Wikibooks
nlwikibooks
https://nl.wikibooks.org/wiki/Hoofdpagina
MediaWiki 1.47.0-wmf.23
first-letter
Media
Speciaal
Overleg
Gebruiker
Overleg gebruiker
Wikibooks
Overleg Wikibooks
Bestand
Overleg bestand
MediaWiki
Overleg MediaWiki
Sjabloon
Overleg sjabloon
Help
Overleg help
Categorie
Overleg categorie
Transwiki
Overleg transwiki
Wikijunior
Overleg Wikijunior
TimedText
TimedText talk
Module
Overleg module
Event
Event talk
Portaal:Huisdierengids
0
4634
430758
410838
2026-10-13T11:08:14Z
JopkeB
18060
430758
wikitext
text/x-wiki
{{Wrapper}}
|[[Afbeelding:Little kids.JPG|300px|right|border|Mens en dier]]
|-
|{{TOC rechts}}
|}
{{Nowrap|Al ruim tienduizend jaren}} hebben mens en dier een bijzondere band opgebouwd. Door [[Huisdierengids/Domesticatie|domesticatie]] werden wilde dieren uiteindelijk vrede­lievende huisdieren. In deze huisdieren­gids vind je veel wetens­waardigheden over huisdieren.
Leer er meer over de geschiedenis of herkomst van een huisdier, vind er uitgebreide uitleg over de juiste verzorging of voeding voor een huisdier, lees alles over de ontwikkeling en voortplanting, over de verschillende rassen, over gedrag of gedrags­problemen, over huisvesting en nog zoveel meer…
De [[Portaal:Dierengids|dierengids]] heeft meer informatie over niet-gedomesticeerde dieren.
==Huisdierengidsen==
{{Kolommen automatisch||min-width = 10em|inhoud=
*[[Huisdierengids goudvis|Goudvis]]
*[[Huisdierengids hamster|Hamster]]
*[[Huisdierengids hond|Hond]]
*[[Wikibooks:Wachtruimte/Huisdierengids kat|Kat]]
*[[Huisdierengids parkiet|Parkiet]]
*[[Huisdierengids rat|Rat]]
}}
==Huisvesting==
Huisdieren leven samen met de mens. Sommige huisdieren, zoals de kat, kunnen loslopend in huis gehouden worden. Veel huisdieren vergen echter speciale voorzieningen. Hier vind je een overzicht van verschillende voorzieningen: aan welke voorwaarden moet voldaan worden, hoe inrichten, hoe bouwen, enzovoorts...
*[[Aquaristiek|Aquarium]]
*[[Huisdierengids - Terrarium|Terrarium]]
==Gewenste pagina's==
[[Huisdierengids alpaca|Alpaca]],
[[Huisdierengids bij|Bij]],
[[Huisdierengids cavia|Cavia]],
[[Huisdierengids duif|Duif]],
[[Huisdierengids ezel|Ezel]],
[[Huisdierengids fret|Fret]],
[[Huisdierengids gans|Gans]],
[[Huisdierengids geit|Geit]],
[[Huisdierengids jak|Jak]],
[[Huisdierengids kalkoen|Kalkoen]],
[[Huisdierengids kameel|Kameel]],
[[Huisdierengids kip|Kip]],
[[Huisdierengids konijn|Konijn]],
[[Huisdierengids lama|Lama]],
[[Huisdierengids olifant|Olifant]],
[[Huisdierengids paard|Paard]],
[[Huisdierengids rendier|Rendier]],
[[Huisdierengids rund|Rund]],
[[Huisdierengids schaap|Schaap]],
[[Huisdierengids schildpad|Schildpad]],
[[Huisdierengids slang|Slang]],
[[Huisdierengids sunanu|Sunanu]],
[[Huisdierengids varken|Varken]],
[[Huisdierengids waterbuffel|Waterbuffel]],
[[Huisdierengids zijdevlinder|Zijdevlinder]]
===Huisvesting===
[[Huisdierengids - Formicarium|Formicarium]],
[[Huisdierengids - Hoenderhok|Hoenderhok]],
[[Huisdierengids - Manège|Manège]],
[[Huisdierengids - Paludarium|Paludarium]],
[[Huisdierengids - Stalling|Stalling]],
[[Huisdierengids - Vijver|Vijver]],
[[Huisdierengids - Volière|Volière]],
[[Huisdierengids - Weide|Weide]]
===Publieke tentoonstelling===
Mensen worden al eeuwen geïntrigeerd door dieren. Niet alleen halen ze dieren in huis als hulp of louter ter gezelschap, ze worden ook aangetrokken tot dieren die ze zelf niet in huis kunnen nemen.
Een aantal faciliteiten grijpen in op deze nieuwsgierigheid door al dan niet gedomesticeerde dieren tentoon te stellen. In een circus [[leren]] getemde dieren in gevangenschap allerlei kunstjes aan en vertonen deze aan het publiek. In dierentuinen stapt men steeds meer af van de menselijke interventie en tracht men de dieren zo veel mogelijk in hun normale doen te tonen. Daarom wordt in de dierentuin zo veel mogelijk de natuurlijke habitat van de dieren nagebootst.
[[Huisdierengids/Circus|Circus]],
[[Huisdierengids/Dierentuin|Dierentuin]],
[[Huisdierengids/Dolfinarium|Dolfinarium]],
[[Huisdierengids/Kinderboerderij|Kinderboerderij]],
[[Huisdierengids/Oceanium|Oceanium]]
===Hulp aan dieren===
Aangezien de mens zich aangetrokken voelt tot dieren, is het niet verwonderlijk dat de mens ook geneigd is hulp te bieden aan een dier in nood. Enkele voorbeelden van dierenhulp:
[[Dierenambulance]], [[Dierenarts]], [[Dierenasiel]], [[Dierenbescherming]]
{{Wikipedia|Pagina=Huisdier|Naam=Huisdier}}
{{Navigatie portalen}}
[[Categorie:Huisdier]]
[[Categorie:Portaal|Huisdierengids]]
[[en:Animal Care]]
[[ja:飼育法]]
4rreixg0n8lw2v13hi62ld7kf5jsmu5
Sjabloon:Navigatie Inleiding MediaWiki
10
6243
430730
397176
2026-10-13T03:47:03Z
JopkeB
18060
Wikimedia Commons: {{75%}} (zelfde als [[Handboek Wikimedia Commons]], waarnaar verwezen wordt
430730
wikitext
text/x-wiki
{| class="noprint" cellpadding="2" cellspacing="0" style="float: right; width: 18em; margin:0px 0px 1em 1em; border: 2px solid #EFEFEF; font-size: smaller; line-height: normal; background-color: white; color: black; box-shadow: 3px 3px 7px #aaa;"
| style="border-bottom:3px solid; background:lightblue; color: black;"|<div style=";text-align:center;">'''[[Inleiding MediaWiki|Inleiding MediaWiki]]'''</div>
|-
| style="background-color:#efefef; color: black;" | <div style="text-align:center;">'''Inleidend'''</div>
|-
| [[Inleiding MediaWiki/Wat betekent wiki?|Wat betekent wiki?]] {{100%}}
:[[Inleiding MediaWiki/Wat betekent wiki?/Namen|Namen]] {{50%}}
|-
| [[Inleiding MediaWiki/Wikiquette|Wikiquette]] {{50%}}
|-
| [[Inleiding MediaWiki/Auteursrecht|Auteursrecht]] {{75%}}
|-
| [[Inleiding MediaWiki/Aanmelden|Aanmelden]] {{50%}}
|-
| [[Inleiding MediaWiki/Wat zie ik op een wiki-pagina|Wat zie ik op een wiki-pagina]] {{75%}}
|-
| style="background-color:#efefef; color: black;" | <div style="text-align:center;">'''Pagina's bewerken'''</div>
|-
| [[Inleiding MediaWiki/Bewerken|Bewerken]] {{50%}}
: [[Inleiding MediaWiki/Bewerken/Links|Links]] {{100%}}
: [[Inleiding MediaWiki/Bewerken/Schuingedrukt en vetgedrukt|Schuin/vetgedrukt]] {{50%}}
: [[Inleiding MediaWiki/Bewerken/Tussenkopjes|Tussenkopjes]] {{50%}}
: [[Inleiding MediaWiki/Bewerken/Lijsten|Lijsten]] {{75%}}
|-
| [[Inleiding MediaWiki/Uploaden|Uploaden]] {{50%}}
|-
| [[Inleiding MediaWiki/Afbeeldingen|Afbeeldingen]] {{25%}}
|-
| [[Inleiding MediaWiki/Tabellen|Tabellen]] {{50%}}
|-
| [[Inleiding MediaWiki/Categorieën|Categorieën]] {{75%}}
|-
| [[Inleiding MediaWiki/Naamruimten|Naamruimten]] {{50%}}
|-
| style="background-color:#efefef; color: black;" | <div style="text-align:center;">'''Extra info'''</div>
|-
| [[Inleiding MediaWiki/Zoeken|Zoeken]] {{100%}}
|-
| [[Inleiding MediaWiki/Wikimedia Commons|Wikimedia Commons]] {{75%}}
|-
| [[Inleiding MediaWiki/Vandalisme|Vandalisme]] {{50%}}
|-
| [[Inleiding MediaWiki/Moderator|Moderator]] {{75%}}
|-
| [[Inleiding MediaWiki/Woordenlijst|Woordenlijst]] {{50%}}
|-
| [[Inleiding MediaWiki/Meer info op Wikipedia|Meer info op Wikipedia]]
<div style="float:right;"></div>
|-
| style="border-top:1px solid #EFEFEF; background-color:lightblue; color: black; "|<div style="text-align:center;">'''Zie ook:<br>[[Handboek MediaWiki]]<br>[[Handleiding moderatoren]]'''</div>
|}<noinclude>
[[Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek|{{PAGENAME}}]]
</noinclude>
7rhh7pg99fxkp608pmoxoqd2pkj6tx7
Inleiding MediaWiki/Uploaden
0
6256
430729
404170
2026-10-13T03:36:38Z
JopkeB
18060
sjabloon:verouderd
430729
wikitext
text/x-wiki
{{Verouderd}}
{{Navigatie Inleiding MediaWiki}}
<span style="color:red;">NB Deze tekst is verouderd: het upload-proces en de toegestane licenties zijn gewijzigd en er zijn meer bestandsformaten toegestaan. Zie [[Handboek Wikimedia Commons/Uploaden|Handboek Wikimedia Commons/Uploaden]] voor een recente handleiding.</span>
Als je een afbeelding wilt gebruiken voor een van je bijdrages op een wiki, dan kun je op zoek gaan naar afbeeldingen die al op de wiki staan, of op [[Inleiding MediaWiki/Wikimedia Commons|Wikimedia Commons]]. Je kunt natuurlijk ook je zelfgemaakte afbeeldingen gebruiken. Die moet je dan uploaden.
== Uploaden ==
Uploaden doe je zo:
*Klik op de link "upload file"
*Zoek via "Bladeren" het juiste bestand op je computer. Geef het bestand van tevoren vast een duidelijke, omschrijvende naam, die niet te lang is.
*Vul een duidelijke omschrijving in. Daarin moeten staan:
**Wat zie je op de afbeelding
**Waar komt bestand vandaan en wie het heeft gemaakt
**De licentie waaronder jij het vrijgeeft aan Wikipedia
{{Pasop}} Op foto's, tekeningen en schilderijen zit vaak auteursrecht. Wees dus heel voorzichtig met het uploaden van afbeeldingen, en lees heel goed wat er op de uploadpagina staat voordat je een afbeelding op wiki zet!
== Toegestane licenties op Wikipedia ==
Zoals al in het hoofdstukje over [[Inleiding MediaWiki/Auteursrecht|Auteursrecht]] staat, zijn er voor Wikipedia maar een paar licenties toegestaan. Dat zijn:
*GFDL, sjabloon: <nowiki>{{GFDL}}</nowiki>
*Drie Creative-Commonslicenties:
**[https://creativecommons.org/licenses/by/2.5/ CreativeCommons-Attribution] (CC-BY), sjabloon: <nowiki>{{Cc-by-2.5}}</nowiki>
**[https://creativecommons.org/licenses/sa/1.0/ CreativeCommons-ShareAlike] (CC-SA)
**[https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.5/ CreativeCommons-Attribution-ShareAlike] (CC-BY-SA), sjabloon: <nowiki>{{Cc-by-sa-2.5}}</nowiki>
Er zijn ook nog openbare bronnen, ook wel ''public domain'' genoemd. Hiervoor kun je het sjabloon <nowiki>{{PD}}</nowiki> gebruiken.
== Bestandsformaten ==
Gebruik bij uploaden naar Wikibooks of Wikipedia bij voorkeur de volgende bestandsformaten:
*JPEG voor foto's
*PNG voor tekeningen, logo's, screenshots en dergelijke
*OGG voor geluid en video
Bovenstaande formaten zijn te lezen met open-sourcesoftware, en passen dus het beste binnen de wiki-filosofie.
{{Draaipagina2/Inleiding MediaWiki}}
{{Toestemming Inleiding MediaWiki}}
{{Sub}}
59ilyqttiop59aj9qefs6q1utuspu5g
Sjabloon:Gestarte boeken
10
6445
430753
430491
2026-10-13T09:54:53Z
JopkeB
18060
[[Racisme]]{{25%}} - verwijderd, nu onderdeel van [[Samenleving]]
430753
wikitext
text/x-wiki
<!-- NIEUWE BOEKEN op ALFABET invoegen - Zet er het VOORTGANGSSJABLOON en de DATUM bij (bijvoorbeeld 0, 25, of 50%|Datum=01 maart 2010). De bedoeling is de laatst eraan gewerkte datum. Dat hoeft niet elke keer, maar is wel handig om te zien DAT er nog steeds aan gewerkt wordt. Boeken die voor 75% of meer 'af' zijn verplaatsen naar de kolom 'Wiki Boeken'-->
<h3>'''Lijst van wikiboeken die voor minder dan 75% klaar zijn. Uw goede aanvullingen zijn welkom. (In de linkerkolom staan boeken die al verder zijn.)'''</h3>
<div class="plainlinks" style="margin-bottom: 0.6em;">''Voeg als u een nieuw boek begint de titel aan deze lijst toe: [https://nl.wikibooks.org/w/index.php?title=Sjabloon:Gestarte_boeken&action=edit klik hier.]''</div>
'''A'''
[[Aardrijkskunde]]{{50%|Datum=12 februari 2026}}
[[Abstracte algebra]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Portaal:Allochtone talen in Nederland]]{{0%|Datum=19 oktober 2005}} -
[[Amélie Nothomb]]{{50%|Datum=19 augustus 2017}} -
[[Analyse]]{{50%|Datum=14 februari 2010}} -
[[Anaximander over de natuur]]{{25%|Datum=29 maart 2010}} -
[[Aquaristiek]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Archeologie]]{{0%|Datum=24 april 2010}} -
[[Arduino]]{{0%|Datum=30 juli 2013}} -
[[Astronomisch woordenboek]]{{0%|Datum=26 juli 2010}} -
[[Atlas van Europa]]{{25%|Datum=13 februari 2010}}
<br>
'''B'''
[[Basiskennis chemie]]{{0%|Datum=06 september 2014}} -
[[Basisstructuur van de kosmos]]{{25%|Datum=3 september 2010}} -
[[Bekende filosofen uit de geschiedenis]]{{25%|Datum=17 maart 2016}} -
[[Belgische Franstalige literatuur]]{{25%|Datum=1 december 2019}} -
[[Beroemde jazzmuzikanten]]{{25%|Datum=28 augustus 2010}} - -
[[Biochemie]]{{25%|Datum=13 februari 2010}} -
[[Biologie]]{{25%|Datum=13 februari 2010}} -
[[Bitcoin voor beginners]]{{25%|Datum=20 februari 2018}}
<br>
'''C'''
[[Catalaans]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Chemie Centraal]]{{25%|Datum=13 februari 2010}} -
[[Chemisch rekenen]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Cascading Style Sheets|CSS]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Chillipepers.nl]]{{0%|Datum=13 juni 2011}} -
[[Computernetwerken]]{{25%|Datum=10 dec 2010}} -
[[Computers voor beginners]]{{25%|Datum=23 sept 2026}} -
[[Computerspellen]]{{25%|Datum=Volgens infobox}} -
[[Computersystemen]]{{25%|Datum=23 november 2012}} -
[[Criminologie]]{{25%|Datum=24 september 2026}}
[[Cursusboek Marifonie]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Cursus noten lezen]]{{25%|Datum=12 december 2013}}
<br>
'''D'''
[[Dammen]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Datacommunicatie in informatica]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Decamerone]]{{50%|Datum=21 augustus 2011}} -
[[Deens]]{{50%|Datum=25 september 2006}} -
[[Portaal:Dierengids|Dierengids]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Dominobouwen]]{{25%|Datum=29 maart 2010}} -
[[Duits]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Dwengo]]{{25%|Datum=6 december 2012}}
<br>
'''E'''
[[EHBO]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Elektriciteit]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Elektronica]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Engels]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Etiquette voor het internationaal zakendoen|Etiquette voor het internationaal zakendoen]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Evolutie]]{{50%|Datum=23 mei 2025}}
<br>
'''F'''
[[Farmacologie]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Filmmontage]]{{0%|Datum=3 juni 2010}} -
[[Fourieranalyse]]{{25%|Datum=14 februari 2010}} -
[[Frans]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Fries]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Wikibooks:Fysica|Fysica (project onderwijs)]]{{25%|Datum=14 februari 2010}}
<br>
'''G'''
[[Gebruik van de opdrachtprompt]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Geheimschrift]]{{0%|Datum=8 maart 2010}} -
[[Gender en diversiteit]]{{25%|Datum=20 juni 2005}} -
[[Geneeskunde]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Genieten van Seks]]{{50%|Datum=23 oktober 2015}} -
[[Georges Simenon]]{{25%|Datum=8 september 2016}} -
[[Gitaar]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Gotisch]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Griekse mythologie]]{{25%|Datum=21 september 2008}} -
[[Gronings]]{{25%|Datum=15 februari 2010}}
<br>
'''H'''
[[Handboek practica onderwijs|Handboek practicaonderwijs]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Handige Harry]]{{50%|Datum= 29 september 2008}} -
[[Hengelsport]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Heraclitus over de natuur]]{{50%|Datum=15 februari 2010}}
[[Hermetische kabbala]]{{50%|Datum=24 augustus 2010}} -
[[Houtzaagmolens praktijkhandboek]]{{25%|Datum=31 oktober 2010}} -
[[HTML]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Portaal:Huisdierengids|Huisdierengids]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Victor Hugo]]{{25%|Datum=7 juli 2024}}
<br>
'''I'''
[[Ido]]{{25%}} -
[[Inleiding Oude en Nieuwe Testament]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Inleiding tot de westerse wijsbegeerte]]{{25%|Datum=24 september 2026}}-
[[In mensentaal]]{{25%|Datum=16 februari 2010}}
<br>
'''J'''
[[Jazz standards]]{{25%|Datum=30 augustus 2010}} -
<br>
'''K'''
[[Kaartspel|Kaartspelen]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Kantoorsoftware]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Kennisbank keramiek]]{{25%|Datum=27 april 2019}} -
[[Koningen aan de Nijl]]{{25%|Datum=9 juli 2006}} -
[[Kostprijsberekening en interne informatievoorziening]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Kunstgeschiedenis]]{{25%|Datum=16 februari 2010}}
<br>
'''L'''
[[Latijn (scholierenversie)]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Leerboek Wikipedia]]{{25%|Datum=24 april 2011}} -
[[Leer jezelf ecologisch tuinieren]]{{50%|Datum=23 augustus 2017}} -
[[Litouws]]{{25%|Datum=15 februari 2010}}
<br>
'''M'''
[[Maatschappijleer]]{{50%|Datum=23 augustus 2017}} -
[[Magische wetenschap|Magische wetenschappen]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Mechanica van materialen]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Melkwinning]]{{25%|Datum=9 juni 2010}} -
[[Meten en onzekerheid]]{{25%|Datum=15 februari 2011}} -
[[Mineralen verzamelen]]{{25%|Datum=18 december 2007}} -
[[Modelspoorwegbouw]]{{25%|Datum=22 maart 2009}}
<br>
'''N'''
[[Nederlands]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Nederlandse geschiedenis]]{{50%|Datum=20 juni 2005}} -
[[Nederlandse jazz]]{{50%|Datum=28 augustus 2010}} -
[[Netwerken]]{{25%|Datum=Volgens infobox}}
[[Noors]]{{25%|Datum=4 april 2013}}
<br>
'''O'''
[[Omgaan met dove collega]]{{25%|Datum=25 september 2026}} -
[[Omrekenen van eenheden]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Onderwijs in relatie tot P2P]]{{50%|Datum=23 september 2014}} -
[[Ontdekkingsreizen]]{{0%|Datum=23 april 2017}} -
[[Ontwerp en bouw een besturingssysteem]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[OpenOffice.org]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[OpenStreetMap]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Oracle]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Organische chemie]]{{25%|Datum=13 februari 2010}} -
[[Oudgrieks]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Over beroemde personen]]{{25%|Datum=16 februari 2010}}-
[[Opfriscursus literatuur]]{{25%|Datum=23 augustus 2010}}
<br>
'''P'''
[[Papiamento]]{{0%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Periodiek systeem]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Personenzorg I]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Perzisch]]{{0%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Pinnacle Studio]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Edgar Allan Poe]] - {{25%|Datum=14 juli 2024}}
[[Pools]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Portugees]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Programmeren, de basis]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in C]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in C++]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in C Sharp|Programmeren in C#]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in COBOL]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in Java]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in JavaScript]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in Just Basic]]{{25%|Datum=4 augustus 2012}} -
[[Programmeren in Pascal]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in Python]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in Ruby]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in x86 assembler]]{{25%|Datum=15 februari 2010}}
<br>
'''R'''
[[Religieus woordenboek]]{{25%|Datum=19 januari 2011}} -
[[Roemeens]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Russisch]]{{50%|Datum=16 februari 2010}}
<br>
'''S'''
[[Saterfries]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Scheepsstabiliteit]]{{0%|Datum=06 augustus 2011}} -
[[Scheikunde]]{{25%|Datum=13 februari 2010}} -
[[Scheikunde Opgaven]]{{50%|Datum=Volgens infobox}} -
[[Schrijven]]{{50%|Datum=10-04-2026}} -
[[Shakespeares toneelstukken]]{{25%|Datum=16 april 2017}} -
[[Shakespeare van A tot Z]]{{25%|Datum=11 november 2021}} -
[[Sindarijns]]{{50%|Datum= 13 aug 2010}} -
[[Sloveens]]{{0%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Songbook]]{{0%|Datum=16 juli 2015}} -
[[Spaans]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Sterkteleer]]{{50%|Datum=20 juli 2010}} -
[[Sterren kijken]]{{25%|Datum=11 december 2013}}
[[Sxrivniskookn|Sxrivniskookn (Schrijven voor sociaal agogisch werkers)]]{{25%|Datum=9 september 2026}}
<br>
'''T'''
[[Tabellenboek Exact]]{{25%|Datum= 23 sep 2025}} -
[[Tekstverwerking]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Toetsenbank]]{{25%|Datum=30 september 2006}} -
[[Tolk gebarentaal]]{{25%|Datum=29 september 2026}} -
[[Trucs met de diabolo]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Tsjechisch]]{{0%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Turks]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Transfusiegeneeskunde]]{{25%|Datum=06 oktober 2011}}
<br>
'''V'''
[[Verklarende woordenlijst biologie voor het secundair onderwijs]]{{25%|Datum=29 september 2026}} -
[[Verteltechnieken]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Vietnamees]]{{25%|Datum=4 november 2010}}
<br>
'''W'''
[[Welsh]]{{50%|Datum=20 augustus 2010}} -
[[Wereldreligies]]{{25%|Datum=23 september 2026}} -
[[Werken met MKVToolnix]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[West-Vlaams]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[William Wordsworth]]{{25%|Datum=14 november 2019}} -
[[Windows]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Woordenboek literatuur]]{{25%|Datum=12 feb 2018}}
<br>
'''Z'''
[[Zeeuws]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Zeilen met een open kielboot op Gooi- en Eemmeer]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Zweeds]]{{25%|Datum=16 februari 2010}}
<noinclude>[[Categorie:Sjablonen hoofdpagina]]</noinclude>
po9k25t6d9yd4oehe2oulpogs2dje6a
Wikijunior:Zonnestelsel/Aarde
104
7443
430724
390867
2026-10-13T02:12:04Z
JopkeB
18060
Zie ook
430724
wikitext
text/x-wiki
{|align=right
|-
|align=right|[[Image:Earth Eastern Hemisphere.jpg|right|210px|Aarde]]
|-
|{{Wikijunior Zonnestelsel}}
|}__NOTOC__
De '''aarde''' valt niet in enkele lijnen, zelfs niet in enkele bladzijden te beschrijven. Met haar vele rijkdommen en de talloze onderzoeksprogramma's die haar van op aarde en van uit de ruimte onder de loep nemen verdient zij alleen al een eigen webstek. We kunnen slechts enkele van de duizenden aspecten - de ene nog boeiender en interessanter dan de andere - die dit soort onderzoek opleverde beschrijven.
Onze blauwe planeet is geologisch erg actief. Ze bezit een naar verhouding erg grote satelliet: de Maan. Het stelsel Aarde-Maan wordt daarom soms ook wel als een dubbelplaneet gezien. Een maan is een rond een planeet draaiend hemellichaam dat niet onafhankelijk rondom een ster (zoals de Zon) wentelt. De Maan zorgt ook voor een stabilisatie van de helling van de aardas (nu 23°,5). Deze kan met circa 1°,5 schommelen. Op Mars kan de helling van de rotatieas met 20 tot 30 graden veranderen, wat enorme klimaatveranderingen met zich meebrengt.
Het jaar waarop onze kalender is gebaseerd is het tropisch jaar (365,242 dagen). Het is de gemiddelde tijdsduur waarin de zon, uitgaande van het lentepunt, de eerstvolgende maal dat lentepunt weer bereikt.
==Eigenschappen==
Deze planeet heeft een diameter van 12.756 km. Hij staat bijna 150 miljoen kilometer van de zon verwijderd en heeft één maan.
== Atmosfeer ==
De samenstelling van de aardse atmosfeer is eigenlijk heel eigenaardig. Normaal kunnen zuurstof (O<sub>2</sub>; ca. 21%), stikstof (N<sub>2</sub>; ca. 77%), kleine hoeveelheden methaan (CH<sub>4</sub>) en ammoniak (NH<sub>3</sub>) niet lang samen voorkomen. Zuurstof, methaan en ammoniak worden voortdurend terug aangemaakt door het leven op onze planeet. En dit laatste maakt onze planeet zo uniek. Op Aarde wordt leven zelfs in de meest barre omgeving aangetroffen. Door het broeikaseffect ligt de gemiddelde temperatuur op Aarde rond 15 ºC. Zonder dit broeikaseffect zou dat ongeveer –18 ºC moeten zijn. We hebben echter de laatste honderd jaar de hoeveelheid CO<sub>2</sub> in de atmosfeer enorm verhoogd, waardoor het broeikaseffect toeneemt en de gemiddelde temperatuur stijgt.
In de onderste laag van de atmosfeer, de troposfeer, wordt het weer "gemaakt". Dit is grillig, complex en eigenlijk chaotisch, dus haast onvoorspelbaar. Klimaat (de gemiddelde weerssituatie mét extremen over een periode van minstens 30 jaar) is een vaster gegeven alhoewel ook hier drastische veranderingen kunnen optreden, denk aan de ijstijden.
Boven de troposfeer ligt de stratosfeer met de voor leven erg belangrijke ozonlaag. Deze ozonlaag absorbeert een belangrijk deel van de UV-straling van de Zon. UV-straling kan in grote hoeveelheden schadelijk zijn voor leven, het kan onder andere huidkanker en erfelijke afwijkingen veroorzaken. De ozonlaag beschermt ons daartegen.
== Oppervlak ==
De Aarde is de enige planeet waar water in zijn drie aggregatietoestanden tegelijk voorkomt: vast (ijs), vloeibaar en gas (damp). Circa 70% van het oppervlak van de Aarde is bedekt met water. De continenten liggen vooral in het noordelijk halfrond; de oceanen in het zuidelijk. Er is op dat vlak dus een duidelijke asymmetrie. De polen zijn bedekt met ijs. Een groot deel van de continenten is bergachtig.
<br style="clear: both;">
== Inwendige ==
[[Image:Jordens inre-numbers.svg|right|300px]]
De opbouw van het inwendige is, door onder andere seismologische waarnemingen, goed gekend:
#de binnenkern (van 6370 km tot 5150 km diep) is vast,bestaat uit ijzer en nikkel en roteert iets vlugger dan de rest van de planeet;
#de buitenkern (van 5150 km tot 2890 km diep) is gesmolten en bestaat naast ijzer en nikkel ook nog voor ongeveer 10% uit zwavel en/of zuurstof;
#dan komt de binnenmantel (van 2890 km tot 650 km diep);
#nu komt een overgangsgebied (van 650 km tot 400 km diep) dat de bron is van de basaltische lava’s;
#hierboven ligt een 60 km dikke buitenmantel;
#en als een schil wordt dit alles bedekt door de korst die onder de oceanen 10 km en onder de continenten 50 km dik is.
De lithosfeer, die bestaat uit de korst en een deel van de buitenmantel, is opgebroken in een aantal platen, 8 grote en circa 24 kleinere, die als het ware op de mantel drijven. Nieuwe lithosfeer wordt gevormd bij de midoceanische ruggen. De continenten drijven, vergelijkbaar met ijsbergen. We noemen dit continentendrift. De continenten kunnen over de dunnere oceanische lithosfeer schuiven bij de subductiezones, waar de ene plaat onder de andere schuift. Op deze plekken vinden we vulkanisme en aardbevingen, denk bijvoorbeeld aan de vuurgordel rond de Stille Oceaan. De Aarde is een meerplatenplaneet die haar warmte vooral door deze platentectoniek verliest. Ook hot spots, plekken waar de lithosfeer dun is, zijn op onze planeet te vinden, bijvoorbeeld de Hawaiïketen van eilanden.
==Magnetisch veld==
De Aarde bezit een relatief sterk magnetisch veld, veel sterker dan het veld bij de planeten Mercurius en Mars. Venus bezit geen magnetisch veld. Voor het opwekken van een planetair magnetisch veld is een dynamo vereist. Hiervoor zijn nodig: rotatie, een elektrisch geleidende laag en convectie in die laag. Voor de gedeeltelijk vloeibare kern van de Aarde is de warmte van radioactief verval maar ook onze Maan verantwoordelijk. Door de getijdenwerking blijft een groter deel van de aardkern vloeibaar, waar dan door rotatie, zoals bij een dynamo, elektrische stromen worden opgewekt samen met een magnetisch veld. De orientatie van dit veld is in de loop van de geologische geschiedenis herhaaldelijk omgepoold, waarbij de noordpool de zuidpool wordt en omgekeerd. Het magnetisch veld beschermt ons tegen de kosmische stralen en energetische deeltjes die door de Zon worden uitgestoten (de zonnewind). Magnetische stormen die het gevolg zijn van uitbarstingen op de Zon (zogeheten [[Astronomisch woordenboek#Z|zonnevlam]]men) verstoren het magnetisch veld van de Aarde en zijn verantwoordelijk voor het uitvallen van communicatielijnen, voor pannes in elektriciteitscentrales en voor poollichten.
== Zie ook ==
* [[Wikijunior:Aardrijkskunde/De wereld]]
{{Bron|bronvermelding='''Lode Stevens''', met toestemming van de auteur, Tony Dethier en het Europlanetarium}}
{{Juniorsub}}
1tz28n91b1boxeuu97qkwyy4lhria4a
Wikijunior:Aardrijkskunde/De wereld
104
11886
430725
430571
2026-10-13T02:12:53Z
JopkeB
18060
Zie ook
430725
wikitext
text/x-wiki
[[File:Earth Seen From DSCOVR.jpg|thumb|300px|center|De Aarde gezien vanuit de ruimte]]
{{Wikijunior Aardrijkskunde}}
Dit hoofdstuk gaat over de Aarde als planeet. Een planeet is een grote bol in de ruimte, die met grote snelheid om een ster draait. De ster waar de Aarde omheen draait noemen we de zon. Die ken je vast wel.
De omtrek van de Aarde is 40.000 kilometer, gemeten rond de evenaar. Zó groot is de aarde. Ter vergelijking:
* Als je in Nederland van de stad Groningen (in het noorden) naar Maastricht (in het zuiden) rijdt, is dat ongeveer 300 km
* Als je in België van Knokke-Heist (aan de kust, in het noordwesten) rijdt naar Aubange (in het zuidoosten, tegen de grens met Luxemburg aan), dan is dat ook ongeveer 300 km.
300 km kost ongeveer 3 uur als je over de snelweg goed kunt doorrijden, maar in de Ardennen (bergen) zul je minder snel vooruit komen.
De omtrek van de Aarde is meer dan 130 keer zo lang. Dat is algauw 50 dagen met de auto als je 800 km per dag kunt reizen èn als je over zee zou kunnen rijden. Met een vliegtuig duurt het nog steeds meer dan twee dagen.
== Inhoudsopgave ==
* [[Wikijunior:Aardrijkskunde/Tijd op Aarde|Tijd op Aarde]] - over de draaiing van de Aarde en zijn relatie met de zon, over seizoenen en het bepalen van de tijd
* [[Wikijunior:Aardrijkskunde/Atmosfeer|Atmosfeer]] - over alles wat zich boven de Aarde bevindt, zoals lucht en de dampkring
* [[Wikijunior:Aardrijkskunde/Binnenkant van de aarde|Binnenkant van de aarde]]
== Zie ook ==
* [[Wikijunior:Zonnestelsel/Aarde]] - over de Aarde als deel van het zonnestelsel
{{Juniorsub}}
h4ohxcgd2l4q45q6sau5ul4yoyt86j7
Overleg gebruiker:Pbuddenberg
3
18791
430741
420114
2026-10-13T09:22:47Z
JopkeB
18060
/* Wat is uw bedoeling met de boeken Samenleving en Maatschappijleer? */ — nieuwe sectie
430741
wikitext
text/x-wiki
Zie ook [[Overleg gebruiker:PBuddenberg]]
== Leeggehaalde pagina's==
Dag, wat is de bedoeling van [[Maatschappijleer/Criminaliteit en recht/Actuele criminologie]] en [[Maatschappijleer/Basiswetenschappen]] in hun huidige vorm? Als de pagina's leeg blijven, worden ze verwijderd.Mvg, [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]] ([[Overleg gebruiker:De Wikischim|overleg]]) 25 apr 2017 21:54 (CEST)
Idem voor [[Maatschappijleer/Wetenschapsfilosofie in veelvoud - Victor van de Bersselaar]]. Doet u dit eigenlijk vaker zo? Het is echter niet de bedoeling: elke pagina ''moet'' een zekere inhoud hebben om in de hoofdnaamruimte te kunnen blijven staan. Alleen in uw eigen gebruikersruimte is het geen probleem. [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]] ([[Overleg gebruiker:De Wikischim|overleg]]) 25 apr 2017 22:05 (CEST)
:Ik zal even een mail sturen, misschien ziet PB deze meldingen niet.
== titelverandering ==
Beste Pbuddenberg, ik heb zojuist het deel "Leerdoelen en lesdoelen" een andere naam gegeven, namelijk Maatschappijleer/Leerdoelen en lesdoelen]], omdat het bij dat boek hoort. Met vriendelijke groet, [[Gebruiker:Ellywa|Ellywa]] ([[Overleg gebruiker:Ellywa|overleg]]) 7 mei 2017 23:45 (CEST)
Dit is mijn overlegpagina begrijp ik. De vraag waarom bepaalde pagina's verwijderde zijn? Hier was ik aan begonnen maar ik kwam erachter dat de inhoud niet deugde en/of auteursrechten bevatte. De nu nog lege pagina's onder de noemer Maatschappijleer mogen ook helemaal weg. Hoe doe ik dat?
== foute pagina's aangemaakt: wat te doen? ==
Ik wilde wat pagina's aanmaken in gebruiker:Pbuddenberg maar dit heb niet goed gedaan waardoor ik twee Pbuddenberg pagina's heb aangemaakt op Wikibooks. Haal ik deze zelf weg? En zo ja hoe? [[gebruiker:PBuddenberg|PBuddenberg]]
:Alle persoonlijke kladpagina's zijn nu verplaatst naar uw eigen gebruikersruimte. De pagina's die begonnen met "Pbuddenberg..." stonden in de hoofdnaamruimte, wat met mijn persoonlijke kladpagina's nooit mag. Graag bij dit soort pagina's in het vervolg altijd beginnen met "Gebruiker:Pbuddenberg...". Succes verder. --[[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]] ([[Overleg gebruiker:De Wikischim|overleg]]) 31 mei 2017 19:10 (CEST)
== Zinsdelen ==
Dag, er bestaat al geruime tijd de pagina [[Nederlands/Grammatica/Zinsleer]]. De nieuwe pagina [[Nederlands/Grammatica/Zinsdelen]] lijkt me wat dubbelop hiermee. Het beste is volgens mij nog de beide pagina's samenvoegen. [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]] ([[Overleg gebruiker:De Wikischim|overleg]]) 2 jul 2017 13:03 (CEST)
Dag, wellicht een goed idee... ik zal de pagina zinsdelen de komende weken van inhoud voorzien. Eventueel kan het daarna samengevoegd worden? Overigens is de structuur van het boek Nederlands mij niet duidelijk... Ik ben de komende maand van plan wat zaken op een rijtje te zetten die van toepassing zijn op het onderwijs in de bovenbouw van het basisonderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs: een opsomming van vaardigheden met toelichting en vragen.
[[Gebruiker:PBuddenberg|PBuddenberg]]
== Vandalisme op Maatschappijleer/* ==
Kijk even op [[Overleg gebruiker:145.103.114.0/24]] en [https://nl.wikibooks.org/wiki/Speciaal:Filterlogboek?wpSearchUser=145.103.114.147&wpSearchTitle=&wpSearchFilter=] (klik op "details" om te zien hoe erg er geknoeid wordt). Ik heb nog geen blok toegepast omdat het zo te zien om één rotte appel gaat, en dan het hele project stil zou komen te liggen, maar hier ''moet'' een einde aan komen.<br>
Tevens wil ik je even wijzen op [https://nl.wikibooks.org/wiki/Wikibooks:Lerarenkamer#Maatschappijleer deze discussie]. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 30 aug 2017 14:16 (CEST)
Beste moderator,
Ik heb Wikibooks bij de leerlingen van 5 vwo en 3 vmbo-t geïntroduceerd voor mijn vak en daar opdrachten aan verbonden. Een enkeling vindt het inderdaad grappig om er zogenaamd amusante dingen op te plaatsen. Ik zal hen op deze waarschuwing wijzen. En anders zit er niets op om het ip-adres van onze schoolgemeenschap opnieuw te blokkeren. Dit is eerder voorgekomen bij misbruik op Wikipedia. Een aantal jaar geleden heb ik een verzoek ingediend om deze blokkering op te heffen.
Is lastig om na te gaan wie het precies zijn. Maar het gaat al vrij lang goed. Zeker gezien het feit dat er bij ons 800 leerlingen rondlopen.
Op het moment dat leerlingen geen toegang meer hebben via de schoolcomputers, zullen ze de opdrachten thuis moeten doen. Het is dus wel in hun eigenbelang om zorgvuldig met de wiki's om te springen.
[[Gebruiker:Pbuddenberg|Peter Buddenberg]]
== Ondertekenen met vier tildes (~) ==
Beste Peter,
Dank voor je interessant werk voor Maatschappijleer. Tip: je kunt berichten ondertekenen met 4x tilde (slingertje), dan verschijnt je gebruikersnaam met link naar deze pagina's met een tijdstempel. Vriendelijke groet - ik onderteken nu ook op die manier en zie... - [[Gebruiker:Hansmuller|Hansmuller]] ([[Overleg gebruiker:Hansmuller|overleg]]) 24 sep 2017 14:11 (CEST)
== Verzoekje: sjabloon "sub"==
Zou u in het vervolg onderaan op elke nieuw aangemaakte pagina nog het sjabloon <nowiki>
{{Sub}}</nowiki> willen zetten? Hierdoor staat de pagina nl. pas echt in het betreffende boek. Dank. [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]] ([[Overleg gebruiker:De Wikischim|overleg]]) 30 sep 2017 19:02 (CEST)
== Share your experience and feedback as a Wikimedian in this global survey ==
<div class="mw-parser-output">
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="nl" dir="ltr">
Hallo! De Wikimedia Foundation vraagt om je feedback in een enquête. We willen weten hoe goed we jouw werk op en buiten de wiki's ondersteunen, en hoe we bepaalde dingen kunnen veranderen of verbeteren in de toekomst. De mening die je met ons deelt, zal directe invloed hebben op het huidige en toekomstige werk van de Wikimedia Foundation. Jij werd willekeurig geselecteerd voor deze enquête, en we willen graag input ontvangen van jouw Wikimediagemeenschap. De enquête is beschikbaar in meerdere talen, en zal ongeveer 20 tot 40 minuten in beslag nemen.
<span style="font-size: large;">'''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&prj=ot&edc=5&prjedc=ot5 Neem nu deel aan het onderzoek!]'''</span>
Meer informatie over deze enquête is beschikbaar [[m:Special:MyLanguage/Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|op de projectpagina]]; daar lees je ook hoe je feedback de Wikimedia Foundation helpt om bewerkers zoals jijzelf te helpen. De enquête wordt gehost door een derde partij; ons [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]] (Engels) is van toepassing. Op de pagina met [[m:Special:MyLanguage/Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|veelgestelde vragen]] vind je meer informatie over deze enquête. Als je hulp nodig hebt, of als je je wil afmelden van toekomstige berichten over deze enquête, stuur dan een e-mail naar [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]] via de 'E-mail een gebruiker' functie.
Hartelijk dank!
</div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, 29 mrt 2018 20:36 (CEST)
</div>
<!-- Bericht verzonden door User:WMF Surveys@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/ot5&oldid=17881402 -->
== Reminder: Share your feedback in this Wikimedia survey ==
<div class="mw-parser-output">
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="nl" dir="ltr">
Elke bijdrage aan deze enquête kan de Wikimedia Foundation helpen om je ervaringen op de Wikimediaprojecten te verbeteren. Tot nu toe hebben we slechts van 29% van de Wikimediabijdragers een reactie ontvangen. De enquête is beschikbaar in verschillende talen en neemt ongeveer 20 tot 40 minuten in beslag. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&prj=ot&edc=5&prjedc=ot5 Vul nu de enquête in.]'''
Als je de enquête al hebt ingevuld: het spijt ons dat je deze herinnering ontvangt! We hebben het onderzoek zo ontworpen dat het onmogelijk is om te achterhalen wie de enquête (al) heeft ingevuld, dus we moeten herinneringen sturen naar iedereen.
<span class="mw-translate-fuzzy">Als je je wil afmelden van volgende herinneringen, of van alle enquêtes, stuur dan een email naar [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]] via de 'E-mail deze gebruiker' functie.</span>. Als je vragen hebt, dan kan je die ook via e-mail naar deze gebruiker sturen. [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|Lees meer over dit onderzoek op de projectpagina.]] De enquête wordt gehost door een derde partij; het [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]] (Engels) van de Wikimedia Foundation is van toepassing. Hartelijk dank!
</div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, 13 apr 2018 03:34 (CEST)
</div>
<!-- Bericht verzonden door User:WMF Surveys@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/ot5&oldid=17888784 -->
== Your feedback matters: Final reminder to take the global Wikimedia survey ==
<div class="mw-parser-output">
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="nl" dir="ltr">
Hallo! Dit is een laatste herinnering dat de enquête van de Wikimedia Foundation zal afgerond worden op '''23 april 2018 (07:00 UTC)'''. De enquête is beschikbaar in verschillende talen en neemt ongeveer 20 tot 40 minuten in beslag. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&prj=ot&edc=5&prjedc=ot5 Vul nu de enquête in.]'''
'''Als je de enquête al ingevuld hebt: hartelijk dank! We zullen je niet meer lastig vallen.''' We hebben het onderzoek zo ontworpen dat het onmogelijk is om te achterhalen wie de enquête (al) heeft ingevuld, dus we moeten herinneringen sturen naar iedereen. Om jezelf af te melden van toekomstige enquêtes: stuur een e-mail naar [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]] met de 'E-mail deze gebruiker'-functie.. Als je vragen hebt, dan kan je die ook via e-mail naar deze gebruiker sturen. [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|Lees meer over dit onderzoek op de projectpagina.]] De enquête wordt gehost door een derde partij; het [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]] (Engels) van de Wikimedia Foundation is van toepassing.
</div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, 20 apr 2018 02:43 (CEST)
</div>
<!-- Bericht verzonden door User:WMF Surveys@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/ot5&oldid=17888784 -->
== Community Insights Survey ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="nl" dir="ltr">
'''Deel je ervaringen in dit onderzoek'''
Hallo {{PAGENAME}},
De Wikimedia Foundation wil je graag vragen naar jouw ervaringen met {{SITENAME}} en Wikimedia. Het doel van deze enquête is om te weten te komen hoe goed de Foundation je werk op wiki ondersteunt en hoe we in de toekomst dingen kunnen veranderen of verbeteren. Jouw mening is van directe invloed op het huidige en toekomstige werk van de Wikimedia Foundation.
Neem alsjeblieft 15 tot 25 minuten de tijd om '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(other,act4) je feedback te geven via deze enquête]'''. Het onderzoek is beschikbaar in verschillende talen.
Deze enquête wordt gehost door een derde partij en [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement valt onder deze privacyverklaring] (in het Engels).
[[m:Community Insights/Frequent questions|Meer informatie over dit project vind je hier.]] [mailto:surveys@wikimedia.org E-mail ons] als je vragen hebt, of als je in de toekomst geen berichten meer wilt ontvangen over het invullen van deze enquête.
Met vriendelijke groet,
</div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 9 sep 2019 16:32 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:RMaung (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(other,act4)&oldid=19352860 -->
== Reminder: Community Insights Survey ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="nl" dir="ltr">
'''Deel je ervaringen in dit onderzoek'''
Hallo {{PAGENAME}},
Een aantal weken geleden stuurden we je een uitnodiging om de Community Insights-enquête in te vullen. Dit is het jaarlijkse onderzoek van de Wikimedia Foundation naar onze globale gemeenschappen. We zijn erg benieuwd naar hoe goed we jouw werk op de wiki's ondersteunen. We zijn 10% op weg naar ons doel voor deelname. Je kunt ons helpen ons doel te bereiken als je de enquête nog niet hebt ingevuld! '''Jouw stem is belangrijk voor ons.'''
Neem alsjeblieft 15 tot 25 minuten de tijd om '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(other,act4) je feedback te geven via deze enquête]'''. Het onderzoek is beschikbaar in verschillende talen.
Deze enquête wordt gehost door een derde partij en [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement valt onder deze privacyverklaring] (in het Engels).
[[m:Community Insights/Frequent questions|Meer informatie over dit project vind je hier.]] [mailto:surveys@wikimedia.org E-mail ons] als je vragen hebt, of als je in de toekomst geen berichten meer wilt ontvangen over het invullen van deze enquête.
Met vriendelijke groet,
</div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 20 sep 2019 21:13 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:RMaung (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(other,act4)&oldid=19397758 -->
== Reminder: Community Insights Survey ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="nl" dir="ltr">
'''Deel je ervaringen in dit onderzoek'''
Hallo {{PAGENAME}},
Je hebt nog maar een paar weken om de Community Insights-enquête in te vullen! We zijn 30% op weg naar ons doel voor deelname. Je kunt ons helpen ons doel te bereiken als je de enquête nog niet hebt ingevuld!
Met dit onderzoek verzamelt de Wikimedia Foundation feedback over hoe goed we je werk op de wiki's ondersteunen. Het duurt maar 15 tot 25 minuten om in te vullen, en heeft een directe impact op de ondersteuning die we bieden.
Neem alsjeblieft 15 tot 25 minuten de tijd om '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(other,act4) je feedback te geven via deze enquête]'''. Het onderzoek is beschikbaar in verschillende talen.
Deze enquête wordt gehost door een derde partij en [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement valt onder deze privacyverklaring] (in het Engels).
[[m:Community Insights/Frequent questions|Meer informatie over dit project vind je hier.]] [mailto:surveys@wikimedia.org E-mail ons] als je vragen hebt, of als je in de toekomst geen berichten meer wilt ontvangen over het invullen van deze enquête.
Met vriendelijke groet,
</div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 4 okt 2019 19:03 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:RMaung (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(other,act4)&oldid=19433605 -->
== E-mailen ==
Bij het schrijven van [[E-mailen]] heb je 41 keer een kleine bewerking opgeslagen. Dat kost veel opslagruimte en geeft veel extra werk bij de vandalismecontrole! Wil je een volgende keer de knop "Bewerking controleren" wat vaker gebruiken ipv. "Wijzigingen publiceren"? Dank je. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 7 jul 2020 23:12 (CEST)
Goed dat je 't zegt. Ik zal daar in het vervolg op letten. Ik kan het ook eerst op m'n eigen wiki maken en in één keer over zetten. Groet - Pbuddenberg.
== Proszę sprawdzić email ==
Witaj, {{PAGENAME}}: Proszę sprawdzić email! Temat: "The Community Insights survey is coming!" Jeśli masz jakieś pytania, wyślij e-mail na adres surveys@wikimedia.org.
(English: Please check your email and spam! Subject is "The Community Insights survey is coming!" If you have questions, email surveys@wikimedia.org.)
Sorry for the inconvenience, [[:pl:Special:Diff/60928651|you can read my explanation here]].
[[Gebruiker:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Overleg gebruiker:MediaWiki message delivery|overleg]]) 25 sep 2020 18:24 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:Samuel (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Samuel_(WMF)/Community_Insights_survey/pl&oldid=20478443 -->
== [[Vaccinaties]] ==
Beste [[Gebruiker:Pbuddenberg|Pbuddenberg]], de pagina [[Vaccinaties]] die u recent heeft aangemaakt, is door mij op [[Wikibooks:Te_verwijderen_pagina%27s#Oktober|de verwijderlijst]] gezet omdat een pagina - zoals aan u [[Overleg_gebruiker:Pbuddenberg#Leeggehaalde_pagina's|hier]] eerder is uitgelegd - een zekere inhoud moet hebben. U heeft zo nog een maand de tijd om alsnog aan te vullen tot voldoende inhoud. U kunt een volgende keer op u eigen gebruikerspagina (begin de paginanaam met Gebruiker:Pbuddenberg/) wel al met zo'n opzet beginnen. Als er dan eenmaal voldoende inhoud is, kunt u die overzetten. Als u hulp wenst bij het aanmaken en correct vullen van een boek, dan assisteer ik u graag of kunt u [[Help:Een nieuwe pagina aanmaken|hier]] meer over lezen. Mvg, [[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] ([[Overleg gebruiker:BeeBringer|overleg]]) 2 okt 2022 14:04 (CEST)
== Over de pagina [[Koken/Kookles]] ==
Hoe gaat het met [[Koken/Kookles]] verder?
# Deze pagina lijkt bij geen enkel boek te horen. En dit is Wikibooks, dus de eerste stap is altijd om een boek te beginnen voordat er een hoofdstuk of pagina wordt gemaakt.
# Er is een ambitieuze opzet gemaakt, maar die is nauwelijks ingevuld. Het is een zeer pril beginnetje.
# De pagina bevat alleen maar plaatjes, die niet veel met koken van doen hebben, eerder met schoonmaken. Deze opzet past niet in het [[Kookboek]] en ook niet in [[Huishouden/Hygiëne]].
Kunt u aangeven wat er met deze pagina moet gebeuren? U bent hem in augustus 2018 gestart, maar heeft er sindsdien niet meer aan gewerkt. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 29 mei 2025 14:02 (CEST)
:Dank voor je opmerking.
:Deze pagina wordt inderdaad niet gebruikt.
:Kan ik deze ook zelf verwijderen? [[Gebruiker:Pbuddenberg|Pbuddenberg]] ([[Overleg gebruiker:Pbuddenberg|overleg]]) 14 jun 2025 18:30 (CEST)
::Zie [[Wikibooks:Te verwijderen pagina's]]. Voeg hem toe op deze pagina onder "juni", met een toelichting, en zet <nowiki>{{Weg}}</nowiki> bovenin de pagina. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 15 jun 2025 05:46 (CEST)
:::Dank, https://nl.wikibooks.org/wiki/Koken/Kookles mag wat mij betreft weg. Deze wordt niet meer gebruikt en is ook niet echt bruikbaar. [[Gebruiker:Pbuddenberg|Pbuddenberg]] ([[Overleg gebruiker:Pbuddenberg|overleg]]) 26 jun 2025 19:51 (CEST)
== Aloo chaat ==
Op [[Kookboek/Aloo chaat (Indiase aardappelsalade)|Aloo chaat]] link je naar [[w:Alu_chat]], maar dat artikel bestaat (nog?) niet. Ga jij het schrijven? - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 1 aug 2025 11:33 (CEST)
:Verkeerde link, moest naar de Engelstalige Wikipedia. Dank [[Gebruiker:Pbuddenberg|Pbuddenberg]] ([[Overleg gebruiker:Pbuddenberg|overleg]]) 1 aug 2025 18:25 (CEST)
::OK. Ik heb de link alleen even naar "Zie ook" verplaatst; vond het een beetje vreemd om in de allereerste woorden meteen al naar een andere site te verwijzen. - ~~``
== Gebruikersgroepen ==
Ik heb je toegevoegd aan de groep "bevestigde gebruikers". Dat had automatisch moeten gebeuren na enige tijd, maar dat is dus niet gebeurd, vandaar. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 1 aug 2025 23:03 (CEST)
== [[Astronomie/Ruimtevaartplaatjes]] ==
Ik vroeg me af wat de nummers bij de afbeeldingen betekenen? - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 23 nov 2025 12:24 (CET)
:Dit had te maken met de overeenkomstige nummering van de kaartjes-spaaractie Reis door de ruimte me Andre Kuipers. Ik heb alle kaartjes nog maar slechts een deel overgenomen in dit hoofdstuk. [[Gebruiker:Pbuddenberg|Pbuddenberg]] ([[Overleg gebruiker:Pbuddenberg|overleg]]) 25 nov 2025 17:59 (CET)
::Aha. Maar dat is 8 jaar geleden... Wil je nog iets doen met die nummers? Anders haal ik ze liever weg, want op deze manier hebben ze geen nut. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 25 nov 2025 20:38 (CET)
:::Het wordt inderdaad niet meer gebruikt. Dus wat mij betreft kan het weg. Groet Peter [[Gebruiker:Pbuddenberg|Pbuddenberg]] ([[Overleg gebruiker:Pbuddenberg|overleg]]) 2 dec 2025 08:11 (CET)
::::Okee, dank je. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 2 dec 2025 08:47 (CET)
== [[Maatschappijleer/Alfabetische woordenlijst maatschappijleer]] ==
Zit er een bepaalde bedoeling achter het toepassen van een <code><span></code> in regels als
<pre>; <<!-- 1 -->span>✅</span> basis</pre>
? Dit geeft nl. een lintfout ("''Genegeerde elementen''") voor elke regel, én het is overbodig:
<pre>;<!--1-->✅ basis</pre>
geeft namelijk ''precies'' hetzelfde resultaat!
Om die lintfouten op te lossen kan ik wel even een scriptje maken, maar wil je dat ik die <span> laat staan? - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 28 feb 2026 23:43 (CET)
:Aha, dit had ik me niet gerealiseerd, als je dit op een slimme manier kan aanpassen, graag :) [[Speciaal:Bijdragen/~2026-13778-64|~2026-13778-64]] ([[Overleg gebruiker:~2026-13778-64|overleg]]) 3 mrt 2026 17:38 (CET)
::{{Done}} - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 3 mrt 2026 20:59 (CET)
:::Ik zie dat het aangepast is: dank hiervoor. Ik ben wel nieuwsgierig hoe je dit script. Is dat een algemene web-based aanpak of iets wat wiki-specifiek is? [[Gebruiker:Pbuddenberg|Pbuddenberg]] ([[Overleg gebruiker:Pbuddenberg|overleg]]) 14 mrt 2026 19:56 (CET)
::::De taal is gewoon [[Programmeren in JavaScript|Javascript]], dat draait in de browser. De code is opgeslagen in [[Gebruiker:Erik Baas/common.js]], en wordt daardoor telkens uitgevoerd als ik in de browser een pagina open, te beginnen met deze code:
<pre style="margin-left: 7em;">
$(function () {
...
}
</pre>
:::*Verderop wordt de complete inhoud aan wiki-code van de pagina ingelezen in de variabele "text";
:::*Dan volgt oa. een aantal regels met code als
::::<code>text = text.replace(<regex>, <nieuwe tekst);</code>
::::''Regex'' (Regular Expression) is een soort programmeertaal waarmee je heel precies stukken tekst kunt zoeken, zie [[Help:Regex]].
:::De regels [[Gebruiker:Erik_Baas/common.js#L-407|407 t/m 410]] waren voor de woordenlijst. Dat had nog compacter gekund (in één regel), maar dat lukte me niet snel genoeg naar mijn zin. ;-)
:::Je kunt zelf ook zo'n script schrijven: let op dat het "common.js" heet (met een kleine letter). Laat maar weten of je meer (of minder) details wilt, ik help je graag verder. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 16 mrt 2026 12:26 (CET)
::::Dank voor de toelichting. JavaScript ken ik een beetje. Ik zie dat je een soort gereedschapkist voor jezelf hebt gemaakt om onvolkomenheden in wikiteksten op te lossen? Ik heb Javascript wel eens gebruikt voor wat functionaliteit op een website maar niet zo'n uitgebreide toepassing als dit. Regex kende ik niet maar begrijp dat dit standaard als tool in veel talen voorkomt?
