrainer Mark Van Bogaert zijn er organisaties die het werkwoord verbieden in hun verslaggeving, omdat het nietszeggend en passief is. De vergadering krijgt er geen dynamisch karakter door en bovendien weet niemand wie de taak zal uitvoeren zoals in deze zin: 'Het verslag zal gemaakt worden.' Beter is 'Jan maakt het verslag.'

.

* Vermijd het nietszeggende 'men'.

.

* Vermijd [[hulpwerkwoord|hulpwerkwoorden]]: zouden, kunnen, hebben...

.

* Concretiseer weinig zeggende woorden en schrap formele en [https://hetnlpcollege.nl/nietszeggende-jeukwoorden-kantoortaal/ kantoortaal, nietszeggende jeukwoorden]. Anderen, zoals Mark Van Bogaert noemen het prikkeldraadwoorden. Bij het gebruik van dit soort woorden, treden bovendien vaak interpretatiefouten op. Merk op dat de vervangwoorden tussen haakjes korter zijn:

# Aanvankelijk (eerst) 
# Achten (vinden)
# Af en toe (concretiseer)
# Aldus (zegt) 
# Als gevolg van (door)
# Alsook (en)
# Althans
# Andere (concretiseer)
# Bekomen (krijgen)
# Betreffende (over)
# Betrekkelijk
# Bij benadering (concretiseer)
# Bijgevolg (dus)
# Bijzonder
# Daarvan
# Daarenboven (bovendien)
# Derhalve (dus)
# Desalniettemin
# Dientengevolge (daardoor)
# Dienen te (kunnen)
# Diverse
# Doch (is net als 'maar', te defensief, vermijden)
# Door de band genomen
# Door middel van (door/met)
# Doorgaans
# Dus
# Echter (alleen)
# Enigszins
# Enkele
# Gans (vermijden)
# Geenszins (niet)
# Heden (nu, vandaag)
# Heel
# Hierover
# Hoewel
# Immers (want)
# Indien (als)
# In gevolge (door)
# In ogenschouw nemen (kijken, bekijken)
# In samenwerking met (samen met)
# In verband met (over)
# Kunnen
# Maar
# Maal (keer)
# Meerdere (concretiseer)
# Meestal
# Men
# Met betrekking tot (over, voor)
# Min of meer
# Misschien
# Nadien (daarna)
# Nochtans (toch)
# Moeten
# Mogelijks
# Nog
# Ofschoon (hoewel)
# Onder invloed van (door)
# Ook
# Op die manier (zo)
# Op het gebied van (op)
# Over het algemeen
# Overigens
# Reeds (al)
# Respectievelijk
# Regelmatig (concretiseer)
# Soms (concretiseer)
# Slechts
# Steeds (altijd) 
# Tamelijk (concretiseer)
# Te (in)
# Ten behoeve van (voor)
# Tevens (en)
# Thans (nu)
# Tot op zekere hoogte
# Uiting geven aan (zeggen)
# Vaak
# Veel
# Veelal
# Volgende
# Vooraleer (voor)
# Vooralsnog (voorlopig)
# Wanneer (als)
# Waarschijnlijk
# Wegens (door)
# Welke (die, dat)
# Weinig
# Wellicht
# Zullen

.

* Vermijd zinnen zoals 'het zou eventueel gekund hebben dat...'

.

* Vermijd het werkwoord 'moeten'. De schrijftrainer Mark Van Bogaert noemt het een 'prikkeldraadwoord'. Die woorden zijn zo negatief dat de lezer afhaakt. Andere prikkeldraadwoorden zijn: betalen, onmogelijk, kosten, jammer genoeg, probleem, incident, klacht, moeilijkheid, fout, vergissing...

.

* Probeer negatieve woorden zoals 'geen' of 'niet' te vervangen door positieve. 'Moet je niet naar de kapper vandaag?' vervang je beter door 'Ga je naar de kapper, vandaag?'

.

* Vermijd [[Dubbele negatie (taal)|dubbele ontkenningen]] zoals 'het is niet onwaarschijnlijk dat...' of 'het is niet onzeker dat ze zal komen.' Positief geschreven teksten lezen prettiger en makkelijker.

.

* Vervang 'maar' door en, ook of bovendien. 'Maar' is defensief en heeft een negatieve bijklank.

.

.

=== Kijken ===
&lt;gallery&gt;
File:NP-1.jpg|De duivel op het kussen binden; Met iedereen overweg kunnen, raad weten.
Bestand:NP-2.jpg|Een pilaarbijter; Een hypocriet.
Bestand:NP-3.jpg|Geloof niemand die in de ene hand water en de andere hand vuur draagt;	Vertrouw niet iedereen.
Bestand:NP-6.jpg|Met de kop tegen de muur lopen; Iets onmogelijks willen.
Bestand:NP-7.jpg|De een scheert schapen, de ander varkens; Rijkdom is ongelijk verdeeld.
File:NP-10.jpg
File:NP-11.jpg
File:NP-12.jpg
File:NP-13.jpg
File:NP-15.jpg
File:NP-16.jpg
File:NP-17.jpg
Bestand:NP-18.jpg|Scheer de schapen als ze wol hebben; Niet tegen elke prijs voordeel nastreven.
File:NP-21.jpg|Elkaar bij de neus nemen; Elkaar iets wijs maken.
File:NP-22.jpg
File:NP-23.jpg
File:NP-24.jpg
File:NP-25.jpg
File:NP-30.jpg
File:NP-34.jpg
File:NP-36.jpg
File:NP-37.jpg
File:NP-43.jpg
File:NP-45.jpg
File:NP-48.jpg
File:NP-49.jpg
File:NP-50.jpg
File:NP-51.jpg
File:NP-52.jpg
File:NP-53.jpg
File:NP-54.jpg
File:NP-55.jpg
File:NP-56.jpg
File:NP-65.jpg
File:NP-68.jpg|Aan de ene voet een schoen, de ander blootvoets;	Evenwicht is het voornaamste.
File:NP-72.jpg
Bestand:NP-74.jpg|Ze trekken om het langst;	Ze willen beiden winnen.
Bestand:NP-75.jpg|Als het kalf verdronken is dempt men de put; Na de ramp komt de actie.
Bestand:NP-76.jpg|Ze hangt haar man de blauwe huik om; Ze bedriegt hem.
Bestand:NP-79.jpg|Parels voor de zwijnen; Nutteloze moeite.
Bestand:NP-84.jpg|Zich krommen om door de wereld te kommen; Moeite doen.
Bestand:NP-85.jpg|Hij laat de wereld op zijn duim draaien; Men doet wat hij wil.
File:NP-90.jpg
File:NP-92.jpg
File:NP-94.jpg
File:NP-95.jpg
File:NP-96.jpg
File:NP-99.jpg
File:NP-100.jpg
File:NP-101.jpg|Mak als een lammetje; Gedwee zijn.
File:NP-102.jpg
File:NP-103.jpg
File:NP-104.jpg
File:NP-105.jpg
File:NP-106.jpg
File:NP-107.jpg
File:NP-109.jpg
File:NP-110.jpg
File:NP-111.jpg
File:NP-112.jpg
File:NP-113.jpg
File:NP-114.jpg
File:NP-115.jpg
File:NP-116.jpg
&lt;/gallery&gt;

.

.

== Voor-, hoofd en nagerecht: structuur ==
[[Bestand:Celsus-Bibliothek2.jpg|thumb|200px|Restanten van de in de [[hellenisme|hellenistische]] tijd opgerichte [[Bibliotheek van Celsus]] in [[Efese]], [[Turkije]] die meer dan 12.000 perkamentrollen bewaarde.]]

[[Bestand:ABC-prent-Catchpenny_print-Borms_0466.jpeg|thumb|200px|26 letters en tien cijfers, meer heb je niet nodig om een boek te schrijven.]]

.

;1. Hoe kort je tekst ook is...
.
* Begin met een inleiding, zoals [https://www.youtube.com/watch?v=w82a1FT5o88 in deze opening].
.
* De eerste zinnen bepalen of de lezer verder leest
.
* Waarover gaat het, breng sfeer (mijmering), wat is nieuw (krant), wat is het (encyclopedie)

.

;2. Werk uit
.
* Werk met tussentitels
.
* Plaats eens een quote, een straffe uitspraak, citeer
.
* Wees logisch: plaats thema's samen of werk chronologisch
.
* Leg moeilijke woorden uit

.

;3. Beëindig je tekst 
.
* Boodschap aan de lezer
.
* Nodig de lezer uit voor een actie, een websitebezoek
.
* Maak de cirkel rond en eindig waar je begonnen bent. De terugkoppeling rondt de tekst af waar die begon.
.
* Meer info...

.

;4. Visualiseer
.
* Lay-out
.
* Foto's met bijschrift
.
* [[Lettertype]]!

.

.

== De keukenhulp en de -robot ==
[[Bestand:Hebban olla vogala overview.jpg|thumb|right|200px|Het &quot;Nederlandse&quot; schrift bestaat ongeveer 1500 jaar en is afgeleid van het Romeinse [[alfabet (hoofdbetekenis)|alfabet]]. De vroegste sporen van het [[Oudnederlands]] dateren van ca. 425-450 (de [[runeninscriptie van Bergakker]]) en de [[6e eeuw]] (de [[Salische wet]]) met de zin &quot;Maltho thi afrio lito&quot;. Het betekent &quot;Ik zeg je: ik maak je vrij, halfvrije&quot;. Een meer bekend, literair vers komt van een Vlaamse monnik: &quot;[[Hebban olla vogala]] nestas bigunnan hinase hic enda thu wat unbidan we nu&quot; wat staat voor &quot;Alle vogels zijn aan hun nesten begonnen behalve ik en jij wel waarop wachten wij?&quot;]]

.

;1. De tekstverwerker ''Word''t keukenrobot
.
* Gebruik de spellingscorrector
.
* Gebruik de synoniemenlijst (rechts klikken) (en op internet)
.
* Alfabetisch sorteren
.
* Inhoudstafel en koppen
.
* Verborgen tekens
.
* Wijzigingen bijhouden
.
* Pagineer
.
* Plakken speciaal

.

;2. Drop je tekst in [https://schrijfassistent.standaard.be/ dS Schrijfhulp]

.

;Gebruik [[Wikipedia]]

.

;Gebruik [https://www.vives.be/nl/taalhulp VIVES Taalhulp]

.

.

== Werk af en serveer ==
[[Bestand:Holding-a-ruling-pen.svg|thumb|right|200px|Het schrijven met de hand gebeurde vaak in combinatie met het creëren. Tegenwoordig schrijven mensen hun tekst onmiddellijk in de tekstverwerker.]]

.

* Schrijf, herschrijf en schrap
.
* Laat rusten en herlees
.
* Laat nalezen
.
* Publiceer
.
* Social Media
.
* Mondelinge reclame

.

;Grenzen van realiteit

.

{{Citaat
|
Een woord wordt geboren

Sierlijk aan elkaar hangende letters

Gedreven door klanken een geheel vormend

Een woord leeft

Tast speels de grenzen van de realiteit af

Bekrachtigd door inhoud te geven aan holle letters


Zwervende zwoele woorden

Harde hevige woorden

Zachte zalige woorden

Snelle snijdende woorden


Een woord sterft

Als de adem de laatste klank uitblaast

Het lijkt nietig hé, een woord

Somber als het enkel geboren wordt om te sterven

Toch is het zo noodzakelijk om te sterven

Om verder te leven in een zin

|Lesley Ramboer, schrijfworkshop, Dworp 2004.}}

.

.

.

= DEEL DRIE, SXRIVN-THEORIE: ''Voor culinaire koks met een portie tijd'' =

[[Bestand:Text.JPG|thumb|right|200px|Schrijven resulteert in een tekst. Schrijven kan met de hand of machinaal.]]

.

{{Citaat|'''Niet alleen walg ik van de reclame, maar ook van de commercie in het algemeen. En ik heb Lijmen geschreven omdat ik er op een of andere manier van af moest komen. Ik moest wel reclame bedrijven, want van mijn pen heb ik nooit kunnen leven.'''|Willem Elsschot, net voor zijn dood in 1960.}}

.

{{Citaat|'''Een brief bloost niet.'''|[[Marcus Tullius Cicero]]}}

.

== Het ambacht: de kok en de schrijver ==
.

:[[Schrijven]]
.
:[[Stijl (taalkunde)]]

.

== Correct schrijven, een kwestie van etiquette ==
[[Bestand:Medieval writing desk.jpg|thumb|200px|[[Middeleeuwen|Middeleeuwse]] illustratie van een [[Christendom|christelijke]] [[kopiist]] die aan het (over)schrijven is. Tot en met de uitvinding van de boekdrukkunst verloopt het creëren van teksten langzaam. 'Handmatig een getrouwe kopie maken van een tekst is niet eenvoudig. Het vereist een lange reeks telkens herhaalde en vermoeiende handelingen. De kopiist moet in het boek dat hij als uitgangspunt neemt een tekstfragement lezen, dat in zijn geheugen prenten en uitschrijven in schoonschrift, om vervolgens terug te gaan naar het origineel en het punt te zoeken waar hij gebleven was. Om het werk goed te doen is concentratie nodig. Zelfs de meest ervaren en nauwgezette kopiist maakt vergissingen (leesfouten, een lapsus door vermoeidheid, mentale vertaling, een onjuiste interpretatie en verkeerde correcties, substitutie van woorden en sprongen in de tekst). In feite komt de persoonlijkheid van de kopiist juist tot uiting in de fouten die hij maakt. Hoewel de hand die een boek kopieerde anoniem was, kunnen we er door de errara toch achter komen waar de man in kwestie vandaan kwam, hoe onderlegd hij was, of hij een soepele geest had en wat zijn voorkeuren waren; zelfs zijn psychische gesteldheid toont zich in omissies en verwisselde woorden. Het is een vaststaand feit dat elke kopie vergissingen bevat ten opzichte van de originele tekst. Een kopie van een kopie zal de fouten 'meenemen' van de gereproduceerde tekst en daar weer nieuwe aan toevoegen. Ambachtelijk vervaardigde producten zijn nooit helemaal precies dezelfde.&amp;nbsp;&lt;ref&gt;IRENE VALLEJO, vertaald door Adri Boon. ''Papyrus. Een geschiedenis van de wereld in boeken,'' Meulenhoff, Amsterdam, 2021, p. 99.&lt;/ref&gt;]]

.

:[[Nederlandse spellingregels]]

.

:[[Grammatica]]

.

:[[Dt-regels]]

.

:[[Afkorting]]

.

:[[Getal (wiskunde)]]

.

:[[Spellingcontrole]]

.

.

== Creatief koken. Mag het? ==
[[Bestand:Buchdruck-15-jahrhundert 1.jpg|thumb|right|200px|De [[boekdrukkunst]] gaf het schrijven en het [[lezen]] een enorme duw in de rug. De boekenproductie verhuisde van de middeleeuwse [[Kloosterorde|kloosters]] naar drukkerijen in steden. Vanaf het midden van de vijftiende eeuw kwam een ongekende hoeveelheid boeken op de markt.]]

;Taalspel

{{Citaat|'''In Holland noemt men 't water'''

'''De Fransen zeggen l'eau'''

'''De Belg die beide talen kent,'''

'''Die spreekt van Waterloo.'''
|'''Daan Zonderland'''}}
 
.

:[[Creativiteit]]
.
:[[Automatisch schrijven]]
.
:[[Edward de Bono]]
.
:[[Woordenboek]]
.
:[[Beeldwoordenboek]]
.
:[[Spreekwoord]]
.
:[[Lijst van Nederlandse spreekwoorden]]
.
:[[Woordspeling]]
.
:[[Palindroom]]
.
:[[Haiku (dichtvorm)|Haiku]]
.

== Systematisch schrijven ==
.

: [[Wikipedia:Snelcursus|Schrijven voor Wikipedia]]
.
:[https://sadan.wikidot.com/5-evalueren Betrouwbaarheid van informatie]
.
:[https://sadan.wikidot.com/4-refereren Referenties maken]
.
:[[Computervertaling]]
.
:[[Moleskine]]
.
:[[Kaartenbak]]
.
:[[Boektitel]]
.
:[[Index (boek)]]
.
:[[Bladzijde]]
.
:[[Naslagwerk]]

.

== De galerij ==
[[Bestand:Jules_De_Bruycker_-_Frans_Masereel_in_his_studio.jpg|thumb|200px|Frans Masereel (1889–1972) was graficus, houtsnijder, kunstschilder en tekenaar. Hij gaf zijn naam aan het Communistische Masereelfonds.]]

.

&lt;gallery&gt;
Bestand:Een_boecsken_van_suster_bertken.jpg|[[Suster Bertken]] (Ca. 1427–1514) 
Bestand:Holbein-erasmus.jpg|[[Desiderius Erasmus]] (Ca. 1467-1536)
Bestand:Juan_Luis_Vives.jpg|[[Juan Luis Vives]] (1493–1540) 
Bestand:Karel-van-mander-schilderboeck.JPG|[[Karel van Mander]] (1548-1606)
Bestand:J_vondel.jpg|[[Joost van den Vondel]] (1587–1679)
Bestand:JFWillems.jpg|[[Jan Frans Willems]] (1793-1846) 
File:Jan Baptist David - lithograph by Louis Tuerlinckx.jpg|[[Jan Baptist David]] (1801-1866)
Bestand:Kortrijk_1302_Henri_De_Pondt_portret_van_Hendrik_Conscience_ca._1870_9-01-2010_14-59-41.JPG|[[Hendrik Conscience]] (1812–1883)
Bestand:Portret_van_de_schrijver_Multatuli_(cropped).jpg|[[Eduard Douwes Dekker]] (1820–1887)
Charles_de_Coster.jpg_[[Charles De Coster]] (1827-1879)Bestand_Schilderij_met_Guido_Gezelle_door_de_Brugse_schilder_Hendrik_De_Graer_(1856-1915)_gemaakt_in_1905.jpg_[[Guido Gezelle]] (1830-1899)
Georges_Rodenbach,_portrait.jpg|[[Georges Rodenbach]] (1855-1898)
Rodenbach2.gif|Berten of [[Albrecht Rodenbach]] (1856–1880)
Maurice_Maeterlinck_1911.jpg|[[Maurice Maeterlinck]] (1862–1949)
Bestand:Stijn_Streuvels_by_Modest_Huys.jpg|[[Stijn Streuvels]] (1871-1969)
Bestand:Schaik29.jpg|[[Johan Huizinga]] (1872-1945)
Bestand:AugustVermeylen2.jpg|[[August Vermeylen]] (1872-1945)
WillemElsschot1920.jpg|[[Willem Elsschot]] (1882–1960)
ErnestClaes(persp.).jpg|[[Ernest Claes]] (1885-1968)
Bestand:Bundesarchiv_Bild_102-12722,_Felix_Timmermanns.jpg|[[Felix Timmermans]] (1886–1947)
Bestand:FilipDePillecyn.jpg|[[Filip De Pillecyn]] (1891-1962)
VanOstaijen3.jpg|[[Paul van Ostaijen]] (1896-1928)
Bestand:Portret_van_Gerard_Walschap,_Bestanddeelnr_921-7395.jpg|[[Gerard Walschap]] (1898-1989)
Michel_de_Ghelderode.jpg|[[Michel de Ghelderode]] (1898-1962)
Bestand:Gedenkplaat_geboortehuis_Zielens.JPG|Lode Zielens (1901-1944)
Georges_Simenon_(1965).jpg|[[Georges Simenon]] (1903–1989)
Annie_MG_Schmidt_(1984).jpg|[[Annie M. G. Schmidt]] (1911–1995)
Louis_Paul_Boon_(1967)_(cropped).jpg|[[Louis Paul Boon]] (1912–1979)
Bestand:Godfried_Bomans_(1965).jpg|[[Godfried Bomans]] (1913-1971) 
Bestand:WilderodeVeremundus.jpg|[[Anton van Wilderode]] (1918–1998)
Bestand:Thea_Beckman.jpg|[[Thea Beckman]] (1923–2004)
Bestand:Harry_Mulisch,_november_1999.jpg|[[Harry Mulisch]] (1927–2010)
Bestand:Ward_Ruyslinck_675.jpg|[[Ward Ruyslinck]] (1929–2014)
Bestand:Hugo_Claus_(1986).jpg|[[Hugo Claus]] (1929–2008)
Bestand:Ledenvergadering_D66_in_Utrecht,_Jan_Terlouw_,_kop_-_NL-HaNA_Anefo_930-5131_WM342.jpg|[[Jan Terlouw]] (1931)
Bestand:Gerit_komrij_676.jpg|[[Gerrit Komrij]] (1944–2012) 
Bestand:Josse_depauw_jan17.jpg|[[Josse De Pauw]] (1952)
Bestand:Marc_de_bel.JPG|[[Marc de Bel]] (1954) 
Bestand:KristienHemmerechts-Alken2013.png|[[Kristien Hemmerechts]] (1955) 
Bestand:Herman_Brusselmans_675.jpg|[[Herman Brusselmans]] (1957)
Bestand:Tom_Lanoye_Zuivering_004.jpg|[[Tom Lanoye]] (1958)
Bestand:Peter_verhelst-1510668632.jpg|[[Peter Verhelst]] (1962)
Bestand:David_Van_Reybrouck.jpg|[[David Van Reybrouck]] (1971) 
Bestand:Saskiadecoster.jpg|[[Saskia De Coster]] (1976)
Bestand:Lize_Spit_(2016).jpg|[[Lize Spit]] (1988) 
&lt;/gallery&gt;

.

[[Bestand:Marcel-van-maele-1368875143.jpg|thumb|right|200px|Wie schrijft een lemma over deze dichters [[Marcel van Maele]] en [[Frans Buyle]]? En wie bezorgt Wikipedia een foto [[Johan Daisne]], [[Max Deauville]], [[Daan Boens]], [[Brigitte Raskin]], [[Herman de Coninck]], [[Lode Zielens]], [[Jotie T'Hooft]], [[Liane Bruylants]]...]]

.

.

.

= DEEL VIER, HANDS ON: ''Voor fijnproevers met appetijt'' =

[[Bestand:A Specimen by William Caslon.jpg|thumb|right|200px|Variaties van lettertypes en talen van de lettergieter [[William Caslon]]. Caslons letters zijn in de achttiende eeuw dermate populair dat hij er de uitdrukking 'bij twijfelt, gebruik een Caslon' aan overhield.]]

.

