Gotisch/Les 1

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="nl">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikibooks</sitename>
    <dbname>nlwikibooks</dbname>
    <base>https://nl.wikibooks.org/wiki/Hoofdpagina</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.24</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Speciaal</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Overleg</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Gebruiker</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Overleg gebruiker</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikibooks</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Overleg Wikibooks</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Bestand</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Overleg bestand</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Overleg MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Sjabloon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Overleg sjabloon</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Help</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Overleg help</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Categorie</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Overleg categorie</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Transwiki</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Overleg transwiki</namespace>
      <namespace key="104" case="first-letter">Wikijunior</namespace>
      <namespace key="105" case="first-letter">Overleg Wikijunior</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Overleg module</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Gotisch/Les 1</title>
    <ns>0</ns>
    <id>43</id>
    <revision>
      <id>430912</id>
      <parentid>420752</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T09:37:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>[[Categorie:Alfabet]]</comment>
      <origin>430912</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4124" sha1="qb9b2j7qdu5tl6tj1hw4melmwf7cqve" xml:space="preserve">== Het alfabet ==
Dit is het Gotische alfabet:

[[Afbeelding:Gothic alphabet.png|middle|Gotisch alfabet]]

{| width=&quot;50%&quot; style=&quot;color: inherit; background-color: #f2fff2; border: solid 1px #bfffbf; padding: 1em;&quot; valign=top
| 
{| width=&quot;100%&quot; align=left style=&quot;border-right: solid 1px black; color: inherit; background-color: transparent;&quot;
! Gotisch
! Naam
! Latijn
! Surrogaat (Wordpad)
! Getalwaarde
|-
| '''𐌰'''
| Ahsa
| A
| #55296, #57136
| 1
|-
| '''𐌱'''
| Bairkan
| B
| #55296, #57137
| 2
|-
| '''𐌲'''
| Giba
| G
| #55296, #57138
| 3
|-
| '''𐌳'''
| Dags
| D
| #55296, #57139
| 4
|-
| '''𐌴'''
| Aihvus
| E
| #55296, #57140
| 5
|-
| '''𐌵'''
| Qairthra
| Q
| #55296, #57141
| 6
|-
| '''𐌶'''
| Iuja
| Z
| #55296, #57142
| 7
|-
| '''𐌷'''
| Hagl
| H
| #55296, #57143
| 8
|-
| '''𐌸'''
| Thiuth
| Þ (Th)
| #55296, #57144
| 9
|-
| '''𐌹'''
| Eis
| I 
| #55296, #57145
| 10
|-
| '''𐌺'''
| Kusma
| K
| #55296, #57146
| 20
|-
| '''𐌻'''
| Laguz
| L
| #55296, #57147
| 30
|-
| '''𐌼'''
| Manna
| M
| #55296, #57148
| 40
|-
| '''𐌽'''
| Nauthz
| N
| #55296, #57149
| 50
|}
| valign=&quot;top&quot; |
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;right&quot; style=&quot;color: inherit; background-color: transparent;&quot;
! Gotisch
! Naam
! Latijn
! Surrogaat (Wordpad)
! Getalwaarde
|-
| '''𐌾'''
| Jer
| J
| #55296, #57150
| 60
|-
| '''𐌿'''
| Urus
| U
| #55296, #57151
| 70
|-
| '''𐍀'''
| Pairthra
| P
| #55296, #57152
| 80
|-
| '''𐍁'''
| Negentig
| -
| #55296, #57153
| 90
|-
| '''𐍂'''
| Raida
| R
| #55296, #57154
| 100
|-
| '''𐍃'''
| Sauil
| S
| #55296, #57155
| 200
|-
| '''𐍄'''
| Teiwis
| T
| #55296, #57156
| 300
|-
| '''𐍅'''
| Winja
| W
| #55296, #57157
| 400
|-
| '''𐍆'''
| Faihu
| F
| #55296, #57158
| 500
|-
| '''𐍇'''
| Iggws
| X
| #55296, #57159
| 600
|-
| '''𐍈'''
| Hwair
| ƕ (Hw)
| #55296, #57160
| 700
|-
| '''𐍉'''
| Othal
| O
| #55296, #57161
| 800
|-
| '''𐍊'''
| Negenhonderd
| -
| #55296, #57162
| 900
|}
|}

== Getallen ==
[[Bestand:Wulfila bibel.jpg|right|200px|thumb|Bijbel van bisschop Wulfila, de {{Wp|Codex Argenteus|Codex Argenteus}}.]]
De Gotische letters zijn ook als getallen te gebruiken. De Goten gebruikten net als wij nu het decimale systeem. Toch lijkt hun systeem meer op dat van de Romeinen, door het gebruik van andere tekens voor bijvoorbeeld de 5 in 50 en in 500, en de afwezigheid van de 0. Bij de Goten werd de waarde van een getal dus aangegeven door het teken, niet door de plaats in de zin. Door een combinatie van 3 tekens is ieder getal uit te beelden tussen de 1 en 900.

== Surrogaten ==
Hoewel deze tekens allemaal wel in de Unicode zitten, zitten ze op ''Plane 1''. Dit zijn de getallen boven #FFFF / 65535. Daarom is het niet mogelijk deze tekens gewoon met een ALT + Getalcode op te roepen. Om bijvoorbeeld de ƕ te krijgen, kunt u in Wordpad ALT + 405 gebruiken. Dit teken is namelijk nummer 195 (Hexadecimaal) in de Unicode, wat 405 in decimaal is. Dit gaat echter niet zomaar op voor tekens op ''Plane 1''. Daarom zijn er ''surrogaat codes''. Dit houdt in, dat u met een combinatie van 2 ALT + Getalcodes deze tekens wel op kunt roepen. Om bijvoorbeeld een Othal (𐍉) op te roepen, drukt u eerst ALT + 55296 in. Dan laat u ALT los en drukt u op ALT + 57161. Bij de eerste code verschijnt een onzichtbaar teken op het scherm. Bij de tweede wordt dit vervangen door de Othal. 

Deze codes werken allemaal in Wordpad. Ik heb nog niet de mogelijkheid gehad het in andere programma's te testen. Als U over informatie beschikt over het wel of niet werken van deze methode, of andere methodes kent, voeg die dan gerust toe.

== Oefeningen ==
Probeer deze tekens uit je hoofd te leren. De namen zijn niet verplicht, maar kunnen wel helpen met het leren van de betekenis. Ik raad u af de getalwaarden er direct bij te leren. Beter is eerst de volgorde, daarna komen de getallen bijna van zelf. De surrogaten kan je het beste printen. Daarvoor is [[Gotisch/Surrogaten|deze lijst]]. Hier staan alleen de tekens en de surrogaten. Als je klaar bent kun je verder met de [[Gotisch/Oefeningen les 1|Oefeningen Les 1]].
{{Sub}}
{{Links}}
[[Categorie:Alfabet]]</text>
      <sha1>qb9b2j7qdu5tl6tj1hw4melmwf7cqve</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Russisch/Alfabet</title>
    <ns>0</ns>
    <id>116</id>
    <revision>
      <id>430907</id>
      <parentid>423425</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T09:32:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>[[Categorie:Alfabet]]</comment>
      <origin>430907</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7069" sha1="hj7bznfcr79r0kuecwzr9ijtmu2mfe3" xml:space="preserve">Het Russisch wordt met dit Cyrillisch alfabet geschreven:

{| class=&quot;wikitable&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot;
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | groot
! rowspan=&quot;2&quot; | klein
! rowspan=&quot;2&quot; | naam
! rowspan=&quot;2&quot; | klank
! colspan=&quot;3&quot; | transliteratie
|-
! ISO R/9
! Nederlands
! Engels
|-
| &amp;#1040; || &amp;#1072; || A || /a/ || a || a || a
|-
| &amp;#1041; || &amp;#1073; || Be || /b/ || b
| b || b
|-
| &amp;#1042; || &amp;#1074; || Ve || /v/ || v
| v/w || v
|-
| &amp;#1043; || &amp;#1075; || Ge || /g/ || g
| g || g
|-
| &amp;#1044; || &amp;#1076; || De || /d/ || d
| d || d
|-
| &amp;#1045; || &amp;#1077; || Je || /jE/ || e
| e/je || e
|-
| &amp;#1025; || &amp;#1105; || Jo || /jO/ || &amp;euml;
| o/jo/e/je || &amp;euml;
|-
| &amp;#1046; || &amp;#1078; || Zje || /Z/ || &amp;#0382;
| zj || zh
|-
| &amp;#1047; || &amp;#1079; || Ze || /z/ || z
| z || z
|-
| &amp;#1048; || &amp;#1080; || I || /i/ || i || i || i
|-
| &amp;#1049; || &amp;#1081; || korte I || /j/ || j
| j/- || &amp;#0301;
|-
| &amp;#1050; || &amp;#1082; || Ka || /k/ || k
| k || k
|-
| &amp;#1051; || &amp;#1083; || El || /l/ || l
| l || l
|-
| &amp;#1052; || &amp;#1084; || Em || /m/ || m
| m || m
|-
| &amp;#1053; || &amp;#1085; || En || /n/ || n
| n || n
|-
| &amp;#1054; || &amp;#1086; || O || /o/ || o || o || o
|-
| &amp;#1055; || &amp;#1087; || Pe || /p/ || p
| p || p
|-
| &amp;#1056; || &amp;#1088; || Er || /r/ || r
| r || r
|-
| &amp;#1057; || &amp;#1089; || Es || /s/ || s
| s || s
|-
| &amp;#1058; || &amp;#1090; || Te || /t/ || t
| t || t
|-
| &amp;#1059; || &amp;#1091; || Oe || /u/ || u
| oe || u
|-
| &amp;#1060; || &amp;#1092; || Ef || /f/ || f
| f || f
|-
| &amp;#1061; || &amp;#1093; || Ch || /x/ || x
| ch || kh
|-
| &amp;#1062; || &amp;#1094; || Ts || /ts/ || c
| ts || ts
|-
| &amp;#1063; || &amp;#1095; || Tsje || /tS/ || &amp;#0269;
| tsj || ch
|-
| &amp;#1064; || &amp;#1096; || Sh || /S/ || &amp;#0353;
| sj || sh
|-
| &amp;#1065; || &amp;#1097; || Sjtsj
| /S&lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;font-size: small;&quot;&gt;j&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;/ || &amp;#0353;&amp;#0269;
| sjtsj || shch
|-
| &amp;#1066; || &amp;#1098; || Harde teken || geen palatalisatie || &quot;
| - || &quot;
|-
| &amp;#1067; || &amp;#1099; || Ulj || /1/ || y
| y || y
|-
| &amp;#1068; || &amp;#1100; || Zachte teken
| /&lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;font-size: small;&quot;&gt;j&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;/ -- palatalisatie
| ' || - || '
|-
| &amp;#1069; || &amp;#1101; || Eee || /E/ || &amp;#0279;
| e || &amp;eacute;
|-
| &amp;#1070; || &amp;#1102; || Joe || /ju/ || ju
| joe || yu
|-
| &amp;#1071; || &amp;#1103; || Ja || /ja/ || ja
| ja || ya
|}
* {{Wp|Cyrillisch|Meer info over het Cyrillisch alfabet op wikipedia}}

'''Opmerkingen ivm de uitspraak van de letters'''&lt;br&gt;
# Hoewel er {{Wp|fonetisch alfabet|fonetisch}} {{Wp|spelling|gespeld}} wordt, zijn er uitzonderingen:
#* &quot;&amp;#1075;&quot; tussen &quot;e&quot; en &quot;o&quot; wordt als /v/ uitgesproken, bvb. &quot;&amp;#1077;&amp;#1075;&amp;#1086;&quot; (zijn) wordt als /jevo/ uitgesproken. Deze regel is enkel van toepassing als &quot;&amp;#1077;&amp;#1075;&amp;#1086;&quot; zich niet vooraan een woord bevindt.&lt;br&gt;
#* Stemhebbende medeklinkers worden stemloos als ze op het eind van een woord staan: &quot;строганов&quot; (stroganov) wordt als /stroganof/ uitgesproken.&lt;br&gt;
#* Stemhebbende medeklinkers worden stemloos als ze voor een stemloze medeklinker staan: &quot;водка&quot; (vodka) wordt als /votka/ uitgesproken. (assimilatie)
#*Stemloze medeklinkers worden stemhebbend voor een stemhebbende medeklinker &quot;футбол&quot; (foetbol) wordt als /foedbol/ uitgesproken. (assimilatie)&lt;br&gt;
#*Een klinker wordt slechts volledig uitgesproken als de klemtoon erop ligt; in de niet-benadrukte vorm wordt een neutrale klank geproduceerd. De spelling blijft altijd hetzelfde (ongeacht de plaats van de klemtoon)
# Het hard teken (&amp;#1066;/&amp;#1098;)duidt aan dat de voorafgaande medeklinker hard wordt uitgesproken (zonder palatinisatie)&lt;br&gt;
# Het zacht teken (&amp;#1068;/&amp;#1100;) duidt aan dat de voorafgaande medeklinker zacht wordt uitgesproken (palatinisatie)&lt;br&gt;
# De klinkers &amp;#1045;/&amp;#1077;, &amp;#1025;/&amp;#1105;, &amp;#1048;/&amp;#1080;, &amp;#1070;/&amp;#1102;, &amp;#1071;/&amp;#1103; maken de voorafgaande medeklinkers {{Wp|en:palatal consonant|palataal consonant}}.  Dit betekent dat de medeklinker uitgesproken wordt met het midden van de tong tegen het hard verhemelte.&lt;br&gt;

==Handgeschreven letters==
Die lijken op handgeschreven Griekse letters: 
* '' А а ''  
* '' Б б '' lijkt soms op δ
* '' В в '' lijkt soms op b
* '' Г г ''
Д en д zijn hier vergeten
* '' Е е ''
* '' Ё ё ''
* '' Ж ж ''
* '' З з ''
* '' И и ''
* '' Й й ''
* '' К к ''
* '' Л л '' hebben een gekruld beentje, itt '' П п ''
* '' М м ''
* '' Н н ''
* '' О о ''
* '' П п '' lijkt soms op n
* '' Р р ''
* '' С с ''
* '' Т т '' hierboven wordt soms een streepje getrokken
* '' У у ''
* '' Ф ф ''
* '' Х х ''
* '' Ц ц ''
* '' Ч ч ''
* '' Ш ш '' hieronder wordt soms een streepje getrokken
* '' Щ щ '' hieronder wordt soms een streepje getrokken
* '' Ы ы '' als een 61 schrijven, zonder de pen op te heffen
* '' Ь ь '' als een klein 6'je of b'tje schrijven
* '' Э э ''
* '' Ю ю ''
* '' Я я '' Grote letter Я in één beweging schrijven, te beginnen linksonder met het linkerbeen, schuin omhoog, vervolgens teken je de rechterkant van de cirkel, je gaat langs boven naar de linkerkant en tekent de linkerkant, onderkant en vervolgens kom je rechtsboven uit, waarna je nog altijd zonder de pen op te heffen, de laatste verticale streep naar onder trekt (Zo doet men dat in Rusland; als je het anders doet, zal men het merken...). De kleine letter я kan halverwege de lijn hangen, net als een Latijnse p of q.

Een voorbeeld: https://www.kataan.org/images/cyrillic.jpg

==Hoe het NIET moet:==
* https://www.pitt.edu/~armata/cyrillic.jpg

Zorg in elk geval dat je je eigen letters uit elkaar kan houden, daar raak je al een heel eind mee...

==Hoe kan ik mijn toetsenbord omschakelen naar een Russisch toetsenbord? ==
*[https://en.wikibooks.org/wiki/Russian:Alphabet#Typing_Russian_characters (Engelse uitleg)]
*Het operating system Mac OSX van Apple heeft voortreffelijke ingebouwde ondersteuning voor Unicode, dus ook voor het typen in verscheidene varianten van het Cyrillische schrift, ook het Russisch. Zo kan men met groot gemak tussen verschillende toetsenbord-indelingen heen en weer schakelen.
*In Firefox kan je ook gewoon de extensie ''RussKey'' ([https://preview.addons.mozilla.org/en-US/firefox/addons/display/561]) afhalen (en indien nodig via het typen van ''about:config'' in je URL-balk de waarde van ''russkey.KeyboardMap'' aanpassen tot deze string:
 UPPERALPHA:65=1040,66=1041,67=1062,68=1044,69=1045,70=1060,71=1043,72=1063,73=1048,74=1049,75=1050,76=1051,77=1052,78=1053,79=1054,80=1055,81=1071,82=1056,83=1057,84=1058,85=1059,86=1046,87=1042,88=1061,89=1067,90=1047UPPERSYMBOLS:59=1098,61=1068,96=1070UPPERSYMBOLSSHIFTED:43=1068,123=1064,124=1069,125=1065,126=1070,47=1064,43=1065LOWERALPHA:97=1072,98=1073,99=1094,100=1076,101=1077,102=1092,103=1075,104=1095,105=1080,106=1081,107=1082,108=1083,109=1084,110=1085,111=1086,112=1087,113=1103,114=1088,115=1089,116=1090,117=1091,118=1078,119=1074,120=1093,121=1099,122=1079LOWERSYMBOLS:39=1100,58=1096,60=1101,61=1097,96=1102LOWERSYMBOLSSHIFTED:43=1100,62=1069,123=1096,124=1101,125=1097,126=1102
:Daarna kan je -na het heropstarten van firefox- deze functie met CTRL-SHIFT-K aan- en uitzetten.
{{Sub}}
{{Links}}
[[Categorie:Alfabet]]</text>
      <sha1>hj7bznfcr79r0kuecwzr9ijtmu2mfe3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Turks/Uitspraak en alfabet</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2578</id>
    <revision>
      <id>430909</id>
      <parentid>343395</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T09:33:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>[[Categorie:Alfabet]]</comment>
      <origin>430909</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1839" sha1="92px70sp91zronrm7slq2wg1wzn4k80" xml:space="preserve">__NOTOC__
Het '''Turkse alfabet''' bestaat uit 29 letters. Elke letter komt met een klank overeen.


A a&lt;br&gt;
B b&lt;br&gt;
C c - dzj zoals &quot;j&quot; in jungle&lt;br&gt;
&lt;b&gt;&amp;#199;&lt;/b&gt; &lt;b&gt;ç&lt;/b&gt; - tsj zoals in ske'''tch'''&lt;br&gt;
D d&lt;br&gt;
E e&lt;br&gt;
F f&lt;br&gt;
G g - zoals franse '''g'''arçon&lt;br&gt;
&lt;b&gt;&amp;#286;&lt;/b&gt; &lt;b&gt;ğ&lt;/b&gt; - hulpletter '''yumuşak g''' (''zachte g'') zonder klank; verlengt voorgaande klank . (Een woord begint nooit met hoofdletter Ğ en wordt altijd voorafgegaan met een klinker)&lt;br&gt;
H h &lt;br&gt;
I &lt;b&gt;ı&lt;/b&gt; - doffe e, zoals in lop'''e'''n&lt;br&gt;
&lt;b&gt;&amp;#304;&lt;/b&gt; i - ie&lt;br&gt;
J j - zoals &quot;j&quot; in franse ''jour''&lt;br&gt;
K k - harde k voor achterklinkers (a, ı, o, u), zachte k voor voorklinkers (e, i, ö, ü)&lt;br&gt;
L l - lange l voor achterklinkers (a, ı, o, u), heldere l voor voorklinkers (e, i, ö, ü)&lt;br&gt;
M m&lt;br&gt;
N n&lt;br&gt;
O o - korte o&lt;br&gt;
Ö ö - eu &lt;br&gt;
P p&lt;br&gt;
R r - rollende r&lt;br&gt;
S s - scherpe, stemloze s&lt;br&gt;
&lt;b&gt;&amp;#350;&lt;/b&gt; &lt;b&gt;ş&lt;/b&gt; - sj zoals in '''sj'''aal&lt;br&gt;
T t&lt;br&gt;
U u - oe &lt;br&gt;
Ü ü - uu &lt;br&gt;
V v - w zoals in '''w'''ater&lt;br&gt;
Y y - j zoals in nederlandse '''j'''as&lt;br&gt;
Z z&lt;br&gt;

(De letters q, w en x komen dus niet voor.)

==Klinkers==
Er zijn acht naast de [[w:Tweeklank|tweeklank]]en ay, ey, oy en öy. ''zie'' [[Turks/Vocaalharmonie|vocaalharmonie]] Naast ö en ü, is er ook de ongestipte &lt;b&gt;&amp;#305;&lt;/b&gt; die harder uitgesproken wordt dan de gestipte i.

==HTML==
Hieronder de HTML-codes voor letters die soms niet op het toetsenbord voorkomen:
{|
|&lt;b&gt;&amp;#231;&lt;/b&gt; ||= &amp;amp;#231;
|-
|&lt;b&gt;&amp;#199;&lt;/b&gt; ||= &amp;amp;#199;
|-
|&lt;b&gt;&amp;#286;&lt;/b&gt; ||= &amp;amp;#286;
|-
|&lt;b&gt;&amp;#287;&lt;/b&gt; ||= &amp;amp;#287;
|-
|&lt;b&gt;&amp;#305;&lt;/b&gt; ||= &amp;amp;#305;
|-
|&lt;b&gt;&amp;#304;&lt;/b&gt; ||= &amp;amp;#304;
|-
|&lt;b&gt;&amp;#351;&lt;/b&gt; ||= &amp;amp;#351;
|-
|&lt;b&gt;&amp;#350;&lt;/b&gt; ||= &amp;amp;#350;
|-
|&lt;b&gt;&amp;#226;&lt;/b&gt; ||= &amp;amp;#226;
|-
|}

&lt;!-- ----------- Hieronder onderhoudsmeldingen -------------- --&gt;

{{sub}}
[[Categorie:Alfabet]]</text>
      <sha1>92px70sp91zronrm7slq2wg1wzn4k80</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pools/Alfabet</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6143</id>
    <revision>
      <id>430898</id>
      <parentid>425749</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T09:25:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Categorie toegevoegd</comment>
      <origin>430898</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4090" sha1="fa0xwnco14t4vz2s2zhygkr9oe9oawa" xml:space="preserve">[[Bestand:Polish-alphabet.png|thumb|Het Poolse alfabet]]
== Beschrijving ==
Het Pools maakt gebruik van het Latijnse alfabet, net als het Nederlands. Pools heeft echter wel een uitgebreider Latijns alfabet dan het Nederlands. Het Poolse alfabet bestaat uit 32 letters:
a, ą, b, c, ć, d, e, ę, f, g, h, i, j, k, l, ł, m, n, ń, o, ó, p, r, s, ś, t, u, w, y, z, ź, ż

A, Ą, B, C, Ć, D, E, Ę, F, G, H, I, J, K, L, Ł, M, N, Ń, O, Ó, P, R, S, Ś, T, U, W, Y, Z, Ź, Ż

Elke letter komt overeen met één enkele klank. Er zijn ook 2-letterige kombinaties, die één klank representeren, zoals  &lt;span style=&quot;color: blue;&quot;&gt; ch, cz, dz, dź, dż, rz, sz, si  &lt;/span&gt;.