::::Leuk om een beetje een idee te hebben. Voorlopig blijf ik nog even bij opmaaktalen ;) maar als ik het toch een ga proberen, kan ik wat voorbeelden zien in common.js 👍 - Groet Peter [[Gebruiker:Pbuddenberg|Pbuddenberg]] ([[Overleg gebruiker:Pbuddenberg|overleg]]) 17 mrt 2026 19:45 (CET)
:Als je dat op een snelle manier kan doen dan mag dat ook weg wat mij betreft. [[Gebruiker:Pbuddenberg|Pbuddenberg]] ([[Overleg gebruiker:Pbuddenberg|overleg]]) 4 mrt 2026 20:37 (CET)
== Weespagina's ==
Bij het opruimen van [[Speciaal:Weespaginas]] zag ik er 9 die bij [[Maatschappijleer]] horen, maar waar geen links naartoe bestaan. Omdat ik de relevantie niet kan beoordelen heb ik ze niet aan het boek toegevoegd. Op [[Overleg:Maatschappijleer]] staat een lijstje, wil jij daar even naar kijken? - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 9 mrt 2026 14:28 (CET)
== Wat is uw bedoeling met de boeken [[Samenleving]] en [[Maatschappijleer]]? ==
Wat is uw bedoeling met de boeken [[Samenleving]] en [[Maatschappijleer]]? Ze lijken ten minste overlappend te zijn. Kunnen ze worden samengevoegd? En wat is dan de beste titel? [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 13 okt 2026 11:22 (CEST)
gx8fq363l593r03ni0pm9elqbzw04he
Wikijunior:Mens en maatschappij
104
36243
430726
410587
2026-10-13T02:28:20Z
JopkeB
18060
Categorie toegevoegd
430726
wikitext
text/x-wiki
[[Bestand:Detail_of_Les_tres_riches_heures_-_March.jpg|thumb|300px|right|Detail van ''Les tres riches heures'']]
{{TOC beperkt|3}}
== Geschiedenis ==
[[Bestand:Herodotus_Massimo_Inv124478.jpg|thumb]]
=== Jagers en boeren (tot 3000 v.C.) ===
Jagers-verzamelaars en boeren waren twee belangrijke manieren van leven tijdens het Neolithicum. Jagers-verzamelaars leefden van het vangen van wilde dieren en het verzamelen van voedsel uit de natuur, terwijl boeren landbouw bedreven en voedsel verbouwden op akkers. Deze manieren van leven werden steeds afhankelijker van elkaar en leidden tot de opkomst van steden en de eerste beschavingen.
==== De levenswijze van jagers en verzamelaars ====
Jagers en verzamelaars waren mensen die leefden van het vangen van wilde dieren en het verzamelen van voedsel uit de natuur. Ze leefden in kleine groepen en hadden een diepgaande kennis van de natuur. Ze hadden vaak een vorm van religie of spirituele praktijk die gebaseerd was op het respecteren van de natuur en haar krachten. Hoewel ze een eenvoudige manier van leven hadden, hadden ze vaak een rijk en gevarieerd sociaal leven en een diepgaande kennis van hun omgeving.
Leg uit waarom jagers-verzamelaars nomaden waren.
Jagers-verzamelaars waren nomaden omdat ze afhankelijk waren van hun omgeving om te overleven en daarom vaak moesten verhuizen om voedsel en andere hulpbronnen te vinden. Ze hadden een diepgaande kennis van de natuur en een flexibele levensstijl die hen in staat stelde om te verhuizen als dat nodig was. Dit betekende dat ze geen vaste plek hadden waar ze woonden en in plaats daarvan van plaats tot plaats trokken om te leven van wat ze uit de natuur konden verkrijgen.
Leg uit dat het ontbreken van schriftelijke bronnen in de prehistorie van belang is voor onze kennis van deze tijd.
Het ontbreken van schriftelijke bronnen in de prehistorie beperkt onze kennis van hoe mensen in het verleden leefden. In plaats daarvan moeten we afgaan op andere bronnen, zoals artefacten en fossielen, om ons inzicht te vergroten. Dit kan betekenen dat onze kennis gebaseerd is op interpretatie en speculatie in plaats van op concrete feiten. Desondanks is het onderzoeken van de prehistorie van groot belang om ons inzicht te vergroten in onze geschiedenis en ons begrip van hoe mensen in het verleden leefden.
==== Het ontstaan van landbouw en landbouwsamenlevingen ====
Leg veranderingen uit die het gevolg waren van de agrarische revolutie.
Beschrijf hoe de boeren dachten over het leven na de dood.
==== Het ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen ====
Beschrijf de politieke, economische en sociale veranderingen die het gevolg waren van het ontstaan van stedelijke gemeenschappen.
=== Grieken en Romeinen (3000 v.C. - 500 n.C) ===
==== Burgerschap en wetenschappelijk denken in de Griekse stadstaat ====
Maak het verschil duidelijk tussen een mythologische en een rationeelwetenschappelijke verklaring van de wereld
Vergelijk de Atheense democratie met de huidige vorm van democratie in Nederland.
==== De verspreiding van de GrieksRomeinse cultuur en de confrontatie met de Germaanse cultuur ====
Geef een beschrijving met voorbeelden van de Griekse en Romeinse bouwkunst en beeldhouwkunst.
Geef een beschrijving met voorbeelden van de uitwisseling van de Grieks- Romeinse en de Germaanse cultuur.
==== Het christendom in het Romeinse Rijk: van verboden tot enig toegestane godsdienst ====
Beschrijft hoe het christendom ontstond.
Beschrijft de leer van het christendom in hoofdlijnen.
Legt uit hoe het christendom zich in het Romeinse Rijk kon verspreiden.
=== Monniken en ridders (500 - 1000) ===
==== De verspreiding van het christendom in Europa ====
Geef voorbeelden van de wijze waarop het christendom zich in Europa verspreidde.
==== Ontstaan en verspreiding van de islam ====
Beschrijf hoe de islam ontstond.
Beschrijf de leer van de islam in hoofdlijnen.
Beschrijf hoe de islam zich verspreidde.
==== Hofstelsel en horigheid ====
Beschrijf de agrarische samenleving aan de hand van het hofstelsel en het verschijnsel horigheid.
==== De verhouding tussen heer en vazal ====
Beschrijft het feodale stelsel.
<!-- verborgen; leeg en dus zinloos
=== Monniken en ridders ===
=== Steden en staten ===
=== Ontdekkers en hervormers ===
=== Regenten en vorsten ===
=== Pruiken en revoluties ===
=== Burgers en stoommachines ===
=== Wereldoorlogen ===
=== Televisie en computer ===
-->
== Aardrijkskunde ==
=== Burgerschap ===
Ben je je bewust van jouw rol in je omgeving en in de wereld? Hoe kun je kritisch kijken naar de samenleving nu en in de toekomst?
==== Leefbaarheid ====
[[Bestand:Bijlmer schildering op zijmuur flat Hofgeest Oost.jpg|thumb|Muurschildering op flat Hofgeest Oost, Bijlmermeer. - Richardkiwi]]
Beschrijf de leefbaarheid van je eigen regio of buurt
* Zijn er voldoende voorzieningen? (scholen, winkels, parkeerfaciliteiten, openbare verlichting, groen en openbaar vervoer)
* Hoe is het met de veiligheid gesteld? (inbraak, drugsgebruik, vandalisme en verkeer)
* Hoe is het met het milieu gesteld? (vervuiling, zwerfvuil, bodemverontreiniging, luchtkwaliteit en geluidsoverlast)
* Hoe is de kwaliteit van de openbare ruimte? (straatbeeld/leegstand, parkeren, onderhoud van straten, parken en speeltoestellen)
* Hoe is de sociale omgeving? (buurtcontacten en vormen van burenhulp)
* Wordt er ingegrepen als regels worden overtreden? (snelheidslimiet, overlast op straat)
[[Bestand:The Vondelpark, Amsterdam.jpg|thumb|Vondelpark in Amsterdam - kirkandmimi]]
Verklaar de leefbaarheid van je eigen regio of buurt
* Wie zorgen er voor de inrichting van de omgeving?
* Wie zorgen er voor de verzorging en het onderhoud van de omgeving?
* Hoe komt het dat er wel of geen overlast is?
* Waardoor zien en helpen buren elkaar juist wel of niet?
* Hoe komt het dat regels al of niet worden overtreden?
[[Bestand:Nijmegen Oranjesingel Centrum.jpg|thumb|Nijmegen (Oranjesingel Centrum) - Roger Veringmeier]]
Verklaar verschillen in leefbaarheid tussen gebieden binnen je eigen regio.
* Welke verschillen zijn er in leefbaarheid?
* Waar hebben deze verschillen mee te maken?
Geef voorbeelden van maatregelen om problemen van leefbaarheid in je eigen regio op te lossen.
* Welke voorzieningen kunnen de leefbaarheid verbeteren?
* Hoe kan het milieu of de veiligheid worden verbeterd?
* Waar zou meer onderhoud kunnen plaatsvinden?
* Wie kunnen het straatbeeld verbeteren?
* Hoe kan het contact tussen buren worden vergroot?
==== Multiculturele samenleving ====
Beschrijft de spreiding van verschillende bevolkingsgroepen in Nederland.
Verklaar de spreiding van verschillende bevolkingsgroepen in Nederland.
Geef een verklaring voor de verspreiding van verschillende bevolkingsgroepen over Nederland.
Beschrijf de verdeling van de diverse bevolkingsgroepen over de grote steden (segregatie).
==== Wereldburgerschap ====
Beschrijf de vormen van internationale samenwerking.
Laat zien dat je in het dagelijks leven gebruik maakt van spullen uit alle delen van de wereld.
Beschrijf een mondiale kwestie en verklaart de rol van internationale organisaties daarin.
Laat zien dat jij verbonden bent met de mondiale samenleving.
Waardeer mondiale kwesties vanuit verschillende dimensies (sociaaleconomisch, cultureel, natuur, politiek)
Beschrijf jouw beeld van de wereld met jouw rol daarin.
=== Duurzaamheid ===
==== Ecologische voetafdruk/draagkracht en natuur ====
Beschrijf je ecologische voetafdruk.
Beschrijft een ecosysteem en geef een voorbeeld van een ecosysteem.
Verklaar je ecologische voetafdruk.
Beschrijf een ecosysteem en geeft voorbeelden van een ecosysteem op verschillende schaalniveaus.
Beschrijf jouw eigen milieugebruiksruimte en je vergelijk deze met anderen.
Beschrijf ecosystemen op verschillende schaalniveaus en je geef voorbeelden van gebieden waar de draagkracht van het natuurlijk
milieu is overschreden.
==== Natuurlijke hulpbronnen ====
Herken natuurlijke hulpbronnen (water, voedsel en energie) en beschrijf maatregelen voor duurzaam gebruik.
Beschrijf het huidige gebruik van natuurlijke hulpbronnen (water, voedsel en energie) op aarde en draag duurzame oplossingen voor de toekomst aan.
==== Broeikaseffect ====
Je beschrijft het broeikaseffect.
Beschrijf de gevolgen van het broeikaseffect door de mens en voor de mens.
Beschrijf de werking en gevolgen van het menselijk broeikaseffect voor verschillende gebieden.
=== Bevolking en ruimte ===
==== Bevolkingskenmerken ====
Beschrijft en verklaar het verloop van het model van demografische transitie in een land in fasen.
Beschrijft en verklaar spreiding van de bevolking op aarde.
Beschrijft en verklaar de groei van de wereldbevolking per macro-regio.
==== Migratie ====
Beschrijft en verklaar verschillende migratiestromen tussen gebieden.
==== Ruimtelijke ontwikkeling ====
Beschrijf verschillend ruimtegebruik in een gebied.
Verklaar conflicterend ruimtegebruik vanuit verschillende dimensies.
Benoem verschillende soorten Nederlandse steden (historisch, nieuwe steden, vinex) en vergelijkt de opbouw.
Beschrijf en waardeer tegenstellingen tussen ruimtegebruikers.
* In welke gebieden in Nederland wonen veel mensen bij elkaar?
* Welke gebieden in Nederland zijn juist minder dicht bevolkt?
* Wat maakt bepaalde gebieden aantrekkelijk qua ligging?
* Waarom wonen veel mensen graag dichtbij natuur of groen?
* Welke steden zijn al heel oud en welke bestaan nog relatief kort?
* Welke gebeurtenissen in het verleden hebben ervoor gezorgd dat mensen zich vestigden?
* Wat is het 'model' van de stad?
Onderscheid de opbouw van de verschillende wijken in een Nederlandse stad.<br>
* Welke soorten wijken zijn er in de Nederlandse steden en dorpen?
* Wanneer zijn deze wijken gebouwd en hoe snel is dit gegaan?
* Hoe zien deze wijken er precies uit? (parkeerruimte, fietspaden, groen, bruggen, dijken, enz.)
* Welke vormen hebben de straten wegen en hoe zijn ze met elkaar verbonden?
* Ligt de wijk dicht of juist niet dicht bij een stad of stadskern?
* Wat is het 'model' van de wijk?
Beschrijf en verklaar processen van ruimtelijke ontwikkeling in Nederland.
Onderscheidt de opbouw van de verschillende woningtypen in een Nederlandse stad.
=== Globalisering ===
==== Transport en vervoer ====
Beschrijf de gevolgen van de ontwikkelingen in de transporttechnologie op het wereldhandelssysteem.
==== Global shift ====
Beschrijft de verschuiving van het economisch zwaartepunt op wereldschaal na 1950.
==== Middelen van bestaan ====
Licht de gevolgen van de veranderende internationale arbeidsverdeling voor verschillende gebieden toe.
=== Arm en rijk ===
==== Ontwikkelingsgebieden ====
Beschrijft en verklaar verschillen tussen ontwikkelingsgebieden.
Beschrijft en verklaar de handelsrelaties tussen centrum, semi-periferie en periferie.
Beschrijf het Nederlandse ontwikkelingsbeleid en andere vormen van hulp.
==== Eigen regio/Nederland ====
Verklaar de verschillen tussen welvaart
en welzijn in de eigen regio.
=== Grenzen en identiteit ===
Tegenwoordig zien we in veel gebieden op de wereld culturele diversiteit. Ook in je eigen omgeving zie je dit terug.
Gebieden op aarde kunnen voor mensen op verschilende manieren van waarde zijn. Daarbij spelen natuurlijke en kunstmatige grenzen een grote rol.
==== Cultuur ====
Je beschrijft de spreiding van de grote cultuurgebieden op de wereld.
Je verklaart de spreiding van cultuurgebieden op de wereld.
Je beschrijft de voornaamste cultuurgebieden op de wereld aan de hand van criteria.
Je hebt een mening over de voornaamste cultuurgebieden op de wereld.
Je geeft een voorbeeld van regionale identiteit.
Je geeft een voorbeeld van regionale identiteit, waaronder in de eigen omgeving.
Je benoemt criteria voor regionale identiteit.
Je creeërt een regionale identiteit voor een zelfgekozen gebied.
==== Grenzen ====
Je beschrijft verschillende soorten natuurlijke en niet-natuurlijke grenzen.
Je beschrijft veranderingen van grenzen.
Je beschrijft en verklaart veranderingen van grenzen.
Je beschrijft en verklaart de veranderingen van grenzen vanuit verschillende dimensies
==== Europa ====
Beschrijft en waardeer Europa en de Europese Unie.
Je beschrijft verschillen en overeenkomsten tussen EU-landen.
Je beschrijft de betekenis van de EU voor de inwoners van Europa.
Je beschrijft en waardeert Europa en de Europese Unie.
Je waardeert en voorspelt de rol van de Europese Unie in de wereld
=== Systeem aarde ===
Op aarde vinden allerlei chemische en mechanische veranderingen plaats. Materialen/stoffen veranderen onder invloed van wind, water, warmte en kou. Ook onderscheiden we verschillende kringlopen. Dez kringlopen worden aangedreven door de zon maar ook door processen die in het binnenste van de aarde plaatsvinden.
==== Ruimte ====
Je weet dat de aarde één van de planeten in ons zonnestelsel is.
Je kent de unieke eigenschappen van de aarde.
Je beschrijft de positie van de aarde in het zonnestelsel.
Je beschrijft de positie van de aarde in het zonnestelsel en universum.
Je weet de gevolgen zijn van de draaiing van de aarde om de zon en zijn eigen as.
Je kent de gevolgen van de scheve stand van de aardas.
Je kent de variabelen (Milankovich) die van invloed zijn op de zonne- instraling en de gevolgen hiervan.
==== Endogene processen ====
Je beschrijft vulkanisme en aardbevingen als endogene processen.
Je beschrijft vulkanisme en aardbevingen als endogene processen en je beschrijft plaattektoniek als oorzaak.
Je beschrijft en verklaart de relaties tussen endogene processen, plaattektoniek, vulkanisme en aardbevingen.
Je beschrijft het reliëf op aarde en de verdeling tussen land en water op aarde in hoofdlijnen.
Je beschrijft en verklaart de landschapsvormende werking van endogene krachten.
==== Exogene processen ====
Je beschrijft verwering, erosie en sedimentatie als exogene processen.
Je relateert de werking van exogene processen verwering, erosie, transport en sedimentatie beschrijven en aan landschapsvormen
==== Klimaat ====
Je beschrijft en verklaart de spreiding van klimaatgebieden op aarde in hoofdlijnen.
Je beschrijft en verklaart de spreiding van klimaatgebieden en landschapszones op aarde in hoofdlijnen.
Je beschrijft en verklaart de spreiding van hoofdklimaten op aarde in hoofdlijnen.
Je kan het Nederlandse klimaat verklaren.
Je kan de verschillende klimaatfactoren beschrijven.
Je kan de verschillende klimaatfactoren toepassen in een gebied.
Je kan de verschillende klimaatfactoren toepassen in een gebied.
Je beschrijft recente klimaatverandering als gevolg van menselijke activiteiten.
7.4.3. Je ziet recente klimaatverandering als onderdeel van een kringloop
==== Weer ====
Je onderzoekt de rol van het weer in het dagelijks leven.
Je beschrijft verbanden tussen activiteiten van de mens en het weer
==== Relaties tussen endogene en exogene processen ====
Je herkent de gevolgen van kringlopen van water en lucht in het dagelijks leven.
Je benoemt de kringlopen van water en lucht als proces.
Je herkent en beschrijft processen uit kringlopen in systeem aarde van lucht en water het dagelijkse leven.
Je herkent en beschijft processen uit kringlopen in systeem aarde van lucht, water en gesteente in het dagelijkse leven.
Je beschrijft en verklaart reliëf- en landschapsvorming als gevolg van endogene en exogene oorzaken.
Je beschrijft en verklaart reliëfvormen als gevolg van endogene en exogene oorzaken.
Je beschrijft en verklaart reliëfvormen als gevolg van endogene en exogene oorzaken.
Je beschrijft de geschiedenis van de aarde in grote lijnen.
Je beschrijft de geschiedenis van de aarde aan de hand van verschillende geologische tijdvakken.
Je beschrijft de geschiedenis van de aarde als een interactief systeem.
=== Landschappen (en menselijke activiteit) ===
Landschapzones en natuurrampen zijn aan natuurwetten. Door onderzoek kunnen we beter begrijpen hoe het landschap gevormd wordt en waarom in bepaalde gebieden natuurrampen plaatsvinden. De mens brengt ook veranderingen in de biosfeer die gevolgen hebben voor de bewoning en leefbaarheid van een gebied.
==== Landschapzones ====
Je beschrijft en verklaart gevolgen van de winning van grondstoffen en energiebronnen door de mens in het landschap.
Je beschrijft en verklaart gevolgen van de winning van grondstoffen en energiebronnen in het landschap door de mens in het landschap.
Je kan het belang van het geologische verleden (vorming grondstoffen en fossielen) voor de huidige samenleving verklaren.
Je kan het belang van het geologische verleden (vorming grondstoffen en fossielen) voor de huidige samenleving verklaren.
Je beschrijft landschappen in de eigen omgeving en je herkent landschapzones op wereldschaal.
Je beschrijft landschappen in de eigen omgeving en je beschrijft landschapzones op wereldschaal.
Je beschrijft het ontstaan van landschappen in Nederland in hoofdlijnen aan de hand van natuurlijke en cultuurhistorische opbouw en je beschrijft criteria voor landschapszones op wereldschaal.
==== Natuurrampen ====
Je beschrijft en verklaart oorzaken en gevolgen van natuurrampen.
Je beschrijft en verklaart oorzaken en gevolgen van natuurrampen en je voorspelt gevolgen van verschillende natuurrampen.
Je benoemt verschillende natuurrampen zoals aardbevingen of orkanen en je beschrijft de gevolgen voor bewoners.
Je benoemt verschillende natuurrampen zoals aardbevingen of orkanen en je beschrijft de gevolgen voor bewoners.
Je benoemt risico's van natuurrampen in verschillende gebieden voor bewoners en je bedenkt oplossingen om risico's te verkleinen.
=== Water ===
Water op aarde komt in verschillende vormen voor. Het speelt een belangrijke rol in kringlopen. Bovenal is het essentieel voor het leven op aarde.
==== Waterkringloop ====
Je beschrijft de kringloop van het water.
Je beschrijft en verklaart de werking van de waterkringloop.
Je beschrijft en verklaart de verschillende fasen van de waterkringloop.
Je beschrijft en verklaart de verschillende fasen van de waterkringloop
==== Waterproblematiek: te veel, te weinig, te vies ====
Je beschrijft een watervraagstuk (teveel, te weinig, te slechte kwaliteit) in een gebied.
Je beschrijft een watervraagstuk (teveel, te weinig, te slechte kwaliteit) in een gebied.
Je analyseert en waardeert watervraagstukken (teveel, te weinig, te slechte kwaliteit) op verschillende ruimtelijke schalen.
==== Waterbeleid ====
Je beschrijft en waardeert bijzondere Nederlandse waterwerken.
Je beschrijft en waardeert de diversiteit van de Nederlandse watersector.
Je beschrijft de gevolgen van het menselijk ingrijpen in de Nederlandse watersituatie en oplossingen.
Je beschrijft voorbeelden van duurzaam watergebruik.
Je beschrijft en verklaart voordelen van duurzaam watergebruik.
Je beschrijft en waardeert maatregelen voor duurzaam watergebruik.
Je draagt oplossingen aan om duurzaam watergebruik te bevorderen.
<!-- verborgen; chaotisch en zinloos
==== Topografie en begrippen ====
s-Hertogenbosch, Afsluitdijk, Alkmaar, Almelo, Almere, Alphen a.d. Rijn, Ameland, Amersfoort, Amstelveen, Amsterdam, Amsterdam-Rijnkanaal, Apeldoorn, Arnhem, Assen, Bergen op Zoom, Biesbos, Breda, Delft, Delfzijl, Den Haag, Den Helder, Deventer, Doetinchem, Dordrecht, Drachten, Drenthe, Eindhoven, Emmeloord, Emmen, Enkhuizen, Enschede, Flevoland, Fryslân (Friesland), Gelderland, Gouda, Groningen (prov.), Groningen (stad), Haarlem, Haarlemmermeer, Heerenveen, Heerlen, Helmond, Hengelo, Hilversum, Hoogeveen, Ijssel, Ijsselmeer, Kampen, Leeuwarden, Leiden, Lek, Lelystad, Limburg, Maas, Maastricht, Markermeer, Meppel, Middelburg, Neder-Rijn, Nieuwe Waterweg, Nijmegen, Noord-Brabant, Noord-Holland, Noordzeekanaal, Oosterschelde, Oss, Overijssel, Purmerend, Randstad, Rijnmond, Roermond, Roosendaal, Rotterdam, Schiermonnikoog, Schiphol, Sneek, Terneuzen, Terschelling, Texel, Tilburg, Twente, Utrecht (prov.), Utrecht (stad), Vaalserberg, Veendam, Veluwe, Venlo, Vlieland, Vlissingen, Waal, Waddenzee, Wageningen, Westerschelde, Zaandam, Zeeland, Zeeuws-Vlaanderen, Zoetermeer, Zuid-Holland, Zutphen, Zwolle
Albanië, Alpen, Antwerpen, Ardennen, Athene, Barcelona, België, Belgrado, Berlijn, Bern, Boekarest, Bordeaux, Bosnië-Hercegovina, Bratislava, Brussel, Budapest, Bulgarije, Cyprus, Denemarken, Donau, Dublin, Duitsland, Engeland, Estland, Finland, Frankrijk, Genève, Glasgow, Griekenland, Hamburg, Helsinki, Het Kanaal, Hongarije, Ierland, Ijsland, Istanbul, Italië, Kaspische Zee, Kaukasus, Keulen, Kopenhagen, Kroatië, Letland, Lissabon, Litouwen, Liverpool, Londen, Luxemburg (land), Luxemburg (stad), Lyon, Madrid, Malta, Marseille, Middellandse Zee, Milaan, Moskou, München, Nederland, Noordzee, Noorwegen, Oekraïne, Oostenrijk, Oostzee, Oslo, Parijs, Po, Polen, Portugal, Praag, Pyreneeën, Rhône, Rijn, Roemenië, Rome, Ruhrgebied, Rusland, Scandinavië, Schelde, Schotland, Seine, Servië, Sicilië, Sint Petersburg, Slovenië, Slowakije, Spanje, Stockholm, Straat van Gibraltar, Theems, Tsjechië, Ural (Oeral), Verenigd Koninkrijk, Vlaanderen, Volga (Wolga), Wallonië, Warschau, Wenen, Zwarte Zee, Zweden, Zwitserland
Afghanistan, Afrika
[[Bestand:Africa-continent-outline.jpg|thumb|Africa-continent-outline]]
Alaska, Amazone, Amerika, Andes, Ankara, Antarctica, Argentinië, Atlantische Oceaan, Australië, Azië, Bagdad, Bangkok, Bangladesh, Beijing (Peking), Brasilia, Brazilië, Buenos Aires, Cairo, Californië, Canada, Caribische Zee, Casablanca, Chang Jiang (Jangtsekiang), Chicago, Chili, China, Colombia, Curaçao, Delhi, Egypte, Ethiopië, Europa, Filipijnen, Ganges, Groenland, Grote (of Stille) Oceaan, Hawaii, Himalaya, India, Indische Oceaan, Indonesië, Irak, Iran, Israël, Jakarta, Japan, Java, Jeruzalem, Kaapstad, Kolkata (Calcutta), Kongo (Dem. Rep.), Lagos,Los Angeles, Marokko, Mekka, Mexico, Mexico-Stad, Midden-Oosten, Mississippi, Molukken, Montréal, Mumbai (Bombay), Nederlandse Antillen, New York, Nieuw-Zeeland, Nigeria, Nijl, Noordelijke Ijszee, Pakistan, Panamakanaal, Paramaribo, Perzische Golf, Rio de Janeiro, Rocky Mountains, Rode Zee, Sahara, Santiago, Saudi-Arabië, Seoul, Shanghai, Siberië, Singapore, Sudan (Noord- en Zuid- Sudan), Suezkanaal, Suriname, Sydney, Taiwan, Teheran, Thailand, Tokyo, Turkije, Venezuela, Verenigde Staten, Vietnam, Washington, Xianggang (Hongkong), Zuid-Afrika (rep.), Zuid-Korea
Weer, Weerelementen, temperatuur, neerslag, luchtdruk, wind, bewolking, Temperatuur, thermometer, schaal van Celsius, UV-straling, Neerslag, luchtvochtigheid, droge en natte lucht, Kringloop van het water, verdampen/condenseren, smelten/bevriezen, infilteren/afstromen, Ontstaan van neerslag, stuwingsneerslag, loefzijde, lijzijde/regenschaduw, frontale neerslag, stijgingsneerslag, neerslagverdeling, neerslagintensiteit, piekafvoer, Luchtdruk en wind, hoge druk, lage druk, barometer, isobaren, windkracht, windrichting, windsnelheid, landwind, zeewind, drukgordels, windsystemen, weer- en klimaatfactoren, breedteligging, zoninvalshoek en seizoenen, hoogteligging t.o.v. zeeniveau, afstand tot zee/oceaan en gesteldheid van het oppervlak (land/water), aanvoer van warmte en koe van elders door wind en water, Klimaat, Klimaatgrafiek, Waterbalans, Verdroging, Verwoestijning, Irrigatie, Drainage, Vegetatiezones, tropisch regenwoud, steppe, woestijn, altijdgroene mediterrane plantengroei, gemengd bos (loof- en naaldbomen), naaldbos (taiga), hooggebergtevegetatie
Weer, Weerelementen, temperatuur, neerslag, luchtdruk, wind, bewolking, Temperatuur, thermometer, schaal van Celsius, zonnekracht, UV-straling, Neerslag, luchtvochtigheid, droge en natte lucht, Kringloop van het water, verdampen/condenseren, smelten/bevriezen, infilteren/afstromen, Ontstaan van neerslag, stuwingsneerslag, loefzijde, lijzijde/regenschaduw, frontale neerslag, stijgingsneerslag, neerslagverdeling, neerslagintensiteit, piekafvoer, nuttige neerslag, Luchtdruk en wind, hoge druk/maximum, lage druk/minimum/depressie, barometer, isobaren, windkracht, windrichting, windsnelheid, landwind/aflandige wind, zeewind/aanlandige wind, drukgordels, windsystemen, wet van Buys Ballot, Bewolking, bewolkingsgraad, , weer- en klimaatfactoren, breedteligging, zoninvalshoek en seizoenen, hoogteligging t.o.v. zeeniveau, afstand tot zee/oceaan en gesteldheid van het oppervlak (land/water), aanvoer van warmte en koe van elders door wind en water, Klimaat, Klimaten, tropische regenklimaten, tropisch regenwoudklimaat, savanneklimaat, droge klimaten, steppeklimaat, woestijnklimaat, (gematigde) zeeklimaten, warm met droge zomer: mediterraan klimaat (Middellandse Zeeklimaat), met neerslag in alle jaargetijden, (gematigde) landklimaten, met neerslag in alle jaargetijden, met droge winter, sneeuw- en ijsklimaten, toendraklimaat, met eeuwige sneeuw/ijst: pool- en hooggebergteklimaat, Klimaatgrafiek, Waterbalans, Verdroging, Verwoestijning, Irrigatie, Drainage, Vegetatiezones, tropisch regenwoud, savanne, steppe, woestijn, altijdgroene mediterrane plantengroei, gemengd bos (loof- en naaldbomen), naaldbos (taiga), hooggebergtevegetatie, Zeespiegelstijging, Natuurlijk broeikaseffect, Versterkt broeikaseffect, broeikasgassen, kooldioxide/CO2, methaan, waterdamp, Landbouw en visserij, Voedselgewassen, Handelsgewassen, Intensieve en extensieve landbouw, Voedselpiramide, duurzaamheid, ecologische voetafdruk, duurzaam consumeren, duurzaam produceren, hergebruik/recyclen, klimaatverdrag
Spanje, Almeria, La Coruna, Zaragoza, Ebro, Duero (Douro), Tajo (Taag), Guadalquivir, Sierra Nevada, Cantabrisch gebergte, Kastiliaans Scheidingsgebergte, Spaanse Hoogvlakte
V.S., New orleans, Golf van Mexico, Colorado, Rio Grande, Great Salt Lake, Appalachen, Kustgebergte, Great Basin (Grote Bekken), Great Plains (Prairiën)
Nederland. Lobith, Haringvliet, Rijnmond, Oosterscheldekering, Haringvlietdam, Broouwersdam, Oostelijk Flevoland, Zuidelijk Flevoland
Kringloop van het water, verdampen/condenseren, smelten/bevriezen, infiltreren/afstromen, regenwater, smeltwater, grondwater, oppervlaktewater, brak water, drinkwater, Korte waterkringloop, Lange waterkringloop, Grondwater, waterput, bron, oase, stroomgebied, bovenloop, middenloop, benedenloop, waterscheiding, riviermonding, delta, Piekafvoer, Reliëf, hoogteligging, N.A.P., Grondsoorten, doorlaatbaarheid, filterende werking, Sedimentatie, Bodemerosie, Verdroging, Verzilting/ontzilting, vervuiling, rivierenlandschap, uiterwaard, zomerdijk, winterdijk, Waterbeheer, polder, boezem, spaarbekken, stuw/stuwdam, sluis, bemalen, draineren, kribben, nevengeul, dijkverhoging, dijkverlegging, uiterwaardafgraving, Rijkswaterstaat, Waterschap, Waterkwaliteit, Waterkantiteit, Drinkwaterwinning, waterwingebied, zoetwaterzak, irrigatie, Waterproblematiek, versterkt broeikaseffect, ontbossing, grijs water, Kust en kustverdediging, getijden, zeewering, rivierdelta, Deltawerken
Kringloop van het water, verdampen/condenseren, smelten/bevriezen, infiltreren/afstromen, regenwater, smeltwater, grondwater, oppervlaktewater, brak water, drinkwater, Korte waterkringloop, Lange waterkringloop, Grondwater, aquifer, fossiel water, waterput, bron, oase, stroomgebied, bovenloop, middenloop, benedenloop, waterscheiding, riviermonding, delta, Stroomstelsel, debiet, regiem, Soorten rivieren, regenrivier, gletsjerrivier, gemengde rivier, wadi, Piekafvoer, Reliëf, hoogteligging, N.A.P., Grondsoorten, doorlaatbaarheid, filterende werking, Sedimentatie, Bodemerosie, Modderstromen, Verdroging, Verzilting/ontzilting, vervuiling, rivierenlandschap, oeverwal, komgrond, uiterwaard, zomerdijk, winterdijk, Waterbeheer, polder, boezem, overloop, spaarbekken, stuw/stuwdam, sluis, bemalen, draineren, kribben, nevengeul, dijkverhoging, dijkverlegging, uiterwaardafgraving, Rijkswaterstaat, Waterschap, Waterkwaliteit, Waterkantiteit, Drinkwaterwinning, waterwingebied, zoetwaterzak, irrigatie, Industrieel watergebruik, koelwater, proceswater, Waterproblematiek, versterkt broeikaseffect, ontbossing, grijs water, Kust en kustverdediging, getijden, zeewering, rivierdelta, Deltawerken
Midden-Oosten, Dode Zee, Eufraat, Tigris, Jordaan, Syrië, Jordanië, Libanon, Westelijke Jordaanoever, Gaza, Koeweit
Midden-Oosten, Dode Zee, Eufraat, Tigris, Jordaan, Syrië, Jordanië, Libanon, Westelijke Jordaanoever, Gaza, Koeweit, China, Huang He (Huangho), Drie-Klovendam, Grote Kanaal, Xi-Jiang, Himalaya, Hoogland van Tibet, Rode Bekken, Lössplateau
Bevolkingsontwikkeling, natuurlijke bevolkingsgroei, sociale bevolkingsgroei, vergrijzing, ontgroening, transitiemodel, één-kind politiek, Natuurlijke bevolkingsgroei, geboortecijfer/geboorteoverschot, sterftecijfer/sterfteoverschot, Sociale bevolkingsgroei, migratie, immigratie, emigratie, remigratie, gezinshereniging, Migratiemotieven, aantrekkingsfactoren, afstotingsfactoren, Sociale verhoudingen, segregatie, sociale ongelijkheid, integratie, Bevolkingsopbouw, bevolkingspiramide/leeftijdsdiagram, Ruimte, ruimtegebruik, voorzieningen, bevolkingsdichtheid, bevolkingspreiding, bebouwingsdichtheid, Verstedelijking, urbanisatie, suburbanisatie, Stedelijke geleding, stratenpatronen, historische stadskern, Verkeer, infrastructuur, congestie, mobiliteit, forensisme, bereikbaarheid, Ruimtelijke kwaliteit, veiligheid, onderhoud, sociale controle/contacten, participatie, leefbaarheid, Voorzieningen, verzorgingsgebied, Ruimtelijke Ordening, bestemmingsplan
Nederland, Groene Hart, Bandstad Twente, Brabantstad, Stedelijk gebied Arnhem-Nijmegen, Zuid-Limburg
Bevolkingsontwikkeling, natuurlijke bevolkingsgroei, sociale bevolkingsgroei, vergrijzing, ontgroening, levensverwachting, transitiemodel, één-kind politiek, Natuurlijke bevolkingsgroei, geboortecijfer/geboorteoverschot, sterftecijfer/sterfteoverschot, Sociale bevolkingsgroei, migratie, immigratie, emigratie, remigratie, gezinshereniging, Migratiemotieven, aantrekkingsfactoren, afstotingsfactoren, seizoensmigratie, gastarbeid, braindrain, hukou, Sociale verhoudingen, segregatie, sociale ongelijkheid, integratie, Bevolkingsopbouw, bevolkingspiramide/leeftijdsdiagram, Ruimte, ruimtegebruik, voorzieningen, bevolkingsdichtheid, bevolkingspreiding, bebouwingsdichtheid, Verstedelijking, urbanisatie, suburbanisatie, agglomeratievorming, hutongs, Stedelijke geleding, stratenpatronen, historische stadskern, concentrisch groeimodel, meerkernen groeimodel, sector groeimodel, agglomeratie, stedelijke zone, Verkeer, infrastructuur, congestie, mobiliteit, forensisme, bereikbaarheid, Ruimtelijke kwaliteit, veiligheid, onderhoud, sociale controle/contacten, participatie, leefbaarheid, Voorzieningen, verzorgingsgebied, drempelwaarde, reikwijdte, Ruimtelijke Ordening, bestemmingsplan, inspraak
Nederland, Groene Hart, Bandstad Twente, Brabantstad, Stedelijk gebied Arnhem-Nijmegen, Zuid-Limburg, Duitsland, Düsseldorf, Duisburg, Essen, Dortmund, Leipzig, Dresden, Frankfurt, Stuttgart
China, Tianjin, Shenyang, Chongqing, Guangzhou (Kanton), Harbin, Wuhan, Xi’an
Tropische orkaan/hurricane, Wervelwind/tornado, Tropische lage drukgordel, Passaatwind, Hazard management, Risicoperceptie
Golf van Mexico, Appalachen, Atlantische Kustvlakte, Centraal Laagland, New Orleans, Cuba, Florida
Waterbouwkundige projecten, Zuidoost-Anatoliëproject, Aswandamproject, Waterconflict, Irrigatie, Beregening, Oppervlakte-irrigatie, Druppelirrigatie, Kanaal, Stuwdam, Stuwmeer
Eufraat, Tigris, Syrië, Uganda, Aswandam, Atatürk-stuwmeer
Metropolitane gebieden, Megasteden, Arbeidsmigratie, Concessiegebieden, Gated communities (beveiligde wijken), Eénpartijstelsel
Guangzhou (Kanton), Shenzen, Foshan, Aomen (Macau), Chongqing, Xi-Jiang, Chang-Jiang, Suzhou, Hangzhou
-->
== Economie ==
[[Bestand:Ballard_Farmers'_Market_-_vegetables.jpg|thumb|Wortelen en andere groenten te koop bij Ballard Sunday Farmers Market]]
In de economie houdt men zich bezig met de keuzes en het gedrag van mensen, bedrijven en overheden. Wat wordt er geconsumereerd en geproduceerd? Hoe is het met de werkgelegenheid gesteld en welke keuzes worden er gemaakt over de verdeling en besteding van belastinggeld?
<!-- verborgen; leeg en dus zinloos
=== Schaarste ===
==== Keuzes maken ====
==== Consumeren ====
=== Ruil ===
==== Produceren ====
==== Geld ====
=== Markt ===
==== Productie ====
==== Omzet en winst ====
==== Consumentengedrag ====
=== Ruilen over de tijd ===
==== Levensloop ====
==== Geld ====
==== Gezinnen ruilen over de tijd ====
=== Samenwerken en onderhandelen ===
==== De overheid ====
==== Samenwerken ====
=== Risico en informatie ===
==== Moral hazard ====
==== Risico en beleggen ====
==== Ondernemingsvormen ====
=== Welvaart en groei ===
==== Ontwikkelingsgebieden ====
==== Belastingen ====
==== Economische groei ====
==== Europa ====
=== Goede tijden, slechte tijden ===
==== Werkloosheid ====
==== Wisselkoers ====
==== Conjucturele verschijnselen ====
== Bronnen ==
-->
== Links ==
* https://leerplaninbeeld.slo.nl/vmbo_onderbouw/
* https://slo.nl/@6498/leerdoelenkaart-22/
{{Juniorboek}}
[[Categorie:Mens en maatschappij]]
b3v28fsel4yvr87dbqgc4fnqnfgywg3
Categorie:Maatschappijleer - inhoud
14
36557
430748
430211
2026-10-13T09:47:50Z
JopkeB
18060
430748
wikitext
text/x-wiki
{{Boekcat
|onderwerp=Maatschappijleer
|detailomschrijving=
|broodkruimel= [[:Categorie:Alles|Alles]] → [[:Categorie:Boek|Boek]] → [[:Categorie:Boek naar thema|Boek naar thema]] → [[:Categorie: Samenleving]] → [[:Categorie:Humane samenleving|Humane samenleving]] → '''{{PAGENAME}}'''
|overig=
}}
[[Categorie:Humane samenleving]]
[[Categorie:Inhoud]]
t7pluljkcrm5j4v966hxcy2plroc3pd
Samenleving
0
40725
430755
430080
2026-10-13T09:58:18Z
JopkeB
18060
/* Discriminatie */ Aanvullingen + correcties
430755
wikitext
text/x-wiki
{{Bi}}{{Begin}}
{{Niet te koppelen}}
<!--[[Maatschappijleer/Referentiekader maatschappijleer/Samenleving]] is al opgenomen in [[d:Q8425]]-->
[[Bestand:13-06-27-breda-by-RalfR-089.jpg|thumb|upright=3|Breda]]
= De samenleving =
Met de samenleving wordt het land of de regio waarin mensen leven bedoeld. Een samenleving bestaat uit alle mensen die in een bepaald gebied wonen, werken en met elkaar omgaan.
== Geschiedenis ==
Rond 5600 jaar voor Christus ontstonden de eerste dorpen in het oude messopotamië. En niet lang daarna - rond 3500 voor Christus - de eerste stedelijke gemeenschappen met tussen de 10.000 en 50.000 inwoners. We spreken in dit verband ook wel van stadstaten.
== Waarden, normen en gewoonten ==
Elke samenleving of groep heeft zijn eigen waarden, normen en gewoonten. Hierbij kun je denken aan respect voor ouderen (waarde), achter in de rij aansluiten (norm) en eten rond een bepaalde tijd (gewoonte).
=== Maatschappelijke normen ===
Met maatschappelijke normen bedoelen we de ongeschreven regels in de samenleving. De overheid schrijft rechtsnormen voor (wetten) en maatschappelijke normen zijn verbonden met de cultuur van een samenleving.
== Maatschappelijke vraagstukken ==
Bij een maatschappelijk vraagstuk zijn meerdere groepen (actoren) betrokken in de samenleving. Men is het vaak (nog) niet eens over de oorzaken en aanpak van het probleem en het is alleen gemeenschappelijk op te lossen. Ook de overheid is een partij (actor) bij het aanpakken van maatschappelijke vraagstukken. Vaak zijn er nieuwe wetten nodig om problemen op te lossen en een samenwerking met provicies en gemeenten.
=== Voorbeelden van maatschappelijke vraagstukken ===
* Dagelijkse files op de snelwegen
* De uitstoot van CO<sub>2</sub>
* Werkloosheid
* Voortijdig schoolverlaten
* De opvang van vluchtelingen
* Het tekort aan orgaandonaties
= Cultuur =
== Socialisatie ==
== Groepsgevoel ==
Mensen zijn sociale wezens. We hebben elkaar in meer of mindere mate nodig om te overleven. Van nature hebben we aandacht voor elkaar en bieden elkaar hulp als dit nodig is (De Waal, 2022).
=== Sociale identificatie ===
Sociale identificatie is een gevoel van vereenzelviging met een persoon, groep, instantie of zaak. Bij identificatie herken je bepaalde kenmerken van jezelf in de ander. Het kan gezien worden als het proces waarin bij mensen het gevoel ontstaat dat sommigen ‘hetzelfde’ zijn als zij en anderen daarentegen juist heel verschillend. (De Swaan, 1994)
=== Bindingen ===
Mensen zijn onderdeel van een netwerk van sociale bindingen en interacties. Daarin zijn zij op allerlei manieren afhankelijk van elkaar. We leven in groepsverbanden met een gemeenschappelijke identiteit; een wij-gevoel. Binnen gemeenschappen hebben we te maken met insluiting (emotionele betrokkenheid) en uitsluiting (distantiëring). Hierbij spelen taal, symbolen, gewoonten, waarden, gedragsregels, belangen, macht, etc. een belangrijke rol. (De Swaan, 2015)
=== Groepsidentificatie ===
Van sociale identificatie op basis van familiebanden was reeds sprake in de prehistorie. Gemeenschappen van mensen leefden 300.000 jaar geleden in groepen van enkele tientallen personen. Zij hadden vaak geen vaste verblijfplaats en werkten nauw samen om hun overlevingskansen te vergroten.
Vanaf ongeveer 10.000 jaar geleden gingen mensen geleidelijk steeds vaker op één plek wonen om gewassen te verbouwen en lieten het nomadenbestaan achter zich. Ruim 5000 jaar voor Christus ontstonden de eerste dorpen en rond 3500 v.Chr. de eerste stedelijke gemeenschappen.
Deze naburigheid zorgde voor nieuwe omgangsvormen waarin het sociale verkeer tussen mensen veranderde. Door de ontwikkeling van een gemeenschappelijke religie identificeerde men zich met dezelfde goden, rituelen en verhalen. Maar ook ontwikkelingen op het gebied van cultuur, handel, techniek en later ook wetenschap veranderden de sociale orde.
Tegenwoordig leven we in natiestaten in een geglobaliseerde wereld. Naast verbondenheid met familie, vrienden en bekenden, identificeren we ons steeds meer met groepen mensen en (sub)culturen buiten onze directe sociale omgeving. Net zo goed is het mogelijk om verbondenheid te ervaren met meer abstracte zaken zoals instellingen, bedrijven en politieke denkbeelden. (Harari, 2016)
=== Desidentificatie ===
== Nature en Nurture ==
== Identiteit en rollen ==
== Relaties ==
== Moraal en seksualiteit ==
=== Dubbele moraal ===
== Plaats, tijd en groep ==
= Sociale verschillen =
== De maatschappelijke ladder ==
== Sociale mobiliteit ==
== Belangen en belangentegenstellingen ==
== Overheidsbeleid ==
= Macht =
== Macht in de samenleving ==
== Machtsmiddelen ==
== Belonen en straffen ==
== Insluiting en uitsluiting ==
== Relaties en machtsverhoudingen ==
=== Seksuele moraal ===
= Beeldvorming =
== Communicatie en media ==
== Nieuws ==
== Referentiekader en selectieve waarneming ==
== Reclame en beïnvloeding ==
= Rechtsstaat =
== De grondwet ==
[[Bestand:Grondwet 1848 (11).JPG|thumb]]
<i>De grondwet is de basis van alle andere wetten. Het is de wet die in grote lijnen het bestuur van een land bepaalt. In de grondwet staan onder andere de regels waar mensen zich aan moeten houden. De eerste regel in de grondwet: Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook, is niet toegestaan. Dit betekent dat iedereen voor de wet gelijk is, het maakt niet uit wie je bent, of hoe je er uit ziet, iedereen is gelijk.</i><br><br>
Bron: https://wikikids.nl/Grondwet
== Strafrecht ==
=== Uitlokking ===
Met uitlokking wordt bedoeld dat een een politie agent een verdachte verleidt om een misdaad te plegen. Bijvoorbeeld door een mooie fiets zonder slot op een bepaalde plek te zetten en deze vervolgens goed in de gaten te houden. Als de fiets gestolen wordt, kan de dief gelijk opgepakt worden.
Bij uitlokking moet wel rekening gehouden met het feit dat de dader de misdaad mogelijk niet gepleegd zou hebben als deze er niet tot verleid was.
== Straffen ==
=== Bijkomende straffen ===
Een bijkomende straf heeft vaak iets t emaken met het gepleegde delict. Een rechter kan bijvoorbeeld een rijbewijs intrekken of iemand een stadionverbod geven. Er kan zelfs een beroepsverbod opgelegd worden. Bijvoorbeeld een tandarts die bij ernstige nalatigheid niet langer als tandarts mag werken.
== Digitale technologie ==
=== Digitale monitoring ===
Werkgevers kunnen apperatuur en software gebruiken om hun hun werknemers in de gaten te houden. Dit met het idee om bijvoorbeeld de dienstverlening te verbeteren of om ervoor te zorgen dat werknemers wel productief genoeg zijn.
De regels over wat mag en wat niet mag verschilt per sector maar er zijn wel twee algemene wettelijke regels waaraan organisaties zich moeten houden:
# Werknemers moeten van te vorden geïnformeerd worden over bijvoorbeeld een gps-tracker in een bedrijfsauto of software op je pc die je werkzaamheden volgt.
# De organisatie moet goede en zwaarwegende argumenten hebben voor het gebruik van monitoring.
= Parlementaire democratie =
== Overheid en politiek ==
[[Bestand:Overheid-regering-kabinet-parlement.png|thumb|upright=2|De samenstelling en taken van de overheid, regering, het kabinet en parlement in Nederland.]]
== Politieke stromingen ==
== Democratie ==
=== Verschillen in democratie ===
== Kiesrecht ==
== Politieke partijen ==
== Links en rechts ==
== Progressief en conservatief ==
== Regering en kabinet ==
= Pluriforme samenleving =
== De dominante cultuur en subculturen ==
== Stereotypering en vooroordelen ==
== Discriminatie ==
Zie o.a.
* [[Samenleving/Racisme]]
* [[Samenleving/Seksisme|Seksisme]]
== Migratie ==
== Individualisme en collectivisme ==
== Assimilatie, segregatie en integratie ==
== Vrijheid van meningsuiting ==
== Vrijheid van geloof ==
== Fundamentalisme ==
= Verzorgingsstaat =
In een verzorgingsstaat bemoeit de overheid zich actief met de welvaart en het welzijn van zijn inwoners. De kosten voor onderwijs en gezondheidszorg worden voor in Nederland bijvoorbeeld voor een deel door de staat betaald. Daarnaast zijn tegemoetkomingen en uitkeringen voor mensen die met weinig geld of die werkloos zijn geraakt. Maar ookk als je vanwege bijvoorbeeld een chronische ziekte kun je aanspraak maken op een tegemoetkoming.
Niet alle verzorgingsstaten zijn hetzelfde. De Nederlandse verzorgingsstaat verschilt sterk van Italliaanse verzorgingsstaat. Dit heeft vooral te maken met de politieke structuur en cultuur van een land ten tijde dat verzorgingsstaten opkwamen en zich ontwikkelden tot nu. Daardoor kan bijvoorbeeld de werking van het pensioenstelsel of de hoogte van het eigen risico in de gezondheidszorg tussen landen erg verschillend zijn.
We spreken in een verzorgingsstaat wel van collectieve herverdeling. Van de belastinggelden waaraan alle burgers bijdragen, worden collectieve goederen zoals onderwijs en de gezondheidszorg deels bekostigd. Deze belastingen betaal je bij de aanschaf van producten en je betaalt ook belasting over je inkomsten en bezit. Mensen met een hoog inkomen betalen daarnaast ook relatief meer belasting dan mensen met een laag inkomen.
== Welvaart, welzijn en solidariteit ==
== Sociale grondrechten ==
== Sociale zekerheid ==
=== Maatschappelijk middenveld ===
== Werk ==
=== Behoeften ===
=== De arbeidsmarkt ===
=== Maatschappelijke positie ===
=== Rechten en plichten ===
= Zie ook =
* [[Samenleving/Begrippen|Begrippenlijst]]
* [[Maatschappijleer/Referentiekader maatschappijleer/Samenleving]] op Wikibooks, ook voor links over dit onderwerp naar Wikipedia, Commons (voor afbeeldingen) en Wikidata-item voor overige Wikimedia-projecten
= Literatuur =
* {{Aut|Cleiren, T.; Hol, A.}} (2018): ''Elementaire Deeltjes 59 - Strafrecht'', Amsterdam University Press.
* {{Aut|Hellemans, B.}} (2014): ''Elementaire Deeltjes 4 - Cultuur'', Amsterdam University Press.
{{Boek}}
{{Fase|0}}
[[Categorie:Mens en maatschappij]]
mjbmbwtfyi4szjy0eoveekgbrjhix1x
430756
430755
2026-10-13T09:58:36Z
JopkeB
18060
/* Discriminatie */
430756
wikitext
text/x-wiki
{{Bi}}{{Begin}}
{{Niet te koppelen}}
<!--[[Maatschappijleer/Referentiekader maatschappijleer/Samenleving]] is al opgenomen in [[d:Q8425]]-->
[[Bestand:13-06-27-breda-by-RalfR-089.jpg|thumb|upright=3|Breda]]
= De samenleving =
Met de samenleving wordt het land of de regio waarin mensen leven bedoeld. Een samenleving bestaat uit alle mensen die in een bepaald gebied wonen, werken en met elkaar omgaan.
== Geschiedenis ==
Rond 5600 jaar voor Christus ontstonden de eerste dorpen in het oude messopotamië. En niet lang daarna - rond 3500 voor Christus - de eerste stedelijke gemeenschappen met tussen de 10.000 en 50.000 inwoners. We spreken in dit verband ook wel van stadstaten.
== Waarden, normen en gewoonten ==
Elke samenleving of groep heeft zijn eigen waarden, normen en gewoonten. Hierbij kun je denken aan respect voor ouderen (waarde), achter in de rij aansluiten (norm) en eten rond een bepaalde tijd (gewoonte).
=== Maatschappelijke normen ===
Met maatschappelijke normen bedoelen we de ongeschreven regels in de samenleving. De overheid schrijft rechtsnormen voor (wetten) en maatschappelijke normen zijn verbonden met de cultuur van een samenleving.
== Maatschappelijke vraagstukken ==
Bij een maatschappelijk vraagstuk zijn meerdere groepen (actoren) betrokken in de samenleving. Men is het vaak (nog) niet eens over de oorzaken en aanpak van het probleem en het is alleen gemeenschappelijk op te lossen. Ook de overheid is een partij (actor) bij het aanpakken van maatschappelijke vraagstukken. Vaak zijn er nieuwe wetten nodig om problemen op te lossen en een samenwerking met provicies en gemeenten.
=== Voorbeelden van maatschappelijke vraagstukken ===
* Dagelijkse files op de snelwegen
* De uitstoot van CO<sub>2</sub>
* Werkloosheid
* Voortijdig schoolverlaten
* De opvang van vluchtelingen
* Het tekort aan orgaandonaties
= Cultuur =
== Socialisatie ==
== Groepsgevoel ==
Mensen zijn sociale wezens. We hebben elkaar in meer of mindere mate nodig om te overleven. Van nature hebben we aandacht voor elkaar en bieden elkaar hulp als dit nodig is (De Waal, 2022).
=== Sociale identificatie ===
Sociale identificatie is een gevoel van vereenzelviging met een persoon, groep, instantie of zaak. Bij identificatie herken je bepaalde kenmerken van jezelf in de ander. Het kan gezien worden als het proces waarin bij mensen het gevoel ontstaat dat sommigen ‘hetzelfde’ zijn als zij en anderen daarentegen juist heel verschillend. (De Swaan, 1994)
=== Bindingen ===
Mensen zijn onderdeel van een netwerk van sociale bindingen en interacties. Daarin zijn zij op allerlei manieren afhankelijk van elkaar. We leven in groepsverbanden met een gemeenschappelijke identiteit; een wij-gevoel. Binnen gemeenschappen hebben we te maken met insluiting (emotionele betrokkenheid) en uitsluiting (distantiëring). Hierbij spelen taal, symbolen, gewoonten, waarden, gedragsregels, belangen, macht, etc. een belangrijke rol. (De Swaan, 2015)
=== Groepsidentificatie ===
Van sociale identificatie op basis van familiebanden was reeds sprake in de prehistorie. Gemeenschappen van mensen leefden 300.000 jaar geleden in groepen van enkele tientallen personen. Zij hadden vaak geen vaste verblijfplaats en werkten nauw samen om hun overlevingskansen te vergroten.
Vanaf ongeveer 10.000 jaar geleden gingen mensen geleidelijk steeds vaker op één plek wonen om gewassen te verbouwen en lieten het nomadenbestaan achter zich. Ruim 5000 jaar voor Christus ontstonden de eerste dorpen en rond 3500 v.Chr. de eerste stedelijke gemeenschappen.
Deze naburigheid zorgde voor nieuwe omgangsvormen waarin het sociale verkeer tussen mensen veranderde. Door de ontwikkeling van een gemeenschappelijke religie identificeerde men zich met dezelfde goden, rituelen en verhalen. Maar ook ontwikkelingen op het gebied van cultuur, handel, techniek en later ook wetenschap veranderden de sociale orde.
Tegenwoordig leven we in natiestaten in een geglobaliseerde wereld. Naast verbondenheid met familie, vrienden en bekenden, identificeren we ons steeds meer met groepen mensen en (sub)culturen buiten onze directe sociale omgeving. Net zo goed is het mogelijk om verbondenheid te ervaren met meer abstracte zaken zoals instellingen, bedrijven en politieke denkbeelden. (Harari, 2016)
=== Desidentificatie ===
== Nature en Nurture ==
== Identiteit en rollen ==
== Relaties ==
== Moraal en seksualiteit ==
=== Dubbele moraal ===
== Plaats, tijd en groep ==
= Sociale verschillen =
== De maatschappelijke ladder ==
== Sociale mobiliteit ==
== Belangen en belangentegenstellingen ==
== Overheidsbeleid ==
= Macht =
== Macht in de samenleving ==
== Machtsmiddelen ==
== Belonen en straffen ==
== Insluiting en uitsluiting ==
== Relaties en machtsverhoudingen ==
=== Seksuele moraal ===
= Beeldvorming =
== Communicatie en media ==
== Nieuws ==
== Referentiekader en selectieve waarneming ==
== Reclame en beïnvloeding ==
= Rechtsstaat =
== De grondwet ==
[[Bestand:Grondwet 1848 (11).JPG|thumb]]
<i>De grondwet is de basis van alle andere wetten. Het is de wet die in grote lijnen het bestuur van een land bepaalt. In de grondwet staan onder andere de regels waar mensen zich aan moeten houden. De eerste regel in de grondwet: Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook, is niet toegestaan. Dit betekent dat iedereen voor de wet gelijk is, het maakt niet uit wie je bent, of hoe je er uit ziet, iedereen is gelijk.</i><br><br>
Bron: https://wikikids.nl/Grondwet
== Strafrecht ==
=== Uitlokking ===
Met uitlokking wordt bedoeld dat een een politie agent een verdachte verleidt om een misdaad te plegen. Bijvoorbeeld door een mooie fiets zonder slot op een bepaalde plek te zetten en deze vervolgens goed in de gaten te houden. Als de fiets gestolen wordt, kan de dief gelijk opgepakt worden.