{{Citaat|'''Schrijven zoals je praat, dat is precies hetzelfde als op het strand lopen in je blote gat.'''|[[Willem Frederik Hermans]].}}

.

{{Citaat|'''Schrijven is praten met papier ertussen.'''|[[Gouden Veer|copywriter Mark Van Bogaert]].}}

.

Bovenstaande quotes zijn tegenstellingen waarbij het elitaire schrijven tegenover het populaire schrijven komt te staan. Tegenstellingen zorgen altijd voor veel schrijfvoer, argumenten en tegenargumenten. Grijp deze kans aan als je kan. En toch vinden deze beide auteurs elkaar in het [[adagium]]: schrijven is schrappen. Niemand draagt winterkledij in de zomer. [Merk op hoe ik de vergelijking van Hermans in een [[metafoor]] doortrek.] 

. 

== De Elsschotproef ==
.

Pas de Elsschotproef toe op een krantenartikel. Voor je start zoek je naar:
# Titel? 
# Auteur?
# Krant?
# Datum?
# Wat staat er te lezen?
# Kloppen de beweringen?
# Bronnen?

Elsschot:
# Kunnen we '''schrappen'''?
# Kan het '''bondiger'''?
# Vind je het werkwoord '''worden'''?
# Het woordje '''men''' gevonden?

.

.

== Wij willen ‘WORDEN’ weg! ==
.

Wij willen 'worden' weg, wil het werkwoord wijzer worden, willen wij het werkwoord weer is een variant op ‘Wij willen Willem weg, wilde Willem wijzer worden, willen wij Willem weer’ de slogan van de Belgische Revolutie uit 1830 waarbij koning Willem I der Nederlanden door de Belgen onder vuur komt te liggen. 

Het werkwoord 'worden' is er eentje dat gemakkelijk in onze teksten sluipt. Je gebruikt het beter niet en vaak merk je pas bij een tweede lezing dat het in je tekst opduikt. 'Worden' noemen we een passief werkwoord omdat het een passief karakter heeft aan je tekst. De lezer krijgt de indruk dat er bij het beschrevene niet te kiezen valt waarbij het onderwerp van de zin een lijdend voorwerp is. Zonder 'worden' zijn je teksten 'beeldender', dit wil zeggen dat de lezer de gebeurtenis meer voor zich ziet.  Bovendien zorgt het schrappen bij citaten ervoor dat je dichter bij een eigen tekst komt. Een paar voorbeelden:

.

;1.	De studenten worden begeleid door een coach en een studiebegeleider.

.

Beter is: Een coach en een studiebegeleider begeleiden de studenten.
Nog beter: Studiebegeleiders begeleiden de studenten. Nu heb je een eigen tekst. Het onderscheid tussen een coach en een studiebegeleider is weinig relevant voor de lezer.

.

.

;2.	We worden op de trein gezet.

.

Dit is een instinker. Als schrijver ga je je hier afvragen ‘wie zet ons op de trein’. Dan kom je er.
Duitse troepen zetten ons op de trein. Of de reisbegeleider zet ons op de trein. Een wereld van verschil.

.

.

;3.	De bloemen worden elke dag water gegeven.

.

De bloemen krijgen dagelijks water.

.

.

;4.	Hij wordt morgen 18 jaar.

.

Deze is moeilijk, toch niet onoverkomelijk.
Morgen is hij 18.

.

.

;5.	De plannen worden volgende week besproken.

.

We bespreken de plannen volgende week.

.

.

;6.	Zij worden altijd blij van muziek.

.

Muziek maakt hen blij.

.

.

;7.	Het huis wordt momenteel gerenoveerd.

.

Vakwerkers renoveren het huis. (Momenteel is overbodig.)

.

.

;8. Het boek wordt door de leraar gelezen.

.

De leraar leest het boek.

.

.

;9. De hond wordt door de dierenarts onderzocht.

.

De dierenarts onderzoekt de hond.

.

.

;10. De taart wordt door mijn moeder gebakken.

.

Mijn moeder bakt de taart.

.

.

;Oefeningen

.

Zet de passieve zinnen om naar actieve:

.

* Passief: De kamer wordt elke week schoongemaakt. Actief:...
.

* Passief: De brief wordt door de directeur geschreven. Actief:...

.

* Passief: Het huis wordt door de aannemer gebouwd. Actief:...

.

* Passief: De wedstrijd wordt door het team gewonnen. Actief:...

.

* Passief: De presentatie wordt door de student gegeven. Actief:...

.

* Een passief met een vooroordeel: Bie is dit jaar zestig geworden. Maar ze is nog steeds actief in. Actief zonder vooroordeel...

.

.

== Redactie-oefening ==
.

== Van basistekst tot afwerking ==

=== Basis ===
  
 ''''Een monument, het gemeentehuis van Slijpe''''
 
 Eén van de laatste bastions van het zelfstandige Slijpe als gemeente. Als ik langs het gemeentehuis kom, mijmer ik over de vele trouwstoeten die zich naar de grote zaal op het eerste verdiep gingen waar dolverliefde koppeltjes elkaar het ja-woord gaven. De plaats waar felle discussies oplaaiden in het schepencollege over de manier hoe Slijpe beter bestuurd kon worden of over de gewone dingen des levens werd beslist over vergunningen voor het houden van festiviteiten zoals de jaarlijkse kermis. Maar na de zitting werden de plooien gladgestreken. Toch van horen zeggen! Wie van de geboren en getogen Slijpenaars herinnert zich niet de gemoedelijke gemeentesecretaris Jozef Laleman die altijd wel een oplossing vond voor iemand met een administratief probleem.
 In de archieven vond ik een interessant document over de aankoop van een huis dat ideaal was voor de oprichting van een gemeentehuis. We noteren het jaar 1902. Ik vat het samen in de bewoordingen van toen. Op 7 juli 1902 stelde men Stephaan Debruyne, baas-timmerman en Pieter Levecque baas-metser aan om een schatting te doen van een bestaand pand gelegen op de hoek van de Dorpsstraat, nu Diksmuidestraat, en de Middelkerkestraat, nu Slijpesteenweg, toebehorend aan de erfgename van wijlen Christiaan Logier, rentenierster. Dit wijst erop dat het pand het eigendom was van bemiddelde mensen. Zij bevestigden dat er een spreekkamer was om mensen te ontvangen en een trap die leidde naar een plaats waar er vier kamers waren. Genoeg ruimte om een grote gelagzaal te maken. Het dak was bedekt met pannen en een donderscherm. Het gebouw moet zeker boven de gewone werkmanshuizen getorend zijn geweest. Na onderzoek werd de waarde van het pand op 10.000 Belgische Frank geschat. Voor de jonge lezers, een kleine 250 euro. Geen klein bedrag voor die tijd! 
 Het zou echter tot 1924 duren eer het gemeentehuis zoals het er nu uitziet werd gebouwd. Op de website van de gemeente Middelkerke vinden we hierover de volgende beschrijving. Het voormalig gemeentehuis is gebouwd in 1924 naar ontwerp van architect A. Neirynck uit Uitkerke. Men heeft hier gekozen voor een traditionele wederopbouwstijl met het gebruik van streekeigen baksteen. Typerend zijn de twee rechtertraveeën die oplopend in een trapgevel met bekronend gebogen fronton tussen twee arduinen bollen. Let ook op het ovaalvormig venster of oculus in de top. De functie van dit gebouw wordt ons bevestigd in het opschrift boven de dubbele toegangsdeur waar in sierlijke letters het woord 'GEMEENTEHUIS' te lezen valt. Na de fusie (toen alle gemeentelijke diensten naar Middelkerke verhuisd waren) deed dit gebouw respectievelijk dienst als postkantoor, klaslokaal en als vergaderruimte voor de kerkfabriek en plaatselijke verenigingen. Tot slot een kleine anekdote die wel berust op ware feiten. Aan de achterzijde van het gemeentehuis bevindt zich een klein kamertje op de eerste verdieping. Dit was gekend als het cachot van Slijpe. Iemand die te veel in het glas had gekeken of wat opstandig was, kon in dit gezellige kamertje wel eens een nachtje doorbrengen op bevel van de veldwachter. Iedereen van het dorp wist het maar er werd eens hartelijk om gelachen. Laten we hopen dat ons gemeentehuis een goede en respectvolle bestemming krijgt!
 
 Walter en Eric Opstaele
  

=== Na eerste manuele bewerking ===
[[Bestand:Slijpe Oud gemeentehuis.JPG|thumb|right|200px|Hier in het gemeentehuis passeerden de dagelijkse dingen des levens: vreugde en tristesse, de registratie van dood en geboorte, de vergunningen voor festiviteiten en de jaarlijkse kermis, de administratieve akkefietjes. Wie herinnert zich niet de gemoedelijke gemeentesecretaris? Geboren en getogen Slijpenaars kennen hem zonder twijfel. Die Jozef Laleman kreeg altijd en alles opgelost.]] 
 
 '''Slijpes gemeentehuis, een vergeten monument van 10.000 frank'''
 
 Walter &amp; Eric Opstaele
 
 '''Als we langs het gemeentehuis heen fietsen – nu een bejaard bastion van het ooit zo zelfstandige Slijpe - dan overvalt ons het mijmeren. Talloze trouwstoeten en dolverliefde koppels gaven hier kussend hun ja-woord. Hier laaiden felle discussies op en krabde het schepencollege zich in de haren: hoe valt dit oude dorp te besturen? Dat burgemeester en schepenen de plooien na de zitting glad streken, dat hebben we alleen van horen zeggen. En als dat inderdaad zo was, dan was het ongetwijfeld bij een glas bier in het café aan de overkant.''' 
 
 '''Een vel papier'''
 In het gemeentearchief ontdekten we een vel papier over de aankoop van een huis, ideaal om er een gemeentehuis in onder te brengen. We noteren 7 juli 1902. Terwijl Cyriel Buysse zijn toneelstuk 'Het gezin van Paemel' schrijft, krijgen een zekere Stephaan Debruyne en Pieter Levecque de opdracht een pand op de hoek van de Dorps- en de Middelkerkestraat, te schatten. De straatnamen zijn inmiddels verdwenen (nu spreken we van de Diksmuidestraat en de Slijpesteenweg), het huis uit 1924 is er nog. Debruyne en Levecque hebben kennis van zaken: de eerste is een timmerman met een zaak en de andere is een metsersbaas. Het huis zelf is eigendom van een rentenierster, de erfgename van wijlen Christiaan Logier. Debruyne en Levecque stellen vast dat deze bemiddelde dame een al even bemiddeld pand betrekt. Hun bewoordingen klonken het ongeveer zo. Het gebouw torent boven de gewone werkmanshuizen uit, een huis met een spreekkamer en een trap die naar vier kamers leidt. Hier is ruimte voor een gelagzaal. Op het pannendak ligt een donderscherm. Na onderzoek schatten de twee mannen het pand op een waarde van tienduizend frank. Voor jonge lezers: 250 euro. Geen klein bedrag in die dagen, geen gezin van Paemel. 
  
.

=== Aan de slag… ===
Hoe zou jij het artikel – met alles wat je leerde – afwerken? Doen! Kopieer onderstaande tekst en plak ze zonder opmaak in een Word-document. De tekst kan heel wat bondiger en sterker.
 
.


[[Bestand:Ballpoint-pen-parts.jpg|thumb|right|200px|De onderdelen van een balpen. De kogel van een balpen zorgt ervoor dat je pen over het blad glijdt. Of gebruik je liever een [[Swadeshi Ratnamson]]?]]

 
 In de schaduw van de tijd, gelegen in de pittoreske hoeken van Slijpe, bevond zich eens een onwrikbaar bastion van autonomie: het zelfstandige gemeentehuis van Slijpe. Terwijl ik langs de gevel van dit historische gebouw wandel, brengen herinneringen aan vervlogen tijden mijn gedachten tot leven. Hier vonden talloze trouwstoeten hun weg naar de majestueuze bovenzaal, waar verliefde koppels hun eeuwige geloften uitspraken. Dit was de plaats waar hartstochtelijke debatten oplaaiden binnen het schepencollege, waar besluiten werden genomen die de koers van Slijpe zouden bepalen, van bestuurszaken tot alledaagse vergunningen voor de jaarlijkse kermis. Maar na elke zitting werden de plooien gladgestreken, althans volgens de geruchten. En wie kan de warme herinneringen aan de gemoedelijke gemeentesecretaris Jozef Laleman, die altijd een oplossing wist voor elk administratief probleem, vergeten?
 
 In de archieven vond ik een fascinerend document dat teruggaat naar het jaar 1902 en handelt over de aankoop van een huis dat uitermate geschikt was om te dienen als gemeentehuis. Op 7 juli 1902 werden Stephaan Debruyne, de meester-timmerman, en Pieter Levecque, de meester-metselaar, aangesteld om een schatting te maken van een bestaand pand op de hoek van de Dorpsstraat, nu bekend als de Diksmuidestraat, en de Middelkerkestraat, nu de Slijpesteenweg. Het pand was eigendom van de erfgename van wijlen Christiaan Logier, een welgestelde rentenierster. Hun bevindingen wezen op de aanwezigheid van een ontvangstkamer en een trap die leidde naar vier kamers, voldoende ruimte om een ruime gelagzaal te creëren. Het dak was bedekt met pannen en er was een donderscherm aanwezig. Het gebouw torende zeker boven de bescheiden arbeiderswoningen van die tijd uit. De waarde van het pand werd destijds geschat op 10.000 Belgische Frank, wat tegenwoordig ongeveer 250 euro zou zijn. Een aanzienlijk bedrag voor die periode.
 
 Pas in 1924 werd het huidige gemeentehuis gebouwd, zoals beschreven op de website van de gemeente Middelkerke. Het voormalige gemeentehuis werd opgetrokken in 1924 volgens het ontwerp van architect A. Neirynck uit Uitkerke. Hier koos men voor een traditionele wederopbouwstijl, met het gebruik van bakstenen die typerend waren voor de streek. Opvallend waren de twee rechtertraveeën die eindigden in een trapgevel met een sierlijk gebogen fronton, geflankeerd door twee arduinen bollen. Het ovaalvormige venster, of oculus, in de top gaf het gebouw een uniek karakter. De functie van dit majestueuze gebouw werd duidelijk gemaakt door het opschrift boven de dubbele toegangsdeur, waarin sierlijke letters het woord 'GEMEENTEHUIS' vormden.
 
 Na de fusie, waarbij alle gemeentelijke diensten naar Middelkerke werden verplaatst, kreeg dit gebouw verschillende rollen toegewezen, waaronder postkantoor, klaslokaal en vergaderruimte voor de kerkfabriek en lokale verenigingen. Ten slotte, een anekdote die gebaseerd is op ware gebeurtenissen: aan de achterzijde van het gemeentehuis bevond zich een klein kamertje op de eerste verdieping, bekend als het &quot;cachot van Slijpe&quot;. Hier belandden zij die iets te diep in het glas hadden gekeken of te opstandig waren, voor een nachtje, op bevel van de veldwachter. Het hele dorp was op de hoogte, maar er werd hartelijk om gelachen. Laten we koesteren en hopen dat ons gemeentehuis een eervolle en respectvolle bestemming zal behouden, als getuige van het rijke erfgoed van Slijpe.

.

== Tips bij AI-gebruik ==
.

[[Bestand:Hoe kunnen computers je anders laten denken.webm|thumb|200px|Laten computers je anders denken? - [[Universiteit van Nederland]]]]

'''Generatieve Artificiële Intelligentie is machinale tekst, codetaal, beeld, video en muziek die tot stand komen met ChatGPT, Microsoft Bing (voor tekst) en DALL-E en Midjourney (voor beeld).​​​​​ AI op het onderzoek en de bronnen loslaten, kan. Voor feitelijke info is AI relatief betrouwbaar. Het het systeem maakt teksten die [[Plausibele ontkenning|plausibel]] ogen. De werkelijkheid is ondergeschikt. Wie met AI werkt, leert. Dat valt te meten in een [[Leercurve (studie)|leercurve]]. Onderzoek concludeert dat specialisten die AI gebruiken snelle leerwinsten maken in vertrouwde onderwerpen. Leken, die zonder vakgebied (en dat zijn beginnende studenten, of docenten die een nieuw terrein verkennen), maken een dalende leercurve. Dat wil zeggen dat ze (te) veel energie stoppen in de controle om tot betrouwbare info te komen.'''

.

[https://www.youtube.com/watch?v=kwHKzSek8ws Bekijk deze film.]

.

* De KULeuven wil dat je vermeldt dat je AI gebruikte.&amp;nbsp;&lt;ref&gt;[https://www.kuleuven.be/onderwijs/student/onderwijstools/artificiele-intelligentie#Voor%20je%20begint Voor de visie van de KU-Leuven op het gebruik van AI, klik hier.]&lt;/ref&gt; Ik meen dat dit niet hoeft. AI is als een GPS of een spellingscorrector... een soort naslagwerk. Je vermeldt evenmin dat je een telefoonnummer vond in een telefoonboek op pagina 105 (voor de ouderen onder ons) of dat je in een atlas ontdekte dat Brussel de hoofdstad is van België. Laat de discussie maar komen. Vermelden of niet?

.

* Vergeet niet dat AI-schrijfsels er vaak hetzelfde uitzien naar patroon, zinsbouw, bijvoeglijke naamwoorden, een fout hoofdlettergebruik... Bovendien zal je sommige zinnen niet begrijpen. Als je dit klakkeloos overneemt heeft de docent onmiddellijk door dat een student dit niet schreef. Herwerk het AI-aanbod dus grondig voor je het bestempeld als 'van jezelf'.

.

* [[Archive.today|Archive.is]] laat kijken achter betaalmuren.

.

* Bij AI heet de zoekinstructie een '[[Prompting|prompt]]'. De prompt onschrijf je in detail met context. Vraag desnoods een samenvatting op het einde om te zien of AI je zoekopdracht begreep. Geef duidelijke instructies: wat wil je? Een spannende tekst? Een samenvatting? Een essay? Extra bronnen? Hoeveel woorden mag de tekst tellen? Enzovoort.

.

* Onderscheid creatieve [[Kunstmatige intelligentie|AI]] die teksten maakt en AI die verwijst naar bronnen. Het zijn [[taalmodel|taalmodellen]]. Ze schrijven goed, redeneren doen ze niet. Ze zoeken het internet af en weten niet wat waar is. Ze doen geen CRAAP of Pinokkiotest. Rekenen kunnen ze evenmin. Doe de test, je staat bij moeilijke sommen versteld. Let op voor discriminatie en stereotypering, daar is AI goed in. Bouwvakkers zien er hetzelfde uit: gespierde mannen in gele pakken met helm. Als je de software daarop wijst - bijvoorbeeld niet alle Nazi's waren übermenschen - dan kun je gekke beelden krijgen. Gebruik [[ChatGPT]] om te schrijven, niet om te zoeken, de databank is beperkt. Dat de hardware milieubelastend is vaak gehoord, het koelwater leek een probleem, daar zou nu (2025) al dertig keer minder van nodig zijn. Test uit met verschillende teksten. Gebruik je eigen tekst als basis. Je krijgt grammaticaal correcte zinnen. Inhoudelijk volgt jouw controle. Als je het gebruikt als parafraseertool blijf je de bron vermelden. Als je een bronvermelding wil, gebruik je beter Perplexity of Copilot. Blijf controleren. Lees grondig. Blijven de feiten kloppen? Heeft de tekst de stijl, de structuur en de kenmerken die jij wil? Vergelijk verschillende soorten van AI. Ik vroeg aan Co-pilot en ChatGPT om relevante bronnen te zoeken voor de 'aanpak van delinquente jongeren'. Co-pilot kwam snel tot relevante bronnen, met verwijzingen en met full-text-verwijzingen naar de schoolbibliotheek. Bij ChatGPT verliep dit proces moeizamer. Ik kreeg bronnen die nauwelijks actueel waren, na een tweede prompt waren het enkel bonnen uit Nederland en toen ik Vlaamse bronnen wou, kwam ik op de website van een politieke partij.

.

* Vragen zoals: herschrijf deze tekst zonder het werkwoord worden, lukken ten dele. De tips die de Elsschotproef opsomt kent AI niet altijd. Herschrijf de tekst zelf met deze tips.

.

* AI bedenkt snel titels en tussentitels. Meestal zijn ze langer dan zeven woorden. Gebruik ze ter inspiratie en kort ze in.

.

* Wees niet tevreden met het AI-eindresultaat en voeg extra lagen toe in de argumentatie, de onderbouwing, de kritische analyse, je creatieve en persoonlijke insteek, de structuur... Zorg dat je het werkstuk beheerst. 

.

* Wie AI gebruikt, bespreekt dit best met zijn of haar promotor.

.

* Kortom, gebruik AI als hulpmiddel om je denkproces te versnellen, jij blijft verantwoordelijk voor je publicatie.

.

* Het herkennen van AI-fouten in essays vraagt aandacht. &quot;AI-detectors&quot; zijn vaak onbetrouwbaar. Patronen en hallucinaties verraden dat de student de AI-info niet kritisch bestudeerde en verwerkte. Methoden die AI-fouten te ontmaskeren. 1. De &quot;Hallucinatie&quot; check: in de '''literatuurlijst''' verzint AI logische titels en met '''citaten''' gaat het net zo. Vaak mixt AI bekende zinnen tot een nieuw, niet-bestaand citaat. '''Anachronismen''': soms koppelt AI gebeurtenissen aan verkeerde jaartallen of personen die nooit tijdgenoten waren. 2. Typische AI-stijlkenmerken. AI heeft een stijl die afwijkt van de stem van de student. Elk essay kent exact dezelfde opbouw. Verder is er het wollig en Amerikaanse taalgebruik met overmatige structuur en lijstjes. 3. Door vergelijking met eerder werk van een student kan de docent de rode vlag zwaaien. Een enorme sprong in vocabulaire of de verandering in zinsbouw kan hierop wijzen. 4. Vraag om een argument uit de tekst toe te lichten. Iemand die het zelf schreef, kan de logica uitleggen; wie AI gebruikte, blijft oppervlakkig.

.

== De metafoor ==
{{Citaat|Het grootste meesterschap is dat van de metafoor. Dat alleen kan men niet van een ander leren; het is het kenmerk van genie, want goede metaforen maken veronderstelt een scherp oog voor gelijkenissen.|Aristoteles}}

Deze workshop ambieert om van een vergelijking op te klimmen naar een metafoor en vervolgens naar een gedicht met als achterliggende gedachte: Hoe bouwt beeldspraak de wereld. We vertrekken van de stijlkenmerken waarbij studenten in fictieboeken een citaat zoeken dat ze mooi vinden. De docent analyseert na hun voorlezen welke stijlkenmerken er in de tekst steken.