De letters ''q'', ''v'' en ''x'' worden niet tot het Poolse alfabet gerekend, hoewel de letters wel voorkomen in sommige leenwoorden en eigennamen. 

Het diakritisch teken ´ heet kreska ('streepje'), de ˛ wordt ogonek ('staartje') genoemd, en het puntje op de ''ż'' kropka ('puntje').

== Uitspraak ==
Alle Poolse woorden zijn in principe paroxytona, dit betekent dat de klemtoon ligt op de op een na laatste lettergreep. Een uitzondering hierop zijn sommige werkwoordsvormen en enkele leenwoorden, zoals ''mate'''ma'''tyka'' ('wiskunde') en '''''fi'''zyka'' ('natuurkunde').

Het Pools kent, net als andere Slavische talen, veel palatale medeklinkers; je hoort er dan een soort j-klank achteraan. De Poolse uitspraak is voor Nederlanders aan de hand van het schrift soms moeilijk in te schatten. De taal heeft ook enkele eigenschappen die moeilijk in letters zijn weer te geven. Toch is het alfabet een goed startpunt. 
 
{{Audio|Polish Alphabet.oga|a ą b c ć d e ę f g h i j k l ł m n ń o ó p r s ś t u w y z ź ż}}

Hieronder is het Poolse alfabet weergegeven. Waar de Poolse uitspraak afwijkt van het Nederlands is dit expliciet aangegeven.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin-left: auto; margin-right: auto; Xfont-size: 85%; Xline-height: .8em;&quot;
|-
! style=&quot;color: inherit; background-color: silver;&quot; | Letter !! style=&quot;color: inherit; background-color: lightgrey;&quot; |Uitspraak
|-
| a A || Als de ''a'' in ''l'''a'''t''
|-
| ą Ą || Ongeveer als ''on'' in het Franse ''b'''on'''''
|-
| b B || -
|-
| c C || Als de ''ts'' in '''''ts'''aar''
|-
| ć Ć || Ongeveer als ''tsj'' in '''''Tsj'''echië''
|-
| d D || -
|-
| e E || Als de ''e'' in ''l'''e'''k''
|-
| ę Ę || Ongeveer als de ''in'' in het Franse ''v'''in'''''
|-
| f F || -
|-
| g G || Als de ''g'' in '''''g'''oal''
|-
| h H || Als de ''ch'' in het Zuid-Nederlandse ''la'''ch'''en''
|-
| i I || Als de ''ie'' in ''n'''ie'''t'', maar voor een klinker als de ''j'' in ''d'''j'''embé''
|-
| j J || -
|-
| k K || -
|-
| l L || -
|-
| ł Ł || Als de ''w'' in het Engelse '''''w'''ell''
|-
| m M || -
|-
| n N || -
|-
| ń Ń || Als de ''gn'' in het Franse ''champa'''gn'''e'' of de ''ñ'' het Spaanse ''Espa'''ñ'''a''
|-
| o O || Als de ''o'' in ''p'''o'''t''
|-
| ó Ó || Als de ''oe'' in ''m'''oe'''''
|-
| p P || -
|-
| r R || Als een rollende tongpunt-''r''
|-
| s S || -
|-
| ś Ś || Ongeveer als ''sj'' in '''''sj'''abloon''
|-
| t T || -
|-
| u U || Als de ''oe'' in ''m'''oe'''''
|-
| w W || Als de ''v'' in '''''v'''ader''
|-
| y Y || Ongeveer als de Nederlandse ''i'' in ''v'''i'''s'' ([[Internationaal Fonetisch Alfabet|IPA]]: ɨ)
|-
| z Z || -
|-
| ź Ź || Ongeveer als de ''j'' in '''''j'''ournalist''
|-
| ż Ż || Als de ''j'' in '''''j'''ournalist'', maar palataler (gelijk aan ''rz'')
|-
| ch || Als de ''ch'' in het Zuid-Nederlandse ''la'''ch'''en''
|-
| cz || Als de ''tsj'' in '''''Tsj'''echië'', maar palataler (met de tong verder naar achteren, tegen het harde gehemelte)
|-
| dz || -
|-
| dź || Ongeveer als de ''j'' in '''''j'''ungle''
|-
| dż || Ongeveer als de ''j'' in '''''j'''ungle'', maar palataler
|-
| rz || Als de ''j'' in '''''j'''ournalist'', maar palataler (gelijk aan ''ż'')
|-
| sz || Als de ''sj'' in '''''sj'''abloon'', maar palataler
|-
| si || als de sj bij ś (hoort bij poolse regel : als er een klinker staat na de ś wordt dit een si )
|}
{{Navigatie Pools}}
{{Sub}}
[[Categorie:Alfabet]]</text>
      <sha1>fa0xwnco14t4vz2s2zhygkr9oe9oawa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sjabloon:Gestarte boeken</title>
    <ns>10</ns>
    <id>6445</id>
    <revision>
      <id>430857</id>
      <parentid>430801</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T02:25:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Omgaan met dove mensen</comment>
      <origin>430857</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10042" sha1="s60kxceaxt1od622rggima0q0h3qaae" xml:space="preserve">&lt;!-- NIEUWE BOEKEN op ALFABET invoegen - Zet er het VOORTGANGSSJABLOON en de DATUM bij (bijvoorbeeld 0, 25, of 50%|Datum=01 maart 2010). De bedoeling is de laatst eraan gewerkte datum. Dat hoeft niet elke keer, maar is wel handig om te zien DAT er nog steeds aan gewerkt wordt. Boeken die voor 75% of meer 'af' zijn verplaatsen naar de kolom 'Wiki Boeken'--&gt;
&lt;h3&gt;'''Lijst van wikiboeken die voor minder dan 75% klaar zijn. Uw goede aanvullingen zijn welkom. (In de linkerkolom staan boeken die al verder zijn.)'''&lt;/h3&gt;
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot; style=&quot;margin-bottom: 0.6em;&quot;&gt;''Voeg als u een nieuw boek begint de titel aan deze lijst toe: [https://nl.wikibooks.org/w/index.php?title=Sjabloon:Gestarte_boeken&amp;action=edit klik hier.]''&lt;/div&gt;
'''A'''
[[Aardrijkskunde]]{{50%|Datum=12 februari 2026}}
[[Abstracte algebra]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Portaal:Allochtone talen in Nederland]]{{0%|Datum=19 oktober 2005}} -
[[Amélie Nothomb]]{{50%|Datum=19 augustus 2017}} -
[[Analyse]]{{50%|Datum=14 februari 2010}} -
[[Anaximander over de natuur]]{{25%|Datum=29 maart 2010}} -
[[Aquaristiek]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Archeologie]]{{0%|Datum=24 april 2010}} -
[[Arduino]]{{0%|Datum=30 juli 2013}} -
[[Astronomisch woordenboek]]{{0%|Datum=26 juli 2010}} -
[[Atlas van Europa]]{{25%|Datum=13 februari 2010}}
&lt;br&gt;
'''B'''
[[Basiskennis chemie]]{{0%|Datum=06 september 2014}} -
[[Basisstructuur van de kosmos]]{{25%|Datum=3 september 2010}} -
[[Bekende filosofen uit de geschiedenis]]{{25%|Datum=17 maart 2016}} -
[[Belgische Franstalige literatuur]]{{25%|Datum=1 december 2019}} -
[[Beroemde jazzmuzikanten]]{{25%|Datum=28 augustus 2010}} - -
[[Biochemie]]{{25%|Datum=13 februari 2010}} -
[[Biologie]]{{25%|Datum=13 februari 2010}} - 
[[Bitcoin voor beginners]]{{25%|Datum=20 februari 2018}}
&lt;br&gt;
'''C'''
[[Catalaans]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Chemie Centraal]]{{25%|Datum=13 februari 2010}} -
[[Chemisch rekenen]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Cascading Style Sheets|CSS]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Chillipepers.nl]]{{0%|Datum=13 juni 2011}} -
[[Computernetwerken]]{{25%|Datum=10 dec 2010}} -
[[Computers voor beginners]]{{25%|Datum=23 sept 2026}} -
[[Computerspellen]]{{25%|Datum=Volgens infobox}} -
[[Computersystemen]]{{25%|Datum=23 november 2012}} -
[[Criminologie]]{{25%|Datum=24 september 2026}}
[[Cursusboek Marifonie]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Cursus noten lezen]]{{25%|Datum=12 december 2013}} 
&lt;br&gt;
'''D'''
[[Dammen]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Datacommunicatie in informatica]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} - 
[[Decamerone]]{{50%|Datum=21 augustus 2011}} -
[[Deens]]{{50%|Datum=25 september 2006}} -
[[Portaal:Dierengids|Dierengids]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Dominobouwen]]{{25%|Datum=29 maart 2010}} -
[[Duits]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Dwengo]]{{25%|Datum=6 december 2012}}
&lt;br&gt;
'''E'''
[[EHBO]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Elektriciteit]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Elektronica]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Engels]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Etiquette voor het internationaal zakendoen|Etiquette voor het internationaal zakendoen]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Evolutie]]{{50%|Datum=23 mei 2025}}
&lt;br&gt;
'''F'''
[[Farmacologie]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Filmmontage]]{{0%|Datum=3 juni 2010}} -
[[Fourieranalyse]]{{25%|Datum=14 februari 2010}} -
[[Frans]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Fries]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Wikibooks:Fysica|Fysica (project onderwijs)]]{{25%|Datum=14 februari 2010}}
&lt;br&gt;
'''G'''
[[Gebruik van de opdrachtprompt]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Geheimschrift]]{{0%|Datum=8 maart 2010}} -
[[Gender en diversiteit]]{{25%|Datum=20 juni 2005}} -
[[Geneeskunde]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Genieten van Seks]]{{50%|Datum=23 oktober 2015}} -
[[Georges Simenon]]{{25%|Datum=8 september 2016}} -
[[Gitaar]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Gotisch]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Griekse mythologie]]{{25%|Datum=21 september 2008}} -
[[Gronings]]{{25%|Datum=15 februari 2010}}
&lt;br&gt;
'''H'''
[[Handboek practica onderwijs|Handboek practicaonderwijs]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Handige Harry]]{{50%|Datum= 29 september 2008}} -
[[Hengelsport]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Heraclitus over de natuur]]{{50%|Datum=15 februari 2010}}
[[Hermetische kabbala]]{{50%|Datum=24 augustus 2010}} -
[[Houtzaagmolens praktijkhandboek]]{{25%|Datum=31 oktober 2010}} -
[[HTML]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Portaal:Huisdierengids|Huisdierengids]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Victor Hugo]]{{25%|Datum=7 juli 2024}}
&lt;br&gt;
'''I'''
[[Ido]]{{25%}} -
[[Inleiding Oude en Nieuwe Testament]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Inleiding tot de westerse wijsbegeerte]]{{25%|Datum=24 september 2026}}-
[[In mensentaal]]{{25%|Datum=16 februari 2010}}
&lt;br&gt;
'''J'''
[[Jazz standards]]{{25%|Datum=30 augustus 2010}} -
&lt;br&gt;
'''K'''
[[Kaartspel|Kaartspelen]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Kantoorsoftware]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Kennisbank keramiek]]{{25%|Datum=27 april 2019}} -
[[Koningen aan de Nijl]]{{25%|Datum=9 juli 2006}} -
[[Kostprijsberekening en interne informatievoorziening]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Kunstgeschiedenis]]{{25%|Datum=16 februari 2010}}
&lt;br&gt;
'''L'''
[[Latijn (scholierenversie)]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Leerboek Wikipedia]]{{25%|Datum=24 april 2011}} -
[[Leer jezelf ecologisch tuinieren]]{{50%|Datum=23 augustus 2017}} -
[[Litouws]]{{25%|Datum=15 februari 2010}}
&lt;br&gt;
'''M'''
[[Maatschappijleer]]{{50%|Datum=23 augustus 2017}} -
[[Magische wetenschap|Magische wetenschappen]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Mechanica van materialen]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Melkwinning]]{{25%|Datum=9 juni 2010}} -
[[Meten en onzekerheid]]{{25%|Datum=15 februari 2011}} -
[[Mineralen verzamelen]]{{25%|Datum=18 december 2007}} -
[[Modelspoorwegbouw]]{{25%|Datum=22 maart 2009}}
&lt;br&gt;
'''N'''
[[Nederlands]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Nederlandse geschiedenis]]{{50%|Datum=20 juni 2005}} - 
[[Nederlandse jazz]]{{50%|Datum=28 augustus 2010}} -
[[Netwerken]]{{25%|Datum=Volgens infobox}}
[[Noors]]{{25%|Datum=4 april 2013}}
&lt;br&gt;
'''O'''
[[Omgaan met dove mensen]]{{25%|Datum=18 oktober 2026}} -
[[Omrekenen van eenheden]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Onderwijs in relatie tot P2P]]{{50%|Datum=23 september 2014}} -
[[Ontdekkingsreizen]]{{0%|Datum=23 april 2017}} -
[[Ontwerp en bouw een besturingssysteem]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[OpenOffice.org]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[OpenStreetMap]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Oracle]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Organische chemie]]{{25%|Datum=13 februari 2010}} -
[[Oudgrieks]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Over beroemde personen]]{{25%|Datum=16 februari 2010}}-
[[Opfriscursus literatuur]]{{25%|Datum=23 augustus 2010}}
&lt;br&gt;
'''P'''
[[Papiamento]]{{0%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Periodiek systeem]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Personenzorg I]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Perzisch]]{{0%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Pinnacle Studio]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Edgar Allan Poe]] - {{25%|Datum=14 juli 2024}}
[[Pools]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Portugees]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Programmeren, de basis]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in C]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in C++]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in C Sharp|Programmeren in C#]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in COBOL]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in Java]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in JavaScript]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in Just Basic]]{{25%|Datum=4 augustus 2012}} -
[[Programmeren in Pascal]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in Python]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in Ruby]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in x86 assembler]]{{25%|Datum=15 februari 2010}}
&lt;br&gt;
'''R'''
[[Religieus woordenboek]]{{25%|Datum=19 januari 2011}} -
[[Roemeens]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Russisch]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} 
&lt;br&gt;
'''S'''
[[Saterfries]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Scheepsstabiliteit]]{{0%|Datum=06 augustus 2011}} - 
[[Scheikunde]]{{25%|Datum=13 februari 2010}} -
[[Scheikunde Opgaven]]{{50%|Datum=Volgens infobox}} - 
[[Schrijven]]{{50%|Datum=10-04-2026}} -
[[Shakespeares toneelstukken]]{{25%|Datum=16 april 2017}} -
[[Shakespeare van A tot Z]]{{25%|Datum=11 november 2021}} -
[[Sindarijns]]{{50%|Datum= 13 aug 2010}} -
[[Sloveens]]{{0%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Songbook]]{{0%|Datum=16 juli 2015}} -
[[Spaans]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Sterkteleer]]{{50%|Datum=20 juli 2010}} -
[[Sterren kijken]]{{25%|Datum=11 december 2013}}
&lt;!--[[Sxrivniskookn|Sxrivniskookn (Schrijven voor sociaal agogisch werkers)]]{{25%|Datum=9 september 2026}} --&gt;
&lt;br&gt;
'''T'''
[[Tabellenboek Exact]]{{25%|Datum= 23 sep 2025}} -
[[Tekstverwerking]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Toetsenbank]]{{25%|Datum=30 september 2006}} -
[[Trucs met de diabolo]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Tsjechisch]]{{0%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Turks]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Transfusiegeneeskunde]]{{25%|Datum=06 oktober 2011}}
&lt;br&gt;
'''V'''
[[Verklarende woordenlijst biologie voor het secundair onderwijs]]{{25%|Datum=29 september 2026}} -
[[Verteltechnieken]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} - 
[[Vietnamees]]{{25%|Datum=4 november 2010}}
&lt;br&gt;
'''W'''
[[Welsh]]{{50%|Datum=20 augustus 2010}} -
[[Wereldreligies]]{{25%|Datum=23 september 2026}} -
[[Werken met MKVToolnix]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[West-Vlaams]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[William Wordsworth]]{{25%|Datum=14 november 2019}} -
[[Windows]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} - 
[[Woordenboek&amp;nbsp;literatuur]]{{25%|Datum=12 feb 2018}}
&lt;br&gt;
'''Z'''
[[Zeeuws]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Zeilen met een open kielboot op Gooi- en Eemmeer]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Zweeds]]{{25%|Datum=16 februari 2010}}
&lt;noinclude&gt;[[Categorie:Sjablonen hoofdpagina]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>s60kxceaxt1od622rggima0q0h3qaae</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>430879</id>
      <parentid>430857</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T06:37:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>[[Astronomisch woordenboek]]{{75%|Datum=26 juli 2010}} - verplaatst naar linkerrij</comment>
      <origin>430879</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9986" sha1="f1cq55qosyb6htbrsc67v54rsbcsd0d" xml:space="preserve">&lt;!-- NIEUWE BOEKEN op ALFABET invoegen - Zet er het VOORTGANGSSJABLOON en de DATUM bij (bijvoorbeeld 0, 25, of 50%|Datum=01 maart 2010). De bedoeling is de laatst eraan gewerkte datum. Dat hoeft niet elke keer, maar is wel handig om te zien DAT er nog steeds aan gewerkt wordt. Boeken die voor 75% of meer 'af' zijn verplaatsen naar de kolom 'Wiki Boeken'--&gt;
&lt;h3&gt;'''Lijst van wikiboeken die voor minder dan 75% klaar zijn. Uw goede aanvullingen zijn welkom. (In de linkerkolom staan boeken die al verder zijn.)'''&lt;/h3&gt;
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot; style=&quot;margin-bottom: 0.6em;&quot;&gt;''Voeg als u een nieuw boek begint de titel aan deze lijst toe: [https://nl.wikibooks.org/w/index.php?title=Sjabloon:Gestarte_boeken&amp;action=edit klik hier.]''&lt;/div&gt;
'''A'''
[[Aardrijkskunde]]{{50%|Datum=12 februari 2026}}
[[Abstracte algebra]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Portaal:Allochtone talen in Nederland]]{{0%|Datum=19 oktober 2005}} -
[[Amélie Nothomb]]{{50%|Datum=19 augustus 2017}} -
[[Analyse]]{{50%|Datum=14 februari 2010}} -
[[Anaximander over de natuur]]{{25%|Datum=29 maart 2010}} -
[[Aquaristiek]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Archeologie]]{{0%|Datum=24 april 2010}} -
[[Arduino]]{{0%|Datum=30 juli 2013}} -
[[Atlas van Europa]]{{25%|Datum=13 februari 2010}}
&lt;br&gt;
'''B'''
[[Basiskennis chemie]]{{0%|Datum=06 september 2014}} -
[[Basisstructuur van de kosmos]]{{25%|Datum=3 september 2010}} -
[[Bekende filosofen uit de geschiedenis]]{{25%|Datum=17 maart 2016}} -
[[Belgische Franstalige literatuur]]{{25%|Datum=1 december 2019}} -
[[Beroemde jazzmuzikanten]]{{25%|Datum=28 augustus 2010}} - -
[[Biochemie]]{{25%|Datum=13 februari 2010}} -
[[Biologie]]{{25%|Datum=13 februari 2010}} - 
[[Bitcoin voor beginners]]{{25%|Datum=20 februari 2018}}
&lt;br&gt;
'''C'''
[[Catalaans]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Chemie Centraal]]{{25%|Datum=13 februari 2010}} -
[[Chemisch rekenen]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Cascading Style Sheets|CSS]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Chillipepers.nl]]{{0%|Datum=13 juni 2011}} -
[[Computernetwerken]]{{25%|Datum=10 dec 2010}} -
[[Computers voor beginners]]{{25%|Datum=23 sept 2026}} -
[[Computerspellen]]{{25%|Datum=Volgens infobox}} -
[[Computersystemen]]{{25%|Datum=23 november 2012}} -
[[Criminologie]]{{25%|Datum=24 september 2026}}
[[Cursusboek Marifonie]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Cursus noten lezen]]{{25%|Datum=12 december 2013}} 
&lt;br&gt;
'''D'''
[[Dammen]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Datacommunicatie in informatica]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} - 
[[Decamerone]]{{50%|Datum=21 augustus 2011}} -
[[Deens]]{{50%|Datum=25 september 2006}} -
[[Portaal:Dierengids|Dierengids]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Dominobouwen]]{{25%|Datum=29 maart 2010}} -
[[Duits]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Dwengo]]{{25%|Datum=6 december 2012}}
&lt;br&gt;
'''E'''
[[EHBO]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Elektriciteit]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Elektronica]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Engels]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Etiquette voor het internationaal zakendoen|Etiquette voor het internationaal zakendoen]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Evolutie]]{{50%|Datum=23 mei 2025}}
&lt;br&gt;
'''F'''
[[Farmacologie]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Filmmontage]]{{0%|Datum=3 juni 2010}} -
[[Fourieranalyse]]{{25%|Datum=14 februari 2010}} -
[[Frans]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Fries]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Wikibooks:Fysica|Fysica (project onderwijs)]]{{25%|Datum=14 februari 2010}}
&lt;br&gt;
'''G'''
[[Gebruik van de opdrachtprompt]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Geheimschrift]]{{0%|Datum=8 maart 2010}} -
[[Gender en diversiteit]]{{25%|Datum=20 juni 2005}} -
[[Geneeskunde]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Genieten van Seks]]{{50%|Datum=23 oktober 2015}} -
[[Georges Simenon]]{{25%|Datum=8 september 2016}} -
[[Gitaar]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Gotisch]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Griekse mythologie]]{{25%|Datum=21 september 2008}} -
[[Gronings]]{{25%|Datum=15 februari 2010}}
&lt;br&gt;
'''H'''
[[Handboek practica onderwijs|Handboek practicaonderwijs]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Handige Harry]]{{50%|Datum= 29 september 2008}} -
[[Hengelsport]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Heraclitus over de natuur]]{{50%|Datum=15 februari 2010}}
[[Hermetische kabbala]]{{50%|Datum=24 augustus 2010}} -
[[Houtzaagmolens praktijkhandboek]]{{25%|Datum=31 oktober 2010}} -
[[HTML]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Portaal:Huisdierengids|Huisdierengids]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Victor Hugo]]{{25%|Datum=7 juli 2024}}
&lt;br&gt;
'''I'''
[[Ido]]{{25%}} -
[[Inleiding Oude en Nieuwe Testament]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Inleiding tot de westerse wijsbegeerte]]{{25%|Datum=24 september 2026}}-
[[In mensentaal]]{{25%|Datum=16 februari 2010}}
&lt;br&gt;
'''J'''
[[Jazz standards]]{{25%|Datum=30 augustus 2010}} -
&lt;br&gt;
'''K'''
[[Kaartspel|Kaartspelen]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Kantoorsoftware]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Kennisbank keramiek]]{{25%|Datum=27 april 2019}} -
[[Koningen aan de Nijl]]{{25%|Datum=9 juli 2006}} -
[[Kostprijsberekening en interne informatievoorziening]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Kunstgeschiedenis]]{{25%|Datum=16 februari 2010}}
&lt;br&gt;
'''L'''
[[Latijn (scholierenversie)]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Leerboek Wikipedia]]{{25%|Datum=24 april 2011}} -
[[Leer jezelf ecologisch tuinieren]]{{50%|Datum=23 augustus 2017}} -
[[Litouws]]{{25%|Datum=15 februari 2010}}
&lt;br&gt;
'''M'''
[[Maatschappijleer]]{{50%|Datum=23 augustus 2017}} -
[[Magische wetenschap|Magische wetenschappen]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Mechanica van materialen]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Melkwinning]]{{25%|Datum=9 juni 2010}} -
[[Meten en onzekerheid]]{{25%|Datum=15 februari 2011}} -
[[Mineralen verzamelen]]{{25%|Datum=18 december 2007}} -
[[Modelspoorwegbouw]]{{25%|Datum=22 maart 2009}}
&lt;br&gt;
'''N'''
[[Nederlands]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Nederlandse geschiedenis]]{{50%|Datum=20 juni 2005}} - 
[[Nederlandse jazz]]{{50%|Datum=28 augustus 2010}} -
[[Netwerken]]{{25%|Datum=Volgens infobox}}
[[Noors]]{{25%|Datum=4 april 2013}}
&lt;br&gt;
'''O'''
[[Omgaan met dove mensen]]{{25%|Datum=18 oktober 2026}} -
[[Omrekenen van eenheden]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Onderwijs in relatie tot P2P]]{{50%|Datum=23 september 2014}} -
[[Ontdekkingsreizen]]{{0%|Datum=23 april 2017}} -
[[Ontwerp en bouw een besturingssysteem]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[OpenOffice.org]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[OpenStreetMap]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Oracle]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Organische chemie]]{{25%|Datum=13 februari 2010}} -
[[Oudgrieks]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Over beroemde personen]]{{25%|Datum=16 februari 2010}}-
[[Opfriscursus literatuur]]{{25%|Datum=23 augustus 2010}}
&lt;br&gt;
'''P'''
[[Papiamento]]{{0%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Periodiek systeem]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Personenzorg I]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Perzisch]]{{0%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Pinnacle Studio]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Edgar Allan Poe]] - {{25%|Datum=14 juli 2024}}
[[Pools]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Portugees]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Programmeren, de basis]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in C]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in C++]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in C Sharp|Programmeren in C#]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in COBOL]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in Java]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in JavaScript]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in Just Basic]]{{25%|Datum=4 augustus 2012}} -
[[Programmeren in Pascal]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in Python]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in Ruby]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in x86 assembler]]{{25%|Datum=15 februari 2010}}
&lt;br&gt;
'''R'''
[[Religieus woordenboek]]{{25%|Datum=19 januari 2011}} -
[[Roemeens]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Russisch]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} 
&lt;br&gt;
'''S'''
[[Saterfries]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Scheepsstabiliteit]]{{0%|Datum=06 augustus 2011}} - 
[[Scheikunde]]{{25%|Datum=13 februari 2010}} -
[[Scheikunde Opgaven]]{{50%|Datum=Volgens infobox}} - 
[[Schrijven]]{{50%|Datum=10-04-2026}} -
[[Shakespeares toneelstukken]]{{25%|Datum=16 april 2017}} -
[[Shakespeare van A tot Z]]{{25%|Datum=11 november 2021}} -
[[Sindarijns]]{{50%|Datum= 13 aug 2010}} -
[[Sloveens]]{{0%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Songbook]]{{0%|Datum=16 juli 2015}} -
[[Spaans]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Sterkteleer]]{{50%|Datum=20 juli 2010}} -
[[Sterren kijken]]{{25%|Datum=11 december 2013}}
&lt;!--[[Sxrivniskookn|Sxrivniskookn (Schrijven voor sociaal agogisch werkers)]]{{25%|Datum=9 september 2026}} --&gt;