Bij uitlokking moet wel rekening gehouden met het feit dat de dader de misdaad mogelijk niet gepleegd zou hebben als deze er niet tot verleid was.
== Straffen ==
=== Bijkomende straffen ===
Een bijkomende straf heeft vaak iets t emaken met het gepleegde delict. Een rechter kan bijvoorbeeld een rijbewijs intrekken of iemand een stadionverbod geven. Er kan zelfs een beroepsverbod opgelegd worden. Bijvoorbeeld een tandarts die bij ernstige nalatigheid niet langer als tandarts mag werken.
== Digitale technologie ==
=== Digitale monitoring ===
Werkgevers kunnen apperatuur en software gebruiken om hun hun werknemers in de gaten te houden. Dit met het idee om bijvoorbeeld de dienstverlening te verbeteren of om ervoor te zorgen dat werknemers wel productief genoeg zijn.
De regels over wat mag en wat niet mag verschilt per sector maar er zijn wel twee algemene wettelijke regels waaraan organisaties zich moeten houden:
# Werknemers moeten van te vorden geïnformeerd worden over bijvoorbeeld een gps-tracker in een bedrijfsauto of software op je pc die je werkzaamheden volgt.
# De organisatie moet goede en zwaarwegende argumenten hebben voor het gebruik van monitoring.
= Parlementaire democratie =
== Overheid en politiek ==
[[Bestand:Overheid-regering-kabinet-parlement.png|thumb|upright=2|De samenstelling en taken van de overheid, regering, het kabinet en parlement in Nederland.]]
== Politieke stromingen ==
== Democratie ==
=== Verschillen in democratie ===
== Kiesrecht ==
== Politieke partijen ==
== Links en rechts ==
== Progressief en conservatief ==
== Regering en kabinet ==
= Pluriforme samenleving =
== De dominante cultuur en subculturen ==
== Stereotypering en vooroordelen ==
== Discriminatie ==
Zie o.a.
* [[Samenleving/Racisme|Racisme]]
* [[Samenleving/Seksisme|Seksisme]]
== Migratie ==
== Individualisme en collectivisme ==
== Assimilatie, segregatie en integratie ==
== Vrijheid van meningsuiting ==
== Vrijheid van geloof ==
== Fundamentalisme ==
= Verzorgingsstaat =
In een verzorgingsstaat bemoeit de overheid zich actief met de welvaart en het welzijn van zijn inwoners. De kosten voor onderwijs en gezondheidszorg worden voor in Nederland bijvoorbeeld voor een deel door de staat betaald. Daarnaast zijn tegemoetkomingen en uitkeringen voor mensen die met weinig geld of die werkloos zijn geraakt. Maar ookk als je vanwege bijvoorbeeld een chronische ziekte kun je aanspraak maken op een tegemoetkoming.
Niet alle verzorgingsstaten zijn hetzelfde. De Nederlandse verzorgingsstaat verschilt sterk van Italliaanse verzorgingsstaat. Dit heeft vooral te maken met de politieke structuur en cultuur van een land ten tijde dat verzorgingsstaten opkwamen en zich ontwikkelden tot nu. Daardoor kan bijvoorbeeld de werking van het pensioenstelsel of de hoogte van het eigen risico in de gezondheidszorg tussen landen erg verschillend zijn.
We spreken in een verzorgingsstaat wel van collectieve herverdeling. Van de belastinggelden waaraan alle burgers bijdragen, worden collectieve goederen zoals onderwijs en de gezondheidszorg deels bekostigd. Deze belastingen betaal je bij de aanschaf van producten en je betaalt ook belasting over je inkomsten en bezit. Mensen met een hoog inkomen betalen daarnaast ook relatief meer belasting dan mensen met een laag inkomen.
== Welvaart, welzijn en solidariteit ==
== Sociale grondrechten ==
== Sociale zekerheid ==
=== Maatschappelijk middenveld ===
== Werk ==
=== Behoeften ===
=== De arbeidsmarkt ===
=== Maatschappelijke positie ===
=== Rechten en plichten ===
= Zie ook =
* [[Samenleving/Begrippen|Begrippenlijst]]
* [[Maatschappijleer/Referentiekader maatschappijleer/Samenleving]] op Wikibooks, ook voor links over dit onderwerp naar Wikipedia, Commons (voor afbeeldingen) en Wikidata-item voor overige Wikimedia-projecten
= Literatuur =
* {{Aut|Cleiren, T.; Hol, A.}} (2018): ''Elementaire Deeltjes 59 - Strafrecht'', Amsterdam University Press.
* {{Aut|Hellemans, B.}} (2014): ''Elementaire Deeltjes 4 - Cultuur'', Amsterdam University Press.
{{Boek}}
{{Fase|0}}
[[Categorie:Mens en maatschappij]]
ltuunm56r571nnpnyld2965a333d827
Samenleving/Seksisme
0
41434
430742
405813
2026-10-13T09:33:48Z
JopkeB
18060
JopkeB heeft pagina [[Seksisme]] hernoemd naar [[Samenleving/Seksisme]]: Nu los boek zonder hoofdstukken
405813
wikitext
text/x-wiki
{{Bi}}
=== Seksisme ===
[[w:Seksisme|Seksisme]] is een vorm van discriminatie waarin gediscrimineerd wordt op basis van sekse. Een vorm van seksisme is seksisme tegen vrouwen. De vrouwenbeweging bevecht deze vorm van seksisme al sinds dat het ontstaan is rond 1960. Dit heeft geleidt tot nationale en internationale wetgeving. Zo bestaat er een Internationaal Verdrag tot Uitbanning van Vrouwendiscriminatie. Oftewel het VN-vrouwenverdrag.
Zowel mannen als vrouwen kunnen vooroordelen hebben bij seksisme over gedrag en eigenschappen. Deze kunnen zowel positief als negatief zijn. Voorbeelden van deze denkwijze zijn:
*Vrouwen zijn risicomijdend
*Vrouwen zijn verzorgend van aard
*Mannen zijn dominant en agressief
==== Seksistisch taalgebruik ====
Seksistisch taalgebruik is van toepassing als het ene geslacht als de norm wordt beschouwd of als de andere wordt gezien als minder belangrijk of minder waardevol
*Als er bij het aanwijzen van iets met een onbekend geslacht mannelijke voornaamwoorden (hij,hem, zijn) wordt gebruikt.
*Taken of beroepen die eindigen op "man". Zoals: timmerman, brandweerman, etc.
*Wanneer er mannelijke termen worden gebruikt om grotere groepen met gemengde geslachten aan te wijzen.
==== Seksistisch beeldgebruik ====
Dit houdt in het beeldgebruik in boeken, films, toneelstukken, tijdschriften, kranten, etc. En hoe dit seksistisch kan zijn. Het is seksistisch als het bijvoorbeeld veel stereotiepe denkbeelden over mannen of vrouwen ondersteund. Zoals dat vrouwen meer verzorgend zijn dan mannen. Zij worden vaak afgebeeld als ze bezig zijn met eten, of voor kinderen zorgen. Vrouwen worden ook vaker seksueel getint afgebeeld.
==== Seksisme op de werkvloer ====
<!-- [[File:Loonkloof.png|thumb|Loonkloof in gemiddeld bruto uurloon]] -->
Seksisme kan ook voorkomen onder werknemers zelf, maar het kan ook zo zijn dat de werkgever mannen en vrouwen anders behandelt. Een voorbeeld hiervan is de loonkloof. Hier verdienen vrouwen minder met hetzelfde aantal gewerkte uren en dezelfde kwalificaties. Werknemers gebruiken vaak als excuus hiervoor dat vrouwen vaker afwezig zijn door menstruatie en zwangerschap.
==== Positief seksisme ====
ls er bewust een geslacht wordt bevoordeeld spreken we van positief seksisme. Wettelijk is dit toegestaan mits het om een achterstandspositie gaat. Bijvoorbeeld als er te weinig vrouwen in bepaalde posities werken kan het zijn dat de voorkeur uitgaat naar vrouwelijke sollicitante. Het mag ook alleen maar tijdelijk gelden.
{{Fase|?}}
{{Boek}}
ryeuic83had70iz1t9iu9tezrv6rd7o
430746
430742
2026-10-13T09:40:38Z
JopkeB
18060
Redactie
430746
wikitext
text/x-wiki
'''{{Wp|Seksisme}}''' is een vorm van discriminatie waarin onrechtmatig onderscheid wordt gemaakt op basis van sekse. Een vorm van seksisme is discriminatie van vrouwen. De vrouwenbeweging bevecht deze vorm van seksisme al sinds dat het ontstaan is rond 1960. Dit heeft geleidt tot nationale en internationale wetgeving. Zo bestaat er een Internationaal Verdrag tot Uitbanning van Vrouwendiscriminatie. Oftewel het VN-vrouwenverdrag.
Zowel mannen als vrouwen kunnen vooroordelen hebben bij seksisme over gedrag en eigenschappen. Deze kunnen zowel positief als negatief zijn. Voorbeelden van deze denkwijze zijn:
*Vrouwen zijn risicomijdend
*Vrouwen zijn verzorgend van aard
*Mannen zijn dominant en agressief
== Seksistisch taalgebruik ==
Seksistisch taalgebruik is van toepassing als het ene geslacht als de norm wordt beschouwd of als de andere wordt gezien als minder belangrijk of minder waardevol
*Als er bij het aanwijzen van iets met een onbekend geslacht mannelijke voornaamwoorden (hij,hem, zijn) wordt gebruikt.
*Taken of beroepen die eindigen op "man". Zoals: timmerman, brandweerman, etc.
*Wanneer er mannelijke termen worden gebruikt om grotere groepen met gemengde geslachten aan te wijzen.
== Seksistisch beeldgebruik ==
Dit houdt in het beeldgebruik in boeken, films, toneelstukken, tijdschriften, kranten, etc. En hoe dit seksistisch kan zijn. Het is seksistisch als het bijvoorbeeld veel stereotiepe denkbeelden over mannen of vrouwen ondersteund. Zoals dat vrouwen meer verzorgend zijn dan mannen. Zij worden vaak afgebeeld als ze bezig zijn met eten, of voor kinderen zorgen. Vrouwen worden ook vaker seksueel getint afgebeeld.
== Seksisme op de werkvloer ==
<!-- [[File:Loonkloof.png|thumb|Loonkloof in gemiddeld bruto uurloon]] -->
Seksisme kan ook voorkomen onder werknemers zelf, maar het kan ook zo zijn dat de werkgever mannen en vrouwen anders behandelt. Een voorbeeld hiervan is de loonkloof. Hier verdienen vrouwen minder met hetzelfde aantal gewerkte uren en dezelfde kwalificaties. Werknemers gebruiken vaak als excuus hiervoor dat vrouwen vaker afwezig zijn door menstruatie en zwangerschap.
== Positief seksisme ==
ls er bewust een geslacht wordt bevoordeeld spreken we van positief seksisme. Wettelijk is dit toegestaan mits het om een achterstandspositie gaat. Bijvoorbeeld als er te weinig vrouwen in bepaalde posities werken kan het zijn dat de voorkeur uitgaat naar vrouwelijke sollicitante. Het mag ook alleen maar tijdelijk gelden.
{{Sub}}
e3g35q5ibxczjn8acudwnclcrklscjs
Samenleving/Racisme
0
41435
430749
430082
2026-10-13T09:50:54Z
JopkeB
18060
JopkeB heeft pagina [[Racisme]] hernoemd naar [[Samenleving/Racisme]]: Was een los boek zonder hoofdstukken
430082
wikitext
text/x-wiki
{{Bi}}
=== Racisme ===
Racisme is een vorm van discriminatie op grond van etniciteit. Hier wordt gelooft dat verschillende menselijke rassen te onderscheiden zijn, en dat daarbij bepaalde eigenschappen horen. Zoals karakter eigenschappen, intellectueel vermogen en fysieke capaciteiten. Bijna altijd is het eigen ras dan superieur tegenover de andere. Voor de langste tijd was er eigenlijk alleen maar racisme tegen andere culturen en niet perse etniciteit. Maar in de negentiende eeuw ontstond de natuurwetenschappelijke rassentheorie. Men meende dat bepaalde rassen een natuurlijk recht hadden op een hogere positie. Ze meende ook dat het witte ras bleek verloren te gaan door vermenging met andere, minderwaardige rassen. In de negentiende eeuw werd de racistische theorie gebruikt om kolonialisme te rechtvaardigen. Er werd beweert dat blanken het morele recht hadden om landen met een niet-Europese bevolking te overheersen.
[[Bestand:Zoeken naar werk.png|thumb|Racisme en discriminatie in cijfers]]
==== Biologisch racisme ====
biologisch racisme stamt af van de evolutietheorie. Hoewel ze in de evolutietheorie van fundamentele biologische gelijkheid van verschillende bevolkingsgroepen. Vaak gebruiken mensen met racistische ideeen wetenschappelijke theorien om hun denkbeelden te ondersteunen. Biologisch racisme is racisme op basis van biologische kenmerken zoals (vermeend) ras. De hoogste evolutionaire vorm van de mens waren de blanken, dit werd gekozen door zij zelf. Hierna kwamen de Arabieren, Japanners en Chinezen. Want zij hadden een aardig rijke traditie maar in de technische vooruitgang liepen ze toch nog achter de blanken. Daaronder zaten de Inheemsen en mensen met een getinte huid. Volgens de antisemieten verdienden de Joden een heel andere categorie. Ze werden hier omschreven als tegenstrevers die de wereld wilden regeren vanuit de schaduw en als moordenaars van Jezus Christus.
==== Wetenschappelijke racisme ====
Wetenschappelijk racisme is de pseudowetenschap die racisme rechtvaardigde op basis van superioriteit en erfelijkheid. In Europa heerste er veel sociale ongelijkheid. Het idee van de superioriteit werd bedacht door de grote verlichtingsfilosofen zoals Hume, Kant en Hegel. Deze ondervonden hierdoor wel kritiek.
==== Structureel racisme ====
Structureel racisme, Institutioneel racisme, geïnstitutioneerd racisme, systematisch racisme of staat racisme is racisme dat bepaalde bevolkingsgroepen uitsluit, benadeeld, marginaliseert en discrimineert door officiële maar ook officiële regels vanuit instituties. Met instituties worden alle organisaties en structuren binnen de samenleving bedoeld. Hieronder vallen ook abstracte begrippen, zoals gewoonten.
In maatschappelijke zin gaat het vooral om het onbewust anders behandelen van bepaalde etnische groepen binnen grotere organisaties. Dit kunnen organisaties zijn van de overheid, zoals de Belastingdienst of Politie. Maar ook organisaties in het bedrijfsleven zoals personeelsafdelingen in een bedrijf, en horeca.
Structureel racisme kan diep verborgen zitten de maatschappij, hierdoor hebben de meeste mensen het dan niet eens door. Het kan hier gaan om aangeleerde gewoontes. Maar het kan ook zitten in regelgeving, procedures en beleidslijnen van een organisatie.
Volgens sommige mensen bestaat er een verschil tussen hoe mannelijke- en vrouwelijke slachtoffers van het structureel racisme het hebben ervaart. Mannen ervaren vaker structureel racisme en vrouwen vaker racisme tussen kleinere groepen, interpersoonlijk racisme.
===== Gevolgen =====
-Als er systematisch racisme aanwezig is op de woningmarkt is er een grotere kans dat er segregatie ontstaat door witte en zwarte wijken zijn.
-Als het moeilijker is om een goede baan te krijgen voor bepaalde etnische groepen door systematisch racisme blijft die groep in een lagere sociaal-economische positie vastzitten
-Kinderen die worden benadeeld door systematisch racisme op school hebben lagere verwachtingen op school waardoor hun schoolkeuze beïnvloed wordt
-Vanwege etnisch profileren worden bepaalde etnische groepen sneller aangehouden door de politie. En hierdoor is er een grotere kans om op bepaalde dingen betrapt te worden die bij andere groepen niet zo vaak/snel gevonden worden.
- Door minder aanwezigheid in de politiek als gevolg van systematisch racisme in de politieke partijen, zal er bij ontwikkelingen van nieuwe wetten en regelgevingen minder rekening worden gehouden met mensen van bepaalde etnische groepen.
{{Te doen| Deze pagina onderbrengen bij een Wikibook (bijvoorbeeld [[Samenleving#Discriminatie]]) of deze pagina uitbreiden met hoofdstukken. Dit is nu geen boek, maar op zijn best een artikel. | [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 25 sep 2026 15:14 (CEST) }}
{{Fase|?}}
{{Boek}}
[[Categorie:Humane samenleving]]
dlsorrltpeh3a4qwlig3gi132pzvrqu
430757
430749
2026-10-13T10:09:52Z
JopkeB
18060
Redactie
430757
wikitext
text/x-wiki
'''Racisme''' is een vorm van discriminatie op grond van etniciteit. Hier wordt gelooft dat verschillende menselijke rassen te onderscheiden zijn, en dat daarbij bepaalde eigenschappen horen. Zoals karakter eigenschappen, intellectueel vermogen en fysieke capaciteiten. Bijna altijd is het eigen ras dan superieur tegenover de andere. Voor de langste tijd was er eigenlijk alleen maar racisme tegen andere culturen en niet perse etniciteit. Maar in de negentiende eeuw ontstond de natuurwetenschappelijke rassentheorie. Men meende dat bepaalde rassen een natuurlijk recht hadden op een hogere positie. Ze meende ook dat het witte ras bleek verloren te gaan door vermenging met andere, minderwaardige rassen. In de negentiende eeuw werd de racistische theorie gebruikt om kolonialisme te rechtvaardigen. Er werd beweert dat blanken het morele recht hadden om landen met een niet-Europese bevolking te overheersen.
[[Bestand:Zoeken naar werk.png|thumb|Racisme en discriminatie in cijfers]]
== Biologisch racisme ==
biologisch racisme stamt af van de evolutietheorie. Hoewel ze in de evolutietheorie van fundamentele biologische gelijkheid van verschillende bevolkingsgroepen. Vaak gebruiken mensen met racistische ideeen wetenschappelijke theorien om hun denkbeelden te ondersteunen. Biologisch racisme is racisme op basis van biologische kenmerken zoals (vermeend) ras. De hoogste evolutionaire vorm van de mens waren de blanken, dit werd gekozen door zij zelf. Hierna kwamen de Arabieren, Japanners en Chinezen. Want zij hadden een aardig rijke traditie maar in de technische vooruitgang liepen ze toch nog achter de blanken. Daaronder zaten de Inheemsen en mensen met een getinte huid. Volgens de antisemieten verdienden de Joden een heel andere categorie. Ze werden hier omschreven als tegenstrevers die de wereld wilden regeren vanuit de schaduw en als moordenaars van Jezus Christus.
== Wetenschappelijke racisme ==
Wetenschappelijk racisme is de pseudowetenschap die racisme rechtvaardigde op basis van superioriteit en erfelijkheid. In Europa heerste er veel sociale ongelijkheid. Het idee van de superioriteit werd bedacht door de grote verlichtingsfilosofen zoals Hume, Kant en Hegel. Deze ondervonden hierdoor wel kritiek.
== Structureel racisme ==
Structureel racisme, Institutioneel racisme, geïnstitutioneerd racisme, systematisch racisme of staat racisme is racisme dat bepaalde bevolkingsgroepen uitsluit, benadeeld, marginaliseert en discrimineert door officiële maar ook officiële regels vanuit instituties. Met instituties worden alle organisaties en structuren binnen de samenleving bedoeld. Hieronder vallen ook abstracte begrippen, zoals gewoonten.
In maatschappelijke zin gaat het vooral om het onbewust anders behandelen van bepaalde etnische groepen binnen grotere organisaties. Dit kunnen organisaties zijn van de overheid, zoals de Belastingdienst of Politie. Maar ook organisaties in het bedrijfsleven zoals personeelsafdelingen in een bedrijf, en horeca.
Structureel racisme kan diep verborgen zitten de maatschappij, hierdoor hebben de meeste mensen het dan niet eens door. Het kan hier gaan om aangeleerde gewoontes. Maar het kan ook zitten in regelgeving, procedures en beleidslijnen van een organisatie.
Volgens sommige mensen bestaat er een verschil tussen hoe mannelijke- en vrouwelijke slachtoffers van het structureel racisme het hebben ervaart. Mannen ervaren vaker structureel racisme en vrouwen vaker racisme tussen kleinere groepen, interpersoonlijk racisme.
=== Gevolgen ===
* Als er systematisch racisme aanwezig is op de woningmarkt is er een grotere kans dat er segregatie ontstaat door witte en zwarte wijken zijn.
* Als het moeilijker is om een goede baan te krijgen voor bepaalde etnische groepen door systematisch racisme blijft die groep in een lagere sociaal-economische positie vastzitten
* Kinderen die worden benadeeld door systematisch racisme op school hebben lagere verwachtingen op school waardoor hun schoolkeuze beïnvloed wordt
* Vanwege etnisch profileren worden bepaalde etnische groepen sneller aangehouden door de politie. En hierdoor is er een grotere kans om op bepaalde dingen betrapt te worden die bij andere groepen niet zo vaak/snel gevonden worden.
* Door minder aanwezigheid in de politiek als gevolg van systematisch racisme in de politieke partijen, zal er bij ontwikkelingen van nieuwe wetten en regelgevingen minder rekening worden gehouden met mensen van bepaalde etnische groepen.
{{Sub}}
ah2pz51l0jbkb8y94smq3gv0oyldhd4
Wikibooks:Lerarenkamer/Nieuwsbrieven 2026
4
44120
430739
430502
2026-10-13T07:39:53Z
MediaWiki message delivery
11625
/* Tech News: 2026-42 */ — nieuwe sectie
430739
wikitext
text/x-wiki
<!-- Deze regel laten staan aub. -->{{Niet te koppelen}}{{TOC beperkt|2|2|klein}}[[Categorie:Wikibooks|Nieuws]]
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-03</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W03"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]].
'''Updates for editors'''
* As part of the current work of Community Tech team on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Multiple watchlists]] project, the display of [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]] will be updated as a first step towards multiple watchlists. Additionally, the pagination on [[Special:Search|Search]] will be updated too, as a part of the work on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|Revamp pagination / page navigation]] wish. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596]
* [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] is a MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that lets you see your watchlists from different wikis on the same page. It was recently updated to look more like the regular [[Special:Watchlist|Watchlist]], such as preparing it for temporary accounts in IP masking (including rerouting user links to contributions pages), making page titles bold, and opening links in edit summaries and tags in new browser tabs. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309]
* [[Bestand:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{Formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where global blocks did not have the option to disable sending emails, has now been fixed, and will be available for use in the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293]
'''Updates for technical contributors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|VisualEditor citation tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] now support "map" as a reference type. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083]
* [[Bestand:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W03"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 12 jan 2026 20:33 (CET)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29907192 -->
== ''The Signpost'': 15 January 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[Bestand:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/News and notes|Wikipedia's 25th anniversary is here!]]
* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Special report|Wikipedia at 25: A Wake-Up Call]]
* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Serendipity|The WMF wants to buy you books!]]
* WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/WikiProject report|Time for a health check: the Vital Signs 2026 campaign]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/In the media|Fake Acting President Trump and a Wikipedia infobox]]
* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Community view|The inbox behind Wikipedia]]
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Recent research|Art museums on Wikidata; comparing three comparisons of Grokipedia and Wikipedia]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Traffic report|Tonight I'm gonna rock you]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Comix|Oh come on man.]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 15 jan 2026 16:19 (CET)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- Bericht verzonden door User:JPxG@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29899914 -->
== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==
Dear Wikimedia communities,
We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.
''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''
In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.
We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.
📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]
If you have questions about the project, please refer to the FAQs:
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]
''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''
''Stay connected and receive updates:''
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]
We look forward to collaborating with you and your community.
'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 16 jan 2026 20:45 (CET)
<!-- Bericht verzonden door User:ZI Jony@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-04</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W04"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The tray shown on [[Special:Diff|Special:Diff]] in mobile view has been redesigned. It is now collapsed by default, and incorporates a link to undo the edit being viewed, making it easier for mobile editors and reviewers to take action while keeping the interface uncluttered. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297]
* [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now automatically determines the text direction (ensuring correct display of sites with unusual domain names) and shows detailed descriptions for log actions. Later this week, a new permanent link for page creations and CSS classes for each entry element will be added. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135]
* [[Bestand:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{Formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the previously observed issue in Vector 2022, where anchor link targets were obscured by the sticky header, has now been addressed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114]
'''Updates for technical contributors'''
* As mentioned in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|October 2025 deprecation announcement]], MediaWiki Interfaces team will begin sunsetting all transform endpoints containing a trailing slash from the MediaWiki REST API the week of January 26. Changes are expected to roll out to all wikis on or before January 30th. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found, compared, and tested using the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox]. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in Phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board].
* Interactive reference documentation for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|Wikimedia REST API]] has moved. Requests to API docs previously hosted through [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] (e.g.: <code dir=ltr>https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/</code>) are now redirected to the [[w:en:Special:RestSandbox|REST Sandbox]].
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|WMF Wikidata Platform team]] (WDP) has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. As a reminder, you can [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|subscribe to the WDP newsletter]]!
* [[Bestand:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications opened mid-December and will close soon or when capacity is reached. It's a two-day, technically oriented hackathon bringing together Wikimedians from the region. Hope to see you there!
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W04"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19 jan 2026 21:29 (CET)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29943403 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].
The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].
Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.
-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" />
</div>
19 jan 2026 22:01 (CET)
<!-- Bericht verzonden door User:Keegan (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-05</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W05"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Wikimedia Foundation invites comments on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|proposed future]] of the [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] until 28 February.
* All users with registered accounts can now use passkeys for [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). Passkeys are a simple way to log in without using a second device. They verify the user's identity using a fingerprint, face scan, or a PIN code. To set up a passkey, first set up a regular 2FA method. Currently, to log in with a passkey, users must also use a password. Later this quarter, passwordless login will allow users to log in with a single click and a passkey. Users with advanced rights will also be required to have 2FA enabled. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project.
* Unregistered contributors on blocked IPs or blocked IP ranges can now interact on-wiki to appeal a block by creating a temporary account to appeal a block on the user talk page, unless the "prevent this user from editing their own talk page" is enabled. This solves the problem of logged-out users unable to use the default unblock process via user talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673]
* [[Bestand:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{Formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Two-Factor Authentication (2FA) methods description on the management page has been updated. It is now clearer and easier for users to understand and make use of. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385]
'''Updates for technical contributors'''
* A new AbuseFilter variable, <code>account_type</code>, has been added to provide a reliable way to determine the account type being created in the <code>createaccount</code> and <code>autocreateaccount</code> actions. As part of this change, the variable <code>accountname</code> has been renamed to <code>account_name</code>, and <code>accountname</code> is now deprecated. Edit filter managers should update any filters that use hardcoded account type checks or the deprecated variable. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049]
* Image thumbnails that are requested in non-standard sizes, and using non-standard methods such as direct requests to <code dir=ltr><nowiki>upload.wikimedia.org/…</nowiki></code> will stop working in the near future. This change is to prevent ongoing external abuse by web-scrapers and bots. Some users with custom CSS/JS, Interface Admins who can fix gadgets and local skins, and Tool-authors, will need to update their code to use standard thumbnail sizes. [[phab:T414805|Details, search-links, and examples of how to fix them, are available in the task]].
* [[Bestand:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W05"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 26 jan 2026 22:17 (CET)
<!-- Bericht verzonden door User:UOzurumba (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29969530 -->
== Nieuwsbrief 147 Wikimedia Nederland ==
{| class="plainlinks" style="width:100%;"
| valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" |
{| align="center"
|-
| [[Bestand:Wikimedia nederland.svg|80px|center|link=wmnl:Nieuwsbrief]]<br>
<hr>
<div style="font-size:14pt; font-family:Arial; text-align:center; color:darkslategray">
Nieuwsbrief van januari 2026 </div><div style="font-size:11pt; font-family:Arial; text-align:center;"> Wikipedia een kwart eeuw oud </div>
<hr><br>
|- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:left;"
| <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; -moz-column-count:2; -moz-column-width:28em; -webkit-column-count:2; -webkit-column-width:28em;">
* [[wmnl:Nieuwsbrief/147#Wikipedia is een kwart eeuw oud!|Wikipedia is een kwart eeuw oud!]]
* [[wmnl:Nieuwsbrief/147#Terugblik Nieuwjaarsbijeenkomst|Terugblik Nieuwjaarsbijeenkomst]]
* [[wmnl:Nieuwsbrief/147#Papiamentstalige Wikipedia viert mijlpaal van 5000 artikelen|Papiamentstalige Wikipedia viert mijlpaal van 5000 artikelen]]
* [[wmnl:Nieuwsbrief/147#Japan-collectie Wereldmuseum Leiden op Wikimedia Commons|Japan-collectie Wereldmuseum Leiden op Wikimedia Commons]]
* [[wmnl:Nieuwsbrief/147#Wist je dat…|Wist je dat…]]
* [[wmnl:Nieuwsbrief/147#Agenda|Agenda]]
</div>
|-
| <div style="font-size:14pt; font-family:Arial; text-align:center; color:darkslategray">
Oude edities vindt u [[wmnl:Nieuwsbrief|hier]]</div>
|}
|}
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[w:nl:Wikipedia:Wikimedia/Nieuwsbrief Wikimedia Nederland|Info over nieuwsbrief]] · [[m:Global message delivery/Targets/Nieuwsbrief Wikimedia Nederland|Inschrijven/Uitschrijven]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[User:Germien Cox|Germien Cox (WMNL)]] ([[User talk:Germien Cox|overleg]]) 27 jan 2026 16:36 (CET) (CEST) </div>
<!-- Bericht verzonden door User:Germien Cox@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Nieuwsbrief_Wikimedia_Nederland&oldid=29359176 -->
== This Month in Education: January 2026 ==
<div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language.
<div style="text-align: center;">
<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span>
<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 1 • January 2026</span>
<div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div>
<div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div>
<div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;">
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Strengthening Wikimedia Education and Digital Literacy in 2026|Strengthening Wikimedia Education and Digital Literacy in 2026]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Dzongkha Wikipedia Education Program in Bhutan|Dzongkha Wikipedia Education Program in Bhutan]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Wikipedia Education Program - Train The Trainer in Nepal|Wikipedia Education Program – Train The Trainer in Nepal]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Wikipedia 25 celebration in the Igbo Wiki Fan Club Alvan and IMSU|Wikipedia 25 celebration in the Igbo Wiki Fan Club Alvan and IMSU]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/CBSUA boosts Open Knowledge and Local Culture through expanded Wiki Education Program|CBSUA boosts Open Knowledge and Local Culture through expanded Wiki Education Program]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/WikiChallenge African Schools: Young voices, real impact, and continued (reasonable) growth|WikiChallenge African Schools: Young voices, real impact, and continued (reasonable) growth]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Updates on Auckland Museum Summer Student Programme|Updates on Auckland Museum Summer Student Programme]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Stronger and bolder Wikiforhumanrights 2025 in Anambra Network|Stronger and bolder Wikiforhumanrights 2025 in Anambra Network]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Official Opening of IFAK Secondary School Wiki Club: Engaging Youth in Learning Through Open Knowledge|Official Opening of IFAK Secondary School Wiki Club: Engaging Youth in Learning Through Open Knowledge]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Greetings from the Jeronim de Rada WikiClub in Elbasan, Albania, for Christmas 2025|Greetings from the Jeronim de Rada WikiClub in Elbasan, Albania, for Christmas 2025]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Great and productive final activities of 2025 Wikimedia MKD education programme|Great and productive final activities of 2025 Wikimedia MKD education programme]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Envisioning an Open Future together - WikiForAll|Envisioning an Open Future together – WikiForAll]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/A look back: reviewing the main education activities in Brazil in 2025|A look back: reviewing the main education activities in Brazil in 2025]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/A 147-Year-Old Institution Celebrates 25 Years of Wikipedia: St Aloysius University and the Spirit of Open Knowledge|A 147-Year-Old Institution Celebrates 25 Years of Wikipedia: St Aloysius University and the Spirit of Open Knowledge]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/¡Celebrando 25 años de conocimiento libre! El Proyecto "25x25" llega a las aulas de Córdoba, Argentina|Celebrating 25 years of free knowledge! The '25x25' Project reaches the classrooms of Córdoba, Argentina]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/A atuação em rede da Universidade Federal de Juiz de Fora para a difusão do conhecimento livre na Wikipédia|The collaborative efforts of the Federal University of Juiz de Fora for the dissemination of free knowledge on Wikipedia]]
</div>
<div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 28 jan 2026 19:26 (CET)</div>
</div>
<!-- Bericht verzonden door User:ZI Jony@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29951116 -->
== ''The Signpost'': 29 January 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[Bestand:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/Traffic report|The most viewed articles of 2025]]
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/News and notes|Good news... but also bad news for the Public Domain]]
* News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/News from Diff|Solving puzzles together]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/In the media|Every view on the 25th anniversary of everything]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/Comix|Perspectives]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 29 jan 2026 07:31 (CET)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- Bericht verzonden door User:JPxG@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29988053 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-06</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W06"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The "{{Int:pageinfo-toolboxlink}}" feature, which gives validating information about a page ([{{Fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} example]), now automatically includes a table of contents. If there is a local [[{{Ns:8}}:Pageinfo-header]] page created by individual users, it can now be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726]
* [[Bestand:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{Formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, VisualEditor previously added bold or italic formatting inside link descriptions, making the wikicode complex. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669]
'''Updates for technical contributors'''
* There was no XML dump on 20 January. Additionally, from now on, dumps will be generated once per month only. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389]
* The MediaWiki Interfaces team removed support for all transform endpoints containing a trailing slash from the [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API MediaWiki REST API]. All API users currently calling those endpoints are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board].
* [[Bestand:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]]
'''Weekly highlight'''
* Users are reminded that the Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W06"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 2 feb 2026 18:43 (CET)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30000986 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-07</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W07"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[Bestand:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Logged-in contributors who manage large or complex watchlists can now organise and filter watched pages in ways that improve their workflows with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Watchlist labels]] feature. By adding custom labels (for example: pages you created, pages being monitored for vandalism, or discussion pages) users can more quickly identify what needs attention, reduce cognitive load, and respond more efficiently. This improves watchlist usability, especially for highly active editors.
* A new feature available on [[Special:Contributions|Special:Contributions]] shows [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] that are likely operated by the same person, and so makes patrolling less time-consuming. Upon checking contributions of a temporary account, users with access to temporary account IP addresses can now see a view of contributions from the related temporary accounts. The feature looks up all the IPs associated with a given temporary account within the data retention period and shows all the contributions of all temporary accounts that have used these IPs. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T415674]
* When editors preview a wikitext edit, the reminder box that they are only seeing a preview (which is shown at the top), now has a grey/neutral background instead of a yellow/warning background. This makes it easier to distinguish preview notes from actual warnings (for example, edit conflicts or problematic redirect targets), which will now be shown in separate warning or error boxes. [https://phabricator.wikimedia.org/T414742]
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now properly supports more than one Wikibase site, for example both [[d:|Wikidata]] and [[testwikidata:|testwikidata]]. In addition, issues regarding text direction have been fixed for users who prefer Wikidata or other Wikibase sites in right-to-left (RTL) languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458]
* The automatic "magic links" for ISBN, RFC, and PMID numbers have been [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|deprecated in wikitext since 2021]] due to inflexibility and difficulties with localization. Several wikis have successfully replaced RFC and PMID magic links with equivalent external links, but a template was often required to replace the functionality of the {{ISBN|}}magic link. There is now a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|built-in parser function]] <code dir=ltr><nowiki>{{#isbn}}</nowiki></code> available to replace the basic functionality of the {{ISBN|}}magic link. This makes it easier for wikis who wish to migrate off of the deprecated magic link functionality to do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T145604]
* Two new wikis have been created:
** a {{Int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35401|Jju]] ([[w:kaj:|<code>w:kaj:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283]
** a {{Int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q1186896|Nawat]] ([[w:ppl:|<code>w:ppl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273]
* [[Bestand:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{Formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* A new global user group has been created: [[{{Int:grouppage-local-bot}}|{{Int:group-local-bot}}]]. It will be used internally by the software to allow community bots to bypass rate limits that are applied to abusive [[w:en:Web scraping|web scrapers]]. Accounts that are approved as bots on at least one Wikimedia wiki will be automatically added to this group. It will not change what user permissions the bot has. [https://phabricator.wikimedia.org/T415588]
* [[Bestand:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|MediaWiki Users and Developers Conference, Spring 2026]] will be held March 25–27 in Salt Lake City, USA. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W07"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10 feb 2026 00:30 (CET)
<!-- Bericht verzonden door User:Quiddity (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30026671 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-08</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W08"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Team]] will be performing a cleanup of Wikimedia's [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]] instance, the web-based editor for real-time collaborative document editing. All pads will be permanently deleted after 30 April, 2026 – if there are still migration projects in progress at that point the team can revisit the date on a case by case basis. Please create local backups of any content you wish to keep, as deleted data cannot be recovered. This cleanup helps reduce database size and minimize infrastructure footprint. Etherpad will continue to support real-time collaboration, but long-term storage should not be expected. Additional cleanups may occur in the future without prior notice. [https://phabricator.wikimedia.org/T415237]
'''Updates for editors'''
* The Information Retrieval team will be launching an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Android mobile app experiment]] that tests hybrid search capabilities which can handle both semantic and keyword queries. The improvement of on-platform search will enable readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. The experiment will first be launched on Greek Wikipedia in late February, followed by English, French, and Portuguese in March. [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ Read more] on Diff blog. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval]
* The Reader Growth team will run [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|an experiment]] for mobile web users, that adds a table of contents and automatically expands all article sections, to learn more about navigation issues they face. The test will be available on Arabic, Chinese, English, French, Indonesian, and Vietnamestalige Wikipedias.
* Previously, site notices ([[{{Ns:8}}:Sitenotice]] and [[{{Ns:8}}:Anonnotice]]) would only render on the desktop site. Now, they will render on all platforms. Users on mobile web will now see these notices and be informed. Site administrators should be prepared to test and fix notices on mobile devices to avoid interference with articles. To opt out, interface admins can add <code dir="ltr">#siteNotice { display: none; }</code> to [[{{Ns:8}}:Minerva.css]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644]
* [[Bestand:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{Formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue on [[Special:RecentChanges|Special:RecentChanges]] has been fixed. Previously, clicking hide in the active filters caused the "view new changes since…" button to disappear, though it should have remained visible. The button now behaves as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T406339]
'''Updates for technical contributors'''
* New documentation is now available to help editors debug on-site search features. It supports troubleshooting when pages do not appear in results, when ranking seems unexpected, and when you need to inspect what content is being indexed, helping make search behavior easier to understand and analyze. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411169]
* [[Bestand:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W08"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16 feb 2026 20:17 (CET)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30086330 -->
== ''The Signpost'': 17 February 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[Bestand:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/In the media|Global powers see Wikipedia as fundamental target for manipulation]]
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/News and notes|Discussions open for the next WMF Annual Plan]]
* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Serendipity|Maintenance crews continue to slog through Wikipedia's oldest Featured Articles]]
* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Disinformation report|Epstein's obsessions]]
* Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Technology report|Wikidata Graph Split and how we address major challenges]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Traffic report|Deaths, killings, films, and the Olympics]]
* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Opinion|Incoming Incurables]]
* Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Crossword|Pop quiz]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Comix|herculean]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 17 feb 2026 09:03 (CET)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- Bericht verzonden door User:JPxG@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30039447 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-09</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W09"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Reference Check]] has been deployed to English Wikipedia, completing its rollout across all Wikipedias. The feature prompts newcomers to add a citation before publishing new content, helping reduce common citation-related reverts and improve verifiability. In A/B testing, the impact was substantial: newcomers shown Reference Check were approximately 2.2 times more likely to include a reference on desktop and about 17.5 times more likely on mobile web. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html]
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|InterwikiSorting extension]], which allowed for the [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|sorting of interwiki links]], has been undeployed from Wikipedia. As a result, editors who had enabled interwiki link sorting in non-compact mode (full list format) will now see links reordered. The links moving forward will be listed in the alphabetical order of language code. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764]
* Later this week, people who are editing a page-section using the mobile visual editor, will notice a new "Edit full page" button. When tapped, you will be able to edit the entire article. This helps when the change you want to make is outside the section you initially opened. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112]
* [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|The Reader Experience team]] is inviting editors to assess whether dark mode should still be considered "beta" on their wiki, based on their experience of how well it functions on desktop and mobile. If the feature is deemed mature, editors can update the interface messages in <code dir=ltr>MediaWiki:skin-theme-description</code> and <code dir=ltr>MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag</code> to indicate that dark mode is ready and no longer considered beta.
* The improved [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Activity tab]] which displays user-insights is now available to all users of the Wikipedia iOS app (version 7.9.0 and later). Following earlier A/B testing that showed higher account creation among users with access to the feature, it has been rolled out to 100% of users along with some updates. The Activity tab now shows your edited articles in the timeline, offers editing impact insights like contribution counts and article view trends, and customization options to improve in-app experience for users.
* [[Bestand:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{Formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug that prevented [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|DiscussionTools]] from working on mobile has now been fixed, restoring full functionality. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303]
'''Updates for technical contributors'''
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that makes this possible continues to improve. The latest upgrade is the inclusion of a [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|new hook]], <code dir=ltr>ext.globalwatchlist.rebuild</code>, which fires after each watchlist rebuild. This allows you to run gadgets and user scripts for the Special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159]
* [[Bestand:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W09"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23 feb 2026 20:03 (CET)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30119102 -->
== Nieuwsbrief 148 Wikimedia Nederland ==
{| class="plainlinks" style="width:100%;"
| valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" |
{| align="center"
|-
| [[Bestand:Wikimedia nederland.svg|80px|center|link=wmnl:Nieuwsbrief]]<br>
<hr>
<div style="font-size:14pt; font-family:Arial; text-align:center; color:darkslategray">
Nieuwsbrief van februari 2026 </div><div style="font-size:11pt; font-family:Arial; text-align:center;"> Maart staat in het teken van Gendergap en lhbtiq+ op Wikipedia </div>
<hr><br>
|- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:left;"
| <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; -moz-column-count:2; -moz-column-width:28em; -webkit-column-count:2; -webkit-column-width:28em;">
* [[wmnl:Nieuwsbrief/148#Meer zichtbaarheid in maart: Gendergap en lhbtiq+ op Wikipedia|Meer zichtbaarheid in maart: Gendergap en lhbtiq+ op Wikipedia]]
* [[wmnl:Nieuwsbrief/148#Beelddonatie Nederlandse boekgeschiedenis|Beelddonatie Nederlandse boekgeschiedenis]]
* [[wmnl:Nieuwsbrief/148#Wikipedia Schrijfwedstrijd|Wikipedia Schrijfwedstrijd]]
* [[wmnl:Nieuwsbrief/148#Unieke luchtfoto’s van Aruba uit de jaren ’70 vrij beschikbaar|Unieke luchtfoto’s van Aruba uit de jaren ’70 vrij beschikbaar]]
* [[wmnl:Nieuwsbrief/148#Wist je dat…|Wist je dat…]]
* [[wmnl:Nieuwsbrief/148#Agenda - Zien we jou binnenkort?|Agenda - Zien we jou binnenkort?]]
</div>
|-
| <div style="font-size:14pt; font-family:Arial; text-align:center; color:darkslategray">
Oude edities vindt u [[wmnl:Nieuwsbrief|hier]]</div>
|}
|}
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[w:nl:Wikipedia:Wikimedia/Nieuwsbrief Wikimedia Nederland|Info over nieuwsbrief]] · [[m:Global message delivery/Targets/Nieuwsbrief Wikimedia Nederland|Inschrijven/Uitschrijven]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[User:Germien Cox|Germien Cox (WMNL)]] ([[User talk:Germien Cox|overleg]]) 24 feb 2026 13:41 (CET) (CEST) </div>
<!-- Bericht verzonden door User:Germien Cox@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Nieuwsbrief_Wikimedia_Nederland&oldid=30007246 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-10</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W10"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Wikipedia 25 [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Birthday mode]] is now live on Betawi, Breton, Chinese, Czech, Dutch, English, French, Gorontalo, Indonesian, Italian, Luxembourgish, Madurese, Sicilian, Spanish, Thai, and Vietnamestalige Wikipedias! This limited-time campaign feature celebrates 25 years of Wikipedia with a birthday mascot, Baby Globe. When turned on, Baby Globe is shown on [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2,500 articles]], waiting to be discovered by readers. Communities can choose to turn Birthday mode on by getting consensus from their community and asking an admin to enable the feature and customize it via [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|community configuration]] on the local wiki.
'''Updates for editors'''
* [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to Swedish Wikipedia, Polish Wikipedia and [[:phab:T418209|a couple of other wikis]]. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|try the feature]] on these projects or on testwiki and [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Learnings from the first pilot wiki German Wikipedia have been [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|published in a report]]. Reach out to the Wikimedia Deutschland team if you are [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|interested in becoming a pilot wiki]].
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Paste Check]] will become available at all Wikipedias this week. The feature prompts newcomers who are pasting text they are not likely to have written into VisualEditor to consider whether doing so risks a copyright violation. Paste Check [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|tags]] all edits where it is shown for potential review. Local administrators can configure various aspects of the feature via [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Research]] across 22 wikis found that Paste Check resulted in an 18% decrease in relative reverted-edits compared to the control group. Translators can [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&filter=&optional=1&action=translate help to localize] this and related features.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] will be standardizing the user menu in the top right for all mobile users so that it is closer to the desktop experience. Currently this user menu is only visible to users with Advanced Mobile Controls (AMC) turned on. The only change is that a couple buttons previously in the left-side menu will move to the top right for users who do not have AMC turned on. This change is expected to go out March 9 and seeks to improve the user interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912]
* Starting in the week of March 2, the emails sent out when an email address was added, removed, or changed for an account will switch to a substantially nicer and clearer HTML email from the prior plaintext one. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807]
* Notifications are currently limited to 2,000 historic entries per user, and extend back to 2013 when the feature was released. This is going to be changed to only store Notifications from the last 5 years, but up to 10,000 of them. This will help with long-term infrastructure health and help to prevent more recent notifications from disappearing too soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948]
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page continues to see improvements. The latest update improves label usage experience. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] now allows activating the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|language fallback system]] for Wikidata items without labels in the viewed language, and showing those labels in the user’s preferred Wikidata language if no <code dir=ltr>uselang=</code> URL parameter is provided. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111]
* The Wikipedia Android team has started a beta test of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|hybrid search]] on Greek Wikipedia. Hybrid search capabilities can handle both semantic and keyword queries enabling readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily.
* For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Currently, 2FA is required to use the group, but not to be a member of it. Given that this model still has some vulnerabilities, the situation will [[phab:T418580|gradually change in March]]. Members of these groups will be unable to disable last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the second half of March, users without 2FA will be removed from these groups. This applies to: CentralNotice administrators, checkusers, interface administrators, suppressors, Wikidata staff, Wikifunctions staff, WMF Office IT and WMF Trust & Safety. Nothing will change for other users. See the linked task for deployment schedule. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580]
* [[Bestand:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{Formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue preventing users from creating an instance in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807]
'''Updates for technical contributors'''
* To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], over the next month the Wikimedia Foundation will implement global API rate limits across our APIs. In early March, stricter limits will be applied to unidentified requests from outside Toolforge/WMCS and API requests that are made from web browsers. In April, higher limits will be applied to identified traffic. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]].
* The Wikidata Query Service Linked Data Fragment (LDF) endpoint will be decommissioned in February. This endpoint served limited traffic, which was successfully migrated to other data access methods that were better suited to support existing use cases. The hardware used to support the LDF endpoint will be reallocated to support the ongoing backend migration efforts. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696]
* The new Parsoid parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], improving platform sustainability and making it easier to introduce new reading and editing features. Parsoid is now the default parser on 488 WMF wikis (268 Wikipedias), now covering more than 10% of all Wikipedia page views.
* The process and criteria for [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|requesting exceptional access]] to the high volume feed of the ''Wikimedia Enterprise'' APIs (at no cost for mission-aligned usecases), [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|have now been published]]. This is to provide more thorough and clearer documentation for users.
* [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], the blog dedicated to the Wikimedia technical community [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ will be migrating] to [[diffblog:|Diff]], the community news and event blog. The migration should be complete in April 2026, after which new posts will be accepted for publishing. Readers will be able to access posts – old and new – on the landing page at https://diff.wikimedia.org/techblog.
* [[Bestand:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W10"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 2 mrt 2026 18:51 (CET)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30137798 -->
== This Month in Education: February 2026 ==
<div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language.
<div style="text-align: center;">
<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span>
<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 2 • February 2026</span>
<div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div>
<div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div>
<div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;">
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Cairo University Spanish Language Volunteers document Madrid’s Historic and Contemporary Palaces|Cairo University Spanish Language Volunteers document Madrid’s Historic and Contemporary Palaces]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Celebrating 25 Years of Wikipedia in Uzbekistan|Celebrating 25 Years of Wikipedia in Uzbekistan]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Encontro da Rede Latino Americana de Inteligência Artificial Feminista: construindo futuros possíveis|Meeting of the Latin American Network of Feminist Artificial Intelligence: building possible futures]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Farewelling the Auckland Museum Summer Students|Farewelling the Auckland Museum Summer Students]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Inclusive Climate Learning with Wikimedia Reaches Special School in Kumasi|Inclusive Climate Learning with Wikimedia Reaches Special School in Kumasi]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Introducing Wikimedia in Academic curriculum for students of higher education in universities of Telangana |Introducing Wikimedia in Academic curriculum for students of higher education in universities of Telangana]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Learning from Finland: Edit-a-thon on Finnish Education set to take place in Belgrade|Learning from Finland: Edit-a-thon on Finnish Education set to take place in Belgrade]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Library of IME-USP Workshop: Edits in History of Mathematics|Library of IME-USP Workshop: Edits in History of Mathematics]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/LitFest 2026: Room to Dream to amplify local voices across Wikimedia|LitFest 2026: Room to Dream to amplify local voices across Wikimedia]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/New online workshops for the German language Wikipedia|New online workshops for the German language Wikipedia]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Road to Wiki Cohort 1: Building India's Next Generation of Wikimedia Technical Contributors|Road to Wiki Cohort 1: Building India's Next Generation of Wikimedia Technical Contributors]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/The history of the Wikimedia movement in a Brazil: a book about stories and projects|The history of the Wikimedia movement in a Brazil: a book about stories and projects]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wiki Club Federal Government Boys College Celebrates Mother Tongue Day|Wiki Club Federal Government Boys College Celebrates Mother Tongue Day]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wiki Club Minalabac joins Freedom to Read 2026: One World, Many Languages|Wiki Club Minalabac joins Freedom to Read 2026: One World, Many Languages]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wiki Love Folklore Photowalk at Khajuraho Dance Festival 2026|Wiki Love Folklore Photowalk at Khajuraho Dance Festival 2026]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wiki Loves Fish Workshop Empowers Students to Document Coastal Biodiversity|Wiki Loves Fish Workshop Empowers Students to Document Coastal Biodiversity]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/WikiCendekia 2026: Insights from our training of admins in Indonesia|WikiCendekia 2026: Insights from our training of admins in Indonesia]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wikimedia MKD's activities- new wiki club and a lots of new training workshops|Wikimedia MKD's activities- new wiki club and a lots of new training workshops]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/WikiPatrimoine Senghor : Valorisation du patrimoine culturel africain à l'Université Senghor|WikiPatrimoine Senghor : Valuation of African cultural heritage at the University Senghor]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wikipedia Turns 25: Young Voices, Big Future|Wikipedia Turns 25: Young Voices, Big Future]]
</div>
<div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 3 mrt 2026 12:56 (CET)</div>
</div>
<!-- Bericht verzonden door User:ZI Jony@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30155806 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-11</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W11"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies.
* Last week, all wikis had 2 hours of read-only time, and extended unavailability for user-scripts and gadgets. This was due to a security incident which has since been resolved. Work is ongoing to prevent re-occurrences. For current information please see the [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|post on the Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|translations]]).
'''Updates for editors'''
* Users facing multiple blocks on mobile will now see the reasons for each block separately, instead of a generic message. This helps them understand why they are blocked and what steps they can take to resolve the issue. For example, users affected for using common VPNs (such as [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) will receive clearer guidance on what they need to do to start editing again. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118]
* Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] will become available as a beta feature within the visual editor at all Wikipedias. This feature proactively suggests various types of actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, and learn about related guidelines. The feature is locally configurable, and can also be locally expanded with custom Suggestions. Current settings can be seen at [[Special:EditChecks]] and there are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|instructions for how administrators can customize]] the links to point to local guidelines. The feature is connected to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit check]] which suggests improvements while someone is writing new content. In the future, the Editing team plans to evaluate the feature's impact with newcomers through a controlled experiment. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600]
* [[Bestand:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{Formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where the cursor became misaligned during the use of CodeMirror’s syntax highlighting, which makes wikitext and code easier to read, has now been fixed. This problem specifically affected users who defined a font rule in a custom stylesheet while creating a new topic with DiscussionTools. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793]
'''Updates for technical contributors'''
* API rate limiting update: To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], global API rate limits will be applied this week to requests without a compliant User-Agent that originate from outside Toolforge/WMCS and to unauthenticated requests made from web browsers. Higher limits will be applied to identified traffic in April. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]].
* The new GraphQL API has been released. The API was developed as a flexible alternative to select features of the Wikidata Query Service (WDQS), to improve developer experience and foster adaptability, and efficient data access. Try it out and [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|give feedback]]. You can also [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up for usability tests].
* The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC Unsupported Tools Working Group]] continued improvements to [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] in February, with fixes addressing authentication errors, large-file handling, task queue visibility, and clearer upload behavior. Work is still ongoing in some areas, including changes related to deprecated server-side uploads. Read [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|this update]] to learn more.
* [[Bestand:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The Article Guidance team invites experienced Wikipedia editors from selected [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|pilot wikis]] and interested contributors from other Wikipedias to fill out this questionnaire which is available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform English], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabic], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portuguese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persian], and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Turkish]. Your answers will help the team customize guidance for less experienced editors and help them learn community policies and practices while creating an article. Learn more [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|on the project page]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W11"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 9 mrt 2026 19:52 (CET)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30213008 -->
== ''The Signpost'': 10 March 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[Bestand:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Interview|Bernadette Meehan, new Wikimedia Foundation CEO]]
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/News and notes|Security testing unleashes computer worm on Meta-wiki]]
* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Special report|What actually happened during the Wikimedia security incident?]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/In the media|Indonesian government blocks Wikimedia logins; archive site scoured from Wikipedia after owner runs malware]]
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Recent research|To wiki, perchance to groki]]
* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Obituary|Madhav Gadgil, Fredrick Brennan, Mark Miller, Chip Berlet]]
* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Opinion|Interface administrators and trusting trust]]
* Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Technology report|English Wikipedia deprecates archive.today after DDoS against blog, altered content]]
* Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Op-ed|Why is "Trypsin-sensitive photosynthetic activities in chloroplast membranes" cited in "List of tallest buildings in Chicago"?]]
* Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Essay|The pursuit of a button click]]
* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/In focus|Short descriptions: One year later]]
* WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/WikiProject report|Unreferenced articles backlog drive]]
* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Community view|Speaking of planning ...]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Traffic report|Over the mountain, kissing silver inlaid clouds]]
* Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Crossword|"It will never happen"]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Comix|BRIEn't]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 10 mrt 2026 05:15 (CET)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- Bericht verzonden door User:JPxG@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30121359 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-12</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W12"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{Int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature, also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], has been used for wikitext syntax highlighting since November 2024. It will be promoted out of beta by May 2026 in order to bring improvements and new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|features]] to all editors who use the standard syntax highlighter. If you have any questions or concerns about promoting the feature out of beta, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|please share]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059]
* Some changes to local user groups are performed by stewards on Meta-Wiki and logged there only. Now, interwiki rights changes will be logged both on Meta-Wiki and the wiki of the target user to make it easier to access a full record of user's rights changes on a local wiki. Past log entries for such changes will be backfilled in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055]
* On wikis using [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]], the number of pending changes shown on [[{{#Special:PendingChanges}}]] previously counted pages which were no longer pending review, because they have been removed from the system without being reviewed, e.g. due to being deleted, moved to a different namespace, or due to wiki configuration changes. The count will be correct now. On some wikis the number shown will be much smaller than before. There should be no change to the list of pages itself. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016]
* Wikifunctions composition language has been rewritten, resulting in a new version of the language. This change aims to increase service stability by reducing the orchestrator's memory consumption. This rewrite also enables substantial latency reduction, code simplification, and better abstractions, which will open the door to later feature additions. Read more about [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|the changes]].