Daarna gaan we dieper in op de vergelijking. Die legt een verband. Een metafoor werkt hierop door en opent een wereld. Een gedicht gaat nog een stap verder. 


;1. Denken aan vergelijkingen

(...)

.

;2. Omzetten naar metaforen
Opdracht 1: Wat klopt niet? Welke woordcombinaties zijn onmogelijk?

* tijd verliezen
* tijd investeren
* carrièreladder
* relatiebreuk
* levensweg
* politieke strijd
* informatiestroom
* een warm persoon
* een kil onthaal

En toch begrijpt iedereen wat er is bedoeld.

.

;3. Betekenis

Uit het Grieks: meta = over, pherein = dragen. Letterlijk dus: overdracht

.

;4. Voorbeelden

* HET LEVEN IS EEN REIS: doet denken aan levensweg, kruispunt, bestemming, afslag, omweg, vastlopen...
* HET LEVEN IS EEN TUIN: doet denken aan zaaien, groeien, bloeien, oogsten...
* HET LEVEN IS EEN BIBLIOTHEEK: doet denken aan hoofdstukken, nieuwe bladzijde, het verhaal herschrijven
* HET LEVEN IS EEN LABYRINT: doet denken aan verdwalen, zoeken, doodlopende straat

Elke metafoor laat iets zien én verbergt iets.

.

;5. Concreet

Hugo Claus schrijft: &quot;Haar gewrichten waren jonge katten.&quot; Waarom niet: &quot;haar gewrichten waren soepel&quot;? Omdat jonge katten mogelijkheden toevoegen zoals beweeglijkheid, speelsheid, sensualiteit, aaibaarheid, onvoorspelbaarheid. Om een goede metafoor te maken, ontwikkel je een oog voor gelijkenissen. 

.

== Het interview ==
[[Bestand:Hendrik Laurensz. Spieghel.jpg|thumb|200px|[[Hendrik Laurensz. Spieghel]] (1549-1612) publiceerde de eerste Nederlandse grammatica in [[1584]] onder de titel 'Twe-spraack.' Het verscheen bij [[Plantijn]].]]

.

De opdracht lijkt eenvoudig: onderwerp een medestudent aan een reeks vragen en maak hier een vlot interview van. 


* Schrijf niet in vraag- en antwoordvorm, maar in een organische tekst;

.

* Zoek een geschikte locatie

.

* Begin met een observatie

.

* Leg focus

.

== Een Wikipedia-bijdrage ==
[[Bestand:Kroontjespen-2.JPG|thumb|right|200px|Kies keurig je schrijfgerief.]]

.

Wat valt er te leren met het schrijven van een lemma? De studenten leren...

.

# een {{Wp|relevant}} onderwerp zoeken. {{Wp|Wikipedia:Relevantie_per_onderwerp|Wat is relevant?}}
# {{Wp|Onderzoeken|onderzoeksvaardigheden}} (internet, bib, literatuur, heemkringen, musea)
# {{Wp|Referentie|referenties}} maken
# {{Wp|Evalueren|evalueren}} en de betrouwbaarheid beoordelen
# {{Wp|schrijven}} voor een {{Wp|Register (taalkunde)|register}}, dat van een encyclopedie
# een onderwerp (om)kaderen en ontsluiten
# kennis delen
# omgaan met feedback (overlegpagina's)
# in groep werken en samenwerken
# beeldmateriaal maken

.

Als de bovenstaande elementen vervuld zijn, krijg je 2.5/5. Het aantal punten stijgt naarmate de kwaliteit en kwantiteit toeneemt inzake tekst, relevante afbeeldingen, inhoudstafels, referenties, bibliografische gegevens, interne en externe links...  Wie eerder indient dan de afgesproken datum, kan feedback verwachten. Wie met vragen zit, of problemen heeft, hoeft zich niet te generen om te passeren of te mailen. Met andere woorden, de studenten nemen zelf verantwoordelijkheid voor hun leren. Dit is geen papegaaienwerk of pure kennisreproductie. De Wikipediaklas staat mijlenver van het klakkeloos aanvaarden van kennis en het schoolse leven.

Deze voorbeeldpagina's kwamen in de loop der jaren tot stand. 

: Biografie: {{Wp|Johannes Wier}} &amp; {{Wp|Leon Hoet}}
.
: Boekbespreking: {{Wp|Pleidooi voor populisme}}
.
: Begrip: {{Wp|Morele paniek}}
.
: Methodiek: {{Wp|Online hulpverlening}}
.
: Gebeurtenis: {{Wp|Amerikaanse Burgeroorlog}}
.
: Videogame: {{Wp|Canis Canem Edit}}
.
: Heilige: {{Wp|Margaretha van Antiochië}}
.
: School: {{Wp|Ipsoc}}
.
: Instelling: {{Wp|Psychiatrisch Centrum Menen}}

.

* Pagina's die niet bestaan (maar het wel verdienen): {{Wp|Coliboaia-grot}}, {{Wp|Hugo Stinnes}}, {{Wp|Emil Kirdorf}}, {{Wp|Emil Gansser}}, {{Wp|Walter C. Teagle}}, {{Wp|Irénée du Pont}}.

.

.

== Het reisessay: de regels van Benedictus ==
[[Bestand:CC No 16 Gullivers Travels.jpg|thumb|200px|Een vroeg voorbeeld van een reisverhaal, uit 1726: [[Gullivers reizen]]. [https://www.dbnl.org/tekst/swif001gull12_01/ Lees het hier].]]

.

;Voorbereiding
Zorg bij je reis dat je notities maakt die je later kan verwerken. Maak beeldmateriaal. Een reisessay zonder foto is een kale bedoeling. Bovendien helpt een foto je dingen herinneren. Extra uitleg bij een schilderij, een gedenkplaat... ze vormen de basis voor quotes of extra uitleg. 

.

;Het schrijven
Het reisessay is een bijzonder genre. De toon is informeel met een evenwicht tussen straattaal ('De bars in Bxl zijn machtig!!!') en het academische (De Belgische hoofdstad telt 6.490 horecazaken.). Combineer deze stijlen: 'Brussel doet zichzelf als hoofdstad alle eer aan met zijn honderden cafés en bars, hotels en restaurants - goed voor ieders beurs. Ze wachten je op.' 

.

Schrijf levendig. Dat is de boodschap. Een voorbeeld: 'de nachtmerrie van Orwell' kan voldoende zijn om de mensenrechten in Noord-Korea in te leiden. Richt je tot de lezer met 'je' of 'jij'. Persoonlijke voornaamwoorden zoals ik of wij kunnen. Wees beknopt. Details zijn welkom maar een systematische opsomming van alle uitzonderingen zijn minder gewenst. Generaliseren of veralgemenen kan (hoeft niet), zelfs met enige humor (zorg voor een duiding of een antropologische blik). Gebruik AI gerust, met goede prompts. [[Gebruiker:Benedict_Wydooghe/Sxrivn_is_koken#Tips_bij_AI-gebruik|Lees hier meer...]]

.

Let op waar humor overgaat in oneerbiedigheid. Humor hoort bij een levendige reisverslag. Vermijd sarcasme, uitlachen of aanstootgevende teksten en inside jokes. Ga er niet vanuit dat je lezer debiel is door je reis van naaldje tot draadje te beschrijven. Begin niet met je wekker die afgaat en eindig je verslag niet met je reis terug naar huis. Je schrijft geen brochure vol clichés zoals &quot;ruime kamers&quot;, &quot;een korte wandeling naar de belangrijkste attracties&quot; en &quot;de beste margarita's die je kan vinden&quot;... Denk twee keer na voor je een opsomming maakt. Rapporten gebruiken opsommingstekens om snel en overzichtelijk droge feiten inzichtelijk te maken. Het nodigt niet uit tot verder lezen en enthousiasmeert de lezer niet. Goed geschreven proza is aantrekkelijker.

.

;De opdracht
Elke student schrijft een reisessay van twee A4tjes (lettertype Calibri 11, titel 16, tussentitels 13) over de trip naar Rotterdam, Brussel, Molenbeek of Kortrijk. Hou rekening met de klassieke schrijftips die hieronder te vinden zijn. '''INDIENEN VOOR..., daarna een punt minder per dag te laat.'''

.

# Gebruik de werkwoorden worden (en al zijn varianten), zullen, moeten, zouden niet. 
# Het woord men is taboe: zorg dat je weet wie wat zegt.
# Citeer sprekers die je ontmoette tijdens de Molenbeekweek of gebruik fragmenten van de website, een folder... Referenties in APA horen niet. Als je dan toch citeert, doe het met een quote of in doorlopende tekst, zoals een krantenartikel.
# De inleiding is krachtig of spannend, de lezer moet willen lezen.
# Je eindigt met een besluit of een boodschap aan de lezer.
# Zorg voor een illustratie (7 op 10 cm) met een bijschrift (tekst onder de foto) op elke pagina.
# Omschrijf de sfeer zintuigelijk. Wat zag je, rook je, voelde je, straatgeluiden…
# Zorg voor een boeiende titel en enkele tussentitels.
# Wissel lange en korte zinnen af, denk na over het ritme in je tekst.
# Vergeet je naam, de titel en de datum niet.

.

In deze schrijfcursus lees je vooral de paragraaf over ‘verbanden’ en de organische tekst en de paragraaf over stijlfiguren eens door in deel I, hoofdstuk 2.

.

;Structuur
Dus geen voorblad, wel een goede titel (niet opdracht voor het vak…) en twee sprekende foto's. Werk niet met niveaus: 1.1 enzovoort. Tussentitels graag, maar voor de rest een organische tekst, opgemaakt in twee kolommen.

.

;Inhoud
Inhoudelijk heb je het vooral over onze studietrip naar Rotterdam, Brussel, Molenbeek of Kortrijk en de bezoeken die je deed. Wat maakte indruk? Wie maakte indruk? Waarom? Maak er iets persoonlijks van. Waarom begon je deze studie (max 1/3de van een A4)? Inhoudelijk kan je dus alle kanten op. Zoek een rode draad. Wat wil je de lezer vertellen? [[Kunstmatige intelligentie|Artificiële intelligentie]] kan je gebruiken. Lees de tips hoe je dit gebruikt hierboven.

.

;Hoe quoteert de docent? Tien regels...
# Is er een duidelijke inleiding?
# Zijn er tussentitels, paragrafen of hoofdstukken?
# Is er een besluitende afronding met een boodschap aan de lezer? 
# Is het werk nagelezen? Zijn er spellingsfouten?
# Gebruik je bronnen, zijn ze op te sporen? 
# Zijn er quotes uit de literatuur, citeer je?
# Zijn er inzichten en verbanden?
# Is het beeldmateriaal esthetisch? Zijn er bij de foto’s bijschriften die verduidelijken?
# Is de tekst verzorgd: goed geschreven, weinig spelfouten, geen interpunctiecorrecties?
# Houdt de schrijver met de tien schrijftips hierboven geformuleerd? 

.

Hoe meer je rekening houdt met het bovenstaande, hoe meer punten.

.

;Een voorbeeld van het begin van een essay


 &lt;span style=&quot;font-size: large;&quot;&gt;'''Brussels by night'''&lt;/span&gt;
 '''Slenteren door onze hoofdstad'''
 
 '''Een reisverhaal door Benedict Wydooghe'''
 
 .
 
 '''BRUSSEL CENTRAAL'''  Een bankje, de straat, een overvolle vuilnisbak aan het pleintje waar kinderen tot ’s avonds laat tegen Carablikjes sjotten. Zo begint dit verhaal. Het is donker, koud. De hele week al min vijf en kouder. De buurtwerker heeft hier een diploma Arabische talen, een sociaal werker stapt de fiets af en schudt Mustafa de hand. Hoe het gaat? ‘Het is nie slecher geworen’ klinkt zijn antwoord. Een drugdealer op de straathoek, een jonge tippelaarster. Criminaliteit is nooit ver weg voor wie vergaat in armoede; de politie daarentegen wel. Even verderop, in Molenbeek sloeg corona keihard toe. En de regering bespaart op cultuur en welzijnswerk. Het is een voortdurend zoeken naar evenwichten tussen hulpverlening en repressie, tussen het onder de vleugels nemen van wie het nodig heeft en het criminaliseren. Wist je dat we dit jaar meer dan vierduizend daklozen tellen in Brussel?
 
 Brussel is niet alleen een hoopje ellende. Het is een attractie: niet alleen voor studenten, ook wie er woont of werkt blijft verwonderd naar deze stad kijken als iets exotisch. ‘Voor mij is dit het buitenland’ zei een studente en ik kan haar geen ongelijk geven. Anderen vinden Brussel een demografische ramp. 
 
 Wist je dat in het Brussels Hoofdstedelijk gewest 1.2 miljoen mensen leven? Daarvan is de helft van buitenlandse afkomst. Ik laat me overweldigen door de indrukken, de emotie, de geur, de smaak en het gevoel die aan het sociaal agogisch werk kleeft.
 
 '''Allemaal mensen…'''
 
 Dit is geen steriele job waarvoor ik koos. Geen ambtenaarsgedoe maar veldwerk. Geen kantoorklus voor pennenlikkers. Sociaal zijn draait niet om vriendelijk zijn. Wat mij drijft is rechtvaardigheid en rechtszekerheid, vrijheid en gelijkheid, welzijn en veiligheid, educatie en cultuur, engagement en, indien mogelijk het opklimmen op de sociale ladder. Daarom koos ik ervoor om sociaal cultureel werken te studeren. Dat zijn mijn drijfveren en daar zal dit essay over gaan. 
 
 Ik begin mijn tocht op een erg triestige plek. Een boom met enkele hangers erin, meer is het niet. De meeste pendelaars lopen aan dit alternatieve monumentje voorbij. Het brengt alle Brusselse gestorven daklozen eer toe. Ze zijn op straat overleden en dat gebeurt tot op heden. In 2020 telde Brussel meer dan vierduizend daklozen. Hoe men die tellingen organiseert is een evenement op zich. In 2018 overleden er 62 daklozen op straat: de koude of ontbering speelde hen parten. En vandaag is de situatie niet anders. Terwijl ik deze tekst zit te schrijven, op mijn warme zolderkamertje überhaupt, krijg ik een berichtje van de Brusselse online krant ‘BRUZZ’ met de titel ‘Daklozen brengen dag en nacht door in Zuidstation: 'Het is hier geen hotel’.'  Aan het lot overgelaten, dat is de teneur, dat is het gevoel dat bij de daklozen leeft. Op de stoep spreek ik Martine Middag. Zij is vandaag onze gids. Als sociaal assistente op rust zal ze me een rondleiding geven met als thema armoede in een van de rijkste steden in Europa. we starten onze nachtelijke tocht in de Sint-Hubertusgalerijen. Ze zijn de antithese van het armoedige tafereel dat we daarnet zagen. Een plaquette herinnert aan de opening van deze even excentrieke als luxueuze overdekte winkelstraat. 1847, lees ik. Een jaartal vol betekenis in Brussel... 
 
.

.

;Tweede voorbeeld

.

 &lt;span style=&quot;font-size: large;&quot;&gt;'''Meter per seconde'''&lt;/span&gt;
 '''Een roman uit het Deens vertaald door Edith Koenders en Adriaan van der Hoeven'''
 
 .
 
  '''Een verhaal van Stine Pilgaard'''
 
 .
 
 'We zijn nog steeds nieuwkomers hier en als twee eenza-
 me cowboys lopen we gedesoriënteerd achter de kinder-
 wagen. We kijken naar de windmolens, naar hoe ze als
 bezoekers uit de toekomst afsteken tegen de hemel, als
 een futuristische herinnering aan andere planeten. Ze 
 schieten als vrolijk onkruid op rond ons huis, en als ze bij
 hoge uitzonderling een keer stilstaan, lijk het of de aarde
 even de adem inhoudt, sprakeloos door de afwezigheid 
 van de wind. We lopen rond in een nieuwe wereld, in ons
 nieuwe leven, met ons nieuwe kind, de natuur strekt zich
 plat en vlak voor ons uit en de zonsondergang boven de 
 Noordzee bekijkt ons met zijn rode oog. De herten kijken
 kalm in de koplampen van de auto's en de dode dieren lig-
 gen geplet tussen strepen op de landwegen. De boeren
 tikken met hun vinger tegen hun pet en ik begrijp dat dit
 is hoe ze hier groeten. Zwaaiend, glimlachend achter de
 kinderwagen beweeg ik me tussen mais en aardappelen,
 rogge en tarwe, en doe of ik de honden van de mensen
 leuk vindt. Hoe oud is hij, vraag ik, wat voor ras, labrador,
 ja, dan weet je wat je krijgt. Ik houd van het West-Jutse
 dialect, het zonder grammatica vasthouden aan traditie,
 de fjord die als glasscherven glinstert in de zon. De wind-
 molentransporten balanceren op de landwegen, een wiek
 scheert langs de tegenliggers, het verkeer slingert zich het
 landschap in, buigt, knikt en verlaat het weer. Velling wil,
 staat er op het plaatsnaambord van het dorp, maar wat
 Velling wil is niet duidelijk. De werkelijkheid omhult ons
 als mist en we zijn hier nog maar net.'&amp;nbsp;&lt;ref&gt;STINE PILGAARD, vertaald door Edith Koenders &amp; Adriaan van der Hoeven. ''Meter per seconde.'' Oevers, Zaandam, 2021, p. 7 ev.&lt;/ref&gt; 

.

.

== De poëzierazzia ==
.

{{Citaat|'''Ik ben van mening dat de pers, ofte wel het traditionele, van papier gemaakte dagblad of weekblad dat men uit vrije wil koopt bij de kiosk, nog een wezenlijke functie heeft, en niet alleen omdat ze bijdraagt aan het verhogen van het beschavingsniveau van een land, maar ook omdat het lezen van dagbladen ons bevrediging schenkt en een heerlijke gewoonte is die we, mét Hegel, beschouwen als het ochtendgebed van de moderne mens.'''|Umberto Eco}}

[[Bestand:Italiaanse_schrijver_Umberto_Eco_,_kop,_Bestanddeelnr_932-9758.jpg|thumb|200px|Umberto Eco toont dat betekenis niet vastligt. Ze ontstaat uit hoe tekens, woorden en beelden gecombineerd zijn. Een tekst laat meerdere interpretaties toe omdat de lezer actief betekenis construeert. Deze oefening maakt woorden los uit hun oorspronkelijke context. Door ze te herschikken ontdekt de student hoe betekenis ontstaat.]]

[[Bestand:Boempaukeslag.jpg|thumb|200px|Deel van het gedicht 'Boem paukeslag' uit de bundel 'Bezette stad' van Paul van Ostaijen (1920). Oscar Jespers] illustreerde met een 'ritmiese typografie' [https://www.youtube.com/watch?v=IDPigHKk-sI Voordracht en de eerste pagina's van het gedeelte ''Bedreigde stad''].]]

.

;9.05 uur Inleiding en welkom
We lezen het citaat van Umberto Eco uit 1998 voor. Internet stond toen nog in zijn kinderschoenen. Niettemin voel je waar de auteur op aanstuurt.

.

;9.10 uur Ronde 1 Groepsindeling met een gestolen woord

Elke student krijgt er bij het binnenkomen een krant. Daarin kiest hij of zij één opvallend woord en knipt het eruit of omcirkelt het met een stift. Daarna tonen ze hun woord aan de anderen tijdens een wandelronde. Ze zoeken drie (bij vier personen per groep kan niemand zich verstoppen) anderen bij wie hun woorden passen qua klank, ritme of absurditeit passen. Bijvoorbeeld: oorlog – avocado – ondergang – verliefd. De vier vormen een groep en proberen er meerdere zinnen mee te maken. De betekenis doet er niet toe. Iemand van de groep leest de beste zin voor: 'De op oorlog verliefde avocado ging die dag ten onder.'

.

;9.20 uur Ronde 2 De linker hersenhelft

De studenten gaan per groep kranten bladeren en lezen. Tijdens de '''eerste 'logische' ronde''' gebruiken ze hun linker hersenhelft. De linker hersenhelft is het logische brein: grammatica, wiskunde, logica... Ze nemen van drie of vier artikels foto's die hen interesseren/fascineren en noteren ze referenties in hun boekje. Dat is nodig omdat ze in een volgende ronde de krant aan stukken gaan snijden of scheuren. Indien nodig kunnen ze er later naar verwijzen, quotes gebruiken of het artikel terugvinden. Alle groepen nemen zoveel mogelijk kranten door. 

.

;9.40 uur Ronde 3 Groepsoverleg

De studenten stellen hun artikels aan elkaar voor en komen via gesprek en overleg tot een thema (nog geen verhaal of scenario) waar ze de komende maanden aan zullen werken. Het thema dient maatschappelijk relevant te zijn of absurdistisch. Samen onderzoeken ze welke woorden dit thema bij hen oproept. In een korte ronde verduidelijkt en motiveert elke groep zijn thema.

.

;10.10 uur Ronde 4 De rechter hersenhelft

Bij deze ronde zoeken ze in de kranten woorden die ze nooit gebruiken, mooie woorden, irritante woorden, moeilijke woorden, zinssneden, letters... associaties, alliteraties zijn welkom. Ze hoeven niets met het thema te maken. Absurditeiten zijn de insteek. Om het rechterbrein te activeren sluiten ze hun linker oog of dekken het af met een zelfgemaakte ooglap. Als daar geen input meer is, dan neemt rechts het over. Hun linkerhand schakelen ze in om te knippen. Tegelijkertijd knippen ze esthetische foto's of afbeeldingen uit hun krant. Die krijgen een plaats in hun creatieve dagboek.

.

;10.30 uur Ronde 5 De bladschikking
De studenten lezen elkaars woorden en vormen een bladvullende schikking op een A3. Het is puzzelen en de activatie van het rechterbrein, zonder het zoeken naar logica. Een beetje uitleg over het gedicht van Van Ostaijen is hier op zijn plaats. 

.

;10.50 Ronde 6 Lijmen!
Na goedkeuring van een docent kunnen ze hun gedicht vastmaken aan het A3-blad. Belangrijk is om geen knullige lay-out te kiezen.
Lay out, ritme, herhalingen zijn belangrijk.

.