&lt;br&gt;
'''T'''
[[Tabellenboek Exact]]{{25%|Datum= 23 sep 2025}} -
[[Tekstverwerking]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Toetsenbank]]{{25%|Datum=30 september 2006}} -
[[Trucs met de diabolo]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Tsjechisch]]{{0%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Turks]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Transfusiegeneeskunde]]{{25%|Datum=06 oktober 2011}}
&lt;br&gt;
'''V'''
[[Verklarende woordenlijst biologie voor het secundair onderwijs]]{{25%|Datum=29 september 2026}} -
[[Verteltechnieken]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} - 
[[Vietnamees]]{{25%|Datum=4 november 2010}}
&lt;br&gt;
'''W'''
[[Welsh]]{{50%|Datum=20 augustus 2010}} -
[[Wereldreligies]]{{25%|Datum=23 september 2026}} -
[[Werken met MKVToolnix]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[West-Vlaams]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[William Wordsworth]]{{25%|Datum=14 november 2019}} -
[[Windows]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} - 
[[Woordenboek&amp;nbsp;literatuur]]{{25%|Datum=12 feb 2018}}
&lt;br&gt;
'''Z'''
[[Zeeuws]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Zeilen met een open kielboot op Gooi- en Eemmeer]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Zweeds]]{{25%|Datum=16 februari 2010}}
&lt;noinclude&gt;[[Categorie:Sjablonen hoofdpagina]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>f1cq55qosyb6htbrsc67v54rsbcsd0d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>430880</id>
      <parentid>430879</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T06:41:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>[[Basiskennis chemie]]{{0%|Datum=06 september 2014}} - verwijderd, staat al als 100% in linkerrij</comment>
      <origin>430880</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9931" sha1="oe8o6gqfwxi6jea0wbe6kr6dq7x06ab" xml:space="preserve">&lt;!-- NIEUWE BOEKEN op ALFABET invoegen - Zet er het VOORTGANGSSJABLOON en de DATUM bij (bijvoorbeeld 0, 25, of 50%|Datum=01 maart 2010). De bedoeling is de laatst eraan gewerkte datum. Dat hoeft niet elke keer, maar is wel handig om te zien DAT er nog steeds aan gewerkt wordt. Boeken die voor 75% of meer 'af' zijn verplaatsen naar de kolom 'Wiki Boeken'--&gt;
&lt;h3&gt;'''Lijst van wikiboeken die voor minder dan 75% klaar zijn. Uw goede aanvullingen zijn welkom. (In de linkerkolom staan boeken die al verder zijn.)'''&lt;/h3&gt;
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot; style=&quot;margin-bottom: 0.6em;&quot;&gt;''Voeg als u een nieuw boek begint de titel aan deze lijst toe: [https://nl.wikibooks.org/w/index.php?title=Sjabloon:Gestarte_boeken&amp;action=edit klik hier.]''&lt;/div&gt;
'''A'''
[[Aardrijkskunde]]{{50%|Datum=12 februari 2026}}
[[Abstracte algebra]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Portaal:Allochtone talen in Nederland]]{{0%|Datum=19 oktober 2005}} -
[[Amélie Nothomb]]{{50%|Datum=19 augustus 2017}} -
[[Analyse]]{{50%|Datum=14 februari 2010}} -
[[Anaximander over de natuur]]{{25%|Datum=29 maart 2010}} -
[[Aquaristiek]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Archeologie]]{{0%|Datum=24 april 2010}} -
[[Arduino]]{{0%|Datum=30 juli 2013}} -
[[Atlas van Europa]]{{25%|Datum=13 februari 2010}}
&lt;br&gt;
'''B'''
[[Basisstructuur van de kosmos]]{{25%|Datum=3 september 2010}} -
[[Bekende filosofen uit de geschiedenis]]{{25%|Datum=17 maart 2016}} -
[[Belgische Franstalige literatuur]]{{25%|Datum=1 december 2019}} -
[[Beroemde jazzmuzikanten]]{{25%|Datum=28 augustus 2010}} - -
[[Biochemie]]{{25%|Datum=13 februari 2010}} -
[[Biologie]]{{25%|Datum=13 februari 2010}} - 
[[Bitcoin voor beginners]]{{25%|Datum=20 februari 2018}}
&lt;br&gt;
'''C'''
[[Catalaans]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Chemie Centraal]]{{25%|Datum=13 februari 2010}} -
[[Chemisch rekenen]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Cascading Style Sheets|CSS]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Chillipepers.nl]]{{0%|Datum=13 juni 2011}} -
[[Computernetwerken]]{{25%|Datum=10 dec 2010}} -
[[Computers voor beginners]]{{25%|Datum=23 sept 2026}} -
[[Computerspellen]]{{25%|Datum=Volgens infobox}} -
[[Computersystemen]]{{25%|Datum=23 november 2012}} -
[[Criminologie]]{{25%|Datum=24 september 2026}}
[[Cursusboek Marifonie]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Cursus noten lezen]]{{25%|Datum=12 december 2013}} 
&lt;br&gt;
'''D'''
[[Dammen]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Datacommunicatie in informatica]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} - 
[[Decamerone]]{{50%|Datum=21 augustus 2011}} -
[[Deens]]{{50%|Datum=25 september 2006}} -
[[Portaal:Dierengids|Dierengids]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Dominobouwen]]{{25%|Datum=29 maart 2010}} -
[[Duits]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Dwengo]]{{25%|Datum=6 december 2012}}
&lt;br&gt;
'''E'''
[[EHBO]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Elektriciteit]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Elektronica]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Engels]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Etiquette voor het internationaal zakendoen|Etiquette voor het internationaal zakendoen]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Evolutie]]{{50%|Datum=23 mei 2025}}
&lt;br&gt;
'''F'''
[[Farmacologie]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Filmmontage]]{{0%|Datum=3 juni 2010}} -
[[Fourieranalyse]]{{25%|Datum=14 februari 2010}} -
[[Frans]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Fries]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Wikibooks:Fysica|Fysica (project onderwijs)]]{{25%|Datum=14 februari 2010}}
&lt;br&gt;
'''G'''
[[Gebruik van de opdrachtprompt]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Geheimschrift]]{{0%|Datum=8 maart 2010}} -
[[Gender en diversiteit]]{{25%|Datum=20 juni 2005}} -
[[Geneeskunde]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Genieten van Seks]]{{50%|Datum=23 oktober 2015}} -
[[Georges Simenon]]{{25%|Datum=8 september 2016}} -
[[Gitaar]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Gotisch]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Griekse mythologie]]{{25%|Datum=21 september 2008}} -
[[Gronings]]{{25%|Datum=15 februari 2010}}
&lt;br&gt;
'''H'''
[[Handboek practica onderwijs|Handboek practicaonderwijs]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Handige Harry]]{{50%|Datum= 29 september 2008}} -
[[Hengelsport]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Heraclitus over de natuur]]{{50%|Datum=15 februari 2010}}
[[Hermetische kabbala]]{{50%|Datum=24 augustus 2010}} -
[[Houtzaagmolens praktijkhandboek]]{{25%|Datum=31 oktober 2010}} -
[[HTML]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Portaal:Huisdierengids|Huisdierengids]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Victor Hugo]]{{25%|Datum=7 juli 2024}}
&lt;br&gt;
'''I'''
[[Ido]]{{25%}} -
[[Inleiding Oude en Nieuwe Testament]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Inleiding tot de westerse wijsbegeerte]]{{25%|Datum=24 september 2026}}-
[[In mensentaal]]{{25%|Datum=16 februari 2010}}
&lt;br&gt;
'''J'''
[[Jazz standards]]{{25%|Datum=30 augustus 2010}} -
&lt;br&gt;
'''K'''
[[Kaartspel|Kaartspelen]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Kantoorsoftware]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Kennisbank keramiek]]{{25%|Datum=27 april 2019}} -
[[Koningen aan de Nijl]]{{25%|Datum=9 juli 2006}} -
[[Kostprijsberekening en interne informatievoorziening]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Kunstgeschiedenis]]{{25%|Datum=16 februari 2010}}
&lt;br&gt;
'''L'''
[[Latijn (scholierenversie)]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Leerboek Wikipedia]]{{25%|Datum=24 april 2011}} -
[[Leer jezelf ecologisch tuinieren]]{{50%|Datum=23 augustus 2017}} -
[[Litouws]]{{25%|Datum=15 februari 2010}}
&lt;br&gt;
'''M'''
[[Maatschappijleer]]{{50%|Datum=23 augustus 2017}} -
[[Magische wetenschap|Magische wetenschappen]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Mechanica van materialen]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Melkwinning]]{{25%|Datum=9 juni 2010}} -
[[Meten en onzekerheid]]{{25%|Datum=15 februari 2011}} -
[[Mineralen verzamelen]]{{25%|Datum=18 december 2007}} -
[[Modelspoorwegbouw]]{{25%|Datum=22 maart 2009}}
&lt;br&gt;
'''N'''
[[Nederlands]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Nederlandse geschiedenis]]{{50%|Datum=20 juni 2005}} - 
[[Nederlandse jazz]]{{50%|Datum=28 augustus 2010}} -
[[Netwerken]]{{25%|Datum=Volgens infobox}}
[[Noors]]{{25%|Datum=4 april 2013}}
&lt;br&gt;
'''O'''
[[Omgaan met dove mensen]]{{25%|Datum=18 oktober 2026}} -
[[Omrekenen van eenheden]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Onderwijs in relatie tot P2P]]{{50%|Datum=23 september 2014}} -
[[Ontdekkingsreizen]]{{0%|Datum=23 april 2017}} -
[[Ontwerp en bouw een besturingssysteem]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[OpenOffice.org]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[OpenStreetMap]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Oracle]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Organische chemie]]{{25%|Datum=13 februari 2010}} -
[[Oudgrieks]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Over beroemde personen]]{{25%|Datum=16 februari 2010}}-
[[Opfriscursus literatuur]]{{25%|Datum=23 augustus 2010}}
&lt;br&gt;
'''P'''
[[Papiamento]]{{0%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Periodiek systeem]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Personenzorg I]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Perzisch]]{{0%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Pinnacle Studio]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Edgar Allan Poe]] - {{25%|Datum=14 juli 2024}}
[[Pools]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Portugees]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Programmeren, de basis]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in C]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in C++]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in C Sharp|Programmeren in C#]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in COBOL]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in Java]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in JavaScript]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in Just Basic]]{{25%|Datum=4 augustus 2012}} -
[[Programmeren in Pascal]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in Python]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in Ruby]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in x86 assembler]]{{25%|Datum=15 februari 2010}}
&lt;br&gt;
'''R'''
[[Religieus woordenboek]]{{25%|Datum=19 januari 2011}} -
[[Roemeens]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Russisch]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} 
&lt;br&gt;
'''S'''
[[Saterfries]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Scheepsstabiliteit]]{{0%|Datum=06 augustus 2011}} - 
[[Scheikunde]]{{25%|Datum=13 februari 2010}} -
[[Scheikunde Opgaven]]{{50%|Datum=Volgens infobox}} - 
[[Schrijven]]{{50%|Datum=10-04-2026}} -
[[Shakespeares toneelstukken]]{{25%|Datum=16 april 2017}} -
[[Shakespeare van A tot Z]]{{25%|Datum=11 november 2021}} -
[[Sindarijns]]{{50%|Datum= 13 aug 2010}} -
[[Sloveens]]{{0%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Songbook]]{{0%|Datum=16 juli 2015}} -
[[Spaans]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Sterkteleer]]{{50%|Datum=20 juli 2010}} -
[[Sterren kijken]]{{25%|Datum=11 december 2013}}
&lt;!--[[Sxrivniskookn|Sxrivniskookn (Schrijven voor sociaal agogisch werkers)]]{{25%|Datum=9 september 2026}} --&gt;
&lt;br&gt;
'''T'''
[[Tabellenboek Exact]]{{25%|Datum= 23 sep 2025}} -
[[Tekstverwerking]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Toetsenbank]]{{25%|Datum=30 september 2006}} -
[[Trucs met de diabolo]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Tsjechisch]]{{0%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Turks]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Transfusiegeneeskunde]]{{25%|Datum=06 oktober 2011}}
&lt;br&gt;
'''V'''
[[Verklarende woordenlijst biologie voor het secundair onderwijs]]{{25%|Datum=29 september 2026}} -
[[Verteltechnieken]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} - 
[[Vietnamees]]{{25%|Datum=4 november 2010}}
&lt;br&gt;
'''W'''
[[Welsh]]{{50%|Datum=20 augustus 2010}} -
[[Wereldreligies]]{{25%|Datum=23 september 2026}} -
[[Werken met MKVToolnix]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[West-Vlaams]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[William Wordsworth]]{{25%|Datum=14 november 2019}} -
[[Windows]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} - 
[[Woordenboek&amp;nbsp;literatuur]]{{25%|Datum=12 feb 2018}}
&lt;br&gt;
'''Z'''
[[Zeeuws]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Zeilen met een open kielboot op Gooi- en Eemmeer]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Zweeds]]{{25%|Datum=16 februari 2010}}
&lt;noinclude&gt;[[Categorie:Sjablonen hoofdpagina]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>oe8o6gqfwxi6jea0wbe6kr6dq7x06ab</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>430884</id>
      <parentid>430880</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T06:57:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Aanpassingen percentages</comment>
      <origin>430884</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9934" sha1="dratijmtvpaevwcmnsod2m1fcj9686a" xml:space="preserve">&lt;!-- NIEUWE BOEKEN op ALFABET invoegen - Zet er het VOORTGANGSSJABLOON en de DATUM bij (bijvoorbeeld 0, 25, of 50%|Datum=01 maart 2010). De bedoeling is de laatst eraan gewerkte datum. Dat hoeft niet elke keer, maar is wel handig om te zien DAT er nog steeds aan gewerkt wordt. Boeken die voor 75% of meer 'af' zijn verplaatsen naar de kolom 'Wiki Boeken'--&gt;
&lt;h3&gt;'''Lijst van wikiboeken die voor minder dan 75% klaar zijn. Uw goede aanvullingen zijn welkom. (In de linkerkolom staan boeken die al verder zijn.)'''&lt;/h3&gt;
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot; style=&quot;margin-bottom: 0.6em;&quot;&gt;''Voeg als u een nieuw boek begint de titel aan deze lijst toe: [https://nl.wikibooks.org/w/index.php?title=Sjabloon:Gestarte_boeken&amp;action=edit klik hier.]''&lt;/div&gt;
'''A'''
[[Aardrijkskunde]]{{50%|Datum=12 februari 2026}}
[[Abstracte algebra]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Portaal:Allochtone talen in Nederland]]{{0%|Datum=19 oktober 2005}} -
[[Amélie Nothomb]]{{50%|Datum=19 augustus 2017}} -
[[Analyse]]{{50%|Datum=14 februari 2010}} -
[[Anaximander over de natuur]]{{25%|Datum=29 maart 2010}} -
[[Aquaristiek]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Archeologie]]{{0%|Datum=24 april 2010}} -
[[Arduino]]{{0%|Datum=30 juli 2013}} -
[[Atlas van Europa]]{{25%|Datum=13 februari 2010}}
&lt;br&gt;
'''B'''
[[Basisstructuur van de kosmos]]{{25%|Datum=3 september 2010}} -
[[Bekende filosofen uit de geschiedenis]]{{25%|Datum=17 maart 2016}} -
[[Belgische Franstalige literatuur]]{{25%|Datum=1 december 2019}} -
[[Beroemde jazzmuzikanten]]{{25%|Datum=28 augustus 2010}} - -
[[Biochemie]]{{25%|Datum=13 februari 2010}} -
[[Biologie]]{{25%|Datum=13 februari 2010}} - 
[[Bitcoin voor beginners]]{{25%|Datum=20 februari 2018}}
&lt;br&gt;
'''C'''
[[Catalaans]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Chemie Centraal]]{{25%|Datum=13 februari 2010}} -
[[Chemisch rekenen]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Cascading Style Sheets|CSS]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Chillipepers.nl]]{{50%|Datum=13 juni 2011}} -
[[Computernetwerken]]{{25%|Datum=10 dec 2010}} -
[[Computers voor beginners]]{{25%|Datum=23 sept 2026}} -
[[Computerspellen]]{{25%|Datum=Volgens infobox}} -
[[Computersystemen]]{{25%|Datum=23 november 2012}} -
[[Criminologie]]{{25%|Datum=24 september 2026}}
[[Cursusboek Marifonie]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Cursus noten lezen]]{{25%|Datum=12 december 2013}} 
&lt;br&gt;
'''D'''
[[Dammen]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Datacommunicatie in informatica]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} - 
[[Decamerone]]{{50%|Datum=21 augustus 2011}} -
[[Deens]]{{50%|Datum=25 september 2006}} -
[[Portaal:Dierengids|Dierengids]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Dominobouwen]]{{25%|Datum=29 maart 2010}} -
[[Duits]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Dwengo]]{{25%|Datum=6 december 2012}}
&lt;br&gt;
'''E'''
[[EHBO]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Elektriciteit]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Elektronica]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Engels]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Etiquette voor het internationaal zakendoen|Etiquette voor het internationaal zakendoen]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Evolutie]]{{50%|Datum=23 mei 2025}}
&lt;br&gt;
'''F'''
[[Farmacologie]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Filmmontage]]{{0%|Datum=3 juni 2010}} -
[[Fourieranalyse]]{{25%|Datum=14 februari 2010}} -
[[Frans]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Fries]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Wikibooks:Fysica|Fysica (project onderwijs)]]{{25%|Datum=14 februari 2010}}
&lt;br&gt;
'''G'''
[[Gebruik van de opdrachtprompt]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Geheimschrift]]{{50%|Datum=18 oktober 2026}} -
[[Gender en diversiteit]]{{25%|Datum=20 juni 2005}} -
[[Geneeskunde]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Genieten van Seks]]{{50%|Datum=23 oktober 2015}} -
[[Georges Simenon]]{{25%|Datum=8 september 2016}} -
[[Gitaar]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Gotisch]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Griekse mythologie]]{{25%|Datum=21 september 2008}} -
[[Gronings]]{{25%|Datum=15 februari 2010}}
&lt;br&gt;
'''H'''
[[Handboek practica onderwijs|Handboek practicaonderwijs]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Handige Harry]]{{50%|Datum= 29 september 2008}} -
[[Hengelsport]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Heraclitus over de natuur]]{{50%|Datum=15 februari 2010}}
[[Hermetische kabbala]]{{50%|Datum=24 augustus 2010}} -
[[Houtzaagmolens praktijkhandboek]]{{25%|Datum=31 oktober 2010}} -
[[HTML]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Portaal:Huisdierengids|Huisdierengids]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Victor Hugo]]{{25%|Datum=7 juli 2024}}
&lt;br&gt;
'''I'''
[[Ido]]{{25%}} -
[[Inleiding Oude en Nieuwe Testament]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Inleiding tot de westerse wijsbegeerte]]{{25%|Datum=24 september 2026}}-
[[In mensentaal]]{{25%|Datum=16 februari 2010}}
&lt;br&gt;
'''J'''
[[Jazz standards]]{{25%|Datum=30 augustus 2010}} -
&lt;br&gt;
'''K'''
[[Kaartspel|Kaartspelen]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Kantoorsoftware]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Kennisbank keramiek]]{{25%|Datum=27 april 2019}} -
[[Koningen aan de Nijl]]{{25%|Datum=9 juli 2006}} -
[[Kostprijsberekening en interne informatievoorziening]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Kunstgeschiedenis]]{{25%|Datum=16 februari 2010}}
&lt;br&gt;
'''L'''
[[Latijn (scholierenversie)]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Leerboek Wikipedia]]{{25%|Datum=24 april 2011}} -
[[Leer jezelf ecologisch tuinieren]]{{50%|Datum=23 augustus 2017}} -
[[Litouws]]{{25%|Datum=15 februari 2010}}
&lt;br&gt;
'''M'''
[[Maatschappijleer]]{{50%|Datum=23 augustus 2017}} -
[[Magische wetenschap|Magische wetenschappen]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Mechanica van materialen]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Melkwinning]]{{25%|Datum=9 juni 2010}} -
[[Meten en onzekerheid]]{{25%|Datum=15 februari 2011}} -
[[Mineralen verzamelen]]{{25%|Datum=18 december 2007}} -
[[Modelspoorwegbouw]]{{25%|Datum=22 maart 2009}}
&lt;br&gt;
'''N'''
[[Nederlands]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Nederlandse geschiedenis]]{{50%|Datum=20 juni 2005}} - 
[[Nederlandse jazz]]{{50%|Datum=28 augustus 2010}} -
[[Netwerken]]{{25%|Datum=Volgens infobox}}
[[Noors]]{{25%|Datum=4 april 2013}}
&lt;br&gt;
'''O'''
[[Omgaan met dove mensen]]{{25%|Datum=18 oktober 2026}} -
[[Omrekenen van eenheden]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Onderwijs in relatie tot P2P]]{{50%|Datum=23 september 2014}} -
[[Ontdekkingsreizen]]{{25%|Datum=Volgens infobox}} -
[[Ontwerp en bouw een besturingssysteem]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[OpenOffice.org]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[OpenStreetMap]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Oracle]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Organische chemie]]{{25%|Datum=13 februari 2010}} -
[[Oudgrieks]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Over beroemde personen]]{{25%|Datum=16 februari 2010}}-
[[Opfriscursus literatuur]]{{25%|Datum=23 augustus 2010}}
&lt;br&gt;
'''P'''
[[Papiamento]]{{0%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Periodiek systeem]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Personenzorg I]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Perzisch]]{{0%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Pinnacle Studio]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Edgar Allan Poe]] - {{25%|Datum=14 juli 2024}}
[[Pools]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Portugees]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Programmeren, de basis]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in C]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in C++]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in C Sharp|Programmeren in C#]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in COBOL]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in Java]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in JavaScript]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in Just Basic]]{{25%|Datum=4 augustus 2012}} -
[[Programmeren in Pascal]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in Python]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in Ruby]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Programmeren in x86 assembler]]{{25%|Datum=15 februari 2010}}
&lt;br&gt;
'''R'''
[[Religieus woordenboek]]{{25%|Datum=19 januari 2011}} -
[[Roemeens]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Russisch]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} 
&lt;br&gt;
'''S'''
[[Saterfries]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Scheepsstabiliteit]]{{25%|Datum=18-10-2026}} - 
[[Scheikunde]]{{25%|Datum=13 februari 2010}} -
[[Scheikunde Opgaven]]{{50%|Datum=Volgens infobox}} - 
[[Schrijven]]{{50%|Datum=10-04-2026}} -
[[Shakespeares toneelstukken]]{{25%|Datum=16 april 2017}} -
[[Shakespeare van A tot Z]]{{25%|Datum=11 november 2021}} -
[[Sindarijns]]{{50%|Datum= 13 aug 2010}} -
[[Sloveens]]{{0%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Songbook]]{{0%|Datum=16 juli 2015}} -
[[Spaans]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Sterkteleer]]{{50%|Datum=20 juli 2010}} -
[[Sterren kijken]]{{25%|Datum=11 december 2013}}
&lt;!--[[Sxrivniskookn|Sxrivniskookn (Schrijven voor sociaal agogisch werkers)]]{{25%|Datum=9 september 2026}} --&gt;
&lt;br&gt;
'''T'''
[[Tabellenboek Exact]]{{25%|Datum= 23 sep 2025}} -
[[Tekstverwerking]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Toetsenbank]]{{25%|Datum=30 september 2006}} -
[[Trucs met de diabolo]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Tsjechisch]]{{0%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Turks]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} -
[[Transfusiegeneeskunde]]{{25%|Datum=06 oktober 2011}}
&lt;br&gt;
'''V'''
[[Verklarende woordenlijst biologie voor het secundair onderwijs]]{{25%|Datum=29 september 2026}} -
[[Verteltechnieken]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} - 
[[Vietnamees]]{{25%|Datum=4 november 2010}}
&lt;br&gt;
'''W'''
[[Welsh]]{{50%|Datum=20 augustus 2010}} -
[[Wereldreligies]]{{25%|Datum=23 september 2026}} -
[[Werken met MKVToolnix]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[West-Vlaams]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} -
[[William Wordsworth]]{{25%|Datum=14 november 2019}} -
[[Windows]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} - 
[[Woordenboek&amp;nbsp;literatuur]]{{25%|Datum=12 feb 2018}}
&lt;br&gt;
'''Z'''
[[Zeeuws]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Zeilen met een open kielboot op Gooi- en Eemmeer]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} -
[[Zweeds]]{{25%|Datum=16 februari 2010}}
&lt;noinclude&gt;[[Categorie:Sjablonen hoofdpagina]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dratijmtvpaevwcmnsod2m1fcj9686a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Oudgrieks/Alfabet</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6447</id>
    <revision>
      <id>430902</id>
      <parentid>429072</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T09:28:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>[[Categorie:Alfabet]]</comment>
      <origin>430902</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10116" sha1="6jetrr08j6pyy9422kjcmbge0jx7f00" xml:space="preserve">{{Index Oudgrieks}}
De uitspraak van het Oudgrieks is analoog met het Latijn en daarom niet zo moeilijk om onder de knie te krijgen. Enkel de vorm van het alfabet kan op het eerste zicht wat moeilijk lijken maar kan snel aangeleerd worden.