* Users can now sort search results alphabetically by page title. The update gives an additional option to finding pages more easily and quickly. Previously, results could be sorted by Edit date, Creation date, or Relevance. To use the new option, open 'Advanced Search' on the search results page and select 'Alphabetically' under 'Sorting Order'. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775]
* [[Bestand:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{Formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented UploadWizard on Wikimedia Commons from importing files from Flickr has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263]
'''Updates for technical contributors'''
* A new special page, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], has been created to list transcluded pages that are flagged as containing lint errors to help users discover them easily. The list is sorted by the number of transclusions with errors. For example: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874]
* Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{Int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature have been using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages, for some time now. Along with promoting CodeMirror 6 out of beta, the plan is to replace CodeEditor as the standard editor for these content models by May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Feedback or concerns are welcome]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] JavaScript modules will soon be upgraded to CodeMirror 6. Leading up to the upgrade, loading the <code dir=ltr>ext.CodeMirror</code> or <code dir=ltr>ext.CodeMirror.lib</code> modules from gadgets and user scripts was deprecated in July 2025. The use of the <code dir=ltr>ext.CodeMirror.switch</code> hook was also deprecated in March 2025. Contributors can now make their scripts or gadgets compatible with CodeMirror 6. See the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|migration guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720]
* The MediaWiki Interfaces team is expanding coverage of REST API module definitions to include [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|extension APIs]]. REST API modules are groups of related endpoints that can be independently managed and versioned. Modules now exist for [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] and [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions] APIs. As we migrate extension APIs to this structure, documentation will move out of the main MediaWiki OpenAPI spec and REST Sandbox view, and will instead be accessible via module-specific options in the dropdown on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (i.e., [[{{#Special:RestSandbox}}]], available on all wiki projects).
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] extension provides different pieces of information about the wiki where the module is being used via the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]] library. Starting last week, the library also provides a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|way]] of accessing the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|wiki ID]] that can be used to facilitate cross-wiki module maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616]
* [[Bestand:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|2026 Coolest Tool Award]] celebrating outstanding community tools, is now open for nominations! Nominate your favorite tool using the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en nomination survey] form by 23 March 2026. For more information on privacy and data handling, please see the [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|survey privacy statement]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W12"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16 mrt 2026 20:35 (CET)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30260505 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Upcoming deployment of CampaignEvents extension to Wikibooks</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="message"/>
Hello everyone,
We are writing to inform you that the [[mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] will be deployed to all Wikibooks projects during the week of '''23 March 2026'''.
This follows last year’s broader rollout across Wikimedia projects. We realized that Wikibooks was not included at the time, and we’re now addressing that to ensure consistency across all communities.
The CampaignEvents extension provides tools to support event and campaign organization on-wiki, including features like on-wiki event registration and collaboration lists(global event list).
We welcome any questions, feedback, or concerns you may have. We are also happy to support anyone interested in trying out the tools.
''Apologies if this message is not in your preferred language. If you’re able to help translate it for your community, please feel free to do so.''
<section end="message"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|overleg]]) 19 mrt 2026 19:22 (CET)</bdi>
<!-- Bericht verzonden door User:Udehb-WMF@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/MM_target&oldid=30284073 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-13</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W13"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys. This is a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. With this change, all users who opt for passwordless login will find it easier, faster, and more secure to log in to their accounts using any device. The new passkey login option currently appears as an autofill suggestion in the username field. An additional [[phab:T417120|"Log in with passkey" button]] will soon be available for users who have already registered a passkey. This update will improve security and user experience. The [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|screen recording]] demonstrates the passwordless login process step by step.
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies.
'''Updates for editors'''
* Wikimedia site users can now export their notifications older than 5 years using a [[toolforge:echo-chamber|new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain their important notifications and avoid them being lost based on the planned change to delete notifications older than 5 years, as previously announced. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948]
* Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to Special:PersonalDashboard. This is an [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|early version of an experience]] that introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647]
* The [[Special:Block]] now has two minor interface changes. Administrators can now easily perform indefinite blocks through a dedicated radio button in the expiry section. Also, choosing an indefinite expiry provides a different set of common reasons to select from, which can be changed at: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823]
* Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] can now see an improved logged-out edit warning, thanks to the recent updates from the Growth team. These changes released last week are part of ongoing efforts and tests to enhance [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and then increase participation. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484]
* [[Bestand:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{Formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented mobile web users from seeing the block information when affected by multiple blocks has been fixed. They can now see messages of all the blocks currently affecting them when they access Wikipedia.
'''Updates for technical contributors'''
* Images built using Toolforge will soon get the upgraded buildpacks version, bringing support for newer language versions and other upstream improvements and fixes. If you use Toolforge Build Service, review the recent [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce email] and update your build configuration as necessary to ensure your tools are compatible. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127]
* The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] documentation wiki will shut down in June 2026. API keys created on the API Portal will continue to work normally. api.wikimedia.org endpoints will be deprecated gradually starting in July 2026. Documentation on the API Portal is moving to [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]].
* [[Bestand:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]]
'''In depth'''
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is considering improvements to [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatically generated reference names in VisualEditor]]. Please check out the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|proposed solutions]] and participate in the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|request for comment]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W13"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23 mrt 2026 17:51 (CET)
<!-- Bericht verzonden door User:UOzurumba (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30268305 -->
== Nieuwsbrief 149 Wikimedia Nederland ==
{| class="plainlinks" style="width:100%;"
| valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" |
{| align="center"
|-
| [[Bestand:Wikimedia nederland.svg|80px|center|link=wmnl:Nieuwsbrief]]<br>
<hr>
<div style="font-size:14pt; font-family:Arial; text-align:center; color:darkslategray">
Nieuwsbrief van maart 2026 </div><div style="font-size:11pt; font-family:Arial; text-align:center;"> Save the date: 20 juni verjaardagsfeest Wikipedia
</div>
<hr><br>
|- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:left;"
| <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; -moz-column-count:2; -moz-column-width:28em; -webkit-column-count:2; -webkit-column-width:28em;">
* [[wmnl:Nieuwsbrief/149#Save the date: 20 juni verjaardagsfeest Wikipedia 25 jaar!|Save the date: 20 juni verjaardagsfeest Wikipedia 25 jaar!]]
* [[wmnl:Nieuwsbrief/149#Hiphop in Nederland: The Wiki Files|Hiphop in Nederland: The Wiki Files]]
* [[wmnl:Nieuwsbrief/149#Beursaanvraag geopend voor Wikimania 2026|Beursaanvraag geopend voor Wikimania 2026]]
* [[wmnl:Nieuwsbrief/149#Publiek Domeindag 2026|Publiek Domeindag 2026]]
* [[wmnl:Nieuwsbrief/149#Adopteer een Kamerlid|Adopteer een Kamerlid]]
* [[wmnl:Nieuwsbrief/149#Suriname Tijdmachine Mapathon|Suriname Tijdmachine Mapathon]]
* [[wmnl:Nieuwsbrief/149#Afsluiting van de #100wikiwomen-challenge|Afsluiting van de #100wikiwomen-challenge]]
* [[wmnl:Nieuwsbrief/149#Agenda|Agenda]]
</div>
|-
| <div style="font-size:14pt; font-family:Arial; text-align:center; color:darkslategray">
Oude edities vindt u [[wmnl:Nieuwsbrief|hier]]</div>
|}
|}
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[w:nl:Wikipedia:Wikimedia/Nieuwsbrief Wikimedia Nederland|Info over nieuwsbrief]] · [[m:Global message delivery/Targets/Nieuwsbrief Wikimedia Nederland|Inschrijven/Uitschrijven]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[User:Germien Cox|Germien Cox (WMNL)]] ([[User talk:Germien Cox|overleg]]) 24 mrt 2026 13:03 (CET) (CEST) </div>
<!-- Bericht verzonden door User:Germien Cox@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Nieuwsbrief_Wikimedia_Nederland&oldid=30007246 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-14</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W14"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]].
'''Updates for editors'''
* The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]].
* The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap "Edit". This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing.
* [[Bestand:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{Formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903]
'''Updates for technical contributors'''
* [[Bestand:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W14"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 30 mrt 2026 21:25 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30329462 -->
== ''The Signpost'': 31 March 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[Bestand:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/News and notes|Entirety of Wikinews to be shut down]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/In the media|AI ban, newspapers disrupt archiving; and antisemitism complaints]]
* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Community view|Videos from WikiConference North America 2025 in NYC]]
* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Disinformation report|Cleaning up after Jeffrey Epstein, Peter Nygard, and Mohamed Al-Fayed]]
* WikiConference report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/WikiConference report|WikiConference North America 2025 in NYC review]]
* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Obituary|Dr. Subas Chandra Rout]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Traffic report|Call in the dogs of war, soldier of fortune]]
* Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Gallery|Canadian Rangers participate in Operation ''Enduring Encyclopedia'']]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Comix|n00bsitting]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 31 mrt 2026 12:08 (CEST)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- Bericht verzonden door User:JPxG@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30329870 -->
== This Month in Education: March 2026 ==
<div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language.
<div style="text-align: center;">
<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span>
<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 3 • March 2026</span>
<div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div>
<div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div>
<div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;">
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Advancing 21st-Century Education: Proposal to Establish the Yorùbá Wikipedia Fan Club at Arolu College of Education, Ilemona|Advancing 21st-Century Education: Proposal to Establish the Yorùbá Wikipedia Fan Club at Arolu College of Education, Ilemona]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Awareness Programme on Language and Culture Protection by KWUG|Awareness Programme on Language and Culture Protection by KWUG]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Teachers from Various Institutions in Rio de Janeiro Explore Wikipedia as a Means of Preserving Memory and Checking Sources|Teachers from Various Institutions in Rio de Janeiro Explore Wikipedia as a Means of Preserving Memory and Checking Sources]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Edu Wiki Nigeria Co-Founder Facilitates Textbook Donation to AHAJAS Integrated School, Gombe|Edu Wiki Nigeria Co-Founder Facilitates Textbook Donation to AHAJAS Integrated School, Gombe]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Inside Wikimedia Ukraine's education program|Inside Wikimedia Ukraine's education program]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Karavali Wikimedians at Mangaluru Design Summit 2026|Karavali Wikimedians at Mangaluru Design Summit 2026]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/One School, One Article Campaign Wrap Up|One School, One Article Campaign Wrap Up]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Seeds of Knowledge: A Wiki Project that Sparked a Community at ADUN|Seeds of Knowledge: A Wiki Project that Sparked a Community at ADUN]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Student workshops at Serbian Universities: enriching Wikipedia with topics on culture and technology|Student workshops at Serbian Universities: enriching Wikipedia with topics on culture and technology]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/The Open Knowledge Alliance: Wikimedia and Libraries|The Open Knowledge Alliance: Wikimedia and Libraries]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Wikimedia CR published updated guide for beginners|Wikimedia CR published updated guide for beginners]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Wikimedia goes back to the classroom in Brazil|Wikimedia goes back to the classroom in Brazil]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Workshop on Feminism and Folklore 2026 by Wiki Club SATI|Workshop on Feminism and Folklore 2026 by Wiki Club SATI]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/“Wikimedia MKD in Action: Teacher Conferences and Education Activities|“Wikimedia MKD in Action: Teacher Conferences and Education Activities]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Wikipedia & Libraries: Building New Contributors|Wikipedia & Libraries: Building New Contributors]]
</div>
<div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 1 apr 2026 12:21 (CEST)</div>
</div>
<!-- Bericht verzonden door User:ZI Jony@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30317659 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-15</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]].
* [[Bestand:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field.
* [[Bestand:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{Formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171]
'''Updates for technical contributors'''
* The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304]
* All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]].
* The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538]
* The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example "WP" for the "Project" ("Wikipedia") namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455]
* [[Bestand:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W15"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6 apr 2026 18:19 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-16</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W16"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature.
'''Updates for editors'''
* On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294]
* The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users.
* [[Bestand:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{Formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856]
'''Updates for technical contributors'''
* Starting later this week, {{Int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{Int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=query&meta=notifications</nowiki></code></bdi>) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991]
* Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544]
* [[Bestand:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W16"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13 apr 2026 17:19 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30380527 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-17</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W17"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* After two years of development, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{Int:codemirror-beta-feature-title}}]], also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], is to be promoted out of beta on Tuesday, April 21. It brings better code and wikitext readability, reduction in typing errors, and other [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|benefits]] to all users of the standard syntax highlighter. A huge thank you to volunteer [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] who developed many of the new features, including [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|code folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059]
* A major update to the Wikipedia app for iOS is now rolling out, redesigning the interface to align with Apple's latest "Liquid Glass" visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update.
'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] is a feature which allows readers to save articles to a list for reading later. This feature is now in beta on Arabic, French, Indonesian, Vietnamese, and Chinestalige Wikipedias and by default for all new accounts on all Wikipedias.
* An experiment which explores extending [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Page Previews to mobile web]] will be launched in the week of April 20 on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamestalige Wikipedias. Page Previews are pop-ups that display a thumbnail, lead paragraph, and a link to open the full article of a blue link, thereby improving content discovery. The feature is already available on desktop and in the apps. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Read more about this experiment and others]].
* On several wikis, logged-in editors who haven't [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] can now see a banner encouraging them to do so. Having the email address confirmed allows a user to restore access to the account if they lose it. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366]
* [[Bestand:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{Formatnum:15}} community-submitted {{PLURAL:15|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where editing very large wiki pages in the 2017 wikitext editor caused slow loading, preview and scrolling lag, and performance issues when selecting, cutting, or pasting content, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857]
'''Updates for technical contributors'''
* As part of the promotion of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] from a beta feature, all users will use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* The <code>mirrors.wikimedia.org</code> service for Debian and Ubuntu users will sunset and stop working on May 15. The resources for the service will be replaced with new and better options. Some users may need to switch to a different server which should take about a minute. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ You can read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707]
* The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> table will be removed from [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. If your tools or queries access <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> directly, please update them to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>file</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>filerevision</nowiki></code></bdi> table before 28 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741]
* Following the recent implementation of global API rate limits on unidentified traffic, the Wikimedia Foundation will continue efforts to ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]] by applying global limits to identified API traffic beginning the last week of April. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]].
* The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now available as a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. The API fetches information for crediting Wikimedia articles and media files wherever they are used. Reference documentation is available through the REST Sandbox special page available on all Wikimedia wikis (such as the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&title=Special%3ARestSandbox REST sandbox on English Wikipedia]). Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]].
* There is no new MediaWiki version this week.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W17"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20 apr 2026 17:00 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30432763 -->
== ''The Signpost'': 21 April 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[Bestand:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/News and notes|Six Serbian Wikipedia editors banned following controversy about political bias]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/In the media|Could Wikipedia be involved in Massachusetts' proposed social media ban for minors?]]
* Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Gallery|March equinox]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Traffic report|Time to change my galaxy in case, we outta space!]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Comix|Of skirts and articles]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 21 apr 2026 08:50 (CEST)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- Bericht verzonden door User:JPxG@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30434643 -->
== Request for comment (global AI policy) ==
<bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[Gebruiker:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Overleg gebruiker:MediaWiki message delivery|overleg]]) 26 apr 2026 02:57 (CEST)
</bdi>
<!-- Bericht verzonden door User:Codename Noreste@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 -->
== This Month in Education: April 2026 ==
<div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language.
<div style="text-align: center;">
<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span>
<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 4 • April 2026</span>
<div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div>
<div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div>
<div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;">
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Empowering Knowledge: Wikimedia MKD Education Update|Empowering Knowledge: Wikimedia MKD Education Update]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/WikiScholar: A School-Level Initiative to Promote Free Knowledge in Bangladesh|WikiScholar: A School-Level Initiative to Promote Free Knowledge in Bangladesh]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Wikipedia for School 2025–2026: A Competition That Continued Despite Frost, Power Outages, and War|Wikipedia for School 2025–2026: A Competition That Continued Despite Frost, Power Outages, and War]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Wikimedia UK and Thoughtful delivery new media literacy teacher training course|Wikimedia UK and Thoughtful delivery new media literacy teacher training course]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Wikimedia CR supporting SDG's in Czech schools|Wikimedia CR supporting SDG's in Czech schools]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/University Students’ Mandatory Internships at Wikimedia Armenia|University Students’ Mandatory Internships at Wikimedia Armenia]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Third year of collaboration with Aleksandër Xhuvani University in Elbasan, Albania|Third year of collaboration with Aleksandër Xhuvani University in Elbasan, Albania]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Students Discover Open Source and Learn Wikipedia and Wikidata Skills for the First Time in Zarqa, Jordan|Students Discover Open Source and Learn Wikipedia and Wikidata Skills for the First Time in Zarqa, Jordan]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Leveraging on Wikipedia as a tool for curbing Health Misinformation and Disinformation in Akwa Ibom and Rivers State, Nigeria|Leveraging on Wikipedia as a tool for curbing Health Misinformation and Disinformation in Akwa Ibom and Rivers State, Nigeria]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Governance and Public Knowledge: Wikipedia as a Learning Tool in Sustainability Education through UNESCO Designated Sites|Governance and Public Knowledge: Wikipedia as a Learning Tool in Sustainability Education through UNESCO Designated Sites]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/A month full of encounters with students in Brazil|A month full of encounters with students in Brazil]]
</div>
<div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 27 apr 2026 18:01 (CEST)</div>
</div>
<!-- Bericht verzonden door User:ZI Jony@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30406002 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-18</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{Int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{Int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484]
* All Wikipedia users with new accounts and those who activated the "automatically enable most beta features" option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access.
* [[Bestand:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{Formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676]
'''Updates for technical contributors'''
* As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]].
* [[Bestand:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W18"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 27 apr 2026 20:06 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:UOzurumba (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30458046 -->
== Nieuwsbrief 150 Wikimedia Nederland ==
{| class="plainlinks" style="width:100%;"
| valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" |
{| align="center"
|-
| [[Bestand:Wikimedia nederland.svg|80px|center|link=wmnl:Nieuwsbrief]]<br>
<hr>
<div style="font-size:14pt; font-family:Arial; text-align:center; color:darkslategray">
Nieuwsbrief van april 2026 </div><div style="font-size:11pt; font-family:Arial; text-align:center;"> Papiamentstalige Wikipedia viert 20e verjaardag
</div>
<hr><br>
|- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:left;"
| <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; -moz-column-count:2; -moz-column-width:28em; -webkit-column-count:2; -webkit-column-width:28em;">
* [[wmnl:Nieuwsbrief/150#Papiamentstalige Wikipedia viert 20e verjaardag|Papiamentstalige Wikipedia viert 20e verjaardag]]
* [[wmnl:Nieuwsbrief/150#Internationale hackathon in Arnhem gaat terug naar root(s)|Internationale hackathon in Arnhem gaat terug naar root(s)]]
* [[wmnl:Nieuwsbrief/150#Vier 25 jaar Wikipedia!|Vier 25 jaar Wikipedia!]]
* [[wmnl:Nieuwsbrief/150#31 dagen, 31 nieuwe verhalen|31 dagen, 31 nieuwe verhalen]]
* [[wmnl:Nieuwsbrief/150#E-coaching voor Wikimedia-gemeenschap|E-coaching voor Wikimedia-gemeenschap]]
* [[wmnl:Nieuwsbrief/150#Spiekbriefjes|Spiekbriefjes]]
* [[wmnl:Nieuwsbrief/150#Zien we jou binnenkort?|Zien we jou binnenkort?]]</div>
|-
| <div style="font-size:14pt; font-family:Arial; text-align:center; color:darkslategray">
Oude edities vindt u [[wmnl:Nieuwsbrief|hier]]</div>
|}
|}
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[w:nl:Wikipedia:Wikimedia/Nieuwsbrief Wikimedia Nederland|Info over nieuwsbrief]] · [[m:Global message delivery/Targets/Nieuwsbrief Wikimedia Nederland|Inschrijven/Uitschrijven]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[User:Germien Cox|Germien Cox (WMNL)]] ([[User talk:Germien Cox|overleg]]) 30 apr 2026 15:19 (CEST) (CET) </div>
<!-- Bericht verzonden door User:Germien Cox@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Nieuwsbrief_Wikimedia_Nederland&oldid=30335849 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-19</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W19"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available.
'''Updates for editors'''
* The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]].
* The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909]
* From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights.
* [[Bestand:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{Formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the "Translate to English" dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864]
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as "changes 3" instead of "3 changes" in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091]
'''Updates for technical contributors'''
* The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support.
* [[Bestand:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W19"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 4 mei 2026 22:43 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30498077 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-20</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W20"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Community Tech has published [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/How to write a good wish|new guidance]] explaining how wishes on Community Wishlist are triaged and prioritized. The documentation is intended to help contributors write stronger proposals by clarifying the factors that influence prioritization decisions. Beyond vote counts, the guidance highlights considerations such as potential impact on the community when determining which wishes move forward.
'''Updates for editors'''
* The Reader Growth team is launching an experiment to test a new [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Share_Card|Share Card feature]] that allows readers to create visually engaging cards from Wikipedia articles or selected article sections and share them online, with each card linking back to the original article to help expand readership and article discovery. The mobile-only A/B test will be available to a portion of readers on Arabic, Chinese, French, Vietnamese, and English Wikipedia to better understand reading and sharing habits, and is scheduled to begin the week of May 18 and run for four weeks.
* The Android and iOS Wikipedia apps recently released the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/25th_Birthday_Reading_Challenge|25-day reading challenge]] into Beta, as part of efforts to drive reader engagement by encouraging users to complete reading milestones. To track their reading streak during the challenge, App users can add a widget featuring Baby Globe to their home screen. The challenge officially begins May 11.
* [[Bestand:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{Formatnum:17}} community-submitted {{PLURAL:17|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the global preference for enabling syntax highlighting in wikitext could unexpectedly disable itself after being turned on, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T425286]
'''Updates for technical contributors'''
* [[Bestand:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader module <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui.input</nowiki></code></bdi>, deprecated since [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|September 2023]], will be removed this week. There is a [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. [https://phabricator.wikimedia.org/T420125]
* [[Bestand:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.2|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W20"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 11 mei 2026 21:20 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30524429 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-21</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]].
'''Updates for editors'''
* An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions.
* To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the "Tools > Action" menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008]
* [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates.
* [[Bestand:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{Formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231]
'''Updates for technical contributors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details.
* [[Bestand:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]]
'''In depth'''
* On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]].
* The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for "Who Wrote That" and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W21"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18 mei 2026 22:21 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 -->
== Nieuwsbrief 151 Wikimedia Nederland ==
{| class="plainlinks" style="width:100%;"
| valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" |
{| align="center"
|-
| [[Bestand:Wikimedia nederland.svg|80px|center|link=wmnl:Nieuwsbrief]]<br>
<hr>
<div style="font-size:14pt; font-family:Arial; text-align:center; color:darkslategray">
Nieuwsbrief van mei 2026 </div><div style="font-size:11pt; font-family:Arial; text-align:center;"> Vertrouwen in het digitale tijdperk
</div>
<hr><br>
|- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:left;"
| <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; -moz-column-count:2; -moz-column-width:28em; -webkit-column-count:2; -webkit-column-width:28em;">
* [[wmnl:Nieuwsbrief/151#Reminder: 25 jaar Wikipedia vieren!|Reminder: 25 jaar Wikipedia vieren!]]
* [[wmnl:Nieuwsbrief/151#Jimmy Wales over het vertrouwen in het digitale tijdperk|Jimmy Wales over het vertrouwen in het digitale tijdperk]]
* [[wmnl:Nieuwsbrief/151#Van eerste foto tot digitale-kennisactivist|Van eerste foto tot digitale-kennisactivist]]
* [[wmnl:Nieuwsbrief/151#Aan de slag met Wikidata?|Aan de slag met Wikidata?]]
* [[wmnl:Nieuwsbrief/151#Jaarverslag 2025 nu online|Jaarverslag 2025 nu online]]
* [[wmnl:Nieuwsbrief/151#Onze partner Atria binnenkort nog dichterbij|Onze partner Atria binnenkort nog dichterbij]]
* [[wmnl:Nieuwsbrief/151#Zien we jou binnenkort?|Zien we jou binnenkort?]]</div>
|-
| <div style="font-size:14pt; font-family:Arial; text-align:center; color:darkslategray">
Oude edities vindt u [[wmnl:Nieuwsbrief|hier]]</div>
|}
|}
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[w:nl:Wikipedia:Wikimedia/Nieuwsbrief Wikimedia Nederland|Info over nieuwsbrief]] · [[m:Global message delivery/Targets/Nieuwsbrief Wikimedia Nederland|Inschrijven/Uitschrijven]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[User:Germien Cox|Germien Cox (WMNL)]] ([[User talk:Germien Cox|overleg]]) 19 mei 2026 10:45 (CEST)(CET) </div>
<!-- Bericht verzonden door User:Germien Cox@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Nieuwsbrief_Wikimedia_Nederland&oldid=30335849 -->
== ''The Signpost'': 22 May 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[Bestand:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/News and notes|Offline: Osama Khalid still in prison]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/In the media|Indonesian editors, you shall return!]]
* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Disinformation report|Who is a typical paid editor? Who are their typical clients?]]
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Recent research|WikiLambda the Ultimate]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Traffic report|This is where I'll be, so heavenly, so come and dance with me Michael!]]
* Forum: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Forum|WikiAnnotate: help us build a dataset of article quality evaluations]]
* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/In focus|Demystifying the 2026-27 Annual Plan]]
* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Opinion|Wikipedia isn't a battleground. So why does it feel like one?]]
* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Serendipity|Wikinews: Into the Wikiverse]]
* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Special report|Wikimedia Foundation closes Wikinews after 21 years]]
* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Community view|Wikipedia's traffic drop: more on languages and freshness]]
* Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Gallery|Earth Day and Mother's Day]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Comix|Brother, can you spare a page?]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 22 mei 2026 07:19 (CEST)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- Bericht verzonden door User:Bri@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30513885 -->
== Technieuws: 2026-22 ==
<section begin="technews-2026-W22"/><div class="plainlinks">
Het laatste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|technieuws]]''' van de technische gemeenschap van Wikimedia. Niet alle wijzigingen hebben een merkbaar effect op alle projecten. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Meer vertalingen]] zijn beschikbaar.
'''Hoogtepunt van de week'''
* Na een [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|succesvol experiment met het aanmaken van accounts]] wordt een verbeterd waarschuwingsbericht voor niet aangemelde bewerkers in de eerste week van juni worden uitgerold naar alle Wikimedia-wiki's. De wijziging treft alleen niet aangemelde gebruikers op mobiel die een bewerkingssessie openen. De bijgewerkte ervaring is ontworpen om het aanmaken van een account duidelijker aan te moedigen, terwijl gebruikers nog steeds kunnen bewerken met tijdelijke accounts. Resultaten van het experiment lieten een significante toename zien in het aanmaken van accounts, met een relatieve stijging van 27% onder gebruikers die het bijgewerkte bericht te zien kregen. Zoals verwacht namen tijdelijke accounts relatief af met 16% doordat meer mensen een account aanmaakten. Het experiment liet geen significante veranderingen zien in het aantal constructieve bewerkingen of andere gemonitorde bijdragerstatistieken. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595]
'''Updates voor moderatoren'''
* Om veiligheidsredenen moeten leden van bepaalde gebruikersgroepen [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|tweetrapsauthenticatie]] (2FA) ingeschakeld hebben. Leden van deze groepen kunnen de laatste 2FA-methode op hun account niet uitschakelen, en het is onmogelijk om gebruikers zonder 2FA aan deze groepen toe te voegen. Gebruikers kunnen nog steeds nieuwe authenticatiemethoden toevoegen of verwijderen, zolang er ten minste één methode continu ingeschakeld blijft. In de komende weken worden gebruikers zonder 2FA uit deze groepen verwijderd. Dit geldt met name voor bureaucraten. Zie de gekoppelde taken voor uitrolschema's. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technische Wensen]] voert een [[w:nl:A/B-test|A/B-test]] uit op [[:phab:T415904|10 wiki's]], waarbij [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|mogelijke verbeteringen voor Referentievoorvertoningen]] worden getest. Het experiment duurt ongeveer 2 weken aan het einde van mei / begin juni en treft 10% van de desktoplezers op de deelnemende wiki's.
* Na twee succesvolle experimenten rolt het Reader Growth-team op 25 mei een bètafunctie [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Afbeeldingen bladeren]] uit voor alle Wikipedia's op mobiel. Dit betekent dat iedereen die standaard alle bètafuncties ingeschakeld heeft deze functie te zien krijgt, en anderen kunnen het vakje aanvinken om het in te schakelen in hun voorkeuren. De bètafunctie bevat een carrousel van alle afbeeldingen van een pagina bovenaan de pagina, met opties voor redacteuren om [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|afbeeldingen uit te sluiten van de carrousel van de pagina of om een pagina volledig uit te sluiten van de functie]].
* [[Bestand:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Terugkerend onderwerp]] Bekijk alle {{Formatnum:30}} door de gemeenschap ingediende {{PLURAL:30|taak|taken}} die vorige week [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|opgelost]] {{PLURAL:30|is|zijn}}. Zo werden driedimensionale STL-bestanden incorrect weergegeven door de 3D-uitbreiding van de mediaviewer, wat nu is opgelost. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723]
'''Updates voor technische bijdragers'''
* De verouderde CSS-klassen <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tleft</nowiki></code></bdi> en <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tright</nowiki></code></bdi> zijn vervangen door <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> en <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> omdat de eerste niet consistent werken op alle MediaWiki-platforms, met name mobiel en mobiele apps. Projecten die deze klassen gebruiken worden aangemoedigd om gerelateerd gebruik te bekijken en een migratie te plannen. Houd er rekening mee dat <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> en <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> in de toekomst ook verouderd kunnen worden verklaard, hoewel er momenteel geen plannen zijn om dit te doen. [[phab:T426452|Meer informatie]].
* [[Bestand:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Terugkerend onderwerp]] Gedetailleerde code updates later deze week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technieuws]]''' is samengesteld door [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|technieuws schrijvers]] en gepost door een [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Draag bij]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Vertaal]] • [[m:Tech|Vraag hulp]] • [[m:Talk:Tech/News|Geef feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonneren en afmelden]].''
</div><section end="technews-2026-W22"/>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 25 mei 2026 23:52 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:Quiddity (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30584502 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].
Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" />
</div>
[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 27 mei 2026 19:14 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:Keegan (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 -->
== Survey (proposed direction for Wishlist) ==
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{Int:Please-translate}}.
You are invited to voice your opinion on a new [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|community-proposed direction]] for the [[m:Community Wishlist|Community Wishlist]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[Gebruiker:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Overleg gebruiker:MediaWiki message delivery|overleg]]) 29 mei 2026 05:07 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:기나ㅏㄴ@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:%EA%B8%B0%EB%82%98%E3%85%8F%E3%84%B4/MassMessage&oldid=30604233 -->
== This Month in Education: May 2026 ==
<div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language.
<div style="text-align: center;">
<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span>
<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 5 • May 2026</span>
<div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div>
<div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div>
<div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;">
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Teaching innovation with Wikimedia. Shared experiences in Spanish Universities|Teaching innovation with Wikimedia. Shared experiences in Spanish Universities]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Editing Wikipedia with Viktor Hygo High School in Albania|Editing Wikipedia with Viktor Hygo High School in Albania]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Debating free license in Brazil|Debating free license in Brazil]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Microclimatic Explainers: A short-form media approach to build micro-level environmental awareness in India|Microclimatic Explainers: A short-form media approach to build micro-level environmental awareness in India]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Ukraine publishes the first academic collection of papers on Wikipedia and Wikimedia Projects|Ukraine publishes the first academic collection of papers on Wikipedia and Wikimedia Projects]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wiki Digital Youth Club Launches in Tanzania: Youth Build Digital Skills Through Competitive Quest Challenges|Wiki Digital Youth Club Launches in Tanzania: Youth Build Digital Skills Through Competitive Quest Challenges]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wiki Youth Participation in Building Rwanda’s Open Knowledge Ecosystem|Wiki Youth Participation in Building Rwanda’s Open Knowledge Ecosystem]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wikimedia Digi-Youth Club in Nigeria|Wikimedia Digi-Youth Club in Nigeria]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wikimedia MKD's Education News & Activities|Wikimedia MKD's Education News & Activities]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wikipedia Serbia's interns and Wiki Ambassadors provide crucial support towards end of the school year|Wikipedia Serbia's interns and Wiki Ambassadors provide crucial support towards end of the school year]]
</div>
<div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 1 jun 2026 18:53 (CEST)</div>
</div>
<!-- Bericht verzonden door User:ZI Jony@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30604297 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-23</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W23"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is conducting an experiment to show the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] feature, which is still in development, to logged-out mobile readers to test whether it encourages account creation at a higher rate compared to the watchstar button. The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|experiment]] was launched on May 18th on German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu wikis, and it will run for a month.
* The Wikimedia Apps team released [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] of the redesigned Home Feed to the Android Beta app. The new Home Feed includes a refreshed "Community" tab and a personalized "For You" tab featuring daily updated reading recommendations. The redesign is part of a broader effort to improve content discovery and create more engaging learning experiences in the Wikipedia apps.
* [[Bestand:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{Formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where images could fail to load for some suggested edits on [[w:Special:Homepage|Special:Homepage]], leaving the thumbnail stuck in a loading state, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T424048]
'''Updates for technical contributors'''
* [[Bestand:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.5|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W23"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 1 jun 2026 23:08 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30613639 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-24</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W24"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Wikimedia Enterprise has increased the free usage limits for its API offerings. The monthly request limit for the On-demand API has increased from 5,000 to 50,000 requests, while the Snapshot API limit has increased from 15 to 30 requests per month. In addition, Structured Contents snapshots are now available for free accounts. These changes expand access to Wikimedia Enterprise data for developers, researchers, and organizations using Wikimedia content. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api]
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|refreshed Explore Feed]], now called the Home Feed, is rolling out to 50% of users of the Wikipedia Android app. The Home Feed helps readers discover relevant content through two new tabs: ''Community'' and ''For You''. The Community tab provides a scrollable feed of curated content and updates from the broader Wikimedia community and movement, while the ''For You'' tab offers a full-screen, swipeable experience that shows content tailored to a user's interests. The redesign is part of a broader effort to improve discovery and enhance the learning experience in the Wikipedia app.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/"Which came first?" Game|Which came first?]] daily trivia game is now available in the beta version of the Wikipedia iOS app in English, German, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. The game uses historical events from Wikipedia's "On This Day" content and challenges readers to guess which of two events happened first. The game was previously released on Android. Communities interested in making the game available in their languages can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Games#Game availability by language|read the instructions and requirements]].
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details, will begin rolling out to Wikimedia wikis following a successful pilot phase. Deployment will start on 8 June for most [[wikitech:Deployments/Train#Wednesday|Group 1 wikis]] and French Wikipedia, with additional Wikipedia language editions receiving the feature over the coming months. Communities are encouraged to prepare by checking for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-cite&language=en&action_source=search&filter=%21translated&optional=1&action=translate untranslated Cite extension messages] in their language and reviewing any use of [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]], which may require [[:phab:T416304#11668731|updates]] to support the new functionality. Wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] do not need to take any action. Communities may also wish to create the ''cite-tracking-category-ref-details'' [[Special:TrackingCategories|tracking category]] as a hidden category using <code><nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki></code> (or a dedicated template), and connect it to the corresponding Wikidata item [[d:Q129764848]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T425662]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews#Experimentation|Page Previews experiment]] on mobile web has concluded. The team decided not to roll out the feature after the results showed no statistically significant impact on reader retention, as the primary success metric was retention improvement. Page Previews, which are already available on desktop and in the apps, display a thumbnail, lead paragraph, and link to the full article when readers tap a blue link. The experiment tested this experience on mobile web across six Wikipedias.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Design/Icons|user interface icon library]] will be [[phab:T399175|updated later this week or next week]]. Most of the ~300 icons have been slightly refined and ~30 new icons have been added. These changes improve the icons to make them more consistent and comprehensible, and provide more visual balance when they are used in groups.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] (ULS) interface in MediaWiki, which helps users select content in other languages, has been updated. The new version improves speed and accessibility, and users of Wikimedia projects can now pin languages for quicker language switching. The deployment to Wikimedia sites will happen gradually in the coming weeks. You can test it now as a beta feature by selecting [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] in your profile preferences and share your feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/New ULS|the project page]].
* [[Bestand:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{Formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Pageviews Analysis dashboard on pageviews.wmcloud.org stopped updating graph data in May 2026, affecting all users, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T427171]
'''Updates for technical contributors'''
* The function signature for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink()</nowiki></code></bdi> has been simplified. Developers can now pass a configuration object instead of a list of positional parameters when creating portlet links. The previous function signature remains supported for backwards compatibility. For example, instead of: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', '#', 'Stub', 'ca-stubtag', 'Add a stub tag to this page');</nowiki></code></bdi> use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', { href: '#', text: 'Stub', id: 'ca-stubtag', tooltip: 'Add a stub tag to this page' });</nowiki></code></bdi>. Script maintainers are encouraged to review existing uses of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>addPortletLink()</nowiki></code></bdi> and update them where appropriate. This change will be available on all wikis from 11 June. Thanks to community volunteer Gerges for contributing this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T427945]
* '''Community Wishlist discussion''': Product & Technology [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 20, 2026: Community Tech becomes a program|introduced changes]] meant to increase the number and complexity of wishes fulfilled, including the disbanding of the Community Tech team. They are [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|engaging in discussions]] about a [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|proposed direction for the wishlist]] from community members. Includes ways to structure annual voting, better tracking of wishes, removing focus areas, and [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|staffing updates]].
* [[Bestand:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.6|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W24"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 8 jun 2026 23:30 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30650573 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-25</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W25"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature on the mobile web version of all Wikipedias. The feature shows an image carousel at the top of articles with 3 or more images. Editors can configure this feature with the following controls: to hide a specific image from a page, either use <code>class=notpageimage</code> excluding it from thumbnail previews, or <code>class=noviewer</code> excluding it from MediaViewer. The carousel can also be disabled from a page entirely, with the magic word <code><nowiki>__NOMEDIAVIEWERCAROUSEL__</nowiki></code>. To submit feedback or flag bugs, please visit the [[mw:Talk:Readers/Reader Growth/Image Browsing|project page]].
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tables#class="wikitable"|Wikitables]] can now be [[mw:Special:MyLanguage/Help:Sortable tables#Forcing the initial sort direction|sorted in descending order]] on the first click by adding <code dir=ltr>data-sort-order="desc"</code> to the header cell. Previously, by default, clicking a column header for the first time sorts it in ascending order. This addition to a Wikitable gives it more control and flexibility, while the default behavior for subsequent clicks remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T398416]
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature is currently being tested with some editors creating new articles on the Simple English, French, and Turkish Wikipedias. The experiment will soon begin on the Arabic and Bangla Wikipedias as well. [[w:simple:Special:NewArticle|This feature]] gives editors community-curated guidance to help them create articles that follow community standards. Experienced editors can continue creating or adapting outlines for specific article types that are commonly created by less experienced contributors. The outlines guide less experienced editors in creating high-quality articles. A quick guide to markups used in outlines can be found on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide#Markups in outlines|this page]]. [[w:simple:Wikipedia:Article Guidance|Example outlines]] that can be adapted and instructions for how to adapt them are on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|this section]] of the project page.
* Wikis that wish to replace the "indefinitely" button in Special:Block for temporary accounts (for example, wikis that block temporary users only until account expiration) will be able to do so by creating [[MediaWiki:ipb-indefinite-expiry-temporary-account]] with the block duration they want. [https://phabricator.wikimedia.org/T427125]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* By the end of June, a valid user-agent string will be required for automated dumps downloads from the dumps.wikimedia.org website. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. This [[phab:T400119|extends enforcement]] of the long standing [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services will not change.
* The roll out of global [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|API rate limits]] is now complete, with limits enforced across all APIs and at the documented levels for all groups. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki remain exempt. All bots should continue to follow the documented best practices to avoid being rate limited.
* The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal wiki] will be read only starting this week (June 15-18). The following week (June 22-25), all API Portal wiki URLs will redirect to [[mw:Wikimedia APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.7|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* On June 17th at 6pm UTC the WMF will be holding Discord call focused on a code review. We've heard through the [[mw:Special:MyLanguage/Developer Satisfaction Survey/2026|Developer Satisfaction Survey]] that volunteers are struggling with code review and we'd like to discuss these experiences with the goal of surfacing workable solutions. You can join the call [https://discord.gg/wikipedia?event=1514727511102062664 via the Wikimedia Community Discord server].
* The [[m:Special:MyLanguage/Conferencia Wikimedia de América Latina 2026|Latin American Wikimedia Conference]] will host a regional hackathon that will bring together the Wikimedia movement’s technical community including developers, system administrators, data scientists, and users with extended rights. Interested technical contributors can [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf4osJzTHBJjQbYJk7TMVEJjTEQv7IgtsUDfP-o-qTgeRQQxw/viewform apply for a scholarship] to participate until June 21 at midnight (Bolivia time, UTC-4).
* Sign up for Wikimania Team Challenges to join this special event. The Team challenges will take place online and in person from July 21 to 22, before Wikimania conference. Everyone is welcome, regardless of skills or Wikimania registration. Teams will work on 10 important challenges supporting the Wikimedia community. For details, visit [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Team challenges|the Team Challenges page]] and [https://wikimedia.eventyay.com/wm/teamchallenges/ register there]. Registration closes on June 20th at 11pm UTC.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W25"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15 jun 2026 18:48 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:UOzurumba (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30689604 -->
== ''The Signpost'': 21 June 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* From the editors: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/From the editors|Ways for beginners to support ''The Signpost'' community journalism]]
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/News and notes|Community Tech development team disbanded]]
* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Disinformation report|PR for the people?]]
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Recent research|Proposed tagging system for AI involvement; successful and unsuccessful AI tools for contributors]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/In the media|Who won a 14th century battle and who won the 2026 Iran war?]]
* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Community view|Putting the Wish into the Wishlist]]
* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/In focus|A global standard for Neutral Point of View]]
* On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/On the bright side|Flowers, blue helmets, reefs, pride, and Juneteenth]]
* Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Op-ed|Breathe, Don’t Panic, there is a different story about Wikimedia + AI futures]]
* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Opinion|Wikimedia Foundation staff develop union and Wikimedia user community reacts]]
* Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Technology report|Community Tech team is disbanded, controversy erupts]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Traffic report|'Cause this is thriller, thriller night]]
* WikiConference report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/WikiConference report|Report of Volunteer Supporters Network Annual Meeting 2026]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Comix|Take your turn]]
* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Humour|Group of banned T-shirt makers comes out of hiding to sell new Wikipedia-themed merchandise]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 21 jun 2026 05:21 (CEST)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- Bericht verzonden door User:Bri@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30604303 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-26</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W26"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]] are [[phab:T418115|now available at Wikidata]]. This update enables access to Mentorship ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|if configured]]), Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). Wikidata administrators are still configuring the features through Community Configuration.
'''Updates for editors'''
* The special page [[{{#special:RangeCalculator}}]] has been created. It allows users to find an IP range without needing to rely on external tools. Until now, this tool was only available to CheckUsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T268429]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to most small and medium-sized Wikipedia language versions on June 23. The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. Check the [[:phab:T414094|rollout plan]] for the next deployment steps. [https://phabricator.wikimedia.org/T428902]
* Starting next week, users will get a notification when they are blocked or unblocked from editing, or if this block changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T100974]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* Starting next week, abuse filters that are set to "require CAPTCHA verification" will begin to also affect users with the <code>skipcaptcha</code> right, which includes most autoconfirmed users. Bots are exempted. This change only affects edits that trigger an abuse filter. The <code>skipcaptcha</code> right will continue to exempt users from having to solve CAPTCHAs in the ordinary course of using the wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T402595]
* Reference documentation for the [[wikitech:Machine_Learning/LiftWing/API|Lift Wing API]] has moved from the API Portal to the interactive [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?api=lift-wing&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox].
* The API Portal wiki is now closed. For API documentation, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. All API Portal wiki URLs (https://api.wikimedia.org/wiki/) will redirect to the mediawiki.org page starting June 22. [https://phabricator.wikimedia.org/T427537]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.8|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* Join an online call on 25 June at 2:30pm UTC to meet the current Wikimedia interns for [[mw:Google_Summer_of_Code/2026|Google Summer of Code]] and [[mw:Outreachy/Round_32|Outreachy]]. Interns will provide an overview of their projects and a brief demo of their work so far. Attendees are encouraged to [[mw:event:Google_Summer_of_Code/Summer_2026_June_Internship_open_session|share ideas and connections in their community]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W26"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23 jun 2026 15:05 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:Trizek (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30722494 -->
== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==
<bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|overleg]])</bdi> 23 jun 2026 19:11 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:Codename Noreste@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 -->
== Nieuwsbrief 152 Wikimedia Nederland ==
{| class="plainlinks" style="width:100%;"
| valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" |
{| align="center"
|-
| [[File:Wikimedia nederland.svg|80px|center|link=wmnl:Nieuwsbrief]]<br>
<hr>
<div style="font-size:14pt; font-family:Arial; text-align:center; color:darkslategray">
Nieuwsbrief van juni 2026 </div><div style="font-size:11pt; font-family:Arial; text-align:center;"> Wikipedia 25 jaar | 6000 Papoea-beelden | Schrijfmaand Klassieke Muziek
</div>
<hr ><br >
|- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:left;"
| <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; -moz-column-count:2; -moz-column-width:28em; -webkit-column-count:2; -webkit-column-width:28em;">
* [[wmnl:Nieuwsbrief/152#Verjaardagsfeest 25 jaar Wikipedia|Verjaardagsfeest 25 jaar Wikipedia]]
* [[wmnl:Nieuwsbrief/152#6000 Papoea-beelden op Wikimedia Commons|6000 Papoea-beelden op Wikimedia Commons]]
* [[wmnl:Nieuwsbrief/152#Schrijf vrouwen de marge uit!|Schrijf vrouwen de marge uit!]]
* [[wmnl:Nieuwsbrief/152#Schrijfmaand Klassieke Muziek volop bezig|Schrijfmaand Klassieke Muziek volop bezig]]
* [[wmnl:Nieuwsbrief/152#Van spoorwegen tot kastelen|Van spoorwegen tot kastelen]]
* [[wmnl:Nieuwsbrief/152#Masterclass Publiek Domein|Masterclass Publiek Domein]]
* [[wmnl:Nieuwsbrief/152#Een geslaagde Governance Conference|Een geslaagde Governance Conference]]
* [[wmnl:Nieuwsbrief/152#Wikipedia op Aruba|Wikipedia op Aruba]]
* [[wmnl:Nieuwsbrief/152#Zomerpauze|Zomerpauze]]
* [[wmnl:Nieuwsbrief/152#Agenda|Agenda]]</div>
|-
| <div style="font-size:14pt; font-family:Arial; text-align:center; color:darkslategray">
Oude edities vindt u [[wmnl:Nieuwsbrief|hier]]</div>
|-
|}
|}
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[w:nl:Wikipedia:Wikimedia/Nieuwsbrief Wikimedia Nederland|Info over nieuwsbrief]] · [[m:Global message delivery/Targets/Nieuwsbrief Wikimedia Nederland|Inschrijven/Uitschrijven]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[User:Germien Cox|Germien Cox (WMNL)]] ([[User talk:Germien Cox|overleg]]) 24 jun 2026 21:31 (CEST)(CET) </div>
<!-- Bericht verzonden door User:Germien Cox@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Nieuwsbrief_Wikimedia_Nederland&oldid=30335849 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="Message"/>
'''Legal & Safety Contacts'''
Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].
<section end="Message"/>
</div>
-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 25 jun 2026 15:30 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:Sannita (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 -->
== This Month in Education: June 2026 ==
<div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language.
<div style="text-align: center;">
<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span>
<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 6 • June 2026</span>
<div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div>
<div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div>
<div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;">
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Wikipedia Editathon at Dinajpur Govt. College: Empowering Graduate Students in the Open Knowledge Movement|Wikipedia Editathon at Dinajpur Govt. College: Empowering Graduate Students in the Open Knowledge Movement]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Wikimedia Serbia prepares for Edu Wiki camp 2026|Wikimedia Serbia prepares for Edu Wiki camp 2026]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Wiki Digi-Youth Clubs pilot explores challenge-based learning across three countries|Wiki Digi-Youth Clubs pilot explores challenge-based learning across three countries]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Why the EduWiki Hub Starter Kit Matters for the Future of Education|Why the EduWiki Hub Starter Kit Matters for the Future of Education]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Portuguese Universities adopt free knowledge tools: Wikipedia is the favorite|Portuguese Universities adopt free knowledge tools: Wikipedia is the favorite]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Translating on Wikipedia used as extra – credit assignment in University of Prishtina, Kosovo|Translating on Wikipedia used as extra – credit assignment in University of Prishtina, Kosovo]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Strengthening Wikimedia Education Through Community Learning and Digital Literacy Initiatives|Strengthening Wikimedia Education Through Community Learning and Digital Literacy Initiatives]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Small Group, Big Impact: Building Skills Through the Wikimedia Volunteer Focus Group in Botswana|Small Group, Big Impact: Building Skills Through the Wikimedia Volunteer Focus Group in Botswana]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/"25x25 Project – Celebrating Wikipedia" in Córdoba, Argentina|"25x25 Project – Celebrating Wikipedia" in Córdoba, Argentina]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Mapping and gathering educational activities on Wiki in Brazilian universities|Mapping and gathering educational activities on Wiki in Brazilian universities]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Growing Wiki Education in the Philippines: Highlights from Bikol WikiConference 2026|Growing Wiki Education in the Philippines: Highlights from Bikol WikiConference 2026]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/From Mentee to Builder: Six Months in the EduWiki Hub Mentorship Program|From Mentee to Builder: Six Months in the EduWiki Hub Mentorship Program]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/EduWiki Hub publishes its first Community Newsletter|EduWiki Hub publishes its first Community Newsletter]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Click, Capture, and Contribute: Scaling Open Knowledge Through Mobile Photography|Click, Capture, and Contribute: Scaling Open Knowledge Through Mobile Photography]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Education in Action: Limkokwing School Adoption Program 2026 and Wikimedia Learning Outcomes|Education in Action: Limkokwing School Adoption Program 2026 and Wikimedia Learning Outcomes]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Impact of Wiki Digi youth Clubs initiative in education of Rwanda|Impact of Wiki Digi youth Clubs initiative in education of Rwanda]]
</div>
<div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 28 jun 2026 06:16 (CEST)</div>
</div>
<!-- Bericht verzonden door User:ZI Jony@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30725833 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-27</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W27"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]], the Growth team tested adding a user account icon in the mobile web header for logged-out users, providing direct access to "Create account" and "Log in" actions. The experiment increased account creation by about 20% without negatively affecting edit quality or constructive edit rates. The feature will now be rolled out to all Wikimedia Foundation wikis on mobile web in the first week of July. [https://phabricator.wikimedia.org/T428220]
* After a [[phab:T426248|successful experiment]], logged-in users who did not [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation|confirm their email address]] when their account was created see a new banner asking them to complete that process. This helps reduce the risk that users get locked out of their account, and makes account email addresses overall more reliable. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T428292]
* An update to [[Special:Search|Search]] is refining how the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> behaves when used to exclude results. Previously, using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> with negation could unintentionally broaden search results by adding the namespaces included in the search scope, leading to confusing behavior for users expecting a straightforward exclusion filter. With the update, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> will now strictly exclude matching page titles as intended and may display a warning if the relevant namespace has not been explicitly selected. The behavior of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>prefix:</nowiki></code></bdi> without negation however remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T427443]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where reviewers using the Page Curation toolbar were not automatically subscribed to talk page discussions they started has now been fixed. Reviewers will now receive notifications when someone replies to those discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T329346]
'''Updates for technical contributors'''
* Starting June 29th, automated downloads from the dumps.wikimedia.org website will be subject to the [[Foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services remains unaffected. This is a follow up to the announcement made in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|2026/25 issue of Tech News]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.9|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W27"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 29 jun 2026 13:48 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30744833 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-28</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W28"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the search bar results on Wikidata, showed English results instead of using the correct language fallback for users of language variants, has now been fixed. Search suggestions will now follow the expected language fallback chain. [https://phabricator.wikimedia.org/T429769]
'''Updates for technical contributors'''
* In preparation for [[m:Special:MyLanguage/Event:Celebrate Women|Celebrate Women campaign]] planned for March 2027, the Wikimedia Foundation’s [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Advancement/Community Growth/Content Enablement|Content Enablement team]] has launched a 22-question survey to better understand technical contributions by women+ (anyone who identifies as a woman) across Wikimedia projects. The survey takes approximately 15–20 minutes to complete and will remain open until 20 July 2026. The [[m:Special:MyLanguage/Celebrate Women/Technical contributions survey|questions]] are also available on-wiki for review in advance.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]] now supports rendering music scores as SVG images in addition to PNG, addressing a long-standing [[:phab:T49578|feature request]] and resolving historical image quality issues. Both formats are now provided to clients, with PNG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>src</nowiki></code></bdi> attribute and SVG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>srcset</nowiki></code></bdi> attribute.
* The new [[wikitech:Parsoid|Parsoid]] parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], making it easier to introduce new reading and editing features. It was enabled on French Wikipedia, bringing total progress to covering 78.9% of Wikipedia page views. Rollout to English Wikipedia desktop will progress through this week.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.10|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The Wikimedia Hackathon 2026 [[diffblog:2026/06/29/wikimedia-hackathon-2026-building-collaborating-and-shaping-the-future-together/|recap blog post]] is now live. It highlights the projects, sessions, and social activities from this year’s event, and shares initial plans for the 2027 Wikimedia Hackathon.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W28"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6 jul 2026 15:57 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30773578 -->
== ''The Signpost'': 13 July 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/News and notes|An exclusive club]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/In the media|Battle for a soul - who won?]]
* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Opinion|We need to innovate with Wikimedia decision-making]]
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Recent research|LLMs and NPOV, 20 years of user blocks, Esperanto and Volapük Wikipedias]]
* News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/News from Diff|How to host Wikicurious in your own community]]
* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Community view|CUNY Newmark Wikimedian-in-Residence Quarterly Brief – April to June 2026]]
* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Special report|Wikipedia escapes Category 1 designation under the UK Online Safety Act - for now]]
* On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/On the bright side|Fatherhood, weather, and diplomacy]]
* Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Op-ed|A Layup Easy Proposal for Wikimedia at 25: Spend 25% of Donations on the Community]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Traffic report|The grass was greener, the light was brighter]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Comix|schnozzed]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 13 jul 2026 09:27 (CEST)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- Bericht verzonden door User:JPxG@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30775662 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-29</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W29"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone|Revise Tone]] helps newcomers identify passages in Wikipedia articles that may contain non-encyclopedic language and encourages them to consider revising the tone. The feature was [[w:en:A/B_testing|A/B tested]] on the Arabic, English, French, and Portuguese Wikipedias, where newcomer task completion rates [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone#Experiment_Results|increased by 38.7%]] compared to the default Copyedit task, with no decrease in edit quality. The test ended on July 9, and the feature is now available for everyone on these wikis, configurable via Community Configuration. [[phab:T426364|The plan]] is to release Revise Tone to more wikis.
* The community configuration that allows [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship#Automated mentor list cleanup|automatic removal of inactive mentors]] based on configurable criteria will be enabled on Thursday 16, [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment|on some wikis]] to keep mentor lists up to date. Mentors are experienced contributors who opt in to help new users on-wiki through the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth Features]]. Administrators can now prepare the settings via [[w:Special:CommunityConfiguration/Mentorship|Special:CommunityConfiguration/Mentorship]]; they will take effect starting Thursday.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:38}} community-submitted {{PLURAL:38|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some users of the Wikipedia Android app were logged out immediately after signing in, preventing them from staying logged in and editing pages, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T316916]
'''Updates for technical contributors'''
* Editing a page via user scripts or gadgets was causing watchlist labels that the user had assigned to that page to reset. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423778]
* To work around a Safari bug (see [[phab:T425211]]), on Parsoid-enabled wikis, wikilink hrefs now use absolute urls instead of protocol-relative urls. REST API output remains unchanged and continue to use protocol-relative urls. Gadgets, user scripts, bots, and CSS might need to be adapted if they relied on the presence of protocol-relative urls in wikilink hrefs. [https://phabricator.wikimedia.org/T431358]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.11|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The Wikimedia Foundation’s Experiment Platform Team has published a blog post reflecting on its first year of structured experimentation. It highlights successful experiments such as Paste Check, Reference Check, and Tone Check, which improved editing outcomes and have been rolled out to more users, as well as experiments that did not lead to product changes. [[diffblog:2026/07/07/moving-the-needle-how-we-test-new-ideas-across-wikimedia-projects|Read more]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W29"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13 jul 2026 18:11 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30804401 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-30</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W30"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Reader/Reader Experience|Reader Experience team]] has incorporated community feedback around the placement of watchstar and watchlist buttons for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading Lists beta feature]], which would allow for saving articles for later reading – a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W102|wishlist item]] to bring the functionality to web. Editors are invited to enable the beta feature to test it out and [[phab:T426453|share their thoughts]].
* [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] offers edit suggestions within the VisualEditor for improving Wikipedia articles. [[Special:EditChecks|All suggestions]] are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators – local customization|community-configurable]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/TextMatch|TextMatch]] feature is a way for volunteers to create custom local suggestions. The feature searches in articles for strings of text, and now includes support for regular expressions. This gives volunteers greater precision and flexibility over the kinds of local suggestions they can create. Note: Suggestions [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#:~:text=maximumEditcount|can be targeted]] based on the edit count of the person editing as well as other aspects of the page. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Create custom local types of Suggestions|find examples from other communities]] for inspiration, including TextMatches that detect: typos, grammar-errors, potential advertisements, clichés, incorrect dash or hyphen usage, non-specific time keywords, outdated names, and more. Any [[mw:Special:MyLanguage/Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|feedback]] is appreciated.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the SVG Translate tool could use an outdated version of a file, causing existing translations to be overwritten when new ones were uploaded, has now [[phab:T430577|been fixed]]. Overall, in the last quarter from April – June 2026 about 337 community tasks were resolved by the Wikimedia Foundation.
