Wikibooks nlwikibooks https://nl.wikibooks.org/wiki/Hoofdpagina MediaWiki 1.47.0-wmf.23 first-letter Media Speciaal Overleg Gebruiker Overleg gebruiker Wikibooks Overleg Wikibooks Bestand Overleg bestand MediaWiki Overleg MediaWiki Sjabloon Overleg sjabloon Help Overleg help Categorie Overleg categorie Transwiki Overleg transwiki Wikijunior Overleg Wikijunior TimedText TimedText talk Module Overleg module Event Event talk 4 30 430709 430667 2026-10-11T22:30:35Z Wikibelgiaan 2827 /* Over Oudgriekse syntaxis en Oudgriekse vormleer */ 430709 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__{{Lerarenkamer}}<!-- Bij archiveren deze regel laten staan aub. --><br style="clear: both;"> == Sjabloon:Portalen == Op [[Sjabloon:Portalen]] ontbreken nog <del>twee</del> <ins>vier</ins> icoontjes (voor "Onderwijs" en "Esoterie"), die heb ik ook in [[c:Category:Wikipedia_portal_icons,_SVG]] niet kunnen vinden. Help, please? ;-) - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 19 apr 2026 14:03 (CEST) == Kan [[:Categorie:Onderwijs en Opleiding]] worden samengevoegd met [[:Categorie:Onderwijs]]? == Kan [[:Categorie:Onderwijs en Opleiding]] worden samengevoegd met [[:Categorie:Onderwijs]]? Bij die eerste staat nu maar één pagina en geen verwijzing naar de tweede, terwijl ik de indruk heb dat die tweede de hoofdcategorie is. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 24 aug 2026 07:47 (CEST) :En nu ik er nog eens beter naar kijk: :# Kan die éne pagina [[Een papieren cursus omzetten in een Wikibook]] omgezet worden naar twee pagina's (oftewel: kan het eerste deel een aparte pagina worden)? :# En kunnen die dan beide Help-pagina's worden? Daar lijken ze mij beter thuis te horen. Dan kan de [[:Categorie:Onderwijs en Opleiding]] helemaal vervallen. :[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 24 aug 2026 08:29 (CEST) ::0. Ja, ik heb Categorie:Onderwijs en Opleiding meteen maar verwijderd. ::1. Zal ik zsm. eens naar kijken. ::2. Hm, dat is niet wat de schrijver bedoeld heeft, en ik vind dat we dat moeten respecteren. - ::PS. Ik heb nog steeds moeite met het woord "Wikibook", en ik zou dat liever "Wikiboek" noemen (en dan ook ook ''overal'' op de site). ::[[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 29 sep 2026 01:33 (CEST) :::0. Dank :::1. Ik wacht af. :::2. OK :::PS Duidelijk. Zal ik hem hernoemen naar [[Een papieren cursus omzetten in een Wikiboek]]? [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 29 sep 2026 09:33 (CEST) ::::Ja, graag. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 29 sep 2026 20:18 (CEST) == SPV inhoud-categorieën uitsluiten in [[Speciaal:OngekoppeldePaginas|Pagina's die niet gekoppeld zijn aan items]] == Is er een mogelijkheid om categorieën voor "inhoud" (zoals [[:Categorie:Huisdierengids - inhoud]]) uit te sluiten van [[Speciaal:OngekoppeldePaginas|Pagina's die niet gekoppeld zijn aan items]]? Ze bestaan niet zo specifiek in Wikidata, het is overzichtelijk genoeg om alleen de hoofdpagina (in dit geval [[Huisdierengids]]) op te nemen in Wikidata en het is veel werk om telkens ''<nowiki>{{Niet te koppelen}}</nowiki>'' te moeten toevoegen. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 24 aug 2026 11:51 (CEST) :Een eenvoudige oplossing zou zijn om {{Tl|Niet te koppelen}} in te voegen in {{Tl|Sub}}, maar ''niet'' voor boeken als bv. [[Leer jezelf ecologisch tuinieren]], het [[Kookboek]], en mogelijk (veel?) meer; zulke uitzonderingen kunnen wel geprogrammeerd worden. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 29 sep 2026 01:04 (CEST) ::Het gaat me hier niet om de hoofdstukken (waarin {{Tl|Sub}} wordt gebruikt), want die moeten wat mij betreft wel gekoppeld kunnen worden en ook in de lijst verschijnen, ook als ze niet in Ecologisch tuinieren of Kookboek staan. Het gaat mij om de categorieën zelf. Misschien iets als: If Categorienaam heeft/eindigt op "- inhoud", then do not add this category to [[Speciaal:OngekoppeldePaginas|Pagina's die niet gekoppeld zijn aan items]] ::(of iets soortgelijke, mijn basis-programmeerkennis dateert van tientallen jaren geleden, dus ik heb geen idee of dat hier de oplossing is of zelfs maar mogelijk is). --[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 29 sep 2026 09:59 (CEST) == Wat is het verschil tussen een [[:Categorie:Portaal|Portaal]] en een [[:Categorie:Boekenplanken|Boekenplank]]? == Wat is in Wikibooks het verschil tussen een [[:Categorie:Portaal]] en een [[:Categorie:Boekenplanken|Boekenplank]]? Wanneer gebruik je het één en wanneer het ander? Of kunnen ze worden samengevoegd tot één navigatietool? [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 27 aug 2026 13:42 (CEST) =====En dan zijn er ook nog...===== :... [[:Categorie:Afdeling|Afdelingen]]. Wat voegt dit onderscheid toe, waartoe dient het? [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 22 sep 2026 11:09 (CEST) ::Dat is een onderdeel van de structuur van de [[Wikiversiteit:Structuur|Wikiversiteit]], zie ook [[:Categorie:Wikiversiteit]]. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 29 sep 2026 21:18 (CEST) <span style="font-size: smaller;">(onderwerp opgesplitst))</span> == Verwijdernominatie van lesmateriaal op Wikipedia == Op Wikipedia heeft een gebruiker in zijn gebruikersnaamruimte pagina's aangemaakt met lesmateriaal voor zijn studenten die op basis van artikelen in Wikipedia-opdrachten uitvoerden met/op Wikipedia. Een aantal van die pagina's zijn nu genomineerd om verwijderd te worden hier: [[w:Wikipedia:Te beoordelen pagina's/Toegevoegd 20260904]]. Misschien is het handig als er gebruikers van Wikibooks meekijken, mogelijk zijn ze beter op hun plek in Wikibooks. [[Gebruiker:Romaine|Romaine]] ([[Overleg gebruiker:Romaine|overleg]]) 4 sep 2026 22:44 (CEST) :@[[Gebruiker:Romaine]]: Ik heb de tip toegevoegd bij de discussie op Wikipedia (hij stond er al, maar summier, ik heb wat meer toelichting gegeven). Het lijkt mij aan de schrijver zelf om die pagina's over te hevelen en in te passen in de Wikibooks-structuur. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 5 sep 2026 05:51 (CEST) ::Inmiddels heeft de auteur in ieder geval een deel overgeheveld naar Wikibooks. Dus ik denk dat deze kwestie hier gesloten kan worden. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 25 sep 2026 06:28 (CEST) == Save the date - auteursrechten - 6 februari 2027 == Het is nog even weg, maar please save the date. Op zaterdagmiddag 6 februari 2027 organiseren wij (@[[Gebruiker:Ellywa|Ellywa]] en @[[Gebruiker:Vysotsky|Vysotsky]]) samen met {{Wp|Vereniging Wikimedia Nederland|Wikimedia Nederland}} een bijeenkomst in Utrecht. Op het programma alles wat je zou willen weten over auteursrechten op Commons. We hebben een gastspreker, Maarten Zeinstra, een expert op het gebied van auteursrechten. {{Wp|Event:Auteursrechten_2027|Hier staat het programma}}. Je kunt je ook alvast inschrijven als je erbij wilt zijn. Heb je wensen, vragen en suggesties, gebruik dan {{Wp|Event talk:Auteursrechten 2027|de overlegpagina}} bij het evenement. Hopelijk tot ziens op 6 februari! Met rechtenvrije groet, [[Gebruiker:Ellywa|Ellywa]] ([[Overleg gebruiker:Ellywa|overleg]]) 24 sep 2026 13:30 (CEST) :Ik heb de vrijheid genomen om de rode links om te zetten naar blauwe, hoop dat je dat niet erg vindt. --[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 24 sep 2026 16:30 (CEST) ::Dank je hartelijk Jopke, heel fijn natuurlijk! Groet, [[Gebruiker:Ellywa|Ellywa]] ([[Overleg gebruiker:Ellywa|overleg]]) 24 sep 2026 17:02 (CEST) == Over [[Oudgriekse syntaxis]] en [[Oudgriekse vormleer]] == Het lijkt er op dat het Wikibook [[Oudgriekse syntaxis]] alleen bestaat uit een voorpagina en verder niets. Kopt dit? Zo ja: voorstel: hernoem hem naar [[Oudgrieks/Syntaxis van de zin]], die al in het [[Sjabloon:Index Oudgrieks]] staat, maar nog een rode link heeft. Vervolgens zal die voorpagina omgevormd moeten worden tot een hoofdstuk dat bij dit Wikibook past. Idealiter vult iemand dit hoofdstuk aan tot een volwaardige tekst (maar ik heb geen verstand van Oudgrieks, dus dat laat ik aan iemand anders over). Heeft iemand hier bezwaar tegen of een beter idee? '''Half''' {{Done}}: pagina is hernoemd, maar ['''aktiepunt:'''] is nu een bijna blanco blad, dus nog inhoud nodig. --[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 30 sep 2026 07:33 (CEST) Iets soortgelijks geldt voor [[Oudgriekse vormleer]]. Die is ietsje verder, maar is nog lang geen volwaardig Wikibook. Voorstel: voeg de bestaande hoofdstukken samen met soortgelijke hoofdstukken in [[Oudgrieks]], bekijk wat verder bewaard moet blijven en hevel ook dat over. Geef redirects aan het te vervallen boek en diens hoofdstukken. Ping [[Gebruiker:Aries3003|Aries3003]] + [[Gebruiker:Wikibelgiaan|Wikibelgiaan]] - [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 25 sep 2026 12:00 (CEST) :Dag JopkeB, wat mij betreft is hier niets op tegen. Ik heb jaren geleden het idee gehad om aan dit project te beginnen, maar door tijdsgebrek ben ik er helaas nooit echt aan toegekomen. Als ik ergens mee kan helpen, laat het dan maar weten. :Groetjes, [[Gebruiker:Wikibelgiaan|Wikibelgiaan]] ([[Overleg gebruiker:Wikibelgiaan|overleg]]) 28 sep 2026 19:55 (CEST) ::Dank voor uw reactie, [[Gebruiker:Wikibelgiaan|Wikibelgiaan]], ik zet het op mijn To-do-lijst. Ik laat het weten als ik nog hulp nodig heb. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 29 sep 2026 10:17 (CEST) ::@[[Gebruiker:Wikibelgiaan]]: Stand van zaken/hulp gevraagd: ::# [[Oudgriekse syntaxis]] - is, zoals voorgesteld, overgeheveld naar [[Oudgrieks/Syntaxis van de zin]], maar is verder nog helemaal leeg, en heeft dan ook het predikaat "beginnetje". ('''<span style="background-color:yellow; color: black;"> * </span>'''Dus wie hier iets van afweet, kan aan de slag!) ::# [[Oudgriekse vormleer/Naamwoorden]] - niet gelukt om in te voegen (te specifieke kennis voor nodig) '''<span style="background-color:yellow; color: black;"> * </span>''' zou u dat willen doen? ::# [[Oudgrieks/Blok 1/A-Lidwoorden|Het lidwoord]] - is ingevoegd in [[Oudgrieks/Blok 1/A-Lidwoorden]] '''<span style="background-color:yellow; color: black;"> * </span>''' zou u willen controleren of er nu geen nonsens staat? ::# Over [[Oudgriekse vormleer/Inleiding en inhoud]]: ::## het eerste deel is overgeheveld naar de nieuwe pagina [[Oudgrieks/Vormleer]] en ook de Index daarop aangepast; ::## het tweede deel is overgeheveld naar [[Oudgrieks/Een korte geschiedenis/Een korte geschiedenis]] (nieuwe pagina); ::## het deel met de literatuur is vooralsnog blijven staan; de genoemde werken lijken mij verouderd; '''<span style="background-color:yellow; color: black;"> * </span>'''kan deze twee blokken worden verwijderd? Zo nee: waarnaar kunnen ze worden overgeheveld? ::'''Nog doen''': redirect maken in [[Oudgriekse vormleer/Inleiding en inhoud]] en [[Oudgriekse vormleer]] als die leeg zijn. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 9 okt 2026 12:46 (CEST) :::Beste [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]], dit ziet er alvast goed uit! Ik heb een paar wijzigingen aangebracht om de sectie "Naamwoorden" op een logische plek in te voeren. De sectie over "Het lidwoord" lijkt me in elk geval correct. Het onderdeeltje met de literatuur is inderdaad een beetje verouderd, maar misschien beter om deze even te laten staan zodat ze kan aangevuld worden. Als ik even tijd heb, wil ik wel even kijken. [[Gebruiker:Wikibelgiaan|Wikibelgiaan]] ([[Overleg gebruiker:Wikibelgiaan|overleg]]) 12 okt 2026 00:30 (CEST) == Over de categoriestructuur van [[:Categorie:Samenleving]] == Er bestaan drie op het eerste gezicht nauw verwante begrippen, waarvan voor mij de verschillen niet duidelijk zijn: * [[:Categorie:Samenleving]] en twee van zijn subcategorieën: * [[:Categorie:Mens en maatschappij]] * [[:Categorie:Humane samenleving]] Kan iemand duidelijke omschrijvingen van deze begrippen geven, waarbij de verschillen (voor het categoriseren van Wikiboeken) goed afgebakend zijn? Welke Wikiboeken horen in welke categorie? Of, nog liever: kunnen deze drie categorieën worden samengevoegd? Zoveel staat er (nog) niet in. '''Voorstel''' voor die laatste situatie: Maak [[:Categorie:Mens en maatschappij]] voorlopig de hoofdcategorie (net als in Wikipedia) en verplaats de subcategorieën en pagina's uit [[:Categorie:Samenleving]] en [[:Categorie:Humane samenleving]] naar deze categorie. De categorieën ''Samenleving'' en ''Humane samenleving'' kunnen dan vervallen. Als er in de toekomst toch teveel onderdelen ontstaan, kan men naar de dan geldende inzichten een of meer nieuwe sub-categorieën maken. Als er geen reacties zijn zal ik omstreeks eind oktober 2026 dit voorstel gaan uitvoeren. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 28 sep 2026 15:04 (CEST) :Ik denk dat jij meer inzicht in deze materie hebt dan ik, dan zou ik me er eerst eens goed in moeten verdiepen en daar ontbreekt me nu even de fut voor. Ga gerust je gang als je mogelijkheden ziet om Wikibooks te verbeteren, ik heb er alle vertrouwen in. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 29 sep 2026 00:39 (CEST) ::Dank voor het vertrouwen. Ik wacht nog even andere reacties af en ga er dan mee aan de slag. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 29 sep 2026 10:21 (CEST) dxdq9wnj73seck7fw01x4f3m3p2xqrg 430715 430709 2026-10-12T05:45:22Z JopkeB 18060 /* Over Oudgriekse syntaxis en Oudgriekse vormleer */ 430715 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__{{Lerarenkamer}}<!-- Bij archiveren deze regel laten staan aub. --><br style="clear: both;"> == Sjabloon:Portalen == Op [[Sjabloon:Portalen]] ontbreken nog <del>twee</del> <ins>vier</ins> icoontjes (voor "Onderwijs" en "Esoterie"), die heb ik ook in [[c:Category:Wikipedia_portal_icons,_SVG]] niet kunnen vinden. Help, please? ;-) - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 19 apr 2026 14:03 (CEST) == Kan [[:Categorie:Onderwijs en Opleiding]] worden samengevoegd met [[:Categorie:Onderwijs]]? == Kan [[:Categorie:Onderwijs en Opleiding]] worden samengevoegd met [[:Categorie:Onderwijs]]? Bij die eerste staat nu maar één pagina en geen verwijzing naar de tweede, terwijl ik de indruk heb dat die tweede de hoofdcategorie is. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 24 aug 2026 07:47 (CEST) :En nu ik er nog eens beter naar kijk: :# Kan die éne pagina [[Een papieren cursus omzetten in een Wikibook]] omgezet worden naar twee pagina's (oftewel: kan het eerste deel een aparte pagina worden)? :# En kunnen die dan beide Help-pagina's worden? Daar lijken ze mij beter thuis te horen. Dan kan de [[:Categorie:Onderwijs en Opleiding]] helemaal vervallen. :[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 24 aug 2026 08:29 (CEST) ::0. Ja, ik heb Categorie:Onderwijs en Opleiding meteen maar verwijderd. ::1. Zal ik zsm. eens naar kijken. ::2. Hm, dat is niet wat de schrijver bedoeld heeft, en ik vind dat we dat moeten respecteren. - ::PS. Ik heb nog steeds moeite met het woord "Wikibook", en ik zou dat liever "Wikiboek" noemen (en dan ook ook ''overal'' op de site). ::[[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 29 sep 2026 01:33 (CEST) :::0. Dank :::1. Ik wacht af. :::2. OK :::PS Duidelijk. Zal ik hem hernoemen naar [[Een papieren cursus omzetten in een Wikiboek]]? [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 29 sep 2026 09:33 (CEST) ::::Ja, graag. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 29 sep 2026 20:18 (CEST) == SPV inhoud-categorieën uitsluiten in [[Speciaal:OngekoppeldePaginas|Pagina's die niet gekoppeld zijn aan items]] == Is er een mogelijkheid om categorieën voor "inhoud" (zoals [[:Categorie:Huisdierengids - inhoud]]) uit te sluiten van [[Speciaal:OngekoppeldePaginas|Pagina's die niet gekoppeld zijn aan items]]? Ze bestaan niet zo specifiek in Wikidata, het is overzichtelijk genoeg om alleen de hoofdpagina (in dit geval [[Huisdierengids]]) op te nemen in Wikidata en het is veel werk om telkens ''<nowiki>{{Niet te koppelen}}</nowiki>'' te moeten toevoegen. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 24 aug 2026 11:51 (CEST) :Een eenvoudige oplossing zou zijn om {{Tl|Niet te koppelen}} in te voegen in {{Tl|Sub}}, maar ''niet'' voor boeken als bv. [[Leer jezelf ecologisch tuinieren]], het [[Kookboek]], en mogelijk (veel?) meer; zulke uitzonderingen kunnen wel geprogrammeerd worden. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 29 sep 2026 01:04 (CEST) ::Het gaat me hier niet om de hoofdstukken (waarin {{Tl|Sub}} wordt gebruikt), want die moeten wat mij betreft wel gekoppeld kunnen worden en ook in de lijst verschijnen, ook als ze niet in Ecologisch tuinieren of Kookboek staan. Het gaat mij om de categorieën zelf. Misschien iets als: If Categorienaam heeft/eindigt op "- inhoud", then do not add this category to [[Speciaal:OngekoppeldePaginas|Pagina's die niet gekoppeld zijn aan items]] ::(of iets soortgelijke, mijn basis-programmeerkennis dateert van tientallen jaren geleden, dus ik heb geen idee of dat hier de oplossing is of zelfs maar mogelijk is). --[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 29 sep 2026 09:59 (CEST) == Wat is het verschil tussen een [[:Categorie:Portaal|Portaal]] en een [[:Categorie:Boekenplanken|Boekenplank]]? == Wat is in Wikibooks het verschil tussen een [[:Categorie:Portaal]] en een [[:Categorie:Boekenplanken|Boekenplank]]? Wanneer gebruik je het één en wanneer het ander? Of kunnen ze worden samengevoegd tot één navigatietool? [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 27 aug 2026 13:42 (CEST) =====En dan zijn er ook nog...===== :... [[:Categorie:Afdeling|Afdelingen]]. Wat voegt dit onderscheid toe, waartoe dient het? [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 22 sep 2026 11:09 (CEST) ::Dat is een onderdeel van de structuur van de [[Wikiversiteit:Structuur|Wikiversiteit]], zie ook [[:Categorie:Wikiversiteit]]. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 29 sep 2026 21:18 (CEST) <span style="font-size: smaller;">(onderwerp opgesplitst))</span> == Verwijdernominatie van lesmateriaal op Wikipedia == Op Wikipedia heeft een gebruiker in zijn gebruikersnaamruimte pagina's aangemaakt met lesmateriaal voor zijn studenten die op basis van artikelen in Wikipedia-opdrachten uitvoerden met/op Wikipedia. Een aantal van die pagina's zijn nu genomineerd om verwijderd te worden hier: [[w:Wikipedia:Te beoordelen pagina's/Toegevoegd 20260904]]. Misschien is het handig als er gebruikers van Wikibooks meekijken, mogelijk zijn ze beter op hun plek in Wikibooks. [[Gebruiker:Romaine|Romaine]] ([[Overleg gebruiker:Romaine|overleg]]) 4 sep 2026 22:44 (CEST) :@[[Gebruiker:Romaine]]: Ik heb de tip toegevoegd bij de discussie op Wikipedia (hij stond er al, maar summier, ik heb wat meer toelichting gegeven). Het lijkt mij aan de schrijver zelf om die pagina's over te hevelen en in te passen in de Wikibooks-structuur. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 5 sep 2026 05:51 (CEST) ::Inmiddels heeft de auteur in ieder geval een deel overgeheveld naar Wikibooks. Dus ik denk dat deze kwestie hier gesloten kan worden. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 25 sep 2026 06:28 (CEST) == Save the date - auteursrechten - 6 februari 2027 == Het is nog even weg, maar please save the date. Op zaterdagmiddag 6 februari 2027 organiseren wij (@[[Gebruiker:Ellywa|Ellywa]] en @[[Gebruiker:Vysotsky|Vysotsky]]) samen met {{Wp|Vereniging Wikimedia Nederland|Wikimedia Nederland}} een bijeenkomst in Utrecht. Op het programma alles wat je zou willen weten over auteursrechten op Commons. We hebben een gastspreker, Maarten Zeinstra, een expert op het gebied van auteursrechten. {{Wp|Event:Auteursrechten_2027|Hier staat het programma}}. Je kunt je ook alvast inschrijven als je erbij wilt zijn. Heb je wensen, vragen en suggesties, gebruik dan {{Wp|Event talk:Auteursrechten 2027|de overlegpagina}} bij het evenement. Hopelijk tot ziens op 6 februari! Met rechtenvrije groet, [[Gebruiker:Ellywa|Ellywa]] ([[Overleg gebruiker:Ellywa|overleg]]) 24 sep 2026 13:30 (CEST) :Ik heb de vrijheid genomen om de rode links om te zetten naar blauwe, hoop dat je dat niet erg vindt. --[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 24 sep 2026 16:30 (CEST) ::Dank je hartelijk Jopke, heel fijn natuurlijk! Groet, [[Gebruiker:Ellywa|Ellywa]] ([[Overleg gebruiker:Ellywa|overleg]]) 24 sep 2026 17:02 (CEST) == Over [[Oudgriekse syntaxis]] en [[Oudgriekse vormleer]] == Het lijkt er op dat het Wikibook [[Oudgriekse syntaxis]] alleen bestaat uit een voorpagina en verder niets. Kopt dit? Zo ja: voorstel: hernoem hem naar [[Oudgrieks/Syntaxis van de zin]], die al in het [[Sjabloon:Index Oudgrieks]] staat, maar nog een rode link heeft. Vervolgens zal die voorpagina omgevormd moeten worden tot een hoofdstuk dat bij dit Wikibook past. Idealiter vult iemand dit hoofdstuk aan tot een volwaardige tekst (maar ik heb geen verstand van Oudgrieks, dus dat laat ik aan iemand anders over). Heeft iemand hier bezwaar tegen of een beter idee? '''Half''' {{Done}}: pagina is hernoemd, maar ['''aktiepunt:'''] is nu een bijna blanco blad, dus nog inhoud nodig. --[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 30 sep 2026 07:33 (CEST) Iets soortgelijks geldt voor [[Oudgriekse vormleer]]. Die is ietsje verder, maar is nog lang geen volwaardig Wikibook. Voorstel: voeg de bestaande hoofdstukken samen met soortgelijke hoofdstukken in [[Oudgrieks]], bekijk wat verder bewaard moet blijven en hevel ook dat over. Geef redirects aan het te vervallen boek en diens hoofdstukken. Ping [[Gebruiker:Aries3003|Aries3003]] + [[Gebruiker:Wikibelgiaan|Wikibelgiaan]] - [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 25 sep 2026 12:00 (CEST) :Dag JopkeB, wat mij betreft is hier niets op tegen. Ik heb jaren geleden het idee gehad om aan dit project te beginnen, maar door tijdsgebrek ben ik er helaas nooit echt aan toegekomen. Als ik ergens mee kan helpen, laat het dan maar weten. :Groetjes, [[Gebruiker:Wikibelgiaan|Wikibelgiaan]] ([[Overleg gebruiker:Wikibelgiaan|overleg]]) 28 sep 2026 19:55 (CEST) ::Dank voor uw reactie, [[Gebruiker:Wikibelgiaan|Wikibelgiaan]], ik zet het op mijn To-do-lijst. Ik laat het weten als ik nog hulp nodig heb. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 29 sep 2026 10:17 (CEST) ::@[[Gebruiker:Wikibelgiaan]]: Stand van zaken/hulp gevraagd: ::# [[Oudgriekse syntaxis]] - is, zoals voorgesteld, overgeheveld naar [[Oudgrieks/Syntaxis van de zin]], maar is verder nog helemaal leeg, en heeft dan ook het predikaat "beginnetje". ('''<span style="background-color:yellow; color: black;"> * </span>'''Dus wie hier iets van afweet, kan aan de slag!) ::# [[Oudgriekse vormleer/Naamwoorden]] - niet gelukt om in te voegen (te specifieke kennis voor nodig) '''<span style="background-color:yellow; color: black;"> * </span>''' zou u dat willen doen? ::# [[Oudgrieks/Blok 1/A-Lidwoorden|Het lidwoord]] - is ingevoegd in [[Oudgrieks/Blok 1/A-Lidwoorden]] '''<span style="background-color:yellow; color: black;"> * </span>''' zou u willen controleren of er nu geen nonsens staat? ::# Over [[Oudgriekse vormleer/Inleiding en inhoud]]: ::## het eerste deel is overgeheveld naar de nieuwe pagina [[Oudgrieks/Vormleer]] en ook de Index daarop aangepast; ::## het tweede deel is overgeheveld naar [[Oudgrieks/Een korte geschiedenis/Een korte geschiedenis]] (nieuwe pagina); ::## het deel met de literatuur is vooralsnog blijven staan; de genoemde werken lijken mij verouderd; '''<span style="background-color:yellow; color: black;"> * </span>'''kunnen deze twee blokken worden verwijderd? Zo nee: waarnaar kunnen ze worden overgeheveld? ::'''Nog doen''': redirect maken in [[Oudgriekse vormleer/Inleiding en inhoud]] en [[Oudgriekse vormleer]] als die leeg zijn. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 9 okt 2026 12:46 (CEST) :::Beste [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]], dit ziet er alvast goed uit! Ik heb een paar wijzigingen aangebracht om de sectie "Naamwoorden" op een logische plek in te voeren. De sectie over "Het lidwoord" lijkt me in elk geval correct. Het onderdeeltje met de literatuur is inderdaad een beetje verouderd, maar misschien beter om deze even te laten staan zodat ze kan aangevuld worden. Als ik even tijd heb, wil ik wel even kijken. [[Gebruiker:Wikibelgiaan|Wikibelgiaan]] ([[Overleg gebruiker:Wikibelgiaan|overleg]]) 12 okt 2026 00:30 (CEST) == Over de categoriestructuur van [[:Categorie:Samenleving]] == Er bestaan drie op het eerste gezicht nauw verwante begrippen, waarvan voor mij de verschillen niet duidelijk zijn: * [[:Categorie:Samenleving]] en twee van zijn subcategorieën: * [[:Categorie:Mens en maatschappij]] * [[:Categorie:Humane samenleving]] Kan iemand duidelijke omschrijvingen van deze begrippen geven, waarbij de verschillen (voor het categoriseren van Wikiboeken) goed afgebakend zijn? Welke Wikiboeken horen in welke categorie? Of, nog liever: kunnen deze drie categorieën worden samengevoegd? Zoveel staat er (nog) niet in. '''Voorstel''' voor die laatste situatie: Maak [[:Categorie:Mens en maatschappij]] voorlopig de hoofdcategorie (net als in Wikipedia) en verplaats de subcategorieën en pagina's uit [[:Categorie:Samenleving]] en [[:Categorie:Humane samenleving]] naar deze categorie. De categorieën ''Samenleving'' en ''Humane samenleving'' kunnen dan vervallen. Als er in de toekomst toch teveel onderdelen ontstaan, kan men naar de dan geldende inzichten een of meer nieuwe sub-categorieën maken. Als er geen reacties zijn zal ik omstreeks eind oktober 2026 dit voorstel gaan uitvoeren. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 28 sep 2026 15:04 (CEST) :Ik denk dat jij meer inzicht in deze materie hebt dan ik, dan zou ik me er eerst eens goed in moeten verdiepen en daar ontbreekt me nu even de fut voor. Ga gerust je gang als je mogelijkheden ziet om Wikibooks te verbeteren, ik heb er alle vertrouwen in. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 29 sep 2026 00:39 (CEST) ::Dank voor het vertrouwen. Ik wacht nog even andere reacties af en ga er dan mee aan de slag. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 29 sep 2026 10:21 (CEST) n2v39ty8p0hulqr051pzhpiuzdylg5b 10 7849 430708 430682 2026-10-11T22:22:51Z Wikibelgiaan 2827 430708 wikitext text/x-wiki {| class="toccolours noprint" align=right width=240px style="margin: 0 0 1em 1em;" | {|align=right style="text-align:center;font-size: large;" class=toccolours width=100% |<div style="text-align: center; color: darkblue;">'''{{Grc|[[Oudgrieks]]}}'''</div> |} |- |style="font-size: smaller; line-height: 1.3;" align=left| '''-- [[Oudgrieks/Inleiding|Inleiding]] --'''<br><br> '''-- Basiscursus --''' :[[Oudgrieks/Inleiding|Inleiding]] {{#If:{{{Ges|}}}| :[[Oudgrieks/Een_korte_geschiedenis|Een korte geschiedenis]] ::[[Oudgrieks/Een korte geschiedenis/De Donkere Eeuwen|De Donkere Eeuwen]] ::[[Oudgrieks/Een korte geschiedenis/Een bloei van beschaving|Een bloei van beschaving]] ::[[Oudgrieks/Een korte geschiedenis/Oorlogen en conflicten|Oorlogen en conflicten]] ::[[Oudgrieks/Een korte geschiedenis/De Klassieke Periode|De Klassieke Periode]] ::[[Oudgrieks/Een korte geschiedenis/Alexander de Grote en de Hellenistische Periode|Alexander de Grote en de Hellenistische Periode]]| :[[Oudgrieks/Een korte geschiedenis|Een korte geschiedenis]]}} {{#If:{{{Blok1|}}}| :[[Oudgrieks/Blok 1|Blok 1]] ::[[Oudgrieks/Blok 1|Inhoud]]| :[[Oudgrieks/Blok 1|Blok 1]]}} :[[Oudgrieks/Blok 2|Blok 2]] :[[Oudgrieks/Blok 3|Blok 3]] :[[Oudgrieks/Blok 4|Blok 4]] :[[Oudgrieks/Blok 5|Blok 5]] :[[Oudgrieks/Blok 6|Blok 6]] :[[Oudgrieks/Samenvatting/Inhoudsopgave|Samenvatting]] :[[Oudgrieks/Afsluiting/Tekst_en_oefeningen|Afsluiting]] '''-- Taaloverzicht --''' :''Klankleer'' ::[[Oudgrieks/Alfabet|Alfabet]] :''[[Oudgrieks/Vormleer|Vormleer]]'' ::[[Oudgrieks/Lidwoorden|Lidwoorden]] ::[[Oudgrieks/Naamwoorden|Naamwoorden]] {{#If:{{{ZelfstNw|}}}| :::[[Oudgrieks/Substantieven|Zelfstandige naamwoorden]] ::::[[Oudgrieks/Substantieven/Nominatief|Nominatief]] ::::[[Oudgrieks/Substantieven/Genitief|Genitief]] ::::[[Oudgrieks/Substantieven/Datief|Datief]] ::::[[Oudgrieks/Substantieven/Accusatief|Accusatief]] ::::[[Oudgrieks/Substantieven/Vocatief|Vocatief]]| :::[[Oudgrieks/Substantieven|Zelfstandige naamwoorden]]}} :::[[Oudgrieks/Bijvoeglijke naamwoorden|Bijvoeglijke naamwoorden]] {{#If:{{{WkW|}}}| ::[[Oudgrieks/Werkwoorden|Werkwoorden]] :::[[Oudgrieks/Werkwoorden/Indicatief|Indicatief]] <nowiki>|</nowiki> [[Oudgrieks/Werkwoorden/Praesens|Praesens]] :::[[Oudgrieks/Werkwoorden/Conjunctief|Conjunctief]] <nowiki>|</nowiki> [[Oudgrieks/Werkwoorden/Aoristus|Aoristus]] :::[[Oudgrieks/Werkwoorden/Optatief|Optatief]] <nowiki>|</nowiki> [[Oudgrieks/Werkwoorden/Perfectum|Perfectum]] :::[[Oudgrieks/Werkwoorden/Imperatief|Imperatief]] <nowiki>|</nowiki> [[Oudgrieks/Werkwoorden/Plusquamperfectum|Plusquamperfectum]] :::[[Oudgrieks/Werkwoorden/Participium|Participium]] <nowiki>|</nowiki> [[Oudgrieks/Werkwoorden/Imperfectum|Imperfectum]] :::[[Oudgrieks/Werkwoorden/Infinitief|Infinitief]] <nowiki>|</nowiki> [[Oudgrieks/Werkwoorden/Futurum|Futurum]] | ::[[Oudgrieks/Werkwoorden|Werkwoorden]]}} {{#If:{{{VnW|}}}| ::[[Oudgrieks/Voornaamwoorden|Voornaamwoorden]] :::[[Oudgrieks/Correlatieve voornaamwoorden|Correlatieve voornaamwoorden]] | ::[[Oudgrieks/Voornaamwoorden|Voornaamwoorden]]}} ::[[Oudgrieks/Bijwoorden|Bijwoorden]] ::[[Oudgrieks/Telwoorden|Telwoorden]] :''Syntaxis'' ::[[Oudgrieks/Syntaxis van de zin|De zin]] '''-- [[Oudgrieks/Woordenlijst|Woordenlijst]] --''' ---- <div style="text-align: center;">[[Wikibooks:Wiki Standaard Boeknummer#WSBN nl-4-42-422-00001|WSBN nl-4-42-422-00001]]</div> |}<noinclude> {{Sjablooninfo|1= Het doel van dit sjabloon is om bij de cursus [[Oudgrieks]] een inhoudsopgave te hebben die onderdelen kan weergeven en verbergen. Gebruik dit sjabloon door de volgende code te plakken: <pre> {{Index Oudgrieks |Ges= |Blok1= |ZelfstNw= |WkW= |VnW= }} </pre> <br>Bij <code>Ges</code>, <code>Blok1</code>, <code>ZelfstNw</code> & <code>WkW</code> plaats je een 1 als je dit onderdeel wil weergeven. }} [[Categorie:Sjablonen index]] [[Categorie:Sjablonen talen en dialecten|Oudgrieks]] </noinclude> 3eyu62e2mdpxl8svhsh166sxzxwx1sc 0 18430 430702 421666 2026-10-11T22:20:28Z Wikibelgiaan 2827 Wikibelgiaan heeft pagina [[Oudgrieks/Adjectieven]] hernoemd naar [[Oudgrieks/Bijvoeglijke naamwoorden]]: Consistent maken met de sectie "zelfstandige naamwoorden". 421666 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" |- ! # ! Mannelijk ! Vrouwelijk ! Onzijdig |- | Nominatief enkelvoud | δειν'''ος''' | δειν'''η''' | δειν'''ον''' |- | Accusatief enkelvoud | δειν'''ον''' | δειν'''ην''' | δειν'''ον''' |- | Genitief enkelvoud | δειν'''ου''' | δειν'''ης''' | δειν'''ου''' |- | Datief enkelvoud | δειν'''ῳ''' | δειν'''ῃ''' | δειν'''ῳ''' |- | Nominatief meervoud | δειν'''οι''' | δειν'''αι''' | δειν'''α''' |- | Accusatief meervoud | δειν'''ους''' | δειν'''ας''' | δειν'''α''' |- | Genitief meervoud | δειν'''ων''' | δειν'''ων''' | δειν'''ων''' |- | Datief meervoud | δειν'''οις''' | δειν'''αις''' | δειν'''οις''' |} {{Sub}} {{Links}} 0ka0vqwy4d5cw9atae41oe3d4s1mlck 0 20834 430706 406410 2026-10-11T22:22:07Z Wikibelgiaan 2827 Wikibelgiaan heeft pagina [[Oudgriekse vormleer/Naamwoorden]] hernoemd naar [[Oudgrieks/Naamwoorden]]: Cf. discussie in de Lerarenkamer. 406410 wikitext text/x-wiki {{wiu2}} '''Naamwoorden''' (of ''nomina'') zijn woorden die door hun vorm de grammaticale categorieën ''naamval'' (of ''casus''), ''geslacht'' (of ''genus'') en ''getal'' (of ''numerus'') kunnen aangeven. Het [[Oudgriekse vormleer/Begrippen#paradigma|paradigma]] van de naamwoorden noemt men een ''verbuiging'' (of ''declinatie''). == De basisuitgangen == In onderstaande tabel staan de basisuitgangen van de Oudgriekse naamwoorden. Je hoeft deze niet van buiten te leren, maar ze komen wel handig van pas bij het begrijpen van de afgeleide paradigma's. <div style="text-align: center;"> {| rules=all style="text-align: center; border: 1px solid darkgray;" cellpadding=3 ! style="color: black; background-color:#abcdef" rowspan="2" | ! style="color: black; background-color:#abcdef" align="center" colspan="3" | '''Enkelvoud''' ! style="color: black; background-color:#abcdef" align="center" colspan="3" | '''Tweevoud''' ! style="color: black; background-color:#abcdef" align="center" colspan="3" | '''Meervoud''' |- ! style="color: black; background-color:#abcdef" align="center" colspan="1" | '''Mannelijk''' ! style="color: black; background-color:#abcdef" align="center" colspan="1" | '''Vrouwelijk''' ! style="color: black; background-color:#abcdef" align="center" colspan="1" | '''Onzijdig''' ! style="color: black; background-color:#abcdef" align="center" colspan="1" | '''Mannelijk''' ! style="color: black; background-color:#abcdef" align="center" colspan="1" | '''Vrouwelijk''' ! style="color: black; background-color:#abcdef" align="center" colspan="1" | '''Onzijdig''' ! style="color: black; background-color:#abcdef" align="center" colspan="1" | '''Mannelijk''' ! style="color: black; background-color:#abcdef" align="center" colspan="1" | '''Vrouwelijk''' ! style="color: black; background-color:#abcdef" align="center" colspan="1" | '''Onzijdig''' |- | style="color: black; background-color:#abcdef" | '''Nominatief''' || colspan=2 | {{Grc|-ς}} / ''verlenging'' / -Ø || rowspan=3 | {{Grc|-Ø}} || rowspan=3 colspan=3 | {{Grc|-ε}} || {{Grc|{{{7}}}}} || {{Grc|{{{8}}}}} || {{Grc|{{{9}}}}} |- | style="color: black; background-color:#abcdef" | '''Vocatief''' || colspan=2 | -Ø / {{Grc|-ς}} || {{Grc|{{{13}}}}} || {{Grc|{{{14}}}}} || {{Grc|{{{15}}}}} |- | style="color: black; background-color:#abcdef" | '''Accusatief''' || colspan=2 | {{Grc|-ν}} || {{Grc|{{{19}}}}} || {{Grc|{{{20}}}}} || {{Grc|{{{21}}}}} |- | style="color: black; background-color:#abcdef" | '''Genitief''' || colspan=3 | {{Grc|-(ο)ς}} / {{Grc|-οσȷο}} || rowspan=2 colspan=3 | {{Grc|-(ο)ιν}} || {{Grc|{{{28}}}}} || {{Grc|{{{29}}}}} || {{Grc|{{{30}}}}} |- | style="color: black; background-color:#abcdef" | '''Datief''' || colspan=3 | {{Grc|-ι}} || {{Grc|{{{35}}}}} || {{Grc|{{{36}}}}} || {{Grc|{{{37}}}}} |} </div> {{Sub}} 5412g5h9eytmhtc081ysixz6o97r34r 0 22194 430689 360684 2026-10-11T12:17:30Z JopkeB 18060 Beginnetje 430689 wikitext text/x-wiki <<<[[Inleiding Oude en Nieuwe Testament|<span style="font-size: large;">'''Terug'''</span>]] {{Begin}} {{Inleiding Oude en Nieuwe Testament}} <span style="font-size: large;">'''Inhoudsopgave'''</span> Om een hoofdstuk van dit boek te kunnen bekijken, moet u in het vak rechts op een van de hoofdstukken klikken. [[Bestand:Statenvertaling title page.jpg|thumb|left|500px|Een eerste druk van de Statenvertaling uit 1637 met een stadsgezicht op Leiden. (Uit de collectie van het NBG)]] {{Sub}} rwwh6calvhg2dxklpv05qkmf49ataxm 1 35668 430704 294542 2026-10-11T22:20:28Z Wikibelgiaan 2827 Wikibelgiaan heeft pagina [[Overleg:Oudgrieks/Adjectieven]] hernoemd naar [[Overleg:Oudgrieks/Bijvoeglijke naamwoorden]]: Consistent maken met de sectie "zelfstandige naamwoorden". 294542 wikitext text/x-wiki in: https://nl.wikibooks.org/wiki/Oudgrieks/Adjectieven: Genitief enkelvoud δεινον δεινης δεινον het moet toch deinou zijn en niet deinon ?{{Afzender|94.210.32.211}} :Aangepast, dank voor het signaleren. [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]] ([[Overleg gebruiker:De Wikischim|overleg]]) 8 aug 2015 09:57 (CEST) omwun9gxivuqpfexw4praws3zwnonad 0 36639 430698 429939 2026-10-11T12:57:44Z JopkeB 18060 Hoofdstukken gemaakt 430698 wikitext text/x-wiki {{Bi}} [[Bestand:Religions_4x5.png|thumb|right|alt=|Verschillende religieuze symbolen]] Dit Wikiboek gaat over de grootste en bekendste [[Religie|religies]] op onze planeet. Het is bedoeld voor jongeren die meer willen weten over religie zoals het binnen schoolvakken als levensbeschouwing, geschiedenis, filosofie en maatschappijleer wordt behandeld. Daarnaast dient het als naslagwerk voor leerkrachten en gebruik in de lessen. == Inhoudsopgave == # [[Wereldreligies/Christendom|Christendom]] - geloof waarbinnen de Bijbel en Jezus Christus een centrale rol spelen. # [[Wereldreligies/Islam|Islam]] - geloof waarbinnen de Koran, Allah en de profeet Mohammed een centrale rol spelen. # [[Wereldreligies/Hindoeïsme|Hindoeïsme]] # [[Wereldreligies/Boeddhisme|Boeddhisme]] # [[Wereldreligies/Jodendom|Jodendom]] # [[Wereldreligies/Confucianisme|Confucianisme]] # [[Wereldreligies/Opdrachten|Opdrachten]] ## [[Wereldreligies/Opdrachten Maatschappijleer 3/4 vmbo|Opdrachten Maatschappijleer 3/4 vmbo]] = Andere religies = == Taoïsme == == Shintoïsme == == Mandeeërs == == Sikhs == == Bahaïsme == == Natuurreligies == = Bronvermelding = Terhart, F., Schultze, J., (2007). ''Wereldreligies''. Bath: Parragon Books Ltd. Vermeulen, J., Broeke, J. van den, Middelkoop, J., Rinkel, G., Rijpkema, T., Schuurman, T, (2016). ''Thema's Maatschappijleer ''(4e druk). Wormerveer: Essener BV. Schra, E.L., Veldman, M.C., Olgers, A.A.J., (2015). ''Seneca Maatschappijleer VMBO''. Harderwijk: Seneca. NTR: schooltv.nl, ''Wat is orgaandonatie?'' Geraadpleegd op 12 juni 2016, van https://www.schooltv.nl/video/wat-is-orgaandonatie-donor-zijn-redt-levens/#q=orgaandonatie Steenbergen, E. van (2015, 19 oktober). ''Als je niets doet word je automatisch orgaandonor''. Geraadpleegd op 12 juni 2016, van https://www.nrc.nl/next/2015/10/19/als-je-niets-doet-word-je-automatisch-orgaandonor-1548725 {{Te doen|Nog heel veel, o.a.: Index maken; Infobox; teksten maken bij lege hoofdstukken |geplaatst door= [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 23 sep 2026 07:01 (CEST)}} {{Fase|1}} {{Boek}} [[Categorie:Religie]] csl574ovt4n2nvg2b8i6xqpn0z4xvls 430700 430698 2026-10-11T13:06:20Z JopkeB 18060 Kleinere religies naar hoofdstuk verplaatst 430700 wikitext text/x-wiki {{Bi}} [[Bestand:Religions_4x5.png|thumb|right|alt=|Verschillende religieuze symbolen]] Dit Wikiboek gaat over de grootste en bekendste [[Religie|religies]] op onze planeet. Het is bedoeld voor jongeren die meer willen weten over religie zoals het binnen schoolvakken als levensbeschouwing, geschiedenis, filosofie en maatschappijleer wordt behandeld. Daarnaast dient het als naslagwerk voor leerkrachten en gebruik in de lessen. == Inhoudsopgave == # [[Wereldreligies/Christendom|Christendom]] - geloof waarbinnen de Bijbel en Jezus Christus een centrale rol spelen. # [[Wereldreligies/Islam|Islam]] - geloof waarbinnen de Koran, Allah en de profeet Mohammed een centrale rol spelen. # [[Wereldreligies/Hindoeïsme|Hindoeïsme]] # [[Wereldreligies/Boeddhisme|Boeddhisme]] # [[Wereldreligies/Jodendom|Jodendom]] # [[Wereldreligies/Confucianisme|Confucianisme]] # [[Wereldreligies/Kleinere religies|Kleinere religies]] # [[Wereldreligies/Opdrachten|Opdrachten]] ## [[Wereldreligies/Opdrachten Maatschappijleer 3/4 vmbo|Opdrachten Maatschappijleer 3/4 vmbo]] = Bronvermelding = Terhart, F., Schultze, J., (2007). ''Wereldreligies''. Bath: Parragon Books Ltd. Vermeulen, J., Broeke, J. van den, Middelkoop, J., Rinkel, G., Rijpkema, T., Schuurman, T, (2016). ''Thema's Maatschappijleer ''(4e druk). Wormerveer: Essener BV. Schra, E.L., Veldman, M.C., Olgers, A.A.J., (2015). ''Seneca Maatschappijleer VMBO''. Harderwijk: Seneca. NTR: schooltv.nl, ''Wat is orgaandonatie?'' Geraadpleegd op 12 juni 2016, van https://www.schooltv.nl/video/wat-is-orgaandonatie-donor-zijn-redt-levens/#q=orgaandonatie Steenbergen, E. van (2015, 19 oktober). ''Als je niets doet word je automatisch orgaandonor''. Geraadpleegd op 12 juni 2016, van https://www.nrc.nl/next/2015/10/19/als-je-niets-doet-word-je-automatisch-orgaandonor-1548725 {{Te doen|Nog heel veel, o.a.: Index maken; Infobox; teksten maken bij lege hoofdstukken |geplaatst door= [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 23 sep 2026 07:01 (CEST)}} {{Fase|1}} {{Boek}} [[Categorie:Religie]] jf2zrzrcnsrr94j1kcmy0ngm3txifxi 430701 430700 2026-10-11T13:09:58Z JopkeB 18060 Aanvulling 430701 wikitext text/x-wiki {{Bi}} [[Bestand:Religions_4x5.png|thumb|right|alt=|Verschillende religieuze symbolen]] Dit Wikiboek gaat over de grootste en bekendste [[Religie|religies]] op onze planeet. Het is bedoeld voor jongeren die meer willen weten over religie zoals het binnen schoolvakken als levensbeschouwing, geschiedenis, filosofie en maatschappijleer wordt behandeld. Daarnaast dient het als naslagwerk voor leerkrachten en gebruik in de lessen. == Inhoudsopgave == # [[Wereldreligies/Christendom|Christendom]] - geloof waarbinnen de Bijbel en Jezus Christus een centrale rol spelen. # [[Wereldreligies/Islam|Islam]] - geloof waarbinnen de Koran, Allah en de profeet Mohammed een centrale rol spelen. # [[Wereldreligies/Hindoeïsme|Hindoeïsme]] # [[Wereldreligies/Boeddhisme|Boeddhisme]] # [[Wereldreligies/Jodendom|Jodendom]] # [[Wereldreligies/Confucianisme|Confucianisme]] # [[Wereldreligies/Kleinere religies|Kleinere religies]] # [[Wereldreligies/Opdrachten|Opdrachten]] ## [[Wereldreligies/Opdrachten Maatschappijleer 3/4 vmbo|Opdrachten Maatschappijleer 3/4 vmbo]] = Bronvermelding = Terhart, F., Schultze, J., (2007). ''Wereldreligies''. Bath: Parragon Books Ltd. Vermeulen, J., Broeke, J. van den, Middelkoop, J., Rinkel, G., Rijpkema, T., Schuurman, T, (2016). ''Thema's Maatschappijleer ''(4e druk). Wormerveer: Essener BV. Schra, E.L., Veldman, M.C., Olgers, A.A.J., (2015). ''Seneca Maatschappijleer VMBO''. Harderwijk: Seneca. NTR: schooltv.nl, ''Wat is orgaandonatie?'' Geraadpleegd op 12 juni 2016, van https://www.schooltv.nl/video/wat-is-orgaandonatie-donor-zijn-redt-levens/#q=orgaandonatie Steenbergen, E. van (2015, 19 oktober). ''Als je niets doet word je automatisch orgaandonor''. Geraadpleegd op 12 juni 2016, van https://www.nrc.nl/next/2015/10/19/als-je-niets-doet-word-je-automatisch-orgaandonor-1548725 {{Te doen|Nog heel veel, o.a.: Index maken; Infobox; teksten maken bij lege hoofdstukken, bestaande hoofdstukken uitbreiden |geplaatst door= [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 23 sep 2026 07:01 (CEST)}} {{Fase|1}} {{Boek}} [[Categorie:Religie]] ikec4jb3c36y8g735zipqmvb74nwvg1 10 41922 430710 426316 2026-10-11T23:05:15Z Innerstream 27733 430710 wikitext text/x-wiki <includeonly> {{#if:{{{Theorie|}}}| == Theorie == Zie voor de de theorie van deze opgaven [[{{{Theorie|}}}{{!}}hier]].}} {{VraagEnAntwoord | Kop = Zoek de naam bij de structuur | KopLevel = 3 | LinkLevel = | Startnummer = 1 | Kolom = 3 | Rij = 5 | VraagVooraf = | Vraag01 = [[bestand:Cis-2-pentene.svg{{!}}100px]] | Antwoord01 = ''Z''-pent-2-een | Uitwerking01 = Er bevindt zich maar één dubbele band in het molecuul, dus is het niet nodig bij de "Z" een plaatsnummer op te geven. Bij de dubbele band zelf moet dat wel, want deze kan ook bij het eerste koolstof-atoom beginnen: [[w:pent-1-een|pent-1-een]] | Vraag02 = [[bestand:1,3-Butadiene Formula V.1.svg{{!}}90px]] | Antwoord02 = buta-1,3-diëen | Vraag03 = [[bestand:Isobutylene.svg{{!}}50px]] | Antwoord03 = 2-Methylpropeen | Uitwerking03 = De plaats van de dubbele band hoeft hier niet te worden aangegeven: bij propeen is maar één mogelijkheid om de dubbele band een plaats te geven.<br> Om dezelfde reden hoeft ook de positie van de methylgroep niet aangegeven te worden: zit de methylgroep aan een van de andere koolstofatomen dan wordt de verbinding een buteen. | Vraag04 = [[bestand:2-etylo-1-buten1.svg{{!}}90px]] | Antwoord04 = 2-Ethylbut-1-een | Vraag05 = [[bestand:3-Methyl-1-butene.png{{!}}70px]] | Antwoord05 = 3-Methylbut-1-een | Vraag06 = [[bestand:Cis-but-2-ene-2D-skeletal.png{{!}}70px]] | Antwoord06 = ''2Z''-but-2-een | Vraag07 = [[bestand:1-hexene new.svg{{!}}150px]] | Antwoord07 = Hex-1-een | Vraag08 = [[bestand:Hexa-1,5-diene 200.svg{{!}}160px]] | Antwoord08 = Hexa-1,5-diëen | Vraag09 = [[bestand:Pent-2-ene.svg{{!}}110px]] | Antwoord09 = ''2Z''-pent-2-een | Vraag10 = [[bestand:(E)-4-methylpent-2-ene 200.svg{{!