== Alfabet ==
Het Griekse alfabet bestaat uit 24 letters.&lt;br&gt;
Je kunt ze hier maken door eerst &amp;# neer te zetten, dan het nummer en dan een puntkomma (dus &amp;#38;#123;).&lt;br&gt;
Je kunt ze ook maken door je toetsenbord tweetalig te maken.&lt;!-- ref&gt;https://www.xs4all.nl/~wjsn/tekst/toetsenbordru.htm&lt;/ref&gt;&lt;br--&gt;
{| cellpadding=&quot;3&quot;
|-
|style=&quot;color: black; background-color:  #f5faff;&quot;|Naam letter
|style=&quot;color: black; background-color:  #f5faff;&quot;|Hoofdletter
|style=&quot;color: black; background-color:  #f5faff;&quot;|Kleine letter
|style=&quot;color: black; background-color:  #f5faff;&quot;|Uitspraak
|style=&quot;color: black; background-color:  #f5faff;&quot;|HTML nr. hoofdletter
|style=&quot;color: black; background-color:  #f5faff;&quot;|HTML nr. kleine letter
|-
|style=&quot;color: black; background-color:  #f5faff;&quot;|Alpha
|{{Grc|Α}}
|{{Grc|α}}
|a
|913
|945
|-
|style=&quot;color: black; background-color:  #f5faff;&quot;|B&amp;#232;ta
|{{Grc|Β}}
|{{Grc|β}}
|b
|914
|946
|-
|style=&quot;color: black; background-color:  #f5faff;&quot;|Gamma
|{{Grc|Γ}}
|{{Grc|γ}}
|g
|915
|947
|-
|style=&quot;color: black; background-color:  #f5faff;&quot;|Delta
|{{Grc|Δ}}
|{{Grc|δ}}
|d
|916
|948
|-
|style=&quot;color: black; background-color:  #f5faff;&quot;|Epsilon
|{{Grc|Ε}}
|{{Grc|ε}}
|e
|917
|949
|-
|style=&quot;color: black; background-color:  #f5faff;&quot;|Zèta
|{{Grc|Ζ}}
|{{Grc|ζ}}
|zd of dz
|918
|950
|-
|style=&quot;color: black; background-color:  #f5faff;&quot;|Èta
|{{Grc|Η}}
|{{Grc|η}}
|&amp;#232;
|919
|951
|-
|style=&quot;color: black; background-color:  #f5faff;&quot;|Th&amp;#232;ta
|{{Grc|Θ}}
|{{Grc|θ}}
|th
|920
|952
|-
|style=&quot;color: black; background-color:  #f5faff;&quot;|Iota
|{{Grc|Ι}}
|{{Grc|ι}}
|i/ie
|921
|953
|-
|style=&quot;color: black; background-color:  #f5faff;&quot;|Kappa
|{{Grc|Κ}}
|{{Grc|κ}}
|k
|922
|954
|-
|style=&quot;color: black; background-color:  #f5faff;&quot;|Lambda/labda
|{{Grc|Λ}}
|{{Grc|λ}}
|l
|923
|955
|-
|style=&quot;color: black; background-color:  #f5faff;&quot;|Mu
|{{Grc|Μ}}
|{{Grc|μ}}
|m
|924
|956
|-
|style=&quot;color: black; background-color:  #f5faff;&quot;|Nu
|{{Grc|Ν}}
|{{Grc|ν}}
|n
|925
|957
|-
|style=&quot;color: black; background-color:  #f5faff;&quot;|Ksi
|{{Grc|Ξ}}
|{{Grc|ξ}}
|ks,x
|926
|958
|-
|style=&quot;color: black; background-color:  #f5faff;&quot;|Omikron
|{{Grc|Ο}}
|{{Grc|ο}}
|o
|927
|959
|-
|style=&quot;color: black; background-color:  #f5faff;&quot;|Pi
|{{Grc|Π}}
|{{Grc|π}}
|p
|928
|960
|-
|style=&quot;color: black; background-color:  #f5faff;&quot;|Rho
|{{Grc|Ρ}}
|{{Grc|ρ}}
|r
|929
|961
|-
|style=&quot;color: black; background-color:  #f5faff;&quot;|Sigma
|{{Grc|Σ}}
|{{Grc|σ,ς}}*
|s
|931
|963,962
|-
|style=&quot;color: black; background-color:  #f5faff;&quot;|Tau
|{{Grc|Τ}}
|{{Grc|τ}}
|t
|932
|964
|-
|style=&quot;color: black; background-color:  #f5faff;&quot;|Upsilon
|{{Grc|Υ}}
|{{Grc|υ}}
|u
|933
|965
|-
|style=&quot;color: black; background-color:  #f5faff;&quot;|Phi
|{{Grc|Φ}}
|{{Grc|φ}}
|f/ph
|934
|966
|-
|style=&quot;color: black; background-color:  #f5faff;&quot;|Chi
|{{Grc|Χ}}
|{{Grc|χ}}
|ch/kh
|935
|967
|-
|style=&quot;color: black; background-color:  #f5faff;&quot;|Psi
|{{Grc|Ψ}}
|{{Grc|ψ}}
|ps
|936
|968
|-
|style=&quot;color: black; background-color:  #f5faff;&quot;|Omega
|{{Grc|Ω}}
|{{Grc|ω}}
|oo
|937
|969
|-
|style=&quot;color: black; background-color:  #f5faff;&quot;|San
|{{Grc| Ϻ}}
|{{Grc| ϻ}}
| s
|1018
|1019
|}
&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; de {{Grc|ς}} wordt alleen gebruikt aan het einde van een woord, anders is het een {{Grc|σ}}.

''extra uitleg voor de oorspronkelijke uitspraak:''

γ - oorspronkelijk uitgesproken als '''g''' in '''g'''oal (Engels)&lt;br&gt;
η - oorspronkelijk uitgesproken als '''ê''' in b'''ê'''te (Frans) (opmerking: langer uitgesproken e).&lt;br&gt;
θ - oorspronkelijk uitgesproken als '''th''' in '''th'''ee (Nederlands)&lt;br&gt; 
φ - oorspronkelijk uigesproken als '''ph''' in '''p'''ower (Engels, opmerking: dit is de geaspireerde /pʰ/, dit houd in dat er na de &quot;p&quot; een soort uitgeademde &quot;h&quot; weerklinkt - kijk bijvoorbeeld eerst naar het Nederlandse voorbeeld o'''ph'''ouden)&lt;br&gt;
ω - oorspronkelijk uitgesproken als '''ô''' in m'''o'''rning (Engels, opmerking: langer uitgesproken o)&lt;br&gt;

=== Spiritus ===
Klinkers krijgen aan het begin van een woord een ''spiritus'' (Latijn voor &quot;ademtocht&quot;). Dit is een aanblazingsteken en deze worden geschreven als een haakje op of voor de letter. Iedere klinker krijgt een spiritus. 
Er zijn twee soorten spiriti:
*Een ''spiritus asper'' 
:letterlijk ''harde/scherpe ademtocht''
:aangeblazen, extra h-klank;
:wordt geschreven als een omgekeerde komma in de lucht: ῾
*En een ''spiritus lenis'' 
:letterlijk ''zachte ademtocht''
:niet-aangeblazen, niet uitspreken
:wordt geschreven als een komma in de lucht: ᾿

Een voorbeeld van een spiritus lenis voor de hoofdletter Alpha: {{Grc|Ἀ}} (uitspreken als &quot;a&quot; of &quot;aa&quot;)
Een voorbeeld van een spiritus asper voor de kleine letter èta: {{Grc|ἡ}} (uitspreken als &quot;hè&quot;)

Als een woord bestaat uit alleen maar kapitalen wordt de spiritus weggelaten en staan er ook geen accenten.

==De spiritus bij hoofdletters en kleine letters==
Bij hoofdletters staat de spiritus voor de letter, bijvoorbeeld: {{Grc|Ἀριστοτέλης}}: Aristoteles.
Bij kleine letters staat de spirtius op de letter, bijvoorbeeld: {{Grc|ἡγεμονία}}: hègemonia.

=== De spiritus bij de rho===
De letter rho wordt aan het begin van een woord altijd met een spiritus asper geschreven, omdat hij in het Oudgrieks altijd geaspireerd - dus als &quot;rʰo&quot; - werd uitgesproken. 

===De spiritus bij tweeklanken===
Bij tweeklanken wordt de spiritus op de tweede letter geschreven, ook als de eerste letter een hoofdletter is.

== Tweeklanken ==
Net als in het Nederlands bestaat er een aantal klinkerkoppels die, indien ze naast elkaar staan, anders worden uitgesproken. Vergelijk met de Nederlandse klank '''oe''', die niet als o-e wordt uitgesproken.

*Alpha + ...
**Alpha + iōta ('''{{Grc|αι}}'''): ongeveer zoals het Nederlandse tussenwerpsel '''ai'''.
**Alpha + upsilon ('''{{Grc|αυ}}'''): tussen het Nederlandse '''aw''' en '''au'''.

*Epsilon + ...
**Epsilon + iōta ('''{{Grc|ει}}'''): tussen de ''è'' in ''blèren'' en de '''ej'''.{{citation needed|reason=De uitspraak is zoals '''ee'''}}
**Epsilon + upsilon ('''{{Grc|ευ}}'''): tussen het Nederlandse '''ew''' en '''eu'''.

*Ēta + ...
**Ēta + iōta ('''{{Grc|ῃ}}'''): een combinatie van de '''è''' in ''blèren'' en een '''j'''. De iōta wordt soms ''onder'' de ēta geschreven, zoals hiervoor. Dit verschijnsel noemen we - met een Latijnse benaming - 'iōta subscriptum'.

*Omikron + ...
**Omikron + iōta ('''{{Grc|οι}}'''): ongeveer zoals het Nederlandse '''oi''' in &quot;Hoi!&quot;
**Omikron + upsilon ('''{{Grc|ου}}'''): ongeveer zoals de Nederlandse '''oe'''.

*Upsilon + ...
**Upsilon + iōta ('''{{Grc|υι}}'''): ongeveer zoals het Vlaamse of Surinaamse '''wie'''{{citation needed|reason=In contradictie met de uitspraak van het woord υἱός en ἅρπυια}} (dus niet met een Noord-Nederlandse, {{Wp|Bilabiaal|bilabiale}} ''b'').

*Ōmega + ...
**Ōmega + iōta ('''{{Grc|ῳ}}'''): tussen het Nederlandse '''oi''' en '''ooi''', een lange '''o''' gevolged door '''j'''. De iōta wordt soms ''onder'' de ōmega geschreven. Dit noemen we - met een Latijnse benaming - 'iōta subscriptum'.

In alle andere klinkerkoppels worden de klinkers afzonderlijk uitgesproken, alsof ze gevolgd worden door een medeklinker. Hou er rekening mee dat sommige klinkercombinaties tot contracties leiden.

== Lange en/of korte klinkers == 
Het Oud-Grieks kent enkele lange en/of korte klinkers.
* De korte klinkers zijn: epsilon en omikron.
* De klinkers die lang en kort kunnen zijn, zijn: alpha, iōta en upsilon.
* De lange klinkers zijn: èta en omega.

== Iota Subscriptum ==
Als een iōta na een omega, èta of alpha komt, wordt de iōta soms onder de desbetreffende letter geplaatst. Dit 'iotacisme' is een verschijnsel uit het latere Grieks, en deed zijn intrede tussen de vijfde en derde eeuw voor Christus. Een omega met een iōta erachter wordt 'ῳ', een èta met een iōta erachter 'ῃ', en een alfa met een iōta erachter 'ᾳ'.

== Nota's ==
* Tweeklank ει: uit linguïstisch onderzoek blijkt de '''ei'''-klank, die eeuwenlang voor deze tweeklank werd gebruikt, niet te kloppen. Men opteert nu eerder voor een lange e (zoals in f'''ee'''st). Dit verklaart inderdaad een aantal merkwaardigheden zoals:
** De èta is de lange versie van de epsilon. Indien de èta als lange e wordt uitgesproken, lijkt dit correcter dan de ij-klank.
** De contractieregels bij werkwoorden (zie ook verder) leert dat een epsilon + een epsilon wordt samengetrokken tot een ει. Volgens de klassieke regels uitgesproken als een ij. Waarom de klankverandering naar een ij-klank? indien de ει als een lange e wordt uitgesproken blijkt ook dit probleem opgelost.
** Waarom zouden de Grieken twee tekens hebben voor dezelfde klank? Indien ει uitgesproken werd als een lange e, dan blijken deze twee tekens toch te verschillen.