'''Updates for technical contributors'''
* On Parsoid-enabled wikis, Parsoid now renders a maximum of 1,250 images per page. A new tracking category, "media-limit-reached", will be soon made available to identify pages where this limit is reached, making it easier to find content whose media output may have been restricted during rendering. See [[phab:T430854]] for more information and to provide feedback.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.12|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W30"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21 jul 2026 07:46 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30836091 -->
== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==
<bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 24 jul 2026 14:24 (CEST)
</bdi>
<!-- Bericht verzonden door User:DreamRimmer@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-31</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W31"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[mw:Special:MyLanguage/ContentTranslation|Content Translation]] now supports dark mode, fulfilling a [[m:Community Wishlist/W544|Community Wishlist request]]. This brings the tool in line with the accessibility features available in the Vector 2022 and Minerva skins, helping reduce visual fatigue for users translating content. [https://phabricator.wikimedia.org/T367077]
* DiscussionTools' source mode and the 2017 wikitext editor will now offer autocomplete for links (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[</nowiki></code></bdi>), templates (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{</nowiki></code></bdi>), HTML and parser tags (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><</nowiki></code></bdi>), and magic words (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__</nowiki></code></bdi>), making it quicker and easier to insert links, templates, and other wiki markup while editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T432400]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Readers Growth team]] has concluded its experiment with mobile page previews and will not roll out the feature. Page Previews are a pop-up bottom sheet that appears when readers tap a blue link, showing a thumbnail, lead paragraph, and an option to open the article. The experiment showed flat retention and negative indicator metrics, suggesting that mobile web readers preferred navigating directly to linked articles rather than using page previews.
* The Reader Experience team has seen encouraging early results from the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]], with 93% of participating users reporting that it was useful. Reading Lists help active readers save articles for future reading and support their learning goals on Wikimedia projects. The team plans further improvements before expanding the feature to more users.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh|Explore Feed Refresh]] initiative was tested with new and casual Wikipedia app readers. The refreshed feed helps readers discover new and relevant content. After a 10.5% increase in engagement with the feed, Wikimedia Apps team has decided to scale the Home Feed redesign to iOS with the learnings from the Android release applied.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where subject names in the Article Guidance feature were displayed with incorrect capitalization on French Wikipedia, has now been fixed. Subject names will now follow the correct capitalization rules for the language. [https://phabricator.wikimedia.org/T427201]
'''Updates for technical contributors'''
* After running several [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]] to improve registration completion rates, a new version of the username field on [[Special:CreateAccount|Create Account]] has been rolled out. It includes [[:c:File:Create account - July 2026 updates.png|a popover summarizing the username policy]] to provide clearer guidance during account creation. As part of this change, the messages <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-helpusername</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-help</nowiki></code></bdi> that several communities have configured will no longer be used. If communities want to customize the guidance shown in the new popover, they can instead edit the following messages: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet1</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet2</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet3</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T430604]
* Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighter]] will offer [[w:en:Theme (computing)|themes]]. The themes can be picked from a dropdown menu in the full [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#CodeMirror preferences|CodeMirror preferences]] dialog. For wikitext, available themes are default, colorblind-friendly (previously the colorblind preference option on [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing]]) and no-highlighting. For code languages (i.e., CSS/JavaScript/JSON/Vue/Lua), there are several themes available. These same themes will eventually be available for wikitext, too. [https://phabricator.wikimedia.org/T163533]
* From now on, wikis can restrict editing in the "User" namespace to only the page owner and certain user groups. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgRestrictUserPageEditing|Read the configuration documentation]] to learn more.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.14|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W31"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 27 jul 2026 20:49 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30856308 -->
== This Month in Education: July 2026 ==
<div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language.
<div style="text-align: center;">
<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span>
<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 7 • July 2026</span>
<div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div>
<div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div>
<div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;">
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/Practical Wikipedia Training for Teachers Held in Tetovo, Macedonia|Practical Wikipedia Training for Teachers Held in Tetovo, Macedonia]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/Wikimedia Ukraine at the Teachers of the Future Festival|Wikimedia Ukraine at the Teachers of the Future Festival]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/Six Months of Growth, Learning, and Impact: My Journey as an EduWiki Mentor|Six Months of Growth, Learning, and Impact: My Journey as an EduWiki Mentor]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/PhilWiki Community pays homage to Antoine de Saint-Exupéry at Wikimania Paris 2026|PhilWiki Community pays homage to Antoine de Saint-Exupéry at Wikimania Paris 2026]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/Google25 Expands Tamil Wikipedia Community|Google25 Expands Tamil Wikipedia Community]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/Edu Wiki camp gathers Serbian youth around the topic of open knowledge|Edu Wiki camp gathers Serbian youth around the topic of open knowledge]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/Cátedra Glaciares: A Collaborative Experience for the Study and Conservation of Colombia’s Cryosphere|Cátedra Glaciares: A Collaborative Experience for the Study and Conservation of Colombia’s Cryosphere]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/Continuing Wiki education partnerships in Brazil|Continuing Wiki education partnerships in Brazil]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/Building EduWiki in Albania: From school outreach to student contributions in Wikimedia projects|Building EduWiki in Albania: From school outreach to student contributions in Wikimedia projects]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/1Lib1Ref WUGN Kaduna, 2026|1Lib1Ref WUGN Kaduna, 2026]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/We create the first master class on access to knowledge and open technology in collaboration with National Autonomous University of Mexico, UNAM|We create the first master class on access to knowledge and open technology in collaboration with National Autonomous University of Mexico, UNAM]]
</div>
<div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 30 jul 2026 21:48 (CEST)</div>
</div>
<!-- Bericht verzonden door User:ZI Jony@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30838310 -->
== ''The Signpost'': 2 August 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/In the media|Union drive, most prolific editor make headlines]]
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/News and notes|Foundation rejects voluntary recognition of union, proposed board eligibility rules sharply restrict candidates]]
* WikiConference: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/WikiConference|"Kurier, Signpost, wikipress: You can be a Wikimedia journalist" - Wikimania presentation by User:Noé Recap]]
* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/In focus|Is Larry Sanger the co-founder of Wikipedia?]]
* Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/Arbitration report|Think, and not just about content]]
* News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/News from Diff|Meet the Wikimedians of the Year 2026!]]
* On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/On the bright side|The beautiful game]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/Traffic report|Odyssey and Oyarzabal]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/Comix|Well-spotted]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 2 aug 2026 12:18 (CEST)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- Bericht verzonden door User:JPxG@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30775662 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-32</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W32"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] has developed a [https://82db7c8d4b.catalyst.wmcloud.org/w/index.php?title=Regent%27s_Park&uselang=de patch demo] that wraps the page toolbar onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, which can occur on some language Wikipedias at certain screen widths. [https://phabricator.wikimedia.org/T429518]
* The Reader Experience team is planning to launch [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]], a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Mobile and apps/Have Apps reading lists available on Destop/Mobile|Community Wishlist item]], which is currently available to try in beta, as a full feature in September. Before then, volunteer translator help is needed for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-readinglists&filter=&action=translate string translations] into a number of languages. The feature supports reading and learning goals on Wikipedia.
* Next week, the table of contents on Wikimedia Commons file pages will be improved by consolidating the file page table of contents with the page table of contents. This will make it easier to understand a file page’s structure, navigate to specific sections, and share links to individual sections. [https://phabricator.wikimedia.org/T332644]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some [[w:TIFF|TIFF]] images failed to load after clicking their thumbnail, causing a broken image to be displayed instead of the full-size image, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T429326]
'''Updates for technical contributors'''
* The variable and function selector in AbuseFilter has been updated to support search and autocomplete. It will allow filter maintainers to find the desired variable or function more quickly. [https://phabricator.wikimedia.org/T323698]
* The MJPEG and VP8 formats are removed from the video player. The MP4 format (MPEG-4 Part 2) is added instead, which provides higher quality videos to older iPhone devices. It may take a few weeks to retroactively update all existing videos. The default format for modern devices stays the same (VP9/WebM). [https://phabricator.wikimedia.org/T358266]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.15|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W32"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 3 aug 2026 21:46 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30872536 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-33</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W33"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new ChartWizard is [[c:Special:ChartWizard/Data:Example.Pie.chart|now available on Wikimedia Commons]] for users interested in creating charts from their own data. The wizard makes the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] more beginner-friendly by allowing editors to create charts, such as bar and pie charts, without needing to use JSON. Users can still switch to the JSON editor if they prefer. Feedback on the new tool is welcome on the [[m:Talk:Community Wishlist/W414|wish talk page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Wikipedia iOS app’s Picture of the Day widget displayed the same image every day instead of updating daily, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T430692]
'''Updates for technical contributors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Math|Math formula]] SVG images will soon be generated in the browser instead of on the server. MathML continues to be generated on the server and renders in the browser without JavaScript. Wikibooks will see this change on 12 August, Wikisource on 19 August and Wikipedia from 20-27 August. You can try this by selecting "{{int:Mw-math-mathjax}}" in your preferences. This change is part of [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase/deprecation|deprecating RESTBase]] and [[phab:T431372|deprecating Mathoid]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271001]
* Category pages will soon support sorting entries by the time they are added to a category. This will make it easier to find recently or long-standing categorized pages. It will also improve workflows for maintenance categories such as deletion backlogs and other time-based review tasks. You can use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>cldsort=timestamp</nowiki></code></bdi> URL argument in category view to sort the entries. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768]
* [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and user scripts on Wikimedia wikis may now use [[phab:T395347|ES2018 features]] and [[phab:T419142|ES2019 features]] in JavaScript code. Previously, the platform only allowed up to ES2017. MediaWiki validates the source code to protect functionality from syntax errors and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browser_support_matrix|supported browsers]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419142]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W33"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10 aug 2026 22:45 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30901051 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-34</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W34"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist|Worklist feature]] for the Event Registration tool is now live on all Wikimedia wikis. With Worklist, event organizers can add the articles their event will focus on directly to the event page. The Worklist also powers [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist#How Event Pathways uses the worklist|Event Pathways]] which notifies other editors of the upcoming or ongoing event when they edit an article featured in the event's Worklist. This is the minimum viable version (MVP), and feedback is welcome. Organizers are encouraged to try the feature. A hands-on [[m:Special:MyLanguage/Event:Worklist Setup Workshop: Get Your Event Ready|Worklist Setup Workshop]] will take place on 18 August at 16:00 UTC and 19 August at 11:00 UTC.
'''Updates for editors'''
* [[Special:ShortPages]] displays short pages by their size, but in many cases it gets filled with disambiguations and soft redirects, making it harder to find the short articles themselves. Starting this weekend, you will be able to choose not to include an article in the special page by adding the magic word <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__EXPECTSHORTPAGE__</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T433203]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3436680|Bole]] ([[w:bol:|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>w:bol:</nowiki></code></bdi>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T429921]
* Starting the week of August 17, the page toolbar will wrap onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This is a [[phab:T429518|fully merged patch from the Reader Experience team]] which aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, that may occur on some language Wikipedias at certain screen widths.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, uploading large files to Wikimedia Commons has become more stable and less prone to failure following some fixes related to the “Could not acquire lock” upload error. [https://phabricator.wikimedia.org/T386640]
'''Updates for technical contributors'''
* Debian Bullseye will reach the end of its Long Term Support on 31 August 2026. [[phab:T434103|Some Cloud VPS projects]] still have instances running Debian Bullseye. Maintainers of those projects are encouraged to migrate to Debian Bookworm or Debian Trixie. A [[wikitech:Help:Cloud VPS instance operating system migration|migration guide]] is available to help with the process, and users may also want to consider whether their workload is better suited to Toolforge. If you need help or cannot complete the migration by 31 August, please contact the Cloud VPS admins as soon as possible. [[listarchive:list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/RVIPQSYLKMSL5M46JP6NEJVGVE6I2RXQ/|Read more]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W34"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17 aug 2026 23:03 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30922806 -->
== ''The Signpost'': 24 August 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/News and notes|Union process progresses, unanswered questions about Littler Mendelson remain]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/In the media|Wikipedia editors save Sam Altman's life]]
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Recent research|Women in blue? Wikipedia's gender gap reverses in some areas]]
* Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Discussion report|Again and Again]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Traffic report|Look out, here comes the Spider-Man!]]
* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Humour|Her tastes, her Wikimania, her upcoming tour... Baby Globe reveals everything]]
* On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/On the bright side|The great outdoors]]
* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Opinion|Are we embarrassed yet?]]
* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Special report|Paris Syndrome: Labor Strife, AI Anxiety, and a Leadership Test at Wikimania 2026]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Comix|WP:FAOWN]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 24 aug 2026 03:25 (CEST)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- Bericht verzonden door User:Bri@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30889666 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-35</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W35"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[Special:CreateAccount|Special:CreateAccount]] page has been simplified as part of ongoing work to modernize the account creation experience. The panel showing project statistics no longer appears next to the form on desktop and mobile web. Multiple account creation experiments show that a simpler form helps newcomers complete registration. [https://phabricator.wikimedia.org/T433783]
* In order to improve page performance, images now load when they are viewed. This means images lower down an article will not load if a reader never scrolls to that part of the page, which may affect some image-related metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T148047]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where image thumbnails in Abstract Wikipedia could fail to display after the corresponding file was moved on Wikimedia Commons, has now been fixed. Thumbnails will now update correctly when files are moved. [https://phabricator.wikimedia.org/T433448]
'''Updates for technical contributors'''
* User Info card is a feature that helps patrollers see information about user accounts. So far, it has been available only in places such as page history, logs and recent changes. Now, it's possible to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CheckUser#User_Info_card_in_page_content|place it in the page content]] as well, using the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{#uic:}}</nowiki></code></bdi> parser function. It can be particularly useful in templates like [[:en:Template:Userlinks|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{Userlinks}}</nowiki></code></bdi>]] (or their specialized variants), as it will make it easier to see the context about a user on various noticeboard pages. The card will be displayed only to users who have it enabled in their [[Special:Preferences#mw-input-wpcheckuser-userinfocard-enable|preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T424466]
* Due to user security and privacy risks, we have disabled access to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs when specifically using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. If you are impacted by this, consider whether you can use an alternative approach. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs can still be accessed and used without <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. Specified user page URLs (e.g. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>User:Myusername</nowiki></code></bdi>) can still be used with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T120386]
* Due to an update, the thumbnailing software has been improved. This includes upgrading <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>librsvg</nowiki></code></bdi> to 2.60 and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ImageMagick</nowiki></code></bdi> to 7, as well as resolving a number of long-standing thumbnailing bugs like rendering errors. [https://phabricator.wikimedia.org/T419815#12222841]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.17|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W35"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 24 aug 2026 22:45 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30961208 -->
== Technieuws: 2026-36 ==
<section begin="technews-2026-W36"/><div class="plainlinks">
Het laatste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|technieuws]]''' van de technische gemeenschap van Wikimedia. Niet alle wijzigingen hebben een merkbaar effect op alle projecten. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Meer vertalingen]] zijn beschikbaar.
'''Hoogtepunt van de week'''
* Een nieuw format voor de Community Wishlist staat open voor terugkoppeling. U kunt [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027|de voorgestelde ideeën op Meta lezen]]. Dit nieuwe proces is bedoeld om te verbeteren hoe wensen worden gesorteerd, er over wordt gestemd en hoe ze worden geprioriteerd op een manier die transparant en evenwichtig is over projectfamilies en taalversies heen. Deze consultatie staat twee weken open.
'''Updates voor moderatoren'''
* De nieuwste versie van de Wikipedia Android-app bevat updates voor de functie Opgeslagen, waarmee de opslagervaring van de app dichter bij iOS en web komt. De update herontwerpt het tabblad Opgeslagen met een weergave "Alle pagina's", verwijdert de standaard leeslijst "Opgeslagen", hernoemt leeslijsten naar "Verzamelingen" en moderniseert de ervaring voor het opslaan van pagina's. [https://phabricator.wikimedia.org/T420788]
* De functie [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Leeslijsten]] is op 25 augustus ingeschakeld voor alle aangemelde gebruikers op de Bengaalse, Chinese, Tsjechische en Vietnameestalige Wikipedia's, na enkele maanden als bètafunctie. Leeslijsten komen op 1 september beschikbaar voor alle aangemelde gebruikers op de Arabische, Franse en Indonesische Wikipedia's, gevolgd door de Engelstalige Wikipedia op 14 september en alle overige Wikipedia-wiki's op 28 september.
* Vanaf het einde van de maand zien sommige niet aangemelde lezers op de Bengaalse, Tsjechische, Perzische, Engelstalige en Poolse Wikipedia's die de Minerva-skin op mobiel gebruiken een [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|bijgewerkte navigatiebalk]] in een [[w:A/B test|A/B-test]]. De test vergelijkt de huidige navigatiebalk met een nieuwe versie die is ontworpen om informatie sneller te kunnen vinden. Het doel is te bepalen of deze wijzigingen lezers aanmoedigen vaker terug te keren. Dit experiment verandert de ervaring voor aangemelde lezers en/of bewerkers niet.
* Redacteuren die doorverwijzingen, sjablonen en categorieën op doorverwijspagina's bijhouden, hebben nu verbeterde manieren om doorverwijzingen te vinden en te cureren. Voorheen konden deze pagina's niet worden doorzocht. Twee nieuwe zoekwoorden, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>onlyredirects:</nowiki></code></bdi> en <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>withredirects:</nowiki></code></bdi>, maken het nu mogelijk om doorverwijzingen direct te doorzoeken en kunnen worden gecombineerd met bestaande zoekwoorden zoals <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>incategory:</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>intitle:</nowiki></code></bdi> en <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>insource:</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T204089]
* De ISBN-opzoekhulpmiddelen voor het maken van referenties werkten recentelijk niet vanwege problemen met externe diensten. Ontwikkelaars werken aan oplossingen. [https://phabricator.wikimedia.org/T435179]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Terugkerend onderwerp]] Bekijk alle {{formatnum:30}} door de gemeenschap ingediende {{PLURAL:30|taak|taken}} die vorige week [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|opgelost]] {{PLURAL:30|is|zijn}}. Zo is een probleem opgelost waarbij het zoeken naar pagina's op categorie met <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>deepcat</nowiki></code></bdi> geen of niet-gerelateerde resultaten kon opleveren. [https://phabricator.wikimedia.org/T414859]
'''Updates voor technische bijdragers'''
* Het domein van url's voor miniatuurafbeeldingen verandert van upload.wikimedia.org naar thumb.wikimedia.org. De oude url's blijven in de nabije toekomst werken, maar MediaWiki laat voortaan het nieuwe domein zien. Url's naar andere mediatypen, zoals originele bestanden, video's en transcodings, worden nog steeds aangeboden vanuit upload.wikimedia.org. [https://phabricator.wikimedia.org/T427465]
* De Wikimedia [https://www.mediawiki.org/w/index.php?api=wmf-math%2Fv1&title=Special%3ARestSandbox Math-API] is nu verouderd. Deze eindpunten worden eind september 2026 volledig buiten gebruik gesteld. Ontwikkelaars die deze eindpunten aanroepen, moeten overstappen op alternatieve wiskundige weergaveoplossingen, zoals [https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/MathML MathML] of [https://www.mathjax.org/ MathJax]. Externe MediaWiki-installaties die de Math-uitbreiding gebruiken voor het weergeven van formules, moeten upgraden naar v1.43+ om onderbrekingen van de dienst te voorkomen.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Terugkerend onderwerp]] Gedetailleerde code updates later deze week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.18|MediaWiki]]
'''In detail'''
* Lees meer over [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/TextMatch|TextMatch]] in een Diff-post [[diffblog:2026/08/28/custom-edit-suggestions-for-every-wiki-how-communities-are-shaping-suggestion-mode-with-textmatch/|Aangepaste bewerkingssuggesties voor elke wiki: Hoe gemeenschappen de suggestiemodus vormgeven met TextMatch]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technieuws]]''' is samengesteld door [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|technieuws schrijvers]] en gepost door een [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Draag bij]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Vertaal]] • [[m:Tech|Vraag hulp]] • [[m:Talk:Tech/News|Geef feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonneren en afmelden]].''
</div><section end="technews-2026-W36"/>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 31 aug 2026 22:53 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30990659 -->
== This Month in Education: August 2026 ==
<div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language.
<div style="text-align: center;">
<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span>
<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 8 • August 2026</span>
<div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div>
<div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div>
<div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;">
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/Coordinating Wikimedia's Presence in Iraqi Universities|Coordinating Wikimedia's Presence in Iraqi Universities]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/The EduWiki Hub Starter Kit Is Now Available in Spanish|The EduWiki Hub Starter Kit Is Now Available in Spanish]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/Wiki and democracy campaign launches in Brazil|Wiki and democracy campaign launches in Brazil]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/Wiki Clubs strengthen youth participation in open knowledge in the Philippines|Wiki Clubs strengthen youth participation in open knowledge in the Philippines]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/Wikidata for research in the UI1|Wikidata for research in the UI1]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/Nupe Wikipedia Hits 1,000 Articles: The Next Chapter in Our Knowledge Journey |Nupe Wikipedia Hits 1,000 Articles: The Next Chapter in Our Knowledge Journey]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/Recruiting newcomers to preserve Yiddish using Wiktionary as a tool|Recruiting newcomers to preserve Yiddish using Wiktionary as a tool]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/Voices in Our Hands: How Nigerian Kids are Documenting Nigerian Sign Language for the World|Voices in Our Hands: How Nigerian Kids are Documenting Nigerian Sign Language for the World]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/Wiki in Schools, Architecture and Open Heritage|Wiki in Schools, Architecture and Open Heritage]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/More than 200 registrations, 22 speakers, and seven hours of shared experience: Wikimedia Ukraine’s Education Community Conference 2026|More than 200 registrations, 22 speakers, and seven hours of shared experience: Wikimedia Ukraine’s Education Community Conference 2026]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/Launch of Wikifying a Conference handbook|Launch of Wikifying a Conference handbook]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/EduWiki Hub Updates: Working Groups Feedback Session and a New Roundtable for Program Officers|EduWiki Hub Updates: Working Groups Feedback Session and a New Roundtable for Program Officers]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/Curiosity through academic inquiry - learning by writing Wikipedia articles in Serbia|Curiosity through academic inquiry - learning by writing Wikipedia articles in Serbia]]
</div>
<div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 1 sep 2026 19:54 (CEST)</div>
</div>
<!-- Bericht verzonden door User:ZI Jony@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30917014 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-37</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W37"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add_a_link|Add a Link]] has been upgraded for English Wikipedia users with improved detection of links that have different capitalization. This will help reduce ambiguous suggestions caused by differences in capitalization in article titles, including articles about cultural goods. A second phase of improvements is planned, which will also prepare the feature for release in other languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T435526#12240876] [https://phabricator.wikimedia.org/T434259]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance|Article guidance]] feature will be enabled by default for junior editors on Simple English and Turkish Wikipedia starting 10 September 2026 following [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance/Updates#Summary_of_experiment_result|an experiment]]. Junior editors with 0 to 99 edits will automatically see the feature when they click a red link or use the "[[tr:Vikipedi:Madde_sihirbazı|Madde oluşturto]]" option on Turkish Wikipedia to create a new article. The change is intended to help junior editors create higher-quality articles that meet each Wikipedia’s standards. [[phab:maniphest/query/z3tcTjmLMxk5/#R|Additional improvements]] will continue based on the experiment results and community feedback.
* The [https://pageviews.wmcloud.org Pageviews Analysis] tool which allows users to compare pageviews across multiple pages, turns 10 years old this year and several new features have been added. They include [[toolforge:wikinav|WikiNav]] which provides insights into how readers of Wikipedia explore the content, editing stats in [https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?range=latest-30&sites=en.wikipedia.org Siteviews], the ability to [https://pageviews.wmcloud.org/massviews?source=wikiproject&project=en.wikipedia.org lookup articles belonging to a WikiProject], and support for dark mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T378549]
* A [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|visually simplified Minerva]] navigation bar is being tested for logged-out readers using mobile web on the Bengali, Czech, English, Farsi, and Polish Wikipedias. The experiment aims to determine whether simplifying the navigation improves reader retention. The test will run from August 31 to September 28, and no action is required from users.
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is working on improving [[en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|auto-generated reference names in VisualEditor]]. Editors will only notice a slight change starting this week. When adding automatic reference names the numbering will start at <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:1</nowiki></code></bdi> instead of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:0</nowiki></code></bdi>. Read more on the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|project page]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/VisualEditor/VisualEditor/+/1332704]
* All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] could mishandle nested nowiki tags, causing content to be lost and displaying unwanted text has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435116]
'''Updates for technical contributors'''
* Interface administrators can configure gadgets from [[MediaWiki:Gadgets-definition]]. The definition format has been updated and no longer requires the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi> option, as gadgets are always loaded through <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi>. This simplifies gadget configuration by removing an option that is no longer necessary, making gadget definitions easier for administrators. [https://phabricator.wikimedia.org/T298199]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.19|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W37"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 7 sep 2026 20:44 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31008437 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-38</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W38"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Future Audiences team has started a [[en:Special:MyLanguage/Wikipedia:Village pump (proposals)#New proposed experiment to let readers know about “Google preferred sources”|discussion on English Wikipedia]] about a proposed new experiment to show a temporary notice about the new [https://blog.google/products-and-platforms/products/search/original-high-quality-content-search/ Google Preferred Sources] feature to Wikipedia readers coming from Google. The experiment is to test whether this notice makes visitors come back to Wikipedia more often. Preferred Sources feature lets users choose websites they trust so Google can highlight content from those sources more prominently in Search and AI experiences. We are interested in testing this on other languages that Google supports and would welcome assistance with starting conversations on other wikis. If interested, please reach out to Future Audiences on the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Preferred sources|talk page]].
'''Updates for editors'''
* The chat platform Discord is releasing a new self-service framework that websites can use to specify how their links should look when shared on Discord. The Future Audiences team is planning to start using this new framework to improve how Wikipedia links look when shared on Discord, giving better attribution and credit to contributors. The link appearance and behavior won't change in the first phase of this project as we want to first collect some baseline data to assess the impact of future changes. However, if community members who are active on Discord spot any issues, they can reach out on [[phab:tag/future-audiences/|Phabricator]] or [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences|Metawiki]].
* The Reader Growth team will be running an experiment to test whether [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Compact Lead|compacting article lead sections on mobiles]] with the addition of a "read more" button improves reader retention. The test will begin on September 17 on Arabic, Spanish, French, Indonesian, Italian, Japanese, Portuguese, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and will run for four weeks.
* All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming week. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] for Wikipedias was returning an HTTP 500 error and could not be reached, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959]
'''Updates for technical contributors'''
* Developers who maintain a tool that queries the Wikimedia Commons links tables need to update their code to connect to the new x4 database cluster. The links tables have been moved from the s4 cluster to x4, and will no longer receive updates on s4. The page and redirect tables remain available on both clusters. A wiki replica for the x4 cluster will be set up afterwards. The change is being made because the s4 cluster has grown too large to operate efficiently. You can [[wikitech:Special:MyLanguage/News/2026 Commons links tables database split|read more]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.20|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W38"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14 sep 2026 17:31 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31039826 -->
== Nieuwsbrieven Wikimedia Nederland ==
Tot nu toe werd de nieuwsbrief van Wikimedia Nederland niet alleen per e-mail verstuurd naar abonnees, maar ook geplaatst op de overlegpagina’s van bewerkers die zich daarvoor hadden aangemeld en via die mailmerge automatisch gedeeld in de Wikipedia kroeg. Omdat er relatief weinig belangstelling is voor het ontvangen van de nieuwsbrief via overlegpagina’s en om het proces efficiënter te maken, is besloten de WMNL- nieuwsbrief voortaan uitsluitend per e-mail te versturen aan mensen die zich hiervoor hebben ingeschreven.
Wil je op de hoogte blijven, maar ben je nog niet ingeschreven? Laat dan op [https://www.wikimedia.nl/actueel/nieuwsbrief/ deze pagina] je e-mailadres achter.
[[m:MassMessage|Global message delivery]] [[User:Germien Cox|Germien Cox (WMNL)]]([[User talk:Germien Cox|overleg]]) 15 sep 2026 12:23 (CEST)(CET) </div>
<!-- Bericht verzonden door User:Germien Cox@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Nieuwsbrief_Wikimedia_Nederland&oldid=30335849 -->
== Wisselen van server - Uw wiki zal binnenkort even alleen in de modus 'alleen-lezen' te gebruiken zijn ==
<section begin="server-switch"/><div class="plainlinks">
[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Lees dit in een andere taal]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]
De [[foundation:|Wikimedia Foundation]] gaat overschakelen naar een ander datacenter. Dit zal er voor zorgen dat Wikipedia en andere Wikimedia-wiki's, zelfs na een ramp beschikbaar blijven.
Al het internetverkeer zal omgeschakeld worden op '''{{#time:j xg|2026-09-23|nl}}'''. De test zal beginnen om '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]'''.
Vanwege bepaalde beperkingen in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]] is het helaas nodig om het bewerken van de wiki's tijdelijk in de 'alleen-lezen' modus te zetten. We verontschuldigen ons voor dit ongemak, en we doen onze uiterste best om de negatieve gevolgen, in de toekomst te minimaliseren.
Er zal een melding worden weergegeven op alle wiki's, 30 minuten voordat de wissel plaats vindt. Deze banner blijft zichtbaar tot het einde van de operatie.
U kunt bijdragen aan de [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate vertaling of het proeflezen] van de tekst van deze banner.
'''U zult wel in staat zijn om artikelen te lezen, maar niet om deze te bewerken, gedurende een korte periode. Dit geldt voor alle wiki's.'''
* U zult gedurende een uur of langer lang niet in staat zijn bewerkingen door te voeren op {{#time:l j xg Y|2026-09-23|nl}}.
* Tijdens het bewerken of opslaan gedurende deze tijd zult u een foutmelding zien. Wij hopen dat er geen bewerkingen verloren gaan, maar zijn hier niet zeker van. Wanneer u deze foutmelding te zien krijgt, wacht dan alstublieft tot alles weer normaal functioneert. Hierna kunt u uw bewerking opslaan. Toch raden we het ten zeerste aan dat u eerst een kopie maakt van uw bewerkingen maakt, gewoon uit voorzorg.
''Andere effecten'':
* Het uitvoeren van achtergrondtaken zal langzamer gaan, en sommige taken zouden mogelijk kunnen worden geannuleerd. Roodgekleurde koppelingen kunnen mogelijk niet zo snel bijgewerkt worden als gebruikelijk. Als u een artikel aanmaakt waarin ergens anders al naar verwezen wordt, zal de koppeling langer roodgekleurd blijven dan gebruikelijk. Sommige langlopende scripts zullen moeten worden onderbroken.
* We verwachten dat de uitrol van nieuwe code gebeurt zoals dat iedere week plaatsvindt. Het kan echter voorkomen dat sommige codewijzigingen per geval geblokkeerd worden, als de operatie ze later weer nodig heeft.
* [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] zal ongeveer 90 minuten onbereikbaar zijn.
Dit project zal indien noodzakelijk worden uitgesteld. U kunt de [[wikitech:Switch_Datacenter|planning lezen op wikitech.wikimedia.org]]. Wijzigingen zullen in de planning worden aangekondigd.
'''Deel deze informatie alstublieft met uw gemeenschap.'''</div><section end="server-switch"/>
[[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 15 sep 2026 14:58 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:Trizek (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 -->
== ''The Signpost'': 16 September 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/News and notes|The Balance of Power]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/In the media|Shocking photos may be changed on Wikipedia]]
* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Disinformation report|Have UN Secretary-General candidates manipulated Wikipedia?]]
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Recent research|Google's AI overviews may have reduced search engine referrals to English Wikipedia by 5%]]
* WikiConference report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/WikiConference report|The backwater symbiosis – reflections from Wiki Conference India 2026]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Traffic report|Heaven let your light shine down]]
* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Serendipity|Wikipedia Family Mosh Pit]]
* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Obituary|Passing of Gobonobo, community leader advocating for women and minorities]]
* On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/On the bright side|Fantasy video games, hopeful science fiction, and the change of seasons]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Comix|The Adventure of the Unknown Corpse]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 16 sep 2026 04:11 (CEST)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- Bericht verzonden door User:JPxG@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=31028446 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-39</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W39"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/39|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 23 September 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1790172000 14:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Special:MyLanguage/Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363]
'''Updates for editors'''
* The Growth team tested a new post-edit notice designed to [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#4. Encourage Temporary Accounts to Register|encourage Temporary Account holders to register for a permanent account]]. The new notice replaced multiple dialogs and a simultaneous welcome notification with a single message highlighting the benefits of creating an account. The experiment increased permanent account creation from 1.94% to 3.66%, an 87% relative increase. The change will now be released to all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T433551]
* For Wikipedia editors using the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|"Suggestion mode" Beta Feature]], there is a [[Special:Preferences#mw-input-wpvisualeditor-editcheck-experimental|new opt-in user preference]] for showing "experimental" edit checks and suggestions. These types are listed at [[Special:EditChecks#experimental-checks|Special:EditChecks]], and are intended for early developer-testing and for gathering feedback from experienced users. Administrators can change the [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration|configuration details]] for each suggestion as usual. Administrators can also [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Experimental Suggestions|use this feature]] to help test their community's ideas for locally created checks and suggestions. Experimental types will have a more distinct visual style later this week. [[mw:Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|Feedback is welcome]].
* The [[m:CEE Technical Village Pump|CEE Technical Village Pump]] has been launched as a space for technical discussions and collaboration among Wikimedia communities in Central and Eastern Europe.
* A new tool, [[mw:Special:MyLanguage/Language Onboarding and Development/Starter kit|Starter Kit]], is now available for new and small language Wikipedia communities. It brings together guided tasks, tools, and resources to help communities get started, monitor their progress, and collaborate with the broader Wikimedia community. Starter Kit is hosted on Wikimedia Toolforge and is designed for Wikipedias with fewer than 50,000 articles. Learn more about how Starter Kit works and how communities have been using it in [[diffblog:2026/09/18/introducing-starter-kit-for-new-and-small-language-wikipedias/|this Diff blog post]].
* The Reader Growth team is launching a retest of the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|image carousel experiment]]. The retest will use three new versions of the design, updated based on community feedback. The team will assess results and determine with communities whether or not to proceed with the feature. The experiment will begin the week of September 28 and will run on Arabic, Bengali, Chinese, Czech, English, Farsi, French, German, Indonesian, Japanese, Polish, Portuguese, Spanish, Swedish, and Vietnamese Wikipedias.
* After successful rollouts to Arabic, Bengali, Chinese, Czech, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]] from the Reader Experience team will be available to all logged-in users on all Wikipedia wikis starting September 28.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the mentor status script repeatedly updated mentors’ status even when nothing had changed, creating unnecessary Recent Changes entries, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T436659]
'''Updates for technical contributors'''
* The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>abusefilters</nowiki></code></bdi> list query API, used to retrieve specific details about active or historical abuse filters configured on a wiki, has been updated to support the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>formatversion=2</nowiki></code></bdi> configuration parameter, thereby leading to breaking changes to the API response. All users who maintain user-scripts or other code need to check if they use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>abusefilters</nowiki></code></bdi> list query API, and respond to any breaking changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T435828]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.21|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/39|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W39"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 27 sep 2026 13:56 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31085309 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-40</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W40"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/40|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Users of default skins on desktop and mobile web (Vector 2022 and Minerva respectively) will now be informed if the search suggestions displayed as they type into Search come from page redirects. Previously, users could get confused when the top search suggestions did not match exactly what they had typed. The new redirect notice clarifies that these suggestions are not random, but related to the search. The suggested pages may be redirects to the most relevant destination articles being searched for. [https://phabricator.wikimedia.org/T303013]
* Logged-out Wikipedia users on mobile web will begin to see a bookmark button for saving articles to their [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] instead of the current Watchstar button. When clicked, the bookmark button prompts users to log in or create an account to save an article for later. An earlier experiment found that the bookmark icon was four times more likely than the Watchstar button to encourage logged-out users to create an account. This change is part of efforts to encourage more readers to become account holders and use features that help them save and return to content. [https://phabricator.wikimedia.org/T438769]
* An experiment will begin on September 29 on Spanish, Arabic, English, and French Wikipedias to simplify the experience users encounter immediately after account creation. The test will explore whether removing friction from the current Welcome Survey helps new users understand what to do next more easily. The experiment will run through the end of October. [https://phabricator.wikimedia.org/T430058]
* The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has put out a call for the community to suggest topics that it should consider and discuss with the Wikimedia Foundation. Editors and technical contributors are invited to add topics to [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council|the council's talk page]].
* Later this week, it will be possible for communities to configure [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit Checks and Suggestions]] so that they are [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#extraNamespaces|shown within additional namespaces]], such as a <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Draft:</nowiki></code></bdi> namespace. [[mw:Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|Feedback is welcome]].
* A bug in the [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] is causing the page to fail to load for users that have unseen changes on Wikimedia Commons. Developers are working on a fix. Until then, affected users can follow the workarounds described in the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist#GlobalWatchlist temporarily broken for users with Wikimedia Commons|relevant]] help section.
* New magic words <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{CATEGORYSORT:TIMESTAMP}}</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{CATEGORYSORT:RTIMESTAMP}}</nowiki></code></bdi> are now available for use. They are able to change the default sorting of categories to be based on timestamp of categorization. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] for Wikipedias was not reachable has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959]
'''Updates for technical contributors'''
* The datacenter switchover, scheduled on September 23, has been postponed. [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|The equinox exercise]] revealed capacity issues, preventing the switch of all services to the other datacenter. The process has been paused, prioritizing investigating that issue, to ensure that we continue to be able to serve our users reliably. A new exercise will be scheduled. Meanwhile, all traffic and edits continue to work as usual.
* On September 23, a power loss briefly affected all wikis, creating intermittent issues on both reading and editing modes. This also affected Gerrit. This is unrelated to the datacenter switchover postponement. [https://www.wikimediastatus.net/incidents/9fm19t8qykk8]
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Produnto|Produnto]] has been deployed to mediawiki.org and [[phab:T421436|some Indic language wikis]]. We want to hear your feedback on this experimental product. Produnto allows users to use Lua modules hosted in [[gitlab:repos/lua|Wikimedia's GitLab]]. It simplifies the sharing of Lua code between wikis. Instead of copying each individual Lua module from one wiki to another, users will be able to easily share packages across all wikis.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.22|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* A [[m:Event:Cross-wiki Code Collaboration Workshop|Cross-wiki code collaboration workshop]] will be held online on October 2 at 12:30 UTC, bringing together South Asian technical contributors to learn about Produnto and begin piloting it on Hindi, Punjabi, Odia, Telugu, and Malayalam Wikipedias. Produnto is a package manager for deploying Lua modules hosted on GitLab to Wikimedia wikis, and was recently deployed on some pilot wikis.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/40|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W40"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 28 sep 2026 12:49 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31092225 -->
== This Month in Education: September 2026 ==
<div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language.
<div style="text-align: center;">
<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span>
<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 9 • September 2026</span>
<div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div>
<div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div>
<div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;">
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Wikipedia Writing Training at Universitas Terbuka. WikiRempah Welcomes Wikimedians in Ternate|Wikipedia Writing Training at Universitas Terbuka. WikiRempah Welcomes Wikimedians in Ternate]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Wikimedia MKD’s Wiki Camp & Team Building 2026|Wikimedia MKD’s Wiki Camp & Team Building 2026]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Wikimedia Commons Training for Students at Universitas Nurul Hasan Bacan: Mobilizing Bacan's Youth with WikiRempah|Wikimedia Commons Training for Students at Universitas Nurul Hasan Bacan: Mobilizing Bacan's Youth with WikiRempah]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Wikidata integration in the Library & Information Science course|Wikidata integration in the Library & Information Science course]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Translating the EduWiki Newcomer's Starter Kit in Albanian language|Translating the EduWiki Newcomer's Starter Kit in Albanian language]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Training Wikimedia Commons WikiRempah in Bacan, Bringing Digital Education to an Island Without Electricity|Training Wikimedia Commons WikiRempah in Bacan, Bringing Digital Education to an Island Without Electricity]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Synergy Between WikiRempah, the West Halmahera Regency Education and Culture Office, and the Sultanate of Jailolo in Documenting Spice Route Cultural Sites|Synergy Between WikiRempah, the West Halmahera Regency Education and Culture Office, and the Sultanate of Jailolo in Documenting Spice Route Cultural Sites]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/St Aloysius Wiki Club Celebrates 10th Anniversary of Tulu Wikipedia|St Aloysius Wiki Club Celebrates 10th Anniversary of Tulu Wikipedia]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Road to Open Source: bringing open source contribution into Indian engineering classrooms|Road to Open Source: bringing open source contribution into Indian engineering classrooms]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Photography and education: initiatives in Brazil|Photography and education: initiatives in Brazil]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Open Knowledge Initiatives Summer Internship 2026 – Project Workflow & Learnings|Open Knowledge Initiatives Summer Internship 2026 – Project Workflow & Learnings]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Media Literacy Teacher Training with Wikimedia UK and Thoughtful|Media Literacy Teacher Training with Wikimedia UK and Thoughtful]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Heritage Across Borders: St Aloysius Wiki Club Students Celebrate Cultural Heritage Through Wikipedia|Heritage Across Borders: St Aloysius Wiki Club Students Celebrate Cultural Heritage Through Wikipedia]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/From Bandung's Street Signs to Wikipedia: Rediscovering Sundanese Script|From Bandung's Street Signs to Wikipedia: Rediscovering Sundanese Script]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/CSPC Wiki Club launches student community for open knowledge and youth leadership|CSPC Wiki Club launches student community for open knowledge and youth leadership]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Amplifying Underrepresented Voices: Lessons from the Language Diversity Hub 2026|Amplifying Underrepresented Voices: Lessons from the Language Diversity Hub 2026]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Education activity: Can I trust Wikipedia?|Education activity: Can I trust Wikipedia?]]
</div>
<div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 30 sep 2026 20:36 (CEST)</div>
</div>
<!-- Bericht verzonden door User:ZI Jony@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=31092240 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-41</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W41"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/41|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The process for this year’s Community Wishlist [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027#Updated Community Wishlist Process 2027/2028|has been published]], incorporating community feedback. The wish submission process will [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/FAQ#What is the deadline for submitting wishes?|end on November 8]]. This year, [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027/Working group|a working group (open for volunteering)]] that includes community members familiar with the technical aspect of our wikis alongside Wikimedia Foundation staff, will take care of the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/FAQ#What is triage?|triage process]]. The triage is expected to be completed by late November. Votes for wishes will start in January.
'''Updates for editors'''
* Editors using the [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor|visual editor]] will now see a warning when they paste text that is likely to have initially been copied from one of five external generative AI chatbots into Wikipedia. This feature is known as [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check|LLM Paste Check]]. It is a type of [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit Check]] that is community configurable. The check looks for markers in the copied HTML and is not using content watermark detection. Edits will also [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check#Edit tags|be tagged]] so that patrollers can review them more closely. The feature helps newcomers add content that respects Wikipedia’s policies and makes it easier for experienced editors to identify problematic edits. Communities with local policies about LLM usage can [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check#Configuration|adjust the wording and policy that is linked]]. The team [[listarchive:list/translators-l@lists.wikimedia.org/message/EVHKWJ4IERZELMPIWNH3XUVUSQV5KOO4/|apologizes]] that this was rolled out without a delay for translations.
* Editors can now easily [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|access the web visual editor directly from the iOS and Android apps]]. When opening the editor, users will be given a choice between visual editing and source editing. If they choose visual editing, they will be sent to a mobile web window in their phone's browser. After completing their edit, a banner will give them the option to return to the app. This enables readers to make quick contributions while casually reading.
* Users of the Wikipedia Android and iOS apps will now see a one-time account creation prompt after they have used the app for two consecutive weeks. This prompt explains the benefits of having an account. It is intended to help more casual readers become logged-in users who return to the apps regularly. [https://phabricator.wikimedia.org/T434847]
* Editors on [[wmnoc:conf/dblists/group1.dblist|group1 wikis]], including Wikiquote, Wikibooks, Wikiversity, Wikivoyage, and Wikisource, will no longer see notifications on [[mw:Special:MyLanguage/Help:Recent changes|Recent Changes]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help: Watching pages|Watchlist]] when a link to another language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. This change will begin on October 5 at 07:00 UTC as a two-week trial to reduce high-volume, low-value notifications and make important changes easier to identify. Editors who rely on these notifications can read more on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project page]] and share feedback or concerns on the [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T439415]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where mentors who removed themselves from the mentorship program could still have mentees assigned to them and receive questions, has now been fixed. Mentees will now be reassigned when a mentor leaves the program. [https://phabricator.wikimedia.org/T418194]
'''Updates for technical contributors'''
* Wikimedia Brasil has published its [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Brasil/Arcabouço de Boas Práticas de Desenvolvimento|Development Best Practices Framework]] (ABPD). It is a guide for staff, contractors and volunteers building technical tools and projects. It covers the project lifecycle, security, accessibility, personal data protection and responsible AI use, and explains how movement-wide guidelines were adapted to a local context. They encourage other affiliates to reuse it and adapt it. Read more in the [[wmfblog:2026/09/26/wikimedia-brasils-development-best-practices-framework-technical-sustainability-as-an-organizational-responsibility|Diff post]].
* A new, canonical base URL for Wikimedia APIs will soon be introduced. The new canonical route follows a <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{projectName}/api/</nowiki></code></bdi> pattern and will act as an alternative path for current REST APIs (for example: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{projectName}/w/rest.php/</nowiki></code></bdi>). Both versions will be callable for all existing APIs, but the new structure will be the preferred path for newly created API modules. This change will be non-breaking for most users. The existing pathways will remain available for all existing endpoint requests. However, some endpoints may return URLs following the new pattern in response bodies. Changes will be available on test wiki first, with the rollout expected to cover all wikis by the end of October. [https://phabricator.wikimedia.org/T433535]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.23|MediaWiki]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/41|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W41"/>
</div>
5 okt 2026 20:52 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:Trizek (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31098825 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-42</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W42"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/42|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Starting October 13, wikis can change the default pattern for [[:en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|auto-generated reference names in VisualEditor]] (currently <syntaxhighlight lang="wikitext" inline><ref name=":1" /></syntaxhighlight>). They will be able to use human-readable, content-based reference names that are more helpful to contributors using the source editor (e.g. <syntaxhighlight lang="wikitext" inline><ref name="Miller2026-1" /></syntaxhighlight>). VisualEditor reference name patterns can be defined using MediaWiki system messages, JSON, templates and modules ([[:mw:Special:MyLanguage/Help:Cite/VisualEditor reference names|more information]]). Admins can enable these changes via [[Special:CommunityConfiguration/Cite-VisualEditor-Autonames|community configuration]]. This is a [[:m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist/W17|community wish]] implemented by [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T436255]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to English Wikipedia on October 14 and to remaining Wikimedia Foundation wikis by end of October (likely October 21). The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. This is a [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/History|long-standing community wish]] implemented by [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T440243][https://phabricator.wikimedia.org/T440304]
'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools|Moderator Tools]] will be removing the list view of the Watchlist and defaulting everyone to the changelog view. Previously, there were two versions of how the Watchlist is shown to mobile web users: the list view, where editors could see watched articles in a list format, and the changelog view, where editors could see changes to watched articles in a log format, controlled by a user's Advanced Mobile Control settings. This has created issues for code-base maintenance: two different displays means two sets of code to manage. By defaulting to the changelog view, we are simplifying the codebase and avoiding the likelihood of missing bugs.
* The Wikipedia Android app is testing a way to listen to article introductions in the “For you” feed. A text-to-speech model reads the existing article text aloud without rewriting it or adding any content. The 30-day experiment will begin in the Wikipedia Beta app during the third week of September, then move to the regular Wikipedia Android app in October for a limited group of eligible users. A small portion of app users (those with English feeds and at least one topic interest) will have access to the feature. This experiment is part of broader efforts to give app readers options in how they consume content in order to deepen engagement and user retention. [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Listening to Wikipedia/Phase 1|Learn more]] and [[mw:Talk:Readers/Listening to Wikipedia|share feedback]].
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighting]] was [[phab:T288161|enabled]] by default for all logged out and newly registered users on the English Wikipedia on September 14. With no signs of adverse effects, the same change is being proposed to be made globally across all wikis in a few weeks. If you have concerns or feedback, or if your wiki would like to opt out, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror#Enabling CodeMirror by default on all WMF wikis for newbies|please see the help page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T440077]
* [[d:Wikidata:Usability_and_usefulness/Item_editing_experience/Mobile_editing_of_statements|Wikidata mobile statement editing]] of all datatypes will be officially launched on October 13, when it will be removed from Wikidata [[d:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] and become available to all editors. Users can [[d:Wikidata_talk:Usability_and_usefulness/Item_editing_experience/Mobile_editing_of_statements|report bugs and share feedback]].
* Last week, language link changes were removed from [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] feeds on Wikivoyage, Wikisource, Wikiversity, Wikiquote and Wiktionary. As no adverse effects have been observed, the [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] plans to roll out this change globally to all Wikipedias. This is scheduled for October 13 at 07:00 UTC, after which editors will no longer see when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. Editors who rely on these notifications can read more on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project page]] and share feedback or ask to opt out their wiki on the [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T440698]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where accidentally touching the graph while scrolling on the Pageviews tool on mobile could unintentionally zoom in has now been fixed. Click-and-drag zoom is now disabled on touch devices. [https://phabricator.wikimedia.org/T440075]
'''Updates for technical contributors'''
* There are three major changes coming to dumps: the legacy content dumps [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/xmldatadumps-l@lists.wikimedia.org/thread/E6D5EU4PMSTSOI2J7A46HJ3YW2W554CS/ deprecated in January 2026] will now be sunset, the replacement [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/MediaWiki_Content_File_Exports MediaWiki Content File Exports] will be delayed to implement a “safety buffer”, and they are now also available as 7zip-compressed files. Users will need to switch the URL they download their dump from. For more information, timeline and migration instructions, see [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Legacy_content_dumps_sunset Legacy content dumps sunset].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.24|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The Wikimedia Foundation discovered unauthorized activity by OpenAI agents on Wikimedia projects, including edits to wikis, attempts to exploit a public note-taking tool, and heavy automated traffic. [[diffblog:2026/10/05/openai-rogue-agent-activities-found-on-wikimedia-projects/|Read the blog post on Diff]] for more details about the activity and the Foundation’s response.
'''Meetings and events'''
* Save the date for the next Wikimedia Hackathon! We’ll be meeting in lovely Tirana, Albania for the [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia%20Hackathon%202027 2027 Wikimedia Hackathon] from April 9–11, 2027. Scholarship and staff sponsorship applications are currently being [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2027/ accepted through Pretix] and will close on October 30, 2026. General registration will open in January 2027.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/42|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W42"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13 okt 2026 09:39 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31142468 -->
sx2iatzmfvxwrzs4y86jsaxcbnbhqnz
Overleg:Samenleving/Racisme
1
44229
430751
397077
2026-10-13T09:50:54Z
JopkeB
18060
JopkeB heeft pagina [[Overleg:Racisme]] hernoemd naar [[Overleg:Samenleving/Racisme]]: Was een los boek zonder hoofdstukken
397077
wikitext
text/x-wiki
== Discussie over deze pagina ==
Zie [[Overleg_gebruiker:Rikdekok#Over_Racisme_en_Seksisme]] [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 19 jun 2025 12:21 (CEST)
6iq4pwgdzlp5irjjo89gya4c92kr5cb
Overleg:Samenleving/Seksisme
1
44230
430744
397078
2026-10-13T09:33:49Z
JopkeB
18060
JopkeB heeft pagina [[Overleg:Seksisme]] hernoemd naar [[Overleg:Samenleving/Seksisme]]: Nu los boek zonder hoofdstukken
397078
wikitext
text/x-wiki
== Discussie over deze pagina ==
Zie [[Overleg_gebruiker:Rikdekok#Over_Racisme_en_Seksisme]] [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 19 jun 2025 12:22 (CEST)
oe847ahnp2ejjxhsecxy7ql77t8jhor
Overleg:Samenleving
1
44235
430740
397122
2026-10-13T09:18:26Z
JopkeB
18060
/* Tip voor opzet Wikibook */ Reactie
430740
wikitext
text/x-wiki
== Tip voor opzet Wikibook ==
Tip: overweeg om hier een echt boek van te maken met voor elk hoofdstuk een aparte pagina. Laat deze pagina de Voorpagina worden, met een korte inleiding en een Inhoudsopgave. Zie ook [[:Categorie:Mens en maatschappij]] voor verwante onderwerpen. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 20 jun 2025 11:40 (CEST)
:Aangezien hierop zelfs na ruim een jaar nog geen antwoord is gekomen, zal ik dit voorstel uitvoeren. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 13 okt 2026 11:18 (CEST)
eu4jsnaj5o265l335a85921q1v88ufv
Categorie:Samenleving - inhoud
14
45267
430747
409115
2026-10-13T09:47:28Z
JopkeB
18060
Sjabloon Boekcat
430747
wikitext
text/x-wiki
{{Boekcat
|
|onderwerp=[[Samenleving]]
|detailomschrijving=
|broodkruimel= [[:Categorie:Alles|Alles]] → [[:Categorie:Boek|Boek]] → [[:Categorie:Boek naar thema|Boek naar thema]] → [[:Categorie: Samenleving]] → [[:Categorie:Humane samenleving|Humane samenleving]] → '''{{PAGENAME}}'''
|overig=
}}
[[Categorie:Inhoud]]
[[Categorie:Humane samenleving]]
9pavkyhymcwf0q2mq61q2ur0wkaei4t
Netwerken/Sociale media
0
46629
430732
429297
2026-10-13T05:56:16Z
JopkeB
18060
/* Connectieverzoeken */
430732
wikitext
text/x-wiki
{{Begin}}<br>
{{Index Netwerken}}
{{Wp|Sociale media}} kunnen het opbouwen en onderhouden van een persoonlijk netwerk ondersteunen. Er bestaan verschillende online platforms, elk met hun eigen doelgroep en faciliteiten. Enkele veelgebruikte platforms om te netwerken:
* {{Wp|Facebook}}: voor contacten met onder andere vrienden, familie, hobby- en actiegroepen.
* {{Wp|LinkedIn}}: werkgerelateerd netwerk, voor professionals, werkgevers en recruters.
* {{Wp|Nextdoor}}: voor contacten met buren en wijkgenoten over wat er zoal gaande is in de wijk.
* {{Wp|WhatsApp}}: voor berichtenverkeer via smartphones binnen zelfgekozen groepen, van familie en vrienden tot collega's en actiegroepen.
Om met uw netwerk(en) in contact te blijven: reageer op berichten, al gelang naar het platform en de groep altijd, vaak of naar keuze. En reageren hoeft niet direct, het is beter voor uw mentale gezondheid om niet meer dan drie keer per dag tijd op uw smartphone te kijken of uw e-mail te lezen; maak dat ook aan uw connecties duidelijk (zie ook [[Informatievoorziening/Epiloog: Informatie-overload|Informatie-overload]] in het Wikibook Informatievoorziening).
En stuur regelmatig zelf een bericht, al dan niet met foto's of andere bijlagen. Daarbij is het essentieel om beleefd en positief te blijven, weinig te klagen en geen kwaad over anderen te spreken. Meld vakantiebelevenissen alleen achteraf, zodat inbrekers niet via het platform te weten kunnen komen dat u weg bent. Actualiseer uw profiel als daar aanleiding voor is.
'''Waarschuwing:''' Voor alle platforms geldt: big brother kijkt mee, inclusief kwaadwillenden. Wees je daarvan bewust! Deel alleen wat (ooit) in de openbaarheid mag komen en kies een ander medium (persoonlijk contact, e-mail, telefoon) voor wat privé moet blijven. Stel met deze gedachte in het achterhoofd uw profiel in op social media. Zie ook het Wikibook [[Veilig op het internet]].
== LinkedIn ==
{{Wp|LinkedIn}} is bedoeld voor vakmensen en andere professionals (van mbo'ers tot academici), werkgevers, recruters, {{Wp|Freelance|zzp'ers}} en organisaties. Op LinkedIn kunt u zichzelf of uw bedrijf aan de wereld presenteren voor potentiële werkgevers resp. werknemers en opdrachtgevers. Men kan er vacatures en klussen aanbieden of zich beschikbaar stellen voor banen en opdrachten. Men kan ook op de hoogte blijven van en discussiëren over (ontwikkelingen in) het eigen vakgebied, attenderingen plaatsen en ontvangen voor vakgerelateerde bijeenkomsten (zoals congressen en studiedagen) en werkgerelateerde vragen stellen aan vakgenoten.
=== Account ===
LinkedIn kan de basis zijn voor een professioneel netwerk. Hiervoor is een account nodig. Denk goed na over hoe u uw profiel opzet: privacy en andere instellingen, in welke taal (Nederlands voor wie alleen Nederland, Vlaanderen en/of Suriname tot zijn/haar werkgebied rekent, Engels is de voertaal op LinkedIn voor recruters die in het hogere segment zoeken), wat u in uw profiel vermeldt en over uzelf vertelt. Dat is ook afhankelijk van uw doel. Uw profiel is uw visitekaartje, de eerste indruk die men van u krijgt, niet alleen op LinkedIn, maar op heel internet (Google maar eens met uw naam nadat u enige tijd een LinkedIn-profiel heeft). Vermeld in ieder geval uw beroep, belangrijkste competenties en speciliteiten, hoe u inzetbaar bent, maak duidelijk welke oplossing u vormt voor potentiële werkgevers of klanten, uw drijfveren (waarom heeft u voor dit beroep of vakgebied gekozen), welke belangrijke projecten u tot een goed einde heeft gebracht en vermeld alleen uw sterke punten. Houd het beknopt, korte zinnen, telegramstijl, zakelijk. Recruters en potentiële klanten willen snel kunnen beoordelen of iemand de gewenste match kan zijn, ellenlange teksten slaan ze over. De hamvraag is: hoe wilt u herkend en gevonden worden? Om gevonden te worden, is het handig om trefwoorden toe te voegen waarmee recruters of potentiële klanten zoeken. Een foto kan een profiel aantrekkelijker maken; zonder foto lijkt het alsof u iets te verbergen heeft. Kies een professioneel ogende foto (niet met bijvoorbeeld kinderen of huisdieren), maar geen pasfoto want pasfoto's zijn fraudegevoelig. Een profiel kan nog verrijkt worden met bijvoorbeeld video's, presentaties of een link naar een (eigen) bedrijfspagina. '''Waarschuwing''': Laat u vooral niet verleiden om uw identiteit te laten verifiëren, zie [https://thelocalstack.eu/posts/linkedin-identity-verification-privacy/ Linkedin-identity-verification-privacy]. Op internet zijn meer tips te vinden.