}}140px]] | Antwoord10 = ''2E''-4-Methylpent-2-een | Vraag11 = [[bestand:1,7-Octadiene.svg{{!}}200px]] | Antwoord11 = Octa-1,7-diëen | Vraag12 = [[bestand:Trans-but-2-ene-2D-skeletal.png{{!}}90px]] | Antwoord12 = ''2E''-but-2-een | Vraag13 = [[bestand:1,3-Cyclooctadiene.svg{{!}}90px]] | Antwoord13 = ''1Z,3Z''-Cycloocta-1,3-diëen | Vraag14 = [[bestand:2-Methyl-but-1-en.svg{{!}}90px]] | Antwoord14 = 2-Methylbut-1-een | Vraag15 = [[bestand:3,3-dimetylo-1-buten.svg{{!}}90px]] | Antwoord15 = 3,3-Dimethylbut-1-een |}} {{VraagEnAntwoord | Kop = Teken de structuurformule van | KopLevel = 1 | Startnummer = 16 | Kolom = 3 | Rij = 5 | VraagVooraf = | Vraag01 = But-1-een | Antwoord01 = [[bestand:1-Butene.svg{{!}}120px]] | Vraag02 = 2,3-Dichloorbuta-1,3-diëen | Antwoord02 = [[bestand:2,3-Dichlorobutadiene.svg{{!}}120px]] | Uitwerking02 = Het is niet noodzakelijk waterstof-atomen ook aan te geven. Aan het koolstof-atoom zijn maar twee bindingen aangegeven, dus de andere twee zijn door waterstof bezet. Fout is het overigens niet. | Vraag03 = Etheen | Antwoord03 = [[bestand:Ethene structural.svg{{!}}50px]] of [[bestand:Ethylene-2D-skeletal.svg{{!}}60 px]] | Vraag04 = ''2E''-hex-2-een | Antwoord04 = [[bestand:(E)-hex-2-ene 200.svg{{!}}160px]] | Uitwerking04 = Het is niet noodzakelijk waterstof-atomen aan de eindstandige koolstofatomen aan te geven. Aan het koolstof-atoom is maar één binding aangegeven, dus de andere zijn door waterstof bezet. Fout is het overigens niet. | Vraag05 = 2-Methylbuta-1,3-diëen | Antwoord05 = [[bestand:Methylbuta-1,3-diene.svg{{!}}160px]] | Vraag06 = ''2E''-but-2-een | Antwoord06 = [[bestand:2-Butene.svg{{!}}120px]] | Vraag07 = ''3E''-penta-1,3-diëen | Antwoord07 = [[bestand:1,3-pentadien.svg{{!}}160px]] | Vraag08 = Chlooretheen | Antwoord08 = [[bestand:Vinylchloride Structural Formula V1.svg{{!}}80px]] | Uitwerking08 = Het is niet noodzakelijk waterstof-atomen ook aan te geven. Aan het linker koolstof-atoom twee bindingen aangegeven, dus de andere zijn door waterstof bezet. Bij het rechter koolstof-atoom zijn drie bindingen aangegeven, daar is dus ruimte voor nog één waterstof-atoom. Fout is het overigens niet. | Vraag09 = 3-Joodpropeen | Antwoord09 = [[bestand:Allyl iodide.svg{{!}}125px]] | Uitwerking09 = Het is niet noodzakelijk de twee waterstof-atomen ook aan te geven. Aan het koolstof-atoom zijn maar twee bindingen aangegeven, dus de andere twee zijn door waterstof bezet. Fout is het overigens niet. | Vraag10 = 2-Methylpropeen | Antwoord10 = [[bestand:Isobutylene.png{{!}}70px]] | Vraag11 = Cyclopropeen | Antwoord11 = [[bestand:Cyclopropene 2D skeletal.svg{{!}}70px]] | Vraag12 = 1,2,3,4,5-Pentamethylcyclopenta-1,3-diëen | Antwoord12 = ::[[bestand:Pentamethylcyclopentadien.svg{{!}}100px]] | Vraag13 = ''3Z''-hex-3-een | Antwoord13 = [[bestand:(Z)-hex-3-ene 200.svg{{!}}160px]] | Uitwerking13 = Het is niet noodzakelijk waterstof-atomen ook aan te geven. Aan het koolstof-atoom is maar één binding aangegeven, dus de andere zijn door waterstof bezet. Fout is het overigens niet. | Vraag14 = 1,1-Dibroometheen | Antwoord14 = ::[[bestand:1,1-dibromoethylene.svg{{!}}80px]] | Uitwerking14 = Het is niet noodzakelijk de twee waterstof-atomen ook aan te geven. Aan het koolstof-atoom zijn maar twee bindingen aangegeven, dus de andere twee zijn door waterstof bezet. Fout is het overigens niet. | Vraag15 = penta-2,3-diëen | Antwoord15 = [[bestand:2,3-Pentadiene.svg{{!}}160px]] | Uitwerking15 = Het is niet noodzakelijk waterstof-atomen ook aan te geven. Aan het koolstof-atoom is maar één binding aangegeven, dus de andere zijn door waterstof bezet. Fout is het overigens niet. }} </includeonly> <noinclude> == Doel == Dit sjabloon wordt in meerdere boeken gebruikt. Zie onder "Links naar deze pagina" welke boeken. De parameter Theorie maakt het mogelijk naar het juiste boek, dat waarin de pagina waarin het sjabloon is opgenomen voorkomt, te verwijzen voor het vinden van de theorie over dit onderwerp.<br> De parameter is optioneel. Is hij niet ingevuld, dan is er ook geen melding over de theorie. == Invoegtekst == <pre> {{Organische chemie/Alkenen, opgaven | Theorie = }} </pre> == Voorbeeld == <pre> {{Organische chemie/Alkenen, opgaven | Theorie = Basiskennis chemie 4/Organische chemie/Alkenen}} </pre> {{Organische chemie/Alkenen, opgaven | Theorie = Basiskennis chemie 4/Organische chemie/Alkenen}} [[Categorie:Organische chemieopgaven|Alkenen, opgaven]] difpx11vnx2f7w4m089uskj57fp2dzz 0 46845 430687 2026-10-11T12:08:37Z JopkeB 18060 Nieuwe pagina aangemaakt met 'Het '''christendom''' is een geloof. De Bijbel en Jezus Christus spelen een centrale rol binnen dit geloof. Daarnaast is het christendom een wereldreligie. Dit betekent dar er wordt uitgegaan van een universele waarheid. Het christendom is de grootste godsdienst ter wereld. == Waar komt het christendom vandaan? == [[Bestand:Christianity percentage by country (2008).png|thumb|right|alt=|verspreiding van het christendom over de wereld]] Het christendom is ontst…' 430687 wikitext text/x-wiki Het '''christendom''' is een geloof. De Bijbel en Jezus Christus spelen een centrale rol binnen dit geloof. Daarnaast is het christendom een wereldreligie. Dit betekent dar er wordt uitgegaan van een universele waarheid. Het christendom is de grootste godsdienst ter wereld. == Waar komt het christendom vandaan? == [[Bestand:Christianity percentage by country (2008).png|thumb|right|alt=|verspreiding van het christendom over de wereld]] Het christendom is ontstaan rondom de figuur Jezus. Hij leefde rond het begin van de christelijke jaartelling. Hij predikte dat mensen verlost konden worden door in God te geloven en een goed leven te leiden. Jezus probeerde mensen bij te brengen dat ze niet blindelings de wetten van die tijd hoefden te volgen. Omdat Jezus hiermee de Romeinen in de weg zat, werd hij al snel ter dood veroordeeld. Hij was toen ruim dertig jaar. Later brak Paulus, een volgeling van Jezus, met de joods-christelijke traditie. Het christendom kon zich toen als zelfstandige religie gaan verspreiden waarvan Jezus als de stichter werd gezien. == Wat geloven christenen? == Christenen geloven in maar één God. Ruim 2000 jaar geleden heeft deze God zijn enige zoon (Jezus Christus) naar aarde gestuurd. Het was zijn taak om de zonden van de mensheid op zich te nemen. Jezus stierf hiervoor aan het kruis en is later opgestaan. Tijdens zijn leven hielp Jezus veel mensen en vertelde hij verhalen. De kern van zijn boodschap was naastenliefde. === De Bijbel === [[Bestand:Illuminated.bible.arp.jpg|thumb|right|alt=|Versierde letter P in een Latijnse Bijbel uit 1407]] De bijbel is het heilige boek van de christenen. Volgens de christenen zijn de teksten uit de bijbel door God geïnspireerd. In de bijbel staan allerlei verhalen, spreuken en gedichten. Daarnaast bevat het leefregels, waar men zich behoort te houden. Het heeft twee delen: * Het oude testament gaat over de geschiedenis van het joodse volk. * Het nieuwe testament waarin wordt beschreven hoe Jezus heeft geleefd en wat er na zijn dood heeft plaatsgevonden. == Hoe leven christenen? == Voor christenen (en ook joden) zijn de Tien Geboden het belangrijkste. Dit zijn de leefregels. Ze worden ook wel de Tien Woorden van God genoemd. === Bidden === In de kerk wordt gebeden. Dit gebeurt gezamenlijk. Maar bidden is tegelijk ook iets wat thuis gebeurt. Bijvoorbeeld voor en na het eten of voor het slapen gaan. Middels een gebed kun je God bedanken of om hulp vragen. Ook kun je om vergiffenis vragen als je iets hebt gedaan waar je spijt van hebt. Ten slotte kun je ook bidden voor iemand anders die hulp nodig heeft. === Kerst === Met kerst wordt de geboorte van Jezus gevierd. Jezus zou volgens de overlevering omstreeks het begin van de christelijke jaartelling, dus ruim 2000 jaar geleden, geboren zijn in Betlehem, een plaats in Israël. Tijdens kerst zijn er extra uitgebreide diensten in de kerk, welke vaak meer bezoekers trekken dan normaal. In de kerk wordt gezongen en het kerstverhaal wordt verteld. De kerstboom werd trouwens al lang gebruikt voordat het christendom op kwam. De bomen werden versierd als offer aan de Romeinse goden. Nu staat de kerstboom symbool voor de boom uit het paradijsverhaal. Tegenwoordig geven mensen elkaar ook cadeautjes met kerst. Maar dit is geen christelijke traditie. == Symbolen == Het kruis is het belangrijkste symbool voor de Christenen. Het verwijst naar Jezus die op Goede Vrijdag is gestorven aan het kruis en drie dagen later, op Eerste Paasdag, weer is opgestaan. Andere symbolen zijn: * Christusmonogram, ook wel christogram, chi-rho-, rho-tau- of chi-rho-tau-monogram. Te zien is een afkorting van de Griekse naam ΧΡΙΣΤΟΣ (Christus), waarbij de eerste twee letters, Χ (hoofdletter chi) en Ρ (hoofdletter rho), tot een monogram zijn gevormd. * Ichthus-teken (Oudgrieks: ἰχθύς, "vis"), een symbool met een vis. ''Ichthus'' werd als acroniem gezien van de zin (vertaald): "Jezus Christus, Zoon van God, (en / de) Redder". * Agnus Dei, het lam Gods, verwijst naar Jezus Christus in zijn rol van de perfecte sacramentele opoffering (kruisiging) die de zonden van de mens verzoent in de christelijke theologie. * De haan, die drie keer kraaide op Goede Vrijdag en daarmee de apostel Petrus eraan herinnerde dat hij Jezus die dag zou verraden, wat hij toen ook al gedaan had. Meer Christelijke symbolen: {{Wp|Categorie:Christelijk symbool}} <gallery widths=150 heights=150> Jesus Crucifixion With Holy Spirit And INRI.jpg|Crucifix (Jezus aan het kruis) Begravningsplats.svg|Latijns kruis Saint Andrew's cross.svg|Andreaskruis Simple Labarum2.svg|Christusmonogram Ichthus.svg|Ichtus-teken Mathis Gothart Grünewald 025.jpg|Agnus Dei Sint-Martinuskerk Wijnbergen PM20-10.jpg|Weerhaan op een kerktoren </gallery> {{Te doen|Alle paragrafen uitbreiden|geplaatst door= [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 11 okt 2026 14:08 (CEST)}} {{Sub}} 7348dha8kaeh2thcimkh7wz5n9pd352 430690 430687 2026-10-11T12:22:15Z JopkeB 18060 Aanvulling 430690 wikitext text/x-wiki Het '''christendom''' is een geloof. De Bijbel en Jezus Christus spelen een centrale rol binnen dit geloof. Daarnaast is het christendom een wereldreligie. Dit betekent dar er wordt uitgegaan van een universele waarheid. Het christendom is de grootste godsdienst ter wereld. == Waar komt het christendom vandaan? == [[Bestand:Christianity percentage by country (2008).png|thumb|right|alt=|verspreiding van het christendom over de wereld]] Het christendom is ontstaan rondom de figuur Jezus. Hij leefde rond het begin van de christelijke jaartelling. Hij predikte dat mensen verlost konden worden door in God te geloven en een goed leven te leiden. Jezus probeerde mensen bij te brengen dat ze niet blindelings de wetten van die tijd hoefden te volgen. Omdat Jezus hiermee de Romeinen in de weg zat, werd hij al snel ter dood veroordeeld. Hij was toen ruim dertig jaar. Later brak Paulus, een volgeling van Jezus, met de joods-christelijke traditie. Het christendom kon zich toen als zelfstandige religie gaan verspreiden waarvan Jezus als de stichter werd gezien. == Wat geloven christenen? == Christenen geloven in maar één God. Ruim 2000 jaar geleden heeft deze God zijn enige zoon (Jezus Christus) naar aarde gestuurd. Het was zijn taak om de zonden van de mensheid op zich te nemen. Jezus stierf hiervoor aan het kruis en is later opgestaan. Tijdens zijn leven hielp Jezus veel mensen en vertelde hij verhalen. De kern van zijn boodschap was naastenliefde. === De Bijbel === [[Bestand:Illuminated.bible.arp.jpg|thumb|right|alt=|Versierde letter P in een Latijnse Bijbel uit 1407]] => Hoofdwerk voor dit onderwerp: [[Inleiding Oude en Nieuwe Testament]]. De bijbel is het heilige boek van de christenen. Volgens de christenen zijn de teksten uit de bijbel door God geïnspireerd. In de bijbel staan allerlei verhalen, spreuken en gedichten. Daarnaast bevat het leefregels, waar men zich behoort te houden. Het heeft twee delen: * Het oude testament gaat over de geschiedenis van het joodse volk. * Het nieuwe testament waarin wordt beschreven hoe Jezus heeft geleefd en wat er na zijn dood heeft plaatsgevonden. == Hoe leven christenen? == Voor christenen (en ook joden) zijn de Tien Geboden het belangrijkste. Dit zijn de leefregels. Ze worden ook wel de Tien Woorden van God genoemd. === Bidden === In de kerk wordt gebeden. Dit gebeurt gezamenlijk. Maar bidden is tegelijk ook iets wat thuis gebeurt. Bijvoorbeeld voor en na het eten of voor het slapen gaan. Middels een gebed kun je God bedanken of om hulp vragen. Ook kun je om vergiffenis vragen als je iets hebt gedaan waar je spijt van hebt. Ten slotte kun je ook bidden voor iemand anders die hulp nodig heeft. === Kerst === Met kerst wordt de geboorte van Jezus gevierd. Jezus zou volgens de overlevering omstreeks het begin van de christelijke jaartelling, dus ruim 2000 jaar geleden, geboren zijn in Betlehem, een plaats in Israël. Tijdens kerst zijn er extra uitgebreide diensten in de kerk, welke vaak meer bezoekers trekken dan normaal. In de kerk wordt gezongen en het kerstverhaal wordt verteld. De kerstboom werd trouwens al lang gebruikt voordat het christendom op kwam. De bomen werden versierd als offer aan de Romeinse goden. Nu staat de kerstboom symbool voor de boom uit het paradijsverhaal. Tegenwoordig geven mensen elkaar ook cadeautjes met kerst. Maar dit is geen christelijke traditie. == Symbolen == Het kruis is het belangrijkste symbool voor de Christenen. Het verwijst naar Jezus die op Goede Vrijdag is gestorven aan het kruis en drie dagen later, op Eerste Paasdag, weer is opgestaan. Andere symbolen zijn: * Christusmonogram, ook wel christogram, chi-rho-, rho-tau- of chi-rho-tau-monogram. Te zien is een afkorting van de Griekse naam ΧΡΙΣΤΟΣ (Christus), waarbij de eerste twee letters, Χ (hoofdletter chi) en Ρ (hoofdletter rho), tot een monogram zijn gevormd. * Ichthus-teken (Oudgrieks: ἰχθύς, "vis"), een symbool met een vis. ''Ichthus'' werd als acroniem gezien van de zin (vertaald): "Jezus Christus, Zoon van God, (en / de) Redder". * Agnus Dei, het lam Gods, verwijst naar Jezus Christus in zijn rol van de perfecte sacramentele opoffering (kruisiging) die de zonden van de mens verzoent in de christelijke theologie. * De haan, die drie keer kraaide op Goede Vrijdag en daarmee de apostel Petrus eraan herinnerde dat hij Jezus die dag zou verraden, wat hij toen ook al gedaan had. Meer Christelijke symbolen: {{Wp|Categorie:Christelijk symbool}} <gallery widths=150 heights=150> Jesus Crucifixion With Holy Spirit And INRI.jpg|Crucifix (Jezus aan het kruis) Begravningsplats.svg|Latijns kruis Saint Andrew's cross.svg|Andreaskruis Simple Labarum2.svg|Christusmonogram Ichthus.svg|Ichtus-teken Mathis Gothart Grünewald 025.jpg|Agnus Dei Sint-Martinuskerk Wijnbergen PM20-10.jpg|Weerhaan op een kerktoren </gallery> {{Te doen|Alle paragrafen uitbreiden|geplaatst door= [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 11 okt 2026 14:08 (CEST)}} {{Sub}} 829sy010sje4gf7vwdoqztfw5gp1nqr 430692 430690 2026-10-11T12:33:39Z JopkeB 18060 Beginnetje 430692 wikitext text/x-wiki {{Begin}} Het '''christendom''' is een geloof. De Bijbel en Jezus Christus spelen een centrale rol binnen dit geloof. Daarnaast is het christendom een wereldreligie. Dit betekent dar er wordt uitgegaan van een universele waarheid. Het christendom is de grootste godsdienst ter wereld. == Waar komt het christendom vandaan? == [[Bestand:Christianity percentage by country (2008).png|thumb|right|alt=|verspreiding van het christendom over de wereld]] Het christendom is ontstaan rondom de figuur Jezus. Hij leefde rond het begin van de christelijke jaartelling. Hij predikte dat mensen verlost konden worden door in God te geloven en een goed leven te leiden. Jezus probeerde mensen bij te brengen dat ze niet blindelings de wetten van die tijd hoefden te volgen. Omdat Jezus hiermee de Romeinen in de weg zat, werd hij al snel ter dood veroordeeld. Hij was toen ruim dertig jaar. Later brak Paulus, een volgeling van Jezus, met de joods-christelijke traditie. Het christendom kon zich toen als zelfstandige religie gaan verspreiden waarvan Jezus als de stichter werd gezien. == Wat geloven christenen? == Christenen geloven in maar één God. Ruim 2000 jaar geleden heeft deze God zijn enige zoon (Jezus Christus) naar aarde gestuurd. Het was zijn taak om de zonden van de mensheid op zich te nemen. Jezus stierf hiervoor aan het kruis en is later opgestaan. Tijdens zijn leven hielp Jezus veel mensen en vertelde hij verhalen. De kern van zijn boodschap was naastenliefde. === De Bijbel === [[Bestand:Illuminated.bible.arp.jpg|thumb|right|alt=|Versierde letter P in een Latijnse Bijbel uit 1407]] => Hoofdwerk voor dit onderwerp: [[Inleiding Oude en Nieuwe Testament]]. De bijbel is het heilige boek van de christenen. Volgens de christenen zijn de teksten uit de bijbel door God geïnspireerd. In de bijbel staan allerlei verhalen, spreuken en gedichten. Daarnaast bevat het leefregels, waar men zich behoort te houden. Het heeft twee delen: * Het oude testament gaat over de geschiedenis van het joodse volk. * Het nieuwe testament waarin wordt beschreven hoe Jezus heeft geleefd en wat er na zijn dood heeft plaatsgevonden. == Hoe leven christenen? == Voor christenen (en ook joden) zijn de Tien Geboden het belangrijkste. Dit zijn de leefregels. Ze worden ook wel de Tien Woorden van God genoemd. === Bidden === In de kerk wordt gebeden. Dit gebeurt gezamenlijk. Maar bidden is tegelijk ook iets wat thuis gebeurt. Bijvoorbeeld voor en na het eten of voor het slapen gaan. Middels een gebed kun je God bedanken of om hulp vragen. Ook kun je om vergiffenis vragen als je iets hebt gedaan waar je spijt van hebt. Ten slotte kun je ook bidden voor iemand anders die hulp nodig heeft. === Kerst === Met kerst wordt de geboorte van Jezus gevierd. Jezus zou volgens de overlevering omstreeks het begin van de christelijke jaartelling, dus ruim 2000 jaar geleden, geboren zijn in Betlehem, een plaats in Israël. Tijdens kerst zijn er extra uitgebreide diensten in de kerk, welke vaak meer bezoekers trekken dan normaal. In de kerk wordt gezongen en het kerstverhaal wordt verteld. De kerstboom werd trouwens al lang gebruikt voordat het christendom op kwam. De bomen werden versierd als offer aan de Romeinse goden. Nu staat de kerstboom symbool voor de boom uit het paradijsverhaal. Tegenwoordig geven mensen elkaar ook cadeautjes met kerst. Maar dit is geen christelijke traditie. == Symbolen == Het kruis is het belangrijkste symbool voor de Christenen. Het verwijst naar Jezus die op Goede Vrijdag is gestorven aan het kruis en drie dagen later, op Eerste Paasdag, weer is opgestaan. Andere symbolen zijn: * Christusmonogram, ook wel christogram, chi-rho-, rho-tau- of chi-rho-tau-monogram. Te zien is een afkorting van de Griekse naam ΧΡΙΣΤΟΣ (Christus), waarbij de eerste twee letters, Χ (hoofdletter chi) en Ρ (hoofdletter rho), tot een monogram zijn gevormd. * Ichthus-teken (Oudgrieks: ἰχθύς, "vis"), een symbool met een vis. ''Ichthus'' werd als acroniem gezien van de zin (vertaald): "Jezus Christus, Zoon van God, (en / de) Redder". * Agnus Dei, het lam Gods, verwijst naar Jezus Christus in zijn rol van de perfecte sacramentele opoffering (kruisiging) die de zonden van de mens verzoent in de christelijke theologie. * De haan, die drie keer kraaide op Goede Vrijdag en daarmee de apostel Petrus eraan herinnerde dat hij Jezus die dag zou verraden, wat hij toen ook al gedaan had. Meer Christelijke symbolen: {{Wp|Categorie:Christelijk symbool}} <gallery widths=150 heights=150> Jesus Crucifixion With Holy Spirit And INRI.jpg|Crucifix (Jezus aan het kruis) Begravningsplats.svg|Latijns kruis Saint Andrew's cross.svg|Andreaskruis Simple Labarum2.svg|Christusmonogram Ichthus.svg|Ichtus-teken Mathis Gothart Grünewald 025.jpg|Agnus Dei Sint-Martinuskerk Wijnbergen PM20-10.jpg|Weerhaan op een kerktoren </gallery> {{Te doen|Alle paragrafen uitbreiden|geplaatst door= [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 11 okt 2026 14:08 (CEST)}} {{Sub}} p1jcvuq8uc19ocvh045jdzmydcxf4ss 430711 430692 2026-10-12T03:53:46Z JopkeB 18060 /* De Bijbel */ Aanvullingen 430711 wikitext text/x-wiki {{Begin}} Het '''christendom''' is een geloof. De Bijbel en Jezus Christus spelen een centrale rol binnen dit geloof. Daarnaast is het christendom een wereldreligie. Dit betekent dar er wordt uitgegaan van een universele waarheid. Het christendom is de grootste godsdienst ter wereld. == Waar komt het christendom vandaan? == [[Bestand:Christianity percentage by country (2008).png|thumb|right|alt=|verspreiding van het christendom over de wereld]] Het christendom is ontstaan rondom de figuur Jezus. Hij leefde rond het begin van de christelijke jaartelling. Hij predikte dat mensen verlost konden worden door in God te geloven en een goed leven te leiden. Jezus probeerde mensen bij te brengen dat ze niet blindelings de wetten van die tijd hoefden te volgen. Omdat Jezus hiermee de Romeinen in de weg zat, werd hij al snel ter dood veroordeeld. Hij was toen ruim dertig jaar. Later brak Paulus, een volgeling van Jezus, met de joods-christelijke traditie. Het christendom kon zich toen als zelfstandige religie gaan verspreiden waarvan Jezus als de stichter werd gezien. == Wat geloven christenen? == Christenen geloven in maar één God. Ruim 2000 jaar geleden heeft deze God zijn enige zoon (Jezus Christus) naar aarde gestuurd. Het was zijn taak om de zonden van de mensheid op zich te nemen. Jezus stierf hiervoor aan het kruis en is later opgestaan. Tijdens zijn leven hielp Jezus veel mensen en vertelde hij verhalen. De kern van zijn boodschap was naastenliefde. === De Bijbel === [[Bestand:Illuminated.bible.arp.jpg|thumb|right|alt=|Versierde letter P in een Latijnse Bijbel uit 1407]] => Hoofdwerk voor dit onderwerp: [[Inleiding Oude en Nieuwe Testament]]. De bijbel is het heilige boek van de christenen. Volgens de christenen zijn de teksten uit de bijbel door God geïnspireerd. In