== Modern Grieks ==
De uitspraak van Oudgrieks is zeer verschillend van het Moderne Grieks. Enkele voorbeelden staan hieronder. De moderne Grieken, trots op hun culturele erfgoed, zouden graag zien dat de moderne uitspraakmethode ook gebruikt wordt voor de antieke teksten. 

* De bèta (β) wordt in het modern Grieks als de klank '''v''' of '''w''' uitgesproken. De Grieken hebben vandaag de dag de grootste moeite om de b-klank uit te spreken. Wanneer men dan toch een b nodig heeft (zoals wanneer men de stad Breda bezocht heeft), zal een moderne Griek de combinatie mu-pi (μπ) gebruiken. De naam Bob zal dus in modern Grieks Mπομπ worden geschreven.
* Daarbij wordt de delta (δ) nu als '''th''' (Engelse '''''th'''e'') uitgesproken. Mocht een Griek toch een d nodig hebben, dan zal hij de combinatie nu-tau (ντ) gebruiken. Dus de naam Debby zal eruitzien als Ντεμπυ.
* Ook worden heel veel klinker(combinatie)s uitgesproken als '''i'''. Dat zijn de volgende: ι, υ, ει, οι, η.
{{Sub}}
[[Categorie:Alfabet]]</text>
      <sha1>6jetrr08j6pyy9422kjcmbge0jx7f00</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nederlands/Spelling/Het alfabet</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10771</id>
    <revision>
      <id>430906</id>
      <parentid>429871</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T09:31:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>[[Categorie:Alfabet]]</comment>
      <origin>430906</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1458" sha1="0tnhi854zs5j5a9enqkb37o7jkl4lif" xml:space="preserve">{{Index Nederlands}}
Het alfabet dat gebruikt wordt voor de officiële Nederlandse spelling is afgeleid van het Latijnse alfabet. Officieel heeft het 26 letters:

&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;''' A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z '''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;''' a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z '''&lt;/div&gt;

==Bijzonderheden==
In de Nederlandse spelling wordt ook gebruikgemaakt van klinkers met trema's of accenten en, in het geval van leenwoorden, van letters met andere diakritische tekens. Deze worden niet als aparte letters maar als vormvarianten van de gewone 26 letters van het alfabet beschouwd. Een c met een cedille bijvoorbeeld staat in een alfabetische lijst bij de c.

Over de status van de lange ij bestaat onenigheid:
* Het is eigenlijk geen letter, maar een lettercombinatie van i en j (zoals ei gevormd wordt door e en i), hoewel lang niet iedereen het hierover eens is.&amp;nbsp;&lt;ref&gt;https://taalunieversum.org/taal/advies/vraag/1194/&lt;/ref&gt;
* Officieel gezien is de 25e letter de Griekse y, maar zeer vaak wordt deze, al dan niet in de losse uitspraak, vervangen door de ij. 
* Soms, bijvoorbeeld in het Nederlands telefoonalfabet, wordt de ij ook aan het alfabet toegevoegd als een 25e letter, vóór de y, waardoor de z de 27e letter wordt:

&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;''' A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X IJ Y Z''' &lt;/div&gt;

{{Appendix}}
{{Sub}}
[[Categorie:Alfabet]]</text>
      <sha1>0tnhi854zs5j5a9enqkb37o7jkl4lif</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Boekenplank:Multimediale wetenschappen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13325</id>
    <revision>
      <id>430889</id>
      <parentid>430496</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T07:27:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>Visual Basic: {{Fase|3}}</comment>
      <origin>430889</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4476" sha1="s1510rjj9jti5oudsum26eaeh8tq23b" xml:space="preserve">Interdisciplinair vakgebied gericht op het begrijpen van de technologieën en culturele dimensies van het verbinden van traditionele mediabronnen met nieuwe mediabronnen ter ondersteuning van sociale systemen. &lt;span style=&quot;font-size: smaller;&quot;&gt;Bron: {{Wp|en:Multimedia studies|Multimedia studies}} in de Engelstalige Wikipedia.&lt;/span&gt; Een mulitmedia''systeem'' kan verschillende soorten media geïntegreerd verwerken, zoals data, tekst, beeld, geluid en video. 

__NOTOC__{{Kolommen automatisch|inhoud=
==Kantoorsoftware==
* [[Kantoorsoftware]] {{0%|Datum=2 september 2006}}
* [[Tekstverwerking]] {{0%|Datum=16 september 2006}}
* [[Firefox]] {{100%|Datum=22 maart 2006}}
* [[Maple]] {{75%|Datum=1 juni 2006}}
* [[Microsoft Office|Microsoft Office]] {{25%|Datum=22 augustus 2005}}
** [[Microsoft Access]]
** [[Microsoft Excel]] {{25%|Datum=22 augustus 2005}}
** [[Microsoft Word]] {{50%|Datum=22 augustus 2005}}
** [[Wikibooks:Wachtruimte/Microsoft Powerpoint|Microsoft Powerpoint]] {{0%|Datum=14 oktober 2005}}
* [[OpenOffice.org]] {{25%|Datum=22 augustus 2005}}

==Mark-uptalen==
* [[Cascading Style Sheets|CSS]] {{50%|Datum=29 augustus 2005}}
* [[HTML]] {{50%|Datum=22 augustus 2005}}
* [[LaTeX]] {{25%|Datum=22 augustus 2005}}
* [[Scalable Vector Graphics]] {{25%|Datum=9 Januari 2008}}

{{Bij elkaar houden|inhoud=
==Programmeertalen==
* [[ActionScript 3.0|Programmeren in Actionscript 3.0 in Flash]]{{50%|datum=23 januari 2011}}
* [[BASIC|Programmeren in BASIC]] {{25%|Datum=1 april 2007}}
* [[Programmeren in C]] {{25%|Datum=22 augustus 2005}}
* [[Programmeren in C++]] {{0%|Datum=22 augustus 2005}}
* [[Programmeren in C Sharp]] {{0%|Datum=22 augustus 2005}}
* [[Programmeren in COBOL]] {{50%|Datum=24 oktober 2007}}
* [[Programmeren in Go]] {{100%|Datum=17 januari 2010}}
* [[Programmeren in Java]] {{25%|Datum=22 augustus 2005}}
}}
* [[Programmeren in Pascal]] {{25%|Datum=30 april 2006}}
* [[Programmeren in PL/1]] {{0%|datum=16 september 2007}}
* [[Programmeren in Python]] {{25%|Datum=24 oktober 2005}}
* [[Programmeren in REXX]] {{0%|Datum=07 september 2007}} 
* [[Programmeren in Ruby]] {{25%|Datum=19 juli 2006}}
* [[Programmeren in TI-83+ Assembly]] {{25%|Datum=14 september 2009}}
* [[Visual Basic|Programmeren in Visual Basic]] {{75%|Datum=29 augustus 2011}}

==Scripttalen==
* [[Programmeren in PHP]] {{75%|Datum=22 augustus 2005}}
* [[Programmeren in ASP.NET]] {{100%|Datum=20 april 2006}} 
* [[Programmeren in TI-Basic]] {{50%|Datum=16 jun 2007}} 
* [[Programmeren in JavaScript]] {{25%|4 mei 2008}}

{{Bij elkaar houden|inhoud=
==Systeemsoftware==
* [[Gebruik van de opdrachtprompt]]
* [[Linux]] {{50%|Datum=26 september 2006}}
** [[Ubuntu: Linux voor mensen]] 
** [[Linux voor beginners]]
** [[Linux Systeembeheer]]
** [[LXDE]]
* [[Portaal:Windows|Windows]] {{0%|Datum=10 oktober 2005}}
** [[Windows XP]] {{0%|Datum=05 april 2007}}
** [[Windows Vista]] {{0%|Datum=05 april 2007}}
* [[Gebruik van de opdrachtprompt]]
* [[Ontwerp en bouw een besturingssysteem]] {{50%}}
}}

{{Bij elkaar houden|inhoud=
==Hardware==
* [[Arduino]] {{25%|Datum=&lt;!-- wat hier in te vullen?--&gt;}}
* [[Computerarchitectuur]] {{0%|Datum=19 Augustus 2007}}
* [[In mensentaal/Onderdelen van een computer|In mensentaal: Wat zit er in een computer?]] {{100%|Datum=1 Oktober 2010}}
* [[Computernetwerken]] {{25%|datum=16 juni 2009}}
* [[Computernetwerken voor gevorderden]] {{75%|datum=7 december 2025}}
** [[Computernetwerken voor gevorderden|Netwerkbekabeling]] {{100%|Datum=12 januari 2011}}
* [[Overklokken]] {{0%|Datum=05 april 2007}}
}}

==Overige==
* [[Basis ICT]]
* [[Basiskennis informatica]]
* [[Aan de slag met BitTorrent]]
* [[Computersystemen]]
* [[Inleiding MediaWiki]] {{50%|datum=14 augustus 2006}}
* [[Handboek MediaWiki]] {{75%|Datum=14 augustus 2006}}
* [[Handboek Wikimedia Commons]] {{75%|Datum=19 oktober 2021}}
* [[Basisboek internet]] {{75%|Datum=6 maart 2025}}
* [[Veilig op het internet]] {{75%|Datum= 6 september 2010(?)}}
* [[Datacommunicatie in informatica]] {{0%|datum=8 september 2006}}
* [[Moodle]] {{50%|datum=31 oktober 2006}}
* [[Open standaarden]] {{75%|Datum=21 december 2007}}
* [[Werken met MKVToolnix]] {{50%|Datum=5 april 2008}}
* [[Geo-visualisatie|Handboek Geo-visualisatie]] {{100%|Datum=27 april 2008}}
* [[Systeembeheer]] {{25%|datum=14 januari 2011}}
* [[Netwerkbeheer]] {{25%|datum=16 december 2010}}
* [[Transmissielijnen]]
* [[UML]]
* [[webERP]]
}}
{{Navigatie boekenplanken}}

[[Categorie:Informatica| ]]
[[Categorie:Boekenplanken| ]]</text>
      <sha1>s1510rjj9jti5oudsum26eaeh8tq23b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>430890</id>
      <parentid>430889</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T07:29:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>lf Powerpoint</comment>
      <origin>430890</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4483" sha1="rryju5i1xpu566pkh5ya1jv0elhuvx4" xml:space="preserve">Interdisciplinair vakgebied gericht op het begrijpen van de technologieën en culturele dimensies van het verbinden van traditionele mediabronnen met nieuwe mediabronnen ter ondersteuning van sociale systemen. &lt;span style=&quot;font-size: smaller;&quot;&gt;Bron: {{Wp|en:Multimedia studies|Multimedia studies}} in de Engelstalige Wikipedia.&lt;/span&gt; Een mulitmedia''systeem'' kan verschillende soorten media geïntegreerd verwerken, zoals data, tekst, beeld, geluid en video. 

__NOTOC__{{Kolommen automatisch|inhoud=
==Kantoorsoftware==
* [[Kantoorsoftware]] {{0%|Datum=2 september 2006}}
* [[Tekstverwerking]] {{0%|Datum=16 september 2006}}
* [[Firefox]] {{100%|Datum=22 maart 2006}}
* [[Maple]] {{75%|Datum=1 juni 2006}}
* [[Microsoft Office|Microsoft Office]] {{25%|Datum=22 augustus 2005}}
** [[Microsoft Access]]
** [[Microsoft Excel]] {{25%|Datum=22 augustus 2005}}
** [[Microsoft Word]] {{50%|Datum=22 augustus 2005}}
** [[Wikibooks:Wachtruimte/Microsoft Office Powerpoint|Microsoft Powerpoint]] {{0%|Datum=14 oktober 2005}}
* [[OpenOffice.org]] {{25%|Datum=22 augustus 2005}}

==Mark-uptalen==
* [[Cascading Style Sheets|CSS]] {{50%|Datum=29 augustus 2005}}
* [[HTML]] {{50%|Datum=22 augustus 2005}}
* [[LaTeX]] {{25%|Datum=22 augustus 2005}}
* [[Scalable Vector Graphics]] {{25%|Datum=9 Januari 2008}}

{{Bij elkaar houden|inhoud=
==Programmeertalen==
* [[ActionScript 3.0|Programmeren in Actionscript 3.0 in Flash]]{{50%|datum=23 januari 2011}}
* [[BASIC|Programmeren in BASIC]] {{25%|Datum=1 april 2007}}
* [[Programmeren in C]] {{25%|Datum=22 augustus 2005}}
* [[Programmeren in C++]] {{0%|Datum=22 augustus 2005}}
* [[Programmeren in C Sharp]] {{0%|Datum=22 augustus 2005}}
* [[Programmeren in COBOL]] {{50%|Datum=24 oktober 2007}}
* [[Programmeren in Go]] {{100%|Datum=17 januari 2010}}
* [[Programmeren in Java]] {{25%|Datum=22 augustus 2005}}
}}
* [[Programmeren in Pascal]] {{25%|Datum=30 april 2006}}
* [[Programmeren in PL/1]] {{0%|datum=16 september 2007}}
* [[Programmeren in Python]] {{25%|Datum=24 oktober 2005}}
* [[Programmeren in REXX]] {{0%|Datum=07 september 2007}} 
* [[Programmeren in Ruby]] {{25%|Datum=19 juli 2006}}
* [[Programmeren in TI-83+ Assembly]] {{25%|Datum=14 september 2009}}
* [[Visual Basic|Programmeren in Visual Basic]] {{75%|Datum=29 augustus 2011}}

==Scripttalen==
* [[Programmeren in PHP]] {{75%|Datum=22 augustus 2005}}
* [[Programmeren in ASP.NET]] {{100%|Datum=20 april 2006}} 
* [[Programmeren in TI-Basic]] {{50%|Datum=16 jun 2007}} 
* [[Programmeren in JavaScript]] {{25%|4 mei 2008}}

{{Bij elkaar houden|inhoud=
==Systeemsoftware==
* [[Gebruik van de opdrachtprompt]]
* [[Linux]] {{50%|Datum=26 september 2006}}
** [[Ubuntu: Linux voor mensen]] 
** [[Linux voor beginners]]
** [[Linux Systeembeheer]]
** [[LXDE]]
* [[Portaal:Windows|Windows]] {{0%|Datum=10 oktober 2005}}
** [[Windows XP]] {{0%|Datum=05 april 2007}}
** [[Windows Vista]] {{0%|Datum=05 april 2007}}
* [[Gebruik van de opdrachtprompt]]
* [[Ontwerp en bouw een besturingssysteem]] {{50%}}
}}

{{Bij elkaar houden|inhoud=
==Hardware==
* [[Arduino]] {{25%|Datum=&lt;!-- wat hier in te vullen?--&gt;}}
* [[Computerarchitectuur]] {{0%|Datum=19 Augustus 2007}}
* [[In mensentaal/Onderdelen van een computer|In mensentaal: Wat zit er in een computer?]] {{100%|Datum=1 Oktober 2010}}
* [[Computernetwerken]] {{25%|datum=16 juni 2009}}
* [[Computernetwerken voor gevorderden]] {{75%|datum=7 december 2025}}
** [[Computernetwerken voor gevorderden|Netwerkbekabeling]] {{100%|Datum=12 januari 2011}}
* [[Overklokken]] {{0%|Datum=05 april 2007}}
}}

==Overige==
* [[Basis ICT]]
* [[Basiskennis informatica]]
* [[Aan de slag met BitTorrent]]
* [[Computersystemen]]
* [[Inleiding MediaWiki]] {{50%|datum=14 augustus 2006}}
* [[Handboek MediaWiki]] {{75%|Datum=14 augustus 2006}}
* [[Handboek Wikimedia Commons]] {{75%|Datum=19 oktober 2021}}
* [[Basisboek internet]] {{75%|Datum=6 maart 2025}}
* [[Veilig op het internet]] {{75%|Datum= 6 september 2010(?)}}
* [[Datacommunicatie in informatica]] {{0%|datum=8 september 2006}}
* [[Moodle]] {{50%|datum=31 oktober 2006}}
* [[Open standaarden]] {{75%|Datum=21 december 2007}}
* [[Werken met MKVToolnix]] {{50%|Datum=5 april 2008}}
* [[Geo-visualisatie|Handboek Geo-visualisatie]] {{100%|Datum=27 april 2008}}
* [[Systeembeheer]] {{25%|datum=14 januari 2011}}
* [[Netwerkbeheer]] {{25%|datum=16 december 2010}}
* [[Transmissielijnen]]
* [[UML]]
* [[webERP]]
}}
{{Navigatie boekenplanken}}

[[Categorie:Informatica| ]]
[[Categorie:Boekenplanken| ]]</text>
      <sha1>rryju5i1xpu566pkh5ya1jv0elhuvx4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Roemeens/Uitspraak en Alfabet</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14194</id>
    <revision>
      <id>430905</id>
      <parentid>409905</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T09:30:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>[[Categorie:Alfabet]]</comment>
      <origin>430905</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6543" sha1="31h4w16ajpzqakush6p8b1rw1z81yo4" xml:space="preserve">Gewoon leven

== Alfabet ==
Het Roemeense alfabet kent 28 letters en gaat als volgt:

*Als een uitspraak een sterretje (*) bevat, betekent het dat dit niet de enige uitspraak van die letter is (enkel in het alfabet). Hieronder staan de overige uitspraken.
{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 1em 1em 1em 0; color: inherit; background-color: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot;
|- bgcolor=&quot;EFEFEF&quot;
! Letter
! Uitspraak NL
! Als in
|-
| align=&quot;center&quot; | &amp;nbsp; '''A''' || á || ''It'''a'''lië''
|- bgcolor=&quot;lightgreen&quot;
| align=&quot;center&quot; | &amp;nbsp; '''Â''' || &lt;!-- [https://www.onlineturkish.com/Tr1/Tr1uu.mp3 &quot;uh&quot;] --&gt; || -
|- bgcolor=&quot;lightgreen&quot;
| align=&quot;center&quot; | &amp;nbsp; '''Ă''' || uh || ''spel'''e'''n''
|-
| align=&quot;center&quot; | &amp;nbsp; '''B''' || bé || '''''b'''al''
|-
| align=&quot;center&quot; | &amp;nbsp; '''C''' || tsjé* || '''''Tsj'''echië''
|-
| align=&quot;center&quot; | &amp;nbsp; '''D''' || dé || '''''d'''aar''
|-
| align=&quot;center&quot; | &amp;nbsp; '''E''' || é* || ''v'''e'''r''
|-
| align=&quot;center&quot; | &amp;nbsp; '''F''' || ef/fe || '''''f'''raai''
|-
| align=&quot;center&quot; | &amp;nbsp; '''G''' || dzjé* || ''Azerbai'''dj'''an''
|-
| align=&quot;center&quot; | &amp;nbsp; '''H''' || hasj* || '''''h'''allo''
|-
| align=&quot;center&quot; | &amp;nbsp; '''I''' || ie* || '''''ie'''mand''
|- bgcolor=&quot;lightgreen&quot;
| align=&quot;center&quot; | &amp;nbsp; '''Î''' || &lt;!-- [https://www.onlineturkish.com/Tr1/Tr1uu.mp3 &quot;uh&quot;]  --&gt;|| -
|-
| align=&quot;center&quot; | &amp;nbsp; '''J''' || zjé || '''''g'''ênant''
|-
| align=&quot;center&quot; | &amp;nbsp; '''K''' || ká || '''''k'''aas''
|-
| align=&quot;center&quot; | &amp;nbsp; '''L''' || el/lé || '''''l'''a''
|-
| align=&quot;center&quot; | &amp;nbsp; '''M''' || em/mé || ''ha'''m'''er''
|-
| align=&quot;center&quot; | &amp;nbsp; '''N''' || en/né || '''''n'''aar''
|-
| align=&quot;center&quot; | &amp;nbsp; '''O''' || ó || '''''o'''lie''
|-
| align=&quot;center&quot; | &amp;nbsp; '''P''' || pé || '''''p'''aar''
|-
| align=&quot;center&quot; | &amp;nbsp; '''R''' || er/ré || '''''r'''aar''
|-
| align=&quot;center&quot; | &amp;nbsp; '''S''' || es/sé || '''''s'''aai''
|- bgcolor=&quot;lightgreen&quot;
| align=&quot;center&quot; | &amp;nbsp; '''Ş''' || sjch|| '''''sj'''aal''
|-
| align=&quot;center&quot; | &amp;nbsp; '''T''' || té || '''''t'''aai''
|- bgcolor=&quot;lightgreen&quot;
| align=&quot;center&quot; | &amp;nbsp; '''Ţ''' || tjs || '''''ts'''aar''
|-
| align=&quot;center&quot; | &amp;nbsp; '''U''' || oe || ''m'''oe'''t''
|-
| align=&quot;center&quot; | &amp;nbsp; '''V''' || wé || '''''w'''aar''
|-
| align=&quot;center&quot; | &amp;nbsp; '''X''' || íx || '''''x'''ylofoon''
|-
| align=&quot;center&quot; | &amp;nbsp; '''Z''' || zé || '''''z'''o''
|}

Wat misschien opvalt is dat er een paar extra letters zijn en dat er een paar ontbreken, in vergelijking met het Nederlands alfabet. Zo bestaat er in het Roemeens alfabet geen ''Q - W - Y''. De ''K'' wordt enkel gebruikt bij leenwoorden zoals '''''k'''ilogram''. 