=== Connectieverzoeken ===
De volgende stap is om mensen uit te nodigen met een connectieverzoek. Als zo'n verzoek wordt gehonoreerd, volgt u die persoon en krijgt u attenderingen over gedeelde berichten en discussies, waarop u eventueel kunt reageren. Ook kunt u zo gemakkelijk contact opnemen. Let er op dat u alleen mensen vraagt en accepteert, die een positief oordeel over u hebben en eventueel uw ambassadeur kunnen zijn. LinkedIn wordt ook gebruikt voor het natrekken van mensen, bijvoorbeeld sollicitanten, en dan kunt u geen negatief oordeel gebruiken.
Begin met mensen die u goed kent en die uw uitnodiging zeker zullen accepteren, bijvoorbeeld goede collega's. Maar dat kunnen ook familieleden en vrienden zijn die niets met uw vakgebied te maken hebben. Je weet nooit hoe een koe een haas vangt en of hùn connecties ooit nuttig kunnen zijn, voor uzelf of voor uw andere connecties. Stuur ook uitnodigingen naar vakgenoten die u hebt ontmoet bij congressen, seminars en andere vakgerelateerde bijeenkomsten en met wie u een klik had. Kijk vervolgens in hun netwerken om te zien of daar nog interessante personen staan die u kent of zou willen kennen, vraag uw huidige contacten eventueel wat voor persoon het is, zodat u iets aardigs in de uitnodiging aan het gewenste nieuwe contact kunt vermelden. En ga op zoek naar sleutelfiguren op uw vakgebied, die een spin in het web zijn, veel kennis over de business hebben en zelf heel veel connecties hebben. Vaak zullen zij uw uitnodiging accepteren als u in de uitnodiging vermeldt wat uw functie is, dat u op de hoogte wilt blijven van ontwikkelingen op het vakgebied en hij/zij daarvoor de aangewezen persoon lijkt te zijn.
Stuur nooit zomaar een verzoek met de standaardtekst, maar geef er een persoonlijk tintje aan. Vermeld bijvoorbeeld hoe u elkaar kent, wat vooral een aanrader is voor vage kennissen die u aan uw netwerk wilt toevoegen. Ga ook op zoek naar enkele groepen die voor u belangrijk kunnen zijn, bijvoorbeeld op uw vakgebied, van het bedrijf waar u werkt(e) of van de studentenvereniging, en meld u daar aan. Er worden nieuwtjes uitgewisseld en er wordt over het vakgebied gediscussieerd. Ten slotte is het zaak om uw profiel regelmatig te actualiseren en af en toe een bericht te delen of deel te nemen aan discussies, maar doe dat met mate, overdrijf niet.
'''Waarschuwing''': accepteer alleen connectieverzoeken van mensen die u kent en met wie u op deze manier verbonden wilt zijn. Doe bij anderen eerst onderzoek naar hun betrouwbaarheid (kijk bijvoorbeeld naar het profiel, kijk of er met de uitnodiger gezamenlijke connecties zijn en doe daar navraag) en weiger het verzoek als u de informatie (of gebrek aan informatie) niet bevalt. Met een acceptatie geeft u anderen toegang tot uw eigen netwerk en daar moet u juist zuinig op zijn. Onbekenden kunnen crimineel gedrag op LinkedIn vertonen, van phishing tot identiteitsfraude, stop ze dus op tijd. Zie ook het Wikibook [[Veilig op het internet]].
=== Onderhoud ===
* Deel updates over uzelf: op zoek naar een andere baan (alléén als uw werkgever daarvan afweet) of nieuwe klussen, nieuwe baan gevonden (bedank degenen die u daarbij met tips hebben geholpen, maar dan via een ander kanaal/medium, de hele wereld hoeft daar niets van te weten), andere (relevante) hobby, gepensioneerd, e.d.
* Reageer alleen op berichten als u werkelijk iets heeft toe te voegen en uw professionaliteit daaruit blijkt.
* Post zelf berichten over ontwikkelingen in het vakgebied, als u een vraag heeft over uw vakgebied of over andere werkgerelateerde kwesties.
* Discussieer mee in groepen waarvan u lid bent.
* Overleg met uw werkgever in hoeverre u de aandacht mag vestigen op berichten van uw werkgever, bijvoorbeeld door ze door te sturen of erop te reageren.
=== Andere tips ===
* Volg een workshop over LinkedIn, met een docent die profielen van de cursisten beoordeelt en hen tips voor verbeteringen geeft, en daarnaast de fijne kneepjes, meer mogelijkheden en de laatste stand van zaken doceert.
{{Te doen| Overige sociale media beschrijven met focus op betekenis voor netwerken | [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 1 mei 2026 14:33 (CEST) }}
{{Sub}}
9oo9ypulyts9q7mib5fbc0n715o0ya2
Schrijven/Brieven
0
46747
430738
429896
2026-10-13T07:09:46Z
JopkeB
18060
430738
wikitext
text/x-wiki
{{Index Schrijven}}
Een brief is een geschreven boodschap aan één of meer personen. Brieven bestaan in soorten en maten. Van brieven die geheim moeten blijven en alleen bestemd zijn voor één persoon, bijvoorbeeld een geliefde. Tot open brieven die in een krant kunnen worden gepubliceerd. Ze kunnen kort of lang zijn, humoristisch of bloedserieus, de huidige situatie of een toekomstvisie weergeven, een geschiedenis of een gemoedstoestand beschrijven. En alles daar tussenin. Steeds afhankelijk van doel en doelgroep.
Hier gaan we ervan uit dat de brief wordt geschreven door een particulier, burger, consument. Voor brieven die geschreven worden namens organisaties en producenten (inclusief {{Wp|Freelance|zzp'ers}}) gelden strengere regels en andere normen, voor elke organisatie kunnen die weer anders zijn.
Een 'brief' kan een papieren brief zijn die in de regel door een postdienst wordt bezorgd, maar ook een e-mail.
== Boodschap ==
In een brief kan de schrijver een mening verkondigen, de stand van zaken of de loop van gebeurtenissen weergeven, een klacht indienen, felicitaties of condoléances overbrengen, een vraag stellen, zijn/haar diensten aanbieden of wat dan ook. Maar:
* Blijf beleefd. Een verschil van mening, een andere kijk op een zaak, andere waarden en normen: dit mogen geen aanleidingen zijn om te gaan schelden of een ander zwart te maken. Bedenk daarom of een brief altijd het juiste medium is. Een meningsverschil kun je gemakkelijker face-to-face uitpraten dan in een briefwisseling, dan kun je direct misverstanden recht zetten en er samen proberen uit te komen.
* Roddel niet. Je weet nooit hoe een brief of e-mail terecht kan komen bij degene over wie je roddelt. En een geadresseerde kan er ook niet van gediend zijn.
* Wees voorzichtig met humor. Wat jij leuk vindt, kan voor een ander beledigend zijn. Humor is vaak ook cultuurgebonden, dus wees voorzichtig. Voorbeeld: seksueel getinte grappen zijn voor vrouwen meestal niet leuk.
== Doelgroep ==
Een eerste aspect dat bepalend is voor een brief, is de doelgroep. Het maakt nogal wat uit of je een brief (met bijvoorbeeld je vakantiebelevenissen) aan een goede vriendin schrijft, of een klachtenbrief aan een leverancier over een slecht product.
Al naar gelang de doelgroep kan een brief zakelijk, familiair of persoonlijk zijn. In een brief aan je vriendin "klets" je er gewoon wat op los, alsof je een gesprek voert. Woordgebruik, zinsbouw, het komt er niet zo nauw op aan. Misschien voeg je een foto of andere illustratie toe.
Maar in een zakelijke brief luistert het allemaal wel nauw. Dan zijn de juiste toon, precies vertellen wat er aan de hand is en wat je verwacht van het bedrijf, zonder veel uit te wijden, wel belangrijk.
== Vorm ==
Hoe verstuur je de brief: per post of e-mail, getypt of handgeschreven?
'''Per post of e-mail?'''<br>
Meestal heb je zelf de keuze tussen een brief per post of e-mail verzenden. Overwegingen:
* Afhankelijk van de geadresseerde:
** Aan een organisatie of persoon van wie je geen e-mail-adres hebt, stuur je uiteraard een brief per post.
** Aan een organisatie of persoon van wie je alleen een e-mail-adres kent, stuur je een e-mail.
** Organisaties geven meestal zelf aan hoe ze een sollicitatiebrief willen ontvangen. Houd je daar aan.
* Stuur condoléancebrieven per post.
* Als je zelf in een uitnodiging meldt dat men de uitnodiging (voor feest, uitvaart, bruiloft) moet meenemen om te kunnen controleren of men wel uitgenodigd is, stuur je de uitnodiging per post.
* Als er vertrouwelijke informatie wordt verstuurd, moet men zeker zijn dat die ook vertrouwelijk blijft. Bij gratis e-maildiensten (zoals Gmail en Hotmail) kan men daar niet van op aan en is het verstandiger de informatie per post te versturen.
Meer over e-mail: zie [[Basisboek internet/Faciliteiten#E-mail]] (algemeen) en [[Basisboek internet/E-mailen]] (voor het opstellen en versturen van e-mail).
'''Typen of schrijven met de hand?'''
* E-mails worden uiteraard getypt. Ook alle zakelijke brieven worden getypt, ook als ze per post worden verstuurd. Brieven aan familie, vrienden en goede bekenden kunnen met de hand worden geschreven. Ook condoleancebrieven worden vaak met de hand geschreven. Als je een moeilijk leesbaar handschrift hebt, typ je brieven altijd.
* Voor handgeschreven brieven kies je je '''briefpapier''' zorgvuldig, passend bij het soort brief. Zakelijke brieven en condoleancebrieven schrijf je op smetteloos wit papier, zonder poespas. Informele brieven kunnen op zelfgekozen briefpapier worden geschreven, dat kan ook lichtgekleurd papier zijn, met versieringen, wat je wilt. Uit den boze zijn kladblokblaadjes en ander groezelig papier.
'''De envelop'''<br>
[[File:A4 met envelop.png|thumb|A4 met zakelijke envelop]]
Zorg altijd voor een bijpassende '''envelop'''. Voor zakelijke post is dat vaak een langwerperige envelop (±23 x 11 cm), waarin een A4 in drieën gevouwen past (met twee vouwen in de breedte, zonder vouw in de lengte, zie afbeelding). Voor andere brieven kun je de bij het briefpapier behorende envelop gebruiken of een standaard envelop (± 16,5 x 12 cm). Als een brief veel pagina's bevat, is het verstandiger een groter formaat envelop te kiezen.
Op de envelop komen:
* '''Postzegel(s)'''. Die komen rechtsboven op de envelop. Zorg altijd voor voldoende frankering. Je wilt niet dat de geadresseerde porto/boete moet betalen om jouw brief te kunnen ontvangen. Je loopt bovendien het risico dat de brief dan geweigerd wordt, naar jou wordt teruggezonden en je zelf met extra kosten wordt geconfronteerd, zonder dat de brief bij de geadresseerde is aangekomen.
* Het '''NAW-blok''', met naam, adres en woonplaats. Dat mag je typen of met de hand schrijven. Het staat in het midden of rechts en begint ongeveer op of net onder het midden. Houd 2 cm van de onderkant van de envelop vrij voor coderingen door het postbedrijf. Het NAW-blok bestaat uit:
** Naam van de geadresseerde. Bij zakelijke brieven is die gelijk aan wat je in de brief vermeldt (zie Indeling hieronder), inclusief "t.a.v.". Voor andere post: al naar gelang de geadresseerde(n): De heer ... (P.A. Jansen), Mevrouw ... (G.J. de Wit), De heer en mevrouw ... (Jansen-de Wit) of Familie ... (Jansen). Daar direct onder komen, steeds beginnend op een nieuwe regel:
** Straatnaam, postbus of antwoordnummer, gevolgd door een spatie en het nummer.
** Postcode en plaatsnaam.
** [Als de brief naar het buitenland wordt gestuurd:] Landnaam in het Nederlands of Engels.
** Zie [https://www.postnl.nl/versturen/brief-of-kaart-versturen/hoe-verstuur-ik-een-brief-of-kaart/brief-adresseren/ Postnl adressering] voor voorbeelden van correcte indelingen van de envelop.
* '''Afzender'''. Als je de envelop met de hand schrijft, komt de afzender op de achterkant, bovenaan in het midden. Als je de envelop typt of een adressticker (met je eigen NAW) gebruikt, komt de afzender linksboven op de voorkant, op dezelfde hoogte als de postzegel(s). Vermeld je naam, daaronder je adres, en daaronder je postcode met woonplaats; voor buitenlandse post ook de landnaam in het Engels (zoals ''The Netherlands'', ''Belgium'', ''Suriname'', ''Curaçao'', ''Sint Maarten, Dutch Caribbean''). Het is in Nederland voor binnenlandse post ook toegestaan om als afzender achterop de envelop alleen postcode en huisnummer te vermelden, bijvoorbeeld "1234 AB/56".
* [Optioneel:] "PERSOONLIJK", "STRIKT VERTROUWELIJK" of iets soortgelijks als de kans bestaat dat iemand anders de post opent (bijvoorbeeld een secretaresse, postkamer of huisgenoot) en de brief vertrouwelijke informatie bevat. Dit vermeld je linksboven op de envelop en bovendien op een opvallende plaats in de brief.
== Indeling ==
[[Bestand:Voorbeeld indeling brief.pdf|thumb|350px|Voorbeeld indeling brief]]
Een brief heeft een andere indeling dan andere soorten teksten. In principe ben je vrij om je eigen indeling, kantlijnen, lettertype, lettergrootte en regelafstand te kiezen. Voorwaarde is wel dat alle gegevens die nodig zijn, op een logische plaats staan vermeld en dat de lay-out er goed uitziet.
Een brief bevat in ieder geval de volgende onderdelen:
* Plaatsnaam, datum: beide voluit geschreven. Bijvoorbeeld: ''Nieuwerkerk aan den IJssel, 22 augustus 2026''.
** Plaatsnaam: de plaats waar vandaan je de brief schrijft/verstuurt. In de regel zal dat je woonplaats zijn, maar als je met vakantie bent, ergens anders logeert of in het ziekenhuis bent, is het de plaats waar je verblijft.
** Datum: de datum waarop je de brief schrijft of verstuurt. Volgens de etiquette dateer je zakelijke brieven in de regel niet op zondag, dan kun je beter de datum van de zaterdag ervoor of de maandag erna vermelden, óók als je hem op zondag schrijft.
* [Alleen in zakelijke brieven:] NAW-gegevens (naam, adres, woonplaats) van de geadresseerde. Als een contactpersoon bekend is, komt die direct onder de naam van het bedrijf te staan (met t.a.v. - ter attentie van). Tenzij het om de directeur gaat, dan wordt éérst de naam van de directeur vermeld -zonder t.a.v.- en daaronder pas de organisatie. Gebruik een postbusnummer, tenzij die niet bekend is.
* [Alleen in zakelijke brieven:] ''Onderwerp: ...'' Vermeld zeer beknopt waarover de brief gaat, bijvoorbeeld "Klacht over mobiele telefoon" of "Verzoek om informatie over ...". Eén brief gaat over één onderwerp. Als er meerdere zaken te bespreken zijn, schrijf je voor elk onderwerp een aparte brief. Reden: het kan zijn dat de verschillende onderwerpen door verschillende functionarissen worden behandeld. Die brieven mogen trouwens wel in één envelop of e-mail worden verstuurd, als ze maar goed te scheiden zijn (bijvoorbeeld met verschillende pdf-bestanden).
* Aanhef, zoals ''Lieve, Beste, Geachte, Hallo'' gevolgd door de naam van de geadresseerde.
** De naam van de geadresseerde bij een zakelijke brief is ''heer Pieterse'' of ''mevrouw De Groot'' als je de persoon kent. Anders alleen ''Geachte heer,'' of ''Geachte mevrouw,''. Als je niet weet wie de brief gaat behandelen: ''Geachte mevrouw/heer,''.
* Een korte inleiding. Probeer die niet met "Ik" te beginnen.
** In een familiaire of vriendschappelijk brief wordt dan vaak geïnformeerd naar de ander: Hoe gaat het met jou/jullie? Ben je alweer hersteld van [ziekte] / ben je al met vakantie geweest / heb je al vakantieplannen gemaakt / zijn de verhuisdozen al uitgepakt? / hoe bevalt je nieuwe baan / [iets anders dat van toepassing is].
** In een formele brief vermeld je de aanleiding voor de brief.
* Middenstuk waarin je je verhaal houdt, uitweiding over het onderwerp.
* Afsluiting/laatste alinea: spreek een wens uit of bevestig een afspraak.
** In een informele brief bijvoorbeeld: ik hoop dat je snel opknapt/beter wordt/dat je snel uit de verhuisrommel komt/ik hoop je snel weer te spreken/zien.
** In een zakelijk brief bijvoorbeeld: ik hoop dat deze kwestie spoedig naar beider tevredenheid kan worden opgelost.
* Een groet, bijvoorbeeld:
** [Informeel:] Hartelijke groeten van, liefs van, [iets anders wat bij je past]
** [Zakelijk:] Met vriendelijke groet, Hoogachtend (alleen als de aanhef "Geachte ..." is)
* Ondertekening: je handtekening met je naam eronder. Zorg dat er tussen de groet en je naam voldoende ruimte is voor je handtekening, bijvoorbeeld ten minste vier lege regels.
* [Vooral zakelijk:] Je eigen contactgegevens, zoals adres, telefoonnummer, e-mailadres. Vaak worden je eigen gegevens ook wel bovenaan de brief vermeld, bijvoorbeeld direct boven of onder de plaats en datum.
* Eventueel bijlagen (zoals foto's, ondertekend contract, kopieën van bewijsmateriaal)
In een e-mail laat je in de regel de datum (wordt automatisch toegevoegd), plaatsnaam en NAW-gegevens van geadresseerde (niet relevant) en handtekening (kan hooguit als bestand worden ingevoegd) achterwege. Het onderwerp voeg je wel altijd toe. Als je een echte brief als bijlage meestuurt (bijvoorbeeld als PDF-bestand), vermeld je daarin wel alle onderdelen die hierboven zijn vermeld.
=== Lay-out ===
Zorg dat een brief er visueel aantrekkelijk uitziet. In een korte brief kunnen de regelafstand en lettergrootte groter zijn dan in een lange brief.
* Zorg voor een kantlijn van ten minste drie centimeter, zodat de ontvanger aantekeningen in de kantlijn kan maken.
* Scheid de verschillende onderdelen met een of meer witregels. Scheid de tekstalinea's met één witregel van elkaar.
* Zorg dat in een korte brief alles goed op één pagina past en dat de ruimte goed wordt gebruikt. Met de pagina-instellingen van je tekstverwerker kun je die gemakkelijk aanpassen en dan steeds uitproberen hoe de lay-out er uitziet.
* Voor een langere brief: probeer de brief uit zo min mogelijk pagina's te laten bestaan, maar dit is geen heilige norm.
** Pas de instellingen aan nadat je tekst helemaal af is. Maak het lettertype niet te klein, de brief moet ook zonder vergrootglas goed te lezen zijn.
** Zorg ervoor dat de groet en ondertekening niet op een apart vel komen, verplaats dan de laatste alinea ook naar die pagina.
** Als er meerdere pagina's zijn: nummer de pagina's vanaf pagina 2, en vermeld op elke pagina in kleine lettertjes onderaan: je naam en de datum van de brief. Als de vellen bij de ontvanger verspreid raken, kunnen ze die via die aanwijzingen weer terugvinden.
Zie [[Nederlands/Briefindeling]] voor een alternatieve indeling.
== Soorten brieven ==
Er bestaan vele soorten brieven. Hieronder worden enkele veelvoorkomende behandeld. NB Deze lijst is niet uitputtend!
=== Informele brief ===
Bijvoorbeeld aan familie en vrienden. Deze brieven kunnen verschillende doelen hebben:
* Om iemand te feliciteren met zijn/haar verjaardag, geboorte kind of kleinkind, voorgenomen huwelijk.
* Om te laten weten hoe het met je gaat, om elkaar op de hoogte te houden van het wel en wee van de schrijver en diens naasten, wat je hebt meegemaakt, iets waar je enthousiast over bent, je eerste rijles, een idee of mening, een uitprobeersel, een vraag.
* Om een kwestie te bespreken, een probleem of dilemma waar je mee zit.
Dergelijke brieven zijn ook bij uitstek geschikt om te oefenen met schrijven. Welke tante vindt het niet leuk om een brief of kattebelletje van een neefje of nichtje te krijgen, hoe onbeholpen ook? En tante schrijft natuurlijk een enthousiast briefje terug, in eenvoudige taal.
Soms wordt in plaats van een brief een toepasselijke kaart verstuurd. Ook dan is het aardig om er enkele persoonlijke woorden aan toe te voegen. Kaarten worden alleen aan familie, vrienden en bekenden gestuurd, ze zijn niet geschikt om een zakelijke brief te vervangen.
Deze brieven mogen met de hand worden geschreven als je een leesbaar handschrift hebt. Anders kun je ze beter typen.
=== Uitnodiging===
Wie een feestje geeft of een ander evenement organiseert, stuurt in de regel uitnodigingen aan potentiële gasten. De vorm en lay-out van een uitnodiging zijn volledig vrij. Wel zijn er enkele vaste onderdelen:
* De aanleiding en wie het feestvarken is/zijn, bijvoorbeeld een jubileum, verjaardag, bruiloft, examen gehaald, afstuderen. Of droeviger: het overlijden van een geliefde.
* Nadere bijzonderheden, zoals wat een gast kan verwachten (ochtend/middag/avond, met/zonder excursie/lunch/borrel/diner/eten/dansen/overnachting, etc.).
* Datum, tijdstip aanvang (en eventueel eindtijd), locatie, parkeermogelijkheden, openbaar vervoer.
* (Optioneel:) Kledingvoorschriften.
* Contactpersoon met contactgegevens.
* (Optioneel:) Of de genodigden moeten laten weten of zij wel of niet komen ({{Wp|RSVP (verzoek)|RSVP}}). Vermeld dan ook het telefoonnummer en/of e-mail-adres waarop zij dat kunnen doen.
* (Optioneel:) Of de gasten de originele uitnodiging moeten laten zien om binnen te komen.
* (Optioneel, bij een gezamenlijke maaltijd:) Vraag of er dieet-wensen zijn.
* (Optioneel:) Verlanglijstje of suggesties voor cadeau. Bij een uitvaart: wel of geen bloemen.
=== Condoleancebrief ===
{{Wp|Condoleance|Condoleances}} worden geschreven na het overlijden van een dierbare of bekende. De brief wordt gericht aan de directe nabestaanden, of aan een van hen als je alleen die kent. Een condoleancekaart wordt alleen gestuurd als men de overledene en diens nabestaanden niet goed kende en men toch wil laten weten dat men meeleeft. In alle andere gevallen is een brief gepaster. De indeling kan hetzelfde zijn als die van een informele brief. Alleen de groet op het eind wordt weggelaten, na de laatste alinea volgt direct de ondertekening en uw adres (veel nabestaanden sturen na enkele weken een bedankbrief voor het getoonde medeleven en dan is het handig als ze niet op zoek moeten naar je adres). Een condoleancebrief wordt met de hand geschreven, tenzij je een moeilijk leesbaar handschrift hebt. Gebruik blanco of sober papier.
In de eerste alinea betuig je je deelneming over het verlies.
In volgende alinea's kun je vermelden wat de overledene voor jou betekende en/of hoe je je hem/haar herinnert. Ook kun je positieve herinneringen ophalen, zoals gezamenlijke belevenissen, wat je van hem/haar hebt geleerd en/of hoe de overledene je kon opbeuren of troosten.
=== Rondzendbrief ===
Een rondzendbrief bevat in de regel meerdere brieven die worden verstuurd naar leden van bijvoorbeeld een familie of (kerk-)genootschap om elkaar op de hoogte te brengen van de laatste nieuwtjes. Een ontvangen brief wordt telkens aangevuld met eigen nieuws en dan weer doorgestuurd naar de volgende (een soort zwaan-kleef-aan). Als de rondzendbrief weer bij je terug is, haal je je eigen oude brief eruit en stop je er een verse bij.
Rondzendbrieven hebben dezelfde opbouw en layout als andere informele brieven.
Je kunt ze ook als [[Basisboek internet/E-mailen|e-mail]] starten (het proces kan dan sneller verlopen), bijvoorbeeld in december, dan kun je gelijk goede wensen voor kerst en nieuwjaar overbrengen, vooral aan familieleden en kennissen die je weinig ziet of spreekt.
=== Nieuwsbrief ===
Een nieuwsbrief houdt het midden tussen een brief en een bericht met een klein aantal [[Schrijven/Artikelen#Nieuwsbericht|nieuwsberichten]]. Een nieuwbrief biedt een overzicht van de laatste nieuwtjes in de wijk, van een vereniging, over een bepaald onderwerp (bijvoorbeeld ontwikkelingen in een vakgebied of hobby) of waar men maar geïnteresseerd in is. Een sportvereniging kan bijvoorbeeld de uitslagen van de wedstrijden opnemen, een overzicht met speeldagen, een rooster voor vrijwilligers (kantine, vervoer), e.d.
Aangezien een nieuwsbrief meestal per e-mail wordt gestuurd, kan de indeling dezelfde zijn als bij andere [[Basisboek internet/E-mailen|e-mails]], inclusief aanhef en ondertekening.
Houd de nieuwsberichten zo kort mogelijk, verwijs eventueel naar een langer nieuwsbericht over hetzelfde onderwerp op de website, als dat van toepassing is. Maak een inhoudsopgave als er veel nieuwsberichten zijn. Zorg voor een heldere layout, begin elk nieuwsbericht op een nieuwe alinea met een eigen kop (in vet en/of kleur, gebruik dan steeds dezelfde kleur). Vermeld bij elk nieuwsbericht de w's: wie, wat waar, wanneer en eventueel waarom en hoe. Vermeld ook steeds contactgegevens als dat van toepassing is. Neem ook de bron van het nieuws op; dat kan bijvoorbeeld een verenigingslid zijn, de voorzitter, of een externe bron. Let daarbij op auteursrechten (een korte samenvatting en een link naar een externe website is toegestaan, een heel nieuwsbericht of grotere gedeeltes eruit kopiëren mag niet, tenzij uitdrukkelijk toestemming is verleend voor overname, zoals bij een [[Schrijven/Persbericht|persbericht]]).
Een nieuwsbrief mag iets persoonlijker zijn dan een krantenartikel, mede afhankelijk van het onderwerp van de nieuwsbrief.
=== Zakelijke brieven ===
Zakelijke brieven zijn brieven die je naar leveranciers, afnemers, bedrijven, instanties en andere organisaties stuurt. Ze gaan over zakelijke kwesties, zoals een (potentiële) aankoop, levering, klacht, annulering, bevestiging van afspraken of sollicitatie.
Voor zakelijke brieven kun je {{Wp|Kunstmatige intelligentie|AI}} inzetten, maar controleer dan wel goed de uitkomst, verbeter die en geef er een persoonlijke draai aan.
Ook zakelijke brieven kunnen met verschillende doelen worden geschreven. Hieronder staan er enkele.
==== Verzoek om informatie ====
Dit zijn de eenvoudigste soort zakelijke brieven. Ze kunnen kort zijn. Stel in de eerste alinea gelijk je vraag, wees daarbij duidelijk en zo precies mogelijk. Niet in algemene bewoordingen. Wat is het onderwerp en wat wil je van het onderwerp weten? Gaat het bijvoorbeeld om feiten, opinies, ontwikkelingen of het laatste nieuws?
Als het gaat om iets dat je hebt gelezen of gehoord in de media: vermeld dan ook de bron (met in ieder geval titel van de bron èn van het artikel, auteur, datum, pagina).
Licht je vraag in de volgende alinea kort toe: waarom heb je die informatie nodig en wat ga je ermee doen? Dit kan ervoor zorgen dat de ontvanger beter begrijpt wat je precies wilt weten. Als de ontvanger van de brief jou niet kent: vertel iets over jezelf in de context van de vraag (ben je vrijwilliger bij X en stel je de vraag in die hoedanigheid, of heeft het te maken met een hobby, je werk, etc.?) Vermeld eventueel ook waar je zelf al hebt gezocht en wat je al hebt gevonden. Geef dus precies zoveel informatie dat iemand die jou niet kent, een antwoord kan geven waar jij iets aan hebt. Vermeld ook je telefoonnummer en/of e-mail-adres voor het geval de behandelaar nog vragen heeft.
==== Informatieve brief ====
Bijvoorbeeld voor het doorgeven van (gewijzigde) gegevens.
==== Bevestiging van afspraken ====
Als je tijdens een gesprek of telefonisch een of meer afspraken hebt gemaakt, is het aan te raden die schriftelijk vast te leggen. Dan kunnen er geen of minder snel misverstanden ontstaan. In zo'n bevestiging vermeld je:
* wanneer de afspraken zijn gemaakt (bijvoorbeeld ''vanmorgen'', ''gisteren'' of de precieze datum)
* met wie de afspraken zijn gemaakt - wie heeft u daarover gesproken
* hoe/waar de afspraken zijn gemaakt: telefonisch of op welke lokatie (op het kantoor van de tegenpartij, in een horecagelegenheid, bij je thuis, of waar dan ook)
* wat de afspraken inhouden - wees zo precies en gedetailleerd mogelijk: (aan) wie, wat, wanneer, waar, hoe doet u of de tegenpartij iets?
Heel belangrijk: Vraag om een schriftelijke bevestiging hiervan, klopt het dat dit de afspraken zijn die je samen hebt gemaakt? Als er binnen een week geen bevestiging is: neem opnieuw contact op en vraag opnieuw om een bevestiging.
En uiteraard: houd je aan de afspraken.
==== Klachtenbrief ====
Er zijn verschillende manieren om klachten onder de aandacht van de verkoper te brengen: met het product teruggaan naar de winkel, telefonisch contact opnemen, of per brief of e-mail. Hier komt alleen de brief (of e-mail) aan bod.
Een klachtenbrief wordt geschreven aan de verkoper (dus niet aan de fabrikant) en bevat een klacht over een aankoop. De indeling kan als volgt zijn:
Na de aanhef:
# Inleiding met een korte omschrijving van de klacht. Dit mag kort zijn. Bijvoorbeeld: ''Een maand geleden heb ik bij u product X gekocht, en nu al laat onderdeel Y los.'' Eventueel kunt u toevoegen waarom u juist bij deze verkoper dit product had gekocht (goede reputatie, jarenlang goede ervaringen/aanbevelingen door buren/vrienden/familie en u had daardoor de verwachting dat ...).
# Een toelichting op de klacht: wat is er precies aan de hand, op welke datum is het product gekocht, vermeld ook de vestiging als het om een bedrijf gaat met meerdere filialen, hoe bent u er vervolgens mee omgegaan, wanneer trad de klacht voor het eerst op, waar bestaat de klacht precies uit. Leg het euvel goed uit, zodat een leek het kan begrijpen. Vermeld ook of de klacht volgens u binnen de garantievoorwaarden valt, lees dat na. In Nederland en de rest van de Europese Unie geldt niet per se de (korte) garantietermijn van de fabrikant, maar zoals die door de EU is geformuleerd: de garantietermijn is gelijk aan de verwachte levensduur van een product, minimaal twee jaar, en mede afhankelijk van het soort product en de prijs (voor een duur product mag je een langere garantietermijn verwachten dan voor een goedkoop product).
# Wat u van de verkoper verlangt. Zie [https://www.eccnederland.nl/nl/check-uw-recht/kopen-de-eu/wat-zijn-mijn-garantierechten Garantierechten van ECC Nederland] voor de mogelijkheden.
# Slot met daarin uw vertrouwen in de goede afloop van de zaak en de termijn waarbinnen u een reactie verwacht. Twee weken is daarvoor meestal een redelijke termijn.
Blijf beleefd.
Zorg dat u alle gegevens meestuurt, zodat de ontvanger niet met vragen blijft zitten en er geen misverstanden kunnen ontstaan. Naam, klantnummer, om welk product het precies gaat (volledige productnaam, inclusief productnummers of andere codes die van toepassing zijn). Stuur een kopie van het aankoopbewijs mee (kassabon, rekening, factuur) en eventueel ook een foto waarop het euvel duidelijk te zien is.
Leg de brief weg en lees hem later (na enkele uren of een dag) nogmaals kritisch door. Probeer de brief dan door de ogen van de ontvanger te lezen. Zou u genegen zijn om het voorstel uit te voeren, of zijn er nog correcties nodig?
Als er een onbevredigend reactie komt: neem opnieuw contact op, vermeld dat u het bedrijf hoger inschatte en dat het zo niet voldoet aan de goede naam die het bedrijf heeft, en u daarom vermoed dat de reactie een misverstand moet zijn. Verzoek om de klacht opnieuw te beoordelen en met een voorstel te komen dat recht doet aan de klacht.
Neem ook contact op als er na de antwoordtermijn geen reactie is gekomen.
==== Sollicitatiebrief ====
Een sollicitatiebrief schrijf je als je op zoek bent naar een baan. Het is een van de vele schakels in het sollicitatieproces, dat begint bij duidelijk krijgen wat je zelf wilt en in huis hebt en eindigt bij de ondertekening van een arbeidscontract. We gaan er hier van uit dat de schakels die voorafgaan aan het schrijven van een sollicitatiebrief zijn afgerond.
Er zijn twee soorten sollicitatiebrieven:
* Gerichte sollicitatiebrief, naar aanleiding van een concrete {{Wp|vacature}}. Zo'n vacature kun je gevonden hebben als advertentie in een krant, tijdschrift, vacaturebank of een andere website, of gehoord hebben of toegestuurd gekregen hebben via je [[Netwerken|netwerk]].
* Open sollicitatiebrief, die je schrijft zonder concrete vacature. Je schrijft zo'n brief omdat je graag bij een bepaald bedrijf of organisatie wilt werken.
'''Gerichte sollicitatiebrief'''<br>
We gaan er hier van uit dat je een geschikte vacature hebt gevonden, de vacature-analyse hebt afgerond en naar aanleiding daarvan een passend {{Wp|Curriculum vitae|CV}} hebt opgesteld. En dat je uit de vacaturetekst kunt concluderen dat een sollicitatiebrief gewenst is (vaak is er bij online-vacatures een knop om online te solliciteren via een formulier en hoef je geen echte brief te schrijven).
Gerichte sollicitatiebrieven typ je, tenzij er uitdrukkelijk gevraagd wordt om een handgeschreven brief.<br>
Meestal staat er in de vacaturetekst hoe je kunt solliciteren, online, via e-mail of per post, of staat er daarvoor een button, e-mail-adres of postadres vermeld. Houd je daar aan. Er komen vaak tientallen of zelfs honderden reacties op één vacature; het is voor een bedrijf ondoenlijk om al die reacties te vergelijken als ze allemaal in andere vormen binnenkomen.
De indeling van een sollicitatiebrief is gelijk aan die hierboven is aangegeven. Bijzonderheden:
* Onderwerp: Vacature [functie] ([bron])
** Functie: zoals vermeld in de vacature
** Bron: medium waarin je de vacature hebt gevonden, zoals een webpagina van het bedrijf of in een vacaturebank.
* Inleiding: vermeld dat je op de vacature solliciteert (of dat je ervoor in aanmerking wilt komen). Straal enthousiasme uit.
* Tweede alinea: redenen waarom je gekwalificeerd bent voor de functie. Noem er maximaal drie, alleen de belangrijkste, en licht die toe met voorbeelden. Sluit aan bij eisen die in de vacaturetekst worden vermeld.
* Derde alinea: redenen waarom deze baan precies is wat je zoekt. Vermeld ook hier de maximaal drie belangrijkste redenen.
* Slot: dat je graag een en ander in een gesprek zou willen toelichten.
* Bijlage: currirulum vitae.
Zorg dat de brief zelf maximaal één {{Wp|A4 (papierformaat)|A4'tje}} beslaat (tenzij in de vacaturetekst iets anders staat). Selecteurs hebben al genoeg te lezen, wees kort en krachtig, laat de tekst vlot leesbaar zijn.
Zorg voor een goede toon en stijl, niet stijf, maar ook niet popie-jopie. De brief mag wel gericht zijn op het jezelf verkopen, maar laat het geen verkooppraatje worden, sluit aan bij de wensen en toon van de vacaturetekst. Schrijf korte zinnen en eenvoudige zinsconstructies. Zorg voor goede overgangen tussen zinnen en tussen alinea's. Geef geen overbodige informatie en ook geen informatie die al in je CV staat, blijf to-the-point. Een enkel punt uit je CV kun je wel benadrukken door hem in je tweede alinea te noemen.
Schaaf de brief bij totdat je helemaal tevreden bent. Haal hem dan nog een keer door de spellingscontrole en laat hem lezen (en corrigeren) door een coach of andere bekende. Lees de brief enkele uren of een dag later zelf nog eens door en zet de puntjes op de i.
Als je een AI-tool hebt gevraagd om bijvoorbeeld een beginzin of de hele brief voor je op te stellen, beschouw de uitkomst dan als een eerste kladversie. Schaaf er net zolang aan totdat het echt jouw brief is en je jezelf erin herkent.
Overdrijf niet en verzin geen kwalificaties die je niet bezit. Dat komt ooit een keer uit en ontslag op staande voet en zonder getuigschrift of aanbeveling zal dan nog als milde straf gelden (het kan ook dat je aangeklaagd wordt voor fraude en je een strafblad krijgt).
(Geldt voor Nederland:) In een sollicitatiebrief hoef je alleen positieve eigenschappen te noemen. Tijdens een sollicitatiegesprek kan wel naar je negatieve kanten gevraagd worden, maar je hoeft ze niet uit jezelf te benoemen. Ook zwangerschap en andere ziekten of zwaktes hoef je in een sollicitatiebrief niet te vermelden (en ook tijdens de rest van de sollicitatieprocedure mag niet naar je gezondheid gevraagd worden).
'''Open sollicitatiebrief'''<br>
We gaan er hier vanuit dat je het voorwerk hebt verricht, je netwerk hebt aangeboord met de vraag wat leuke organisaties zijn om voor te werken en waarom, dat je hebt onderzocht wat er online over de organisatie is te vinden, het {{Wp|Organisatieschema|organogram}} hebt bestudeerd om de juiste afdeling te vinden waar je zou willen werken en het laatste jaarverslag hebt gelezen. Ook heb je een op maat geschreven CV gemaakt.
Bijzonderheden indeling brief:
* Onderwerp: Open sollicitatie [functie]
* Inleiding: In het kort iets over je achtergrond (zoals: studeer binnenkort af als [opleiding/beroep]; ben door een reorganisatie werkloos en ben op zoek naar een baan als [specifieke functie] OF ben sinds X jaar [functie] en ben toe aan een volgende stap in mijn carrière, ik ambieer een functie als [specifieke functie]).
** Vermeld duidelijk de gewenste (soort) functie en het niveau (MBO, HBO, universitair).
* Tweede alinea: je motivatie: waarom lijkt het werken bij de organisatie je aantrekkelijk? Laat merken dat je al het een-en-ander weet over de organisatie, zoals de bedrijfscultuur en goede reputatie. Laat ook doorschemeren dat je ambitieus bent, dat je nog veel wilt leren/je ontwikkelen en dat je hebt gehoord/gelezen dat de organisatie daarvoor kansen biedt.
* Derde alinea: redenen waarom je geschikt ben voor zo'n functie. Noem er maximaal drie, alleen de belangrijkste, en licht die toe met voorbeelden. Sluit aan bij eisen die je ter ore zijn gekomen. Dat hoeven niet alleen harde eisen te zijn qua kennis en ervaring, maar ook waarom je in de bedrijfscultuur past.
* Slot: een passende slotzin waarin je de hoop uitspreekt dat je in aanmerking komt om aan een toekomstige sollicitatieprocedure deel te nemen als er een passende vacature is ontstaan.
* Bijlage: currirulum vitae.
Houd er rekening mee dat er niet direct een geschikte vacature voor jou beschikbaar is. Op zijn best zal je brief met CV terecht komen in een dossier met potentiële kandidaten. Als er na verloop van tijd wel een vacature is, zal men eerst naar interne kandidaten zoeken en vervolgens dit dossier erbij pakken, zonder dat er een openbare sollicitatieprocedure wordt gestart. Het kan zijn dat je dan wordt uitgenodigd om een gerichte sollicitatiebrief te schrijven voor deze vacature, of dat je direct wordt uitgenodigd voor een gesprek.
Bewaar zorgvuldig een kopie van de brieven die je gestuurd hebt. Dat voorkomt dat je tweemaal precies dezelfde brief stuurt (bijvoorbeeld als je later wordt uitgenodigd om deel te nemen aan een nieuwe sollicitatieprocedure). En als je wordt uitgenodigd voor een gesprek weet je wat je gesprekspartner al weet.
==== Annuleringsbrief ====
Een annuleringsbrief dient om een abonnement of lidmaatschap op te zeggen, of een {{Wp|colportage}}-koop (koop of afstand) ongedaan te maken.
Vermeld voor het opzeggen van een abonnement of lidmaatschap:
* De specifieke naam van het abonnement waar het om gaat: tijdschrift, krant, leesmap, boekenserie, toegang tot website, streamingsdienst, gehuurd apparaat of voertuig, of wat dan ook.
* Je abonnementnummer of -code.
* Dat je het abonnement wilt beëindigen. Als een abonnement uit meerdere delen bestaat: of je het hele abonnement wilt opzeggen of alleen één of meer delen en welke dan. (Optioneel:) De reden van annulering.
* De gewenste datum van annulering (bijvoorbeeld ''31 december 20xx'' of ''per eerstvolgende mogelijkheid'').
* Je eigen gegevens: naam, adres, eventueel telefoonnummer en/of e-mail-adres.
* Ten slotte: dat je een bevestiging van de annulering wil met de einddatum.
Let op: Er zijn charlatans online actief die proberen om je te laten opzeggen via hun website, zogenaamde opzegdiensten. Zij rekenen geld voor het opzeggen. Zorg dat u een abonnement of lidmaatschap altijd rechtstreeks bij de echte leverancier of dienstverlener opzegt.
Voor het ontbinden van een aankoop op afstand: zie [https://consument.acm.nl/voorbeeldbrieven/aankoop-dienst-annuleren/voorbeeldbrief-binnen-bedenktijd-overeenkomst-ontbinden Voorbeeldbrief van ACM ConsuWijzer].
==== Ingezonden brief ====
Een brief voor de brievenrubriek van een krant of tijdschrift. Zo’n brief voldoet in ieder geval aan deze voorwaarden:
* Moet een reactie van een lezer zijn op artikelen die in die krant of dat tijdschrift zijn verschenen. Het kan een correctie, aanvulling of mening zijn.
* Moet een breed publiek aanspreken, namelijk de lezers van die krant of dat tijdschrift, het moet voor hen lezenswaardig zijn.
* Beknopt. Hoe korter, hoe beter.
* Origineel. Een originele invalshoek hebben. Een eigen kijk op de zaak die nog niet aan bod is geweest en wel ter zake doende is.
== Bronnen, noten en/of referenties ==
{{Appendix}}
{{Sub}}
7xhju8dqqt8dw2wzwy21zm7pcai0zuj
Schrijven/Column
0
46748
430737
429783
2026-10-13T06:58:07Z
JopkeB
18060
/* Bronnen en referenties */
430737
wikitext
text/x-wiki
{{Index Schrijven}}
Een '''{{Wp|Column|column}}''' is een regelmatig verschijnend, kort stukje proza van een bepaalde auteur, de columnist. Een column verschijnt met een vaste frequentie (bijvoorbeeld wekelijks, dagelijks of maandelijks) als geschreven tekst in een krant, tijdschrift of op internet (bijvoorbeeld als blog), of als gesproken tekst tijdens een tv- of radio-uitzending of in een podcast. Een column heeft een vaste omvang.
== Kenmerken ==
* Kort en krachtig.
* Verrassend: bijvoorbeeld met een twist in een gedachtengang die de lezer niet verwacht, een nieuw inzicht, een opmerkelijke oplossing voor een nijpend maatschappelijk probleem, een vergezicht of een zorgwekkende of juist optimistisch stemmende ontwikkeling bij een bepaalde groep.
* Biedt prikkels tot nadenken, of het toetsen van de mening van de lezer.
* Licht en luchtig, met humor en spot.
== Vrijheid van meningsuiting ==
Een column mag over van alles gaan, van huiselijke voorvallen tot de wereldpolitiek, steeds geheel naar keuze van de columnist. De aanleiding kan van alles zijn, van een actuele gebeurtenis tot een eigen ervaring, of ga bewust op zoek naar een inkijkje in een vreemde wereld (zoals een niet voor de hand liggende hobby, een postzegelveiling of een huisdierenshow). Een redactie mag niet een onderwerp voorschrijven waarover een columnist schrijft. Wel is het mogelijk dat columns onder een bepaald thema verschijnen, bijvoorbeeld ''Het Spel en de Knikkers'' (over economie) van
Frank Kalshoven in ''de Volkskrant'' en de Midden-Oosten-columns van Carolien Roelants in ''NRC''.
Een columnist heeft het volledige recht van vrije meningsuiting die de wet toestaat. Een redactie zal zelden ingrijpen, maar wel als een tekst tegen grondrechten indruist (zoals discriminatie) of strafbaar is (zoals oproepen tot haat of moord). Ook spot, iets belachelijk maken, en zelfs godslastering zijn in Nederland juridisch toegestaan (zie bijvoorbeeld het {{wp|Ezel(s)proces}} over smalende godslastering). Beledigingen zijn in beperkte mate toegestaan (zie {{Wp|Belediging}}). Overigens is het bekritiseren of belachelijk maken van de islam niet zonder risico, zie bijvoorbeeld de film {{Wp|Submission}} uit 2004 (die {{Wp|Theo van Gogh (regisseur)|Theo van Gogh}} het leven kostte) en de wereldwijde gevolgen van {{Wp|Cartoons over Mohammed in Jyllands-Posten}}. Veel schrijvers en artiesten leggen zich daarom in dit opzicht zelfcensuur op of komen onder strenge beveiliging te staan als ze dat niet doen (vanwege bedreigingen die het gevolg zijn).
== Benodigde kwalificaties ==
Voor het schrijven van een column moet je heel wat in huis hebben:
* Zie de paragraaf [[Schrijven/Teksten#Gewenste kwalificaties|Gewenste kwalificaties]] in het eerste hoofdstuk. Bovendien:
* Een vlotte pen. Hiervoor is geen recept te geven, wel enkele tips:
** Bouw ruime ervaring op met het schrijven van columns, vóórdat je aan het echte werk begint. En bewijs dat je daar goed in bent/wordt. Veel oefenen alléén is echter niet voldoende, laat ze ook beoordelen door bijvoorbeeld docenten of coaches en laat hen aanwijzingen geven. Bouw een {{Wp|portfolio}} op met je beste columns.
*** Wellicht kun je columns schrijven voor een clubblad, de buurtkrant of een plaatselijke huis-aan-huiskrant. Meestal is dat vrijwilligerswerk (maar je doet het voorlopig niet om het geld, maar om ervaring op te doen en te leren). Vraag redactieleden steeds serieus om feedback op je ingeleverde columns; het gaat je niet om complimenten maar om verbeterpunten.
** Lees en/of beluister veel columns van veel verschillende columnisten en analyseer die: wat maakt de columns goed, hoe is hun opbouw en schrijfstijl, welke trucs passen ze toe? Sommige columns zijn te vinden op internet, maar meestal zitten ze daar achter een betaalmuur vanwege auteursrechten. In de openbare bibliotheek kun je de columns in recente kranten en tijdschriften lezen. Soms worden columns gebundeld; die kun je vinden via [https://search.worldcat.org/nl/ Worldcat] (gebruik gewoon zoekwoord "columns" en stel de taal desgewenst in op Nederlands).
* Inspiratie om elke week (dag, maand, afhankelijk van de frequentie van de column) een nieuw onderwerp aan te snijden en daar steeds wat zinnigs over te melden.
* Onder tijdsdruk kunnen werken: een columnist heeft immers te maken met een deadline (vanwege de vaste frequentie).
== Aandachtspunten ==
Waar let je op bij het schrijven van een column?
* Zie [[Schrijven/Schrijfproces|Schrijfproces]] voor de algemene aandachtspunten. Bovendien:
* Vanuit welk '''perspectief''' schrijf je? Dat kan vanuit jezelf, maar ook vanuit iemand anders zijn. Doe eens alsof je iemand uit het nieuws bent: beschrijf zijn/haar kronkelige gedachtengang om tot die rare actie te komen en geef daar een humoristische draai aan. Dat hoeft helemaal niet waarheidsgetrouw te zijn! Laat je verbeelding de vrije loop: hoe zou het kunnen zijn gegaan? Youp van 't Hek is er een meester in in zijn zaterdagse column op de NRC-achterpagina.
* Een column is '''kort'''. Dat heeft consequenties:
** Kies één heldere betoogtrant en volg die lijn strak. Een column is te kort om allerlei zijwegen te bewandelen.
** Je hoeft niet compleet te zijn. Je hoeft bijvoorbeeld niet alle mogelijke standpunten af te werken en van voor tot achter te belichten. Eén standpunt -je eigen- is voldoende.
* Maak gebruik van de vrijheden die een column je biedt.
** Je mag overdrijven en ironie, sarcasme en alle andere [[Nederlands/Stijlfiguren|stijlfiguren]] gebruiken, zolang het voor weldenkende lezers maar herkenbaar blijft als overdrijving, ironie of sarcasme. En zolang je maar niet opzettelijk valse informatie (misinformatie) verspreidt.
** Maar die vrijheid is niet grenzeloos: als je iets beweert, moet je het wel bewijzen. Dat kan met voorbeelden of een logische redenering.
* Laat het '''plezier''' dat je hebt om over een onderwerp te schrijven ervan afspatten. Houd de column licht, luchtig en vol humor. Wees als een nar aan het hof van een bullebak van een koning, de nar is daar de enige die de waarheid mag zeggen zonder een kopje kleiner te worden gemaakt, als hij het maar met humor brengt. Als je dat plezier niet hebt: begin er niet aan, kies een ander onderwerp (of hang je lier aan de wilgen).
* Zorg voor '''structuur'''.
** De beginzin maakt direct duidelijk wat het onderwerp van de column is èn hij moet nieuwsgierig maken naar de rest.
** In de eerste alinea staat ook de aanleiding voor de column. Sluit aan bij de context die de lezer al kent: een column in een krant hoeft geen uitgebreide toelichting te geven op gebeurtenissen die prominent in het nieuws zijn geweest. Dan kan men gerust met de deur in huis vallen.
** Het slot dient een verrassing in petto te hebben.
== Bronnen en referenties ==
Dit artikel is geïnspireerd door:
* Workshop ''Column'' door Pim Wieringa in november 2003
* Kan alleen een ramp ons redden? [boekbespreking van ''Thank you for being late : an optimist's guide to thriving in the age fo accelerations'' / Thomas Friedman. - Penguin Books] / Floor Rusman. - In: ''NRC Handelsblad'' d.d. 11 november 2016, p. C12
* Schrijf zelf maar eens een knikker / Frank Kalshoven. - In: ''De Volkskrant'', 17 september 2016, p. 25
* [https://www.trouw.nl/voorpagina/hee-ha-nou-zeg~b34e5c8b/ Hee ha nou zeg] / Selma Vrooland. In: ''Trouw'', d.d. 9 januari 1993, p. 2
{{Sub}}
crhvqxufj8wognykh7nfp2lf76po86c
Netwerken/Bewustzijn
0
46751
430731
429269
2026-10-13T05:47:12Z
JopkeB
18060
430731
wikitext
text/x-wiki
{{Bottombox
|inhoud=Dit Wikibook is een [[Wikibooks:Beginnetje|eerste opzet]]. U wordt uitgenodigd om er uw kennis toe te voegen! Klik hiertoe op ['''Bewerken'''] voor deze pagina of op een rode link voor een nieuw hoofdstuk.
|logo=Crystal txt.png}}<br>
{{Index Netwerken}}
Hoewel men dit altijd niet beseft, netwerkt men vaker dan men denkt. De meeste mensen zijn afkerig van het begrip omdat zij het gevoel hebben dat netwerken op de een of andere manier een inbreuk op de privacy van anderen maakt, en/of een oneigenlijk gebruik van de kring van vrienden, familie en zakelijke relaties. Maar wij maken allemaal gebruik van de mensen in ons netwerk, bijvoorbeeld voor het regelen van oppas, het vinden van een (betere) kamer of appartement, of om in contact te komen met mensen met dezelfde hobby of die werkzaam zijn in een bedrijfstak waar we zelf graag in willen werken.
Er zijn verschillende soorten contacten geschikt voor een netwerk:
* Mensen die u persoonlijk kent, zoals familie, vrienden, buren, leden van verenigingen of clubs waarvan u lid bent, collega's en studiegenoten.
* Mensen die interessant zijn om te leren kennen. U kunt vragen aan mensen die u al kent om u bij zo iemand te introduceren. U kunt ze ook ontmoeten tijdens bijeenkomsten zoals borrels, studiedagen en feesten bij vrienden. U kunt uw netwerk verbreden door lid te worden van clubs waar u dergelijke mensen kunt tegenkomen, van de buurtapp en plaatselijke sportclub tot landelijke beroepsverenigingen, zie bijvoorbeeld {{Wp|Categorie:Vereniging}} (geen uitputtende lijst). Ook kunt u de stoute schoenen aantrekken en hen rechtstreeks benaderen.
* Bedrijven die interessant zijn om te leren kennen, bijvoorbeeld omdat u er graag zou werken of als klant zou willen begroeten. Een laagdrempelige manier hiervoor is het bezoeken van beurzen, zoals een {{Wp|handelsbeurs}}, vakbeurs of carrièrebeurs, en andere zakelijk gerelateerde evenementen. Ook kunt u proberen een stage te regelen bij een dergelijk bedrijf.
{{Sub}}
mkiyr6vs6jn18pi9gkuvstk0ck9nrru
Netwerken/Doen
0
46753
430733
429277
2026-10-13T05:59:16Z
JopkeB
18060
430733
wikitext
text/x-wiki
{{Bottombox
|inhoud=Dit Wikibook is een [[Wikibooks:Beginnetje|eerste opzet]]. U wordt uitgenodigd om er uw kennis toe te voegen! Klik hiertoe op ['''Bewerken'''] voor deze pagina of op een rode link voor een nieuw hoofdstuk.
|logo=Crystal txt.png}}<br>
{{Index Netwerken}}
Veel mensen práten wel over netwerken, maar ze doen het in de praktijk niet. Dat komt veelal omdat men een drempel voelt om andere aan te spreken, zelfs op bijeenkomsten die zich daar goed voor lenen, zoals recepties en conferenties. En dat is jammer en onnodig want netwerken is niets anders dan 'leuk omgaan met mensen'.
Activiteiten om een netwerk op te bouwen kunnen divers zijn. U kunt zelf op zoek gaan naar mensen en proberen met hen in contact te komen, bijvoorbeeld via uw eigen netwerk, sociale media, bijeenkomsten of door brutaal op hen af te stappen. Het kan ook andersom door uzelf in the picture te plaatsen, bijvoorbeeld door een artikel in de buurtkrant, nieuwsbrief of vaktijdschrift te plaatsen (met uw contactgegevens) of door lezingen te houden (zorg steeds wel dat u echt iets te vertellen hebt dat interessant voor anderen is); in de hoop dat lezers of toehoorders contact met u opnemen.
Kortom: breng het geleerde in de praktijk. Schroom niet om onbekenden aan te spreken, maar zorg wel dat u een goede openingszin paraat heeft. Die kan over iets eenvoudigs gaan als "Wat een lekker eten hebben ze hier, hè, vindt u ook niet?", "Wat een prachtige jurk heeft de bruid aan!", of iets over het weer, de goede catering, de aankleding van de zaal, het werk van de ander. En als het goed is, springt het gesprek van het ene op het andere onderwerp. Stel u aan het begin voor (naam met "functie", bijvoorbeeld zuster/vriend/buurvrouw van de bruidegom, collega van ..., in dienst van ...) en probeer de naam van de ander te onthouden. Vraag na afloop van het gesprek of het OK is om een LinkedIn-connectieverzoek te sturen of een vriendschapsverzoek van een ander social medium.
{{Sub}}
mfvmn4hcgvdtregsha3pkhvap5kpz0d
Schrijven/Instructies
0
46763
430734
429738
2026-10-13T06:27:30Z
JopkeB
18060
/* Aandachtspunten */ Redactie
430734
wikitext
text/x-wiki
{{Index Schrijven}}
'''Instructies''' zijn voorgeschreven handelingen die in een bepaalde volgorde uitgevoerd moeten worden. Ze worden gemaakt voor vele verschillende doelgroepen en doelen. Van technici tot consumenten. Van het gebruik van computerprogramma's en het in elkaar zetten van kasten tot het maken van gerechten (recepten), het aanleggen van een moestuin en het leren van een vreemde taal. Maar ook routebeschrijvingen en werkinstructies horen erbij. Ze kunnen kort of lang zijn, voornamelijk plaatjes bevatten of vooral tekst, en alles er tussenin. Ze kunnen geschreven zijn of als video de wereld rond gaan. Hier beperken we ons tot geschreven teksten met illustraties. Wikibooks bevat vele voorbeelden.