;11.05 Ronde 7 Voorbereiding presentatie

In deze ronde spreken af hoe ze de tekst voor de groep brengen. Wie zegt wat? Niemand blijft in de coulissen. Welke houding past er (niet) bij de tekst? Ze maken een setting: wie staat waar? Vier stoelen op een rij waarbij iedereen strak voor zich uitkijkt of een chaotische opstelling waarbij de ene staat, iemand ligt, iemand zit en een laatste met het gedicht heen en weer loopt? Ze kiezen een positieve of negatieve emotie die al dan niet bij de tekst past en die laat die contrasteren met de spreker ervoor of erna. Docenten geven suggesties en denken na over de plekken: waar zit het publiek, waar is het podium? Een simpel verhoog, een tafel of een toog volstaan als presenteerplaats.

* Aanstekelijk enthousiast — als een kind
* Apathisch — als een loketbediende
* Boos — als een kat in bad
* Cynisch — als een zure ober
* Droevig — als een clown zonder publiek
* Euforisch — als een winnaar
* Fluisterend — als een samenzweerder
* Furieus — als een chef-kok
* Gelaten — als een gesloten loket
* Hartstochtelijk — als een minnaar
* Hysterisch — als een muis bij een kat
* Ironisch — als een docent
* Jaloers — als een kind zonder taart
* Kwaad — als een kat
* Lollig lachend — als een zatlap
* Misprijzend — als een aristocraat
* Neerslachtig — als een leeglopende ballon
* Onverschillig — als een kat in de zon
* Paniekerig — als bij een examen
* Plechtig — als een burgemeester
* Quasi-verveeld — als een miljonair
* Razend — als een driftkop
* Spaarzaam — als een gierigaard
* Snobistisch — als een wijnkenner
* Treurig — als een violist
* Uitgelaten — als een hond aan zee
* Verliefd — als een puber
* Verleidelijk — als chocolade
* Verdorven — als een schurk
* Verwaand — als een pauw
* Wantrouwig — als een kat bij een doos
* Xenofiel — als een wereldreiziger
* Yuppie-achtig — als een bankier
* Zakelijk — als een verzekeraar
* Zuinig — als een boekhouder
* Zat — als een dronken filosoof

.

;11.40 Ronde 8 Voorstelling

In twintig minuten passeert iedereen de revue. 

.

;12.00 Ronde 9 Groeigroepen

De groepen dienen voor het eindproduct te groeien naar groepen van 8. De studenten gaan met een andere groep, die ze interessant vinden een bondgenootschap aan.

.

;12.10 Ronde 10 De Poëzierazzia

Na de afloop volgt de eigenlijke poëzierazzia. Ze zaaien uit, kiezen een plek, hangen hun gedichten op, filmen hun handeling en plaatsen die online, nemen een laatste snapchat en verdwijnen even snel als ze kwamen om te beginnen aan de eindronde. 


;12.30 Sfeerverslag.

.

 
 Woorden die ze nooit gebruiken.
 Woorden die ze nooit gebruiken omdat ze gewoonweg niet in hen opkomen.
 Of niet zijn toebedeeld.
 
 Dat soort stomme, onhoorbare woorden leg ik hen en masse voor. 
 Als een schatkist die opengaat. Woorden in veelkleurige lettertypes, 
 in alle toonaarden en van klein tot groots.
 
 Het breedgesmeerde studentengezucht ontpopt zich
 tot een verwonderde, fladderende focus.
 
 Geconcentreerd schuiven ze het knipselarsenaal 
 tot een onverwachte combinatie poëtisch uitpakt.
 
 Ze laten zich niet hinderen door alliteraties 
 noch door opsommingen, metaforen noch vergelijkingen. 
 Die geheugencellen staan nu op non actief.
 
 En, het maakt niet uit: dit is razziapoëzie.
 Wat verschijnt is wonderlijk.
 
 Een lang gedicht dat we ondertekenen 
 met professor Marcel van Yololife
 die iedereen een warme Warmste week toewenst.
 
 Dit is sociaal cultureel werk ten voeten uit:
 educatie en creatie, gemeenschapsvormend en subversief geëxperimenteer. 
 
 Alle functies van het SCW in een methodiek.
 Ziehier, een volzin uit het handboek voor de vormingswerker, 
 even saai als schools. Weg ermee, met dat boek vol ambtelijke rijmelarij.
  
 Scheur het in brokken en stukken 
 alsof je in een filmische schoolbank zit van Dead Poets Society.
 Dit is razziapoëzie!
 
 Pieter noemt het zijn beste leservaring in de vier jaar en
 de tekst van Maria kan zo op bezinning. 
 
 Lotte zwiert die van haar zonder aarzelen op sociale media en 
 Rani die eens te meer hopeloos te laat is, gaat zonder
 lanterfanten aan de slag en redt zich voortreffelijk.
 
 We presenteren als toondichters in de beslotenheid
 van een broeierig leslokaal.
 
 Over de borsten van Jeanne D'Ark en een 
 bloedbad vol onmacht, het verdomde noodlot
 broedertwisten en peetvaders
 
 Applaus.
 De razziapoëzie is nu een poëzierazzia.
 
 Vol voorbereiding, snel uit te voeren en met effect.
 We zaaien uit, hangen op, nemen een laatste snapchat 
 en verdwijnen even snel als we kwamen.
 
 Zullen we straks leslokalen binnendringen?
 Om docenten te vol rijm te gijzelen?
 Om studenten poëzie in hun strot te duwen?
 
 Dat is pas een poëzierazzia
 vol razziapoëzie.
 
 BW

.

== Argumentatieleer ==
[[Bestand:The_Debate_Of_Socrates_And_Aspasia.jpg|thumb|200px|Dit neoklassieke schilderij symboliseert de relatie tussen woord en overtuiging. Nicolas-André Monsiau schilderde het in 1801. Op tafel zijn de helm, de boekrol en de rozen symbolen van oorlog, kennis en schoonheid. Deze denkbeeldige ontmoeting in Athene toont Aspasia (rechts) als welbespraakt, Socrates (links) als aandachtig luisteraar en Alcibiades (de krijger in het midden). Die maakt de brug tussen denken en doen, tussen filosofie en politiek. Aspasia (partner van Pericles) vertegenwoordigt de retorische kunst en morele overtuiging. Socrates die bekend stond om zijn dialectische methode, luistert. Alcibiades symboliseert de jonge generatie die moet kiezen tussen actie (oorlog, politiek) en reflectie. Die spanning tussen denken en doen, tussen macht en rede, tussen filosofie en retoriek krijgt vorm dank zij argumentatie en dialoog, luisteren en overtuigen.]]

[[Bestand:Fluxus-groep gaf Pop-art concert in Kurhaus, een van de bezoekers schoot met een, Bestanddeelnr 917-1243.jpg|thumb|right|200px|Fluxus-concert in het Kurhaus, met [[Willem de Ridder]] en Arthur Köpcke, november 1964. Denk na over wie wat zegt... ]]

.

Soms wil je de tegenpartij overtuigen van zijn of haar ongelijk. Dat noemen we 'argumentatieleer'. In die argumentatieleer is het belangrijk dat je toont dat je de argumenten van de tegenpartij kent (door ze schriftelijk of mondeling te herhalen) en ze vervolgens weerlegt. Steek een logische structuur in je betoog: gebruik je sterkste argumenten op strategisch gekozen plekken: dat kan in het begin, of je kan de spanning opbouwen door de lezer met quotes of titels als een voorzetje te geven. De zinnen en verbindingswoorden die je kan gebruiken bij het opbouwen van een betoog vol argumenten is niet eindeloos.

.

;1. Inleiding

.

* In dit betoog toon ik aan dat...
* Het onderwerp van dit betoog is...
* Ik ben van mening dat... omdat...
* Deze stelling roept discussie op. Ik verdedig het standpunt dat...

.

;2. Argumenten formuleren met signaalwoorden

.

* Ten eerste...
* Een belangrijk argument is dat...
* Bovendien...
* Daarnaast...
* Een ander punt is dat...
* Uit onderzoek blijkt dat...
* Volgens [bron]...
* Dit blijkt uit...

.

;3. Voorbeelden geven

.

* Bijvoorbeeld...
* Een goed voorbeeld hiervan is...
* Ter illustratie...
* Zoals te zien is in het artikel van...

.

;4. Oorzaak en gevolg

.

* Daardoor...
* Dit leidt ertoe dat...
* Als gevolg hiervan...
* Omdat...

.

;5. Tegenargumenten inleiden en weerleggen

.

* Een mogelijk tegenargument is dat...
* Sommigen beweren dat...
* Critici stellen dat...
* Toch ben ik van mening dat...
* Dit argument is echter niet overtuigend, omdat...
* Hoewel dit op het eerste gezicht logisch lijkt, blijkt uit...
* Dit houdt geen stand, want...

.

;6. Morele reflectie (rechtvaardigheid, onrecht, sociale cohesie)

.

* Het artikel draagt bij aan rechtvaardigheid omdat...
* Er is sprake van onrecht, aangezien...
* De berichtgeving bevordert/ondermijnt sociale cohesie doordat...
* De morele implicaties van dit artikel zijn...
* Dit roept de vraag op of... rechtvaardig is.

.

;7. Conclusie

.

* Samenvattend is te stellen dat...
* Daarom concludeer ik dat...
* Alles afwegend, lijkt het mij dat...
* Mijn standpunt blijft dat van... omdat..

.

== Gesproken woord ==
[[Bestand:Fenklup1968TheoKley.jpg|thumb|right|200px|Fenklup met [[Theo Kley]], 1968. Denk na over jullie houding... ]]

[[Bestand:Josph Beuys - mit Fahrrad auf den Stufen des Haupteingangs der Kunstakademie Düsseldorf.jpg|thumb|right|200px|Joseph Beuys in aktie, ongedateerd, denk na over de [[Mise-en-scène|mise en scène]]... ]]

.

In deze workshop maken studenten in groepen van twee in een halve dag een poëtische podcast van een paar minuten over wat hen bezighoudt. Een groep van twintig studenten is ideaal. Voorzie wat technische ondersteuning om te Podcasten.

.

1. De docent maakt met de groep een [[mindmap]] over het [[Spoken word|gesproken woord]]. Wat roept het op? ('''10 minuten'''.)

.

2. [[Pulproman|Stationsromanoefening]] (kan met andere boeken). Zoek een fragment in een stationsroman (tip voor de docent: die zijn erg goedkoop of gratis te vinden). Laat ze luisteren naar [https://www.youtube.com/watch?v=ffIuliItBvo deze soundtrack] van [[Maurice Jarre]]. Na tien minuten vraag je hen of ze de muziek herkennen en verduidelijk je uit welke film het komt.
Vraag hen om het fragment of de bladzijde eruit te scheuren. Doorgaans is er weerstand, ze ervaren het als vandalisme. Niettemin is de huidige papierdestructie ongezien (daar kan je op ingaan) en de teloorgang van informatie. Toon het '[https://www.youtube.com/watch?v=8x0COtH4Vrw Scheurfragment]' uit de film [[Dead Poets Society]]) van [[Peter Weir (regisseur)|Peter Weir]] en [[Robin Williams]]. Vertel over de relatie tussen taal en macht en over poëzie die niet te rationaliseren is. ('''20 minuten''')

.

3. Laat hen naar voor komen (niet vanop hun stoel in de comfortzone) en hun fragment lezen. Vraag waarom ze dit hebben gekozen en wat de anderen er mooi in vinden. Zelf ga je als docent op zoek naar de stijlkenmerken die opduiken (metaforen, vergelijkingen, de herhaling, het pleonasme, het gebruik van alle zintuigen, opsommingen, uitdrukkingen, gezegdes, alliteraties, het rijm, de afwisseling tussen korte en lange zinnen...). Noteer een tiental stijlkenmerken die je samen ontdekt en bespreek ze. Laat ze meerdere voorbeelden zoeken. ('''15 minuten''')

.

4. Per twee aan het werk. Vertel een anekdote. Kies de strafste en tik die uit in kernwoorden en onafgewerkte zinnen in een AI-systeem. Maak een prompt die verwijst naar de stijlkenmerken, een genre (horror, komedie, drama, sciencefiction, romantiek, thriller, western...), een kunststijl (impressionistisch, expressionistisch, absurd, abstract, realistisch, minimalistisch, documentair, surrealistisch, pop-art, barok...) en een doelpubliek (kinderen, intellectuelen, bejaarden, criminelen, spionnen, studenten...). Genereer drie versies. Toon van het genre, de kunststijl en het doelpubliek een beeld of een korte video om ze duidelijk te maken. ('''35 minuten''')

.

5. Kies de leukste, de beste, de meest dramatische. Bespreek dit met twee. Of voeg diverse versies samen tot een geheel. Schrap de overbodige tekst weg zoals in dit voorbeeld en bereid opdracht 6 voor. ('''30 minuten''')

.

6. Lees voor, per twee. Denk na over jullie houding, wie wat zegt... Na elke presentatie is er applaus en een reactie van het publiek met feedback. ('''20 minuten''')

.

7. 7.1. Luister minutenlang naar het [[Hypnose|hypnotiserende]] [[The Raven]] van [[Edgar Allan Poe]] door [[Lou Reed]]. 7.2. Verduidelijk als docent wie deze mensen, de vertaler en [https://www.dbnl.org/tekst/_twe007199401_01/_twe007199401_01_0063.php het gedicht] zijn. 7.3. Zoek samen stijlkenmerken. 7.4. De studenten zoeken rechtsvrije muziek waarvan ze vinden dat die bij hun tekst past. 7.5. Ze zoeken een foto of genereren een beeld dat past. Bedenk een titel en een synopsis. ('''25 minuten''')

.

8. Maak een Podcast met muziek en één beeld in de VIVES-COCON-PODCAST-RUIMTE.

.

9. Werk alles af tot een mp3 met illustratie, titel en synopsis.

.

10. Stuur jullie verhaal de wereld in via de socials.

.

== Dé briefmethodiek! ==
.

(...)

== Bijdrage naar keuze ==
[[Bestand:Ladislao_Biro_Argentina_Circa_1978.JPG|thumb|right|200px|De Hongaarse journalist en uitvinder [[László Bíró|László József Bíró]] (1899–1985) patenteerde in 1938 [[Balpen|de balpen]].]]

.

;Kiezen

Advertentie, een advertorial, een artikel, een baseline, een bedrijfsblad, een beleidstekst, een blog, een bibliografie, een biografie, een boek, een brief, een brochure, een casestudy, een detectieve, een doctoraat, een draaiboek, een draaiplan, een eindwerk, een e-mail, een enquête, een e-zine, een facebookstatus, een fact sheet, een factuur, een folder, een flyer, een internetartikel, een jaarverslag, een krant, een liefdesbrief, een memo, een mindmap, een monografie, een naslagwerk, een nieuwsbrief, een offerte, een persbericht, een personeelsblad, een postkaart, een publireportage, een rapport, een roman, een synopsis, een scenario, een sollicitatiebrief, een speech, een sms, een slogan, een stationsroman, een tagline, een testimonial, een themadossier, een vacature, een verhaal, een verkoopbrief, een verslag, een vertaling, een webtekst... 


;Het onderwerp
Bij de onderwerpskeuze zijn vier of vijf basisvereisten nodig, voor je het onderwerp uitwerkt.

# Het onderwerp geniet de interesse van de schrijver;
# Er zijn geschreven of mondelinge bronnen;
# De bronnen vallen binnen het referentiekader van de auteur;
# De auteur heeft voldoende ervaring met het onderwerp;

[[Umberto Eco]] voegt er in zijn ''Hoe schrijf ik een scriptie?'' (Bert Bakker, Amsterdam, 1992, p. 23) aan toe dat de docent belangrijk is. Er zijn studenten die willen schrijven over thema A bij een deskundige in thema B. Ze doen dit omdat ze die [[vriendelijk]] vinden of lui zijn. De docent accepteert dit uit ijdelheid of onoplettendheid. Dan is de docent niet in staat om de verhandeling te begeleiden en is de student niet in staat om te leren.

.

.

.

= DEEL VIJF, LESVERLOOP: '' 'Eten en zwijgen' zei de keukenmeid'' =

[[Bestand:Perilsofpauline.jpg|thumb|right|200px|&quot;[[The Perils of Pauline (1914)|Perils of Pauline]]&quot; uit 1914 maakte het verschijnsel van cliffhangers in films populair. Niettemin is het ook een schrijfkterm die gebruikt wordt voor [[verhaal|verhalen]] in [[Boek (document)|boek]]en en [[Toneel (spel)|toneelstuk]]ken. De schrijver bereikt het effect door een personage in een hopeloze situatie te brengen of iets schokkends te onthullen. De term 'cliffhanger' betekent letterlijk iets dat over een rotswand bungelt en de afgrond of de zee in dreigt te tuimelen. Het gebruik van cliffhangers gaat terug op de verhalen van ''[[Duizend-en-één-nacht]]'': de [[Scheherazade (vertelster)|vertelster]] weet dat de sultan haar de volgende dag ter dood zal veroordelen. Daarom vertelt ze een verhaal, dat ze stopt als de spanning erg groot is om de volgende avond verder te vertellen. Dat doet de sultan besluiten om haar executie een dag uit te stellen.]]

.

{{Citaat|'''Het schrijven van een kortverhaal is als een affaire met een minnares. Er is geen tijd voor te veel bijfiguren en nevenintriges. Het einde komt snel en onverwachts, hoewel het niet altijd pijnloos is.'''|[[Arnon Grunberg]].}}

.

== Dag 1: Sxrivn? Sport, ambacht of een culinaire aangelegenheid? ==
.

;Inleiding, [[Moeder, waarom leven wij? (roman)|moeder waarom schrijven wij]]?

.

* Visie
Vier metaforen: koken, een huis, een boom, topsport.

.

* Doel

.

* Opdrachten

.

* Werkwijze

.

* Cursus

.

;Voormiddag
* 10.00 u. Aan de slag: de studenten interviewen met oog voor omgeving en interessante vragen.
* 11.15 u. Quiz: kennen we elkaar in tien vragen.
* 11.30 u. Concept en foto + Rondje.
* 12.00 u. Over de lijn met de concepten. 

.

;Namiddag
* 13.30 u. Afspraak aan de bieb: schrijfliteratuur, spellen en boeken zoeken
* 14.30 u. Film: [https://www.youtube.com/watch?v=LjHORRHXtyI Wat maakt een goede tekst]? Elschotproef en filmpje Copywriting 
* 15.15 u. Metro-oefening
* 16.00 u. Hoe begin je een tekst? Sluiswachterverhaal. Filmp hoe je een speech begint.
* 16.30 u. Verder elkaar interviewen op zoek naar straf verhaal.
* 17.00 u. Einde.

.

;Huiswerk
* Schrijf het interview uit en breng een uitprint mee naar de les.
* Zoek een mooi tekstfragment in een fictieboek. Tik het over en stuur het naar Benedict Wydooghe. Breng het mee naar de les in print.

.

.

== Dag 2: Werken op de redactie: een mierennest ==
[[Bestand:Buchkatalog_Frankfurter_Fastenmesse_1573.jpg|thumb|200px|De [[Frankfurter Buchmesse]] is een Duits vijfdaagse evenement met 7000 exploitanten en 280.000 bezoekers en met een geschiedenis van een half millennium. Tot laat in de 17e eeuw bleef Frankfurt am Main de centrale boekenbeursstad van Europa.]]

.

;Voormiddag

.

* Stijl: wat? Enkele tips (voor de uitwerking zie hierboven):

.

* Wat is stijl? Het belang van stijl? Hoe doe je dat?

.

* Stijl is VORM (Lay-out) en INHOUD (Hoe verwoorden we het)
 * Opsommingen
 * Alliteratie
 * Rijmwoorden
 * Metafoor
 * Vergelijking
 * Tegenstelling
 * Herhaling
 * Zoek fijne woorden
 * Uitdrukkingen
 * Gezegdes
 * Zintuigelijk schrijven
 * Personificatie
 * Een grapje of een grappige situatie

.

* Boekfragmentenstudie op woord-, zin en paragraafniveau.

.

* Omgevings- en zintuigenoefening.

.

.

;Namiddag

.

* Wikipedia introductie en onderwerp.

.

* Referenties maken.

.

* Bijsturen interviews: hoe afwerken?

.

* Redactie op het tekstmateriaal.

.

* Conceptoefening eerst in spelvorm, daarna foto op het bord (met verboden woorden) en daarna omschrijf je personage zonder dat je zegt wie het is.

.

;Opdracht 1, Kijken
* Film [https://www.youtube.com/watch?v=Zhk77mZHHok Lijmen/Het been] van Robbe De Hert met [[Koen De Bouw]] en [[Mike Verdrengh]].

.

;Opdracht 2, Maak een envelopje. 


.

;Opdracht 3, Maak een Wikipedia-account

.

;Opdracht 4, Maak een [[elevatorpitch]]

.

In Antwerpen zijn jullie voor twee minuten stadsgids. De wandeling die we doorheen de dag maken volgt onderstaand parcours, bereid je voor op een korte, krachtige en vooral interessante en enthousiaste presentatie. Een spiekbriefje mag, een illustratie bij je vertelling is de max. Begeester ons!

Twee minuten vraagt veel voorbereiding. Wie er voor kiest om de kelder van het Letterenhuis in te gaan kan enkel kiezen voor de vetgedrukte lemma's.

# [[Antwerpen centraal]]
# [[David Teniers II]] (standbeeld)
# [[Antoon Van Dijck]] (standbeeld)
# [[Stadsfeestzaal (Antwerpen)|Stadsfeestzaal]]
# [[Pieter Paul Rubens]]
# [[Letterenhuis]]
# [[Hendrik Conscience]]
# [[Guido Gezelle]]
# [[Stijn Streuvels]]
# [[Louis Paul Boon]]
# [[Hugo Claus]]
# [[Tom Lanoye]]
# [[Johan Daisne]]
# [[Angèle Manteau]]
# [[Paul van Ostayen]]
# [[Quinten Metsijs]]
# [[Quinten Metsijs (herberg)]] in de Moriaanstraat
# [[Willem Elsschot]]
# [[Liane Bruylants]]
# [[Sint-Carolus_Borromeuskerk_(Antwerpen)]]
# [[Barokarchitectuur]]
# [[Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience]]
# [[Vrijdagmarkt (Antwerpen)]]
# [[Plantin-Moretus]]

[[Bestand:Hall_Station_Antwerpen-Centraal.jpg|thumb|right|200px|Straks op studiereis? Verzamelen gebeurt hier.]]

.

.