=== Diakritische tekens ===
De diakritische tekens zijn hierboven in het groen gekleurd. Het zijn er 5, in totaal:
*'''Â''' - &lt;!-- [https://www.onlineturkish.com/Tr1/Tr1uu.mp3] --&gt;
*'''Ă''' - (uh)
*'''Î''' - &lt;!-- [https://www.onlineturkish.com/Tr1/Tr1uu.mp3] --&gt;
*'''Ş''' - (sj)
*'''Ţ''' - (ts)

Er moet hier één ding over gezegd worden:
:'''De &quot;Â&quot; en de &quot;Î&quot; hebben dezelfde uitspraak. De &quot;Î&quot; wordt enkel aan het begin of aan het eind van een woord gebruikt. De &quot;Â&quot; komt enkel voor in het midden van een woord.'''

== Uitspraak ==
De Roemeense uitspraak verschilt bijna niet met de Italiaanse.
=== C ===
De &quot;c&quot; heeft twee mogelijke uitspraken:
*wordt de &quot;c&quot; gevolgd door een '''e''' of een '''i''', is de uitspraak: '''TSJ'''
**Voorbeeld: Cimitir (Tsjiemietier)
*wordt de &quot;c&quot; gevolgd door een '''a''', '''o''', '''u''' of een '''medeklinker''', spreek je de &quot;c&quot; uit als een '''K'''

Om als nog een &quot;k&quot;-klank te kunnen krijgen in combinatie met een &quot;i&quot; of een &quot;e&quot; wordt er een &quot;h&quot;-tje geplaatst.
*Voorbeeld: Chelner (Kelner)
*Voorbeeld: Chitar (Kietár)

=== E ===
Normaal spreek je deze gewoon uit als een &quot;è&quot;. Maar er zijn een paar uitzonderingen:
*Bij de persoonlijke voornaamwoorden &quot;eu&quot; (ik), &quot;ea&quot; (zij -ev), &quot;el&quot; (hij), &quot;ei&quot; (zij -mv) en &quot;ele&quot; (zij -mv) spreek je de &quot;e&quot; uit als '''&quot;jè&quot;'''
**Voorbeeld: &quot;el&quot; spreek je uit als '''''jèl''''', &quot;ele&quot; als '''''jèllè''''', etc.
*Bij het werkwoord &quot;a fi&quot; (zijn) krijgen de woorden &quot;eşti&quot; (jij bent) en &quot;este&quot; (hij/zij is) ook een '''&quot;jè&quot;'''-klank.
**Voorbeeld: &quot;este&quot; wordt dus '''''jèste'''''

Als de &quot;e&quot; vóór een &quot;a&quot; staat (dus: ''ea'') is de &quot;e&quot; bijna niet te horen in de uitspraak
*Voorbeeld: &quot;a mea&quot; (van mij) spreek je uit als '''''á m&lt;span style=&quot;font-size: small;&quot;&gt;&lt;sup&gt;e&lt;/sup&gt;&lt;/span&gt;a'''''
*Voorbeeld: &quot;Steaua&quot; wordt '''''Stauwa'''''

In andere gevallen is de &quot;e&quot; altijd een '''''è''''' als in ''alfab'''e'''t''.

=== G === 
Hetzelfde als bij de ''c'' heeft de &quot;g&quot; twee mogelijke uitspraken:
*wordt de &quot;g&quot; gevolgd door een '''e''' of een '''i''', is de uitspraak: '''DZJ'''
**Voorbeeld: Gem (Dzjém)
*wordt de &quot;g&quot; gevolgd door een '''a''', '''o''', '''u''' of een '''medeklinker''', spreek je de &quot;g&quot; uit als een '''GH''' in '''''gh'''ost''.

Om als nog een &quot;gh&quot;-klank te kunnen krijgen in combinatie met een &quot;i&quot; of een &quot;e&quot; wordt er een &quot;h&quot;-tje geplaatst.
*Voorbeeld: Ghinion (&quot;Gh&quot;ienion)

De Nederlandse &quot;g&quot; of &quot;ch&quot;-klank bestaat niet in het Roemeens.

=== I ===
Daarom wordt er een tweede &quot;i&quot; geplaatst bij sommige woorden om de &quot;i&quot;-klank als nog te krijgen:
*Câinii (K-uh-ienie)

De &quot;i&quot; fungeert vaak als een Nederlandse ''j''.
*Traian (Trajan)
*Iau (Jauw)

=== J ===
De &quot;j&quot; wordt uitgesproken als een '''''zj''''' als in het Franse '''J'''ean.
*Drajna (Drázjná)

=== U ===
De &quot;u&quot; bestaat in het Nederlands als de ''oe''.
*Bărbatul (Berbátoel)

=== Combinaties ===
Het is niet nodig om ze allemaal te leren aangezien ze bijna allemaal precies hetzelfde zijn als in het Nederlands.

*'''oi'''
*:Als in het Engelse &quot;boy&quot;
*'''ea'''
*:Als een '''è''' (pl'''ai'''sure), gevolgd door een '''á''' (alf'''a'''bet) 
*'''ai'''
*:Als in het Engelse &quot;lie&quot; of &quot;my&quot;
*'''ei'''
*:Als een ''eei'' of ''eej'' (of &quot;ey&quot; als in ''hey'')
*'''(e)au'''
*:Als in &quot;lauw&quot;
*'''ău'''
*:Een ''uh'' als in ''spel'''e'''n'' gevolgd door een ''oe''
*'''ăi'''
*:Een ''uh'' als in ''spel'''e'''n'' gevolgd door een ''i''
*'''âi/îi'''
*:Een Roemeense &quot;Â&quot; gevolgd door een ''i''.
*'''iu'''
*:Als ''i'oe''
*'''ui'''
*:Als ''oei''
*'''eu'''
*:Als ''e'oe''
*'''iau'''
*:Als ''(ie)jau''
*'''oa'''
*:Als ''wa''
*'''ua'''
*:Als ''wa''
*'''ie'''
*:Als ''ië'' als in Roemenië


----
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt; '''&lt;span style=&quot;font-size: large;&quot;&gt;Terug naar [[Roemeens/Inhoud|Inhoudsopgave]]&lt;/span&gt;'''&lt;/div&gt;
----
{{Sub}}
[[Categorie:Alfabet]]</text>
      <sha1>31h4w16ajpzqakush6p8b1rw1z81yo4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nieuwgrieks/Alfabet en uitspraak</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14447</id>
    <revision>
      <id>430900</id>
      <parentid>427794</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T09:26:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>[[Categorie:Alfabet]]</comment>
      <origin>430900</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6190" sha1="bslgabdgpy9ldd1te88qxhums6xzh7f" xml:space="preserve">{{Index Nieuwgrieks}}
In deze inleidingsles bekijken we voorbeelden van het [[Nieuwgrieks/Alfabet|alfabet]] en de [[Nieuwgrieks/Fonologie|uitspraak]].

De woordjes in deze lijsten moet je nog niet instuderen, ze dienen enkel om het alfabet aan te leren.

1. μ Μ = M, ν Ν = N, λ Λ = L, σ ς Σ = S, α Α = A

{| class=&quot;wikitable&quot;&quot;
! width=&quot;120px&quot; | kleine letters
! width=&quot;120px&quot; | hoofdletters
! width=&quot;120px&quot; | Uitspraak
! width=&quot;120px&quot; | Vertaling
|-
| μαμά || ΜΑΜΑ || [mama] || mama
|-
| ανανάς || ΑΝΑΝΑΣ || [ananas] || ananas
|-
| λάμα || ΛΑΜΑ || [lama] || lama
|-
| σάλα || ΣΑΛΑ || [sala] || zaal
|-
| νάμα || ΝΑΜΑ || [nama] || bron
|-
| αλλά || ΑΛΛΑ || [ala] || maar
|}


2. ο Ο = Ο, ω Ω = Ο, ε Ε = Ε, αι ΑΙ = Ε

{| class=&quot;wikitable&quot;&quot;
! width=&quot;120px&quot; | kleine letters
! width=&quot;120px&quot; | hoofdletters
! width=&quot;120px&quot; | Uitspraak
! width=&quot;120px&quot; | Vertaling
|-
| σέλα || ΣΕΛΑ || [sela] || zadel
|-
| νόμος || ΝΟΜΟΣ || [nomos] || wet
|-
| ώμος || ΩΜΟΣ || [omos] || schouder
|-
| αίμα || ΑΙΜΑ || [ema] || bloed
|-
| λέω || ΛΕΩ || [leo] || ik zeg
|-
| μαία || ΜΑΙΑ || [mea] || vroedvrouw
|}


3. ι Ι = I, η Η = I, υ Υ = I, ου ΟΥ = OE

{| class=&quot;wikitable&quot;&quot;
! width=&quot;120px&quot; | kleine letters
! width=&quot;120px&quot; | hoofdletters
! width=&quot;120px&quot; | Uitspraak
! width=&quot;120px&quot; | Vertaling
|-
| νάνι || ΝΑΝΙ || [nani] || slaapje
|-
| μιλώ || ΜΙΛΩ || [milo] || ik spreek
|-
| μήνας || ΜΗΝΑΣ || [minas] || maand
|-
| μύλος || ΜΥΛΟΣ || [milos] || molen
|-
| νους || ΝΟΥΣ || [noes] || verstand
|-
| ούλη || ΟΥΛΗ || [oeli] || litteken
|}


4. ει ΕΙ = I, β Β = V, δ Δ = DH, οι ΟΙ = I

{| class=&quot;wikitable&quot;&quot;
! width=&quot;120px&quot; | kleine letters
! width=&quot;120px&quot; | hoofdletters
! width=&quot;120px&quot; | Uitspraak
! width=&quot;120px&quot; | Vertaling
|-
| λείοι || ΛΕΙOI || [liï] || glad (mann.mv.)
|-
| λέει || ΛΕΕΙ || [lej] || hij zegt
|-
| λαβή || ΛΑΒΗ || [lavi] || handvat
|-
| βιβλίο || ΒΙΒΛΙΟ || [vivlio] || boek
|-
| δούλοι || ΔΟΥΛΟΙ || [dhoeli] || slaven
|-
| δηλαδή || ΔΗΛΑΔΗ || [dhiladhi] || namelijk
|}


5. γ Γ = G, maar deze letter wordt als J uitgesproken voor een e- of een i-klank (ε, αι en ι, η, υ, ει, οι)

{| class=&quot;wikitable&quot;&quot;
! width=&quot;120px&quot; | kleine letters
! width=&quot;120px&quot; | hoofdletters
! width=&quot;120px&quot; | Uitspraak
! width=&quot;120px&quot; | Vertaling
|-
| γάλα || ΓΑΛΑ || [gala] || melk
|-
| λαγός || ΛΑΓΟΣ || [lagos] || haas
|-
| εγώ || ΕΓΩ || [ego] || ik
|-
| γέλιο || ΓΕΛΙΟ || [jeljo] || lach
|-
| γυμνός || ΓΥΜΝΟΣ || [jimnos] || naakt
|-
| γη || ΓΗ || [ji] || aarde
|}


6. ζ Ζ = Z, θ Θ = TH, κ Κ = K

{| class=&quot;wikitable&quot;&quot;
! width=&quot;120px&quot; | kleine letters
! width=&quot;120px&quot; | hoofdletters
! width=&quot;120px&quot; | Uitspraak
! width=&quot;120px&quot; | Vertaling
|-
| ζαλίζω || ΖΑΛΙΖΩ || [zalizo] || ik bedwelm
|-
| ζωή || ΖΩΗ || [zoï] || leven
|-
| αθώoς || ΑΘΩΟΣ || [athoös] || onschuldig
|-
| θλίβω || ΘΛΙΒΩ || [thlivo] || ik druk samen
|-
| καζάνι || ΚΑΖΑΝΙ || [kazani] || ketel
|-
| κοινό || ΚΟΙΝΟ || [kino] || publiek
|}


7. π Π = P, ρ Ρ = R, μπ ΜΠ = B (MB in het midden van een woord)

{| class=&quot;wikitable&quot;&quot;
! width=&quot;120px&quot; | kleine letters
! width=&quot;120px&quot; | hoofdletters
! width=&quot;120px&quot; | Uitspraak
! width=&quot;120px&quot; | Vertaling
|-
| παιδί || ΠΑΙΔΙ || [pedi] || kind
|-
| καπνός || ΚΑΜΠΟΣ || [kapnos] || rook
|-
| ραβδί || ΡΑΒΔΙ || [ravdhi] || knuppel
|-
| γύρος || ΓΥΡΟΣ || [jiros] || ronde
|-
| μπύρα || ΜΠYΡΑ || [bira] || bier
|-
| κουμπί || ΚΟΥΜΠΙ || [koembi] || knoop
|}


8. τ Τ = Τ, φ Φ = F, ντ ΝΤ = D (ND in het midden van een woord)

{| class=&quot;wikitable&quot;&quot;
! width=&quot;120px&quot; | kleine letters
! width=&quot;120px&quot; | hoofdletters
! width=&quot;120px&quot; | Uitspraak
! width=&quot;120px&quot; | Vertaling
|-
| ταμίας || ΤΑΜΙΑΣ || [tamias] || kassier
|-
| πλούτη || ΠΛΟΥΤΗ || [ploeti] || rijkdom
|-
| φυλάγω || ΦΥΛΑΓΩ || [filago] || ik bewaak
|-
| όφελος || ΟΦΕΛΟΣ || [ofelos] || voordeel
|-
| ντομάτα || ΝΤΟΜΑΤΑ || [domata] || tomaat
|-
| ποντίκι || ΠΟΝΤΙΚΙ || [pondiki] || muis
|}


9. χ Χ = CH, ξ Ξ = X (KS), ψ Ψ = PS

{| class=&quot;wikitable&quot;&quot;
! width=&quot;120px&quot; | kleine letters
! width=&quot;120px&quot; | hoofdletters
! width=&quot;120px&quot; | Uitspraak
! width=&quot;120px&quot; | Vertaling
|-
| χαλάζι || ΧΑΛΑΖΙ || [chalazi] || hagel
|-
| μαχαίρι || ΜΑΧΑΙΡΙ || [macheri] || mes
|-
| ξόανο || ΞΟΑΝΟ || [xoano] || beeldhouwwerk
|-
| έξω || ΕΞΩ || [exo] || buiten
|-
| ψωμί || ΨΩΜΙ || [psomi] || brood
|-
| αψύς || ΑΨΥΣ || [apsis] || bitter
|}


10. γκ ΓΚ = Franse G (NGK in het midden van een woord), γγ ΓΓ = NG, τζ ΤΖ = DZ

{| class=&quot;wikitable&quot;&quot;
! width=&quot;120px&quot; | kleine letters
! width=&quot;120px&quot; | hoofdletters
! width=&quot;120px&quot; | Uitspraak
! width=&quot;120px&quot; | Vertaling
|-
| γκάζι || ΓΚΑΖΙ || [gazi] || gas
|-
| αγκαλιά || ΑΓΚΑΛΙΑ || [angkalja] || bovenarm
|-
| αγγείο || ΑΓΓΕΙΟ || [angio] || vaas
|-
| τζάκι || ΤΖΑΚΙ || [dzaki] || schouw
|-
| μπάγκος || ΜΠΑΓΚΟΣ || [bangkos] || toonbank
|-
| φεγγάρι || ΦΕΓΓΑΡΙ || [fengari] || maan
|}


11. ευ ΕΥ / αυ ΑΥ: voor deze combinaties kijk je best eerst op de pagina over [[Nieuwgrieks/Fonologie|Uitspraak]]

{| class=&quot;wikitable&quot;&quot;
! width=&quot;120px&quot; | kleine letters
! width=&quot;120px&quot; | hoofdletters
! width=&quot;120px&quot; | Uitspraak
! width=&quot;120px&quot; | Vertaling
|-
| αύριο || ΑΥΡΙΟ || [avrjo] || morgen
|-
| ναύτης || ΝΑΥΤΗΣ || [naftis] || zeeman
|-
| μαζεύω || ΜΑΖΕΥΩ || [mazevo] || ik pluk
|-
| ευχή || ΕΥΧΗ || [efchi] || wens
|-
| ευφυής || ΕΥΦΥΗΣ || [efjis] || talentrijk
|-
| αυγή || ΑΥΓΗ || [avji] || morgenrood
|}


&amp;rarr; &amp;nbsp; [[Nieuwgrieks/Les 1|Les 1]]

----

&gt;&gt; [[Nieuwgrieks]] &gt;&gt; [[Nieuwgrieks/Alfabet en uitspraak|Alfabet en uitspraak]]
{{Sub}}
[[Categorie:Alfabet]]</text>
      <sha1>bslgabdgpy9ldd1te88qxhums6xzh7f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sjabloon:Navigatie Microsoft Office</title>
    <ns>10</ns>
    <id>16311</id>
    <revision>
      <id>430891</id>
      <parentid>418135</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T07:30:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>lf Powerpoint</comment>
      <origin>430891</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="392" sha1="dh9uzw4d8b3h2r5k0budz2vswgjn2fq" xml:space="preserve">{{Navigatie basis
|titel=[[Microsoft Office]]
|inhoud=
[[Microsoft Access|Access]];
[[Microsoft Excel|Excel]];
[[Microsoft Outlook|Outlook]];
[[Wikibooks:Wachtruimte/Microsoft Office Powerpoint|Powerpoint]];
[[Microsoft Publisher|Publisher]];
[[Microsoft Word|Word]]
}}&lt;noinclude&gt;

[[Categorie:Sjablonen voor informaticaboeken]]
[[Categorie:Sjablonen navigatie|Microsoft Office]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dh9uzw4d8b3h2r5k0budz2vswgjn2fq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Duits/Les 1</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19742</id>
    <revision>
      <id>430911</id>
      <parentid>427613</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T09:36:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>[[Categorie:Alfabet]]</comment>
      <origin>430911</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4123" sha1="cj1u4d5d7qr7y31b2g8ag4hfe9b27n1" xml:space="preserve">{{Index Duits}}
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;[[Duits/Inhoud|Inhoudsopgave]] - '''Les 1''' - [[Duits/Les 2|Les 2]]&gt;&lt;/div&gt;

== Waarom Duits? ==
Duits is een West-Germaanse taal die gesproken wordt in Duitsland, Oostenrijk, een deel van Zwitserland, Luxemburg, Liechtenstein, een deel van België, en er zijn Duitse minderheden in Tsjechië, Polen, Rusland, Denemarken, Frankrijk, Italië en Nederland. Al met al meer dan 100 miljoen sprekers. Ook is Duitsland een vakantieland en een zakenpartner van Nederland. Duits is dus een belangrijke taal om te kennen in Nederland en België. Hieronder staat het alfabet in het Duits met een paar uitzonderingen.

==Het alfabet ==

==== Letters zonder accent ====
Het Duitse alfabet spreek je ongeveer uit als het Nederlandse, met een paar uitzonderingen. Hieronder staat het complete alfabet.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Hoofdletter
!kleine letter
!Naam
!Uitspraak
!IPA
|-
|A
|a
|ah
|&quot;aa&quot;
|a
|-
|B
|b
|beh
|&quot;bee&quot;
|be
|-
|C
|c
|ceh
zeh
|&quot;tsee&quot;
|t͡se
|-
|D
|d
|deh
|&quot;dee&quot;
|de
|-
|E
|e
|eh
|&quot;ee&quot;
|e
|-
|F
|f
|ef
|&quot;ef&quot;
|ɛf
|-
|G
|g
|geh
|&quot;kee&quot;
|ge
|-
|H
|h
|hah
|&quot;haa&quot;
|ɦa
|-
|I
|i
|ih
|&quot;ie&quot;
|i
|-
|J
|j
|jot¹
jeh²
|&quot;jot&quot;
&quot;iëe&quot;
|jɔt
je
|-
|K
|k
|kah
|&quot;kaa&quot;
|ka
|-
|L
|l
|el
|&quot;el&quot;
|ɛl
|-
|M
|m
|em
|&quot;em&quot;
|ɛm
|-
|N
|n
|en
|&quot;en&quot;
|ɛn
|-
|O
|o
|oh
|&quot;oo&quot;
|o
|-
|P
|p
|peh
|&quot;pee&quot;
|pe
|-
|Q
|q
|quh¹
queh²
|&quot;koe&quot;
&quot;kwee&quot;
|ku
kʋe
|-
|R
|r
|er
|&quot;err&quot;
|eʀ
|-
|S
|s
|es
|&quot;es&quot;
|ɛs
|-
|SS
|ß
|eszett³
|&quot;estset&quot;
|ɛst͡sɛt
|-
|T
|t
|teh
|&quot;tee&quot;
|te
|-
|U
|u
|uh
|&quot;oe&quot;
|u
|-
|V
|v
|vau
|&quot;vouw&quot;
|vɑʊ
|-
|W
|w
|weh
|&quot;vee&quot;
|ʋe
|-
|X
|x
|ix
|&quot;ix&quot;
|ɪks
|-
|Y
|y
|ypsilon
|&quot;upsilon&quot;
|ʏpsilɔn
|-
|Z
|z
|zett
|&quot;tset&quot;
|t͡sɛt
|}
¹in Duitsland

²in Oostenrijk

³het woord &quot;ringel-s&quot; bestaat niet in het Duits. 

&lt;br&gt;

==== Letters met accent en 2-klanken ====
In het Duits gebruiken ze nog een aantal speciale letters, die staan hieronder. 
{| class=&quot;wikitable&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |Hoofdletter(s)
! rowspan=&quot;2&quot; |kleine letter(s)
! rowspan=&quot;2&quot; |Naam
! colspan=&quot;2&quot; |Uitspraak
|-
!Nederlands
!IPA
|-
|Ä
|ä
|a umlaut
|ee
eh
|e
æ
|-
|Ö
|ö
|o umlaut
|eu
|ø
|-
|Ü
|ü
|u umlaut
|uu
|y
|-
|SCH
|sch
|
|sj
|ʃ
|-
|CH
|ch
|
|g
ch
|ɣ
x
|-
|EU
|eu
|
|oi
|ɔj
|-
|EI
|ei
|
|ai
|ɑj
|-
|AU
|au
|
|au
ou
|ɑʊ
|}
Het woord &quot;ringel-s &quot;is door Nederlanders verzonnen en geeft de letter &quot;ß&quot; in ouder Duits aan (bijvoorbeeld in ''ich weiß nicht'' - ik weet (het) niet). In modern Duits wordt &quot;ß&quot; als ''ss'' geschreven, dus ''ich weiss nicht''. Zeg je tegen een Duitse &quot;Ringel-s&quot;, dan zal ze zich afvragen of zojuist de telefoon is afgegaan (dit omdat ze verstaat: ''ringelt es?'')