== Aandachtspunten ==
Bij het schrijven van instructies zijn vele aandachtspunten:
* Zie het hoofdstuk '''[[Schrijven/Schrijfproces|Schrijfproces]]''' voor de algemene aandachtspunten. Besteed daarnaast aandacht aan:
* '''Wettelijke vereisten''' waaraan een handleiding of instructie moet voldoen (zie nationale wet- en regelgeving of EU-richtlijn). Vooral voor producenten en verkopers gelden strenge normen waaraan een handleiding moet voldoen, in het kader van hun {{Wp|productaansprakelijkheid}}. NB Dit geldt bijvoorbeeld ook voor hobbyisten die producten verkopen (zoals een thuiskok)! Onderzoek dat vantevoren.
* '''Inhoudsopgave''', waarmee gebruikers snel kunnen navigeren. Met paginanummers in een gedrukte tekst en met weblinks naar de hoofdstukken en eventueel paragrafen in een digitaal document.
* Een lijst met '''benodigde middelen''', zoals gereedschappen, onderdelen, ingrediënten, websites en/of programma's. Vermeld ook hoe je aan die benodigdheden komt, zoals een link naar de {{Wp|applicatie}} waar de instructie over gaat (te vaak gaat een schrijver ervan uit dat de lezer dat wel weet of vergeet dergelijke voor de hand liggende onderdelen). Zorg ervoor dat lezers zo min mogelijk zelf hoeven uit te zoeken en zich kunnen richten op de inhoud.
* '''Opzet en lay-out''':
** Zorg voor een prettige lay-out, met een goed leesbaar lettertype en -grootte (ook zonder vergrootglas goed te lezen) en {{Wp|bladspiegel}}. Met een gemiddelde regelafstand (niet te dicht op elkaar, maar ook niet te ver uit elkaar) en een ruime marge in de kantlijnen (± 3 cm links en rechts). Aan de bovenkant komt een ruimere marge dan aan de onderkant van een pagina. Scheid de verschillende onderdelen met een of meer witregels. Scheid alinea's met één witregel van elkaar. Gebruik de gekozen lay-out het hele document door, dat zorgt voor rust.
** Werk met tussenkopjes zodat gebruikers sneller kunnen vinden wat zij zoeken.
** Een stapsgewijze opzet biedt vaak een beter toegankelijke instructie dan één grote brei aan tekst. Een gewone nummering kan volstaan, of begin elke alinea met Stap 1, Stap 2, etc.
** De juiste volgorde van instructies: leer je doelgroep eerst de basiskennis, gebruikte terminologie en basishandelingen. En beschrijf daarna pas moeilijker acties of acties voor gevorderden (die de basikennis al bezitten).
* '''Taalgebruik''':
** Schrijf kort en krachtig, wees duidelijk en to-the-point, zonder overbodige uitweidingen. Geef alleen uitleg als dat nodig is.
** Schrijf in de {{Wp|gebiedende wijs}}, zeker in een stapsgewijze instructie.
** Schrijf in de taal van de beoogde gebruiker. Vermijd moeilijke woorden en vakterminologie in teksten voor eindgebruikers en beginnelingen (zoals consumenten), of leg die eerst kort uit. De uitleg kan via een link naar de betreffende Wikipedia-pagina, in de tekst tussen haakjes (), in een ingesprongen regel er onder, in de kantlijn (in blauw in plaats van zwart), in een voetnoot of in een apart hoofdstuk (als het om veel vaktermen gaat). Maar doe het wel consequent op dezelfde manier in het hele document.
* De '''mate van gedetailleerdheid'''. Bied eerst de hoofdlijnen en ga dan pas in op details. Dat kan bijvoorbeeld door de details visueel te laten inspringen (de hoofdlijnen staan dan steeds links uitgelijnd en de regels met details beginnen iets naar rechts).
* Stof voor beginnelingen èn voor wie al veel over het onderwerp weet en alleen de fijne kneepjes wil nalezen.
* Biedt veel '''voorbeelden en afbeeldingen''' die de tekst verduidelijken.
** Afbeeldingen, instructiefilmpjes en andere media kun je vinden in [[c:Main Page|Wikimedia Commons]]. In het [[Handboek Wikimedia Commons/Deel I Basis#Zoeken|Handboek - Zoeken]] staan aanwijzingen hoe je ze kunt vinden.
** Voor het zelf uploaden op Commons van afbeeldingen of andere media gelden regels, je mag ze bijvoorbeeld niet zomaar van internet plukken, zie [[Handboek_Wikimedia_Commons/Uploaden|Handboek - Uploaden]]. Zo kun je ook eigengemaakte media (zoals instructietekeningen of instructiefilmpjes) gebruiken in een Wikibook.
** De in het [[Handboek_Wikimedia_Commons/Uploaden#Stap_3: Zorg_dat_de auteursrechten in orde zijn|Commons-Handboek]] vermelde regels over auteursrechten gelden ook voor teksten buiten de Wikimedia-projecten, zoals gedrukte boeken en websites. Het kan je duur te staan komen als je zonder toestemming media van anderen gebruikt. Wel kun je media uit Commons in alle soorten teksten gebruiken, ook buiten Wikimedia-projecten, mits je je aan de voorwaarden houdt (zoals vermelding van de maker, licentie en bron). Ook toegestaan is het opnemen van weblinks naar dergelijke media.
* '''Risico's''' en hoe die zijn te voorkomen. Meld of er beschermingsmiddelen nodig zijn (zoals werkhandschoenen, gehoorbescherming, mondkapjes, veiligheidsbril, helm, kniebeschermers). Wijs er ook op hoe een product niet gebruikt mag worden en wat de consequenties zijn als dat toch gebeurt. Zet waarschuwingen in een omrand kader, zodat ze goed opvallen.
* '''Contactgegevens''': Waar men terecht kan voor vragen en klachten.
* Lijst met veelgebruikte '''afkortingen''' en hun betekenissen.
* '''{{Wp|Index (boek)|Index}}''' (als het om een langere handleiding gaat): een lijst met trefwoorden met hun vindplaatsen (paginanummers of weblinks) in de handleiding, zodat gebruikers snel en gemakkelijk kunnen navigeren.
Vergeet ook niet de laatste drie stappen van het [[Schrijven/Schrijfproces|Schrijfproces]] uit te voeren. Indien mogelijk: schakel een of meer proeflezers in, laat hen alle stappen van de handleiding in de praktijk testen en verwerk hun commentaar in de handleiding.
== Onderhoud ==
Nadat een handleiding is gepubliceerd of uitgedeeld, kunnen er correcties of aanvullingen nodig zijn. In een digitale versie kunnen die gemakkelijker doorgevoerd worden doorgevoerd dan in een papieren versie. Aan gedrukte teksten wordt wel een {{Wp|erratum}} toegevoegd (of online gezet). Maar anders komt het toch neer op een verbeterde editie. Hieronder gaan we uit van een digitaal document.
Na het publiceren van de handleiding of instructies, is het belangrijk dat ten minste één persoon als verantwoordelijke wordt benoemd voor het actueel houden ervan. Dat kan de schrijver zijn, maar ook iemand anders, bijvoorbeeld iemand die veel met het product werkt en/of de handleiding veel gebruikt.
Het belangrijkste is, dat er aan gedacht wordt om een handleiding te verbeteren als daar aanleiding voor is. Daar gaat het al snel mis. Men komt er achter dat er iets veranderd of toegevoegd is aan het product (incusief applicatie) waarmee men werkt of aan de werkwijze op de afdeling, dat er nog een extra toepassing is of dat er meer mogelijkheden zijn, en neemt die voor kennisgeving aan, zonder de klik te maken: dat moet ook in de handleiding worden aangepast.
Daarom is het goed om instructies en handleidingen een keer per jaar kritisch door te nemen en te beoordelen of er wijzingen zijn geweest en aanpassingen nodig zijn.
== Geraadpleegde bronnen ==
* [https://www.manualise.com/nl/handleiding-maken/instructie-schrijven/ Manualise: Instructie schrijven] (geraadpleegd op 29-8-2026)
* [https://www.manualise.com/nl/handleiding-maken/ Manualise: Handleiding maken] (geraadpleegd op 29-8-2026)
{{Sub}}
ooiyzc9pnd2oezn72j61boxl1m3zfdw
Schrijven/Artikelen
0
46768
430735
429935
2026-10-13T06:41:16Z
JopkeB
18060
wiu verwijderd
430735
wikitext
text/x-wiki
{{Index Schrijven}}
Een '''artikel''' is een informatieve tekst over een specifiek onderwerp in een krant, tijdschrift, nieuwsbrief, encyclopedie of op een website. De tekst kan geïllustreerd zijn met toepasselijke afbeeldingen, zoals foto's, tekeningen en/of diagrammen.
Artikelen bestaan in soorten en maten. Van korte nieuwsberichten en {{Wp|Lemma (naslagwerk)|lemma's}} in een encyclopedie tot wetenschappelijke artikelen van tientallen pagina's. Van gericht op het nieuws van de dag tot reisverhalen en onderzoeksartikelen. Hieronder zijn enkele soorten beschreven (zie de inhoudsopgave in de linkerkolom onderaan).
De '''doelgroep''' bestaat hier voornamelijk uit (1) amateurs, zoals vrijwilligers bij buurtkranten en verenigingsorganen (o.a. clubbladen) en (2) middelbare scholieren die zich willen oriënteren of journalistiek iets voor hen is. Wie professioneel artikelen wil schrijven, volge een journalistieke opleiding of wetenschappelijke studie.
== Algemene aandachtspunten ==
In het algemeen zijn er de volgende aandachtspunten bij het schrijven van een artikel:
* Doorloop de stappen uit het [[Schrijven/Schrijfproces|Schrijfproces]].
* Besteed daarbij extra aandacht aan:
** De '''redactionele formule'''. Die bevat richtlijnen voor een mediaproduct (zoals een krant, website, nieuwsbrief, e.d.), waarin doelgroep, doelstellingen, inhoudelijke thema’s, tone-of-voice en look & feel zijn vastgelegd. Onderdelen van een redactionele formule kunnen ook zijn:
:# Onderwerpen die wel en niet passend zijn.
:# Rekening houden met een bepaalde signatuur, bijvoorbeeld conservatief, progressief, christelijk, neutraal.
:# Gericht op het publiek van het medium, bijvoorbeeld: de moeilijkheidsgraad sluit aan bij het gemiddelde opleidingsniveau, bepaalde smaak (highbrow, volks), interesses, gewenste diepgang of gericht op een bepaalde regio.
:* De '''lengte''' van het artikel. Een artikel wordt in de regel gepubliceerd in een medium (krant, tijdschrift, etc.) waarvan de ruimte beperkt is. Een hoofdredactie zal van tevoren de maximale lengte doorgeven aan een schrijver, mede afhankelijk van hoe belangrijk het onderwerp is.
:* De '''deadline''' voor het inleveren van het artikel. Er is een van tevoren afgesproken moment waarop de krant, het tijdschrift of ander medium naar de drukker gaat of online wordt gepubliceerd. Daarvóór zal het artikel nog beoordeeld en wellicht gecorrigeerd moeten worden door een (eind-)redacteur. Houd je dus aan de afgesproken deadline, anders moet publicatie ervan worden uitgesteld of vervalt je artikel zelfs omdat het later niet meer relevant is.
:* '''{{Wp|Hoor en wederhoor in de journalistiek|Hoor en wederhoor}}'''. Een belangrijk principe in de journalistiek is het toepassen van hoor en wederhoor. Zorg ervoor dat alle kanten van een situatie worden belicht, van voorstanders èn tegenstanders. Benader zo nodig andere partijen om commentaar te leveren.
:* Mate van '''objectiviteit'''. In hoeverre eigen commentaar, meningen of interpretaties gewenst zijn, hangt af van het soort artikel en het beleid van het medium. Bij een reportage zal meer eigen inbreng zijn toegestaan dan bij een nieuwsbericht. Overleg dat van tevoren met de (hoofd-)redactie.
:* De opbouw<ref>Overgenomen uit {{Wp|Artikel (redactioneel)}} en vervolgens aangepast</ref>:
:** Een pakkende titel die de inhoud dekt en uitnodigt tot lezen.
:** Een {{Wp|lead (inleiding)}}: introductie, korte inleiding. Met bij voorkeur hier al korte antwoorden op de vragen "wie, wat, waar, wanneer, waarom en hoe". Wie zijn betrokken, wat speelt er, waar, wanneer en waarom speelt het zich af, en hoe zit het in elkaar? Bijvoorbeeld: ''Op [datum/dag] schoot een inwoner van [woonplaats] zijn buurman dood naar aanleiding van een uit de hand gelopen burenruzie.''
:** {{Wp|Broodtekst}}: de hoofdtekst, waarin je feiten op een soepele manier aan elkaar schrijft. Eventuele meningen en interpretaties moeten goed te onderscheiden zijn van de feiten.
:** Vaak ontbreekt een slot met een samenvatting en/of conclusie, afhankelijk van het soort artikel.
== Nieuwsbericht ==
Een '''nieuwsbericht''' beschrijft kort en krachtig een actuele gebeurtenis.
Actiepunten voor het schrijven van een nieuwsbericht:
# Doorloop de stappen uit het [[Schrijven/Schrijfproces|Schrijfproces]]. Passages over langere teksten kun je overslaan.
# Besteed daarbij extra aandacht aan:
## Het onderwerp: dat moet actualiteitswaarde hebben:
### Voor een dagblad moet de gebeurtenis vandaag of gisteren hebben plaatsgevonden, voor een weekblad in de afgelopen week, etc.
### De gebeurtenis moet van belang zijn voor de doelgroep. Bijvoorbeeld: een gebeurtenis in Gelderland zal vaak wel nieuwswaarde voor de ''De Gelderlander'' hebben, maar geen of zelden voor het ''Dagblad van het Noorden'' of een vakblad voor wiskundigen.
## De feiten. Een nieuwsbericht vermeldt feiten, geen meningen.
### Het bericht geeft antwoord op de vragen "wie, wat, waar, wanneer, waarom en hoe". Wat is er precies gebeurd, wie waren daarbij betrokken (zoals: wie waren de daders, hoeveel slachtoffers waren er, wie waren (vooral) slachtoffer, hoe gaat het nu met de slachtoffers), waar, wanneer en waarom vond de gebeurtenis plaats en hoe kon het gebeuren? Maar ook: hoe snel waren brandweer, politie en/of andere hulpverleners ter plaatse, hoe reageerden betrokkenen en verantwoordelijken (zoals overheid)? Stel jezelf vragen die lezers ook kunnen hebben.
### De feiten moeten waar zijn, dubbbelcheck hen en gebruik betrouwbare bronnen. Onderzoek of het niet om nepnieuws gaat.
### Neem niet klakkeloos een [[Schrijven/Persbericht|persbericht]] over van een persbureau, bedrijf of andere organisatie. Vooral bedrijven en organisaties kunnen andere doelen hebben dan de volledige waarheid verspreiden. Het kan hen bijvoorbeeld gaan om commerciële doelen of gratis en kritiekloze aandacht voor hun activiteiten of producten. Spit verder, doe research, boor meer bronnen aan, om het hele verhaal boven water te krijgen. En bepaal pas daarna wat je wel en niet in het nieuwsbericht opneemt.
## Aanvullingen op de algmene opbouw: de {{Wp|Broodtekst}} dient "oprolbaar" te zijn, d.w.z. zó geschreven dat het belangrijkste bovenaan staat en het bericht na elke alinea is af te breken zonder aan de nieuwswaarde ervan afbreuk te doen. Als er uiteindelijk geen plaats meer is voor het hele artikel, kan de eindredacteur het artikel zo gemakkelijk inkorten. Een nieuwsbericht heeft dus in de regel geen slot met een samenvatting en/of conclusie.
### (eventueel:) Afbeeldingen zoals foto’s, grafieken, tekeningen, illustraties.
== Achtergrondartikel ==
Een achtergrondartikel is een langer stuk in een krant of tijdschrift dat dieper ingaat op een nieuwsfeit of recente gebeurtenis. De focus ligt op oorzaken, gevolgen, context, duiding, feiten in onderlinge samenhang, toelichtingen, interpretaties en andere achtergrondinformatie. Er worden verschillende invalshoeken (economisch, politiek, ecologisch, etc.) belicht en de bronvermelding is zorgvuldig.
Actiepunten voor het schrijven van een achtergrondartikel:
# Doorloop de stappen uit het [[Schrijven/Schrijfproces|Schrijfproces]] en de hierboven vermelde [[Schrijven/Artikelen#Algemene_aandachtspunten|algemene aandachtspunten voor artikelen]]. Besteed daarbij extra aandacht aan:
# Het '''onderwerp''': dat moet prominent in het nieuws zijn (geweest).
# Het '''onderzoek''':
## Begin met deskresearch, onderzoek achter je bureau: wat is er al bekend, welke artikelen zijn er al in de eigen krant of tijdschrift verschenen (dat zijn je uitgangspunten, een achtergrondartikel beschouwt de feiten die daarin zijn gepubliceerd als bekend en vat ze hooguit kort samen), wat is er nog meer bekend, wat kun je online vinden en hoe betrouwbaar zijn die bronnen, wat hebben tv- en radio-journaals al gemeld (jouw achtergrondartikel moet méér en andere feiten en meningen melden, en die berichten zeker niet klakkeloos overnemen). Nu heb je een beeld van wat er gebeurd is, wie er bij betrokken zijn en hopelijk ook wie of wat meer informatie kan verstrekken.
## Spit verder, zoals: Hoe zijn betrokkenen (personen of organisaties) en/of locaties al eerder in het nieuws geweest en hoe, wat is hun achtergrond, hebben een of meer betrokken personen een strafblad? Welk soort cijfers en andere feiten zijn nog meer relevant? Raadpleeg gespecialiseerde bronnen met informatie die niet door een zoekmachine wordt gevonden, zoals de databanken van de Kamer van Koophandel, het Kadaster, het {{Wp|Centraal Bureau voor de Statistiek|CBS}}, met nieuws en/of met rechterlijke uitspraken.
## Interview betrokkenen, deskundigen en politiek verantwoordelijken (zoals wethouder, burgemeester, minister). Vraag hen het hemd van het lijf. Bereid die interviews goed voor. Interviewen kan telefonisch maar beter is ter plaatse. Interview buurtbewoners, de plaatselijke politie, en wie je zoal verder tijdens het deskresearch bent tegengekomen. Richt je hierbij vooral op het ''waarom'' (is dit gebeurd) en ''hoe'' (kon het gebeuren). Zorg voor {{Wp|Hoor en wederhoor in de journalistiek|hoor en wederhoor}}, zorg dat elk soort mening en kijk op de gebeurtenissen aan bod komen, vanuit verschillende inzichten. Wat zijn de achterliggende opvattingen van de geïnterviewden, hoe zijn ze tot deze meningen gekomen? Noteer zorgvuldig de namen en functies van de geïnterviewden, hun uitspraken en andere bijzonderheden (of neem opname-apparatuur mee). Neem eventueel een fotograaf mee voor foto's van de huidige situatie en geïnterviewden.
## Check de gegeven feiten en meningen: zijn ze waar, is het geen misinformatie?
# De '''interpretatie''' en duiding van de gegevens en meningen:
## Zet alle gevonden feiten en meningen op een rijtje. Zet feiten in chronologische volgorde, èn maak per hoofdpersoon een rijtje.
## Nu je alles op een rijtje hebt gezet: wat denk jij dat er precies gebeurd is, wat de aanleiding was, welke voorbereidingen ervoor zijn gedaan of juist zijn nagelaten bij een natuurramp, wie erbij betrokken waren? Probeer dwarsverbanden te vinden. Hoe hangen de gegevens en meningen samen? Kloppen de meningen? Hoe gaat het verder, was dit alles of volgen er meer van dergelijke incidenten? Wat is er nodig om ze te voorkomen (of juist te faciliteren als het om een positief incident gaat, maar meestal gaat nieuws over nare gebeurtenissen).
# '''Schrijf''' een goed lopend verhaal. Begin met de nieuwe feiten en meningen die je boven water hebt kunnen halen. Vermeld citaten tussen "quotes". Verweef je interpretaties er in en eindig met je conclusie. Alle woorden en zinnen die niet tot de conclusie leiden, kun je vervolgens schrappen. Overweeg eventueel een tweede artikel met (een deel van) de geschrapte feiten, meningen en invalshoeken. Vermeld zorgvuldig je bronnen: wie heeft wat gezegd en beweerd, waar heb je de vermelde feiten gevonden? Kies beeldmateriaal uit (of laat dat over aan een beeldredacteur).
== Verslag ==
Een '''verslag''' is een samenvatting van een evenement of bijeenkomst. Het is een artikel waarin op ordelijke wijze wordt beschreven wat er is gebeurd. Bijvoorbeeld een verslag van een rechtszaak, gemeenteraadvergadering, opening van een nieuwe speeltuin door de wethouder of een wedstrijd. De verslaggever is bij voorkeur lijfelijk aanwezig geweest bij het evenement en heeft er bijvoorbeeld ook deelnemers (ook toeschouwers) kunnen interviewen.
Actiepunten voor het schrijven van een verslag:
# Regel van tevoren toegang tot het evenement of bijeenkomst. Zorg ook voor een fotograaf.
# Bereid je voor: zorg dat je de namen van de hoofdrolspelers kent en hun gezichten zal herkennen; verdiep je van tevoren in het onderwerp: wat komt er precies aan de orde (probeer de agenda van tevoren te hebben); zorg dat je vertrouwd bent met het jargon en de spelregels (zowel van een vergadering, rechtszaak als wedstrijd).
# Reis erheen en maak er aantekeningen: vlak van tevoren, tijdens en direct na het evenement.
# Doorloop de stappen uit het [[Schrijven/Schrijfproces|Schrijfproces]].
# Besteed daarbij extra aandacht aan:
## De '''feiten''': In het verslag komen allereerst feiten en resultaten aan bod. Het gaat om "wie, wat, waar, wanneer, waarom en hoe". Welke belangrijke uitspraken zijn gedaan, wie deed die en hoe werd daar op gereageerd? Welke moties zijn aangenomen? Wat was de uitspraak van de rechter? Wie maakten doelpunten en wie gaven daarvoor voorzetten, hoeveel op het doel gerichte ballen ving de keeper? Welke artiesten traden op en wat lieten ze zien en horen?
## '''Ervaringen''': hoe waren de omstandigheden (het weer, te warm/koud, bedompt, modderig, etc.), hoe was de sfeer: ontspannen, feestelijk, lawaaierig, gespannen, waren er protesten of rellen? Verliep de gebeurtenis orderlijk, luisterde men naar elkaar en reageerde men op vorige sprekers, of was het ieder voor zich? Begon het evenement op tijd, hield men zich aan de tijd of liep het uit?
## '''Meningen''': De auteur kan een korte reflectie op het gebeuren opnemen, van hem-/haarzelf of van een of meer deskundigen. Bijvoorbeeld of een gerechtelijke uitspraak in lijn is met uitspraken van soortgelijke rechtszaken of juist opvallend is of afwijkt. Of wie moet worden beschouwd als de winnaar van de teamwedstrijd of wie er juist een potje van heeft gemaakt.
## '''Foto's''' of andere afbeeldingen. Zij zijn een aanvuling op de tekst, waardoor lezers zich beter een voorstelling kunnen maken van het evenement.
== Reportage ==
Bij een '''reportage''' gaat het niet om een verslag van een evenement, maar om een inkijkje in een bepaalde leefwereld, zoals van de toestand in een rampgebied of achterstandswijk en de gang van zaken in een bedrijf of andere organisatie, tot de aanloop naar een rechtszaak.
=== Reisverhaal ===
== Interview ==
== Portret ==
== Onderzoeksartikel ==
== Opinie-artikel ==
Inclusief hoofdredactioneel commentaar.
Zie [[Schrijven/Opinieartikel|Opinieartikel]].
== Recensie ==
Zie [[Schrijven/Recensies|Recensies]]
== Artikel in een encyclopedie ==
Ook wel "lemma" genoemd. Zie {{Wp|Help:Tips voor het schrijven van een goed artikel}} in Wikipedia.
== Wetenschappelijk artikel ==
Zie het Wikibook [[Van Idee tot Publicatie]], ook voor scripties (Nederland) en eindwerken (België).
== Zie ook ==
* [[Schrijven/Column|Column]]
* [[Schrijven/Brieven#Ingezonden_brief|Ingezonden brief]]
* [[Informatievoorziening/Contentcuratie|Contentcuratie]] - attendering op nieuwe informatie, verrijkt met een toelichting, opinie, je eigen visie, duiding, context, commentaar en/of kanttekeningen
== Bronnen en referenties ==
{{Sub}}
h1vdukgcuexvriuilphfc3jjvqpm4oe
Welzijn en veiligheid/Deel7a
0
46786
430754
430536
2026-10-13T09:56:18Z
JopkeB
18060
Naam veranderd
430754
wikitext
text/x-wiki
[[Bestand:John_William_Waterhouse_-_Echo_and_Narcissus_-_Google_Art_Project.jpg|thumb|550px|♣ 'In oude mythes veranderen mensen in vogels, dieren, bomen, bloemen, rivieren. Onze band met de natuur was toen sterk genoeg om dat normaal te vinden' zegt [[Richard Powers]], een Silicon Valley-boy, bezeten van hightech en wetenschap. 'Nu zijn we plantenblind. We zien enkel wat op ons lijkt.' De [[Prerafaëlieten|prerafaëlitische]] 'Echo and Narcissus' van [[John William Waterhouse]] (1849–1917) uit 1903 toont de op zichzelf verliefde en beeldschone jongeling, Narcissus. Het werk is te zien in [[Liverpool]] en komt tot stand in de jaren waarin [[Sigmund Freud]] zijn psychoanalyse ontwikkelt. Kort na dit schilderij, in 1910 en in 1914 publiceert Freud zijn idee over de [[narcist]] die hij typeert als 'gepreoccupeerd met zichzelf', vol grootheidswaan, hunkerend naar bewondering en een gebrek aan [[empathie]]. De [[narcis]], de paasbloem, haalt haar naam uit de [[Griekse mythologie]]. Als Narcissus zichzelf spiegelt in het water, blijft hij er zichzelf bewonderen: zijn eigen krullend haar, zijn eigen ronde gezicht, zijn eigen heldere ogen, zijn eigen de ranke hals. Hij is vol van zichzelf, zijn uitstraling en zijn zijn. Als hij vooroverbuigt om zichzelf te kussen, rimpelt het wateroppervlak en verdwijnt zijn spiegelbeeld, telkens opnieuw. Narcissus is onbereikbaar voor zichzelf en raakt zittend ziek van verdriet. In het ene verhaal verdrinkt hij, toen hij te ver vooroverbuigt in een ultieme poging zichzelf te kussen, in een ander verhaal sterf hij van liefdesverdriet. Hij eet noch drinkt en kwijnt treurend weg. En in een derde verhaal is er de nimf [[Echo en Narcissus|Echo]] die tot haar eigen woede zijn aandacht niet krijgt. Echo - verliefd op Narcissus - roept herhaaldelijk zijn naam, Narcissus wil niet horen, is enkel met zichzelf bezig. Uit woede betovert zeg hem in een bloem, de Narcis, een bloem die van nature graag aan de waterkant groeit en een hangend hoofdje toont voor ze [[Verwelkingsziekte|verwelkt]]. De mythe van Narcissus is niet de enige waarin de held of zijn bloed verandert in een bloem. De [[Hyacinthus (geslacht)|hyacint]], de [[Paeonia|pioenroos]], het [[Ridderspoor (Consolida)|ridderspoor]] en de [[anemoon]] kennen een vergelijkbare oorsprong. De tuin van [[Narcissus (mythologie)|Narcissus]] staat symbool voor een maatschappijtype waarin [[decadentisme]], [[symbolisme]] en [[estheticisme]] centraal staan. Dit [[Fin de siècle]] dat geperiodiseerd wordt van 1890 tot en met de Eerste Wereldoorlog kreeg veel etiketten: in de schilderkunst duikt het [[Naturalisme (schilderkunst)|naturalisme]] op, het is een periode vol levensmoeheid, [[cultuurpessimisme]], moreel verval, onzekerheid, zwaarmoedigheid... Er is een intense aandacht voor de [[Middeleeuwen]] en de [[Mysticus|mystici]], de [[alchemie]] en [[Sadisme|sadistische]] [[Toveren|toverpraktijken]]. De tuin wordt hun vluchtoord zonder behoefte aan een verheven ideaal of een diepe overtuiging zoals het [[liberalisme]] of het [[socialisme]]. De maakbaarheid van de wereld is geen optie meer. Hoogstens een redden wat er te redden valt. In Scandinavië ontstaan rond 1890 openluchtmusea vergelijkbaar met het Limburgse Bokrijk (1953): [[Skansen]] (1891) bij Stockholm, [[Norsk Folkemuseum]] (1894) in [[Bygdøy]] bij Oslo en [[Maihaugen]] (1904) bij Lillehammer en het [[Frilandsmuseet]] (1897) in Lyngby bij Kopenhagen. De hoofdzaak is het leven zo aangenaam mogelijk te maken, door een sierlijke omgeving waarin kunst en wetenschap, cultuur en natuur in één geordende, esthetische kosmos zijn. De tuin is geen paradijs 'voor de genot zoekende [[homo ludens]]', maar een plaats om 'zelfbewust en gedisciplineerd' schoonheid en nut te ontlenen aan de natuur. [[Decadenten]] halen hun neus op voor de sociale realiteit en creëren een plaats waar de uitverkorenen zich zonder inspanning en zich voornaam terugtrekken. De Tuin van Narcissus laat hen vluchten uit het leven in de kunstmatigheid, zonder nut en functie, in volmaakt contrast tot de sociaal-utopische tuin. Alleen de dood en de schoonheid wachten. En misschien vindt daar, in de associatie met narcisgeur, de betekenis van de narcis haar oorsprong. In de tuin ruiken ze lekker en zijn ze mooi, een bosje in huis is dat al veel minder het geval en doet denken aan een lijk in ontbinding.<ref>Dat heeft te maken met een stof die veel bloemen afscheiden: [[Indool]], gebruikt bij het maken van parfums. In kleine concentraties vinden de meeste mensen dit een prettige geur, in hoge hoeveelheden is het weerzinwekkend en doet het denken aan stront of balsemvloeistof die de houdbaarheid van het dode lichaam verlengen.</ref>]]
<big>'''HOOFDSTUK 7: DRIE DOLLE DECENNIA'''</big>
;<big>'''1890-1918'''</big>
.
'''<small>Hoofdstuk 7 bestaat uit twee delen. Het eerste deel gaat over het Fin de Siècle. Het tweede deel gaat [[Gebruiker:Benedict_Wydooghe/Evoluties_in_het_welzijns-_en_veiligheidsdenken_deel7b|over de Eerste Wereldoorlog]].</small>'''
.
<big>'''DEEL I_HET FIN DE SIECLE (1890-1900) & DE BELLE EPOQUE (1901-1414)'''</big>
.
.
{{Cquote|'''Voor wie naar vaste waarheden en bevestiging zoekt, is geschiedenis geen geschikte plek. De geschiedenis verkeert in een constante staat van zelfonderzoek. Een definitieve historische waarheid bestaat niet. Alleen wie totalitair denkt, beweert haar in pacht te hebben.'''|[[Johan Op de Beeck]] in: ''Leopold II, Het hele verhaal''.}}
.
[https://www.slideshare.net/benedictwydooghe/20ste-eeuw-206766301 '''♠ Klik hier voor de PowerPoint die bij deze les hoort.''']
.
[https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Benedict_Wydooghe/Evoluties_in_het_welzijns-_en_veiligheidsdenken#Waar_halen_de_pessimisten_hun_inspiratie? '''♥ Het fin de siècle kwam reeds hier in de cursus aan bod.''']
.
'''In tegenstelling tot het [[optimisme]] van de [[negentiende eeuw]] waarbij [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel|Hegel]] op de eerste plaats staat, ontstaat in het veiligheidsdenken, in het welzijnswerk en in de algemene cultuur onder intellectuelen een [[pessimisme]] in de periode 1890-1914. De dreiging van de eindtijd en de fatale dreiging countert het verlichtingsoptimisme, het positivisme en de industriële, wetenschappelijke ontdekkingen. In kunstenaarsmilieus en onder de intelligentsia rijpt het gevoel dat het optimisme van de [[Franse Revolutie]] - dat in de negentiende eeuw gestalte kreeg in het [[Liberalisme]], het [[Socialisme]] en het [[Katholicisme]] - tot niets leidde en dat de wereld afstevent op een [[einde der tijden]]. De roesmiddelen [[Opium]] en [[absint]] zijn erg populair en de technologische ontwikkelingen hebben allen een keerzijde: kinderen lopen onder auto's, de onzinkbare [[Titanic (schip, 1912)|Titanic]] haalt de kranten. Dat pessimisme is paradoxaal, want net nu merken sommige Belgische arbeiders een relatieve verbetering van hun levensstandaard. Hun mobiliteit is sinds 1869 toegenomen dankzij goedkopere treinabonnementen, de wet op de openbare onderstand uit 1891 en het [[algemeen meervoudig stemrecht]] van 1893 zijn emancipatorische stapjes. Zelfs de oude [[Friedrich Engels]] merkt in 1892 (hij is 72), in een nieuw voorwoord van een boek dat hij een halve eeuw eerder schreef, dat 'de herhaaldelijke bezoekingen van cholera, tyfus, pokken en andere epidemieën de Britse bourgeoisie de dwingende noodzaak inscherpten om de steden gezond te maken.'<ref>Geciteerd in RICHARD SENNETT, ''Stadsleven'', p. 36.</ref> De misstanden van een halve eeuw eerder lijken hem 'opgeheven' of minstens 'onopvallend.' Engels is buitengewoon optimistisch als hij dit schrijft. In Vlaanderen staat een furieuze Adolf Daens te prediken...'''
.
'''De initiatieven van priester [[Adolf Daens]] (intussen een vijftiger) onderstrepen dat de noden hoog blijven onder de kwetsbare bevolking. Feiten wijzen daarop. In 1892 staken de Franse arbeiders 261 keer en wordt [[Ellis Island]] de plek waar alle immigranten de Verenigde Staten binnenkomen. De Europese emigratie is ongezien. Europa lijkt terminaal, als een patiënt die van zijn arts te horen krijgt dat hij slechts enkele dagen te leven heeft. Zo hoeft het niet te verwonderen dat het [[decadentisme]] en het [[symbolisme]] met de dood van [[Vincent van Gogh]] in 1890 zijn intrede doet. Omstreeks dat jaar zet [[André Antoine]] (1858-1943) met meer succes dan zijn voorganger [[Emile Zola]] het naturalistisch theater op de kaart. In 1887 geeft hij zijn arbeidersbestaan op om theater te maken dat inspiratie vindt bij Zola, [[Victor Hugo]], het [[positivisme]] van [[Auguste Comte]] en [[Hippolyte Taine|Taines]] inspirerende lessen in L'Histoire de l'Art. Ook de ''Paradoxe sur le comédien'' van de verlichte [[Denis Diderot]] is een (paradoxale) inspiratiebron voor het sociale theater waarin Antoine de dagdagelijkse ellende ensceneert.'''
.
'''In de Europese architectuur doet de [[Art Nouveau]] zijn intrede. De stijl krijgt naar gelang het gebied waarin die zich ontwikkelt een andere naam. Duitsland spreekt over de [[Jugendstil]], Oostenrijk over de [[Wiener Secession]], Italië heeft het over de Liberty, Spanje over de [[Modernismo]]. De Glasgow style of de [[Arts and crafts|Arts and crafts movement]] is de benaming van de beweging in Engeland en in de V.S. Het is een reactie op het industriële consumentisme en haar idealen en zet eenvoudig traditioneel vakmanschap centraal. De vroege beweging is te associëren met het estheticisme dat pleit voor 'kunst om de kunst.' Schilderkunst, architectuur en de literatuur hebben genoeg van de [[Romantiek (schilderkunst)|romantiek]] en het [[classicisme]]. Het [[Realisme (kunststroming)|realisme]] dat na de revolutie van 1848 zijn intrede doet gaat nu over in een [[Naturalisme (schilderkunst)|naturalisme]].'''
.
'''In het zwaarmoedige Europa gaat de zon vaker onder dan elders. Twijfel, degressie, angststoornissen, zwartgalligheid, spleen... lijken epidemisch. Het pessimisme is hier geen modegril en gaat terug op een eeuwenoude traditie. De publicatie van [[Edward Gibbon]]s ''Verval en ondergang van het Romeinse Rijk'' dat aan de vooravond van de Franse Revolutie verschijnt brengt het onder woorden. De Britse historicus vermijdt het woord 'opkomst' en zoekt gelijkenissen tussen de parallellen tussen het Romeinse keizerrijk en het Ancien Regime. Zelfs Descartes is als eeuwige twijfelaar een inspiratiebron met de twijfel als laatste redmiddel. 'Het kan dat ik me vergis en dat ik koper en glas neem voor goud en diamanten' schrijft hij in zijn ''[[Verhandeling over de methode|Discours de la methode]]'' in 1637. Andere inspirators voor het [[fin de siecle]] zijn onder meer de dandy's (noem ze de Instagrammers en influencers van vandaag): [[Thomas Mann]]'s ''De Buddenbrooks'', [[Edgar Allan Poe]]'s en [[Charles Baudelaire]]'s verhalen, de gynaecoloog en chirurg [[Samuel Pozzi]].<ref>JULIAN BARNES, vertaald door Ronald Vlek. ''De man in de rode mantel.'' Atlas, 2019.</ref> De malaise die de industrie, de wetenschap en de democratie veroorzaken, populariseert het ondergangsdenken met de Revolutie van 1789 als universeel symbool van radicale verandering. De verliezers die de revolutie overleefden, kampten met fantoompijn en een geamputeerde cultuur. [[François René de Chateaubriand]] (1768–1848) heeft het er over in zijn ''Memoires van over het graf'' uit 1848. Dat pessimisme en decadentisme kenmerkt zich door het streven naar het schone en de nostalgie naar een onbezoedeld verleden enerzijds (de [[Belle époque]]) en de omgang, een vermeend tekort aan levenskracht en het daar uit volgend geflirt met de dood anderzijds. In die degeneratiesfeer floreert de pseudowetenschap. [[Charles Baudelaire]] (1821-1867) is vol lof over het [[Franz Anton Mesmer|mesmerisme]] en [[Arthur de Gobineau]] (1816-1882) charmeert [[Richard Wagner]] (1813-1883) met het [[Samenleving/Racisme|racisme]]. Deze koortsachtige tijd is op hol geslagen, hectisch, hysterisch en instabiel, vol van schandalen en verder, crises en nationale angst. Ongelijk krijgen de decadenten niet. In 1914 slaat het symbolische noodlot definitief toe. De ontgoocheling, de rusteloosheid en de twijfels vulden een stuwmeer en nu breekt de dam. De welvarende samenleving - waar demografische druk en de brede armoedekloof een bewust in stand gehouden systeemfouten zijn - schiet zichzelf aan flarden als decadentiehoogtepunt. Misschien is het mooi om die periode niet te laten eindigen in de loopgraven maar met de bouw van de de [[Menenpoort]] in [[Ieper]] (als poort naar het hiernamaals), de [[IJzertoren]] in [[Diksmuide]] (dat een gigantische soldaten-grafzerk symboliseert) of met het [[Koning Albert I-monument|Albertmonument]] in [[Nieuwpoort (België)|Nieuwpoort]] dat de kroon van de overleden vorst voorstelt nadat hij na de oorlog bij de rotsen in [[Marche-les-Dames]] aan zijn eind kwam.<ref>COR HERMANS. ''De uitgewiste horizon. Europa’s obsessie met cultureel verval 1835-1914,'' Boom, 2023.</ref>'''
.
.
= DE EEUW LOOPT TEN EINDE: HET FIN DE SIECLE =
{{Cquote|♣ '''Kijk hoe ‘s avonds, als de zon ondergaat, de ene na de andere bloem zich sluit: iets onheilspellends bekruipt je dan, een gevoel van raadselachtige angst voor dit blinde, dromerige, aan de aarde gebonden bestaan. Het stomme bos, de zwijgende velden, die struik en die twijg roeren zich niet; het is de wind die ermee speelt. Alleen de kleine mug is vrij ; zij danst nog in het avondlicht, zij gaat waar ze wil.|[[Oswald Spengler]]<ref>OSWALD SPENGLER, vertaald door Mark Wildschut. ''De ondergang van het avondland. Schets van een morfologie van de wereldgeschiedenis'', deel II, Boom, Amsterdam, 2017, p. 9.</ref>.}}
.
== 1890 ==
[[Bestand:VanGogh_1887_Selbstbildnis.jpg|thumb|550px|Over het parcours van Van Gogh. In te vullen.]]
.
* [[Vincent van Gogh]] pleegt [[zelfmoord]].
.
* [[Sioux|Sioux-indianen]] afgeslacht bij [[Wounded Knee (South Dakota)|Wounded Knee]].
.
* [[Adolf Daens]] streeft naar [https://www.youtube.com/watch?v=eWZl_9FLrDE gerechtigheid in Aalst].
.
;Kijken
<gallery>
Bestand:ArthurConanDoyle_AStudyInScarlet_annual.jpg|De 27jarige [[Arthur Conan Doyle]] schrijft in 1887 '[[Een studie in rood]]'. In 1888 verschijnt het in boekvorm. [[Sherlock Holmes]] is geïntroduceerd.
Bestand:MaryJaneKelly Ripper.jpg|Mary Jane Kelly, verminkt door J.T.R.
Bestand:Wilhelm_II_of_Germany.jpg|Wilhelm II van Duitsland
Bestand:Vincent_Willem_van_Gogh_-_Cafe_Terrace_at_Night_(Yorck).jpg|Vincent van Gogh
Bestand:Bicycling-ca1887-bigwheelers.jpg|De [[hoge bie]] is stilaan uit de mode
Bestand:Alvin_Langdon_Coburn-Rodin.jpg|Rodin, gefotografeerd door [[Alvin Langdon Coburn]] in 1908.
Bestand:Burgers_van_calaisorigineel.jpg|Burgers van Calais.
Bestand:Emile Claus.Schilderend.JPG|Emile Claus, schilderend langs de Leie nabij Villa Zonneschijn, Astene
Bestand:Emile Claus.Bietenoogst.JPG|''Bietenoogst'', (1890)
File:Van_Gogh_-_Gartenlokal_"La_Guinguette"_auf_dem_Montmartre.jpg|Terrace of a Cafe on Montmartre (La Guinguette), 1886
File:Vincent_van_Gogh_-_Windmills_on_Montmartre_-_Google_Art_Project.jpg|Le Moulin de Blute-Fin 1886
File:Van_Gogh_-_Le_Moulin_de_la_Galette.jpeg|Le Moulin de la Galette, Montmartre 1886
File:Vincent_van_Gogh_-_De_heuvel_van_Montmartre_met_steengroeve_-_Google_Art_Project.jpg|The Hill of Montmartre with Stone Quarry 1886
File:De_heuvel_van_Montmartre_met_steengroeve_-_s0012V1962_-_Van_Gogh_Museum.jpg|The Hill of Montmartre with Quarry 1886 Van Gogh Museum, Amsterdam (F230)
File:Van_Gogh_-_Blick_auf_Montmartre_mit_Mühlen.jpeg|The Hill of Montmartre also View of Montmartre with Windmills 1886
File:Vincent_van_Gogh_-_Montmartre-_achter_de_Moulin_de_la_Galette_-_Google_Art_Project.jpg|Vegetable Gardens in Montmartre: La Butte Montmartre 1887
File:Vincent_van_Gogh_-_Montmartre-_molens_en_moestuinen_-_Google_Art_Project.jpg|Vegetable Gardens in Montmartre: La Butte Montmartre 1887
File:Vincent_Willem_van_Gogh_045.jpg|Vegetable Gardens in Montmartre: La Butte Montmartre 1887
Bestand:Vincent Willem van Gogh 128.jpg|''Vaas met twaalf zonnebloemen''<br>(Arles, augustus 1888)<br>[[Neue Pinakothek]], München, Duitsland
Bestand:Vincent Willem van Gogh 127.jpg|''Vaas met vijftien zonnebloemen''<br>(Arles, augustus 1888)<br>[[National Gallery (Londen)|National Gallery]], London, Groot-Brittannië
Bestand:Van Gogh Vase with Three Sunflowers.jpg|''Vaas met drie zonnebloemen''<br>(Arles, augustus 1888)<br>Privécollectie, Verenigde Staten
Bestand:Van Gogh Vase with Six Sunflowers.jpg|''Vaas met vijf zonnebloemen''<br>(Arles, augustus 1888)<br>Vernietigd bij een brand in de [[Tweede Wereldoorlog]] op 6 augustus 1945. [http://www.vggallery.com/painting/p_0459.htm]
Bestand:Zonnebloemen - s0031V1962 - Van Gogh Museum.jpg|''Vaas met vijftien zonnebloemen''<br>(Arles, januari, 1889)<br>[[Van Gogh Museum]], Amsterdam, Nederland
Bestand:Van Gogh Vase with Fifteen Sunflowers.jpg|''Vaas met vijftien zonnebloemen''<br>(Arles, januari 1889)<br>[[Sompo Japan Museum of Art]], Tokio, Japan
Bestand:Van Gogh Twelve Sunflowers.jpg|''Vaas met twaalf zonnebloemen''<br>(Arles, januari 1889)<br>[[Philadelphia Museum of Art]], Philadelphia, Verenigde Staten.
</gallery>
.
.
== 1891 ==
[[File:Ferenczy, Károly - Gardeners (1891).jpg|550px|thumb|Károly Ferenczy (1862–1917) schildert zijn ''Tuinmannen'' in 1891 (hoogte: 134,5 cm; breedte: 155 cm). Zijn compositie, belichting, kleuren en details zijn naturalistisch. De beperkte ruimte toont een oude en een jonge tuinman met lichte en donkere kleuren. Ferenczy maakte twee compositiestudies als voorbereiding. "Gardeners" is een vroeg werk en toont de vaardigheden van een kunstenaar aan het begin van zijn carrière.]]
.
* Start werken aan de [[Trans-Siberische spoorlijn]]. Deeltrajecten worden tussen 1896 en 1900 opgeleverd.
.
* De hoogste kerkelijke autoriteit neemt met de [[encycliek]] [[Rerum Novarum]] een ‘voorzichtig en diplomatisch’ standpunt in, inzake de [[sociale kwestie]]. De paus formuleert voor de arbeidersklasse een sociale leer en benadrukt de waarde van een rechtvaardig loon, het eigendomsrecht en de solidariteit met minder bedeelden. Om dit te bereiken noemt de encycliek tussenkomsten door de overheid, vorming en vakbondswerking. [[Leo XIII]] leidt zo de Kerk het industriële tijdperk (dat al een eeuw bezig is) binnen. De encycliek is tegelijk een kritiek tegenover het ongeremde [[kapitalisme]] of het economisch [[liberalisme]], het [[sociaal darwinisme]] en het [[socialisme]] en leidt tot een samenwerking tussen arbeid en kapitaal via [[vakbonden]] en [[corporatisme]].
.
* Jean Nicolas [[Arthur Rimbaud]] ([[Charleville-Mézières|Charleville]], 1854) overlijdt in Marseille. Deze Franse dichter vertegenwoordigde het symbolisme en decadentisme.
.
* Vereenvoudiging [[Citadel van Luik]]. Een ring van twaalf forten zal de stad beschermen omwille van de sinds 1870 verder reikende [[artillerie]].
.
* De boeken [[The Picture of Dorian Gray]] en [[Là-bas]] verschijnen.
.
* [[Wet op de Openbare Onderstand]].
.
* [[Gerard Philips]], een wereldvreemde technicus prutst de gloeilamp in elkaar in [[Eindhoven]]. Zijn flamboyante broer [[Anton Philips|Anton]] stapt even later in het bedrijf en verkoopt de lampen tot in Rusland.
.
* De cholera-epidemie die dit jaar uitbreekt duurt tot 1895.
.
;Kijken
<Gallery>
Bestand:Pope Leo XIII 1878.jpg|[[Leo XIII]] kondigt [[Rerum Novarum]] af.
Bestand:Russian_prisoners_at_work_at_the_Amur_Railway.jpg|Russische gevangenen werken aan de langste spoorweglijn ooit.
File:Citadelle_bâtiment_12e_de_ligne.jpg|Citadel Luik, 12de linie.
Bestand:Lippincott_doriangray.jpg|In 1893 verschijnt [[The Picture of Dorian Gray]] in een vertaling van Elisabeth Couperus-Baud, de vrouw van [[Louis Couperus]]. Die ontving het boek rechtstreeks van Wilde.
Bestand:Huysmans_La_Bas.jpg|''La Bas'', vertaald als ''Uit de diepte.''
</Gallery>
.
.
== 1892 ==
[[Bestand:Pierre De Geyter 2020.jpg|thumb|550px|De [[Tweede Internationale]] neemt '[[Internationale (lied)|de internationale]]' als officieel strijdlied voor de arbeidersbeweging. De in de Gentse Kanunnikstraat geboren [[Pierre De Geyter]] componeerde het in 1888 op een tekst van de Franse communard [[Eugène Pottier]]. De dichteres [[Tante Jet]] vertaalt het in 1900 naar het Nederlands. Het standbeeld van De Geyter staat bij het [[Museum voor Industrie, Arbeid en Textiel]]. Tot in 1943 blijft de Internationale het volkslied van de Sovjet-Unie. Die nodigt in 1927 de bijna tachtig jarige componist [[Pierre De Geyter|Pierre De Geyter]] uit in Moskou om de tiende verjaardag van de Oktoberrevolutie te vieren. Als eregast staat Pierre op het Rode Plein in gezelschap van [[Käthe Kollwitz]]. Als het [[Rode Leger (Sovjet-Unie)|Rode Leger]] op de tonen van de Internationale voorbij marcheert, rollen (volgens de legende) de tranen van zijn wangen. Pierre krijgt van [[Stalin]] een staatspensioen. In 1932 overlijdt hij nabij Parijs. Zijn begrafenis is prinselijk: een massa van 50.000 arbeiders groet hem. De Gentse de socialistische krant de Vooruit wijdt een piepklein artikel aan zijn overlijden.]]
.
* In België krijgen vrouwen een maand bevallingsverlof.
.
* Laatste cholera-epidemie in België.
.
* [[Rudolf Diesel]] verkrijgt patent op de [[dieselmotor]].
.
* Eerste wielerrit [[Luik-Bastenaken-Luik]].
.
* [[Arthur Conan Doyle]] publiceert [[The Adventures of Sherlock Holmes]] en [[Georges Rodenbach]] publiceert [[Bruges-la-Morte]] als feuilleton in [[Le Figaro]] en in [[Journal de Bruges]]. Het werk ontpopt zich tot een symbolistisch meesterwerk. [[Fernand Khnopff]] verzorgt het titelblad van het boek.
.
* Het Belgisch parlement keurt de 'standaardtijd' goed, bepaald door het observatorium in Ukkel. De stationschef in Brussel-Noord zet de klokken gelijk. Gemeentebesturen die weigeren, krijgen met de rechter te maken. Dat maakt de trein gevaarlijker dan de goddeloze opvattingen van de vrijzinnigen in de verre stad. De trein jaagt God op de loop. De stoomfluikt kondigt de ontkerstening aan. Was God een blinde horlogemaker? De spoorweg verandert voor menigeen het tijds- en plaats gevoel. Dag en nacht zijn niet langer bepalend. Mechanische uurwerken op torens en belforten liepen ongelijk. Het spoor zorgt voor een strenge en exacte tijd. Het uurrooster verdraagt geenspeling. Tussen 1835 en 1892 bestaan de kerkklok en de stationsklok naast elkaar. 'Godsvrezende zielen die zelden buiten het dorp komen, hebben genoeg aan het angelus en de vespers. Wie ergens wil geraken, richt zich beter op de tijd van de spoorweg. [Info controleren met Oculus / en de weerstand van de geestelijken]
.
.
== 1893 ==
[[File:Edison kinetographic theatre, the "Black Maria." (028126a2-fd80-4d26-a153-b37df8dc27e6).jpg|thumb|550px|De Black Maria is de eerste Amerikaanse filmstudio in eigendom van Thomas Edison. De studio is gebouwd in de winter van 1892-1893 op de terreinen van de Edisonlaboratoria in West Orange (New Jersey). Het gebouw is met teerpapier bedekt en een donkere studio met een schuifdak en gebouwd op een draaitafel om het zonlicht te volgen.]]
.
* [[Burgerwacht (België)|Belgische burgerwacht]] maakt doden in [[Bergen (België)|Bergen]]
.
* Het [[algemeen meervoudig stemrecht]] voor mannen van 25 jaar vertienvoudigt het aantal kiesgerechtigden.
.
* [[Nieuw-Zeeland]] voert het [[vrouwenstemrecht]] in als eerste land ter wereld. In België is het wachten tot 1949.
.
.
== 1894 ==
.
* [[Film (cinematografie)|Eerste film]]voorstelling door de vergeten [[gebroeders Skladanovsky]] in [[Berlijn]].
.
* [[Adolf Daens |Daens]] als lijsttrekker van de [[Christene Volkspartij]] in [[Aalst (Oost-Vlaanderen)|Aalst]] verkozen tot parlementair.
.
* [[Abdul Hamid II]] onderdrukt de [[Armeniërs]].
.
* ♣ Het jungleboek, een verzameling verhalen en gedichten verschijnt. Rudyard Kipling publiceerde ze eerder los in tijdschriften. Een vroege bewerking komt er met [[Robert Baden-Powell]] in de begindagen van scouting.
.
.
== 1895 ==
.
* [[Adolf Daens |Daens]] ontboden in het Vaticaan met de waarschuwing de politiek te verlaten.
.
* [[Jean Jaurès]] klaagt de koloniale oorlogen aan in naam van het [[imperialisme]] en zegt 'Het kapitalisme draagt de oorlog in zich zoals de wolk het onweer in zich draagt.' Anderen schamen er zich niet voor dit soort oorlogen te voeren 'om de markten van de wereld open te stellen ten bate van onze handelaars', aldus [[Douglas Haig]].
.
* Uitvinding van de [[röntgenstralen]].
.
* Op 28 december vertonen de broers [[Gebroeders Lumière|Lumières]] hun eerste films in het [[Salon indien du Grand Café]] aan de [[Boulevard des Capucines (Monet)|Boulevard des Capucines]] in Parijs. De filmgeschiedenis beschouwt dit als de eerste betaalde publieke cinema omdat het toestel van de gebroeders Skladanovsky in [[Berlijn]] inferieur is aan dat van de Lumières.
.
* [[Georges Rodenbach]] publiceert La Vocation en [[Henri Cassiers]] illustreert het.
.
;Kijken
<Gallery widths="155" heights="190">
File:Rodenbach – La Vocation, 1895 Illustr. p 156.png|1895
File:Henri cassiers, red star line, 1898.jpg|1898
File:De Rycker.Coq sur Mer.JPG|1898
File:Henri Cassiers - Hollandsche Societeit van Levensverzekeringen.jpg|Ca. 1900
File:Henri Cassiers 001.JPG|Vroege 20ste eeuw
File:Red Star Line Antwerpen - New York, by Henri Cassiers.jpg|1901
File:Glasgow. Cathedral (by Henri Cassiers). Postcard from 1901.jpg|1901
File:Chemin-de-fer-etat-Neerlandais-Henri-Cassiers.jpg|1901-1910
</Gallery>
.
.
== 1896 ==
[[File:Le Jardinier (l'Arroseur arrosé) (1895).webm|thumb|550px|♣ In de Brusselse [[Sint-Hubertusgalerijen]] vertonen de [[gebroeders Lumière]] deze vroege film die de geschiedenis ingaat als de eerste komedie. Is het toevallig dat deze mijlpaal uit de technologiegeschiedenis zich in een tuin afspeelt? De potsierlijke film is opgenomen in het Zuiden van Frankrijk en legt de basis voor de [[slapstick]]. [[Gustave Flaubert]] verwoordt in zijn roman ''Bouvard et Pécuchet'' zo'n filmische scène: ''Ze spraken voortdurend over sap en cambium, over opbinden, snijden en uitdunnen van knoppen. In hun eetkamer hadden zij de namen van hun zaailingen ingelijst, allemaal voorzien van een nummer dat in de tuin aan de voet van de boom op een stukje hout herhaald werd. Ze stonden bij dageraad op en werkten tot de avond viel, met een biezen mandje tegen hun middel geklemd. Op kille lenteochtenden droeg Bouvard zijn wollen jasje onder zijn werkkiel en Pécuchet zijn oude overjas onder zijn linnen voorschoot, en mensen die langs de schutting liepen hoorden hen in de mist hoesten. Soms haalde Pécuchet zijn handboek uit zijn zak en bestudeerde dan met zijn schop naast zich een alinea, staande in de houding van de tuinier die het titelblad van het boek verluchtte. DEze gelijkenis vleide hem zelfs in hoge mate. Zijn achting voor de auteur steeg erdoor. Bouvard stond voortdurend hoog verheven op een trap bij de piramidevormige kronen. Op een dag voelde hij zich duizelig worden, durfde niet meer naar beneden en riep Pécuchet om hulp. Eindelijk verschenen de peren; en in de boomgaard waren er pruimen. Toen pasten zij alle aanbevolen kunstgrepen tegen de vogels toe. De stukjes spiegelglas schitterden verblindend, het geratel van het windmolentje hield hen 's nachts uit hun slaap, maar de mussen zaten op de vogelverschrikker. Ze maakten een tweede en zelfs nog een derde, die zij vergeefs van steeds andere kostuums voorzagen. Toch mochten zij op enige vruchten hopen. Pécuchet had Bouvard hier zojuist van op de hoogte gesteld, toen er plotseling een donderslag weerklonk en een zware hevige regenbui uit de hemel begon te vallen. Windvlagen rukten aan het hele oppervlak van het spalier. De palen vielen de een na de ander om en de peren van de arme, heen en weer schuddende spilbomen botsten tegen elkaar. Pécuchet, overvallen door de bui, was naar de blokhut gevlucht. Bouvard hield zich in de keuken op. Ze zagen houtsplinters, takken en dakpannen door elkaar vliegen. (...) Toen vielen plotseling de steunen en de latten van de contraspalieren met al het latwerk naar beneden in de bedden. Wat een schouwspel, toen ze de zaak inspecteerden! Het gras was bezaaid met kersen en pruimen die tussen de smeltende hagelstenen lagen. De Colmars waren verloren gegaan, evenals Veteranenbesi's en de triomf-van-Jordoigne's. Van de appels waren er nauwelijks nog een paar Lieve Vaders over, en de hele perzikenoogst, die uit twaalf Venustieten bestond, lag in grote plassen water naast de ontwortelde buksbomen.']]