== Dag 3: Naar de schrijfstad ==
[[Bestand:2007-05 PMM 18.jpg|thumb|right|200px|In [[1555]] sticht [[Christoffel Plantijn]] in [[Antwerpen (stad)|Antwerpen]] een [[drukkerij]].]]

.

;Voormiddag
* Afspraak om 10.30 in Antwerpen Centraal, onder de klok.

;Namiddag

;Opdracht tegen volgende les
* Schrijf je reisverslag uit en focus je op een concept: een auteur uit het letterenhuis, het archief van het letterenhuis, de wandelstokverzameling, de drukpersen van Plantin Moretus, de treinrit, een bezoek, het middagmaal... Het is de bedoeling dat je in deze tekst één onderwerp sterk uitvergroot en gaat overdrijven, de lezer aan het lachen brengt. Kies op voorhand een schrijver uit het letterenhuis en documenteer je hierover. Zo kan je vertellen over je personage in het museum zelf en gebruik je de info op een associatieve wijze in je reisverhaal. Van Elsschot is geweten dat hij graag door de straten van Antwerpen slenterde, dat heb ik als rode draad voor de studiereis. Gelijkaardige verhalen kan je vinden bij andere schrijvers.

.

.

== Dag 4: Eindredactie: zorgvuldigheid, afwerking &amp; verspreiding ==
.

.

(...)

== Extra time: feedback ==
Studenten die hun werk voor Sinterklaas insturen, kunnen feedback krijgen en bijsturen.

.

.

.

= DEEL ZES, BRONNEN: ''Receptjes, kookbijbels en toprestaurants: altijd etenstijd'' =

[[Bestand:BOEKENBEURS_ANTWERPEN_2017_10.jpg|thumb|right|200px|De Antwerpse boekenbeurs bestaat sinds november 1932. De eerste beurzen gingen door in de stadsfeestzaal.]]

[[Bestand:Shopping_Stadsfeestzaal_Antwerpen.jpg|thumb|right|200px|In dit decor van de {{Wp|Stadsfeestzaal (Antwerpen)|stadsfeestzaal}} op de Meir vonden de eerste Antwerpse boekenbeurzen plaats.]]

.

{{Citaat|'''Een boek lezen zou even opwindend moeten zijn als erin bladeren.'''|{{Wp|Adriaan Morriën}}.}}

.

== Kijken ==
.

* [https://www.canvas.be/video/literaire-meesters Literaire meesters] op canvas.

.

* Literaire meesters, {{Wp|Tommy Wieringa}} op [https://www.canvas.be/video/literaire-meesters/reeks-een/tommy-wieringa canvas]. 

.

* Literaire meesters, {{Wp|Dimitri Verhulst}} op [https://www.canvas.be/video/literaire-meesters/reeks-een/dimitri-verhulst canvas].

.

* Literaire meesters, {{Wp|Lize Spit}} op [https://www.canvas.be/video/literaire-meesters/reeks-een/lize-spit canvas].

.

* Literaire meesters, {{Wp|Ilja Leonard Pfeijffer}} op [https://www.canvas.be/video/literaire-meesters/reeks-een/ilja-leonard-pfeijffer canvas].

.

* Literaire meesters, {{Wp|David van Reybrouck}} op [https://www.canvas.be/video/literaire-meesters/reeks-een/david-van-reybrouck canvas].

.

.

== Lezen ==
.

* {{Wp|Hugo Brandt Corstius|GRIJS P.}} ''{{Wp|Opperlandse taal- &amp; letterkunde|Opperlans! Taal en letterkunde}}'', Querido, Amsterdam, 2003. [https://www.dbnl.org/tekst/bran023oppe01_01/ Tekst hier].

.

* {{Wp|Umberto Eco|UMBERTO ECO}}. ''Hoe schrijf ik een scriptie?'' Bert Bakker, Amsterdam, 1992.

.

* {{Wp|Umberto Eco|UMBERTO ECO}}. ''Bekentenissen van een jonge romanschrijver.'' Bert Bakker, Amsterdam, 2011.

.

* HOUËT H. ''Prisma handboek van de Nederlandse taal''. Spectrum, Utrecht, 2000.

.

* {{Wp|Alberto Manguel|MANGUEL ALBERTO}}. ''De kunst van het lezen.'' Ambo, Amsterdam, 2011.

.

* POLLEFIET LEEN. ''Schrijven: van verslag tot eindwerk do' &amp; don'ts.'' Academia Press, Gent, 2016.

.

* RENKEMA JAN. ''Schrijfwijzer''. SdU, Den Haag, 2002.

.

* ROBINSON A. ''The Origins of Writing.'' In: CROWLEY D. &amp; HEYER P. (Eds.) ''Communication in History: Technology, Culture, Society,'' Allyn and Bacon, 2003.

.

* VAN BOGAERT MARK. ''Met woorden verleiden. Schrijftips voor uw presentaties, mailings &amp; andere wervende teksten,'' Lannoo, Tielt, 2010. Wie het traject Sociale Beïnvloeding volgt, leest hierin het hoofdstuk 'Schrijven voor het goede doel' (p.180-192).

.

* WALLECHINSKY D. &amp; WALLACE S. ''Lijstenboek. Het onmisbare handboek van merkwaardige informatie.'' Thomas Rap, Amsterdam, 2004.

.

* WITTEVEEN KAREL. ''Creatief schrijven.'' Boom, Amsterdam, 2006.

.

.

== Organisaties ==
.

* [https://www.schrijvenonline.org/oefeningen Schrijfoefeningen] van [https://schrijvenonline.org schrijvenonline]

.

* [https://www.taalblad.be Taalb(l)ad]

.

* [https://taalunieversum.org Taalunieversum]

.

* [https://www.vrt.be/taal VRT taal]

.

* [https://www.taalunie.be Taalunie]

.

* [https://www.taalschrift.org Taalschrift]

.

* [https://creatiefschrijven.be Creatief schrijven]

.

.

== Wedstrijden en prijzen ==
.

Boek.be kent deze prijzen toe:

.

* de {{Wp|Boekenleeuw}} en de {{Wp|Boekenpauw}} voor het beste kinder- en jeugdboek;

.

* de {{Wp|Debuutprijs}} voor het beste debuut;

.

* de {{Wp|Fintro Literatuurprijs}} als opvolger van de Gouden (Boeken)uil - dé prijs in Vlaanderen;

.

* de {{Wp|Herman de Coninckprijs}} voor poëzie;

.

* de prijs voor {{Wp|De Best Vormgegeven Boeken}};

.

* de prijs voor de Beste Boekenjuf of Boekenmeester.

.

Klik hier voor {{Wp|Lijst van literatuurprijzen|de volledige reeks}}.

.

.

== Vives-materiaal ==
.

* https://www.vives.be/nl/taalhulp

.

* https://studiecoach.vives.be/category/taal

.
 
* Toledo &gt; community [VIVES] Nederlands voor studenten en docenten (code: g- C136880-K)

.
 
* Toledo &gt; community [VIVES] Nederlands: oefeningen (code: g-C136834-K)

.

.

== Festivals ==
.

* {{Wp|Boekenbeurs Antwerpen}}

.

* {{Wp|Foire du Livre de Bruxelles}}

.

* {{Wp|Frankfurter Buchmesse}}

.

* {{Wp|Internationale Boekenbeurs van Caïro}}

.

* {{Wp|Boekenbeurs van Kaapstad}}

.

* {{Wp|Internationale Boekenbeurs van Zimbabwe}}

.

{{Te doen|Een hele waslijst, maar in ieder geval: de rode links vervangen door ''&lt;nowiki&gt;{{Wp|term}}&lt;/nowiki&gt;'', de hoofdstukken verplaatsen naar eigen pagina's en vervolgens een Index maken en die bij elk hoofdstuk plaatsen| [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 17 sep 2026 16:58 (CEST) }}

{{Boek}}
{{Fase|1}}
[[Categorie:Taal]]</text>
      <sha1>p87o27hl7676efbuihmev4qfu657b3l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gebruiker:Benedict Wydooghe/Wikipediaklas</title>
    <ns>2</ns>
    <id>46800</id>
    <revision>
      <id>430400</id>
      <parentid>430237</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T12:12:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KarenVDSW</username>
        <id>29844</id>
      </contributor>
      <comment>/* Inschrijven */</comment>
      <origin>430400</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26826" sha1="7babh653ph199dw5w0j58dn7sbmtnhe" xml:space="preserve">
[[Bestand:Modelklas.jpg|thumb|550px|Welkom in het virtuele klaslokaal - een modelklas, naar analogie met onze collega's uit Torhout, ongeveer een eeuw geleden, toen schoolmeesters nog op een trede boven de klas uit troonden. Probeer deze foto te dateren met eenvoudige vragen. Waarom staan er twee leerkrachten vooraan? Wie is het koningspaar dat rond de stervende christus hangt? Wat weet je over deze koning en deze koningin? Welke vorsten moeten deze jongeren memoriseren, of met andere woorden, hoeveel koningen kent België op dat moment? Wat is de betekenis van het woord klas? Wat is een regel, een lei en een griffel? Voedde men de mensen in de Middeleeuwen ook zo op? Zijn schoolsystemen nog aangepast aan de huidige maatschappij? Waarom is elke leerling zo gezagsgetrouw? Wanneer is de fotografie uitgevonden? Wat zou er van deze jongens geworden zijn? Is er elektriciteit in deze klas? En wat te denken van het woord discipline? Dat heeft minstens drie betekenissen: een wetenschap, een houding en een kleine techniek om mensen beheersbaar te houden (denk aan het lesrooster en de schoolbel).]]

[[Bestand:Pieter_Bruegel_the_Elder_-_The_Ass_in_the_School_-_WGA03526.jpg|thumb|550px|Vergelijk deze klassituatie met de bovenstaande. Gravure naar Pieter Brueghel de Oude, gemaakt in 1556. Het bijschrift: 'Al rijst den esele ter scholen om leeren, ist eenen esele hij en zal gheen peert weder keeren.' Of, vrij vertaald: 'Ook al komt den ezel naar school om te leren, hij is een ezel en zal niet als paard wederkeren'. Het is misschien een wat denigrerend spreekwoord, verbeeld door Pieter Bruegel de oudere (geboren tussen 1525 en 1530, gestorven in 1569). Het toont het zogenaamde 'kosteronderwijs' waarbij van het klassikale onderwijs zoals tegenwoordig nog geen sprake is.]]

[[Bestand:Ziegenhagen_-_Chodowiecki_2.jpg|thumb|550px|René Descartes vertelt: 'Ik was nog jong toen men mij naar school stuurde, en aangezien mij was verteld dat dat de manier was om heldere en zekere kennis te vergaren over alles wat voor het leven nuttig is, was ik een ijverige leerling. Maar zodra ik mijn studie voltooide en opgenomen kon worden in de rijen der geleerden, dacht ik daar volstrekt anders over. Want ik was opgezadeld met zo veel twijfels en dwalingen dat mijn poging om iets te leren mij niets anders leek te hebben opgeleverd dan dat ik mij meer en meer mijn onwetendheid realiseerde.' Op deze prent van Daniel Niclaus Chodewiecki uit 1792, bijna twee eeuwen na Descartes kindertijd schrikt een onderwijzer zijn jongelingen af door hen bang te maken voor de hel, satan, de duivel enzovoort. De prent toont intussen hoe onderwijs niet moet. Is de realiteit anders?]]

{{Citaat|'''Als je geen perverse of persoonlijke agenda hebt, begint alles met research. Je stelt je de vraag naar wat zich heeft afgespeeld en waarom het zo liep.'''|Mike Leigh}}

.

{{Citaat|'''Een antwoord is altijd een stukje van de weg die achter je ligt. Alleen een vraag kan je verder brengen.'''|Jostein Gaarder}}

.

{{Citaat|'''Onderwijs speelt zich af in een web van machtsverhoudingen. De rol van de grote spin in het web is zeker niet voorbehouden aan de leerkracht. Hij of zij controleert, maar is ook zelf aan controle onderworpen. Dat creëert een interessante en veelzeggende dynamiek.&lt;ref&gt;BART VRANCKX, PIETER FANNES &amp; LIES VAN ROMPAEY. ''&quot;Wilt gij orde, geef er zelf het voorbeeld van.&quot; Autoriteit en dienstbaarheid. De sociale positie van de leerkracht in de laatste twee eeuwen,'' in: JAN DUMOLYN &amp; TJEN MAMPAEY (Eds.). ''België. Een geschiedenis van onderuit,'' EPO,  Berchem, 2012, p.151.&lt;/ref&gt;'''}}

.

De '''wikipediaklas''' is het virtuele leslokaal van Benedict Wydooghe. Hier krijgen studenten een cursusoverzicht dat Wydooghe aanbiedt. Studenten '''AO Sociaal werk''' krijgen hier de opdracht om informatie te zoeken, te delen en te bediscussiëren en hun steentje bij te dragen in de vorm van correcties, aanvullingen en een eigen lemma. Stop alvast dit [[Wikipedia:Spiekbriefje|spiekbriefje]] in je binnenzak en kijk naar deze [https://www.youtube.com/watch?v=B6JfNaAR2O8 instructiefilm]. Elke student leest onderstaande '''voorbereiding''' en schrijft zich vervolgens in op het vak dat zij of hij volgt. Daarna kunnen ze aan de slag.

.

'''WIKIPEDIA VIERT ZIJN 25STE VERJAARDAG in januari 2026! [https://radio1.be/luister/select/byloo/20-jaar-wikipedia-dat-vieren-we-met-de-wikiweek Luister mee op Radio 1] of [https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2021/01/14/20-jaar-wikipedia/ kijk mee op het VRT-Nieuws] of [https://www.youtube.com/watch?v=vD0giHwtztg De wondere wereld van Wikipedia, een film van de NOS]. Zelf hebben we ook een feestje te bouwen: deze Wikipediaklas bestaat in september 2021 tien jaar.'''

.

= CURSUSAANBOD =

.

* Studenten Maatschappelijke veiligheid (AO en dag) vinden hier de [https://nl.wikibooks.org/wiki/Welzijnenveiligheid '''cursus Evoluties_in_het_veiligheidsdenken'''].

.

* Studenten uit het dagonderwijs bachelor sociaal werk vinden hier de [https://nl.wikibooks.org/wiki/Welzijnenveiligheid '''cursus Hedendaagse spanningen in een historisch perspectief''']. 

.

* Studenten uit het dagonderwijs graduaat sociaal werk vinden hier [https://nl.wikibooks.org/wiki/Welzijnenveiligheid '''de cursus Hedendaagse spanningen in een historisch perspectief'''].

.

* Schrijfstudenten vinden hun cursusmateriaal op [https://nl.wikibooks.org/wiki/Sxrivniskookn '''Sxrivniskookn'''].

.

* Studenten Cybercrime vinden vinden hun hier [https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Benedict_Wydooghe/Wikipediaklas/Cybercrime '''de cursus Cybercrime'''].

.

* Studenten Sociaal Cultureel Werk vinden [https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Benedict_Wydooghe/Wikipediaklas/Sociaal_Cultureel_Werk '''de cursus Sociaal Cultureel werk''' hier].

.

* Studenten Mediamanagement vinden hun cursus op de [https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Benedict_Wydooghe/Wikipediaklas/Pers_en_communicatie '''Pers en communicatiecursus'''].

.

* Studenten Film en video klikken op [https://nl.wikibooks.org/wiki/Gebruiker:Benedict_Wydooghe/Videolab '''Videolab'''].

.

* Studenten Klassieke oudheid klikken door [https://nl.wikibooks.org/wiki/Gebruiker:Benedict_Wydooghe/Klassieke_oudheid '''op deze link'''].

.

* Erasmusstudenten kunnen de stad Kortrijk, de provincie en het land [https://leahusung.wixsite.com/diveintobelgium '''met deze website'''] verkennen.

.

* Wie niet genoeg krijgt van dit cursusmateriaal leest [http://nl.wikibooks.org/wiki/Manifest_van_de_angst '''Het manifest van de angst'''], een manifest geschreven naar aanleiding van een verjaardag van de opleiding Maatschappelijke Veiligheid. 

.

* Studenten Afstandsonderwijs '''Hedendaagse spanningen in een historisch perspectief''' vinden hieronder op deze pagina de instructies tot het schrijven van een lemma.


.

.

= HEDENDAAGSE SPANNINGEN IN HISTORISCH PERSPECTIEF =


[[Bestand:Schrijven_voor_Wikipedia_Erfgoed_Pajottenland-Zennevallei_2020.webm|thumb|right|550px|Voor je aan de slag gaat, bekijk je eerst deze video-instructie. [[Hilke Arijs]] van erfgoed Pajottenland-Zennevallei maakte deze deskundige en laagdrempelige introductie in 2020 toen corona iedereen deed wandelen, erfgoed deed ontdekken en iedereen online deed communiceren. In een klein uurtje tijd ben je vertrokken. Sla zeker de tips inzake ISBN en de geografische coördinaten niet over. En, mocht je dit nog niet gedaan hebben, spring eens binnen in mijn [[Gebruiker:Benedict_Wydooghe/Wikipediaklas|Wikipediaklas]] en lees die grondig door.]]

[[Bestand:Carl Spitzweg 021.jpg|thumb|right|550px|Tijdens deze cursus gaat de student zelfstandig op zoek naar de geschiedenis van zijn of haar eigen omgeving. Te vaak is geschiedenis een vak dat aandacht wijdt aan oorlogen, veldslagen, keizers en koningen. Geschiedenis is overal: in je huis, in de straat, op je stageplaats op op je werk: alles heeft een ontstaansreden en alles evolueert. De student gaat hierbij geschreven bronnen zoeken, net zoals deze boekenwurm van [[Carl Spitzweg]]. Veel plezier ermee.]]

.

De cursus '''Hedendaagse spanningen in een historisch perspectief''' focust op het verleden en hoe het tot stand komt. Dit kan voor studenten vreemd klinken, maar geschiedenis is een creatie, door ze te schrijven. De student verkent een thema naar keuze en diept één onbestaand [[Lemma (naslagwerk)|lemma]] uit in diverse bibliotheken en op het internet. 

.

== Voorbereiding ==

.

* Bekijk de video-instructie hierboven van Erfgoed Pajottenland-Zennevallei.


.

== Inschrijven ==

.

De student die de opdracht aangaat in academiejaar 2026-2027 schrijft zich hieronder in naar het voorbeeld van de docent, te beginnen met een *, daarna de naam en de gebruikerspagina van de studenten en te eindigen met de naam van het artikel (lemma) waaraan je werkt.

* Benedict Wydooghe (https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Benedict_Wydooghe) werkt aan het lemma [[wikipedia:Juan Luis Vives|Juan Vives]].
* Karen Vandendriessche ([https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:KarenVDSW Gebruiker:KarenVDSW]) werkt aan het lemma Vlasnijverheid in Lauwe.

.

== Leerdoelen ==

.

* De student leert het geschiedenisvak van binnenuit kennen door zelf een historisch artikel te produceren.

.

* De student leert inschatten wat een {{Wp|Relevant|relevant}} onderwerp is.

.

* De student zoekt en brengt bronnen samen, {{Wp|Referentie|refereert}} ernaar en schrijft een vlotte tekst.

.

* De student leert de {{Wp|Betrouwbaarheid (informatie)|betrouwbaarheid}} van Wikipedia en de gebruikte bronnen beoordelen met [http://sadan.wdfiles.com/local--files/organisatie/WIKIPEDIA.pdf dit] instrument.

.

* De student kadert zijn onderwerp in een geheel door interne en externe hyperlinks aan te brengen 

.

* De student maakt zijn lemma bekend door bij andere lemma's er verwijzingen naar te maken.

.

* De student maakt origineel en relevant beeldmateriaal.

.

.

== Opdracht ==

.

Het onderwerp is een begrip, een activiteit of een ambacht, een gebouw of een instelling, een archeologische site, een bekend (bovenlokaal) personage, een feit of gebeurtenis dat aanleunt bij de geschiedenis van je onderwerp. Het onderwerp heeft nog geen lemma op Wikipedia. 

.

.

== Voorbeelden ==

.

Deze lemma's tonen het verwachte 'niveau' van je artikel.

.

* Een gebeurtenis: [[Uitbarsting van de Tambora (1815)]], de [[Amerikaanse burgeroorlog]], de [[Heksenprocessen van Salem]].

.

* Een evolutie: [[Geschiedenis van de Belgische spoorwegen]]

.

* Een begrip: [[Morele paniek]], [[Schrijven]]

.

* Een locatie: [[Beenhouwersstraat_(Brussel)]], [[Cinema De Keizer]].

.

* Een gebouw: [[Panopticon]], [[Psychiatrisch Centrum Menen]]

.

* Een archeologische site: [[Sagalassos]]

.

* Een dorp of een stad: [[Lichtervelde]], [[Kortrijk]].

.

* Een personage: [[Leon Hoet]], [[Gennaro Rubino]], [[Johannes Wier]], [[Jozef Guislain]], [[Eliane Cossey]].

.

.

== Kies een relevant onderwerp ==

.

Voorwaarde is dat het onderwerp relevant moet zijn om in Wikipedia opgenomen te worden. De relevantie is aan te tonen met betrouwbare bronnen (dus geen origineel onderzoek via interviews of in archieven). Zonder betrouwbare bronnen mag een artikel niet. [http://nl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Relevantie_per_onderwerp Klik hier om te zien wat Wikipedia 'relevant' vindt]. Het bepalen van het onderwerp is essentieel opdat je project zou slagen. Zoek in je stadsbibliotheek een relevant onderwerp en mail dat naar de docent. Motiveer waarom het onderwerp je interesse wegdraagt én waarom het relevant is. Documenteer je via boeken en via wat er reeds op Wikipedia en internet te vinden is en plaats die bronnenlijst in de mail. Na de toestemming ga je offline of in je kladblok aan de slag. Als je tevreden bent over het resultaat, plaats je het online en zorg je voor de opmaak.

.

.

== Werkwijze ==

.

=== Verken ===

.

Verken je stad of dorp via boeken, de heemkundige kring, de bibliotheek, websites, Wikipedia... Waar de student op Wikipedia onnauwkeurigheden ontdekt (inhoud of spelling) brengt hij kleine correcties aan. Begin hiermee, dit is makkelijk. Maak geen slagveld van de tekst waarin je werkt. Hou de tips uit de schrijftraining in je achterhoofd.

.

=== Maak een fotoreeks ===

.

Maak een reeks van 24 foto's. Ofwel 

.

1. van 24 monumenten uit jouw dorp of stad. Uploaden spreekt voor zich en voorzie de foto's van goed gekozen trefwoorden, zodat ze makkelijk terug te vinden zijn. Of 

.