de bijbel staan allerlei verhalen, spreuken en gedichten. Daarnaast bevat het leefregels, waar men zich behoort te houden. Het heeft twee delen: * Het oude testament gaat over de geschiedenis van het joodse volk. * Het nieuwe testament waarin wordt beschreven hoe Jezus heeft geleefd en wat er na zijn dood heeft plaatsgevonden. Hun hele leven door worden in ieder geval protestanten vertrouwd gemaakt met de bijbel en de geloofsleer. Elke dag na de hoofdmaaltijd wordt een stukje uit de bijbel voorgelezen. Voor kinderen is er de {{Wp|kinderbijbel}}, de {{Wp|zondagschool}} (4-12 jaar) en vervolgens {{Wp|catechisatie}} (12-18 jaar). == Hoe leven christenen? == Voor christenen (en ook joden) zijn de Tien Geboden het belangrijkste. Dit zijn de leefregels. Ze worden ook wel de Tien Woorden van God genoemd. === Bidden === In de kerk wordt gebeden. Dit gebeurt gezamenlijk. Maar bidden is tegelijk ook iets wat thuis gebeurt. Bijvoorbeeld voor en na het eten of voor het slapen gaan. Middels een gebed kun je God bedanken of om hulp vragen. Ook kun je om vergiffenis vragen als je iets hebt gedaan waar je spijt van hebt. Ten slotte kun je ook bidden voor iemand anders die hulp nodig heeft. === Kerst === Met kerst wordt de geboorte van Jezus gevierd. Jezus zou volgens de overlevering omstreeks het begin van de christelijke jaartelling, dus ruim 2000 jaar geleden, geboren zijn in Betlehem, een plaats in Israël. Tijdens kerst zijn er extra uitgebreide diensten in de kerk, welke vaak meer bezoekers trekken dan normaal. In de kerk wordt gezongen en het kerstverhaal wordt verteld. De kerstboom werd trouwens al lang gebruikt voordat het christendom op kwam. De bomen werden versierd als offer aan de Romeinse goden. Nu staat de kerstboom symbool voor de boom uit het paradijsverhaal. Tegenwoordig geven mensen elkaar ook cadeautjes met kerst. Maar dit is geen christelijke traditie. == Symbolen == Het kruis is het belangrijkste symbool voor de Christenen. Het verwijst naar Jezus die op Goede Vrijdag is gestorven aan het kruis en drie dagen later, op Eerste Paasdag, weer is opgestaan. Andere symbolen zijn: * Christusmonogram, ook wel christogram, chi-rho-, rho-tau- of chi-rho-tau-monogram. Te zien is een afkorting van de Griekse naam ΧΡΙΣΤΟΣ (Christus), waarbij de eerste twee letters, Χ (hoofdletter chi) en Ρ (hoofdletter rho), tot een monogram zijn gevormd. * Ichthus-teken (Oudgrieks: ἰχθύς, "vis"), een symbool met een vis. ''Ichthus'' werd als acroniem gezien van de zin (vertaald): "Jezus Christus, Zoon van God, (en / de) Redder". * Agnus Dei, het lam Gods, verwijst naar Jezus Christus in zijn rol van de perfecte sacramentele opoffering (kruisiging) die de zonden van de mens verzoent in de christelijke theologie. * De haan, die drie keer kraaide op Goede Vrijdag en daarmee de apostel Petrus eraan herinnerde dat hij Jezus die dag zou verraden, wat hij toen ook al gedaan had. Meer Christelijke symbolen: {{Wp|Categorie:Christelijk symbool}} <gallery widths=150 heights=150> Jesus Crucifixion With Holy Spirit And INRI.jpg|Crucifix (Jezus aan het kruis) Begravningsplats.svg|Latijns kruis Saint Andrew's cross.svg|Andreaskruis Simple Labarum2.svg|Christusmonogram Ichthus.svg|Ichtus-teken Mathis Gothart Grünewald 025.jpg|Agnus Dei Sint-Martinuskerk Wijnbergen PM20-10.jpg|Weerhaan op een kerktoren </gallery> {{Te doen|Alle paragrafen uitbreiden|geplaatst door= [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 11 okt 2026 14:08 (CEST)}} {{Sub}} i4mzhhxwps55e1plarkpj795e2vq0ag 430712 430711 2026-10-12T05:30:31Z JopkeB 18060 Stromingen 430712 wikitext text/x-wiki {{Begin}} Het '''christendom''' is een geloof. De Bijbel en Jezus Christus spelen een centrale rol binnen dit geloof. Daarnaast is het christendom een wereldreligie. Dit betekent dar er wordt uitgegaan van een universele waarheid. Het christendom is de grootste godsdienst ter wereld. == Waar komt het christendom vandaan? == [[Bestand:Christianity percentage by country (2008).png|thumb|right|alt=|verspreiding van het christendom over de wereld]] Het christendom is ontstaan rondom de figuur Jezus. Hij leefde rond het begin van de christelijke jaartelling. Hij predikte dat mensen verlost konden worden door in God te geloven en een goed leven te leiden. Jezus probeerde mensen bij te brengen dat ze niet blindelings de wetten van die tijd hoefden te volgen. Omdat Jezus hiermee de Romeinen in de weg zat, werd hij al snel ter dood veroordeeld. Hij was toen ruim dertig jaar. Later brak Paulus, een volgeling van Jezus, met de joods-christelijke traditie. Het christendom kon zich toen als zelfstandige religie gaan verspreiden waarvan Jezus als de stichter werd gezien. == Wat geloven christenen? == Christenen geloven in maar één God. Ruim 2000 jaar geleden heeft deze God zijn enige zoon (Jezus Christus) naar aarde gestuurd. Het was zijn taak om de zonden van de mensheid op zich te nemen. Jezus stierf hiervoor aan het kruis en is later opgestaan. Tijdens zijn leven hielp Jezus veel mensen en vertelde hij verhalen. De kern van zijn boodschap was naastenliefde. === De Bijbel === [[Bestand:Illuminated.bible.arp.jpg|thumb|right|alt=|Versierde letter P in een Latijnse Bijbel uit 1407]] => Hoofdwerk voor dit onderwerp: [[Inleiding Oude en Nieuwe Testament]]. De bijbel is het heilige boek van de christenen. Volgens de christenen zijn de teksten uit de bijbel door God geïnspireerd. In de bijbel staan allerlei verhalen, spreuken en gedichten. Daarnaast bevat het leefregels, waar men zich behoort te houden. Het heeft twee delen: * Het oude testament gaat over de geschiedenis van het joodse volk. * Het nieuwe testament waarin wordt beschreven hoe Jezus heeft geleefd en wat er na zijn dood heeft plaatsgevonden. Hun hele leven door worden in ieder geval protestanten vertrouwd gemaakt met de bijbel en de geloofsleer. Elke dag na de hoofdmaaltijd wordt een stukje uit de bijbel voorgelezen. Voor kinderen is er de {{Wp|kinderbijbel}}, de {{Wp|zondagschool}} (4-12 jaar) en vervolgens {{Wp|catechisatie}} (12-18 jaar). == Hoe leven christenen? == Voor christenen (en ook joden) zijn de Tien Geboden het belangrijkste. Dit zijn de leefregels. Ze worden ook wel de Tien Woorden van God genoemd. === Bidden === In de kerk wordt gebeden. Dit gebeurt gezamenlijk. Maar bidden is tegelijk ook iets wat thuis gebeurt. Bijvoorbeeld voor en na het eten of voor het slapen gaan. Middels een gebed kun je God bedanken of om hulp vragen. Ook kun je om vergiffenis vragen als je iets hebt gedaan waar je spijt van hebt. Ten slotte kun je ook bidden voor iemand anders die hulp nodig heeft. === Kerst === Met kerst wordt de geboorte van Jezus gevierd. Jezus zou volgens de overlevering omstreeks het begin van de christelijke jaartelling, dus ruim 2000 jaar geleden, geboren zijn in Betlehem, een plaats in Israël. Tijdens kerst zijn er extra uitgebreide diensten in de kerk, welke vaak meer bezoekers trekken dan normaal. In de kerk wordt gezongen en het kerstverhaal wordt verteld. De kerstboom werd trouwens al lang gebruikt voordat het christendom op kwam. De bomen werden versierd als offer aan de Romeinse goden. Nu staat de kerstboom symbool voor de boom uit het paradijsverhaal. Tegenwoordig geven mensen elkaar ook cadeautjes met kerst. Maar dit is geen christelijke traditie. == Stromingen == [[File:Europe religion map situation 1950 en.png|thumb|Religies in Europa ±1950 {{legend|#496EB8|Rooms-Katholiek}} {{legend|#855C99|Protestants}} {{legend|#C44F4F|Oosters-Orthodox}} {{legend|#3D9956|Islam}}]] In de loop der eeuwen zijn er verschillende scheuringen binnen het Christendom geweest. Groepen splitsten zich af van de hoofdkerk en gingen zelfstandig verder. Dat ging er vaak heftig aan toe. De belangrijkste zijn: * De eerste afsplitsing was die tussen de {{Wp|Rooms-Katholieke Kerk}} en de {{Wp|Oosters-orthodoxe kerken}} in 1054. Daar was twee eeuwen strijd aan vooraf gegaan. ** De Rooms-Katholieke Kerk heeft als hoofdzetel Rome, met een hiërarchie waarbij de paus aan het hoofd staat. De voertaal was tot in de 20e eeuw Latijn. Gedurende de middeleeuwen was het katholicisme het belangrijkste geloof in het westen en midden van Europa. ** In het oosten van Europa werd de Oosters-orthodoxe leer het belangrijkste geloof. Het gebied strekte zich uit van Rusland tot Griekenland en Turkije (als deel van {{Wp|Byzantijnse Rijk|Byzantium}}). Aangesloten kerken zijn veelal per land georganiseerd. * Een andere grote afsplitsing was in de 16e eeuw: tijdens de {{Wp|Reformatie}} ontstond het '''protestantisme'''. Die hervormde de kerkorganisatie en de leer. Er is geen hiërarchie, elke kerk is zelfstandig qua bestuur en leer. Elke kerk kiest zelf hun {{Wp|dominee}} en kerkbestuur. De bijbel biedt het enige gezag. Tijdens een dienst staat de {{Wp|preek}} centraal. Hier geen pracht en praal zoals in katholieke kerken. Protestantisme kreeg vooral voet aan de grond in Scandinavië, Duitsland, Nederland, Zwitserland, delen van Frankrijk ({{Wp|Hugenoten}}) en Engeland ({{Wp|Anglicaanse Kerk}}). Er kwamen heftige reacties van de katholieken: de {{Wp|Contrareformatie}}, met vervolgingen en terdoodveroordelingen, die duurde tot 1648 ({{Wp|Vrede van Westfalen}}). Binnen het protestantisme zijn sinds de 19e eeuw meerdere scheuringen geweest, gericht op een strengere leer (zoals de {{Wp|Christelijke Gereformeerde Kerken}}) of juist op meer beleving van het geloof (zoals {{Wp|Evangelisch christendom|Evangelische kerken}}). == Symbolen == Het kruis is het belangrijkste symbool voor de Christenen. Het verwijst naar Jezus die op Goede Vrijdag is gestorven aan het kruis en drie dagen later, op Eerste Paasdag, weer is opgestaan. Andere symbolen zijn: * Christusmonogram, ook wel christogram, chi-rho-, rho-tau- of chi-rho-tau-monogram. Te zien is een afkorting van de Griekse naam ΧΡΙΣΤΟΣ (Christus), waarbij de eerste twee letters, Χ (hoofdletter chi) en Ρ (hoofdletter rho), tot een monogram zijn gevormd. * Ichthus-teken (Oudgrieks: ἰχθύς, "vis"), een symbool met een vis. ''Ichthus'' werd als acroniem gezien van de zin (vertaald): "Jezus Christus, Zoon van God, (en / de) Redder". * Agnus Dei, het lam Gods, verwijst naar Jezus Christus in zijn rol van de perfecte sacramentele opoffering (kruisiging) die de zonden van de mens verzoent in de christelijke theologie. * De haan, die drie keer kraaide op Goede Vrijdag en daarmee de apostel Petrus eraan herinnerde dat hij Jezus die dag zou verraden, wat hij toen ook al gedaan had. Meer Christelijke symbolen: {{Wp|Categorie:Christelijk symbool}} <gallery widths=150 heights=150> Jesus Crucifixion With Holy Spirit And INRI.jpg|Crucifix (Jezus aan het kruis) Begravningsplats.svg|Latijns kruis Saint Andrew's cross.svg|Andreaskruis Simple Labarum2.svg|Christusmonogram Ichthus.svg|Ichtus-teken Mathis Gothart Grünewald 025.jpg|Agnus Dei Sint-Martinuskerk Wijnbergen PM20-10.jpg|Weerhaan op een kerktoren </gallery> {{Te doen|Alle paragrafen uitbreiden|geplaatst door= [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 11 okt 2026 14:08 (CEST)}} {{Sub}} 7q8v9ge9po4s3hd35me7mjwhodez93o 430713 430712 2026-10-12T05:31:48Z JopkeB 18060 /* Stromingen */ 430713 wikitext text/x-wiki {{Begin}} Het '''christendom''' is een geloof. De Bijbel en Jezus Christus spelen een centrale rol binnen dit geloof. Daarnaast is het christendom een wereldreligie. Dit betekent dar er wordt uitgegaan van een universele waarheid. Het christendom is de grootste godsdienst ter wereld. == Waar komt het christendom vandaan? == [[Bestand:Christianity percentage by country (2008).png|thumb|right|alt=|verspreiding van het christendom over de wereld]] Het christendom is ontstaan rondom de figuur Jezus. Hij leefde rond het begin van de christelijke jaartelling. Hij predikte dat mensen verlost konden worden door in God te geloven en een goed leven te leiden. Jezus probeerde mensen bij te brengen dat ze niet blindelings de wetten van die tijd hoefden te volgen. Omdat Jezus hiermee de Romeinen in de weg zat, werd hij al snel ter dood veroordeeld. Hij was toen ruim dertig jaar. Later brak Paulus, een volgeling van Jezus, met de joods-christelijke traditie. Het christendom kon zich toen als zelfstandige religie gaan verspreiden waarvan Jezus als de stichter werd gezien. == Wat geloven christenen? == Christenen geloven in maar één God. Ruim 2000 jaar geleden heeft deze God zijn enige zoon (Jezus Christus) naar aarde gestuurd. Het was zijn taak om de zonden van de mensheid op zich te nemen. Jezus stierf hiervoor aan het kruis en is later opgestaan. Tijdens zijn leven hielp Jezus veel mensen en vertelde hij verhalen. De kern van zijn boodschap was naastenliefde. === De Bijbel === [[Bestand:Illuminated.bible.arp.jpg|thumb|right|alt=|Versierde letter P in een Latijnse Bijbel uit 1407]] => Hoofdwerk voor dit onderwerp: [[Inleiding Oude en Nieuwe Testament]]. De bijbel is het heilige boek van de christenen. Volgens de christenen zijn de teksten uit de bijbel door God geïnspireerd. In de bijbel staan allerlei verhalen, spreuken en gedichten. Daarnaast bevat het leefregels, waar men zich behoort te houden. Het heeft twee delen: * Het oude testament gaat over de geschiedenis van het joodse volk. * Het nieuwe testament waarin wordt beschreven hoe Jezus heeft geleefd en wat er na zijn dood heeft plaatsgevonden. Hun hele leven door worden in ieder geval protestanten vertrouwd gemaakt met de bijbel en de geloofsleer. Elke dag na de hoofdmaaltijd wordt een stukje uit de bijbel voorgelezen. Voor kinderen is er de {{Wp|kinderbijbel}}, de {{Wp|zondagschool}} (4-12 jaar) en vervolgens {{Wp|catechisatie}} (12-18 jaar). == Hoe leven christenen? == Voor christenen (en ook joden) zijn de Tien Geboden het belangrijkste. Dit zijn de leefregels. Ze worden ook wel de Tien Woorden van God genoemd. === Bidden === In de kerk wordt gebeden. Dit gebeurt gezamenlijk. Maar bidden is tegelijk ook iets wat thuis gebeurt. Bijvoorbeeld voor en na het eten of voor het slapen gaan. Middels een gebed kun je God bedanken of om hulp vragen. Ook kun je om vergiffenis vragen als je iets hebt gedaan waar je spijt van hebt. Ten slotte kun je ook bidden voor iemand anders die hulp nodig heeft. === Kerst === Met kerst wordt de geboorte van Jezus gevierd. Jezus zou volgens de overlevering omstreeks het begin van de christelijke jaartelling, dus ruim 2000 jaar geleden, geboren zijn in Betlehem, een plaats in Israël. Tijdens kerst zijn er extra uitgebreide diensten in de kerk, welke vaak meer bezoekers trekken dan normaal. In de kerk wordt gezongen en het kerstverhaal wordt verteld. De kerstboom werd trouwens al lang gebruikt voordat het christendom op kwam. De bomen werden versierd als offer aan de Romeinse goden. Nu staat de kerstboom symbool voor de boom uit het paradijsverhaal. Tegenwoordig geven mensen elkaar ook cadeautjes met kerst. Maar dit is geen christelijke traditie. == Stromingen == [[File:Europe religion map situation 1950 en.png|thumb|Religies in Europa ±1950 {{legend|#496EB8|Rooms-Katholiek}} {{legend|#855C99|Protestants}} {{legend|#C44F4F|Oosters-Orthodox}} {{legend|#3D9956|Islam}}]] In de loop der eeuwen zijn er verschillende scheuringen binnen het Christendom geweest. Groepen splitsten zich af van de hoofdkerk en gingen zelfstandig verder. Dat ging er vaak heftig aan toe. De belangrijkste zijn: * De eerste afsplitsing was die tussen de {{Wp|Rooms-Katholieke Kerk}} en de {{Wp|Oosters-orthodoxe kerken}} in 1054. Daar was twee eeuwen strijd aan vooraf gegaan. ** De '''Rooms-Katholieke Kerk''' heeft als hoofdzetel Rome, met een hiërarchie waarbij de paus aan het hoofd staat. De voertaal was tot in de 20e eeuw Latijn. Gedurende de middeleeuwen was het katholicisme het belangrijkste geloof in het westen en midden van Europa. ** In het oosten van Europa werd de '''Oosters-orthodoxe leer''' het belangrijkste geloof. Het gebied strekte zich uit van Rusland tot Griekenland en Turkije (als deel van {{Wp|Byzantijnse Rijk|Byzantium}}). Aangesloten kerken zijn veelal per land georganiseerd. * Een andere grote afsplitsing was in de 16e eeuw: tijdens de {{Wp|Reformatie}} ontstond het '''protestantisme'''. Die hervormde de kerkorganisatie en de leer. Er is geen hiërarchie, elke kerk is zelfstandig qua bestuur en leer. Elke kerk kiest zelf hun {{Wp|dominee}} en kerkbestuur. De bijbel biedt het enige gezag. Tijdens een dienst staat de {{Wp|preek}} centraal. Hier geen pracht en praal zoals in katholieke kerken. Protestantisme kreeg vooral voet aan de grond in Scandinavië, Duitsland, Nederland, Zwitserland, delen van Frankrijk ({{Wp|Hugenoten}}) en Engeland ({{Wp|Anglicaanse Kerk}}). Er kwamen heftige reacties van de katholieken: de {{Wp|Contrareformatie}}, met vervolgingen en terdoodveroordelingen, die duurde tot 1648 ({{Wp|Vrede van Westfalen}}). Binnen het protestantisme zijn sinds de 19e eeuw meerdere scheuringen geweest, gericht op een strengere leer (zoals de {{Wp|Christelijke Gereformeerde Kerken}}) of juist op meer beleving van het geloof (zoals {{Wp|Evangelisch christendom|Evangelische kerken}}). == Symbolen == Het kruis is het belangrijkste symbool voor de Christenen. Het verwijst naar Jezus die op Goede Vrijdag is gestorven aan het kruis en drie dagen later, op Eerste Paasdag, weer is opgestaan. Andere symbolen zijn: * Christusmonogram, ook wel christogram, chi-rho-, rho-tau- of chi-rho-tau-monogram. Te zien is een afkorting van de Griekse naam ΧΡΙΣΤΟΣ (Christus), waarbij de eerste twee letters, Χ (hoofdletter chi) en Ρ (hoofdletter rho), tot een monogram zijn gevormd. * Ichthus-teken (Oudgrieks: ἰχθύς, "vis"), een symbool met een vis. ''Ichthus'' werd als acroniem gezien van de zin (vertaald): "Jezus Christus, Zoon van God, (en / de) Redder". * Agnus Dei, het lam Gods, verwijst naar Jezus Christus in zijn rol van de perfecte sacramentele opoffering (kruisiging) die de zonden van de mens verzoent in de christelijke theologie. * De haan, die drie keer kraaide op Goede Vrijdag en daarmee de apostel Petrus eraan herinnerde dat hij Jezus die dag zou verraden, wat hij toen ook al gedaan had. Meer Christelijke symbolen: {{Wp|Categorie:Christelijk symbool}} <gallery widths=150 heights=150> Jesus Crucifixion With Holy Spirit And INRI.jpg|Crucifix (Jezus aan het kruis) Begravningsplats.svg|Latijns kruis Saint Andrew's cross.svg|Andreaskruis Simple Labarum2.svg|Christusmonogram Ichthus.svg|Ichtus-teken Mathis Gothart Grünewald 025.jpg|Agnus Dei Sint-Martinuskerk Wijnbergen PM20-10.jpg|Weerhaan op een kerktoren </gallery> {{Te doen|Alle paragrafen uitbreiden|geplaatst door= [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 11 okt 2026 14:08 (CEST)}} {{Sub}} aelog067qo1olww4bua0nekuce4juh8 430714 430713 2026-10-12T05:44:31Z JopkeB 18060 /* Stromingen */ Correcties 430714 wikitext text/x-wiki {{Begin}} Het '''christendom''' is een geloof. De Bijbel en Jezus Christus spelen een centrale rol binnen dit geloof. Daarnaast is het christendom een wereldreligie. Dit betekent dar er wordt uitgegaan van een universele waarheid. Het christendom is de grootste godsdienst ter wereld. == Waar komt het christendom vandaan? == [[Bestand:Christianity percentage by country (2008).png|thumb|right|alt=|verspreiding van het christendom over de wereld]] Het christendom is ontstaan rondom de figuur Jezus. Hij leefde rond het begin van de christelijke jaartelling. Hij predikte dat mensen verlost konden worden door in God te geloven en een goed leven te leiden. Jezus probeerde mensen bij te brengen dat ze niet blindelings de wetten van die tijd hoefden te volgen. Omdat Jezus hiermee de Romeinen in de weg zat, werd hij al snel ter dood veroordeeld. Hij was toen ruim dertig jaar. Later brak Paulus, een volgeling van Jezus, met de joods-christelijke traditie. Het christendom kon zich toen als zelfstandige religie gaan verspreiden waarvan Jezus als de stichter werd gezien. == Wat geloven christenen? == Christenen geloven in maar één God. Ruim 2000 jaar geleden heeft deze God zijn enige zoon (Jezus Christus) naar aarde gestuurd. Het was zijn taak om de zonden van de mensheid op zich te nemen. Jezus stierf hiervoor aan het kruis en is later opgestaan. Tijdens zijn leven hielp Jezus veel mensen en vertelde hij verhalen. De kern van zijn boodschap was naastenliefde. === De Bijbel === [[Bestand:Illuminated.bible.arp.jpg|thumb|right|alt=|Versierde letter P in een Latijnse Bijbel uit 1407]] => Hoofdwerk voor dit onderwerp: [[Inleiding Oude en Nieuwe Testament]]. De bijbel is het heilige boek van de christenen. Volgens de christenen zijn de teksten uit de bijbel door God geïnspireerd. In de bijbel staan allerlei verhalen, spreuken en gedichten. Daarnaast bevat het leefregels, waar men zich behoort te houden. Het heeft twee delen: * Het oude testament gaat over de geschiedenis van het joodse volk. * Het nieuwe testament waarin wordt beschreven hoe Jezus heeft geleefd en wat er na zijn dood heeft plaatsgevonden. Hun hele leven door worden in ieder geval protestanten vertrouwd gemaakt met de bijbel en de geloofsleer. Elke dag na de hoofdmaaltijd wordt een stukje uit de bijbel voorgelezen. Voor kinderen is er de {{Wp|kinderbijbel}}, de {{Wp|zondagschool}} (4-12 jaar) en vervolgens {{Wp|catechisatie}} (12-18 jaar). == Hoe leven christenen? == Voor christenen (en ook joden) zijn de Tien Geboden het belangrijkste. Dit zijn de leefregels. Ze worden ook wel de Tien Woorden van God genoemd. === Bidden === In de kerk wordt gebeden. Dit gebeurt gezamenlijk. Maar bidden is tegelijk ook iets wat thuis gebeurt. Bijvoorbeeld voor en na het eten of voor het slapen gaan. Middels een gebed kun je God bedanken of om hulp vragen. Ook kun je om vergiffenis vragen als je iets hebt gedaan waar je spijt van hebt. Ten slotte kun je ook bidden voor iemand anders die hulp nodig heeft. === Kerst === Met kerst wordt de geboorte van Jezus gevierd. Jezus zou volgens de overlevering omstreeks het begin van de christelijke jaartelling, dus ruim 2000 jaar geleden, geboren zijn in Betlehem, een plaats in Israël. Tijdens kerst zijn er extra uitgebreide