Duits alfabet {{Geluidsfragment|German_alphabet.ogg}}

==Geslacht van zelfstandige naamwoorden==
Net als in het Nederlands en Frans hebben woorden voor dingen, wezens en begrippen (zelfstandige naamwoorden) in het Duits een ''geslacht'', en wel mannelijk, vrouwelijk en onzijdig, bijvoorbeeld

 die Frau - de vrouw (met vrouwelijk lidwoord '''''die''''')
 der Mann - de man (met mannelijk lidwoord '''''der''''')
 das Haus - het huis (met onzijdig lidwoord '''''das''''')

Anders dan in het Nederlands wordt het mannelijk en vrouwelijk geslacht van zelfstandige naamwoorden in het Duits wél scherp onderscheiden en gebruikt.

==Getallen==
Tellen in het Duits gaat zo:

 1 = eins
 2 = zwei (ook uit te spreken als &quot;tswoo&quot; i.v.m. mogelijk vergissing met &quot;drei&quot;) De tswoo uitspraak is alleen in dialect gebruikelijk.
 3 = drei
 4 = vier
 5 = fünf
 6 = sechs
 7 = sieben
 8 = acht
 9 = neun
 10 = zehn&lt;br&gt;
 11 = elf
 12 = zwölf (spreek uit als '''Tsweulf''')
 13 = dreizehn 
 14 = vierzehn
 15 = fünfzehn 
 16 = sechzehn
 17 = siebzehn
 18 = achtzehn
 19 = neunzehn
 20 = zwanzig&lt;br&gt;
 30 = dreißig (let op de ringel-s)
 40 = vierzig
 50 = fünfzig
 60 = sechzig
 70 = siebzig
 80 = achtzig
 90 = neunzig
 100 = hundert&lt;br&gt;
 1.000 = tausend&lt;br&gt;
 10.000 = zehntausend 
 100.000 = hunderttausend 
 1.000.000 = eine Million (meervoud: Millionen) 
 1.000.000.000 = eine Milliarde
&lt;br&gt;&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;[[Duits/Inhoud|Inhoudsopgave]] - '''Les 1''' - [[Duits/Les 2|Les 2]]&gt;&lt;/div&gt;
{{Sub}}
[[Categorie:Alfabet]]</text>
      <sha1>cj1u4d5d7qr7y31b2g8ag4hfe9b27n1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Omgaan met dove mensen/Tolk gebarentaal</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20184</id>
    <revision>
      <id>430853</id>
      <parentid>430308</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T02:21:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>JopkeB heeft pagina [[Tolk gebarentaal]] hernoemd naar [[Omgaan met dove mensen/Tolk gebarentaal]]: Zie [[Overleg:Omgaan met dove mensen]]</comment>
      <origin>430308</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8912" sha1="4u2a1k3ss3ikv9butwf3my5iipzj43p" xml:space="preserve">{{Bi}}__TOC__{{Begin}}
== Introductie ==
Dit is een kort instructieboekje over inzet van een tolk gebarentaal in de klas of bij vergaderingen, met een korte voorbeeldfilm. Zodat de dove student en/of werknemer en de horende docent en/of collega's elkaar kunnen volgen. Geschreven naar aanleiding van toelating van een dove student tot post-hbo-constructeursopleiding. Veel leesplezier toegewenst.

== Korte checklist inzet tolk gebarentaal ==
# Is er een stoel voor de tolk? Het liefst zonder armleuningen.
# Kunnen de dove en de tolk elkaar goed zien? Daarbij kan gelet worden op achtergrondlicht en de zitplaats van beiden.
# Zit de tolk niet vlak naast een overheadsheet met een hoorbare ventilator?
# Is de tolk vooraf geïnstrueerd over inhoud van het college of de vergadering door een van betrokkenen? Reader en sheets, i.v.m. voorbereiding vertaling van jargon.
# Zijn de docent en/of collega's vooraf geïnstrueerd over de rol van de tolk?
# Zie verder dit [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Inzettolkgebarentaal2.ogv instructiefilmpje] – lengte 3 minuten.

== Achtergrondsituatie Nederland ==
Een tolk gebarentaal verzorgt de vertaling van gesproken Nederlands naar Nederlandse gebarentaal (en vice versa) zo goed mogelijk. Daarvoor heeft de tolk een vierjarige hbo-opleiding gevolgd in Utrecht; hij/zij krijgt voor haar werk ook een redelijke vergoeding via UWV of Menzis (in opdracht van de overheid).

Eenieder in Nederland heeft recht op goed onderwijs. Om het reguliere (beroeps)onderwijs in Nederland ook toegankelijk te maken voor dove Nederlanders draagt de overheid (vrijblijvend) zorg voor deze toegankelijkheid middels de tolkvoorziening. Dit gebeurt in kader van arbeids(re)integratie, reden waarom Uitvoering Werknemers Verzekeringen (UWV) bij deze voorziening betrokken is. In het voortgezet speciaal onderwijs kunnen dove leerlingen les van gebarentaalvaardige docenten krijgen, van vmbo tot en met vwo. Voor mbo, hbo en academisch onderwijs zijn zij aangewezen op een tolk gebarentaal. In het verleden heeft een klein deel van de dove populatie zonder een tolk en met een enorme persoonlijke inspanning de hogere opleidingen kunnen bereiken. [https://www.cochlearimplants.yourbb.nl/viewtopic.php?f=883&amp;t=1871 professor Jenny Goldschmidt] is daar een voorbeeld van. Sinds de oprichting van de hbo-tolkopleiding in 1997, na afschaffing van de mbo-opleiding, is het aantal professionele tolken toegenomen van 70 mbo-tolken in 2001 naar een kleine 400 in 2009. Volgens een schatting is met 400 er nog een tekort van 300 tolken in Nederland. Een grote meerderheid van deze beroepsgroep is vrouw.

In veel andere landen heeft de overheid de nationale gebarentaal erkend, in Nederland is dit ondanks eerdere toezeggingen van overheidswege nog niet gedaan. Voor een wettelijk recht op een tolk is dit van belang, omdat dit nu ontbreekt in bijvoorbeeld de rechtszaal. Momenteel wordt er overlegd over een (bredere maar niet-juridische) maatschappelijke erkenning van de Nederlandse gebarentaal.

Liplezen, ook wel spraakafzien genoemd, geeft slechts een deel van de informatie. Bij kinderen die (al dan niet gedwongen) zonder gebarentaal opgegroeid zijn, waarbij hun opvoeding en opleiding voor groot deel gericht zijn op spraakafzien en een accentloze stembeheersing van een gesproken taal, kunnen deze vaardigheden iets beter zijn dan gemiddeld.

== Inzet tolk gebarentaal ==
&lt;span style=&quot;font-size: small;&quot;&gt; NB: Waar in het artikel ''zij'' geschreven wordt, wordt ook ''hij'' bedoeld. &lt;/span&gt;

Bij een (eerste) kennismaking vooraf met de tolk, zal zij haar rol toelichten; die van een onpartijdige vertaler i.p.v. een gesprekspartner.

Zij zal het gesproken Nederlands vertalen naar Nederlandse gebarentaal, en vice versa.

Zij zit bij voorkeur in de buurt van de spreker, in een klas/collegezaal zit zij dus met haar gezicht gericht op de dove student (en de andere studenten). 
De dove student zit bij voorkeur vooraan in de klas/zaal, tegenover de tolk. Er moet dan apart een stoel bij geplaatst worden voor de tolk.

Gelet op het visuele karakter van de gebarentaal zal de dove student/collega bij gesprekken minder vaak kijken naar de spreker, hij/zij moet op de gebaren en mondbeeld van de tolk letten. De spreker kan hierbij gewoon de dove aankijken; het verminderde oogcontact is niet bedoeld als bewust wegkijken, hij/zij wil de vertaling volgen.

Als een van de sprekers met een hoog tempo spreekt of onverstaanbaar is voor de tolk, dan zal zij de spreker vragen om het deel wat niet verstaan is van zijn/haar verhaal te herhalen.

Als een spreker onafgebroken achterelkaar een betoog houdt dat langer duurt dan een half uur, zonder oefeningen voor studenten tussendoor, dan zal de tolk na ongeveer een half uur/40 minuten om een korte pauze van een aantal minuten voor haarzelf vragen.

Bij het uitschrijven van vergelijkingen op het bord wordt soms hiernaar verwezen met ''Vermenigvuldig dit met die, dan die met die en dan krijg je als uitkomst dit.'' Omdat de tolk niet met haar gezicht naar bord gericht is, moet zij vaker omkijken en tegelijkertijd met de vertaling proberen de berekeningsopbouw te volgen. Dit kan als volgt: ''vermenigvuldig 2 maal 2, dan 3 maal 3 en krijg je 13 als uitkomst.''

Bij het beantwoorden of stellen van een mondelinge vraag is er een vertraging van een paar seconden i.v.m. de vertaling.

De tolk is gebonden aan de beroepscode, waaronder ook zwijgplicht valt. NB Zwijgplicht is iets anders dan zwijgrecht.

== Instructiefilm ==
[[File:inzettolkgebarentaal3.ogv|voorbeeldfilm met live vertaling]]
&lt;span style=&quot;font-size: small;&quot;&gt;Voor de versie zonder geluid, klik [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Inzettolkgebarentaal1.ogv hier].&lt;/span&gt;

Onderstaande tekst is zoals die voor de film gebruikt is. 
Let op; dit is niet de werkelijke transcriptie van het gesprokene of gebaarde in de film.

– begin tekst –

Hallo,

Dit is een kort voorlichtingsfilmpje over hoe een tolk gebarentaal ingezet wordt.

Ik gebruik Nederlandse gebarentaal, de tolk vertaalt dit naar gesproken Nederlands voor u.
Hierbij gebruik ik mijn mondbeeld bij gebaren, gebruikelijk in het Nederlandse gebarentaal.
Mijn stem kan ik wel gebruiken, maar dat is niet verstaanbaar genoeg voor iedereen. Dat verschilt per dove.

De tolk vertaalt het gesproken Nederlands in vergaderingen en bij lessen naar Nederlandse gebarentaal, zodat ik alles kan volgen.
Om de tolk goed te zien, zit zij bij voorkeur recht tegenover mij.
Zonder de tolk moet ik op het mondbeeld, de gebaren en/of sheets afgaan. Hierdoor mis ik mogelijk belangrijke informatie.

Het vertalen en het maken van gebaren kost een paar seconden, de reactie op vragen kan daardoor een aantal seconden achterlopen.
De tolk vertaalt zo veel mogelijk, maar kan daarbij onbewust een aantal zaken weglaten of verkeerd vertalen.
Ook kan het tempo van snelle sprekers te hoog zijn voor haar, zij zal dan zelf ingrijpen en de spreker vragen om bepaalde stuk te herhalen.

Het tolken is een flinke inspanning; de tolk heeft daarom ook pauze nodig. Bij onafgebroken tolken bij voorkeur om de 3 kwartier een aantal minuten pauze.

Tot slot komt het soms voor dat men de tolk als woordvoerder of gesprekspartner ziet, in plaats van een tolk die alleen de gesprekken vertaalt en zelf niet aan de gesprekken deelneemt.

Bedankt voor het kijken, dag!

– einde tekst –

== Wikipedia en externe links ==
Zie [[w:Tolk gebarentaal|Tolk gebarentaal]] op Wikipedia. Informatie over [[w:Tolkbemiddeling|bemiddeling]] en [[w:Tolkvoorziening|vergoeding]] (van overheidswege) staat eveneens op Wikipedia. 

NBTG is de Nederlandse Beroepsvereniging Tolken Gebarentaal, een organisatie die opkomt voor de belangen van tolken gebarentaal. Hun [https://www.nbtg.nl website] bevat informatie over tolk gebarentaal.

Stichting RTGS is een stichting die de kwaliteit van tolken gebarentaal zou moeten bewaken, onder andere middels het aanhouden van een (verplicht) register van afgestudeerde tolken gebarentaal. Ook wordt via deze stichting de nascholing geregeld voor afgestudeerde tolken gebarentaal. Hun [https://www.stichtingrtgs.nl website] bevat contactgegevens van de meeste tolken gebarentaal. 

Tolknet is een semioverheidsorganisatie, een bemiddelingsbureau die tussen klant en tolk gebarentaal bemiddelt voor tolkopdrachten. Zie hun [https://www.tolknet.nl website].

[[w:Dovenschap|Dovenschap]] is de Nederlandse organisatie die de belangen van voornamelijk dove volwassenen (meestal vanaf zeer jonge leeftijd doof) zou behartigen.

[[w:Instituut voor Gebaren, Taal &amp; Dovenstudies|Instituut voor Gebaren, Taal &amp; Dovenstudies]] is de Nederlandse hbo-opleiding voor Tolk en leraar gebarentaal.

== Zie ook ==
[[Omgaan met dove collega]] – een korte voorbeeldbrief met instructie voor nieuwe, horende collega's.

{{Wikipedia
|Pagina = Tolk gebarentaal
|Naam = Tolk gebarentaal
}}

{{Boek}}
{{Fase|1}}
[[Categorie:Taal]]</text>
      <sha1>4u2a1k3ss3ikv9butwf3my5iipzj43p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>430858</id>
      <parentid>430853</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T02:36:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Aanpassingen ivm hernoeming</comment>
      <origin>430858</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8775" sha1="n4w2895hudjixycg4bxmh4dehxgv2b5" xml:space="preserve">__TOC__{{Begin}}
== Introductie ==
Dit is een kort instructieboekje over inzet van een tolk gebarentaal in de klas of bij vergaderingen, met een korte voorbeeldfilm. Zodat de dove student en/of werknemer en de horende docent en/of collega's elkaar kunnen volgen. Geschreven naar aanleiding van toelating van een dove student tot post-hbo-constructeursopleiding. Veel leesplezier toegewenst.

== Korte checklist inzet tolk gebarentaal ==
# Is er een stoel voor de tolk? Het liefst zonder armleuningen.
# Kunnen de dove en de tolk elkaar goed zien? Daarbij kan gelet worden op achtergrondlicht en de zitplaats van beiden.
# Zit de tolk niet vlak naast een overheadsheet met een hoorbare ventilator?
# Is de tolk vooraf geïnstrueerd over inhoud van het college of de vergadering door een van betrokkenen? Reader en sheets, i.v.m. voorbereiding vertaling van jargon.
# Zijn de docent en/of collega's vooraf geïnstrueerd over de rol van de tolk?
# Zie verder dit [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Inzettolkgebarentaal2.ogv instructiefilmpje] – lengte 3 minuten.

== Achtergrondsituatie Nederland ==
Een tolk gebarentaal verzorgt de vertaling van gesproken Nederlands naar Nederlandse gebarentaal (en vice versa) zo goed mogelijk. Daarvoor heeft de tolk een vierjarige hbo-opleiding gevolgd in Utrecht; hij/zij krijgt voor haar werk ook een redelijke vergoeding via UWV of Menzis (in opdracht van de overheid).

Eenieder in Nederland heeft recht op goed onderwijs. Om het reguliere (beroeps)onderwijs in Nederland ook toegankelijk te maken voor dove Nederlanders draagt de overheid (vrijblijvend) zorg voor deze toegankelijkheid middels de tolkvoorziening. Dit gebeurt in kader van arbeids(re)integratie, reden waarom Uitvoering Werknemers Verzekeringen (UWV) bij deze voorziening betrokken is. In het voortgezet speciaal onderwijs kunnen dove leerlingen les van gebarentaalvaardige docenten krijgen, van vmbo tot en met vwo. Voor mbo, hbo en academisch onderwijs zijn zij aangewezen op een tolk gebarentaal. In het verleden heeft een klein deel van de dove populatie zonder een tolk en met een enorme persoonlijke inspanning de hogere opleidingen kunnen bereiken. [https://www.cochlearimplants.yourbb.nl/viewtopic.php?f=883&amp;t=1871 professor Jenny Goldschmidt] is daar een voorbeeld van. Sinds de oprichting van de hbo-tolkopleiding in 1997, na afschaffing van de mbo-opleiding, is het aantal professionele tolken toegenomen van 70 mbo-tolken in 2001 naar een kleine 400 in 2009. Volgens een schatting is met 400 er nog een tekort van 300 tolken in Nederland. Een grote meerderheid van deze beroepsgroep is vrouw.

In veel andere landen heeft de overheid de nationale gebarentaal erkend, in Nederland is dit ondanks eerdere toezeggingen van overheidswege nog niet gedaan. Voor een wettelijk recht op een tolk is dit van belang, omdat dit nu ontbreekt in bijvoorbeeld de rechtszaal. Momenteel wordt er overlegd over een (bredere maar niet-juridische) maatschappelijke erkenning van de Nederlandse gebarentaal.

Liplezen, ook wel spraakafzien genoemd, geeft slechts een deel van de informatie. Bij kinderen die (al dan niet gedwongen) zonder gebarentaal opgegroeid zijn, waarbij hun opvoeding en opleiding voor groot deel gericht zijn op spraakafzien en een accentloze stembeheersing van een gesproken taal, kunnen deze vaardigheden iets beter zijn dan gemiddeld.

== Inzet tolk gebarentaal ==
&lt;span style=&quot;font-size: small;&quot;&gt; NB: Waar in het artikel ''zij'' geschreven wordt, wordt ook ''hij'' bedoeld. &lt;/span&gt;

Bij een (eerste) kennismaking vooraf met de tolk, zal zij haar rol toelichten; die van een onpartijdige vertaler i.p.v. een gesprekspartner.

Zij zal het gesproken Nederlands vertalen naar Nederlandse gebarentaal, en vice versa.

Zij zit bij voorkeur in de buurt van de spreker, in een klas/collegezaal zit zij dus met haar gezicht gericht op de dove student (en de andere studenten). 
De dove student zit bij voorkeur vooraan in de klas/zaal, tegenover de tolk. Er moet dan apart een stoel bij geplaatst worden voor de tolk.

Gelet op het visuele karakter van de gebarentaal zal de dove student/collega bij gesprekken minder vaak kijken naar de spreker, hij/zij moet op de gebaren en mondbeeld van de tolk letten. De spreker kan hierbij gewoon de dove aankijken; het verminderde oogcontact is niet bedoeld als bewust wegkijken, hij/zij wil de vertaling volgen.

Als een van de sprekers met een hoog tempo spreekt of onverstaanbaar is voor de tolk, dan zal zij de spreker vragen om het deel wat niet verstaan is van zijn/haar verhaal te herhalen.

Als een spreker onafgebroken achterelkaar een betoog houdt dat langer duurt dan een half uur, zonder oefeningen voor studenten tussendoor, dan zal de tolk na ongeveer een half uur/40 minuten om een korte pauze van een aantal minuten voor haarzelf vragen.

Bij het uitschrijven van vergelijkingen op het bord wordt soms hiernaar verwezen met ''Vermenigvuldig dit met die, dan die met die en dan krijg je als uitkomst dit.'' Omdat de tolk niet met haar gezicht naar bord gericht is, moet zij vaker omkijken en tegelijkertijd met de vertaling proberen de berekeningsopbouw te volgen. Dit kan als volgt: ''vermenigvuldig 2 maal 2, dan 3 maal 3 en krijg je 13 als uitkomst.''

Bij het beantwoorden of stellen van een mondelinge vraag is er een vertraging van een paar seconden i.v.m. de vertaling.

De tolk is gebonden aan de beroepscode, waaronder ook zwijgplicht valt. NB Zwijgplicht is iets anders dan zwijgrecht.

== Instructiefilm ==
[[File:inzettolkgebarentaal3.ogv|voorbeeldfilm met live vertaling]]
&lt;span style=&quot;font-size: small;&quot;&gt;Voor de versie zonder geluid, klik [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Inzettolkgebarentaal1.ogv hier].&lt;/span&gt;

Onderstaande tekst is zoals die voor de film gebruikt is. 
Let op; dit is niet de werkelijke transcriptie van het gesprokene of gebaarde in de film.

– begin tekst –

Hallo,

Dit is een kort voorlichtingsfilmpje over hoe een tolk gebarentaal ingezet wordt.

Ik gebruik Nederlandse gebarentaal, de tolk vertaalt dit naar gesproken Nederlands voor u.
Hierbij gebruik ik mijn mondbeeld bij gebaren, gebruikelijk in het Nederlandse gebarentaal.
Mijn stem kan ik wel gebruiken, maar dat is niet verstaanbaar genoeg voor iedereen. Dat verschilt per dove.

De tolk vertaalt het gesproken Nederlands in vergaderingen en bij lessen naar Nederlandse gebarentaal, zodat ik alles kan volgen.
Om de tolk goed te zien, zit zij bij voorkeur recht tegenover mij.
Zonder de tolk moet ik op het mondbeeld, de gebaren en/of sheets afgaan. Hierdoor mis ik mogelijk belangrijke informatie.

Het vertalen en het maken van gebaren kost een paar seconden, de reactie op vragen kan daardoor een aantal seconden achterlopen.
De tolk vertaalt zo veel mogelijk, maar kan daarbij onbewust een aantal zaken weglaten of verkeerd vertalen.
Ook kan het tempo van snelle sprekers te hoog zijn voor haar, zij zal dan zelf ingrijpen en de spreker vragen om bepaalde stuk te herhalen.

Het tolken is een flinke inspanning; de tolk heeft daarom ook pauze nodig. Bij onafgebroken tolken bij voorkeur om de 3 kwartier een aantal minuten pauze.