2. Je kan de foto's ook maken, niet op basis van de aangeboden lijst, maar op basis van je lemma waarover je schrijft. Die gebruik je vervolgens in de rechtermarge of in een galerij zoals ik hieronder deed. Vergeet de bijschriften niet. Een bijschrift is de tekst onder de foto.

.

.

;Kijken
&lt;gallery&gt;
Beeldje13a c.jpg|Grafvondst uit [[Sagalassos]], deel van Grieks parfumflesje
Bestand:NICAISE_Leopold_ANV.jpg|Leopold I, koning der Belgen
Bestand:Getijdenboek_Van_Reynegom_(16e_eeuw),_KBS-FRB.jpg|[[Getijdenboek Van Reynegom]]
Bestand:Nikolaos Gyzis - Historia.jpg|[[De Geschiedenis|allegorie van geschiedenis]]
Bestand:Tanneke_Sconyncx_statue,_Tielt,_Belgium_-_20110108.jpg|[[Tanneke Sconyncx]]
Bestand:David_Teniers_d._J._008.jpg|[[Leopold Willem van Oostenrijk|Aartshertog Leopold Wilhelm]]
Bestand:Anne_Vallayer-Coster_-_Attributes_of_Painting,_Sculpture,_and_Architecture_-_WGA24263.jpg|Attributen van schilder- en beeldhouwkunst, Anne Vallayer-Coster, 1769
Pillar Sagalassos Tongeren.JPG |Kalken pilaster 100-50 voor voor Christus
Jacques-Louis_David_-_De_moord_op_Marat_-_MSK_Brussel_25-02-2011_13-11-35.jpg|De dode Marat met de brief van zijn moordenares
Bestand:Ghent,_Spanjaardenkasteel_;_1641.jpg|Spanjaardenkasteel in Gent, 1641
Bestand:Bourgondisch_kasteel.jpg|Bourgondisch kasteel van Kortrijk
Bestand:Broeltorens,_Kortrijk_(DSCF9278).jpg|Broeltorens in Kortrijk
Bestand:Kortrijk_begijnhof.JPG|Begijnhof Kortrijk
Bestand:Map_Europe_alliances_1914-nl.svg|Europa bij start Eerste Wereldoorlog
Bestand:1944_NormandyLST.jpg|[[D-Day]]
Bestand:HiroshimaGembakuDome.jpg|[[Hiroshima (stad)|Hiroshima]]
Bestand:Flower-Power_Bus.jpg|[[Hippiecultuur|Hippiebeweging]], jaren zestig
&lt;/gallery&gt;

.

=== Nieuw lemma ===

.

Maak één of twee nieuwe [[Lemma (naslagwerk)|lemma]]'s die niet aan bod komen in Wikipedia en relevant zijn voor het dorp of de stad waar je leeft of werkt. Doe die niet in het begin. Uit [[ervaring]] weet ik dat het starten van een nieuw artikel [[frustratie]] kan oproepen en voor je het weet is je artikel klaar om verwijderd te worden [[Wikipedia:Te beoordelen pagina's|op deze pagina]]. (Lees ze eens door, je leert er veel Wikijargon en argumentaties kennen.) Bij een verwijderingsnominatie nemen [[Argument (logica)|Argumenten]] het tegen elkaar op. Het artikel is te snel gelanceerd, versus het artikel krijgt geen ontwikkeltijd..., zelfpromotie of [[reclame]] versus of niet relevant zijn argumenten die een [[Lemma (naslagwerk)|lemma]] na twee weken vernietigen. 

.

Laat je niet van de wijs brengen en begin met [[Wikipedia:Vijf_zuilen|deze inleiding]]. Een goede starters[[handleiding]] vind je [[Gebruiker:Michieldumon/Starten_van_een_nieuw_artikel|hier]]. Lees die en maak je artikel offline en daarna in de kladblok. De tijd van Wikipedia als experimenteerruimte is voorbij. Wie meer schrijftips wil, leest ze in [[Wikipedia:Schrijfcursus|dit tweede deel van de schrijfcursus]] en in de [[Wikipedia:Richtlijnen]]. Lezen kan frustratie besparen. Respecteer het auteursrecht en ga na hoe je kan citeren en refereren.

.

.

== Afwerking en punten ==

.

Je publiceert je lemma ten laatste voor de kerstvakantie / rond het einde van de paasvakantie / ten laatste op 16 augustus en neemt daarna per contact op met de docent. Het aantal punten stijgt naarmate de kwaliteit en kwantiteit toeneemt inzake tekst, relevante afbeeldingen, inhoudstafel, referenties, bibliografische gegevens, interne en externe links... Om misverstanden te voorkomen, dien je, als je klaar bent een blanco pagina in op Square. Enkel dan kan de docent een punt invullen. Breng de docent zeker per mail op de hoogte dat je klaar bent.

.

.


= JEZELF VOORBEREIDEN =

.

== Voorbereiding 1: registreer je ==

- '''Vraag''': Hoe begin je?
 
- '''Antwoord''': Gestructureerd.

.

# Werk niet anoniem. Maak een '''nickname''' aan of werk onder je eigen naam. Met een nick mag je meer fouten maken, maar ze zullen sneller aangepakt worden. Met je eigen naam straal je meer autoriteit uit en je verbindt je bijdragen aan je naam. Google zal je ook terugvinden op die manier. Sommigen vinden dit ok, anderen niet, de keuze is aan jou.&lt;ref&gt;Zie bijvoorbeeld de pagina waar mensen verzoeken om hun naam te veranderen op: http://nl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:HA. HA staat voor Hernoeming Account. Er zijn uiteraard meer gebruikers op Wikipedia dan anoniemen, nicks en zij die werken onder eigen naam. Kijk hiervoor op [[Help:Overzicht_van_soorten_Wikipediagebruikers|het overzicht van alle soorten gebruiker]]s.&lt;/ref&gt;
# Breng de docent én je collega’s op de hoogte van je nick door die in de '''klaslijst''' te plaatsen. 
# Als nieuwe gebruiker krijg je een '''gebruikerspagina'''. Bedoeling is niet dat je die leeg laat: stel je zelf kort voor, schrijf er voorbereidingen, verzamel er interessante links (neem ze onder meer over van de gebruikerspagina van de docent), plaats er werkinstrumenten en afbeeldingen en foto’s.
# Als nieuwe gebruiker krijg je een '''overlegpagina'''. Hier communiceer en discussieer je. Die pagina's dienen als een soort discussieforum. Ikzelf hou niet zo van het begrip 'discussie'. Een overleg of dialoog lijkt me aangenamer. Afstandsstudenten zijn al erg op zichzelf bezig, wel maak van je overlegpagina een ‘eerder formeel’ communicatiemiddel. Facebook is een ‘informele’ leeromgeving. Wissel onderling die gegevens uit. Verwelkom elkaar bij wijze van oefening op het overleg en onderteken met vier tildes (~ ~ ~ ~), dan komt je naam en het moment van bijdragen er automatisch op.

.

:#  Lees [[Wikipedia:Vijf_zuilen|deze inleiding]] voor je met de wiki-opdracht begint.
:# [[Wikipedia:Wat Wikipedia niet is]]
:# [[Wikipedia:Toch een paar regels]]
:# [[Wikipedia:Conventies]]
:# [[Wikipedia:Relevantie]]
:# [[Wikipedia:Help:Tips voor het schrijven van een goed artikel|Tips voor een goed lemma]]

.

.

== Voorbereiding 2: het artikel ==

.

# Bekijk de reportage [http://www.youtube.com/watch?v=WMSinyx_Ab0 Wiki’s waarheid] en 'De wereld volgens Wikipedia'.
# Daarna bekijk je [http://www.youtube.com/watch?v=AxaP7jliOpg&amp;feature=related dit didactisch filmpje] over schrijven en dit om de [http://www.youtube.com/watch?v=1CwiZIsaM7s werkwijze van Wikipedia] te leren kennen.
# Wie een artikel maakt, doet dat in twee of drie stappen. Wie dat wil kan eerst offline werken en daarna het artikel opmaken in je kladblok. Heb je het artikel definitief op Wikipedia geplaatst en je wil er nog aan werken, dan kan het met bovenaan deze code &lt;nowiki&gt;{{wiu2}}&lt;/nowiki&gt;. De code betekent Werk in Uitvoering en men laat je dan een tijdje met rust. 

Wie een actuele gebeurtenis wil beschrijven, kan dit met de code &lt;nowiki&gt;{{nieuws}}&lt;/nowiki&gt;. Anderen zullen je dan wel snel helpen.

[[Bestand:Safetylast-1.jpg|thumb|550px|Technologie en timing... '''Stap 1.''' Wie zei dat horloges klokvast waren? Neem je tijd en ga niet overhaast te werk. Wiki betekent wel snel, maar het maken van nieuwe inhouden gebeurt niet raprap.]]

[[Bestand:Old book - Basking Ridge Historical Society (1).jpg|thumb|550px|'''Stap 2.''' Leg je [[naslagwerk|naslagwerken]] rond je, open internet, zorg voor een aangenaam werkklimaat. Koffie?]]

[[Bestand:Bandit's Roost by Jacob Riis.jpeg|thumb|550px|'''Stap 3''': Kies een onderwerp waar je toegang toe hebt. Als je er niet 'in' komt, kan je er niet over schrijven. Foto: Jacob A. Riis, een sociaal geëngageerde Deen in New York, anderhalve eeuw terug.]]

[[Bestand:Roseland Christian School 1891 Class Picture at 104th Street.jpg|thumb|550px|'''Stap 4.''' Werk samen, lees en corrigeer elkaars bijdragen. Alle studenten van deze cursus op de klasfoto.]]

[[Bestand:Influenza Pandemic Masked Typist.jpg|thumb|550px|'''Stap 5.''' Schrijven maar, al dan niet zoals deze typiste met een maskertje uit New York op 16 oktober 1918, ten tijde van de pandemie de Spaanse griep, toen men geloofde ziek te worden van documenten en toebehoren. De foto komt uit het Nationale Archief van College Park, MD. Record nr. 165-WW-269B-16.]]

[[Bestand:Creative.JPG|thumb|550px|'''Stap 6.''' Schrijven is schrappen. De Elsschotproef zorgt dat de essentie overblijft.]]

.

.

= Wat leer je? =

.

Soms vragen studenten of collega's wat er te leren valt met het schrijven van een lemma? De studenten leren...

# een relevant onderwerp zoeken. [[Wikipedia:Relevantie_per_onderwerp|Wat is relevant?]]
# Onderzoeksvaardigheden (internet, bib, literatuur, heemkringen, musea)
# Referenties maken
# Evalueren en de [http://sadan.wdfiles.com/local--files/organisatie/WIKIPEDIA.pdf betrouwbaarheid beoordelen] van een pagina
# Schrijven voor een taalkundig register, dat van een encyclopedie
# Een onderwerp (om)kaderen en ontsluiten
# Kennis delen
# Omgaan met feedback: geven en krijgen
# In groep werken en samenwerken
# Beeldmateriaal maken

Als de bovenstaande elementen vervuld zijn, krijg je 10/20. Het aantal punten stijgt naarmate de kwaliteit en kwantiteit toeneemt inzake tekst, relevante afbeeldingen, inhoudstafels, referenties, bibliografische gegevens, interne en externe links...  Wie eerder indient dan de afgesproken datum, kan feedback verwachten. Wie met vragen zit, of problemen heeft, hoeft zich niet te generen om te passeren of te mailen. 

.

Met andere woorden, de studenten nemen verantwoordelijkheid voor hun leren. Dit is geen papegaaienwerk of pure kennisreproductie. De Wikipediaklas staat mijlenver van het klakkeloos aanvaarden van kennis en het schoolse leven.

.

.

= Doorloop deze schrijftraining =

.

De studenten vinden deze cursus onder de lemma's schrijven en schrijfstijl. Ze kunnen aan de slag na [http://www.youtube.com/watch?v=7__y6hNEdYo&amp;feature=related het bekijken hoe bondige teksten beter scoren]. De cursus is [[Gebruiker:Benedict_Wydooghe/Boeken/Schrijfcursus_2011|hier]] na te lezen of te downloaden.

.

De '''Elsschotproef''' is een schrijfterm. De proef schrapt zoveel mogelijk woorden uit een (ruwe) tekst, zonder dat inhoud verloren gaat. De Elsschotproef verhoogt de leesbaarheid.&lt;ref&gt;VAN VOOREN E. ''Direct Marketing. Tips, cases en adviezen'', Lannoo Campus, Leuven, 2006, p. 199; Zie ook: VAN BOGAERT M. ''Met woorden verleiden.'' Lannoocampus, Leuven, 2010.&lt;/ref&gt; De Elsschotproef is genoemd naar de auteur Willem Elsschot en doe je zo:

.

* Vermijd passieve taal en het werkwoord 'worden'

.

* Vermijd het nietszeggende 'men'

.

* Vermijd teveel hulpwerkwoorden: zouden, kunnen, hebben...

.

* Schrap formele en ambtelijke taal zoals derhalve (dus), dientengevolge (daardoor), door middel van (door), in ogenschouw nemen (kijken, bekijken), met betrekking tot (over, voor), onder invloed van (door), onderhavig (dit), op het gebied van (op), ten behoeve van (voor), thans (nu), uiting geven aan (zeggen), vooralsnog (voorlopig).

.

* Concretiseer weinig zeggende woorden zoals af en toe, andere, bij benadering, betrekkelijk, desalniettemin, diverse, doorgaans, door de band genomen, echter, enigszins, enkele, meerder, meestal, min of meer, misschien, mogelijks, overigens, over het algemeen, soms, tamelijk, tot op zekere hoogte, vaak, veel, veelal, waarschijnlijk, weinig, wellicht.

.

* Vermijd dubbele ontkenningen zoals 'het is niet onwaarschijnlijk dat...' of 'het is niet onzeker dat ze zal komen.' Positief geschreven teksten lezen prettiger en makkelijker.

.

* Vervang 'maar' door en, ook of bovendien. 'Maar' is defensief en heeft een negatieve bijklank.

.

.


De Elsschotproef is niet het herschrijven of het inkorten van de tekst naar sms- of MSN-taal waarbij de zinsbouw van ondergeschikt belang is en (zelf gecreëerde) afkortingen en emoticons algemeen aanvaard zijn. Een afkorting die een begrip is (zoals Openbaar Centrum voor Maatschappelijk Welzijn) blijft na de Elsschotproef staan, afkortingen zoals m.a.w. of b.v. worden na de proef voluit geschreven of vervangen door één woord.

.

De Elsschotproef is verwant maar niet gelijk aan het schrijfprincipe Kill your darlings. Kill your darlings schrapt datgene waarvan de auteur vindt dat het niet kan worden gemist, terwijl een redacteur vanuit een objectievere positie oordeelt dat het schrappen de leesbaarheid verhoogt. De Elsschotproef zorgt voor een actief taalgebruik en maakt de zin

.

* korter en duidelijk

.

* directer en persoonlijker

.

* levendig

.

* minder ambigu of vrijblijvend.

.

.


De Elsschotproef wordt vaak gesuggereerd bij webschrijven. Omdat weblezen niet lijkt op het lezen van een boek, is een bondig taalgebruik aangewezen. Een weblezer lijkt de tekst eerder te 'scannen' en te 'skimmen' dan te lezen. Bij het scannen glijdt de lezersblik over de inhoud en staat hij kort stil bij titels, woorden en beelden. Skimmen is een snelle blik over de inhoud om de belangrijkste delen in kaart te brengen.

.

Bang dat je geplagieerd hebt? [https://copyvios.toolforge.org/ Gebruik deze plagiaatscanner].

.

.

.

= Presenteer je resultaten =

.

Nog voor de [[TED-Talks]] vergaapten mensen zich aan de lezingen van de internetmessias [[Lawrence Lessig]]. [https://www.ted.com/talks/larry_lessig_says_the_law_is_strangling_creativity?language=nl#t-1119911 Zijn lezingen] waren fascinerend, een intellectueel multimediaspektakel. Zo zou er nog steeds een officiële Microsoft handleiding bestaan hoe je leert te presenteren in de Lessig-stijl. 

.

.

= Wikipedia is meer... =

* [[Wikipedia:Educatieprogramma|Educatieprogramma van Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Wikipedia voor scholieren]]
* [[Wikipedia:Checklist]]
* [[Help:Veelgestelde vragen]]
* [[Onjuist_spatiegebruik]]
* [[Help:Referenties en voetnoten]]
* Lukt het je maar niet -na overleg met de docent- om je tekst op Wikipedia te zetten, dan kan je terecht op het [[Wikipedia:Coachingsprogramma]]. Wikipedianen begeleiden je op je eerste stappen.

.

.

= De verwijderlijst =

.

* Op deze encyclopedie komt onzin, dat weet iedereen. Een schoonmaakploeg probeert het proper te houden. Neem hier een kijkje in [[Speciaal:Logboeken/delete|de afvalbak]].

.

* Komt je pagina op de verwijderlijst terecht, panikeer dan niet. Bezoek de pagina met alle te verwijderen items en lees de commentaren. Soms maakt men daar gebruik van afkortingen die je niet begrijpt. [[Wikipedia:Te_beoordelen|Hier]] leer je het [[jargon]]. 

.

.

= Bijlages=

== [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/3a/Schrijven_voor_Wikipedia.pdf Een handleiding schrijven voor Wikipedia in pdf] ==

.

== Bibliografie ==

.

{{appendix}}


.

.</text>
      <sha1>7babh653ph199dw5w0j58dn7sbmtnhe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikijunior:Klokkijken</title>
    <ns>104</ns>
    <id>46816</id>
    <revision>
      <id>430419</id>
      <parentid>430395</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T03:51:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Inhoudsopgave</comment>
      <origin>430419</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1554" sha1="dskaklhqiuraaun6fi3xjh4gm83o6ci" xml:space="preserve">{{Wiu3|JopkeB}}
[[Bestand:DCF-klokken.JPG|thumb|400px|center|Verschillende soorten moderne klokken]]

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:15em;&quot; border=1 align=&quot;right&quot; 
|-
| &lt;span style=&quot;font-size: small;&quot;&gt;'''Benodigde voorkennis:'''&lt;/span&gt;
* &lt;span style=&quot;font-size: small;&quot;&gt;De getallen 1-60 kennen&lt;/span&gt;
* &lt;span style=&quot;font-size: small;&quot;&gt;Weten wat een klok is&lt;/span&gt;
* &lt;span style=&quot;font-size: small;&quot;&gt;Rekenen: optellen en aftrekken&lt;/span&gt;
|}

'''Klokkijken''' is direct weten hoe laat het is als je naar een klok kijkt. Met dit Wikiboek kun je dat leren. 

Een klok wordt ook wel uurwerk genoemd. Het is een toestel of computerprogramma of app dat de tijd van de dag aangeeft. Zo weet je hoe laat het is. En dan weet je bijvoorbeeld hoeveel tijd er nog is voordat je naar school moet, wanneer jullie gaan eten, wanneer een televisieprogramma begint of wanneer de bus gaat. 

== Inhoudsopgave ==
# [[Wikijunior:Klokkijken/Over de tijd|Over de tijd]] - over dagen, uren, minuten, seconden en dagdelen
# [[Wikijunior:Klokkijken/Analoge klokken|Analoge klokken]] - klokkijken op klokken met een wijzerplaat
# [[Wikijunior:Klokkijken/Digitale klokken|Digitale klokken]] - klokkijken op klokken met digitale cijfers
# [[Wikijunior:Klokkijken/Werking van klokken|Werking van klokken]] (extraatje)
# [[Wikijunior:Klokkijken/Tabel klokkijken|Tabel klokkijken]] (bijlage met totaaloverzicht)

Ga naar het eerste hoofdstuk: [[Wikijunior:Klokkijken/Over de tijd|Over de tijd]].

== Zie ook ==
* [[Wikijunior:Tijdrekenen]]

{{Boek}}
[[Categorie:Boeken in Wikijunior]]</text>
      <sha1>dskaklhqiuraaun6fi3xjh4gm83o6ci</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>430420</id>
      <parentid>430419</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T03:54:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>{{Bi}}</comment>
      <origin>430420</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1561" sha1="qweoyx6z324flo6fg5bwd5otfr0in77" xml:space="preserve">{{Wiu3|JopkeB}}
{{Bi}}
[[Bestand:DCF-klokken.JPG|thumb|400px|center|Verschillende soorten moderne klokken]]

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:15em;&quot; border=1 align=&quot;right&quot; 
|-
| &lt;span style=&quot;font-size: small;&quot;&gt;'''Benodigde voorkennis:'''&lt;/span&gt;
* &lt;span style=&quot;font-size: small;&quot;&gt;De getallen 1-60 kennen&lt;/span&gt;
* &lt;span style=&quot;font-size: small;&quot;&gt;Weten wat een klok is&lt;/span&gt;
* &lt;span style=&quot;font-size: small;&quot;&gt;Rekenen: optellen en aftrekken&lt;/span&gt;
|}

'''Klokkijken''' is direct weten hoe laat het is als je naar een klok kijkt. Met dit Wikiboek kun je dat leren. 

Een klok wordt ook wel uurwerk genoemd. Het is een toestel of computerprogramma of app dat de tijd van de dag aangeeft. Zo weet je hoe laat het is. En dan weet je bijvoorbeeld hoeveel tijd er nog is voordat je naar school moet, wanneer jullie gaan eten, wanneer een televisieprogramma begint of wanneer de bus gaat. 

== Inhoudsopgave ==
# [[Wikijunior:Klokkijken/Over de tijd|Over de tijd]] - over dagen, uren, minuten, seconden en dagdelen
# [[Wikijunior:Klokkijken/Analoge klokken|Analoge klokken]] - klokkijken op klokken met een wijzerplaat
# [[Wikijunior:Klokkijken/Digitale klokken|Digitale klokken]] - klokkijken op klokken met digitale cijfers
# [[Wikijunior:Klokkijken/Werking van klokken|Werking van klokken]] (extraatje)
# [[Wikijunior:Klokkijken/Tabel klokkijken|Tabel klokkijken]] (bijlage met totaaloverzicht)

Ga naar het eerste hoofdstuk: [[Wikijunior:Klokkijken/Over de tijd|Over de tijd]].