[[File:Akkerenhaard.jpg|thumb|550px|♣]]
.
* Wet op het werkplaatsreglement.
.
* Amsterdam en Rotterdam [[telefoneren]] met Hamburg.
.
* [[Alfred Nobel]] overlijdt en schenkt 32 miljoen Zweedse kronen aan vrede, letterkunde, geneeskunde, natuurkunde en scheikunde.
.
* [[Leopold II van België|Leopold II]] pareert de kritiek op zijn machtsmisbruik in Congo met een onderzoekscommissie en smoort alle kritiek. Zo kan de koning twee jaar later de [[wereldtentoonstelling]] in [[Tervuren]] organiseren.<ref>[[Ludo De Witte|LUDO DE WITTE]]. ''Nieuw imperialisme, oud kolonialisme, heroplevend negationisme.'' Tekst zonder referenties.</ref>
.
* De natuurkundige [[Antoine Henri Becquerel]] ontdekt toevallig de [[radioactiviteit]]. De eenheid becquerel is naar hem genoemd.
.
* [[Otto Lilienthal]] maakt een vlucht met een zweefvliegtuig. Hij werkt sinds 1874 aan het toestel. In Lichterfelde bij Berlijn, zijn woonplaats, legt hij een heuvel van vijftien meter hoog aan met een hangar. Van hieruit maakt hij ontelbare testvluchten, waardoor de heuvel een bezienswaardigheid wordt. Nu is deze omgeving het [[Otto Lilienthal-park]] met op de top zijn herdenkingsmonument. De [[gebroeders Wright|gebroeders Orville en Wilbur Wright]] gebruiken zijn kennis en maken vluchten in deze zweefvliegtuigen. Daarna plaatsen ze er een motor in en op 17 december 1903 demonstreren ze de eerste geslaagde motorvlucht.
.
* [[Napoleon Sarony]] overlijdt en laat een indrukwekkende fotocollectie achter.
.
* Eerste filmvoorstelling in België in de Brusselse [[Sint-Hubertusgalerij]] met [[L'Arroseur arrosé]] en [[L'arrivée d'un train en gare de La Ciotat]]. [https://www.youtube.com/watch?v=hlb3XKjnZkE Klik hier] om de laatste film te bekijken.
.
* [[Richard Strauss]] componeert [[Also sprach Zarathustra (Strauss)|Also sprach Zarathustra]], een symfonisch gedicht geïnspireerd door de Friedrich Nietzsches gelijknamige filosofische roman uit 1885. De opening werd eind jaren zestig beroemd als de filmmuziek van [[2001: A Space Odyssey]] van [[Stanley Kubrick]].
.
* ♣ Stichting van het Vlaamse [[Werk van den Akker en den Haard]] - de volkstuinenkoepel - naar Frans voorbeeld de Ligue du Coin de Terre et du Foyer. Dit initiatief komt er van de katholieken met de gewezen eerste minister Auguste Beernaert als voorzitter. De volkstuin is een typisch katholieke tuin. Het houdt de arbeider weg van het verderfelijke stadsleven: alcoholisme, moreel verval, familiaal geweld. Het ledenaantal piekt tijdens de wereldoorlog: 180.000 in 1918. Als vanaf de jaren 1920 leden met een eigen tuin welkom zijn kent de vereniging een piek met 400.000 leden in 1943.
.
.
== [https://www.youtube.com/watch?v=jf2IhYToDY4 1897] ==
[[Bestand:Department_store_«_A_L’Innovation_»_(destroyed,_Brussels).jpg|thumb|550px|L'innovation in Brussel voor de rampzalige brand.]]
.
* Oprichting van de [[Wiener Secession]]. Na een studiereis in Italië gaat de jonge [[Josef Hoffmann]] werken bij het architectenbureau van zijn leermeester [[Otto Wagner]] (1841-1918). Wagner is niet zomaar docent: hij is keizerlijke adviseur stadsplanning en in die jaren realiseert zijn bureau de Wiener Stadtbahn. De oorspronkelijke plannen van de Stadtbahn dateren van 1848. In 1894 start Wagner de bouw van de lijn rond het centrum. In 1898 opent de lijn. Ter vergelijking: de Londense metro uit 1863 (de eerste metro ter wereld) is dan dertig jaar oud. Parijs volgt Wenen in 1900, Berlijn in 1902, New York in 1904 en Brussel… in 1976. Veel stations en bruggen van Wagner zijn nog intact.
.
* [[Meisje van Yde]] gevonden.
.
* [[Oscar Wilde]] uit de gevangenis.
.
* In Brussel opent (het eerste?) warenhuis, [[l'innovation]] zijn deuren.
.
* [[Bram Stoker]] schrijft [[Dracula (roman)|Dracula]].
.
* Op de [[Wereldtentoonstelling van 1897|wereldtentoonstelling]] opent [[Leopold II van België|Leopold II]] het [[Paleis der Koloniën]]. Met deze tento wil hij de publieke opinie over Congo bijsturen en het kolonialisme rechtvaardigen. 270 'wilden' reizen per schip naar [[Tervuren]] om er traditionele gebruiken na te spelen en met prauwen te varen. Zeven Congolezen overleven hun Belgische avontuur niet, de winterkou is hen fataal. Ze liggen begraven in Tervuren.
.
* Louis Hughes publiceert zijn biografie en is lovend over het eten in de tuin: de BBQ: Hoee zwaar het afgelopen jaar is, doet er niet toe. De barbeque doet vergeten. Wie op de dag eerst straffen krijgt, berust want het feest volgt.<ref>HARRY STALKNECHT. ''Een kleine geschiedenis van alledaagse dingen''. (...) p. 16; </ref>
.
.
== 1898 ==
.
* De symbolisten [[Georges Rodenbach]] en [[Felicien Rops]] overlijden. Rops heeft contacten bij de symbolistische dichters en illustreert ‘’Les épaves’’, een selectie uit [[Charles Baudelaire]]s [[Les Fleurs du mal]].
.
* César Ritz laat een herenhuis aan het Place Vendôme 15 in Parijs verbouwen tot het Hôtel Ritz. Op 1 juni openen de deuren. [[Bart Van Loo]] beschrijft hoe in de keukens van deze nieuwe luxehotels de 'industriële revolutie' haar intrede doet. Er 'heerst een draconische discipline. (...) Het is immers de gewoonte dat de gefortuneerde gasten 's ochtends hun menu samenstellen, op basis van een voorstel van de staf weliswaar, maar met de mogelijkheid om alternatieven te vragen. De machine zet zich in werking, en 's avonds worden op anderhalf uur tijd soms vijfhonderd mensen bediend. Nieuw is dat niemand eigenlijk nog verantwoordelijk is voor één gerecht, maar dat alles netjes verdeeld wordt.' De werkwijze is grotendeels geïntroduceerd door Auguste Escoffier die samen met César Rits wereldberoemd wordt. Na het Ritz in Parijs volgen vestigingen in New York, Montréal, Boedapest en vele andere wereldsteden. Ze geven de Franse gastronomie wereldfaam.<ref>BART VAN LOO. ''Frankrijktrilogie. Reizen, eten, vrijen'', Bezige Bij, Antwerpen, 2011, p. 490.</ref>
.
.
== 1899 ==
.
* [[Draadloze telegrafie]] van [[Guglielmo Marconi|Marconi]] tussen Engeland en Frankrijk.
.
* [[Old England]], een pril warenhuis is een [[art-nouveau|art-nouveaugebouw]] aan de [[Hofberg]] in Brussel opent zijn deuren.
.
* In [[Amsterdam]] opent de allereerste sociale school haar deuren: De Karthuizer.
.
* [[Alfons de Ridder]] wordt op zijn zeventiende van school gestuurd wegens wangedrag en gaat werken als loopjongen in de Antwerpse haven. Kort daarna behaalt hij in het Hoger Handelsinstituut zijn licentie Handels- en Consulaire Wetenschappen. Deze man schopt het tot een grootse Vlaamse schrijver: Willem Elschot.
.
.
;Kijken
<gallery widths="155" heights="190">
File:César_RItz.jpg|César Ritz
File:Poster Cinematographe Lumiere.jpg|Poster Cinematographe Lumiere
Bestand:TwainmarkSarony.jpg|[[Mark Twain]] in 1895
Bestand:Evelyn Nesbit by Sarony Studio, 1901.jpg|[[Evelyn Nesbit]] in 1901
Bestand:SarahBernhardt1880.jpg|[[Sarah Bernhardt]]
Bestand:Margaret Anglin by Sarony.jpg|[[Margaret Anglin]]
Bestand:John White Alexander.jpg|[[John White Alexander]]
Bestand:Lillie Langtry by Napoleon Sarony, 1882.jpg|[[Lillie Langtry]] in 1882
Bestand:Oscar Wilde by Napoleon Sarony (1821-1896) Number 18.jpeg|Oscar Wilde No. 18 (1882), onderwerp van de copyright-zaak
Bestand:Oscar Wilde by Napoleon Sarony, with hat and cape, 1882.jpg|[[Oscar Wilde]] in 1882
Bestand:Mary Anderson as Parthenia by Napoleon Sarony 1883.jpg|[[Mary Anderson (toneelspeelster)|Mary Anderson]], als Parthenia, 1883
Bestand:Adah Isaacs Menken by Sarony.jpg|[[Adah Menken]] rond 1870
Bestand:Geboortehuis_Pierre_De_Geyter_-_Kanunnikstraat_Gent.jpg|Geboortehuis Pierre De Geyter, Kanunnikstraat in Gent
Bestand:Otto-lilienthal.jpg|[[Otto Lilienthal]]
Bestand:Lilienthal_in_flight.jpg|Vliegtocht van Otto Lilienthal
Bestand:Fliegeberg1.jpg|Fliegeberg met het Lilienthal-monument
File:Postcard from the Exposition Internationale de Bruxelles (1897).jpg|Wereldtentoonstelling Brussel 1897
File:International Exhibition Brussels par Privat-Livemont.jpg|Wereldtentoonstelling Brussel
File:De graven in Tervuren van de zeven "geëxposeerde" Congolezen die tijdens de tentoonstelling omkwamen.jpg|Graven van zeven Congolezen
File:Jean_Béraud_La_Sortie_Du_Bourgeois.jpg|La sortie du bourgeois, door [[Jean Béraud]] in 1889
Bestand:Old_England_facade,_Brussels_(DSCF7544).jpg|Het warenhuis Old England in 1899 gebouwd als uitbreiding van het warenhuis.
Bestand:Pierre_Quillard_portrait.jpg|[[Pierre Quillard]] is in zijn [[symbolistisch manifest]] neerbuigend over het naturalisme van [[André Antoine]].
Bestand:Vais_Marinetti.jpg|Marinetti
Bestand:Voynich_Manuscript_(141).jpg|Voynich Manuscript
File:Excavations_for_N.Y._Central_Station.jpg|New York, Central Station
File:Cover-play1913.jpg|
File:Pygmalion_and_Galatea_(Gérôme)_back.jpg|
File:La_garde-civique.jpg|Burgerwachten in 1902
File:Benz-velo.jpg|Benz-velo
File:Wrightflyer.jpg|
File:MaryJaneKelly Ripper.jpg|Een slachtoffer van Jack the Ripper
Bestand:Sylvester Roper steam carriage of 1870.jpg|Sylvester H. Ropers stoommobiel, 1870
Bestand:Sylvester H Roper Died in the Saddle Boston Daily Globe 2 June 1896.png|2 juni 1896
Bestand:HorselessCarPHJOct1899AllEyes.jpg|Horseless Car, 1899
Bestand:1903 Jaxon Steam Car.jpg|Stoomwagen, 1903
Bestand:Bridgeport 1903 vr.jpg|Bridgeport, 1903
Bestand:TaftMotorCar1909.jpg|Taft Motor Car, 1909
File:Emile_Verhaeren01.jpg|Emile Verhaeren (1855-1916)
File:Emile_Verhaeren_02.jpg|Emile Verhaeren
File:Portrait_of_Felicien_Rops_LACMA_M.84.243.343.jpg|Félicien Rops (1833-1898)
Bestand:Félicien Rops (1833-1898) De incantatie - La Boverie Luik 23-08-2018.jpg|''De incantatie'' in [[La Boverie]]
Bestand:Félicien Rops - La tentation de Saint Antoine.jpg|''De verzoeking van de [[Antonius van Egypte|Heilige Antonius]]''
Bestand:Félicien Rops - Pornokratès - 1878 (2).jpg|[[Pornokratès]] (1878)
Bestand:Felicien Rops 69.jpg|Gravure van Félicien Rops, ''Le Diable au Corps'' (1865)
Bestand:Félicien Rops - La prostitution et la folie dominent le monde.jpg|De prostitutie en de waanzin beheersen de wereld - [[Koninklijke Bibliotheek van België]]
Bestand:Rops - Satan säht die Hexenbrut.jpeg|''Satan semant'' (1882)
Bestand:Rops - Essen mit Atheisten - 1882.jpeg|''À un dîner d'athées'' (1882)
Bestand:Félicien Rops - De dame met de ledenpop - La Dame au pantin - Erfgoedfonds Koning Boudewijnstichting - Fonds du Patrimoine Fondation Roi Baudouin.jpg|[[De dame met de ledenpop]] (1885)
Bestand:Félicien Rops (1833-1898) De dood op het bal - Kröller-Müller Museum Otterlo 23-08-2016 13-31-56.JPG|''De dood op het bal'' - [[Kröller-Müller Museum]]
Bestand:Félicien Rops - In de coulissen - Dans les coulisses - Fonds Courtin-Bouché - Koning Boudewijnstichting - Fondation Roi Baudouin.jpg|[[In de coulissen]] (1878-1880)
Bestand:Felicien Rops, La Spinge, KBS-FRB.jpg|[[La Spinge]] (De sfinx), collectie [[Koning Boudewijnstichting]].
Bestand:Baudelaire_par_Nadar.jpg|[[Charles Baudelaire]], (1821-1867), 46 jaar.
Bestand:Max_Liebermann_Constantin_Meunier.jpg|[[Constantin Meunier]] (1831-1905).
Bestand:Edgar_Allan_Poe,_circa_1849,_restored,_squared_off.jpg|[[Edgar Allan Poe]] (1809-1849).
Bestand:Sigmund_freud_um_1905.jpg|Sigmund Freud (1856-1936)
Bestand:Fernand_Khnopff.jpg|[[Fernand Khnopff]] (1858-1921)
Bestand:Georges_Rodenbach,_portrait.jpg|[[Georges Rodenbach]] (1855-1898)
Bestand:Austrian_symbolist_painter_-_Gustav_Klimt.jpg|[[Gustav Klimt]] (1862-1918)
Bestand:Johan-huizinga1.jpg|[[Johan Huizinga]] (1872-1945)
Bestand:Joe_English_painter.jpg|[[Joe English (schilder)]] (1882-1918)
Bestand:Joris-Karl_Huysmans_photographed_by_Dornac.jpg|[[Joris-Karl Huysmans]] (1848-1907)
Bestand:Eli_Brazillier_-_Joséphin_Péladan.jpg|[[Joséphin Péladan]] (1858-1918)
Bestand: Zelfportret met blauw schetsboek, Léon Spilliaert, 1907, Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen, 2697.jpg|[[Leon Spilliaert]] (1881-1946)
Bestand:Maurice_Maeterlinck_1911.jpg|[[Maurice Maeterlinck]] (1862-1949)
Bestand:Oscar_Wilde_Sarony.jpg|[[Oscar Wilde]] (1854-1900)
Bestand:Mallarme.jpg|[[Stéphane Mallarmé]] (1842-1898)
Bestand:Thomas_Mann_1929.jpg|[[Thomas Mann]] (1875-1955)
File:1996.164.5-3_bw_SL1.jpg|Luna Park kreeg zijn naam naar een attractie die mensen naar de maan bracht.
File:1996.164.8-B10221_glass_SL1.jpg|Surf Avenue, Coney Island, 1906.
File:1996.164.8-B10222_glass_SL1.jpg|[[Irving Underhill]] (American, 1872-1960). Waterfront.
Bestand:Emile_Claus_(1849-1924)_De_ijsvogels_(1891)_MSK_Gent_22-10-2017_11-50-59.JPG|''De ijsvogels'', 1891
Bestand:Emile Claus005.jpg|''Koeien wadend door de Leie'', 1899
Bestand:Emile_Claus_-_Zonnegloed_(1905)_-_Museum_Dhondt-Dhaenens_te_Deurle_12-02-2010_15-17-56.jpg|''Zonnegloed'', 1905
Bestand:Emile_Claus_(1849-1924)_Lichtweerkaatsing_'s_morgens_op_de_Theems_in_Londen_(1918)_MSK_Gent_22-10-2017_11-40-02.JPG|''Lichtweerkaatsing 's morgens op de Theems'', 1918
Bestand:Astene - Villa Zonneschijn van Emile Claus 24-6-2016 14-18-34.JPG|Villa Zonneschijn met Claus' graf
</Gallery>
.
.
.
.
.
= EEN NIEUWE EEUW =
[[Bestand:View_from_Woolworth_Building_1913_New_York_City.jpg|thumb|550px|[[New York]] aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog.]]
[[Bestand:Skating in Central Park Frank-S.-Armitage-American-Mutoscope-And-Biograph-1900.ogv|thumb|550px|♣ ''Skating in Central Park''. Frank S. Armitage, American Mutoscope and Biograph, 1900.]]
== In de voetsporen van Geert Mak==
'''In 1999 vertrekt [[Geert Mak]] uit Amsterdam. Achter hem aan sleept hij een koffer met een zware laptop en een gsm, de [[Encyclopaedia Britannica]] en kilo's boeken. In opdracht van het [[NRC Handelsblad]] zal hij dagelijks een stukje plegen over de laatste dagen van het millennium. Een eindinspectie noemt hij het zelf, met als hamvraag: 'Hoe is het gesteld met het continent aan het slot van de twintigste eeuw?' Het wordt een historische reis in de sporen van de geschiedenis, lezen we op de achterflap van het boek ‘[[In Europa (boek)|In Europa]], Reizen door de twintigste eeuw.’ In 2004 verscheen dit reisverslag in een boekwerk van meer dan twaalfhonderd bladzijden. De getuigenis vertelt wat het verleden met ons, nu nog doet. 'Het gaat over verscheurdheid en onwetendheid, over historie en angst, over armoede en hoop, over alles wat ons nieuwe Europa scheidt en bindt.' De afleveringen zijn uitleenbaar in de schoolbibliotheek en de hyperlinks naar de afleveringen zijn in de tekst opgenomen. Wie wil, kan deze podcasts beluisteren. Mak vertelt er de essentie en hoe zijn project tot stand kwam.'''
.
[https://www.youtube.com/watch?v=DqU0P4eRLGA '''♠ In Europa, PODCAST HOOFDSTUK 1: 1900-1914''']
.
== 1900 ==
[[Bestand:Berlin_Hackescher_Markt_und_Rosenthaler_Strasse_1900.jpg|thumb|550px|'''Gründerzeit''' Bij de eeuwwisseling wonen er in Berlijn twee miljoen mensen. Tussen 1850 en 1870 verdubbelt de Berlijnse bevolking tot 800.000 inwoners. Duitsland staat in de literatuur bekend als het land dat te laat kwam, waarmee men aangeeft dat het land en haar grootsteden te laat industrialiseren. [[Beluik|Beluikvorming]] is Berlijn vreemd. Tijdens deze [[Gründerzeit]] is het woningbouwmodel - het bepaalt tot op heden altijd het stadsbeeld - van een onderkelderde flat met vier tot vijf verdiepingen binnen een maximum hoogte van de dakgoot op 22 meter (Traufhöhe). Aan de voorkant van het gebouw, beneden is er ruimte voor winkels, bedrijfsruimtes en restaurants. Doorgaans woont de eigenaar op de eerste verdieping, hogerop zijn de ambtenaren en de bedienden te vinden. De bejaarden en de arbeiders hokken aan de achterkant van het pand. [[James Hobrecht]], de staatsarchitect is vol lof over deze formule tot hij inziet dat de grootindustrie sneller groeit dan de stad. Waar Berlijn - omwille van zijn moerassige ondergrond, in tegenstelling tot New York - geen wolkenkrabbers toelaat, verbiedt de stad geen achterbouw. Bouwen in de hoogte kan niet, bouwen in de diepte kan des te meer. Om het fabrieksproletariaat en de massa bedienden te huisvesten voegen architecten achter de eerste binnenplaats een vijftal appartementencomplexen toe met evenveel extra binnenplaatsen. Het resulteert in een kazerneachtige stadsstructuur, vol gangen en enge, treurige binnenplaatsen, niet groter dan de tol-as van een brandspuit: 5,5 meter. Dat ook hier, net als in de beluiken het zonlicht nooit doordringt maakt niet uit. Zon, licht, lucht en een vrij uitzicht tellen niet mee in de achterkamers van de opkomende Pruisische metropool. [[Peter Schneider]] drukte het zo uit: 'In het centrum van de stad zijn appartementsgebouwen als vestingen op elkaar gepakt. Ze zijn grotendeels gebouwd in vierkante blokken rond een binnenplaats, elk met een kastanjeboom in het midden. Wanneer de top van zo'n kastanje zachtjes begint te wuiven, kunnen de bewoners ervan uitgaan dat er buiten op straat een storm raast van windkracht zes tot acht.<ref>PETER SCHNEIDER. ''Berlijn. Biografie van een nieuwe stad'', Contact, Antwerpen, 2014, p. 105-113.</ref> De Gründerzeit (of de Oprichtertijd) duidt de periode aan die begint met de Maartrevolutie van 1848 tot de beurscrash van 1873 gekozen, waarna de bloeiperiode omslaat in een stagnatie van twee decennia: de Gründerkrise (anderen noemen 1890 en 1914 als eindpunt). [[Christopher Isherwood]] omschreef de typerende binnenplaats als een 'rechtopstaande doodskist' en een 'bergkloof' waar het zonlicht nooit binnendringt. In [[Kreuzberg (Berlijn)|Kreuzberg]] en nabij de [[Hackescher Markt]] zijn deze typerende woonblokken nog te zien.]]
♠ [https://www.vpro.nl/programmas/in-europa/kijk/afleveringen/2007-2009/1900-dawn-of-the-century.html '''BEELDFRAGMENT HET BEGIN VAN EEN EEUW, [[1900]].''']
.
♥ [https://www.youtube.com/watch?v=85WMpJMv8aA '''SFEERBEELD NEW YORK OMSTREEKS 1900.''']
.
* Eerste [[Zeppelin (luchtschip)|zeppelinvlucht]].
.
* Oprichting [[Labour Party (Verenigd Koninkrijk)|Labourpartij]] in Londen.
.
* Wet op de arbeidsovereenkomst voor werklieden.
.
* De eerste Michelingids verschijnt. Net zoals de komst van de trein heeft ook de uitvinding en de verkoop van auto's culinaire gevolgen. In Frankrijk zijn ongeveer 2.400 auto's. Voor hun bestuurders en hun meereizend publiek is de gids een praktische wegwijzer met kaarten, routes, adressen, stadsplannen. Voorlopig zijn het adressen van dokters en garages die erin zijn opgenomen. Op de adressen van restaurants en toeristische info is het nog wachten.<ref>BART VAN LOO. ''Frankrijktrilogie. Reizen, eten, vrijen'', Bezige Bij, Antwerpen, 2011, p. 495.</ref>
.
* [[Oscar Wilde]] overlijdt.
.
* [[Léon Spilliaert]] bezoekt de [[Wereldtentoonstelling van 1900|Wereldtentoonstelling in Parijs]] en ontdekt het werk van [[Jan Toorop]], Giovanni Segantini, Ferdinand Hodler, [[Gustav Klimt]], Aubrey Beardsley en Walter Crane.
.
.
== 1901 ==
.
* [[Dreyfusaffaire]].
.
* [[August De Winne]] schrijft de reportage ''Door Arm Vlaanderen'' voor het Franstalige, socialistische dagblad ''Le Peuple''. Het verscheen in boekvorm in 1902: ''A travers les Flandres''
.
* [[Koningin Victoria]] overlijdt. Haar overlijden is een kantelgebeurtenis voor de Engelse bourgeoisie; het einde van een tijdperk.
.
* [[Draadloze telegrafie]] van [[Guglielmo Marconi|Marconi]] tussen Engeland en de V.S.
.
.
== 1902 ==
.
* Aanslag op [[Leopold II van België|Leopold II]] door [[Gennaro Rubino]].
.
* Burgerwacht maakt doden in [[Leuven]].
.
* [[Cuba (land)|Cuba]] onafhankelijk van de V.S.
.
.
== 1903: het jaar van de snelheid bereidt het futurisme voor ==
.
* AUTO: [[Henry Ford]] (°1863-<sup>+</sup>1947) richt in [[Detroit (Michigan)|Detroit]] de [[Ford Motor Company]] op. Hij gaat enkele keren failliet vooraleer hij wereldfaam maakt. In 1904 rijdt [[Henry Ford]] in zijn (zelf gemaakte) race-auto op het bevroren ijs van het meer van St. Clair (Detroit) en haalt een wereldrecord van 147 kilometer per uur.
.
* FIETS: Eerste [[Ronde van Frankrijk]].
.
* VLIEGTUIG: De [[Gebroeders Wright|gebroeders Orville en Wilbur Wright]] maken gebruik van zweefvliegkennis uit Duitsland en besluiten er een motor in te plaatsen. Op 17 december demonstreren ze de eerste geslaagde motorvlucht.
.
* De [[Arbeidsongevallenwet|Wet op de arbeidsongevallen]] in België verplicht de werkgevers een verzekering af te sluiten voor ongevallen bij hun werknemers.
.
* [[Cyriel Buysse]] schrijft [[Het gezin van Paemel]], een contrast met al het bovenstaande.
.
* Nu hij op pensioen is schrijft [[Auguste Escoffier]] ''Le Guide culinaire'' - de bijbel der kookboeken - met meer dan 5.000 recepten.
.
.
== 1904 ==
.
[[Bestand:Heliopolis_Avenues_(2).jpg|right|thumb|550px|[[Edouard Empain]] heeft bij zijn realisatie van een nieuwe stad in Caïro reeds andere projecten op zijn cv staan: de [[metro van Parijs]], trein en tramlijnen in Rusland, China, Belgisch-congo en Turkije. Hij symboliseert het Belgische [[imperialisme]].]]
[[Bestand:Garden_City_Concept_by_Howard.jpg|thumb|550px|Het tuinstad-concept 'is om de ruimtes waar wordt gewerkt, gewoond, onderwezen en gerecreëerd nauw met elkaar te verbinden en te omheinen met een beschermende strook groen. De "stad" bestaat in feite uit meerdere steden: als een tuinstad zijn optimale grootte heeft bereikt, moeten nieuwe tuinsteden worden gebouwd als een soort satellieten, waaruit vervolgens nadat ze tot optimale grootte zijn uitgegroeid weer nieuwe tuinsteden moeten ontstaan. Bij elke nieuwe tuinstad wordt de grootte bepaald door de reistijd tussen de verschillende activiteiten, waarbij de voorkeur uitgaat naar de benenwagen en het openbaar vervoer. Winkels, recreatie en onderwijs zijn dicht bij waar wordt gewoond, maar de industrie heeft een aparte locatie, zeker als die vervuilend is. Het leven in de cité moet samenhangend zijn: werk, gezin en burgerlijk leven moeten altijd ruimtelijk, en dus sociaal, nauw met elkaar verbonden zijn.'<ref>RICHARD SENNETT, vertaald door Maarten van der Werf. ''Stadsleven. Een visie op de metropool van de toekomst'', Meulenhof, Amsterdam, 2018, p. 111.</ref>]]
* De Duitse generaal [[Lothar von Trotha]] arriveert in Duits-Zuidwest-Afrika om de opstand van de [[Herero (volk)|Herero]] en de [[Hottentotten]] de kop in te drukken.
.
* [[Caïro (stad)|Caïro]] barst uit zijn voegen. Omdat [[Edouard Empain]] - de bouwer van de metro in Parijs - er niet in slaagt controle te krijgen over de stadsuitbreiding en het vervoersnet, richt hij die beide zelf op: hij bouwt tien kilometer ten noordoosten van Caïro de [[satellietstad]] [[Heliopolis (Egypte)|Heliopolis]] in de Egyptische woestijn. Zijn vervoersnet, de Cairo Electric Railway en Heliopolis Oases Company zorgt ervoor dat er in de jaren twintig er twintigduizend mensen wonen: ambtenaren uit de middenklasse bewonen er villa's en gezinswoningen zijn verbonden door groenstroken en brede lanen. Elke godsdienst heeft er zijn gebedshuis, er is een golfbaan, een pretpark en een hippodroom. Voor zijn eigen gebruik laat Empain [[Villa Hindoue]] bouwen. Die is geïnspireerd op de tempel van [[Angkor Wat (tempel)|Angkor Wat]] met slangen, olifanten, apen en hindoeïstische figuren. De bouw, onder leiding van de architect [[Alexandre Marcel]] duurt minder dan een decennium.
.
* In [[Letchworth]] bij Londen realiseren Raymond Unwin en Barry Parker de eerste [[tuinstad]]. De tuinstad is een antwoord op de verloedering van de industriële sloppenwijk. [[Ebenezer Howard]] (1850-1928), een Brits journalist publiceerde in 1902 het boek Garden Cities of To-Morrow en ligt aan de basis van dit nieuw soort steden.
.
.
== 1905 ==
.
* [[Einstein]] publiceert de [[relativiteitstheorie]].
.
* Invoering van de zesdaagse werkweek. Dat zondag de rustdag is, heeft veel te maken met het katholieke landsbestuur.
.
* Wet op de [[Arbeidsongevallenwet|arbeidsongevallen]].
.
{{Cquote|'''In mijn omgang met werklieden heb ik inzicht gekregen en ondervinding kunnen opdoen over hun leven en bestaan, hun uithoudingsvermogen en werklust bewonderd ’t geen voor mij een echte openbaring heten mocht. Elke ochtend kwamen die kerels van een uur ver, en te zes uur aan op het werk, en toen hadden ze meestal een paar uur op hun eigen akker bezig geweest. Ze wrochten zonder verpozen tot de middag en van één uur tot ’s avonds acht. Dan hadden ze weer de lange weg af te leggen naar huis, waar ze altijd nog een of ander karwei te kalefateren hadden bij mensen uit de gebuurte; werk ten ontijde, zoals ze dat noemden. Als dagloon verdienden de metsers toen 30 centiemen per uur en de dienders 25 centiemen. Daarmede moesten ze hun gezin onderhouden.'''|[[Stijn Streuvels]], Ingooigem I, 1904-1914}}
.
.
== 1906 ==
.
♠ [https://www.vpro.nl/programmas/in-europa/kijk/afleveringen/2007-2009/1906-berlijn-wenen.html '''BEELDFRAGMENT BERLIJN-WENEN, [[1906]].''']
.
* [[Aardbeving San Francisco 1906|De aardbeving]] met een geschatte magnitude 7,8 op de [[schaal van Richter]] vernietigt San Francisco. Er zijn 3.000 doden en 225.000 tot 300.000 daklozen.
.
.
== 1907 ==
.
* [[Joris-Karl Huysmans]] overlijdt.
.
* Op 17 april stromen op [[Ellis Island]] 12.000 gelukszoekers toe, nooit eerder was hun aantal zo groot. In dit jaar pogen een miljoen Europeanen de Verenigde Staten binnen te komen.
.
* In november maakt [[Paul Cornu]] de eerste helikoptervlucht. Cornu (1881-1944) was een Franse handelaar in rijwielen. Tussen haakjes, de [[gebroeders Wright]], de vliegtuigpioniers waren eveneens fietsenmakers.
.
.
== 1908 ==
.
* [[Treinramp van Kontich]]
.
* Het succes van [[Henri Farman]] in Frankrijk rijkt over de grenzen. De Aero-Club des Flandres en Auguste de Breyne besluiten om Farman naar Gent te brengen om er zijn vliegkunst te tonen. Tussen 25 mei tot 2 juni 1908 onderneemt Farman vluchten met en zonder passagier op grote hoogte (1471 meter) en op lage hoogtes (ongeveer 7 meter). Zo is Gent de pionier der geslaagde vluchten. Daar waar Farman zijn demonstraties hield, is een straat naar hem genoemd.
.
* [https://www.youtube.com/watch?v=S5Z-qOB-1wo Sfeerbeeld uit Brussel.]
.
.
== 1909 ==
[[Bestand:Umberto_Boccioni_002.jpg|thumb|550px|♣ De tuin van het futurisme rekent af met het naturalisme. [[Hippolyte Taine]] (1828-1893) publiceert in 1909 zijn ''Philiosophie de l'art'' waarin hij de feitenverzameling, een positivistisch kenmerk dat ook in het theater tot ontwikkeling komt, als de essentie ziet van de roman/kunst. Niettemin is het [[Naturalisme (schilderkunst)|naturalisme]] op zijn retour. Het ''Manifeste du futurisme'' op de eerste bladzijde van de [[Le Figaro|Figaro]] is er de [[Antithese (filosofie)|antithese]] van. Het [[Futurisme]] is een feit en alle historie is “passéïsme.” Wie aan “passéïstische syfilis” lijdt, ruikt naar oude archieven, kijkt achterom en verdrinkt in de stroom van de tijd zwemt en stikt in het verleden. Venetië en Brugge zijn geschiedenisbordelen en hun inwoners de slaven van het verleden. De futuristen bevrijden deze rommelmarkten van de kanker van professoren en antiquairs. De ontelbare musea zijn absurde abattoirs van schilders en beeldhouwers die elkaar met kleuren, lijnen en penselen bevechten aan tentoonstellingswanden, bibliotheken, academies en begraafplaatsen zijn verzamelpunten van passéïsten, klaar voor de sloop. Lang leve de toekomst! Lang leve het gevaar! Weg met veiligheid! [[Filippo Marinetti]] smukt zijn motorkap op met buizen die lijken op de uitwasemingen van slangen, scheurt plankgas met zijn hongerige automobiel terwijl lantaarns in lichtsnoeren voorbij flitsen, begint met gierende banden een waanzinnige wedren tegen trams, locomotieven en vliegtuigen tot hij in de gracht kantelt, het voertuig uit rent, het gewelddadige nachtelijke stadsleven tegemoet onder het elektrisch maanlicht op de vuist gaat, kasseien door ramen gooit en achtervolgd door armenzwaaiende carabinieri, de futuristische vlag opsteekt om de bespottelijkheid van de bijziende geschiedenis te bezingen. MERDE aux historiens! Dit schilderij is van [[Umberto Boccioni]] en heet ''Onder de Pergola in Napels.'' Olieverf op doek, 1914, 83 × 83 cm, Milaan, Civico Museo d'Arte Contemporanea.]]
.
* [[Koning Leopold II van België]] tekent op zijn sterfbed de wet op persoonlijke dienstplicht.
.
* De Ligue des amis de la forêt de Soignes wil het [[Zoniënwoud]] beschermen. De invloedrijke vereniging construeert een beeld van het Zonieënwoud dat een tegengewicht vormt voor de oprukkende stad, een landschap met een botanische meerwaarde en een rijk historisch, cultureel en economisch potentieel.
.
* Philips start de bouw van haar lichttoren in Eindhoven. Huisarchitect [[Dirk Roosenburg]] (opa van [[Rem Koolhaas]]) ontwerpt de toren die nu een hotel is. De lichttoren test lampen op hun gebruiksduur en is de hele nacht en dag door een lichtbaken.
.
.
;Kijken
<Gallery widths="155" heights="190">
File:Albert I of Belgium 1910.jpg|Albert I volgt zijn oom, Leopold II op en blijft op de troon tot zijn val in [[Marche-les-Dames]] in 1934.
Bestand:Reclame_Farman.JPG|Een affiche van [[Henri Farman]].
Bestand:HE2G13.jpg|Paul Cornu en zijn helicopter.
</Gallery>
.
.
= EEN NIEUW DECENNIUM =
== 1910 ==
.
* Naast [[gevangenis van Sint-Gillis|de gevangenis van Sint-Gillis]] komt die van Vorst.
.
[[File:Carnegie_steel_ohio_panorama.jpg|thumb|990px|Ohio Works of the Carnegie Steel Compagnie, Youngstown, 19 September 1910.]]
.
* Oprichting van de Koninklijke Vereniging voor Natuur- en Stedenschoon om het 'landelijk en stedelijk schoon' te behouden.
.
.
== 1911 ==
[[Bestand:Maurice Maeterlinck01.jpg|thumb|Maurice Maeterlinck; ''De lezing door Emile Verhaeren'' (detail), door [[Théo van Rysselberghe]]]]
.
* [[Eugene Burton Ely]] landt met een dubbeldekker op een scheepsdek en het Belgische leger start een vliegschool in Brasschaat.
.
* Wet tot het behoud van de schoonheid der landschappen.
.
* [[Virginie Loveling]] publiceert ''Een revolverschot''.
.
* [[Maurice Maeterlinck]], een oud leerling van het [[Sint-Barbaracollege]] in Gent, wint de [[nobelprijs voor literatuur]].
.
* [[Heliopolis (stadswijk)|Heliopolis]] is klaar. In 1904 besliste baron Empain tot de bouw van deze glamoureuze en mondaine stad vol brede lanen, luxehotels, villa's, paleizen... er is een renbaan, een pretpark en een golfterrein.
.
* ♣ Frances Burnet publiceert het kinderboek ''De geheime tuin''. Twee ongelukkige kinderen vinden de sleutel van een geheime en vergrendelde rozentuin. Daar bloeien ze letterlijk open in de lente van hun leven.
.
.
== 1912 ==
.
* De ramp met de [[Titanic (schip, 1912)]] zorgt voor diverse maatregelen die dit soort rampen moet vermijden; Oprichting van de afdeling Landschappen van de Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen; [[Jean Massart]] publiceert zijn ''Pour la protection de la Nature en Belgique''. Het is een vroeg pleidooi voor natuurbescherming. Eerder schreef hij over 'Les aspects de la végétation en Belgique', een didactische platenverzameling die botanisch België aan een breed publiek voorstelt.
.
* Pools-Amerikaanse boekhandelaar [[Wilfrid M. Voynich]] krijgt een mysterieus document in handen, sindsdien het [[Voynichmanuscript]] genoemd. Het is een geïllustreerd handschrift met een onbegrepen inhoud uit de 15e eeuw. Het is tot op heden niet ontcijferd en wordt bewaard door de [[Universiteit van Yale]].
.
;Kijken
<Gallery widths="155" heights="190">
Bestand:Dolmen_in_the_Lüneburger_Heide,_by_Edward_Theodore_Compton,_1912.jpg
Bestand:RMS_Titanic_3.jpg
Bestand:Olympic's 1st Class Grand Staircase Boat Deck Level.jpg
Bestand:Gym.jpg
Bestand:Titanic_lifeboat.jpg
Bestand:Titanic-New_York_Herald_front_page.jpeg
Bestand:Carpathia-54.jpg
Bestand:Titanic_watch.jpg
Bestand:Stöwer_Titanic.jpg
Bestand:Nl_mary_titanic.svg
</Gallery>
.
.
== 1913 ==
[[Bestand:The Wanderer - D.W. Griffiths - 1913, Biograph - EYE FLM73625 - OB 685547.webm|thumb|550px|Fragment uit een melodrama van de fimregisseur [[D.W. Griffith]] voor de [[Biograph Studios|Biograph Company]] waarbij een fluitspeler oud-geliefden verenigt.]]
[[Bestand:AssemblyLine.jpg|thumb|550px|Henry Fords lopende bandsysteem brengt het werk tot bij de arbeider.]]
.
* Oprichting van de Commissie er Verfraaiing van het Landleven.
.
* ♣ Den Haag telt 270 volkstuinen, Rotterdam 243, Schiedam 128 en Leiden 114. In Nederland staat de teller op 2153. Het bestuur van de Haagsche Volkstuinen nodigt bestuurders van volkstuincomplexen uit om over de toekomst te spreken. Resultaat hiervan was het rapport ‘Over de stand der volkstuinen in Nederland’ dat een onderscheid maakt tussen arbeiderstuinen (bedoeld om in voedsel te voorzien) en volkstuinen (voor frisse lucht, zon en vrijetijd). Beide tuintypes moeten de armste groepen ondersteunen.
.
* Opening van het [[vredespaleis]] in [[Den Haag]], gebouwd met de centen van [[Andrew Carnegie]] en de architectuur van [[Louis Cordonnier]]. De inrichting is afkomstig uit diverse landen: Italië leverde marmer, Indonesië hout, Bohemen de luchters van glas en kristal, de Zwitsers leverden de klok in de toren...
.
* België telt na acht decennia negenduizend kilometer spoor, buurtspoorwegen inbegrepen. Meer dan honderdduizend Belgen werken in de sector en in New York opent het grootste treinstation ter wereld, het [[Grand Central Station]]. Het functioneert sinds 1871 en telt nu 44 perrons en 67 sporen. Na de oorlog daalt de omzet in het spoorvervoer, het wegvervoer neemt het over. [[Henry Ford]] neemt in 1913 de lopende band in gebruik. Zijn 'Fordisme' baseert zich op het Taylorisme met extra's: 1. de lopende band; 2. het ambassadeurschap van de werknemers en 3. de hogere lonen die de arbeiders in staat stellen een auto te kopen wat tot extra productiviteit leidt. Deze arbeidsrationalisering vindt zijn oorsprong in Chicago. Daar verschijnen eind negentiende eeuw gigantische abattoirs in de vleesverwerking. Vee uit de Midwest voedt de snelgroeiende natie. De nazi's vonden er eveneens inspiratie. [[Isaac Bashevis Singer]] (1903-1991) legt als Amerikaanse Jood een verband tussen de vernietigingskampen en de slachthuizen.<ref>TON LEMAIRE. ''Onder dieren. Voor een diervriendelijker wereld,'' Ambo|Anthos, Amsterdam, 2017, p.360.</ref>
.
* [[Wereldtentoonstelling van Gent]], 'la Ville de Flore', aldus A. Buyssens in zijn biografische verhandeling uit 1913 over de Gentse plantenkweker Louis Van Houte.
.
* In het Théâtre des Champs-Élysées veroorzaakt [[Le Sacre du Printemps]] van de [[Ballets Russes]] en 25-jarige [[Igor Stravinsky]] een schandaal. Het Parijse publiek fluit en joelt, slingert beledigingen en bedreigingen naar het podium. Het thema weerspiegelt het einde van het Fin de Siecle: een uitverkoren jonge maagd danst zich dood als offer en is de culturele 'aankondiging' van de Eerste Wereldoorlog.<ref>JAY WINTER BLANE BAGGETT, vertaald door E. Verschuuren en E. Drenth. ''1914-1918. De Grote Oorlog en de vorming van de 20ste eeuw'', Standaard, Antwerpen, 1997, p. 23.</ref>
.
* [[Pygmalion (toneelstuk)]] van [[George Bernard Shaw]] gaat in première, het is het spiegelbeeld van [[Narcissus (mythologie)|Narcissus]] waarmee het [[Fin de Siecle]] begon.
.
.
h82nfx9ba0we77ao3it2tatle2feq3a
Schrijven/Beleidsnota
0
46798
430736
429792
2026-10-13T06:51:59Z
JopkeB
18060
/* Stappenplan */
430736
wikitext
text/x-wiki
{{Index Schrijven}}
Een '''beleidsnota''', of '''adviesnota''', is een document waarin een probleem wordt beschreven en advies wordt gegeven om dat probleem op te lossen. Een beleidsnota kan passen in het voortraject voor het maken van (nieuw of aangepast) beleid.
Iemand constateert een probleem. Dat kan op je werk zijn, in de politiek, binnen een vereniging of waar dan ook. Je kunt dat probleem zelf constateren, je leidinggevende, een opdrachtgever of een probleem wordt opgeworpen in een groep, bijvoorbeeld tijdens een vergadering. Het gaat niet om een huis-tuin-keuken probleem, maar om een probleem dat onderzoek vergt en een concreet en onderbouwd voorstel waarover een of meer anderen een beslissing nemen.
== Stappenplan ==
* '''[[Van Idee tot Publicatie/De probleemstelling|Probleemstelling]]''': het probleem helder krijgen. Wat is het probleem precies? Als de probleemstelling niet klopt met wat de opdrachtgever bedoelt, kun je nooit een goede oplossing vinden. Interview hiervoor de opdrachtgever en andere betrokkenen die het probleem zelf aan den lijve ondervinden. Vraag hen naar doelstellingen die door het probleem niet gehaald kunnen worden. Wat is precies de discrepantie tussen doel en werkelijkheid? Wat is er al gedaan om het probleem op te lossen en waarom werkte dat niet? Je wilt uiteindelijk een helder geformuleerde centrale vraag, eventueel met vervolgvragen (wat zijn de oorzaken). N.B. Je kunt dus geen probleem hebben, als je geen doelstelling hebt. Een gevoeld probleem moet je altijd herleiden naar een doel.
** Een simpel voorbeeld van het belang van een heldere probleemstelling: een vriendengroep wil samen met vakantie. Maar de ene helft wil een strandvakantie en de andere wil een trektocht door de bergen maken. Dan maakt het nogal verschil uit of ze (1) normaliter veel plezier met elkaar hebben, goed met elkaar overweg kunnen en alleen hun vakantiewensen verschillen; òf (2) dat de groep eigenlijk uit twee subgroepen bestaat, die niet altijd goed met elkaar omgaan en zij de vakantie als breekijzer gebruiken. In het eerste geval kan een oplossing worden gevonden in een gezamenlijke vakantieaccomodatie dicht bij het strand, van waaruit diverse bergtochten mogelijk zijn. In het tweede geval zal een begeleidingsproces naar een opsplitsing van de groep meer van toepassing zijn.
** Over interviewen: het doel is niet om de geïnterviewde een opzienbarende quote te ontlokken, zoals op televisie of voor een kranteninterview. Nee, je wilt te weten komen wat er precies aan de hand is. Dan gebruik je de LSD-methode, niet met de {{Wp|Lysergeenzuurdi-ethylamide|hallucinogene drug}}, maar met {{Wp|Actief luisteren|'''L'''uisteren, '''S'''amenvatten, '''D'''oorvragen}}, een (zakelijke) interviewmethode om het naadje van de kous te weten te komen. "Doorvragen" kan bestaan uit vragen als "Wat bedoel je precies met ...?" "Kun je daarvan een voorbeeld geven?" "Wanneer, in welke situatie komt [het probleem] voor?" "Hoe zit dat precies?" Het kunnen ook vragen zijn die beginnen met wie, wat waar, wanneer, waarom of hoe (zie {{Wp|Topische vragen}}. Houd in je achterhoofd dat er een onderliggend probleem kan zijn, waar men niet gemakkelijk over praat (zoals die twee subgroepen in het voorbeeld hierboven), wees alert op signalen die daar op duiden.
*** Bereid een interview altijd goed voor. Start met een inleiding (doel, wat er met de uitspraken wordt gedaan, de geïnterviewde op zijn/haar gemak stellen), stel dan de vragen die je wilt stellen, inclusief LSD, en sluit tenslotte af met een korte samenvatting/conclusie, vervolgstappen. Spreek de hoop uit dat je voor vervolgvragen opnieuw bij de geïnterviewde terecht kunt.
::Tip: als je beleidsmedewerker bent, om andere redenen vaak een beleidsnota schrijft of ICT'er bent die vaak klanten en gebruikers interviewt: volg een cursus interviewen of interviewtechnieken. Je kunt de theorie uit een boekje leren, maar je leert het vak pas echt in de praktijk, met veel oefenen en aanwijzingen van een coach.
:* Koppel na afloop de conclusie(s) uit de interviews schriftelijk terug. Formuleer de conclusie als de (voorgestelde) probleemstelling die je wilt gaan gebruiken. Vraag of dit inderdaad het probleem is. Zo ja, dan kun je dit als de probleemstelling gebruiken, het uitgangspunt om met de vervolgstappen aan de slag te gaan. Geef de vragensteller ook een duidelijk beeld van wat hij kan verwachten (wat ga je doen, welke vervolgstappen, wat verwacht je dat er in de beleidsnota komt, hoeveel tijd gaat het kosten).
* Verdeel complexe/omvangrijke problemen onder in deelproblemen/deelvragen/aspecten.
** Wat is het belangrijkste aspect? Vermeld ook de andere aspecten, in volgorde van belangrijkheid.
* Beschrijf de '''huidige situatie'''. Welke doelstellingen gelden er? Hoe zit het proces in elkaar dat ervoor moet zorgen dat de doelstellingen worden gehaald? Waarom lukt dat niet?
* '''Verzamel (meer) informatie''', waaronder de eisen waaraan oplossingen moeten voldoen. Vaak zijn er minimumeisen die een organisatie stelt aan oplossingen. En een van de eisen is uiteraard dat voorgestelde oplossingen het probleem moeten oplossen.
** Vraag informatie die je nog mist aan de geïnterviewden en anderen die je kunnen helpen.
** Voer een [[Van Idee tot Publicatie/Het literatuuronderzoek|Literatuuronderzoek]] uit, zowel in externe bronnen (bijvoorbeeld artikelen in vakbladen, maar ook tips die je met een zoekmachine vindt, mits die websites betrouwbaar zijn) als in [[Informatievoorziening/Bedrijfsinformatie#Informatievoorziening binnen bedrijven|interne bronnen]] (zoals verwante beleidsplannen en soortgelijke eerdere onderzoeken), met als centrale vraag: ''Hoe kun je een dergelijk probleem oplossen?''
* Zet de gevonden '''oplossingen''' op een rijtje. Wellicht had je er zelf ook al een of meer bedacht. {{Wp|Brainstormen|Brainstorm}} eventueel nog met collega's of andere sparring partners.
** Controleer of de alternatieven allemaal voldoen aan de eisen die aan de oplossingen worden gesteld.
** Vermeld bij elke oplossing de kosten, opbrengsten, voor- en nadelen, welke middelen, mensen en tijd nodig zijn om ze te implementeren en andere bijzonderheden.
* '''Schrijf''' de beleidsnota.
** Zie [[Schrijven/Teksten|Voorbereidingen]] - schrijfdoelen, doelgroep en opbouw. Zie hieronder de paragraaf [[Schrijven/Beleidsnota#Indeling|Indeling]] voor een mogelijke opbouw.
** Wees kort. Niemand heeft tijd om een dik rapport te lezen. Neem meer informatie eventueel op in bijlages, zoals tabellen met statistieken en uitgebreidere beschrijvingen van alternatieven.
** Voer in ieder geval de stappen vanaf stap 8 uit van het [[Schrijven/Schrijfproces|Schrijfproces]].
* Als hij "af" is: Laat hem van tevoren door de opdrachtgever lezen, vóórdat hij definitief is, nadat alle fouten er uit zijn gehaald en hij voldoet aan je eigen normen. De opdrachtgever kan dan nog correcties laten uitvoeren vóórdat de nota wordt gepubliceerd of officieel wordt verstuurd.
* Zorg er (in overleg met opdrachtgever en/of begeleider) altijd voor dat ook de bibliotheek, het archief of het Document Management Systeem van de organisatie(s) een exemplaar van je nota ontvangt (bij een scriptie stuur je een exemplaar naar zowel bibliotheek/archief/DMS van de organisatie als naar die/dat van de opleiding).
== Indeling ==
Een indeling van een beleidsnota kan als volgt zijn:
* '''Titelblad''' met de titel van de nota, de auteur (met functie), plaats, datum van voltooiing, opdrachtgever (met functie), organisatie die opracht voor de nota heeft gegeven en de afdeling waarvoor de nota is geschreven; voor scripties en andere werkstukken ook: de naam van de begeleider van de opleiding, de naam van opleiding, de faculteit en de naam van de school of universiteit.
* '''Inleiding''' met de probleemstelling, eventueel de afbakening (wat wel en niet is onderzocht) en een korte [[Nederlands/Lezen/Samenvatting|samenvatting]] van het document. Wordt meestal als laatste geschreven.
* '''Huidige situatie'''.
* '''Gewenste situatie''', doelen, eisen waaraan oplossingen moeten voldoen.
* '''Alternatieve oplossingen''' (maatregelen), elk met hun kosten, opbrengsten, voor- en nadelen, benodigde middelen, mensen, tijd. Het eerste alternatief is niets doen. Daarmee worden de overige oplossingen vergeleken qua verbeteringen, kosten, opbrengsten, voor- en nadelen.
* '''Advies''' en aanbevelingen. Welke oplossing springt er wat jou betreft uit en past het beste bij de organisatie? En waarom?
* '''Bijlagen''', waaronder een overzicht van de geïnterviewden en wie er verder bij het project betrokken zijn geweest.
Vergeet niet om bronnen (literatuur, websites, e.d.) te vermelden die je gebruikt hebt bij je onderzoek, zie [[Schrijven/Literatuurgebruik#Bronvermelding|Bronvermelding]] voor verschillende manieren waarop je dat kunt doen.
{{Sub}}
rd2qp1em28jidr33oqftt0hktghndcu
Overleg Wikijunior:Mens en maatschappij
105
46856
430727
2026-10-13T03:04:37Z
JopkeB
18060
/* Opsplitsen in hoofdstukken? */ — nieuwe sectie
430727
wikitext
text/x-wiki
== Opsplitsen in hoofdstukken? ==
@[[Gebruiker:Pbuddenberg|<bdi>Pbuddenberg</bdi>]]: Kan dit Wikiboek worden omgezet naar een echt boek met hoofdstukken? Het lijkt nu een allegaartje van onderwerpen, ook van onderwerpen waarvan ik denk dat ze logischerwijs naar andere boeken overgeheveld kunnen worden, zoals naar [[Wikijunior:Aardrijkskunde]] (er kan altijd een verwijzing opgenomen worden). En veel zijn alleen opdrachten, zonder dat eerst uitleg wordt gegeven. Bovendien mis ik een inleiding: Waar gaat het over, wat is de bedoeling, wat is de opbouw en samenhang tussen de onderwerpen, voor wie is dit boek bestemd, welke groep/leeftijd? [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 13 okt 2026 05:04 (CEST)
0sb0rtnhf7n2fvkavakpoc8tbp7ijte
430728
430727
2026-10-13T03:16:54Z
JopkeB
18060
Aanvulling
430728
wikitext
text/x-wiki
== Opsplitsen in hoofdstukken? ==
@[[Gebruiker:Pbuddenberg|<bdi>Pbuddenberg</bdi>]]: Kan dit Wikiboek worden omgezet naar een echt boek met hoofdstukken? Het lijkt nu een allegaartje van onderwerpen, ook van onderwerpen waarvan ik denk dat ze logischerwijs naar andere boeken overgeheveld kunnen worden, zoals naar [[Wikijunior:Tijdreizen]] (geschiedenis) en [[Wikijunior:Aardrijkskunde]] (er kan altijd een verwijzing opgenomen worden). En veel zijn alleen opdrachten, zonder dat eerst uitleg wordt gegeven. Bovendien mis ik een inleiding: Waar gaat het over, wat is de bedoeling, wat is de opbouw en samenhang tussen de onderwerpen, voor wie is dit boek bestemd, welke groep/leeftijd? [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 13 okt 2026 05:04 (CEST)
a127hllmrv4b0xaplju9exk1y1w2hd5
Seksisme
0
46857
430743
2026-10-13T09:33:49Z
JopkeB
18060
JopkeB heeft pagina [[Seksisme]] hernoemd naar [[Samenleving/Seksisme]]: Nu los boek zonder hoofdstukken
430743
wikitext
text/x-wiki
#DOORVERWIJZING [[Samenleving/Seksisme]]
bf1luobscw0wvtahrkesmukv9tm9ijs
Overleg:Seksisme
1
46858
430745
2026-10-13T09:33:49Z
JopkeB
18060
JopkeB heeft pagina [[Overleg:Seksisme]] hernoemd naar [[Overleg:Samenleving/Seksisme]]: Nu los boek zonder hoofdstukken
430745
wikitext
text/x-wiki
#DOORVERWIJZING [[Overleg:Samenleving/Seksisme]]
rv6e2d48llo4lqp49h5feriskm6vhhf
Racisme
0
46859
430750
2026-10-13T09:50:54Z
JopkeB
18060
JopkeB heeft pagina [[Racisme]] hernoemd naar [[Samenleving/Racisme]]: Was een los boek zonder hoofdstukken
430750
wikitext
text/x-wiki
#DOORVERWIJZING [[Samenleving/Racisme]]
9hjxr45aawol8ksyurqo9y88w1omeb3
Overleg:Racisme
1
46860
430752
2026-10-13T09:50:54Z
JopkeB
18060
JopkeB heeft pagina [[Overleg:Racisme]] hernoemd naar [[Overleg:Samenleving/Racisme]]: Was een los boek zonder hoofdstukken
430752
wikitext
text/x-wiki
#DOORVERWIJZING [[Overleg:Samenleving/Racisme]]
7gomly3mpkq5l7uv3d1jgzqllnhytj5