diensten in de kerk, welke vaak meer bezoekers trekken dan normaal. In de kerk wordt gezongen en het kerstverhaal wordt verteld. De kerstboom werd trouwens al lang gebruikt voordat het christendom op kwam. De bomen werden versierd als offer aan de Romeinse goden. Nu staat de kerstboom symbool voor de boom uit het paradijsverhaal. Tegenwoordig geven mensen elkaar ook cadeautjes met kerst. Maar dit is geen christelijke traditie. == Stromingen == [[File:Europe religion map situation 1950 en.png|thumb|Religies in Europa ±1950 {{legend|#496EB8|Rooms-Katholiek}} {{legend|#855C99|Protestants}} {{legend|#C44F4F|Oosters-Orthodox}} {{legend|#3D9956|Islam}}]] In de loop der eeuwen zijn er verschillende scheuringen binnen het Christendom geweest. Groepen splitsten zich af van de hoofdkerk en gingen zelfstandig verder. Dat ging er vaak heftig aan toe. De belangrijkste zijn: * De eerste afsplitsing was die tussen de {{Wp|Rooms-Katholieke Kerk}} en de {{Wp|Oosters-orthodoxe kerken}} in 1054. Daar was twee eeuwen strijd aan vooraf gegaan. ** De '''Rooms-Katholieke Kerk''' heeft als hoofdzetel Rome, met een hiërarchie waarbij de paus aan het hoofd staat. De voertaal was tot in de 20e eeuw Latijn. Gedurende de middeleeuwen was het katholicisme het belangrijkste geloof in het westen en midden van Europa. ** In het oosten van Europa werd de '''Oosters-orthodoxe leer''' het belangrijkste geloof. Het gebied strekte zich uit van Rusland tot Griekenland en Turkije (als deel van {{Wp|Byzantijnse Rijk|Byzantium}}). Aangesloten kerken zijn veelal per land georganiseerd. * Een andere grote afsplitsing was in de 16e eeuw: tijdens de {{Wp|Reformatie}} ontstond het '''protestantisme'''. Die hervormde de kerkorganisatie en de leer. Er is geen hiërarchie, elke kerk is zelfstandig qua bestuur en leer. Elke kerk kiest zelf hun {{Wp|dominee}} en kerkbestuur. De bijbel biedt het enige gezag. Tijdens een dienst staat de {{Wp|preek}} centraal. Hier geen pracht en praal zoals in katholieke kerken. Protestantisme kreeg vooral voet aan de grond in Scandinavië, Duitsland, de Noordelijke Nederlanden, Zwitserland, delen van Frankrijk ({{Wp|Hugenoten}}) en Engeland ({{Wp|Anglicaanse Kerk}}). Er kwamen heftige reacties van de katholieken: de {{Wp|Contrareformatie}}, met vervolgingen en terdoodveroordelingen, die duurden tot 1648 ({{Wp|Vrede van Westfalen}}). Binnen het protestantisme zijn daarna nog meerdere afsplitsingen geweest, gericht op een strengere leer (zoals de {{Wp|Christelijke Gereformeerde Kerken}}) of juist op meer beleving van het geloof (zoals {{Wp|Evangelisch christendom|Evangelische kerken}}). == Symbolen == Het kruis is het belangrijkste symbool voor de Christenen. Het verwijst naar Jezus die op Goede Vrijdag is gestorven aan het kruis en drie dagen later, op Eerste Paasdag, weer is opgestaan. Andere symbolen zijn: * Christusmonogram, ook wel christogram, chi-rho-, rho-tau- of chi-rho-tau-monogram. Te zien is een afkorting van de Griekse naam ΧΡΙΣΤΟΣ (Christus), waarbij de eerste twee letters, Χ (hoofdletter chi) en Ρ (hoofdletter rho), tot een monogram zijn gevormd. * Ichthus-teken (Oudgrieks: ἰχθύς, "vis"), een symbool met een vis. ''Ichthus'' werd als acroniem gezien van de zin (vertaald): "Jezus Christus, Zoon van God, (en / de) Redder". * Agnus Dei, het lam Gods, verwijst naar Jezus Christus in zijn rol van de perfecte sacramentele opoffering (kruisiging) die de zonden van de mens verzoent in de christelijke theologie. * De haan, die drie keer kraaide op Goede Vrijdag en daarmee de apostel Petrus eraan herinnerde dat hij Jezus die dag zou verraden, wat hij toen ook al gedaan had. Meer Christelijke symbolen: {{Wp|Categorie:Christelijk symbool}} <gallery widths=150 heights=150> Jesus Crucifixion With Holy Spirit And INRI.jpg|Crucifix (Jezus aan het kruis) Begravningsplats.svg|Latijns kruis Saint Andrew's cross.svg|Andreaskruis Simple Labarum2.svg|Christusmonogram Ichthus.svg|Ichtus-teken Mathis Gothart Grünewald 025.jpg|Agnus Dei Sint-Martinuskerk Wijnbergen PM20-10.jpg|Weerhaan op een kerktoren </gallery> {{Te doen|Alle paragrafen uitbreiden|geplaatst door= [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 11 okt 2026 14:08 (CEST)}} {{Sub}} owji26b0o5m7pdeznqjvon5db4z92nz 430716 430714 2026-10-12T05:56:29Z JopkeB 18060 /* Stromingen */ 430716 wikitext text/x-wiki {{Begin}} Het '''christendom''' is een geloof. De Bijbel en Jezus Christus spelen een centrale rol binnen dit geloof. Daarnaast is het christendom een wereldreligie. Dit betekent dar er wordt uitgegaan van een universele waarheid. Het christendom is de grootste godsdienst ter wereld. == Waar komt het christendom vandaan? == [[Bestand:Christianity percentage by country (2008).png|thumb|right|alt=|verspreiding van het christendom over de wereld]] Het christendom is ontstaan rondom de figuur Jezus. Hij leefde rond het begin van de christelijke jaartelling. Hij predikte dat mensen verlost konden worden door in God te geloven en een goed leven te leiden. Jezus probeerde mensen bij te brengen dat ze niet blindelings de wetten van die tijd hoefden te volgen. Omdat Jezus hiermee de Romeinen in de weg zat, werd hij al snel ter dood veroordeeld. Hij was toen ruim dertig jaar. Later brak Paulus, een volgeling van Jezus, met de joods-christelijke traditie. Het christendom kon zich toen als zelfstandige religie gaan verspreiden waarvan Jezus als de stichter werd gezien. == Wat geloven christenen? == Christenen geloven in maar één God. Ruim 2000 jaar geleden heeft deze God zijn enige zoon (Jezus Christus) naar aarde gestuurd. Het was zijn taak om de zonden van de mensheid op zich te nemen. Jezus stierf hiervoor aan het kruis en is later opgestaan. Tijdens zijn leven hielp Jezus veel mensen en vertelde hij verhalen. De kern van zijn boodschap was naastenliefde. === De Bijbel === [[Bestand:Illuminated.bible.arp.jpg|thumb|right|alt=|Versierde letter P in een Latijnse Bijbel uit 1407]] => Hoofdwerk voor dit onderwerp: [[Inleiding Oude en Nieuwe Testament]]. De bijbel is het heilige boek van de christenen. Volgens de christenen zijn de teksten uit de bijbel door God geïnspireerd. In de bijbel staan allerlei verhalen, spreuken en gedichten. Daarnaast bevat het leefregels, waar men zich behoort te houden. Het heeft twee delen: * Het oude testament gaat over de geschiedenis van het joodse volk. * Het nieuwe testament waarin wordt beschreven hoe Jezus heeft geleefd en wat er na zijn dood heeft plaatsgevonden. Hun hele leven door worden in ieder geval protestanten vertrouwd gemaakt met de bijbel en de geloofsleer. Elke dag na de hoofdmaaltijd wordt een stukje uit de bijbel voorgelezen. Voor kinderen is er de {{Wp|kinderbijbel}}, de {{Wp|zondagschool}} (4-12 jaar) en vervolgens {{Wp|catechisatie}} (12-18 jaar). == Hoe leven christenen? == Voor christenen (en ook joden) zijn de Tien Geboden het belangrijkste. Dit zijn de leefregels. Ze worden ook wel de Tien Woorden van God genoemd. === Bidden === In de kerk wordt gebeden. Dit gebeurt gezamenlijk. Maar bidden is tegelijk ook iets wat thuis gebeurt. Bijvoorbeeld voor en na het eten of voor het slapen gaan. Middels een gebed kun je God bedanken of om hulp vragen. Ook kun je om vergiffenis vragen als je iets hebt gedaan waar je spijt van hebt. Ten slotte kun je ook bidden voor iemand anders die hulp nodig heeft. === Kerst === Met kerst wordt de geboorte van Jezus gevierd. Jezus zou volgens de overlevering omstreeks het begin van de christelijke jaartelling, dus ruim 2000 jaar geleden, geboren zijn in Betlehem, een plaats in Israël. Tijdens kerst zijn er extra uitgebreide diensten in de kerk, welke vaak meer bezoekers trekken dan normaal. In de kerk wordt gezongen en het kerstverhaal wordt verteld. De kerstboom werd trouwens al lang gebruikt voordat het christendom op kwam. De bomen werden versierd als offer aan de Romeinse goden. Nu staat de kerstboom symbool voor de boom uit het paradijsverhaal. Tegenwoordig geven mensen elkaar ook cadeautjes met kerst. Maar dit is geen christelijke traditie. == Stromingen == [[File:Europe religion map situation 1950 en.png|thumb|Religies in Europa ±1950 {{legend|#496EB8|Rooms-Katholiek}} {{legend|#855C99|Protestants}} {{legend|#C44F4F|Oosters-Orthodox}} {{legend|#3D9956|Islam}}]] In de loop der eeuwen zijn er verschillende scheuringen binnen het Christendom geweest. Groepen splitsten zich af van de hoofdkerk en gingen zelfstandig verder. Dat ging er vaak heftig aan toe. De belangrijkste zijn: * De eerste afsplitsing was die tussen de {{Wp|Rooms-Katholieke Kerk}} en de {{Wp|Oosters-orthodoxe kerken}} in 1054. Daar was twee eeuwen strijd aan vooraf gegaan. ** De '''Rooms-Katholieke Kerk''' heeft als hoofdzetel Rome, met een hiërarchie waarbij de paus aan het hoofd staat. De voertaal was tot in de 20e eeuw Latijn. Gedurende de middeleeuwen was het katholicisme het belangrijkste geloof in het westen en midden van Europa. ** In het oosten van Europa werd de '''Oosters-orthodoxe leer''' het belangrijkste geloof. Het gebied strekte zich uit van Rusland tot Griekenland en Turkije (als deel van {{Wp|Byzantijnse Rijk|Byzantium}}). Aangesloten kerken zijn veelal per land georganiseerd. * Een andere grote afsplitsing was in de 16e eeuw: tijdens de {{Wp|Reformatie}} ontstond het '''protestantisme'''. Die hervormde de kerkorganisatie en de leer. Er is geen hiërarchie, elke kerk is zelfstandig qua bestuur en leer. Elke kerk kiest zelf haar {{Wp|dominee}} en kerkbestuur. De bijbel biedt het enige gezag. Tijdens een dienst staat de {{Wp|preek}} centraal. Hier geen pracht en praal zoals in katholieke kerken. Protestantisme kreeg vooral voet aan de grond in Scandinavië, Duitsland, de Noordelijke Nederlanden, Zwitserland, delen van Frankrijk ({{Wp|Hugenoten}}) en Engeland ({{Wp|Anglicaanse Kerk}}). Er kwamen heftige reacties van de katholieken: de {{Wp|Contrareformatie}}, met vervolgingen en terdoodveroordelingen, die duurden tot 1648 ({{Wp|Vrede van Westfalen}}). Binnen het protestantisme zijn daarna nog meerdere afsplitsingen geweest, gericht op een strengere leer (zoals de {{Wp|Christelijke Gereformeerde Kerken}}) of juist op meer beleving van het geloof (zoals {{Wp|Evangelisch christendom|Evangelische kerken}}). == Symbolen == Het kruis is het belangrijkste symbool voor de Christenen. Het verwijst naar Jezus die op Goede Vrijdag is gestorven aan het kruis en drie dagen later, op Eerste Paasdag, weer is opgestaan. Andere symbolen zijn: * Christusmonogram, ook wel christogram, chi-rho-, rho-tau- of chi-rho-tau-monogram. Te zien is een afkorting van de Griekse naam ΧΡΙΣΤΟΣ (Christus), waarbij de eerste twee letters, Χ (hoofdletter chi) en Ρ (hoofdletter rho), tot een monogram zijn gevormd. * Ichthus-teken (Oudgrieks: ἰχθύς, "vis"), een symbool met een vis. ''Ichthus'' werd als acroniem gezien van de zin (vertaald): "Jezus Christus, Zoon van God, (en / de) Redder". * Agnus Dei, het lam Gods, verwijst naar Jezus Christus in zijn rol van de perfecte sacramentele opoffering (kruisiging) die de zonden van de mens verzoent in de christelijke theologie. * De haan, die drie keer kraaide op Goede Vrijdag en daarmee de apostel Petrus eraan herinnerde dat hij Jezus die dag zou verraden, wat hij toen ook al gedaan had. Meer Christelijke symbolen: {{Wp|Categorie:Christelijk symbool}} <gallery widths=150 heights=150> Jesus Crucifixion With Holy Spirit And INRI.jpg|Crucifix (Jezus aan het kruis) Begravningsplats.svg|Latijns kruis Saint Andrew's cross.svg|Andreaskruis Simple Labarum2.svg|Christusmonogram Ichthus.svg|Ichtus-teken Mathis Gothart Grünewald 025.jpg|Agnus Dei Sint-Martinuskerk Wijnbergen PM20-10.jpg|Weerhaan op een kerktoren </gallery> {{Te doen|Alle paragrafen uitbreiden|geplaatst door= [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 11 okt 2026 14:08 (CEST)}} {{Sub}} h5f7h2jojzy52dggbpg0oagl1lsktp4 430717 430716 2026-10-12T09:16:24Z Erik Baas 2193 opmaak 430717 wikitext text/x-wiki {{Begin}} Het '''christendom''' is een geloof. De Bijbel en Jezus Christus spelen een centrale rol binnen dit geloof. Daarnaast is het christendom een wereldreligie. Dit betekent dar er wordt uitgegaan van een universele waarheid. Het christendom is de grootste godsdienst ter wereld. == Waar komt het christendom vandaan? == [[Bestand:Christianity percentage by country (2008).png|thumb|right|alt=|verspreiding van het christendom over de wereld]] Het christendom is ontstaan rondom de figuur Jezus. Hij leefde rond het begin van de christelijke jaartelling. Hij predikte dat mensen verlost konden worden door in God te geloven en een goed leven te leiden. Jezus probeerde mensen bij te brengen dat ze niet blindelings de wetten van die tijd hoefden te volgen. Omdat Jezus hiermee de Romeinen in de weg zat, werd hij al snel ter dood veroordeeld. Hij was toen ruim dertig jaar. Later brak Paulus, een volgeling van Jezus, met de joods-christelijke traditie. Het christendom kon zich toen als zelfstandige religie gaan verspreiden waarvan Jezus als de stichter werd gezien. == Wat geloven christenen? == Christenen geloven in maar één God. Ruim 2000 jaar geleden heeft deze God zijn enige zoon (Jezus Christus) naar aarde gestuurd. Het was zijn taak om de zonden van de mensheid op zich te nemen. Jezus stierf hiervoor aan het kruis en is later opgestaan. Tijdens zijn leven hielp Jezus veel mensen en vertelde hij verhalen. De kern van zijn boodschap was naastenliefde. === De Bijbel === [[Bestand:Illuminated.bible.arp.jpg|thumb|right|alt=|Versierde letter P in een Latijnse Bijbel uit 1407]] => Hoofdwerk voor dit onderwerp: [[Inleiding Oude en Nieuwe Testament]]. De bijbel is het heilige boek van de christenen. Volgens de christenen zijn de teksten uit de bijbel door God geïnspireerd. In de bijbel staan allerlei verhalen, spreuken en gedichten. Daarnaast bevat het leefregels, waar men zich behoort te houden. Het heeft twee delen: * Het oude testament gaat over de geschiedenis van het joodse volk. * Het nieuwe testament waarin wordt beschreven hoe Jezus heeft geleefd en wat er na zijn dood heeft plaatsgevonden. Hun hele leven door worden in ieder geval protestanten vertrouwd gemaakt met de bijbel en de geloofsleer. Elke dag na de hoofdmaaltijd wordt een stukje uit de bijbel voorgelezen. Voor kinderen is er de {{Wp|kinderbijbel}}, de {{Wp|zondagschool}} (4-12 jaar) en vervolgens {{Wp|catechisatie}} (12-18 jaar). == Hoe leven christenen? == Voor christenen (en ook joden) zijn de Tien Geboden het belangrijkste. Dit zijn de leefregels. Ze worden ook wel de Tien Woorden van God genoemd. === Bidden === In de kerk wordt gebeden. Dit gebeurt gezamenlijk. Maar bidden is tegelijk ook iets wat thuis gebeurt. Bijvoorbeeld voor en na het eten of voor het slapen gaan. Middels een gebed kun je God bedanken of om hulp vragen. Ook kun je om vergiffenis vragen als je iets hebt gedaan waar je spijt van hebt. Ten slotte kun je ook bidden voor iemand anders die hulp nodig heeft. === Kerst === Met kerst wordt de geboorte van Jezus gevierd. Jezus zou volgens de overlevering omstreeks het begin van de christelijke jaartelling, dus ruim 2000 jaar geleden, geboren zijn in Betlehem, een plaats in Israël. Tijdens kerst zijn er extra uitgebreide diensten in de kerk, welke vaak meer bezoekers trekken dan normaal. In de kerk wordt gezongen en het kerstverhaal wordt verteld. De kerstboom werd trouwens al lang gebruikt voordat het christendom op kwam. De bomen werden versierd als offer aan de Romeinse goden. Nu staat de kerstboom symbool voor de boom uit het paradijsverhaal. Tegenwoordig geven mensen elkaar ook cadeautjes met kerst. Maar dit is geen christelijke traditie. == Stromingen == [[Bestand:Europe religion map situation 1950 en.png|thumb|Religies in Europa ±1950 <div style="float: left; width: 50%;"> {{Legend|#496EB8|Rooms-Katholiek}} {{Legend|#C44F4F|Oosters-Orthodox}} </div> {{Legend|#855C99|Protestants}} {{Legend|#3D9956|Islam}} ]] In&nbsp;de&nbsp;loop&nbsp;der&nbsp;eeuwen zijn er verschillende scheuringen binnen het Christendom geweest. Groepen splitsten zich af van de hoofdkerk en gingen zelfstandig verder. Dat ging er vaak heftig aan toe. De belangrijkste zijn: * De eerste afsplitsing was die tussen de {{Wp|Rooms-Katholieke Kerk}} en de {{Wp|Oosters-orthodoxe kerken}} in 1054. Daar was twee eeuwen strijd aan vooraf gegaan. ** De '''Rooms-Katholieke Kerk''' heeft als hoofdzetel Rome, met een hiërarchie waarbij de paus aan het hoofd staat. De voertaal was tot in de 20e eeuw Latijn. Gedurende de middeleeuwen was het katholicisme het belangrijkste geloof in het westen en midden van Europa. ** In het oosten van Europa werd de '''Oosters-orthodoxe leer''' het belangrijkste geloof. Het gebied strekte zich uit van Rusland tot Griekenland en Turkije (als deel van {{Wp|Byzantijnse Rijk|Byzantium}}). Aangesloten kerken zijn veelal per land georganiseerd. * Een andere grote afsplitsing was in de 16e eeuw: tijdens de {{Wp|Reformatie}} ontstond het '''protestantisme'''. Die hervormde de kerkorganisatie en de leer. Er is geen hiërarchie, elke kerk is zelfstandig qua bestuur en leer. Elke kerk kiest zelf haar {{Wp|dominee}} en kerkbestuur. De bijbel biedt het enige gezag. Tijdens een dienst staat de {{Wp|preek}} centraal. Hier geen pracht en praal zoals in katholieke kerken. Protestantisme kreeg vooral voet aan de grond in Scandinavië, Duitsland, de Noordelijke Nederlanden, Zwitserland, delen van Frankrijk ({{Wp|Hugenoten}}) en Engeland ({{Wp|Anglicaanse Kerk}}). Er kwamen heftige reacties van de katholieken: de {{Wp|Contrareformatie}}, met vervolgingen en terdoodveroordelingen, die duurden tot 1648 ({{Wp|Vrede van Westfalen}}). Binnen het protestantisme zijn daarna nog meerdere afsplitsingen geweest, gericht op een strengere leer (zoals de {{Wp|Christelijke Gereformeerde Kerken}}) of juist op meer beleving van het geloof (zoals {{Wp|Evangelisch christendom|Evangelische kerken}}). == Symbolen == Het kruis is het belangrijkste symbool voor de Christenen. Het verwijst naar Jezus die op Goede Vrijdag is gestorven aan het kruis en drie dagen later, op Eerste Paasdag, weer is opgestaan. Andere symbolen zijn: * Christusmonogram, ook wel christogram, chi-rho-, rho-tau- of chi-rho-tau-monogram. Te zien is een afkorting van de Griekse naam ΧΡΙΣΤΟΣ (Christus), waarbij de eerste twee letters, Χ (hoofdletter chi) en Ρ (hoofdletter rho), tot een monogram zijn gevormd. * Ichthus-teken (Oudgrieks: ἰχθύς, "vis"), een symbool met een vis. ''Ichthus'' werd als acroniem gezien van de zin (vertaald): "Jezus Christus, Zoon van God, (en / de) Redder". * Agnus Dei, het lam Gods, verwijst naar Jezus Christus in zijn rol van de perfecte sacramentele opoffering (kruisiging) die de zonden van de mens verzoent in de christelijke theologie. * De haan, die drie keer kraaide op Goede Vrijdag en daarmee de apostel Petrus eraan herinnerde dat hij Jezus die dag zou verraden, wat hij toen ook al gedaan had. Meer Christelijke symbolen: {{Wp|Categorie:Christelijk symbool}} <gallery widths=150 heights=150> Jesus Crucifixion With Holy Spirit And INRI.jpg|Crucifix (Jezus aan het kruis) Begravningsplats.svg|Latijns kruis Saint Andrew's cross.svg|Andreaskruis Simple Labarum2.svg|Christusmonogram Ichthus.svg|Ichtus-teken Mathis Gothart Grünewald 025.jpg|Agnus Dei Sint-Martinuskerk Wijnbergen PM20-10.jpg|Weerhaan op een kerktoren </gallery> {{Te doen|Alle paragrafen uitbreiden|geplaatst door= [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 11 okt 2026 14:08 (CEST)}} {{Sub}} kgqwspskit6fhm2k0fzeq0f52wz3wpj 430718 430717 2026-10-12T09:21:55Z Erik Baas 2193 430718 wikitext text/x-wiki {{Begin}} Het '''christendom''' is een geloof. De Bijbel en Jezus Christus spelen een centrale rol binnen dit geloof. Daarnaast is het christendom een wereldreligie. Dit betekent dar er wordt uitgegaan van een universele waarheid. Het christendom is de grootste godsdienst ter wereld. == Waar komt het christendom vandaan? == [[Bestand:Christianity percentage by country (2008).png|thumb|right|alt=|verspreiding van het christendom over de wereld]] Het christendom is ontstaan rondom de figuur Jezus. Hij leefde rond het begin van de christelijke jaartelling. Hij predikte dat mensen verlost konden worden door in God te geloven en een goed leven te leiden. Jezus probeerde mensen bij te brengen dat ze niet blindelings de wetten van die tijd hoefden te volgen. Omdat Jezus hiermee de Romeinen in de weg zat, werd hij al snel ter dood veroordeeld. Hij was toen ruim dertig jaar. Later brak Paulus, een volgeling van Jezus, met de joods-christelijke traditie. Het christendom kon zich toen als zelfstandige religie gaan verspreiden waarvan Jezus als de stichter werd gezien. == Wat geloven christenen? == Christenen geloven in maar één God. Ruim 2000 jaar geleden heeft deze God zijn enige zoon (Jezus Christus) naar aarde gestuurd. Het was zijn taak om de zonden van de mensheid op zich te nemen. Jezus stierf hiervoor aan het kruis en is later opgestaan. Tijdens zijn leven hielp Jezus veel mensen en vertelde hij verhalen. De kern van zijn boodschap was naastenliefde. === De Bijbel === [[Bestand:Illuminated.bible.arp.jpg|thumb|right|alt=|Versierde letter P in een Latijnse Bijbel uit 1407]] => Hoofdwerk voor dit onderwerp: [[Inleiding Oude en Nieuwe Testament]]. De bijbel is het heilige boek van de christenen. Volgens de christenen zijn de teksten uit de bijbel door God geïnspireerd. In de bijbel staan allerlei verhalen, spreuken en gedichten. Daarnaast bevat het leefregels, waar men zich behoort te houden. Het heeft twee delen: * Het oude testament gaat over de geschiedenis van het joodse volk. * Het nieuwe testament waarin wordt beschreven hoe Jezus heeft geleefd en wat er na zijn dood heeft plaatsgevonden. Hun hele leven door worden in ieder geval protestanten vertrouwd gemaakt met de bijbel en de geloofsleer. Elke dag na de hoofdmaaltijd wordt een stukje uit de bijbel voorgelezen. Voor kinderen is er de {{Wp|kinderbijbel}}, de {{Wp|zondagschool}} (4-12 jaar) en vervolgens {{Wp|catechisatie}} (12-18 jaar). == Hoe leven