== Zie ook ==
* [[Wikijunior:Tijdrekenen]]

{{Boek}}
[[Categorie:Boeken in Wikijunior]]</text>
      <sha1>qweoyx6z324flo6fg5bwd5otfr0in77</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikijunior:Klokkijken/Digitale klokken</title>
    <ns>104</ns>
    <id>46823</id>
    <revision>
      <id>430415</id>
      <parentid>430399</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T03:07:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>/* Oefening */ Aanvulling</comment>
      <origin>430415</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4793" sha1="4z2lt34u14dm6qtfo1pagvi1cfjp976" xml:space="preserve">{{Wiu3|JopkeB}}
== Inleiding ==
Computers zijn uitgevonden en verder ontwikkeld vanaf ongeveer halfverwege de 20e eeuw (rond 1950). Dat was veel later dan analoge klokken, die al sinds de 14e eeuw bestaan. Maar computers hadden wel een probleem: ze moesten zuinig met opslagruimte omgaan. In computers kun je daarom niet gemakkelijk op elke pagina een analoge klok laten zien, zoals mensen tot dan gewend waren. Dan moet de computer elke keer een ander plaatje laten zien, met wijzers die verspringen. Dat kost veel te veel opslagruimte of veel programmering. Terwijl we wel willen dat computers elke keer de tijd opslaan. Bijvoorbeeld als je een foto of een document op de computer zet, of wijzigt. Zodat je later nog eens kunt nakijken wanneer je dat hebt gedaan. En dat gedoe met ‘s nachts, ’s morgens, ’s middags, ’s avonds,  kwartieren en halve uren moest ook maar eens afgelopen zijn. 

Daar hebben programmeurs iets op gevonden: zij schrijven 8 uur als 08:00 (8 uur ’s morgens) of 20:00 (8 uur ’s avonds) en kwart over 4 als 04:15 (’s nachts) of 16:15 (’s middags). Zo kunnen zij heel kort en precies aangeven hoe laat het is, met slechts 5 tekens, welk tijdstip het ook is. En na 12:00 tellen ze gewoon door tot 23:59 en beginnen daarna weer met 00:00 (begin van de nieuwe dag). Ze hoeven dus niet te vermelden of het nacht, ochtend, middag of avond is. 

De juiste schrijfwijze is dus: uu:mm (uu = uur, mm = minuut). Voorbeeld: 14:05 = 14 uur en 05 minuten, oftewel 5 minuten over 2 ‘s middags.

== Opdrachten ==
# Schrijf alle hele uren na 12:00 op een rijtje onder elkaar en zet ernaast hoe laat het dan is. Bijvoorbeeld: 13:00 = 1 uur ‘s middags. 
# Leer dat rijtje uit je hoofd.
# Noem nu zes keer een willekeurig getal tussen 13 en 24 en zeg direct daarna hoe laat het in gewone uren is en zeg erbij welk dagdeel het is (spoiler: in dit geval middag of avond). Tip: trek steeds 12 van het getal af.
# Noem dan zes keer een willekeurig getal tussen 1 en 12 en vertaal het direct naar digitale tijd in middag of avond. Voorbeeld: vier uur ’s middags = 16:00. Tip: tel er steeds 12 bij op.
# Leer ook de trucs uit je hoofd: 
## 12 aftrekken als het getal hoger dan 12 is en je wilt de tijd in analoge uren weten
## 12 optellen als de analoge tijd na 12 uur ’s middags is en je wilt de digitale tijd weten.

== Digitale klokken ==
De volgende stap was om klokken te maken die de digitale tijd aangeven, zonder dat ze iets met computers te maken hadden. Niet meer met een wijzerplaat, maar alleen met cijfers, op dezelfde manier als in computers. De eerste 0 wordt dan niet altijd afgebeeld. 09:10 wordt dan 9:10 (tien over negen). 

&lt;gallery widths=180 heights=180&gt;
Sony Digimatic 8FC-59W radio alarm clock 20060526.png|Klokradio (6:45 = kwart voor zeven ’s morgens)
A digital alarm clock in Glasgow (cropped).jpg|Wekker (10:23 = 7 minuten voor half 11 ‘s morgens)
Digital-LED-clock.jpg|Wandklok (12:25 = 5 voor half 1 ’s middags)
&lt;/gallery&gt;

=== Opdracht ===
Zijn er bij jou thuis ook digitale klokken? Zoek ze op. Misschien in de keuken (magnetron, oven), in de woonkamer, de telefoon, de wekker in een slaapkamer, of in de auto?

== Oefening ==
Maar veel mensen denken nog steeds met “vijf over …”, “half …”, “tien voor” en “kwart voor …”. Misschien jijzelf ook wel, nadat je het vorige hoofdstuk hebt doorgenomen. Daarom hier nog een oefening: vermeld bij elke digitale tijd de analoge tijd in woorden, inclusief het dagdeel. Laat je niet afleiden door allerlei andere informatie die te zien is, zoals seconden, datum of temperatuur. 
&lt;gallery widths=140 heights=140&gt;
GuentherZ 2008-03-22 0666 Normaluhr Hietzing Kennedybruecke.jpg|(1)
2023 Budzik Elektronika 12-41A (3).jpg|(2)
LED digital clock of MRT Banqiao Station 20160205.jpg|(3)
Casio F-84W.jpg|(4)
&lt;/gallery&gt;

Nu wordt het wat moeilijker: geen tijdstippen meer die op 0 of 5 eindigen, maar op een ander getal tussen 1 en 9. Tip: tot en met 15 is het gemakkelijk. Hogere getallen op het eind moet je omrekenen: 12:24 wordt bijvoorbeeld 6 minuten voor half 1. 12:39 wordt 9 minuten over half 1. 12:53 wordt 7 minuten voor 1 uur. Probeer het maar:
&lt;gallery widths=140 heights=140&gt;
La minute (315630347).jpg|(5)
704 in South Lanarkshire, Scotland (4).jpg|(6)
Wekker.jpg|(7)
StuttgartDigUhrAussen P1090296.jpg|(8)
Sharp SPC538 Digital Alarm Clock.jpg|(9)
Digital alarm clock (TFA Dostmann).jpg|(10)
Casiodq750f.jpg|(11)
Radio sveglia Takrink 1.jpg|(12)
Pictograms on LCD of radio contolled alarm clock.jpg|(13)
Digitale Backofenuhr 21.44 in Tauberbischofsheim (38453).jpg|(14)
&lt;/gallery&gt;

== Meer over klokken ==
* [[Wikijunior:Klokkijken/Werking van klokken|Werking van klokken]] - een extraatje; hoort niet echt bij klokkijken, maar is wel leuk om te weten

{{Juniorsub}}</text>
      <sha1>4z2lt34u14dm6qtfo1pagvi1cfjp976</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>430417</id>
      <parentid>430415</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T03:24:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Antwoorden</comment>
      <origin>430417</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4954" sha1="ov8l0yzmzs2ioc69male3rgh53vp5rw" xml:space="preserve">{{Wiu3|JopkeB}}
== Inleiding ==
Computers zijn uitgevonden en verder ontwikkeld vanaf ongeveer halfverwege de 20e eeuw (rond 1950). Dat was veel later dan analoge klokken, die al sinds de 14e eeuw bestaan. Maar computers hadden wel een probleem: ze moesten zuinig met opslagruimte omgaan. In computers kun je daarom niet gemakkelijk op elke pagina een analoge klok laten zien, zoals mensen tot dan gewend waren. Dan moet de computer elke keer een ander plaatje laten zien, met wijzers die verspringen. Dat kost veel te veel opslagruimte of veel programmering. Terwijl we wel willen dat computers elke keer de tijd opslaan. Bijvoorbeeld als je een foto of een document op de computer zet, of wijzigt. Zodat je later nog eens kunt nakijken wanneer je dat hebt gedaan. En dat gedoe met ‘s nachts, ’s morgens, ’s middags, ’s avonds,  kwartieren en halve uren moest ook maar eens afgelopen zijn. 

Daar hebben programmeurs iets op gevonden: zij schrijven 8 uur als 08:00 (8 uur ’s morgens) of 20:00 (8 uur ’s avonds) en kwart over 4 als 04:15 (’s nachts) of 16:15 (’s middags). Zo kunnen zij heel kort en precies aangeven hoe laat het is, met slechts 5 tekens, welk tijdstip het ook is. En na 12:00 tellen ze gewoon door tot 23:59 en beginnen daarna weer met 00:00 (begin van de nieuwe dag). Ze hoeven dus niet te vermelden of het nacht, ochtend, middag of avond is. 

De juiste schrijfwijze is dus: uu:mm (uu = uur, mm = minuut). Voorbeeld: 14:05 = 14 uur en 05 minuten, oftewel 5 minuten over 2 ‘s middags.

== Opdrachten ==
# Schrijf alle hele uren na 12:00 op een rijtje onder elkaar en zet ernaast hoe laat het dan is. Bijvoorbeeld: 13:00 = 1 uur ‘s middags. 
# Leer dat rijtje uit je hoofd.
# Noem nu zes keer een willekeurig getal tussen 13 en 24 en zeg direct daarna hoe laat het in gewone uren is en zeg erbij welk dagdeel het is (spoiler: in dit geval middag of avond). Tip: trek steeds 12 van het getal af.
# Noem dan zes keer een willekeurig getal tussen 1 en 12 en vertaal het direct naar digitale tijd in de middag of avond. Voorbeeld: vier uur ’s middags = 16:00. Tip: tel er steeds 12 bij op.
# Leer ook de trucs uit je hoofd: 
## 12 aftrekken als het getal hoger dan 12 is en je wilt de tijd in analoge uren weten
## 12 optellen als de analoge tijd na 12 uur ’s middags is en je wilt de digitale tijd weten.

== Digitale klokken ==
De volgende stap was om klokken te maken die de digitale tijd aangeven, zonder dat ze iets met computers te maken hadden. Niet meer met een wijzerplaat, maar alleen met cijfers, op dezelfde manier als in computers. De eerste 0 wordt dan niet altijd afgebeeld. 09:10 wordt dan 9:10 (10 over 9 's morgens). 

&lt;gallery widths=180 heights=180&gt;
Sony Digimatic 8FC-59W radio alarm clock 20060526.png|Klokradio (6:45 = kwart voor zeven ’s morgens)
A digital alarm clock in Glasgow (cropped).jpg|Wekker (10:23 = 7 minuten voor half 11 ‘s morgens)
Digital-LED-clock.jpg|Wandklok (12:25 = 5 voor half 1 ’s middags)
&lt;/gallery&gt;

=== Opdracht ===
Zijn er bij jou thuis ook digitale klokken? Zoek ze op. Misschien in de keuken (magnetron, oven), in de woonkamer (allerlei apparaten), de telefoon, de wekker in een slaapkamer, of in de auto?

== Oefeningen ==
Maar veel mensen denken nog steeds met “vijf over …”, “half …”, “tien voor” en “kwart voor …”. Misschien jijzelf ook wel, nadat je het vorige hoofdstuk hebt doorgenomen. Daarom hier nog een oefening: schrijf bij elke digitale tijd de analoge tijd in woorden, inclusief het dagdeel. Laat je niet afleiden door allerlei andere informatie die te zien is, zoals seconden, datum of temperatuur. 
&lt;gallery widths=140 heights=140&gt;
GuentherZ 2008-03-22 0666 Normaluhr Hietzing Kennedybruecke.jpg|(1)
2023 Budzik Elektronika 12-41A (3).jpg|(2)
LED digital clock of MRT Banqiao Station 20160205.jpg|(3)
Casio F-84W.jpg|(4)
&lt;/gallery&gt;

Nu wordt het wat moeilijker: geen tijdstippen meer die op 0 of 5 eindigen, maar op een ander getal tussen 1 en 9. Tip: tot en met 15 is het gemakkelijk. Hogere getallen op het eind moet je omrekenen: 12:24 wordt bijvoorbeeld 6 minuten voor half 1. 12:39 wordt 9 minuten over half 1. 12:53 wordt 7 minuten voor 1 uur. Probeer het maar:
&lt;gallery widths=140 heights=140&gt;
La minute (315630347).jpg|(5)
704 in South Lanarkshire, Scotland (4).jpg|(6)
Wekker.jpg|(7)
StuttgartDigUhrAussen P1090296.jpg|(8)
Sharp SPC538 Digital Alarm Clock.jpg|(9)
Digital alarm clock (TFA Dostmann).jpg|(10)
Casiodq750f.jpg|(11)
Radio sveglia Takrink 1.jpg|(12)
Pictograms on LCD of radio contolled alarm clock.jpg|(13)
Digitale Backofenuhr 21.44 in Tauberbischofsheim (38453).jpg|(14)
&lt;/gallery&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: small;&quot;&gt;De antwoorden staan op de [[Overleg Wikijunior:Klokkijken/Digitale klokken|Overlegpagina]]&lt;/span&gt;

== Meer over klokken ==
* [[Wikijunior:Klokkijken/Werking van klokken|Werking van klokken]] - een extraatje; hoort niet echt bij klokkijken, maar is wel leuk om te weten

{{Juniorsub}}</text>
      <sha1>ov8l0yzmzs2ioc69male3rgh53vp5rw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>430418</id>
      <parentid>430417</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T03:25:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>wiu verwijderd</comment>
      <origin>430418</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4938" sha1="f35e7v5o484oikjcgd88jc1tlbzqs18" xml:space="preserve">== Inleiding ==
Computers zijn uitgevonden en verder ontwikkeld vanaf ongeveer halfverwege de 20e eeuw (rond 1950). Dat was veel later dan analoge klokken, die al sinds de 14e eeuw bestaan. Maar computers hadden wel een probleem: ze moesten zuinig met opslagruimte omgaan. In computers kun je daarom niet gemakkelijk op elke pagina een analoge klok laten zien, zoals mensen tot dan gewend waren. Dan moet de computer elke keer een ander plaatje laten zien, met wijzers die verspringen. Dat kost veel te veel opslagruimte of veel programmering. Terwijl we wel willen dat computers elke keer de tijd opslaan. Bijvoorbeeld als je een foto of een document op de computer zet, of wijzigt. Zodat je later nog eens kunt nakijken wanneer je dat hebt gedaan. En dat gedoe met ‘s nachts, ’s morgens, ’s middags, ’s avonds,  kwartieren en halve uren moest ook maar eens afgelopen zijn. 

Daar hebben programmeurs iets op gevonden: zij schrijven 8 uur als 08:00 (8 uur ’s morgens) of 20:00 (8 uur ’s avonds) en kwart over 4 als 04:15 (’s nachts) of 16:15 (’s middags). Zo kunnen zij heel kort en precies aangeven hoe laat het is, met slechts 5 tekens, welk tijdstip het ook is. En na 12:00 tellen ze gewoon door tot 23:59 en beginnen daarna weer met 00:00 (begin van de nieuwe dag). Ze hoeven dus niet te vermelden of het nacht, ochtend, middag of avond is. 

De juiste schrijfwijze is dus: uu:mm (uu = uur, mm = minuut). Voorbeeld: 14:05 = 14 uur en 05 minuten, oftewel 5 minuten over 2 ‘s middags.

== Opdrachten ==
# Schrijf alle hele uren na 12:00 op een rijtje onder elkaar en zet ernaast hoe laat het dan is. Bijvoorbeeld: 13:00 = 1 uur ‘s middags. 
# Leer dat rijtje uit je hoofd.
# Noem nu zes keer een willekeurig getal tussen 13 en 24 en zeg direct daarna hoe laat het in gewone uren is en zeg erbij welk dagdeel het is (spoiler: in dit geval middag of avond). Tip: trek steeds 12 van het getal af.
# Noem dan zes keer een willekeurig getal tussen 1 en 12 en vertaal het direct naar digitale tijd in de middag of avond. Voorbeeld: vier uur ’s middags = 16:00. Tip: tel er steeds 12 bij op.
# Leer ook de trucs uit je hoofd: 
## 12 aftrekken als het getal hoger dan 12 is en je wilt de tijd in analoge uren weten
## 12 optellen als de analoge tijd na 12 uur ’s middags is en je wilt de digitale tijd weten.

== Digitale klokken ==
De volgende stap was om klokken te maken die de digitale tijd aangeven, zonder dat ze iets met computers te maken hadden. Niet meer met een wijzerplaat, maar alleen met cijfers, op dezelfde manier als in computers. De eerste 0 wordt dan niet altijd afgebeeld. 09:10 wordt dan 9:10 (10 over 9 's morgens). 

&lt;gallery widths=180 heights=180&gt;
Sony Digimatic 8FC-59W radio alarm clock 20060526.png|Klokradio (6:45 = kwart voor zeven ’s morgens)
A digital alarm clock in Glasgow (cropped).jpg|Wekker (10:23 = 7 minuten voor half 11 ‘s morgens)
Digital-LED-clock.jpg|Wandklok (12:25 = 5 voor half 1 ’s middags)
&lt;/gallery&gt;

=== Opdracht ===
Zijn er bij jou thuis ook digitale klokken? Zoek ze op. Misschien in de keuken (magnetron, oven), in de woonkamer (allerlei apparaten), de telefoon, de wekker in een slaapkamer, of in de auto?

== Oefeningen ==
Maar veel mensen denken nog steeds met “vijf over …”, “half …”, “tien voor” en “kwart voor …”. Misschien jijzelf ook wel, nadat je het vorige hoofdstuk hebt doorgenomen. Daarom hier nog een oefening: schrijf bij elke digitale tijd de analoge tijd in woorden, inclusief het dagdeel. Laat je niet afleiden door allerlei andere informatie die te zien is, zoals seconden, datum of temperatuur. 
&lt;gallery widths=140 heights=140&gt;
GuentherZ 2008-03-22 0666 Normaluhr Hietzing Kennedybruecke.jpg|(1)
2023 Budzik Elektronika 12-41A (3).jpg|(2)
LED digital clock of MRT Banqiao Station 20160205.jpg|(3)
Casio F-84W.jpg|(4)
&lt;/gallery&gt;

Nu wordt het wat moeilijker: geen tijdstippen meer die op 0 of 5 eindigen, maar op een ander getal tussen 1 en 9. Tip: tot en met 15 is het gemakkelijk. Hogere getallen op het eind moet je omrekenen: 12:24 wordt bijvoorbeeld 6 minuten voor half 1. 12:39 wordt 9 minuten over half 1. 12:53 wordt 7 minuten voor 1 uur. Probeer het maar:
&lt;gallery widths=140 heights=140&gt;
La minute (315630347).jpg|(5)
704 in South Lanarkshire, Scotland (4).jpg|(6)
Wekker.jpg|(7)
StuttgartDigUhrAussen P1090296.jpg|(8)
Sharp SPC538 Digital Alarm Clock.jpg|(9)
Digital alarm clock (TFA Dostmann).jpg|(10)
Casiodq750f.jpg|(11)
Radio sveglia Takrink 1.jpg|(12)
Pictograms on LCD of radio contolled alarm clock.jpg|(13)
Digitale Backofenuhr 21.44 in Tauberbischofsheim (38453).jpg|(14)
&lt;/gallery&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: small;&quot;&gt;De antwoorden staan op de [[Overleg Wikijunior:Klokkijken/Digitale klokken|Overlegpagina]]&lt;/span&gt;

== Meer over klokken ==
* [[Wikijunior:Klokkijken/Werking van klokken|Werking van klokken]] - een extraatje; hoort niet echt bij klokkijken, maar is wel leuk om te weten

{{Juniorsub}}</text>
      <sha1>f35e7v5o484oikjcgd88jc1tlbzqs18</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Afrikaans/Afrikaanse onbepaalde wijs</title>
    <ns>0</ns>
    <id>46824</id>
    <revision>
      <id>430406</id>
      <timestamp>2026-10-01T18:29:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcwf</username>
        <id>853</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe pagina aangemaakt met '==De onbepaalde wijs in het Afrikaans==  Voor vrijwel alle werkwoorden is de onbepaalde wijs gelijk aan de persoonsvorm en wordt op vergelijkbare wijze als in het Nederlands gebruikt.  :Voor de vorming van de toekomende tijd :: ''Ek sal '''loop''''' -- Ik zal lopen :Met modale werkwoorden ::''Ek moet '''gaan''''' -- Ik moet gaan :Als zelfstandig naamwoord ::''Die '''saai''' van mielies -- Het zaaien van mais   :Net als in het Nederlands is er een uitgebreide v…'</comment>
      <origin>430406</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1434" sha1="hdn4ndh0f8xut159uljr434t9t31p6m" xml:space="preserve">==De onbepaalde wijs in het Afrikaans==

Voor vrijwel alle werkwoorden is de onbepaalde wijs gelijk aan de persoonsvorm en wordt op vergelijkbare wijze als in het Nederlands gebruikt.

:Voor de vorming van de toekomende tijd
:: ''Ek sal '''loop''''' -- Ik zal lopen
:Met modale werkwoorden
::''Ek moet '''gaan''''' -- Ik moet gaan
:Als zelfstandig naamwoord
::''Die '''saai''' van mielies -- Het zaaien van mais 

:Net als in het Nederlands is er een uitgebreide vorm het het partikel ''te'', maar anders als in het Nederlands kan het voorzetsel ''om'' niet weggelaten worden.
:: ''Om te '''kyk''''' - (om) te kijken
:Net als in het Nederlands worden scheidbare werkwoorden bij deze vorm gescheiden
:: ''Om '''aan''' te '''raai''' - (om) aan te raden

Er zijn een aantal werkwoorden die nog een aparte vorm voor de onbepaalde wijs hebben. Dat geldt voor ''hê'' (hebben) en ''wees'' (zijn, wezen) maar het gebruik is wel wat anders bijv.:

::''Ek wil dit hê'' ik wil dit hebben
Maar:
::''Ek sou gezien '''het''''' -- Ik zou gezien '''hebben''' 

Vooral bij eenlettergrepige werkwoorden in de uitgebreide vorm met ''te'' zijn er nog resten van de Nederlandse onbepaalde wijs, zoals:

::''Hulle lees Engels, Engels en nogmaals Engels, want Afrikaans het niks te '''biede''' nie''
::''Dit is te '''wyte''' aan die feit dat ...''

Een enkele keer heeft dat zelfs tot productief gebruik geleid:

::''Dit het te '''doene''' gehad met ...''</text>
      <sha1>hdn4ndh0f8xut159uljr434t9t31p6m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>430407</id>
      <parentid>430406</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T18:30:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcwf</username>
        <id>853</id>
      </contributor>
      <origin>430407</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1437" sha1="tv2g891x22plkrbxwq8fe0uwt7cxnog" xml:space="preserve">==De onbepaalde wijs in het Afrikaans==

Voor vrijwel alle werkwoorden is de onbepaalde wijs gelijk aan de persoonsvorm en wordt op vergelijkbare wijze als in het Nederlands gebruikt.

:Voor de vorming van de toekomende tijd
:: ''Ek sal '''loop''''' -- Ik zal lopen
:Met modale werkwoorden
::''Ek moet '''gaan''''' -- Ik moet gaan
:Als zelfstandig naamwoord
::''Die '''saai''' van mielies -- Het zaaien van mais 

:Net als in het Nederlands is er een uitgebreide vorm het het partikel ''te'', maar anders als in het Nederlands kan het voorzetsel ''om'' niet weggelaten worden.
:: ''Om te '''kyk''''' - (om) te kijken
:Net als in het Nederlands worden scheidbare werkwoorden bij deze vorm gescheiden
:: ''Om '''aan''' te '''raai''' - (om) aan te raden

Er zijn een aantal werkwoorden die nog een aparte vorm voor de onbepaalde wijs hebben. Dat geldt voor ''hê'' (hebben) en ''wees'' (zijn, wezen) maar het gebruik is wel wat anders bijv.:

::''Ek wil dit hê'' -- ik wil dit hebben
Maar:
::''Ek sou gezien '''het''''' -- Ik zou gezien '''hebben''' 

Vooral bij eenlettergrepige werkwoorden in de uitgebreide vorm met ''te'' zijn er nog resten van de Nederlandse onbepaalde wijs, zoals:

::''Hulle lees Engels, Engels en nogmaals Engels, want Afrikaans het niks te '''biede''' nie''
::''Dit is te '''wyte''' aan die feit dat ...''

Een enkele keer heeft dat zelfs tot productief gebruik geleid:

::''Dit het te '''doene''' gehad met ...''</text>
      <sha1>tv2g891x22plkrbxwq8fe0uwt7cxnog</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>430410</id>
      <parentid>430407</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T18:49:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcwf</username>
        <id>853</id>
      </contributor>
      <origin>430410</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1446" sha1="mlug5aueys3hsvlvrf48t1xp55kengw" xml:space="preserve">==De onbepaalde wijs in het Afrikaans==

Voor vrijwel alle werkwoorden is de onbepaalde wijs gelijk aan de persoonsvorm en wordt op vergelijkbare wijze als in het Nederlands gebruikt.

:Voor de vorming van de toekomende tijd
:: ''Ek sal '''loop''''' -- Ik zal lopen
:Met modale werkwoorden
::''Ek moet '''gaan''''' -- Ik moet gaan
:Als zelfstandig naamwoord
::''Die '''saai''' van mielies -- Het zaaien van mais 

:Net als in het Nederlands is er een uitgebreide vorm het het partikel ''te'', maar anders als in het Nederlands kan het voorzetsel ''om'' niet weggelaten worden.
:: ''Om te '''kyk''''' - (om) te kijken
:Net als in het Nederlands worden scheidbare werkwoorden bij deze vorm gescheiden
:: ''Om '''aan''' te '''raai''' - (om) aan te raden

Er zijn een aantal werkwoorden die nog een aparte vorm voor de onbepaalde wijs hebben. Dat geldt voor ''hê'' (hebben) en ''wees'' (zijn, wezen) maar het gebruik is wel wat anders bijv.:

::''Ek wil dit hê'' -- ik wil dit hebben
Maar:
::''Ek sou gezien '''het''''' -- Ik zou gezien '''hebben''' 

Vooral bij eenlettergrepige werkwoorden in de uitgebreide vorm met ''te'' zijn er nog resten van de Nederlandse onbepaalde wijs, zoals:

::''Hulle lees Engels, Engels en nogmaals Engels, want Afrikaans het niks te '''biede''' nie''
::''Dit is te '''wyte''' aan die feit dat ...''

Een enkele keer heeft dat zelfs tot productief gebruik geleid:

::''Dit het te '''doene''' gehad met ...''

{{Sub}}</text>
      <sha1>mlug5aueys3hsvlvrf48t1xp55kengw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Overleg Wikijunior:Klokkijken/Digitale klokken</title>
    <ns>105</ns>
    <id>46825</id>
    <revision>
      <id>430416</id>
      <timestamp>2026-10-02T03:09:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>/* Antwoorden */ — nieuwe sectie</comment>
      <origin>430416</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="597" sha1="p1ojzzskr235wduun634xvp93l43q7p" xml:space="preserve">== Antwoorden ==
(1) 5 voor half 10 's morgens&lt;br&gt;
(2) 10 over 2 's middags&lt;br&gt;
(3) kwart voor 4 's middags&lt;br&gt;
(4) kwart over 1 's nachts&lt;br&gt;
(5) 1 minuut over 12 's nachts&lt;br&gt;
(6) 4 over 7 's morgens&lt;br&gt;
(7) 13 voor half 3 of 17 over 2 's nachts&lt;br&gt;
(8) 2 over half 4 's middags&lt;br&gt;
(9) 8 voor half 12 's morgens&lt;br&gt;
(10) 11 voor half 3 of 19 over 2 's middags&lt;br&gt;
(11) 13 over 9 's morgens&lt;br&gt;
(12) 4 over half 2 's middags&lt;br&gt;
(13) 8 voor 4 's middags&lt;br&gt;
(14) 14 over half 9 of 16 voor 9 's avonds&lt;br&gt; [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 2 okt 2026 05:09 (CEST)</text>
      <sha1>p1ojzzskr235wduun634xvp93l43q7p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikibooks:Infobox/Wikijunior:Klokkijken</title>
    <ns>4</ns>
    <id>46826</id>
    <revision>
      <id>430423</id>
      <timestamp>2026-10-02T05:30:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe pagina aangemaakt met '__EXPECTUNUSEDTEMPLATE__ {{Infobox &lt;!-- Titel van het boek                    --&gt;| titel           = {{SUBPAGENAME}} &lt;!-- Kies: 0, 25, 50, 75 of 100 (%)        --&gt;| voortgang       = 75 &lt;!-- Revisiedatum                          --&gt;| datum           =  &lt;!-- Boekenplank                           --&gt;| boekenplank     = Wikijunior &lt;!-- Naslag, Instructie, Hobby, Handboek   --&gt;| boekentype      = Instructie &lt;!-- VWO, HBO, WO, Junior, etc             --&gt;| niveau…'</comment>
      <origin>430423</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2343" sha1="f5lnnjslew2s49mq5m38wnflcct2i1x" xml:space="preserve">__EXPECTUNUSEDTEMPLATE__
{{Infobox
&lt;!-- Titel van het boek                    --&gt;| titel           = {{SUBPAGENAME}}
&lt;!-- Kies: 0, 25, 50, 75 of 100 (%)        --&gt;| voortgang       = 75
&lt;!-- Revisiedatum                          --&gt;| datum           = 
&lt;!-- Boekenplank                           --&gt;| boekenplank     = Wikijunior
&lt;!-- Naslag, Instructie, Hobby, Handboek   --&gt;| boekentype      = Instructie
&lt;!-- VWO, HBO, WO, Junior, etc             --&gt;| niveau          = Junior
&lt;!-- laag, middel, hoog                    --&gt;| activiteit      = 
&lt;!-- Datum eerste edit DD-MM-YY            --&gt;| startdatum      = 30-09-26
&lt;!-- zonder &quot;Gebruiker:&quot; Naam/Nick         --&gt;| redacteur       = JopkeB
&lt;!-- Gebruiker:Auteur 1|Auteur 1...        --&gt;| auteurs         = [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB ]]  &lt;!-- per auteur, komma's er tussen --&gt;
&lt;!-- korte beschrijving                    --&gt;| beschrijving    = Leren klokkijken
&lt;!-- info over boek, geen inhoud           --&gt;| opmerkingen     = 
&lt;!-- Doelstellingen, * voor elk punt       --&gt;| doelstelling    = 
&lt;!-- Bronnen                               --&gt;| bronnen         = 
&lt;!-- benodigde voorkennis, * voor elk punt --&gt;| voorkennis      = * De getallen 1-60 kennen&lt;br&gt;
* Weten wat een klok is&lt;br&gt;
* Rekenen: optellen en aftrekken
&lt;!-- Uitstapniveau - * voor elk punt       --&gt;| uitstapniveau   = 
&lt;!-- Links naar niet-inhoud-hfdstn         --&gt;| infolinks       = 
&lt;!-- laatste controle DD-MM-YYYY           --&gt;| laatstecontrole = 
&lt;!-- laatste toevoeging DD-MM-YYYY         --&gt;| toevoeging      = 
&lt;!-- Boek 1, etc                           --&gt;| gerelateerd     = [[Wikijunior:Tijdrekenen|Tijdrekenen]]
&lt;!-- projectpagina                         --&gt;| projectpagina   = [[Overleg:{{SUBPAGENAME}}]]
&lt;!-- licentie                              --&gt;| licentie        = 
&lt;!-- Kleine afbeelding (&lt; 100x100)         --&gt;| thumb           = 
&lt;!-- Grote afbeelding als een cover        --&gt;| afbeelding      = 
&lt;!-- autom. als boek en titel gelijk       --&gt;| PDF             = 
&lt;!-- autom. voor &quot;Boek/Printversie&quot;        --&gt;| printversie     = 
&lt;!-- departement invullen                  --&gt;| departement     = 
&lt;!--                                       --&gt;| categorie       = 
&lt;!--                                       --&gt;| categorie twee  = 
&lt;!-- WSBN invullen                         --&gt;| WSBN            = 
}}</text>
      <sha1>f5lnnjslew2s49mq5m38wnflcct2i1x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>430424</id>
      <parentid>430423</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T05:46:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>JopkeB heeft pagina [[Wikijunior:Infobox/Klokkijken]] hernoemd naar [[Wikijunior:Wikibooks:Infobox/Wikijunior:Klokkijken]]: Krijg anders allemaal rode links</comment>
      <origin>430423</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2343" sha1="f5lnnjslew2s49mq5m38wnflcct2i1x" xml:space="preserve">__EXPECTUNUSEDTEMPLATE__
{{Infobox
&lt;!-- Titel van het boek                    --&gt;| titel           = {{SUBPAGENAME}}
&lt;!-- Kies: 0, 25, 50, 75 of 100 (%)        --&gt;| voortgang       = 75
&lt;!-- Revisiedatum                          --&gt;| datum           = 
&lt;!-- Boekenplank                           --&gt;| boekenplank     = Wikijunior
&lt;!-- Naslag, Instructie, Hobby, Handboek   --&gt;| boekentype      = Instructie
&lt;!-- VWO, HBO, WO, Junior, etc             --&gt;| niveau          = Junior
&lt;!-- laag, middel, hoog                    --&gt;| activiteit      = 
&lt;!-- Datum eerste edit DD-MM-YY            --&gt;| startdatum      = 30-09-26
&lt;!-- zonder &quot;Gebruiker:&quot; Naam/Nick         --&gt;| redacteur       = JopkeB
&lt;!-- Gebruiker:Auteur 1|Auteur 1...        --&gt;| auteurs         = [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB ]]  &lt;!-- per auteur, komma's er tussen --&gt;
&lt;!-- korte beschrijving                    --&gt;| beschrijving    = Leren klokkijken
&lt;!-- info over boek, geen inhoud           --&gt;| opmerkingen     = 
&lt;!-- Doelstellingen, * voor elk punt       --&gt;| doelstelling    = 
&lt;!-- Bronnen                               --&gt;| bronnen         = 
&lt;!-- benodigde voorkennis, * voor elk punt --&gt;| voorkennis      = * De getallen 1-60 kennen&lt;br&gt;
* Weten wat een klok is&lt;br&gt;
* Rekenen: optellen en aftrekken
&lt;!-- Uitstapniveau - * voor elk punt       --&gt;| uitstapniveau   = 
&lt;!-- Links naar niet-inhoud-hfdstn         --&gt;| infolinks       = 
&lt;!-- laatste controle DD-MM-YYYY           --&gt;| laatstecontrole = 
&lt;!-- laatste toevoeging DD-MM-YYYY         --&gt;| toevoeging      = 
&lt;!-- Boek 1, etc                           --&gt;| gerelateerd     = [[Wikijunior:Tijdrekenen|Tijdrekenen]]
&lt;!-- projectpagina                         --&gt;| projectpagina   = [[Overleg:{{SUBPAGENAME}}]]
&lt;!-- licentie                              --&gt;| licentie        = 
&lt;!-- Kleine afbeelding (&lt; 100x100)         --&gt;| thumb           = 
&lt;!-- Grote afbeelding als een cover        --&gt;| afbeelding      = 
&lt;!-- autom. als boek en titel gelijk       --&gt;| PDF             = 
&lt;!-- autom. voor &quot;Boek/Printversie&quot;        --&gt;| printversie     = 
&lt;!-- departement invullen                  --&gt;| departement     = 
&lt;!--                                       --&gt;| categorie       = 
&lt;!--                                       --&gt;| categorie twee  = 
&lt;!-- WSBN invullen                         --&gt;| WSBN            = 
}}</text>
      <sha1>f5lnnjslew2s49mq5m38wnflcct2i1x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>430426</id>
      <parentid>430424</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T05:50:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>JopkeB heeft pagina [[Wikijunior:Wikibooks:Infobox/Wikijunior:Klokkijken]] hernoemd naar [[Wikibooks:Infobox/Wikijunior:Klokkijken]]: Nog een poging</comment>
      <origin>430423</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2343" sha1="f5lnnjslew2s49mq5m38wnflcct2i1x" xml:space="preserve">__EXPECTUNUSEDTEMPLATE__
{{Infobox
&lt;!-- Titel van het boek                    --&gt;| titel           = {{SUBPAGENAME}}
&lt;!-- Kies: 0, 25, 50, 75 of 100 (%)        --&gt;| voortgang       = 75
&lt;!-- Revisiedatum                          --&gt;| datum           = 
&lt;!-- Boekenplank                           --&gt;| boekenplank     = Wikijunior
&lt;!-- Naslag, Instructie, Hobby, Handboek   --&gt;| boekentype      = Instructie
&lt;!-- VWO, HBO, WO, Junior, etc             --&gt;| niveau          = Junior
&lt;!-- laag, middel, hoog                    --&gt;| activiteit      = 
&lt;!-- Datum eerste edit DD-MM-YY            --&gt;| startdatum      = 30-09-26
&lt;!-- zonder &quot;Gebruiker:&quot; Naam/Nick         --&gt;| redacteur       = JopkeB
&lt;!-- Gebruiker:Auteur 1|Auteur 1...        --&gt;| auteurs         = [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB ]]  &lt;!-- per auteur, komma's er tussen --&gt;
&lt;!-- korte beschrijving                    --&gt;| beschrijving    = Leren klokkijken
&lt;!-- info over boek, geen inhoud           --&gt;| opmerkingen     = 
&lt;!-- Doelstellingen, * voor elk punt       --&gt;| doelstelling    = 
&lt;!-- Bronnen                               --&gt;| bronnen         = 
&lt;!-- benodigde voorkennis, * voor elk punt --&gt;| voorkennis      = * De getallen 1-60 kennen&lt;br&gt;
* Weten wat een klok is&lt;br&gt;
* Rekenen: optellen en aftrekken
&lt;!-- Uitstapniveau - * voor elk punt       --&gt;| uitstapniveau   = 
&lt;!-- Links naar niet-inhoud-hfdstn         --&gt;| infolinks       = 
&lt;!-- laatste controle DD-MM-YYYY           --&gt;| laatstecontrole = 
&lt;!-- laatste toevoeging DD-MM-YYYY         --&gt;| toevoeging      = 
&lt;!-- Boek 1, etc                           --&gt;| gerelateerd     = [[Wikijunior:Tijdrekenen|Tijdrekenen]]
&lt;!-- projectpagina                         --&gt;| projectpagina   = [[Overleg:{{SUBPAGENAME}}]]
&lt;!-- licentie                              --&gt;| licentie        = 
&lt;!-- Kleine afbeelding (&lt; 100x100)         --&gt;| thumb           = 
&lt;!-- Grote afbeelding als een cover        --&gt;| afbeelding      = 
&lt;!-- autom. als boek en titel gelijk       --&gt;| PDF             = 
&lt;!-- autom. voor &quot;Boek/Printversie&quot;        --&gt;| printversie     = 
&lt;!-- departement invullen                  --&gt;| departement     = 
&lt;!--                                       --&gt;| categorie       = 
&lt;!--                                       --&gt;| categorie twee  = 
&lt;!-- WSBN invullen                         --&gt;| WSBN            = 
}}</text>
      <sha1>f5lnnjslew2s49mq5m38wnflcct2i1x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikijunior:Infobox/Klokkijken</title>
    <ns>104</ns>
    <id>46827</id>
    <redirect title="Wikijunior:Wikibooks:Infobox/Wikijunior:Klokkijken" />
    <revision>
      <id>430425</id>
      <timestamp>2026-10-02T05:46:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>JopkeB heeft pagina [[Wikijunior:Infobox/Klokkijken]] hernoemd naar [[Wikijunior:Wikibooks:Infobox/Wikijunior:Klokkijken]]: Krijg anders allemaal rode links</comment>
      <origin>430425</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="70" sha1="cqsjungsyydkwmmg406c2g5nfya71uy" xml:space="preserve">#DOORVERWIJZING [[Wikijunior:Wikibooks:Infobox/Wikijunior:Klokkijken]]</text>
      <sha1>cqsjungsyydkwmmg406c2g5nfya71uy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikijunior:Wikibooks:Infobox/Wikijunior:Klokkijken</title>
    <ns>104</ns>
    <id>46828</id>
    <redirect title="Wikibooks:Infobox/Wikijunior:Klokkijken" />
    <revision>
      <id>430427</id>
      <timestamp>2026-10-02T05:50:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>JopkeB heeft pagina [[Wikijunior:Wikibooks:Infobox/Wikijunior:Klokkijken]] hernoemd naar [[Wikibooks:Infobox/Wikijunior:Klokkijken]]: Nog een poging</comment>
      <origin>430427</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="59" sha1="lf2kziw8ojudinh2nzlqve8pu8z1741" xml:space="preserve">#DOORVERWIJZING [[Wikibooks:Infobox/Wikijunior:Klokkijken]]</text>
      <sha1>lf2kziw8ojudinh2nzlqve8pu8z1741</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Overleg gebruiker:Ton van der Zwet</title>
    <ns>3</ns>
    <id>46829</id>
    <revision>
      <id>430432</id>
      <timestamp>2026-10-02T09:48:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>welkom</comment>
      <origin>430432</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="113" sha1="iy5mx1r1ms5rzaxuh1lt51aegmx7u8v" xml:space="preserve">{{Welkom}}

- [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 2 okt 2026 11:48 (CEST)</text>
      <sha1>iy5mx1r1ms5rzaxuh1lt51aegmx7u8v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikijunior:Klokkijken/Tabel klokkijken</title>
    <ns>104</ns>
    <id>46830</id>
    <revision>
      <id>430433</id>
      <timestamp>2026-10-02T10:04:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Deel 1: Opzet</comment>
      <origin>430433</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="973" sha1="ip4ujl8k74hiylo5b35nvz8p2peaqzk" xml:space="preserve">Hieronder een overzicht van de verschillende tijdstippen tussen 1 uur en 2 uur. 

{| class=&quot;wikitable&quot;
!colspan=&quot;6&quot;| Tabel klokkijken
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| wijzerplaat analoge klok
|rowspan=&quot;2&quot;| tijdstip analoge klok
|colspan=&quot;2&quot;| digitale tijd 
|- 
| voormiddag|| namiddag
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|}</text>
      <sha1>ip4ujl8k74hiylo5b35nvz8p2peaqzk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>430434</id>
      <parentid>430433</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T10:59:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Opzet kleuren</comment>
      <origin>430434</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1203" sha1="guzn4472lqh4y6qz8mn8s01r8avfu37" xml:space="preserve">Hieronder een overzicht van de verschillende tijdstippen tussen 1 uur en 2 uur. 

{| class=&quot;wikitable&quot;
!colspan=&quot;6&quot; style=&quot;background-color:#add8e6 | Tabel klokkijken
|-
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color:#e0ffff;&quot; | wijzerplaat analoge klok
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color:#e0ffff;&quot; | tijdstip analoge klok
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; background-color:#e0ffff;&quot;| digitale tijd
|- 
| style=&quot;background-color:#e0ffff;&quot; | voormiddag|| style=&quot;background-color:#e0ffff;&quot; | namiddag
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|}</text>
      <sha1>guzn4472lqh4y6qz8mn8s01r8avfu37</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>430435</id>
      <parentid>430434</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T11:00:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Wiu</comment>
      <origin>430435</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1219" sha1="5i0een9bjirofe2k45e50jq2nt1midv" xml:space="preserve">{{Wiu3|JopkeB}}
Hieronder een overzicht van de verschillende tijdstippen tussen 1 uur en 2 uur. 

{| class=&quot;wikitable&quot;
!colspan=&quot;6&quot; style=&quot;background-color:#add8e6 | Tabel klokkijken
|-
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color:#e0ffff;&quot; | wijzerplaat analoge klok
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color:#e0ffff;&quot; | tijdstip analoge klok
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; background-color:#e0ffff;&quot;| digitale tijd
|- 
| style=&quot;background-color:#e0ffff;&quot; | voormiddag|| style=&quot;background-color:#e0ffff;&quot; | namiddag
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|}</text>
      <sha1>5i0een9bjirofe2k45e50jq2nt1midv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>430436</id>
      <parentid>430435</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T11:02:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>430436</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1289" sha1="itsyktppev8ygmvvxz7sdfv1z79ot9u" xml:space="preserve">{{Wiu3|JopkeB}}
Hieronder een overzicht van de verschillende tijdstippen tussen 1 uur en 2 uur. 

{| class=&quot;wikitable&quot;
!colspan=&quot;6&quot; style=&quot;background-color:#add8e6 | &lt;span style=&quot;font-size: large;&quot;&gt;Tabel klokkijken&lt;/span&gt; 
|-
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color:#e0ffff;&quot; | '''wijzerplaat analoge klok'''
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color:#e0ffff;&quot; | '''tijdstip analoge klok'''
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; background-color:#e0ffff;&quot;| '''digitale tijd'''
|- 
| style=&quot;background-color:#e0ffff;&quot; | '''voormiddag'''|| style=&quot;background-color:#e0ffff;&quot; | '''namiddag'''
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|-
| Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld || Voorbeeld
|}</text>
      <sha1>itsyktppev8ygmvvxz7sdfv1z79ot9u</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>