christenen? == Voor christenen (en ook joden) zijn de Tien Geboden het belangrijkste. Dit zijn de leefregels. Ze worden ook wel de Tien Woorden van God genoemd. === Bidden === In de kerk wordt gebeden. Dit gebeurt gezamenlijk. Maar bidden is tegelijk ook iets wat thuis gebeurt. Bijvoorbeeld voor en na het eten of voor het slapen gaan. Middels een gebed kun je God bedanken of om hulp vragen. Ook kun je om vergiffenis vragen als je iets hebt gedaan waar je spijt van hebt. Ten slotte kun je ook bidden voor iemand anders die hulp nodig heeft. === Kerst === Met kerst wordt de geboorte van Jezus gevierd. Jezus zou volgens de overlevering omstreeks het begin van de christelijke jaartelling, dus ruim 2000 jaar geleden, geboren zijn in Betlehem, een plaats in Israël. Tijdens kerst zijn er extra uitgebreide diensten in de kerk, welke vaak meer bezoekers trekken dan normaal. In de kerk wordt gezongen en het kerstverhaal wordt verteld. De kerstboom werd trouwens al lang gebruikt voordat het christendom op kwam. De bomen werden versierd als offer aan de Romeinse goden. Nu staat de kerstboom symbool voor de boom uit het paradijsverhaal. Tegenwoordig geven mensen elkaar ook cadeautjes met kerst. Maar dit is geen christelijke traditie. == Stromingen == [[Bestand:Europe religion map situation 1950 en.png|thumb|Religies in Europa ±1950 <div style="float: left; width: 50%;"> {{Legend|#496EB8|Rooms-Katholiek}} {{Legend|#C44F4F|Oosters-Orthodox}} </div> {{Legend|#855C99|Protestants}} {{Legend|#3D9956|Islam}} ]] In&nbsp;de&nbsp;loop&nbsp;der&nbsp;eeuwen zijn er verschillende scheuringen binnen het Christendom geweest. Groepen splitsten zich af van de hoofdkerk en gingen zelfstandig verder. Dat ging er vaak heftig aan toe. De belangrijkste zijn: * De eerste afsplitsing was die tussen de {{Wp|Rooms-Katholieke Kerk}} en de {{Wp|Oosters-orthodoxe kerken}} in 1054. Daar was twee eeuwen strijd aan vooraf gegaan. ** De '''Rooms-Katholieke Kerk''' heeft als hoofdzetel Rome, met een hiërarchie waarbij de paus aan het hoofd staat. De voertaal was tot in de 20e eeuw Latijn. Gedurende de middeleeuwen was het katholicisme het belangrijkste geloof in het westen en midden van Europa. ** In het oosten van Europa werd de '''Oosters-orthodoxe leer''' het belangrijkste geloof. Het gebied strekte zich uit van Rusland tot Griekenland en Turkije (als deel van {{Wp|Byzantijnse Rijk|Byzantium}}). Aangesloten kerken zijn veelal per land georganiseerd. * Een andere grote afsplitsing was in de 16e eeuw: tijdens de {{Wp|Reformatie}} ontstond het '''protestantisme'''. Die hervormde de kerkorganisatie en de leer. Er is geen hiërarchie, elke kerk is zelfstandig qua bestuur en leer. Elke kerk kiest zelf haar {{Wp|dominee}} en kerkbestuur. De bijbel biedt het enige gezag. Tijdens een dienst staat de {{Wp|preek}} centraal. Hier geen pracht en praal zoals in katholieke kerken. Protestantisme kreeg vooral voet aan de grond in Scandinavië, Duitsland, de Noordelijke Nederlanden, Zwitserland, delen van Frankrijk ({{Wp|Hugenoten}}) en Engeland ({{Wp|Anglicaanse Kerk}}). Er kwamen heftige reacties van de katholieken: de {{Wp|Contrareformatie}}, met vervolgingen en terdoodveroordelingen, die duurden tot 1648 ({{Wp|Vrede van Westfalen}}). Binnen het protestantisme zijn daarna nog meerdere afsplitsingen geweest, gericht op een strengere leer (zoals de {{Wp|Christelijke Gereformeerde Kerken}}) of juist op meer beleving van het geloof (zoals {{Wp|Evangelisch christendom|Evangelische kerken}}). == Symbolen == Het kruis is het belangrijkste symbool voor de Christenen. Het verwijst naar Jezus die op Goede Vrijdag is gestorven aan het kruis en drie dagen later, op Eerste Paasdag, weer is opgestaan. Andere symbolen zijn: * Christusmonogram, ook wel christogram, chi-rho-, rho-tau- of chi-rho-tau-monogram. Te zien is een afkorting van de Griekse naam ΧΡΙΣΤΟΣ (Christus), waarbij de eerste twee letters, Χ (hoofdletter chi) en Ρ (hoofdletter rho), tot een monogram zijn gevormd. * Ichthus-teken (Oudgrieks: ἰχθύς, "vis"), een symbool met een vis. ''Ichthus'' werd als acroniem gezien van de zin (vertaald): "Jezus Christus, Zoon van God, (en / de) Redder". * Agnus Dei, het lam Gods, verwijst naar Jezus Christus in zijn rol van de perfecte sacramentele opoffering (kruisiging) die de zonden van de mens verzoent in de christelijke theologie. * De haan, die drie keer kraaide op Goede Vrijdag en daarmee de apostel Petrus eraan herinnerde dat hij Jezus die dag zou verraden, wat hij toen ook al gedaan had. Meer Christelijke symbolen: {{Wp|Categorie:Christelijk symbool}} <gallery widths=150 heights=150> Jesus Crucifixion With Holy Spirit And INRI.jpg|Crucifix (Jezus aan het kruis) Begravningsplats.svg|Latijns kruis Saint Andrew's cross.svg|Andreaskruis Simple Labarum2.svg|Christusmonogram Ichthus.svg|Ichtus-teken Mathis Gothart Grünewald 025.jpg|Agnus Dei Sint-Martinuskerk Wijnbergen PM20-10.jpg|Weerhaan op een kerktoren </gallery> {{Te doen|Alle paragrafen uitbreiden|geplaatst door= [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 11 okt 2026 14:08 (CEST)}} {{Sub}} 7y0s4u3ijyettfymm9ns48rd1on91j9 430719 430718 2026-10-12T09:45:09Z Erik Baas 2193 /* Stromingen */ 430719 wikitext text/x-wiki {{Begin}} Het '''christendom''' is een geloof. De Bijbel en Jezus Christus spelen een centrale rol binnen dit geloof. Daarnaast is het christendom een wereldreligie. Dit betekent dar er wordt uitgegaan van een universele waarheid. Het christendom is de grootste godsdienst ter wereld. == Waar komt het christendom vandaan? == [[Bestand:Christianity percentage by country (2008).png|thumb|right|alt=|verspreiding van het christendom over de wereld]] Het christendom is ontstaan rondom de figuur Jezus. Hij leefde rond het begin van de christelijke jaartelling. Hij predikte dat mensen verlost konden worden door in God te geloven en een goed leven te leiden. Jezus probeerde mensen bij te brengen dat ze niet blindelings de wetten van die tijd hoefden te volgen. Omdat Jezus hiermee de Romeinen in de weg zat, werd hij al snel ter dood veroordeeld. Hij was toen ruim dertig jaar. Later brak Paulus, een volgeling van Jezus, met de joods-christelijke traditie. Het christendom kon zich toen als zelfstandige religie gaan verspreiden waarvan Jezus als de stichter werd gezien. == Wat geloven christenen? == Christenen geloven in maar één God. Ruim 2000 jaar geleden heeft deze God zijn enige zoon (Jezus Christus) naar aarde gestuurd. Het was zijn taak om de zonden van de mensheid op zich te nemen. Jezus stierf hiervoor aan het kruis en is later opgestaan. Tijdens zijn leven hielp Jezus veel mensen en vertelde hij verhalen. De kern van zijn boodschap was naastenliefde. === De Bijbel === [[Bestand:Illuminated.bible.arp.jpg|thumb|right|alt=|Versierde letter P in een Latijnse Bijbel uit 1407]] => Hoofdwerk voor dit onderwerp: [[Inleiding Oude en Nieuwe Testament]]. De bijbel is het heilige boek van de christenen. Volgens de christenen zijn de teksten uit de bijbel door God geïnspireerd. In de bijbel staan allerlei verhalen, spreuken en gedichten. Daarnaast bevat het leefregels, waar men zich behoort te houden. Het heeft twee delen: * Het oude testament gaat over de geschiedenis van het joodse volk. * Het nieuwe testament waarin wordt beschreven hoe Jezus heeft geleefd en wat er na zijn dood heeft plaatsgevonden. Hun hele leven door worden in ieder geval protestanten vertrouwd gemaakt met de bijbel en de geloofsleer. Elke dag na de hoofdmaaltijd wordt een stukje uit de bijbel voorgelezen. Voor kinderen is er de {{Wp|kinderbijbel}}, de {{Wp|zondagschool}} (4-12 jaar) en vervolgens {{Wp|catechisatie}} (12-18 jaar). == Hoe leven christenen? == Voor christenen (en ook joden) zijn de Tien Geboden het belangrijkste. Dit zijn de leefregels. Ze worden ook wel de Tien Woorden van God genoemd. === Bidden === In de kerk wordt gebeden. Dit gebeurt gezamenlijk. Maar bidden is tegelijk ook iets wat thuis gebeurt. Bijvoorbeeld voor en na het eten of voor het slapen gaan. Middels een gebed kun je God bedanken of om hulp vragen. Ook kun je om vergiffenis vragen als je iets hebt gedaan waar je spijt van hebt. Ten slotte kun je ook bidden voor iemand anders die hulp nodig heeft. === Kerst === Met kerst wordt de geboorte van Jezus gevierd. Jezus zou volgens de overlevering omstreeks het begin van de christelijke jaartelling, dus ruim 2000 jaar geleden, geboren zijn in Betlehem, een plaats in Israël. Tijdens kerst zijn er extra uitgebreide diensten in de kerk, welke vaak meer bezoekers trekken dan normaal. In de kerk wordt gezongen en het kerstverhaal wordt verteld. De kerstboom werd trouwens al lang gebruikt voordat het christendom op kwam. De bomen werden versierd als offer aan de Romeinse goden. Nu staat de kerstboom symbool voor de boom uit het paradijsverhaal. Tegenwoordig geven mensen elkaar ook cadeautjes met kerst. Maar dit is geen christelijke traditie. == Stromingen == [[Bestand:Europe religion map situation 1950 en.png|thumb|Religies in Europa ±1950 <div style="float: left; width: 50%;"> {{Nowrap|{{Legend|#496EB8|Rooms-Katholiek}}}} {{Legend|#C44F4F|Oosters-Orthodox}} </div> {{Legend|#855C99|Protestants}} {{Legend|#3D9956|Islam}} ]] {{Nowrap|In de loop der}} eeuwen zijn er ver&shy;schil&shy;lende scheuringen binnen het Christendom geweest. Groepen splitsten zich af van de hoofdkerk en gingen zelf&shy;standig verder. Dat ging er vaak heftig aan toe. De belangrijkste zijn: * De eerste afsplitsing was die tussen de {{Wp|Rooms-Katholieke Kerk}} en de {{Wp|Oosters-orthodoxe kerken}} in 1054. Daar was twee eeuwen strijd aan vooraf gegaan. ** De '''Rooms-Katholieke Kerk''' heeft als hoofdzetel Rome, met een hiërarchie waarbij de paus aan het hoofd staat. De voertaal was tot in de 20e eeuw Latijn. Gedurende de middeleeuwen was het katholicisme het belangrijkste geloof in het westen en midden van Europa. ** In het oosten van Europa werd de '''Oosters-orthodoxe leer''' het belangrijkste geloof. Het gebied strekte zich uit van Rusland tot Griekenland en Turkije (als deel van {{Wp|Byzantijnse Rijk|Byzantium}}). Aangesloten kerken zijn veelal per land georganiseerd. * Een andere grote afsplitsing was in de 16e eeuw: tijdens de {{Wp|Reformatie}} ontstond het '''protestantisme'''. Die hervormde de kerkorganisatie en de leer. Er is geen hiërarchie, elke kerk is zelfstandig qua bestuur en leer. Elke kerk kiest zelf haar {{Wp|dominee}} en kerkbestuur. De bijbel biedt het enige gezag. Tijdens een dienst staat de {{Wp|preek}} centraal. Hier geen pracht en praal zoals in katholieke kerken. Protestantisme kreeg vooral voet aan de grond in Scandinavië, Duitsland, de Noordelijke Nederlanden, Zwitserland, delen van Frankrijk ({{Wp|Hugenoten}}) en Engeland ({{Wp|Anglicaanse Kerk}}). Er kwamen heftige reacties van de katholieken: de {{Wp|Contrareformatie}}, met vervolgingen en terdoodveroordelingen, die duurden tot 1648 ({{Wp|Vrede van Westfalen}}). Binnen het protestantisme zijn daarna nog meerdere afsplitsingen geweest, gericht op een strengere leer (zoals de {{Wp|Christelijke Gereformeerde Kerken}}) of juist op meer beleving van het geloof (zoals {{Wp|Evangelisch christendom|Evangelische kerken}}). == Symbolen == Het kruis is het belangrijkste symbool voor de Christenen. Het verwijst naar Jezus die op Goede Vrijdag is gestorven aan het kruis en drie dagen later, op Eerste Paasdag, weer is opgestaan. Andere symbolen zijn: * Christusmonogram, ook wel christogram, chi-rho-, rho-tau- of chi-rho-tau-monogram. Te zien is een afkorting van de Griekse naam ΧΡΙΣΤΟΣ (Christus), waarbij de eerste twee letters, Χ (hoofdletter chi) en Ρ (hoofdletter rho), tot een monogram zijn gevormd. * Ichthus-teken (Oudgrieks: ἰχθύς, "vis"), een symbool met een vis. ''Ichthus'' werd als acroniem gezien van de zin (vertaald): "Jezus Christus, Zoon van God, (en / de) Redder". * Agnus Dei, het lam Gods, verwijst naar Jezus Christus in zijn rol van de perfecte sacramentele opoffering (kruisiging) die de zonden van de mens verzoent in de christelijke theologie. * De haan, die drie keer kraaide op Goede Vrijdag en daarmee de apostel Petrus eraan herinnerde dat hij Jezus die dag zou verraden, wat hij toen ook al gedaan had. Meer Christelijke symbolen: {{Wp|Categorie:Christelijk symbool}} <gallery widths=150 heights=150> Jesus Crucifixion With Holy Spirit And INRI.jpg|Crucifix (Jezus aan het kruis) Begravningsplats.svg|Latijns kruis Saint Andrew's cross.svg|Andreaskruis Simple Labarum2.svg|Christusmonogram Ichthus.svg|Ichtus-teken Mathis Gothart Grünewald 025.jpg|Agnus Dei Sint-Martinuskerk Wijnbergen PM20-10.jpg|Weerhaan op een kerktoren </gallery> {{Te doen|Alle paragrafen uitbreiden|geplaatst door= [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 11 okt 2026 14:08 (CEST)}} {{Sub}} m6l03mconr40ugcgkajbzyd8k4bz8th 430720 430719 2026-10-12T09:48:11Z Erik Baas 2193 /* Stromingen */ 430720 wikitext text/x-wiki {{Begin}} Het '''christendom''' is een geloof. De Bijbel en Jezus Christus spelen een centrale rol binnen dit geloof. Daarnaast is het christendom een wereldreligie. Dit betekent dar er wordt uitgegaan van een universele waarheid. Het christendom is de grootste godsdienst ter wereld. == Waar komt het christendom vandaan? == [[Bestand:Christianity percentage by country (2008).png|thumb|right|alt=|verspreiding van het christendom over de wereld]] Het christendom is ontstaan rondom de figuur Jezus. Hij leefde rond het begin van de christelijke jaartelling. Hij predikte dat mensen verlost konden worden door in God te geloven en een goed leven te leiden. Jezus probeerde mensen bij te brengen dat ze niet blindelings de wetten van die tijd hoefden te volgen. Omdat Jezus hiermee de Romeinen in de weg zat, werd hij al snel ter dood veroordeeld. Hij was toen ruim dertig jaar. Later brak Paulus, een volgeling van Jezus, met de joods-christelijke traditie. Het christendom kon zich toen als zelfstandige religie gaan verspreiden waarvan Jezus als de stichter werd gezien. == Wat geloven christenen? == Christenen geloven in maar één God. Ruim 2000 jaar geleden heeft deze God zijn enige zoon (Jezus Christus) naar aarde gestuurd. Het was zijn taak om de zonden van de mensheid op zich te nemen. Jezus stierf hiervoor aan het kruis en is later opgestaan. Tijdens zijn leven hielp Jezus veel mensen en vertelde hij verhalen. De kern van zijn boodschap was naastenliefde. === De Bijbel === [[Bestand:Illuminated.bible.arp.jpg|thumb|right|alt=|Versierde letter P in een Latijnse Bijbel uit 1407]] => Hoofdwerk voor dit onderwerp: [[Inleiding Oude en Nieuwe Testament]]. De bijbel is het heilige boek van de christenen. Volgens de christenen zijn de teksten uit de bijbel door God geïnspireerd. In de bijbel staan allerlei verhalen, spreuken en gedichten. Daarnaast bevat het leefregels, waar men zich behoort te houden. Het heeft twee delen: * Het oude testament gaat over de geschiedenis van het joodse volk. * Het nieuwe testament waarin wordt beschreven hoe Jezus heeft geleefd en wat er na zijn dood heeft plaatsgevonden. Hun hele leven door worden in ieder geval protestanten vertrouwd gemaakt met de bijbel en de geloofsleer. Elke dag na de hoofdmaaltijd wordt een stukje uit de bijbel voorgelezen. Voor kinderen is er de {{Wp|kinderbijbel}}, de {{Wp|zondagschool}} (4-12 jaar) en vervolgens {{Wp|catechisatie}} (12-18 jaar). == Hoe leven christenen? == Voor christenen (en ook joden) zijn de Tien Geboden het belangrijkste. Dit zijn de leefregels. Ze worden ook wel de Tien Woorden van God genoemd. === Bidden === In de kerk wordt gebeden. Dit gebeurt gezamenlijk. Maar bidden is tegelijk ook iets wat thuis gebeurt. Bijvoorbeeld voor en na het eten of voor het slapen gaan. Middels een gebed kun je God bedanken of om hulp vragen. Ook kun je om vergiffenis vragen als je iets hebt gedaan waar je spijt van hebt. Ten slotte kun je ook bidden voor iemand anders die hulp nodig heeft. === Kerst === Met kerst wordt de geboorte van Jezus gevierd. Jezus zou volgens de overlevering omstreeks het begin van de christelijke jaartelling, dus ruim 2000 jaar geleden, geboren zijn in Betlehem, een plaats in Israël. Tijdens kerst zijn er extra uitgebreide diensten in de kerk, welke vaak meer bezoekers trekken dan normaal. In de kerk wordt gezongen en het kerstverhaal wordt verteld. De kerstboom werd trouwens al lang gebruikt voordat het christendom op kwam. De bomen werden versierd als offer aan de Romeinse goden. Nu staat de kerstboom symbool voor de boom uit het paradijsverhaal. Tegenwoordig geven mensen elkaar ook cadeautjes met kerst. Maar dit is geen christelijke traditie. == Stromingen == [[Bestand:Europe religion map situation 1950 en.png|thumb|Religies in Europa ±1950 <div style="float: left; width: 60%;"> {{Nowrap|{{Legend|#496EB8|Rooms-Katholiek}}}} {{Nowrap|{{Legend|#C44F4F|Oosters-Orthodox}}}} </div> {{Legend|#855C99|Protestants}} {{Legend|#3D9956|Islam}} ]] {{Nowrap|In de loop der}} eeuwen zijn er ver&shy;schil&shy;lende scheuringen binnen het Christendom geweest. Groepen splitsten zich af van de hoofdkerk en gingen zelf&shy;standig verder. Dat ging er vaak heftig aan toe. De belangrijkste zijn: * De eerste afsplitsing was die tussen de {{Wp|Rooms-Katholieke Kerk}} en de {{Wp|Oosters-orthodoxe kerken}} in 1054. Daar was twee eeuwen strijd aan vooraf gegaan. ** De '''Rooms-Katholieke Kerk''' heeft als hoofdzetel Rome, met een hiërarchie waarbij de paus aan het hoofd staat. De voertaal was tot in de 20e eeuw Latijn. Gedurende de middeleeuwen was het katholicisme het belangrijkste geloof in het westen en midden van Europa. ** In het oosten van Europa werd de '''Oosters-orthodoxe leer''' het belangrijkste geloof. Het gebied strekte zich uit van Rusland tot Griekenland en Turkije (als deel van {{Wp|Byzantijnse Rijk|Byzantium}}). Aangesloten kerken zijn veelal per land georganiseerd. * Een andere grote afsplitsing was in de 16e eeuw: tijdens de {{Wp|Reformatie}} ontstond het '''protestantisme'''. Die hervormde de kerkorganisatie en de leer. Er is geen hiërarchie, elke kerk is zelfstandig qua bestuur en leer. Elke kerk kiest zelf haar {{Wp|dominee}} en kerkbestuur. De bijbel biedt het enige gezag. Tijdens een dienst staat de {{Wp|preek}} centraal. Hier geen pracht en praal zoals in katholieke kerken. Protestantisme kreeg vooral voet aan de grond in Scandinavië, Duitsland, de Noordelijke Nederlanden, Zwitserland, delen van Frankrijk ({{Wp|Hugenoten}}) en Engeland ({{Wp|Anglicaanse Kerk}}). Er kwamen heftige reacties van de katholieken: de {{Wp|Contrareformatie}}, met vervolgingen en terdoodveroordelingen, die duurden tot 1648 ({{Wp|Vrede van Westfalen}}). Binnen het protestantisme zijn daarna nog meerdere afsplitsingen geweest, gericht op een strengere leer (zoals de {{Wp|Christelijke Gereformeerde Kerken}}) of juist op meer beleving van het geloof (zoals {{Wp|Evangelisch christendom|Evangelische kerken}}). == Symbolen == Het kruis is het belangrijkste symbool voor de Christenen. Het verwijst naar Jezus die op Goede Vrijdag is gestorven aan het kruis en drie dagen later, op Eerste Paasdag, weer is opgestaan. Andere symbolen zijn: * Christusmonogram, ook wel christogram, chi-rho-, rho-tau- of chi-rho-tau-monogram. Te zien is een afkorting van de Griekse naam ΧΡΙΣΤΟΣ (Christus), waarbij de eerste twee letters, Χ (hoofdletter chi) en Ρ (hoofdletter rho), tot een monogram zijn gevormd. * Ichthus-teken (Oudgrieks: ἰχθύς, "vis"), een symbool met een vis. ''Ichthus'' werd als acroniem gezien van de zin (vertaald): "Jezus Christus, Zoon van God, (en / de) Redder". * Agnus Dei, het lam Gods, verwijst naar Jezus Christus in zijn rol van de perfecte sacramentele opoffering (kruisiging) die de zonden van de mens verzoent in de christelijke theologie. * De haan, die drie keer kraaide op Goede Vrijdag en daarmee de apostel Petrus eraan herinnerde dat hij Jezus die dag zou verraden, wat hij toen ook al gedaan had. Meer Christelijke symbolen: {{Wp|Categorie:Christelijk symbool}} <gallery widths=150 heights=150> Jesus Crucifixion With Holy Spirit And INRI.jpg|Crucifix (Jezus aan het kruis) Begravningsplats.svg|Latijns kruis Saint Andrew's cross.svg|Andreaskruis Simple Labarum2.svg|Christusmonogram Ichthus.svg|Ichtus-teken Mathis Gothart Grünewald 025.jpg|Agnus Dei Sint-Martinuskerk Wijnbergen PM20-10.jpg|Weerhaan op een kerktoren </gallery> {{Te doen|Alle paragrafen uitbreiden|geplaatst door= [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 11 okt 2026 14:08 (CEST)}} {{Sub}} 7b5rglzkoux85gbmhb6em59ud8t8nm8 430721 430720 2026-10-12T09:50:37Z Erik Baas 2193 /* Stromingen */ 430721 wikitext text/x-wiki {{Begin}} Het '''christendom''' is een geloof. De Bijbel en Jezus Christus spelen een centrale rol binnen dit geloof. Daarnaast is het christendom een wereldreligie. Dit betekent dar er wordt uitgegaan van een universele waarheid. Het christendom is de grootste godsdienst ter wereld. == Waar komt het christendom vandaan? == [[Bestand:Christianity percentage by country (2008).png|thumb|right|alt=|verspreiding van het christendom over de wereld]] Het christendom is ontstaan rondom de figuur Jezus. Hij leefde rond het begin van de christelijke jaartelling. Hij predikte dat mensen verlost konden worden door in God te geloven en een goed leven te leiden. Jezus probeerde mensen bij te brengen dat ze niet blindelings de wetten van die tijd hoefden te volgen. Omdat Jezus hiermee de Romeinen in de weg zat, werd hij al snel ter dood veroordeeld. Hij was toen ruim dertig jaar. Later brak Paulus, een volgeling van Jezus, met de joods-christelijke traditie. Het christendom kon zich toen als zelfstandige religie gaan verspreiden waarvan Jezus als de stichter werd gezien. == Wat geloven christenen? == Christenen geloven in maar één God. Ruim 2000 jaar geleden heeft deze God zijn enige zoon (Jezus Christus) naar aarde gestuurd. Het was zijn taak om de zonden van de mensheid op zich te nemen. Jezus stierf hiervoor aan het kruis en is later opgestaan. Tijdens zijn leven hielp Jezus veel mensen en vertelde hij verhalen. De kern van zijn boodschap was naastenliefde. === De Bijbel === [[Bestand:Illuminated.bible.arp.jpg|thumb|right|alt=|Versierde letter P in een Latijnse Bijbel uit 1407]] => Hoofdwerk voor dit onderwerp: [[Inleiding Oude en Nieuwe Testament]]. De bijbel is het heilige boek van de christenen. Volgens de christenen zijn de teksten uit de bijbel door God geïnspireerd. In de bijbel staan allerlei verhalen, spreuken en gedichten. Daarnaast bevat het leefregels, waar men zich behoort te houden. Het heeft twee delen: * Het oude testament gaat over de geschiedenis van het joodse volk. * Het nieuwe testament waarin wordt beschreven hoe Jezus heeft geleefd en wat er na zijn dood heeft plaatsgevonden. Hun hele leven door worden in ieder geval protestanten vertrouwd gemaakt met de bijbel en de geloofsleer. Elke dag na de hoofdmaaltijd wordt een stukje uit de bijbel voorgelezen. Voor kinderen is er de {{Wp|kinderbijbel}}, de {{Wp|zondagschool}} (4-12 jaar) en vervolgens {{Wp|catechisatie}} (12-18 jaar). == Hoe leven christenen? == Voor christenen (en ook joden) zijn de Tien Geboden het belangrijkste. Dit zijn de leefregels. Ze worden ook wel de Tien Woorden van God genoemd. === Bidden === In de kerk wordt gebeden. Dit gebeurt gezamenlijk. Maar bidden is tegelijk ook iets wat thuis gebeurt. Bijvoorbeeld voor en na het eten of voor het slapen gaan. Middels een gebed kun je God bedanken of om hulp vragen. Ook kun je om vergiffenis vragen als je iets hebt gedaan waar je spijt van hebt. Ten slotte kun je ook bidden voor iemand anders die hulp nodig heeft. === Kerst === Met kerst wordt de geboorte van Jezus gevierd. Jezus zou volgens de overlevering omstreeks het begin van de christelijke jaartelling, dus ruim 2000 jaar geleden, geboren zijn in Betlehem, een plaats in Israël. Tijdens kerst zijn er extra uitgebreide diensten in de kerk, welke vaak meer bezoekers trekken dan normaal. In de kerk wordt gezongen en het kerstverhaal wordt verteld. De kerstboom werd trouwens al lang gebruikt voordat het christendom op kwam. De bomen werden versierd als offer aan de Romeinse goden. Nu staat de kerstboom symbool voor de boom uit het paradijsverhaal. Tegenwoordig geven mensen elkaar ook cadeautjes met kerst. Maar dit is geen christelijke traditie. == Stromingen == [[Bestand:Europe religion map situation 1950 en.png|thumb|Religies in Europa ±1950<br> <div style="float: left;"> {{Nowrap|{{Legend|#496EB8|Rooms-Katholiek}}}}<br> {{Nowrap|{{Legend|#C44F4F|Oosters-Orthodox}}}} </div> {{Legend|#855C99|Protestants}}<br> {{Legend|#3D9956|Islam}} ]] {{Nowrap|In de loop der}} eeuwen zijn er ver&shy;schil&shy;lende scheuringen binnen het Christendom geweest. Groepen splitsten zich af van de hoofdkerk en gingen zelf&shy;standig verder. Dat ging er vaak heftig aan toe. De belangrijkste zijn: * De eerste afsplitsing was die tussen de {{Wp|Rooms-Katholieke Kerk}} en de {{Wp|Oosters-orthodoxe kerken}} in 1054. Daar was twee eeuwen strijd aan vooraf gegaan. ** De '''Rooms-Katholieke Kerk''' heeft als hoofdzetel Rome, met een hiërarchie waarbij de paus aan het hoofd staat. De voertaal was tot in de 20e eeuw Latijn. Gedurende de middeleeuwen was het katholicisme het belangrijkste geloof in het westen en midden van Europa. ** In het oosten van Europa werd de '''Oosters-orthodoxe leer''' het belangrijkste geloof. Het gebied strekte zich uit van Rusland tot Griekenland en Turkije (als deel van {{Wp|Byzantijnse Rijk|Byzantium}}). Aangesloten kerken zijn veelal per land georganiseerd. * Een andere grote afsplitsing was in de 16e eeuw: tijdens de {{Wp|Reformatie}} ontstond het '''protestantisme'''. Die hervormde de kerkorganisatie en de leer. Er is geen hiërarchie, elke kerk is zelfstandig qua bestuur en leer. Elke kerk kiest zelf haar {{Wp|dominee}} en kerkbestuur. De bijbel biedt het enige gezag. Tijdens een dienst staat de {{Wp|preek}} centraal. Hier geen pracht en praal zoals in katholieke kerken. Protestantisme kreeg vooral voet aan de grond in Scandinavië, Duitsland, de Noordelijke Nederlanden, Zwitserland, delen van Frankrijk ({{Wp|Hugenoten}}) en Engeland ({{Wp|Anglicaanse Kerk}}). Er kwamen heftige reacties van de katholieken: de {{Wp|Contrareformatie}}, met vervolgingen en terdoodveroordelingen, die duurden tot 1648 ({{Wp|Vrede van Westfalen}}). Binnen het protestantisme zijn daarna nog meerdere afsplitsingen geweest, gericht op een strengere leer (zoals de {{Wp|Christelijke Gereformeerde Kerken}}) of juist op meer beleving van het geloof (zoals {{Wp|Evangelisch christendom|Evangelische kerken}}). == Symbolen == Het kruis is het belangrijkste symbool voor de Christenen. Het verwijst naar Jezus die op Goede Vrijdag is gestorven aan het kruis en drie dagen later, op Eerste Paasdag, weer is opgestaan. Andere symbolen zijn: * Christusmonogram, ook wel christogram, chi-rho-, rho-tau- of chi-rho-tau-monogram. Te zien is een afkorting van de Griekse naam ΧΡΙΣΤΟΣ (Christus), waarbij de eerste twee letters, Χ (hoofdletter chi) en Ρ (hoofdletter rho), tot een monogram zijn gevormd. * Ichthus-teken (Oudgrieks: ἰχθύς, "vis"), een symbool met een vis. ''Ichthus'' werd als acroniem gezien van de zin (vertaald): "Jezus Christus, Zoon van God, (en / de) Redder". * Agnus Dei, het lam Gods, verwijst naar Jezus Christus in zijn rol van de perfecte sacramentele opoffering (kruisiging) die de zonden van de mens verzoent in de christelijke theologie. * De haan, die drie keer kraaide op Goede Vrijdag en daarmee de apostel Petrus eraan herinnerde dat hij Jezus die dag zou verraden, wat hij toen ook al gedaan had. Meer Christelijke symbolen: {{Wp|Categorie:Christelijk symbool}} <gallery widths=150 heights=150> Jesus Crucifixion With Holy Spirit And INRI.jpg|Crucifix (Jezus aan het kruis) Begravningsplats.svg|Latijns kruis Saint Andrew's cross.svg|Andreaskruis Simple Labarum2.svg|Christusmonogram Ichthus.svg|Ichtus-teken Mathis Gothart Grünewald 025.jpg|Agnus Dei Sint-Martinuskerk Wijnbergen PM20-10.jpg|Weerhaan op een kerktoren </gallery> {{Te doen|Alle paragrafen uitbreiden|geplaatst door= [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 11 okt 2026 14:08 (CEST)}} {{Sub}} br5x36cmbp7d9pamtcv6u6h8f04mvwu 430722 430721 2026-10-12T11:09:37Z JopkeB 18060 /* Hoe leven christenen? */ Kerkdagen + Feestdagen 430722 wikitext text/x-wiki {{Begin}} Het '''christendom''' is een geloof. De Bijbel en Jezus Christus spelen een centrale rol binnen dit geloof. Daarnaast is het christendom een wereldreligie. Dit betekent dar er wordt uitgegaan van een universele waarheid. Het christendom is de grootste godsdienst ter wereld. == Waar komt het christendom vandaan? == [[Bestand:Christianity percentage by country (2008).png|thumb|right|alt=|verspreiding van het christendom over de wereld]] Het christendom is ontstaan rondom de figuur Jezus. Hij leefde rond het begin van de christelijke jaartelling. Hij predikte dat mensen verlost konden worden door in God te geloven en een goed leven te leiden. Jezus probeerde mensen bij te brengen dat ze niet blindelings de wetten van die tijd hoefden te volgen. Omdat Jezus hiermee de Romeinen in de weg zat, werd hij al snel ter dood veroordeeld. Hij was toen ruim dertig jaar. Later brak Paulus, een volgeling van Jezus, met de joods-christelijke traditie. Het christendom kon zich toen als zelfstandige religie gaan verspreiden waarvan Jezus als de stichter werd gezien. == Wat geloven christenen? == Christenen geloven in maar één God. Ruim 2000 jaar geleden heeft deze God zijn enige zoon (Jezus Christus) naar aarde gestuurd. Het was zijn taak om de zonden van de mensheid op zich te nemen. Jezus stierf hiervoor aan het kruis en is later opgestaan. Tijdens zijn leven hielp Jezus veel mensen en vertelde hij verhalen. De kern van zijn boodschap was naastenliefde. === De Bijbel === [[Bestand:Illuminated.bible.arp.jpg|thumb|right|alt=|Versierde letter P in een Latijnse Bijbel uit 1407]] => Hoofdwerk voor dit onderwerp: [[Inleiding Oude en Nieuwe Testament]]. De bijbel is het heilige boek van de christenen. Volgens de christenen zijn de teksten uit de bijbel door God geïnspireerd. In de bijbel staan allerlei verhalen, spreuken en gedichten. Daarnaast bevat het leefregels, waar men zich behoort te houden. Het heeft twee delen: * Het oude testament gaat over de geschiedenis van het joodse volk. * Het nieuwe testament waarin wordt beschreven hoe Jezus heeft geleefd en wat er na zijn dood heeft plaatsgevonden. Hun hele leven door worden in ieder geval protestanten vertrouwd gemaakt met de bijbel en de geloofsleer. Elke dag na de hoofdmaaltijd wordt een stukje uit de bijbel voorgelezen. Voor kinderen is er de {{Wp|kinderbijbel}}, de {{Wp|zondagschool}} (4-12 jaar) en vervolgens {{Wp|catechisatie}} (12-18 jaar). == Hoe leven christenen? == Voor christenen (en ook joden) zijn de Tien Geboden het belangrijkste. Dit zijn de leefregels. Ze worden ook wel de Tien Woorden van God genoemd. === Bidden === In de kerk wordt gebeden. Dit gebeurt gezamenlijk. Maar bidden is tegelijk ook iets wat thuis gebeurt. Bijvoorbeeld voor en na het eten of voor het slapen gaan. Middels een gebed kun je God bedanken of om hulp vragen. Ook kun je om vergiffenis vragen als je iets hebt gedaan waar je spijt van hebt. Ten slotte kun je ook bidden voor iemand anders die hulp nodig heeft. === Kerkdiensten === Kerkdiensten worden in de regel op zondagochtend en ook vaak aan het begin van de zondagavond gehouden. Ook op andere dagen kunnen er erediensten worden gehouden, afhankelijk van het kerkgenootschap. Er is een voorganger (de dominee, predikant of pastoor), er worden kerkliederen gezongen, uit de bijbel gelezen en een preek gehouden. Vaak wordt aan het eind van de dienst een {{Wp|zegen}} voor het kerkvolk uitgesproken. Bijzondere kerkdiensten: * {{Wp|Doop (sacrament)|Doopdienst}} voor pasgeborenen of voor wie op latere leeftijd gedoopt wil worden. * [In protestante kerken:] Belijdenisdienst, kerkdienst waarin meestal jongvolwassenen in het openbaar {{Wp|Apostolische geloofsbelijdenis|belijdenis}} doen. Daarna zijn ze volwaardig kerklid en mogen ze voortaan deelnemen aan het {{Wp|Heilig Avondmaal}}. * Huwelijksdienst: inzegening van een {{Wp|huwelijk}} tijdens een kerkdienst. In ieder geval in België en Nederland moet die voorafgegaan zijn door een burgerlijk huwelijk. * Uitvaartdienst voor overleden kerkleden. === Feestdagen === Christelijke feestdagen worden herdacht en gevierd met een kerkdienst. Vaak is het ook een gelegenheid om met de uitgebreide familie samen te komen en gezamenlijk een feestelijke maaltijd te hebben. De belangrijkste christelijke feestdagen zijn: * '''{{Wp|Kerstmis}}''': Herdenking en viering van de geboorte van Jezus. Jezus zou volgens de overlevering omstreeks het begin van de christelijke jaartelling, dus ruim 2000 jaar geleden, geboren zijn in Betlehem, een plaats in Israël. Tijdens kerst zijn er extra uitgebreide diensten in de kerk, welke vaak meer bezoekers trekken dan normaal. In de kerk wordt kerstliederen gezongen en het kerstverhaal wordt verteld. Kerstmis wordt door velen ook opgeluisterd met een kerstboom, kaarsen, andere kerstversielselen en een uitgebreide kerstmaaltijd met familie. De kerstboom werd trouwens al lang gebruikt voordat het christendom op kwam. De bomen werden versierd als offer aan de Romeinse goden. Nu staat de kerstboom symbool voor de boom uit het paradijsverhaal. Tegenwoordig geven mensen elkaar ook cadeautjes met kerst. Maar dit is geen christelijke traditie. * '''{{Wp|Goede Vrijdag}}''': Herdenking van de kruisiging en dood van Jezus. 's Avonds is er een sobere kerkdienst. * '''{{Wp|Pasen}}''' is het belangrijkste christelijke feest. Men viert de opstanding van Jezus uit de dood drie dagen na zijn kruisiging, op een zondag. Vandaar dat christenen zondag als rustdag hebben en niet op zaterdag (zoals de joden) of vrijdag (zoals in de islam). * '''{{Wp|Hemelvaartsdag}}''': Herdenking dat Jezus Christus is opgevaren naar God, zijn Vader in de hemel, negenendertig dagen na zijn opstanding uit de dood. * '''{{Wp|Pinksteren}}''': Herdenking van de uitstorting van de Heilige Geest over de apostelen. Deze uitstorting wordt beschouwd als het begin van het christendom en als de eerste christelijke opwekking. Daarnaast zijn er nog vele andere christelijke feestdagen, zie {{Wp|Lijst van christelijke feest- en gedenkdagen}}. == Stromingen == [[Bestand:Europe religion map situation 1950 en.png|thumb|Religies in Europa ±1950<br> <div style="float: left;"> {{Nowrap|{{Legend|#496EB8|Rooms-Katholiek}}}}<br> {{Nowrap|{{Legend|#C44F4F|Oosters-Orthodox}}}} </div> {{Legend|#855C99|Protestants}}<br> {{Legend|#3D9956|Islam}} ]] {{Nowrap|In de loop der}} eeuwen zijn er ver&shy;schil&shy;lende scheuringen binnen het Christendom geweest. Groepen splitsten zich af van de hoofdkerk en gingen zelf&shy;standig verder. Dat ging er vaak heftig aan toe. De belangrijkste zijn: * De eerste afsplitsing was die tussen de {{Wp|Rooms-Katholieke Kerk}} en de {{Wp|Oosters-orthodoxe kerken}} in 1054. Daar was twee eeuwen strijd aan vooraf gegaan. ** De '''Rooms-Katholieke Kerk''' heeft als hoofdzetel Rome, met een hiërarchie waarbij de paus aan het hoofd staat. De voertaal was tot in de 20e eeuw Latijn. Gedurende de middeleeuwen was het katholicisme het belangrijkste geloof in het westen en midden van Europa. ** In het oosten van Europa werd de '''Oosters-orthodoxe leer''' het belangrijkste geloof. Het gebied strekte zich uit van Rusland tot Griekenland en Turkije (als deel van {{Wp|Byzantijnse Rijk|Byzantium}}). Aangesloten kerken zijn veelal per land georganiseerd. * Een andere grote afsplitsing was in de 16e eeuw: tijdens de {{Wp|Reformatie}} ontstond het '''protestantisme'''. Die hervormde de kerkorganisatie en de leer. Er is geen hiërarchie, elke kerk is zelfstandig qua bestuur en leer. Elke kerk kiest zelf haar {{Wp|dominee}} en kerkbestuur. De bijbel biedt het enige gezag. Tijdens een dienst staat de {{Wp|preek}} centraal. Hier geen pracht en praal zoals in katholieke kerken. Protestantisme kreeg vooral voet aan de grond in Scandinavië, Duitsland, de Noordelijke Nederlanden, Zwitserland, delen van Frankrijk ({{Wp|Hugenoten}}) en Engeland ({{Wp|Anglicaanse Kerk}}). Er kwamen heftige reacties van de katholieken: de {{Wp|Contrareformatie}}, met vervolgingen en terdoodveroordelingen, die duurden tot 1648 ({{Wp|Vrede van Westfalen}}). Binnen het protestantisme zijn daarna nog meerdere afsplitsingen geweest, gericht op een strengere leer (zoals de {{Wp|Christelijke Gereformeerde Kerken}}) of juist op meer beleving van het geloof (zoals {{Wp|Evangelisch christendom|Evangelische kerken}}). == Symbolen == Het kruis is het belangrijkste symbool voor de Christenen. Het verwijst naar Jezus die op Goede Vrijdag is gestorven aan het kruis en drie dagen later, op Eerste Paasdag, weer is opgestaan. Andere symbolen zijn: * Christusmonogram, ook wel christogram, chi-rho-, rho-tau- of chi-rho-tau-monogram. Te zien is een afkorting van de Griekse naam ΧΡΙΣΤΟΣ (Christus), waarbij de eerste twee letters, Χ (hoofdletter chi) en Ρ (hoofdletter rho), tot een monogram zijn gevormd. * Ichthus-teken (Oudgrieks: ἰχθύς, "vis"), een symbool met een vis. ''Ichthus'' werd als acroniem gezien van de zin (vertaald): "Jezus Christus, Zoon van God, (en / de) Redder". * Agnus Dei, het lam Gods, verwijst naar Jezus Christus in zijn rol van de perfecte sacramentele opoffering (kruisiging) die de zonden van de mens verzoent in de christelijke theologie. * De haan, die drie keer kraaide op Goede Vrijdag en daarmee de apostel Petrus eraan herinnerde dat hij Jezus die dag zou verraden, wat hij toen ook al gedaan had. Meer Christelijke symbolen: {{Wp|Categorie:Christelijk symbool}} <gallery widths=150 heights=150> Jesus Crucifixion With Holy Spirit And INRI.jpg|Crucifix (Jezus aan het kruis) Begravningsplats.svg|Latijns kruis Saint Andrew's cross.svg|Andreaskruis Simple Labarum2.svg|Christusmonogram Ichthus.svg|Ichtus-teken Mathis Gothart Grünewald 025.jpg|Agnus Dei Sint-Martinuskerk Wijnbergen PM20-10.jpg|Weerhaan op een kerktoren </gallery> {{Te doen|Alle paragrafen uitbreiden|geplaatst door= [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 11 okt 2026 14:08 (CEST)}} {{Sub}} j1p92pukmdmixr4b9o8bvvyl9gsrxqg 430723 430722 2026-10-12T11:19:09Z JopkeB 18060 /* Stromingen */ 430723 wikitext text/x-wiki {{Begin}} Het '''christendom''' is een geloof. De Bijbel en Jezus Christus spelen een centrale rol binnen dit geloof. Daarnaast is het christendom een wereldreligie. Dit betekent dar er wordt uitgegaan van een universele waarheid. Het christendom is de grootste godsdienst ter wereld. == Waar komt het christendom vandaan? == [[Bestand:Christianity percentage by country (2008).png|thumb|right|alt=|verspreiding van het christendom over de wereld]] Het christendom is ontstaan rondom de figuur Jezus. Hij leefde rond het begin van de christelijke jaartelling. Hij predikte dat mensen verlost konden worden door in God te geloven en een goed leven te leiden. Jezus probeerde mensen bij te brengen dat ze niet blindelings de wetten van die tijd hoefden te volgen. Omdat Jezus hiermee de Romeinen in de weg zat, werd hij al snel ter dood veroordeeld. Hij was toen ruim dertig jaar. Later brak Paulus, een volgeling van Jezus, met de joods-christelijke traditie. Het christendom kon zich toen als zelfstandige religie gaan verspreiden waarvan Jezus als de stichter werd gezien. == Wat geloven christenen? == Christenen geloven in maar één God. Ruim 2000 jaar geleden heeft deze God zijn enige zoon (Jezus Christus) naar aarde gestuurd. Het was zijn taak om de zonden van de mensheid op zich te nemen. Jezus stierf hiervoor aan het kruis en is later opgestaan. Tijdens zijn leven hielp Jezus veel mensen en vertelde hij verhalen. De kern van zijn boodschap was naastenliefde. === De Bijbel === [[Bestand:Illuminated.bible.arp.jpg|thumb|right|alt=|Versierde letter P in een Latijnse Bijbel uit 1407]] => Hoofdwerk voor dit onderwerp: [[Inleiding Oude en Nieuwe Testament]]. De bijbel is het heilige boek van de christenen. Volgens de christenen zijn de teksten uit de bijbel door God geïnspireerd. In de bijbel staan allerlei verhalen, spreuken en gedichten. Daarnaast bevat het leefregels, waar men zich behoort te houden. Het heeft twee delen: * Het oude testament gaat over de geschiedenis van het joodse volk. * Het nieuwe testament waarin wordt beschreven hoe Jezus heeft geleefd en wat er na zijn dood heeft plaatsgevonden. Hun hele leven door worden in ieder geval protestanten vertrouwd gemaakt met de bijbel en de geloofsleer. Elke dag na de hoofdmaaltijd wordt een stukje uit de bijbel voorgelezen. Voor kinderen is er de {{Wp|kinderbijbel}}, de {{Wp|zondagschool}} (4-12 jaar) en vervolgens {{Wp|catechisatie}} (12-18 jaar). == Hoe leven christenen? == Voor christenen (en ook joden) zijn de Tien Geboden het belangrijkste. Dit zijn de leefregels. Ze worden ook wel de Tien Woorden van God genoemd. === Bidden === In de kerk wordt gebeden. Dit gebeurt gezamenlijk. Maar bidden is tegelijk ook iets wat thuis gebeurt. Bijvoorbeeld voor en na het eten of voor het slapen gaan. Middels een gebed kun je God bedanken of om hulp vragen. Ook kun je om vergiffenis vragen als je iets hebt gedaan waar je spijt van hebt. Ten slotte kun je ook bidden voor iemand anders die hulp nodig heeft. === Kerkdiensten === Kerkdiensten worden in de regel op zondagochtend en ook vaak aan het begin van de zondagavond gehouden. Ook op andere dagen kunnen er erediensten worden gehouden, afhankelijk van het kerkgenootschap. Er is een voorganger (de dominee, predikant of pastoor), er worden kerkliederen gezongen, uit de bijbel gelezen en een preek gehouden. Vaak wordt aan het eind van de dienst een {{Wp|zegen}} voor het kerkvolk uitgesproken. Bijzondere kerkdiensten: * {{Wp|Doop (sacrament)|Doopdienst}} voor pasgeborenen of voor wie op latere leeftijd gedoopt wil worden. * [In protestante kerken:] Belijdenisdienst, kerkdienst waarin meestal jongvolwassenen in het openbaar {{Wp|Apostolische geloofsbelijdenis|belijdenis}} doen. Daarna zijn ze volwaardig kerklid en mogen ze voortaan deelnemen aan het {{Wp|Heilig Avondmaal}}. * Huwelijksdienst: inzegening van een {{Wp|huwelijk}} tijdens een kerkdienst. In ieder geval in België en Nederland moet die voorafgegaan zijn door een burgerlijk huwelijk. * Uitvaartdienst voor overleden kerkleden. === Feestdagen === Christelijke feestdagen worden herdacht en gevierd met een kerkdienst. Vaak is het ook een gelegenheid om met de uitgebreide familie samen te komen en gezamenlijk een feestelijke maaltijd te hebben. De belangrijkste christelijke feestdagen zijn: * '''{{Wp|Kerstmis}}''': Herdenking en viering van de geboorte van Jezus. Jezus zou volgens de overlevering omstreeks het begin van de christelijke jaartelling, dus ruim 2000 jaar geleden, geboren zijn in Betlehem, een plaats in Israël. Tijdens kerst zijn er extra uitgebreide diensten in de kerk, welke vaak meer bezoekers trekken dan normaal. In de kerk wordt kerstliederen gezongen en het kerstverhaal wordt verteld. Kerstmis wordt door velen ook opgeluisterd met een kerstboom, kaarsen, andere kerstversielselen en een uitgebreide kerstmaaltijd met familie. De kerstboom werd trouwens al lang gebruikt voordat het christendom op kwam. De bomen werden versierd als offer aan de Romeinse goden. Nu staat de kerstboom symbool voor de boom uit het paradijsverhaal. Tegenwoordig geven mensen elkaar ook cadeautjes met kerst. Maar dit is geen christelijke traditie. * '''{{Wp|Goede Vrijdag}}''': Herdenking van de kruisiging en dood van Jezus. 's Avonds is er een sobere kerkdienst. * '''{{Wp|Pasen}}''' is het belangrijkste christelijke feest. Men viert de opstanding van Jezus uit de dood drie dagen na zijn kruisiging, op een zondag. Vandaar dat christenen zondag als rustdag hebben en niet op zaterdag (zoals de joden) of vrijdag (zoals in de islam). * '''{{Wp|Hemelvaartsdag}}''': Herdenking dat Jezus Christus is opgevaren naar God, zijn Vader in de hemel, negenendertig dagen na zijn opstanding uit de dood. * '''{{Wp|Pinksteren}}''': Herdenking van de uitstorting van de Heilige Geest over de apostelen. Deze uitstorting wordt beschouwd als het begin van het christendom en als de eerste christelijke opwekking. Daarnaast zijn er nog vele andere christelijke feestdagen, zie {{Wp|Lijst van christelijke feest- en gedenkdagen}}. == Stromingen == [[Bestand:Europe religion map situation 1950 en.png|thumb|Religies in Europa ±1950<br> <div style="float: left;"> {{Nowrap|{{Legend|#496EB8|Rooms-Katholiek}}}}<br> {{Nowrap|{{Legend|#C44F4F|Oosters-Orthodox}}}} </div> {{Legend|#855C99|Protestants}}<br> {{Legend|#3D9956|Islam}} ]] {{Nowrap|In de loop der}} eeuwen zijn er ver&shy;schil&shy;lende scheuringen binnen het Christendom geweest. Groepen splitsten zich af van de hoofdkerk en gingen zelf&shy;standig verder. Dat ging er vaak heftig aan toe. De belangrijkste zijn: * De eerste afsplitsing was die tussen de {{Wp|Rooms-Katholieke Kerk}} en de {{Wp|Oosters-orthodoxe kerken}} in 1054. Daar was twee eeuwen strijd aan vooraf gegaan. ** De '''Rooms-Katholieke Kerk''' heeft als hoofdzetel Rome, met een hiërarchie waarbij de paus aan het hoofd staat. De voertaal was tot in de 20e eeuw Latijn. Gedurende de middeleeuwen was het katholicisme het belangrijkste geloof in het westen en midden van Europa. ** In het oosten van Europa werd de '''Oosters-orthodoxe leer''' het belangrijkste geloof. Het is ontstaan in {{Wp|Constantinopel}}. Het gebied strekte zich uit van Rusland tot Griekenland en Turkije (als deel van {{Wp|Byzantijnse Rijk|Byzantium}}). Aangesloten kerken zijn veelal per land georganiseerd. * Een andere grote afsplitsing was in de 16e eeuw: tijdens de {{Wp|Reformatie}} ontstond het '''protestantisme'''. Die hervormde de kerkorganisatie en de leer. Er is geen hiërarchie, elke kerk is zelfstandig qua bestuur en leer. Elke kerk kiest zelf haar {{Wp|dominee}} en kerkbestuur. De bijbel biedt het enige gezag. Tijdens een dienst staat de {{Wp|preek}} centraal. Hier geen pracht en praal zoals in katholieke kerken. Protestantisme kreeg vooral voet aan de grond in Scandinavië, Duitsland, de Noordelijke Nederlanden, Zwitserland, delen van Frankrijk ({{Wp|Hugenoten}}) en Engeland ({{Wp|Anglicaanse Kerk}}). Er kwamen heftige reacties van de katholieken: de {{Wp|Contrareformatie}}, met vervolgingen en terdoodveroordelingen, die duurden tot 1648 ({{Wp|Vrede van Westfalen}}). Binnen het protestantisme zijn daarna nog meerdere afsplitsingen geweest, gericht op een strengere leer (zoals de {{Wp|Christelijke Gereformeerde Kerken}}) of juist op meer beleving van het geloof (zoals {{Wp|Evangelisch christendom|Evangelische kerken}}). == Symbolen == Het kruis is het belangrijkste symbool voor de Christenen. Het verwijst naar Jezus die op Goede Vrijdag is gestorven aan het kruis en drie dagen later, op Eerste Paasdag, weer is opgestaan. Andere symbolen zijn: * Christusmonogram, ook wel christogram, chi-rho-, rho-tau- of chi-rho-tau-monogram. Te zien is een afkorting van de Griekse naam ΧΡΙΣΤΟΣ (Christus), waarbij de eerste twee letters, Χ (hoofdletter chi) en Ρ (hoofdletter rho), tot een monogram zijn gevormd. * Ichthus-teken (Oudgrieks: ἰχθύς, "vis"), een symbool met een vis. ''Ichthus'' werd als acroniem gezien van de zin (vertaald): "Jezus Christus, Zoon van God, (en / de) Redder". * Agnus Dei, het lam Gods, verwijst naar Jezus Christus in zijn rol van de perfecte sacramentele opoffering (kruisiging) die de zonden van de mens verzoent in de christelijke theologie. * De haan, die drie keer kraaide op Goede Vrijdag en daarmee de apostel Petrus eraan herinnerde dat hij Jezus die dag zou verraden, wat hij toen ook al gedaan had. Meer Christelijke symbolen: {{Wp|Categorie:Christelijk symbool}} <gallery widths=150 heights=150> Jesus Crucifixion With Holy Spirit And INRI.jpg|Crucifix (Jezus aan het kruis) Begravningsplats.svg|Latijns kruis Saint Andrew's cross.svg|Andreaskruis Simple Labarum2.svg|Christusmonogram Ichthus.svg|Ichtus-teken Mathis Gothart Grünewald 025.jpg|Agnus Dei Sint-Martinuskerk Wijnbergen PM20-10.jpg|Weerhaan op een kerktoren </gallery> {{Te doen|Alle paragrafen uitbreiden|geplaatst door= [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 11 okt 2026 14:08 (CEST)}} {{Sub}} 27ych236sjxfhk24mqf5m78vbwn9fjq 14 46846 430688 2026-10-11T12:14:13Z JopkeB 18060 Nieuwe pagina aangemaakt met '{{Boekcat |onderwerp=[[Wereldreligies]] |detailomschrijving= |broodkruimel= [[:Categorie:Alles|Alles]] &rarr; [[:Categorie:Boek|Boek]] &rarr; [[:Categorie:Boek naar thema|Boek naar thema]] &rarr; [[:Categorie:Religie|Religie]] &rarr;'''{{PAGENAME}}''' |overig= }} [[Categorie:Religie]] [[Categorie:Inhoud]]' 430688 wikitext text/x-wiki {{Boekcat |onderwerp=[[Wereldreligies]] |detailomschrijving= |broodkruimel= [[:Categorie:Alles|Alles]] &rarr; [[:Categorie:Boek|Boek]] &rarr; [[:Categorie:Boek naar thema|Boek naar thema]] &rarr; [[:Categorie:Religie|Religie]] &rarr;'''{{PAGENAME}}''' |overig= }} [[Categorie:Religie]] [[Categorie:Inhoud]] julivqpjqny5511rndsb4e8xz74b8tr 0 46847 430691 2026-10-11T12:31:40Z JopkeB 18060 Nieuwe pagina aangemaakt met '[[Bestand:Allah_logo.svg|thumb|right|alt=|'Allah' in het Arabisch]] De islam is het geloof van de moslims. Allah is hun God. Het woord ''Al'lah'' betekent ook God in het Arabisch. Mohammed is God's profeet en brengt de boodschap van Allah. Moslims geloven ook in christelijke profeten zoals Adam, Mozes en Jezus. Alleen heten ze dan anders. De islam is net als het christendom een wereldreligie en na het christendom de grootste. == Waar komt de islam vandaan?…' 430691 wikitext text/x-wiki [[Bestand:Allah_logo.svg|thumb|right|alt=|'Allah' in het Arabisch]] De islam is het geloof van de moslims. Allah is hun God. Het woord ''Al'lah'' betekent ook God in het Arabisch. Mohammed is God's profeet en brengt de boodschap van Allah. Moslims geloven ook in christelijke profeten zoals Adam, Mozes en Jezus. Alleen heten ze dan anders. De islam is net als het christendom een wereldreligie en na het christendom de grootste. == Waar komt de islam vandaan? == De centrale figuur in de islam is Mohammed. Hij werd rond 570 geboren in Mekka, een stad in de buurt van de rode zee en in het huidige Saoedi-Arabië. OP zijn 40e werd Mohammed profeet. De stam waartoe hij behoorde, de Qurais, was heel lang de bewaker van de Kaäba. Dit is een vierkante tempel op de binnenplaats van de grote moskee in Mekka. == Wat geloven islamieten? == Islamieten geloven dat Mohammed de laatste profeet van God is. Als je je als een goed moslim gedraagt, kom je in het paradijs (Jannah). Een plek met gouden paleizen waar geen leed bestaat. Als je je misdraagt of geen moslim bent kom je in de hel, een vuur dat negenhonderd keer heter is dan het vuur op aarde. De toestand in het paradijs en de hel zijn eeuwigdurend. === De koran === De koran is het heilige boek van moslims en oorspronkelijk in het Arabisch geschreven. De engel Gabriel gaf boodschappen door aan Mohammed die hij vervolgens aan zijn volgelingen doorgaf. Op basis hiervan zijn de teksten in de koran geschreven. De teksten beschrijven vooral hoe bijzonder Allah is en op wat voor manieren je hem kunt eren. == Hoe leven islamieten? == [[Bestand:Bilal.jpg|thumb|right|alt=|VBilal, de eerste muezzin roept op tot het gebed]] === De Vijf Zuilen === De belangrijkste leefregels van de islam worden de vijf zuilen genoemd. Moslims doen hun uiterste best om aan deze voorschriften tegemoet te komen: * geloven in Allah; * bidden; * liefdadigheid; * meedoen aan de ramadan; * bedevaart naar Mekka. === Het gebed === Eén van de belangrijkste plichten van de moslim is het gebed. Dit gebeurt op vijf vaste tijden; * voor zonsopgang; * op het midden van de dag; * aan het einde van de middag; * na zonsondergang; * en 's avonds laat. Op plekken waar vooral Moskee's staan, geeft de gebedsoproeper (de muezzin) aan wanneer er gebeden moet worden. Om te bidden kun je naar de moskee gaan maar het kan ook thuis. Dit gebeurt dan op een gebedskleed in de richting van Mekka. == Islamitische symbolen == {{Te doen|Alle paragrafen uitbreiden|geplaatst door= [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 11 okt 2026 14:31 (CEST)}} {{Sub}} bt3ensxr3ri24p9peatafmh4w1evy8n 430693 430691 2026-10-11T12:34:12Z JopkeB 18060 430693 wikitext text/x-wiki {{Begin}} [[Bestand:Allah_logo.svg|thumb|right|alt=|'Allah' in het Arabisch]] De islam is het geloof van de moslims. Allah is hun God. Het woord ''Al'lah'' betekent ook God in het Arabisch. Mohammed is God's profeet en brengt de boodschap van Allah. Moslims geloven ook in christelijke profeten zoals Adam, Mozes en Jezus. Alleen heten ze dan anders. De islam is net als het christendom een wereldreligie en na het christendom de grootste. == Waar komt de islam vandaan? == De centrale figuur in de islam is Mohammed. Hij werd rond 570 geboren in Mekka, een stad in de buurt van de rode zee en in het huidige Saoedi-Arabië. OP zijn 40e werd Mohammed profeet. De stam waartoe hij behoorde, de Qurais, was heel lang de bewaker van de Kaäba. Dit is een vierkante tempel op de binnenplaats van de grote moskee in Mekka. == Wat geloven islamieten? == Islamieten geloven dat Mohammed de laatste profeet van God is. Als je je als een goed moslim gedraagt, kom je in het paradijs (Jannah). Een plek met gouden paleizen waar geen leed bestaat. Als je je misdraagt of geen moslim bent kom je in de hel, een vuur dat negenhonderd keer heter is dan het vuur op aarde. De toestand in het paradijs en de hel zijn eeuwigdurend. === De koran === De koran is het heilige boek van moslims en oorspronkelijk in het Arabisch geschreven. De engel Gabriel gaf boodschappen door aan Mohammed die hij vervolgens aan zijn volgelingen doorgaf. Op basis hiervan zijn de teksten in de koran geschreven. De teksten beschrijven vooral hoe bijzonder Allah is en op wat voor manieren je hem kunt eren. == Hoe leven islamieten? == [[Bestand:Bilal.jpg|thumb|right|alt=|VBilal, de eerste muezzin roept op tot het gebed]] === De Vijf Zuilen === De belangrijkste leefregels van de islam worden de vijf zuilen genoemd. Moslims doen hun uiterste best om aan deze voorschriften tegemoet te komen: * geloven in Allah; * bidden; * liefdadigheid; * meedoen aan de ramadan; * bedevaart naar Mekka. === Het gebed === Eén van de belangrijkste plichten van de moslim is het gebed. Dit gebeurt op vijf vaste tijden; * voor zonsopgang; * op het midden van de dag; * aan het einde van de middag; * na zonsondergang; * en 's avonds laat. Op plekken waar vooral Moskee's staan, geeft de gebedsoproeper (de muezzin) aan wanneer er gebeden moet worden. Om te bidden kun je naar de moskee gaan maar het kan ook thuis. Dit gebeurt dan op een gebedskleed in de richting van Mekka. == Islamitische symbolen == {{Te doen|Alle paragrafen uitbreiden|geplaatst door= [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 11 okt 2026 14:31 (CEST)}} {{Sub}} 20u7su3t9k4rr8pne0ux3xondema1vi 0 46848 430694 2026-10-11T12:36:36Z JopkeB 18060 Nieuwe pagina aangemaakt met '{{Begin}} == Waar komt het hindoeïsme vandaan? == == Wat geloven hindoes? == == Hoe leven hindoes? == == Hindoestaanse symbolen == {{Sub}}' 430694 wikitext text/x-wiki {{Begin}} == Waar komt het hindoeïsme vandaan? == == Wat geloven hindoes? == == Hoe leven hindoes? == == Hindoestaanse symbolen == {{Sub}} ejykzpioq5thjn98vsa3dcrwthkgybe 0 46849 430695 2026-10-11T12:38:30Z JopkeB 18060 Nieuwe pagina aangemaakt met '{{Begin}} == Waar komt het boeddhisme vandaan? == Prins Siddharta Gautama wilde weten waarom er verdriet in de wereld bestond dus hij ging bedelen toen hij eindelijk wist waarom er verdriet was noemde hij zich zelf boeddha, sindsdien is het een geloof. == Wat geloven boeddhisten? == == Hoe leven boeddhisten? == == Symbolen van het Boeddhisme == {{Sub}}' 430695 wikitext text/x-wiki {{Begin}} == Waar komt het boeddhisme vandaan? == Prins Siddharta Gautama wilde weten waarom er verdriet in de wereld bestond dus hij ging bedelen toen hij eindelijk wist waarom er verdriet was noemde hij zich zelf boeddha, sindsdien is het een geloof. == Wat geloven boeddhisten? == == Hoe leven boeddhisten? == == Symbolen van het Boeddhisme == {{Sub}} iojozq5vjzaxhhqyqal7dn5vdnogfav 0 46850 430696 2026-10-11T12:43:09Z JopkeB 18060 Nieuwe pagina aangemaakt met '{{Begin}} [[Bestand:Judaica.jpg|thumb|right|alt=|Verschillende joodse rituele kunstobjecten]] Het jodendom is het geloof van de joden. Dit geloof komt voornamelijk in het Midden-Oosten. Joden geloven net als christenen en islamieten in één God. De naam van God (JHWH) wordt niet uitgesproken. In plaats daarvan zeg je adonai of elohim. Het jodendom heeft als symbool de Davidster in teken van koning David (die was er toen nog). == Waar komt het jodendom vanda…' 430696 wikitext text/x-wiki {{Begin}} [[Bestand:Judaica.jpg|thumb|right|alt=|Verschillende joodse rituele kunstobjecten]] Het jodendom is het geloof van de joden. Dit geloof komt voornamelijk in het Midden-Oosten. Joden geloven net als christenen en islamieten in één God. De naam van God (JHWH) wordt niet uitgesproken. In plaats daarvan zeg je adonai of elohim. Het jodendom heeft als symbool de Davidster in teken van koning David (die was er toen nog). == Waar komt het jodendom vandaan? == Het jodendom is meer dan 3000 jaar geleden ontstaan. En het is het oudste monotheïstische geloof. Eén enkele oprichter heeft het jodendom niet. Het is eerder een verzameling van veel verschillende overleveringen: verhalen die van generatie op generatie zijn doorgegeven. Het verhaal gaat dat God Abraham naar het land Kanaän stuurde (waar nu Israël ligt). Abraham kreeg veel kinderen die op hun beurt ook weer kinderen kregen. En dit groeide uit tot het joodse volk. Abraham wordt daarom als de vader van de joden gezien. == Wat geloven joden? == De joden geloven dat de woorden van de profeten de waarheid zijn. Mozes was de belangrijkste profeet. Ook geloven ze dat de belangrijkste verlosser nog gaat komen. Een joodse Messias. Er is volgens de joden één almachtige God die de mensen die goed leven beloond en de mensen die slecht leven straft. === De Tenach === [[Bestand:Torah_and_jad.jpg|thumb|right|alt=|en thorarol met jad (aanwijsstokje)]] Het heilige boek van de Joden is de TeNaCh en is geschreven in het Hebreeuws. Het woord ''TeNaCh'' is net als het boek zelf in drieën verdeeld. De Thora is het eerste deel. Dit zijn de boeken van Mozes; de verhalen over het Joodse volk en de belangrijkste leefregels. Het tweede deel, Nebiim, bevat de visioenen en lessen van de profeten. Het derde deel bestaat uit spreuken, gedichten, liederen en nog meer verhalen: de Chetoebim. == Hoe leven joden? == === De tien geboden === Tijdens een openbaring in de woestijn ontvingen de joden de alle leefregels van God. Deze werden opgeschreven in de Thora en de tien belangrijkste kreeg Mozes op twee stenen platen. Deze worden de tien geboden genoemd. Ze vertellen je op wat voor manier je zou moeten leven om gelukkig te worden. In feite gaan ze allemaal over respectvolle omgang: behandel de ander zoals je zelf ook behandeld wil worden. === De besnijdenis === Als je een joodse moeder hebt, ben je automatisch ook joods.Een belangrijk ritueel dat acht dagen na de geboorte van een jongetje wordt uitgevoerd, is de besnijdenis. Dit betekent dat de voorhuid wordt afgesneden. De besnijdenis staat symbool voor de verbinding tussen mens en God en de vruchtbaarheid van zijn volk. == Joodse symbolen == {{Sub}} rm98mlfbntyiqdkantnw9ddoiae1dp4 0 46851 430697 2026-10-11T12:56:53Z JopkeB 18060 Nieuwe pagina aangemaakt met 'De volgende opdrachten zijn bestemd voor leerlingen van de vmbo bovenbouw binnen het vak maatschappijleer. == I. Donor worden of niet? == [[Bestand:Dutch Chevrolet Ambulance.jpg|right|thumb|Nederlandse ambulance]] Bekijk voorafgaand aan het beantwoorden van de vragen onderstaande clip van schooltv.nl. https://www.schooltv.nl/video/wat-is-orgaandonatie-donor-zijn-redt-levens/#q=donor ; Vraag 1 : Zou je zelf orgaandonor willen zijn? Geef argumenten voor en/o…' 430697 wikitext text/x-wiki De volgende opdrachten zijn bestemd voor leerlingen van de vmbo bovenbouw binnen het vak maatschappijleer. == I. Donor worden of niet? == [[Bestand:Dutch Chevrolet Ambulance.jpg|right|thumb|Nederlandse ambulance]] Bekijk voorafgaand aan het beantwoorden van de vragen onderstaande clip van schooltv.nl. https://www.schooltv.nl/video/wat-is-orgaandonatie-donor-zijn-redt-levens/#q=donor ; Vraag 1 : Zou je zelf orgaandonor willen zijn? Geef argumenten voor en/of tegen. ; Vraag 2 : a. Hoe denk je dat een christen hier vanuit diens geloofsovertuiging tegen aan kijkt? Leg ook uit waarom je dit denkt. : b. Zou dit voor de joden of moslims anders zijn? Waarom wel of juist niet? Lees onderstaand fragment uit het nrc van 19 oktober 2015. [[Bestand:Tweede Kamer, ingang aan Plein Den Haag juni 2003.JPG|right|thumb|Tweede Kamer, ingang aan Plein Den Haag]] {| class="wikitable" |- | ''Het idee is simpel. Iedereen is orgaandonor, tenzij je bezwaar aantekent. Dat staat in het initiatiefwetsvoorstel dat D66, na een eerste poging in 2012, opnieuw voorlegt aan de Tweede Kamer. De inhoud in het kort: iedere Nederlander krijgt een brief waarin wordt gevraagd een keuze te maken: orgaandonor of niet. Zonder reactie volgt zes weken later nog een brief. Ja of nee? Weer geen reactie? Dan is deze persoon automatisch orgaandonor na het overlijden. Dit in tegenstelling tot de huidige situatie; waarin de keuze aan familieleden wordt gelaten als er geen donorcodicil is.'' |} ; Vraag 3 : Wat vind je van de stelling: 'De politiek zou iedereen automatisch orgaandonor moeten maken, tenzij er bezwaar wordt aangetekend'? Geef argumenten en/of voorbeelden die je standpunt(en) verduidelijken. == II. Pluriforme samenleving: de drie grootste wereldreligies == In de volgende opdracht ga je kijken naar overeenkomsten en verschillen tussen het jodendom, christendom en de islam. Het is de bedoeling dat je deze informatie gericht (op internet) opzoekt en op een rijtje zet in onderstaande tabel. {| class="wikitable" |- | | christendom | islam | jodendom |- | ontstaan | | | |- | aantal gelovigen | | | |- | belangrijkste gebieden | | Midden-Oosten, Noord-Afrika en Centraal-Azië | |- | heilige boeken | | | |- | heilige plaatsen | Bethlehem, Jeruzalem (en Rome) | | |- | religieus gebouw | | | |- | areligieus persoon | | | |- | belangrijkste (feest)dagen | | | Jom Kippoer, Chanoeka, Rosj Hasjona |- | hiernamaals | | | |- | verschillende stromingen | | | |} == III. Het cultuurdilemma: Godsdienstverdeling in Nederland == In Nederland kun je mensen in vijf groepen verdelen qua (geloofs)overtuiging [https://longreads.cbs.nl/nederland-in-cijfers-2023/welk-geloof-hangen-we-aan CBS 2022]: * geen godsdienst (57%) * Rooms-katholiek (18%) * Protestant (13%) * Moslim (6%) * Anders (6%) ; Vraag 1 : a. Bij welke groep zou jij jezelf indelen als je een keuze moest maken? : b. Heb je vrienden en familie in alle groepen, in maar een paar groepen of maar één groep? Noem deze groep(en). Het cultuurdilemma heeft te maken met het feit dat in Nederland verschillende culturen naast elkaar leven. Dit heeft onder andere te maken met wat mensen geloven. In Nederland hebben we voor ''pluriformiteit'' gekozen: mensen mogen van elkaar verschillen maar moeten wel in gesprek gaan over deze verschillen. [[Bestand:GroenLinks campagneposter 2012.png|right|thumb|Campagneposter GroenLinks]] Dit gebeurt in de politiek ook. Politieke partijen zitten met hun waarden vaak in het midden bij het cultuurdilemma. Daarbij bewegen ze zich tussen de uitersten ''diversiteit'' en ''eenheid'' in. ; Vraag 2 : a. Zoek op wat de schuin gedrukte begrippen betekenen (binnen de maatschappijleer). : b. Aan welke kant zit Groenlinks-PvdA volgens jou in onderstaand schema? Benoem dit voor nog twee politieke partijen en geef ook een uitleg. [[Bestand:Pvv poster europarlement 2014.jpg|right|thumb|PVV poster europarlement 2014]] DIVERSITEIT < > PLURIFORMITEIT < > EENHEID In de Nederlandse samenleving hebben we onder andere afgesproken dat mensen: * gelijk zijn en niet gediscrimineerd mogen worden; * mogen geloven wat ze zelf willen; * mogen zeggen wat ze vinden en anderen ook die vrijheid moeten gunnen. ; Vraag 3 : Zijn er waarden of leefregels uit de drie grootste wereldreligies die overeen komen met deze afspraken? Zoek ze op en zet ze in onderstaande tabel. {| class="wikitable" |- | | gelijkheid en geen discriminatie | godsdienstvrijheid | vrijheid van meningsuiting |- | christendom | | | |- | islam | | | |- | jodendom | | | |} {{Sub}} ep0mmbly036zmymw3bu71uthkxzmtcj 0 46852 430699 2026-10-11T13:05:40Z JopkeB 18060 Nieuwe pagina aangemaakt met '{{Begin}} == Taoïsme == == Shintoïsme == == Mandeeërs == == Sikhs == == Bahaïsme == == Natuurreligies == {{Sub}}' 430699 wikitext text/x-wiki {{Begin}} == Taoïsme == == Shintoïsme == == Mandeeërs == == Sikhs == == Bahaïsme == == Natuurreligies == {{Sub}} pk2mjn5cpahsfaewi6a8j3bx7l8qhr7 0 46853 430703 2026-10-11T22:20:28Z Wikibelgiaan 2827 Wikibelgiaan heeft pagina [[Oudgrieks/Adjectieven]] hernoemd naar [[Oudgrieks/Bijvoeglijke naamwoorden]]: Consistent maken met de sectie "zelfstandige naamwoorden". 430703 wikitext text/x-wiki #DOORVERWIJZING [[Oudgrieks/Bijvoeglijke naamwoorden]] pkawafsit9cjhcc0pk4hlmjne7ozueg 1 46854 430705 2026-10-11T22:20:28Z Wikibelgiaan 2827 Wikibelgiaan heeft pagina [[Overleg:Oudgrieks/Adjectieven]] hernoemd naar [[Overleg:Oudgrieks/Bijvoeglijke naamwoorden]]: Consistent maken met de sectie "zelfstandige naamwoorden". 430705 wikitext text/x-wiki #DOORVERWIJZING [[Overleg:Oudgrieks/Bijvoeglijke naamwoorden]] 30djkxpbn4zgtofbzud1o7nim4ny992 0 46855 430707 2026-10-11T22:22:07Z Wikibelgiaan 2827 Wikibelgiaan heeft pagina [[Oudgriekse vormleer/Naamwoorden]] hernoemd naar [[Oudgrieks/Naamwoorden]]: Cf. discussie in de Lerarenkamer. 430707 wikitext text/x-wiki #DOORVERWIJZING [[Oudgrieks/Naamwoorden]] aty7euhc728vo2c18he2ttl3jf80cmj