Tot slot komt het soms voor dat men de tolk als woordvoerder of gesprekspartner ziet, in plaats van een tolk die alleen de gesprekken vertaalt en zelf niet aan de gesprekken deelneemt.

Bedankt voor het kijken, dag!

– einde tekst –

== Wikipedia en externe links ==
Zie [[w:Tolk gebarentaal|Tolk gebarentaal]] op Wikipedia. Informatie over [[w:Tolkbemiddeling|bemiddeling]] en [[w:Tolkvoorziening|vergoeding]] (van overheidswege) staat eveneens op Wikipedia. 

NBTG is de Nederlandse Beroepsvereniging Tolken Gebarentaal, een organisatie die opkomt voor de belangen van tolken gebarentaal. Hun [https://www.nbtg.nl website] bevat informatie over tolk gebarentaal.

Stichting RTGS is een stichting die de kwaliteit van tolken gebarentaal zou moeten bewaken, onder andere middels het aanhouden van een (verplicht) register van afgestudeerde tolken gebarentaal. Ook wordt via deze stichting de nascholing geregeld voor afgestudeerde tolken gebarentaal. Hun [https://www.stichtingrtgs.nl website] bevat contactgegevens van de meeste tolken gebarentaal. 

Tolknet is een semioverheidsorganisatie, een bemiddelingsbureau die tussen klant en tolk gebarentaal bemiddelt voor tolkopdrachten. Zie hun [https://www.tolknet.nl website].

[[w:Dovenschap|Dovenschap]] is de Nederlandse organisatie die de belangen van voornamelijk dove volwassenen (meestal vanaf zeer jonge leeftijd doof) zou behartigen.

[[w:Instituut voor Gebaren, Taal &amp; Dovenstudies|Instituut voor Gebaren, Taal &amp; Dovenstudies]] is de Nederlandse hbo-opleiding voor Tolk en leraar gebarentaal.

{{Wikipedia
|Pagina = Tolk gebarentaal
|Naam = Tolk gebarentaal
}}

{{Sub}}
[[Categorie:Taal]]</text>
      <sha1>n4w2895hudjixycg4bxmh4dehxgv2b5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>430873</id>
      <parentid>430858</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T03:47:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>{{Index Omgaan met dove mensen}}</comment>
      <origin>430873</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8808" sha1="940lr269w59wudx5hqof0fuuebjl7iv" xml:space="preserve">__TOC__{{Begin}}
{{Index Omgaan met dove mensen}}
== Introductie ==
Dit is een kort instructieboekje over inzet van een tolk gebarentaal in de klas of bij vergaderingen, met een korte voorbeeldfilm. Zodat de dove student en/of werknemer en de horende docent en/of collega's elkaar kunnen volgen. Geschreven naar aanleiding van toelating van een dove student tot post-hbo-constructeursopleiding. Veel leesplezier toegewenst.

== Korte checklist inzet tolk gebarentaal ==
# Is er een stoel voor de tolk? Het liefst zonder armleuningen.
# Kunnen de dove en de tolk elkaar goed zien? Daarbij kan gelet worden op achtergrondlicht en de zitplaats van beiden.
# Zit de tolk niet vlak naast een overheadsheet met een hoorbare ventilator?
# Is de tolk vooraf geïnstrueerd over inhoud van het college of de vergadering door een van betrokkenen? Reader en sheets, i.v.m. voorbereiding vertaling van jargon.
# Zijn de docent en/of collega's vooraf geïnstrueerd over de rol van de tolk?
# Zie verder dit [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Inzettolkgebarentaal2.ogv instructiefilmpje] – lengte 3 minuten.

== Achtergrondsituatie Nederland ==
Een tolk gebarentaal verzorgt de vertaling van gesproken Nederlands naar Nederlandse gebarentaal (en vice versa) zo goed mogelijk. Daarvoor heeft de tolk een vierjarige hbo-opleiding gevolgd in Utrecht; hij/zij krijgt voor haar werk ook een redelijke vergoeding via UWV of Menzis (in opdracht van de overheid).

Eenieder in Nederland heeft recht op goed onderwijs. Om het reguliere (beroeps)onderwijs in Nederland ook toegankelijk te maken voor dove Nederlanders draagt de overheid (vrijblijvend) zorg voor deze toegankelijkheid middels de tolkvoorziening. Dit gebeurt in kader van arbeids(re)integratie, reden waarom Uitvoering Werknemers Verzekeringen (UWV) bij deze voorziening betrokken is. In het voortgezet speciaal onderwijs kunnen dove leerlingen les van gebarentaalvaardige docenten krijgen, van vmbo tot en met vwo. Voor mbo, hbo en academisch onderwijs zijn zij aangewezen op een tolk gebarentaal. In het verleden heeft een klein deel van de dove populatie zonder een tolk en met een enorme persoonlijke inspanning de hogere opleidingen kunnen bereiken. [https://www.cochlearimplants.yourbb.nl/viewtopic.php?f=883&amp;t=1871 professor Jenny Goldschmidt] is daar een voorbeeld van. Sinds de oprichting van de hbo-tolkopleiding in 1997, na afschaffing van de mbo-opleiding, is het aantal professionele tolken toegenomen van 70 mbo-tolken in 2001 naar een kleine 400 in 2009. Volgens een schatting is met 400 er nog een tekort van 300 tolken in Nederland. Een grote meerderheid van deze beroepsgroep is vrouw.

In veel andere landen heeft de overheid de nationale gebarentaal erkend, in Nederland is dit ondanks eerdere toezeggingen van overheidswege nog niet gedaan. Voor een wettelijk recht op een tolk is dit van belang, omdat dit nu ontbreekt in bijvoorbeeld de rechtszaal. Momenteel wordt er overlegd over een (bredere maar niet-juridische) maatschappelijke erkenning van de Nederlandse gebarentaal.

Liplezen, ook wel spraakafzien genoemd, geeft slechts een deel van de informatie. Bij kinderen die (al dan niet gedwongen) zonder gebarentaal opgegroeid zijn, waarbij hun opvoeding en opleiding voor groot deel gericht zijn op spraakafzien en een accentloze stembeheersing van een gesproken taal, kunnen deze vaardigheden iets beter zijn dan gemiddeld.

== Inzet tolk gebarentaal ==
&lt;span style=&quot;font-size: small;&quot;&gt; NB: Waar in het artikel ''zij'' geschreven wordt, wordt ook ''hij'' bedoeld. &lt;/span&gt;

Bij een (eerste) kennismaking vooraf met de tolk, zal zij haar rol toelichten; die van een onpartijdige vertaler i.p.v. een gesprekspartner.

Zij zal het gesproken Nederlands vertalen naar Nederlandse gebarentaal, en vice versa.

Zij zit bij voorkeur in de buurt van de spreker, in een klas/collegezaal zit zij dus met haar gezicht gericht op de dove student (en de andere studenten). 
De dove student zit bij voorkeur vooraan in de klas/zaal, tegenover de tolk. Er moet dan apart een stoel bij geplaatst worden voor de tolk.

Gelet op het visuele karakter van de gebarentaal zal de dove student/collega bij gesprekken minder vaak kijken naar de spreker, hij/zij moet op de gebaren en mondbeeld van de tolk letten. De spreker kan hierbij gewoon de dove aankijken; het verminderde oogcontact is niet bedoeld als bewust wegkijken, hij/zij wil de vertaling volgen.

Als een van de sprekers met een hoog tempo spreekt of onverstaanbaar is voor de tolk, dan zal zij de spreker vragen om het deel wat niet verstaan is van zijn/haar verhaal te herhalen.

Als een spreker onafgebroken achterelkaar een betoog houdt dat langer duurt dan een half uur, zonder oefeningen voor studenten tussendoor, dan zal de tolk na ongeveer een half uur/40 minuten om een korte pauze van een aantal minuten voor haarzelf vragen.

Bij het uitschrijven van vergelijkingen op het bord wordt soms hiernaar verwezen met ''Vermenigvuldig dit met die, dan die met die en dan krijg je als uitkomst dit.'' Omdat de tolk niet met haar gezicht naar bord gericht is, moet zij vaker omkijken en tegelijkertijd met de vertaling proberen de berekeningsopbouw te volgen. Dit kan als volgt: ''vermenigvuldig 2 maal 2, dan 3 maal 3 en krijg je 13 als uitkomst.''

Bij het beantwoorden of stellen van een mondelinge vraag is er een vertraging van een paar seconden i.v.m. de vertaling.

De tolk is gebonden aan de beroepscode, waaronder ook zwijgplicht valt. NB Zwijgplicht is iets anders dan zwijgrecht.

== Instructiefilm ==
[[File:inzettolkgebarentaal3.ogv|voorbeeldfilm met live vertaling]]
&lt;span style=&quot;font-size: small;&quot;&gt;Voor de versie zonder geluid, klik [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Inzettolkgebarentaal1.ogv hier].&lt;/span&gt;

Onderstaande tekst is zoals die voor de film gebruikt is. 
Let op; dit is niet de werkelijke transcriptie van het gesprokene of gebaarde in de film.

– begin tekst –

Hallo,

Dit is een kort voorlichtingsfilmpje over hoe een tolk gebarentaal ingezet wordt.

Ik gebruik Nederlandse gebarentaal, de tolk vertaalt dit naar gesproken Nederlands voor u.
Hierbij gebruik ik mijn mondbeeld bij gebaren, gebruikelijk in het Nederlandse gebarentaal.
Mijn stem kan ik wel gebruiken, maar dat is niet verstaanbaar genoeg voor iedereen. Dat verschilt per dove.

De tolk vertaalt het gesproken Nederlands in vergaderingen en bij lessen naar Nederlandse gebarentaal, zodat ik alles kan volgen.
Om de tolk goed te zien, zit zij bij voorkeur recht tegenover mij.
Zonder de tolk moet ik op het mondbeeld, de gebaren en/of sheets afgaan. Hierdoor mis ik mogelijk belangrijke informatie.

Het vertalen en het maken van gebaren kost een paar seconden, de reactie op vragen kan daardoor een aantal seconden achterlopen.
De tolk vertaalt zo veel mogelijk, maar kan daarbij onbewust een aantal zaken weglaten of verkeerd vertalen.
Ook kan het tempo van snelle sprekers te hoog zijn voor haar, zij zal dan zelf ingrijpen en de spreker vragen om bepaalde stuk te herhalen.

Het tolken is een flinke inspanning; de tolk heeft daarom ook pauze nodig. Bij onafgebroken tolken bij voorkeur om de 3 kwartier een aantal minuten pauze.

Tot slot komt het soms voor dat men de tolk als woordvoerder of gesprekspartner ziet, in plaats van een tolk die alleen de gesprekken vertaalt en zelf niet aan de gesprekken deelneemt.

Bedankt voor het kijken, dag!

– einde tekst –

== Wikipedia en externe links ==
Zie [[w:Tolk gebarentaal|Tolk gebarentaal]] op Wikipedia. Informatie over [[w:Tolkbemiddeling|bemiddeling]] en [[w:Tolkvoorziening|vergoeding]] (van overheidswege) staat eveneens op Wikipedia. 

NBTG is de Nederlandse Beroepsvereniging Tolken Gebarentaal, een organisatie die opkomt voor de belangen van tolken gebarentaal. Hun [https://www.nbtg.nl website] bevat informatie over tolk gebarentaal.

Stichting RTGS is een stichting die de kwaliteit van tolken gebarentaal zou moeten bewaken, onder andere middels het aanhouden van een (verplicht) register van afgestudeerde tolken gebarentaal. Ook wordt via deze stichting de nascholing geregeld voor afgestudeerde tolken gebarentaal. Hun [https://www.stichtingrtgs.nl website] bevat contactgegevens van de meeste tolken gebarentaal. 

Tolknet is een semioverheidsorganisatie, een bemiddelingsbureau die tussen klant en tolk gebarentaal bemiddelt voor tolkopdrachten. Zie hun [https://www.tolknet.nl website].

[[w:Dovenschap|Dovenschap]] is de Nederlandse organisatie die de belangen van voornamelijk dove volwassenen (meestal vanaf zeer jonge leeftijd doof) zou behartigen.

[[w:Instituut voor Gebaren, Taal &amp; Dovenstudies|Instituut voor Gebaren, Taal &amp; Dovenstudies]] is de Nederlandse hbo-opleiding voor Tolk en leraar gebarentaal.

{{Wikipedia
|Pagina = Tolk gebarentaal
|Naam = Tolk gebarentaal
}}

{{Sub}}
[[Categorie:Taal]]</text>
      <sha1>940lr269w59wudx5hqof0fuuebjl7iv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Overleg:Omgaan met dove mensen/Tolk gebarentaal</title>
    <ns>1</ns>
    <id>20201</id>
    <revision>
      <id>430855</id>
      <parentid>150391</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T02:21:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>JopkeB heeft pagina [[Overleg:Tolk gebarentaal]] hernoemd naar [[Overleg:Omgaan met dove mensen/Tolk gebarentaal]]: Zie [[Overleg:Omgaan met dove mensen]]</comment>
      <origin>150391</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3198" sha1="315giq71bdgaw229bwzbwqxezvmox8s" xml:space="preserve">&lt;!-- tik gerust uw vraag hieronder --&gt;

== vraag? ==
Samenvoegen met [[Tips_voor_effectief_communiceren_en_doofvriendelijk_omgaan_met_dove_medewerkers]]? Wat is dan een goede titel voor een boek? --{{Gebruiker:Vangelis/Handtekening}} 22 okt 2009 15:09 (CEST)
:Wat mij betreft prima, misschien hernoemen naar '[[Samenwerken met doven en tolken gebarentaal]]', met een inleiding en twee pagina's. Ik kijk er mettertijd nog ernaar. Graag in dat geval deze [[W:doventolk|link]] naar wikibooks onderaan het artikel wijzigen. Bvd, --[[Gebruiker:Blueknight|Blueknight]] 29 okt 2009 15:12 (CET)
::Het idee van een inleiding en twee hoofdstukken lijkt ook mij wel OK. Alleen de titel van het 'boek' is nog niet helemaal je dat volgens mij. Het lijkt nu net alsof het gaat over hoe je moet samenwerken met doven en tolken (gebarentaal). Ik weet het ook nog niet zo goed. Misschien omdraaien? [[Tolken gebarentaal en samenwerking met doven]]?--{{Gebruiker:Vangelis/Handtekening}} 29 okt 2009 22:14 (CET)
:::Of nog breder &quot;[[Communicatie met doven]]&quot;. Even een stukje achtergrondinformatie - ik heb gegoogled op de aanmaker van het andere 'boek' en kwam uit bij stichting Plotsdoven. Een deel van plotsdoven wil niet geassocieerd worden met gebarentaalgebruikers, met als een van redenen dat het niet hun taal is en het bij de auditieve handicap behorende stigma. Zij kunnen ipv tolk gebarentaal gebruik maken van de diensten van bijvoorbeeld een schrijftolk of een tolk NmG (Nederlands ondersteund met Gebaren). Er kan daarom bezwaar zijn tegen het samenvoegen van beide pagina's, die eventueel met een heldere en toelichtende inleiding ondervangen zou kunnen worden. --[[Gebruiker:Blueknight|Blueknight]] 31 okt 2009 13:49 (CET)
::::Titelvoorstel lijkt me zo OK (en het kan altijd nog gewijzigd worden). De rest van je verhaal is me ook duidelijk. Twee 'boeken' van één pagina kan natuurlijk ook, maar dat laatste over die inleiding vind ik wel een goed idee en er kan natuurlijk dan ook een pagina in geplaatst worden over de problemen van plotsdoofheid en doof geboren worden (bijvoorbeeld wat je als ouder(s) moet doen als blijkt dat je kind doof is). Dan komt er nog meer informatie in het boek te staan, want de 'slechthorenden' moeten natuurlijk ook niet vergeten worden. Een link naar 'mijn' [[Handige_Harry/Batterij_Hoorapparaat]] is ook iets om te onthouden. Als je zin/tijd hebt kan je er misschien op werpen, anders maak ik een voorlopige voorpagina en plak de twee onderwerpen er alvast in. Groet, --{{Gebruiker:Vangelis/Handtekening}} 31 okt 2009 17:33 (CET)

== begin ==
Beste John, u gaf aan dat het artikel een beginnetje is. Welke informatie wilt u graag nog toegevoegd zien aan dit artikel voordat dit sjabloontje verwijderd kan worden? Bvd, --[[Gebruiker:Blueknight|Blueknight]] 29 okt 2009 15:20 (CET)
:Hallo [[Gebruiker:Blueknight|Blueknight]], ik heb dat gedaan om even in de gaten te houden of die module [[Tolk_gebarentaal]] samen kan met [[Tips voor effectief communiceren en doofvriendelijk omgaan met dove medewerkers]] tot 1 boek. Deze heb ik ook een begin sjabloon gegeven totdat het duidelijk is hoe of wat. Groet, --{{Gebruiker:Vangelis/Handtekening}} 29 okt 2009 15:39 (CET)</text>
      <sha1>315giq71bdgaw229bwzbwqxezvmox8s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Omgaan met dove mensen/Tips voor effectief communiceren en doofvriendelijk omgaan met dove medewerkers</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21020</id>
    <revision>
      <id>430848</id>
      <parentid>430298</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T02:15:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>JopkeB heeft pagina [[Tips voor effectief communiceren en doofvriendelijk omgaan met dove medewerkers]] hernoemd naar [[Omgaan met dove mensen/Tips voor effectief communiceren en doofvriendelijk omgaan met dove medewerkers]]: Zie [[Overleg:Omgaan met dove mensen]]</comment>
      <origin>430298</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1222" sha1="odofqj5jmqcbtvoawcqiu8vzniucxwp" xml:space="preserve">{{Bi}}{{Begin}}


'''Tien tips'''
#Articuleer niet overdreven, maar duidelijk en maak gerust gebaren.
#Kijk de dove medewerker aan als je hem iets wilt zeggen. Houd in het gesprek oogcontact zodat je kunt volgen of je elkaar begrijpt.
#Zorg ervoor dat je gezicht duidelijk te zien is. Laat het licht op je gezicht vallen en houd je mond en handen niet verborgen.
#Val niet met de deur in huis, maar geef de dove medewerker even aan waarover het gesprek gaat, dan kan deze zich concentreren op de informatie die volgt.
#Gebruik mimiek en gebaren die aansluiten op de boodschap.
#Gebruik zo weinig mogelijk vreemde woorden.
#Als de dove medewerker het niet kan volgen, herhaal het dan nog een keer. Blijven er problemen bestaan, gebruik dan een andere omschrijving.
#Betrek ook de dove medewerker erin als er gelachen wordt om een grapje.
#Roep niet naar een dove medewerker die met zijn / haar rug naar je toestaat of je niet kan zien. Beter is het om hem toe te gaan en hem op de schouder te tikken.
#Houd er rekening mee dat dove medewerkers mondelinge informatie niet als vanzelfsprekend meekrijgen.

== Zie ook ==
*{{Wp|Doofheid|Doofheid}}
*{{Wp|Gebarentaal|Gebarentaal}}

{{Fase|?}}
{{Boek}}
[[Categorie:Communicatie]]</text>
      <sha1>odofqj5jmqcbtvoawcqiu8vzniucxwp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>430860</id>
      <parentid>430848</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T02:43:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Aanpassingen ivm hernoeming</comment>
      <origin>430860</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1181" sha1="kkvz8xuinz0rrj2s6puxxizyyg07z16" xml:space="preserve">{{Begin}}

'''Tien tips'''
#Articuleer niet overdreven, maar duidelijk en maak gerust gebaren.
#Kijk de dove medewerker aan als je hem iets wilt zeggen. Houd in het gesprek oogcontact zodat je kunt volgen of je elkaar begrijpt.
#Zorg ervoor dat je gezicht duidelijk te zien is. Laat het licht op je gezicht vallen en houd je mond en handen niet verborgen.
#Val niet met de deur in huis, maar geef de dove medewerker even aan waarover het gesprek gaat, dan kan deze zich concentreren op de informatie die volgt.
#Gebruik mimiek en gebaren die aansluiten op de boodschap.
#Gebruik zo weinig mogelijk vreemde woorden.
#Als de dove medewerker het niet kan volgen, herhaal het dan nog een keer. Blijven er problemen bestaan, gebruik dan een andere omschrijving.
#Betrek ook de dove medewerker erin als er gelachen wordt om een grapje.
#Roep niet naar een dove medewerker die met zijn / haar rug naar je toestaat of je niet kan zien. Beter is het om naar hem toe te gaan en hem op de schouder te tikken.
#Houd er rekening mee dat dove medewerkers mondelinge informatie niet als vanzelfsprekend meekrijgen.

== Zie ook ==
*{{Wp|Doofheid|Doofheid}}
*{{Wp|Gebarentaal|Gebarentaal}}

{{Sub}}</text>
      <sha1>kkvz8xuinz0rrj2s6puxxizyyg07z16</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>430871</id>
      <parentid>430860</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T03:46:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>{{Index Omgaan met dove mensen}}</comment>
      <origin>430871</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1214" sha1="flkikv2expmyw21cvp0mf7abat6cxr2" xml:space="preserve">{{Begin}}
{{Index Omgaan met dove mensen}}

'''Tien tips'''
#Articuleer niet overdreven, maar duidelijk en maak gerust gebaren.
#Kijk de dove medewerker aan als je hem iets wilt zeggen. Houd in het gesprek oogcontact zodat je kunt volgen of je elkaar begrijpt.
#Zorg ervoor dat je gezicht duidelijk te zien is. Laat het licht op je gezicht vallen en houd je mond en handen niet verborgen.
#Val niet met de deur in huis, maar geef de dove medewerker even aan waarover het gesprek gaat, dan kan deze zich concentreren op de informatie die volgt.
#Gebruik mimiek en gebaren die aansluiten op de boodschap.
#Gebruik zo weinig mogelijk vreemde woorden.
#Als de dove medewerker het niet kan volgen, herhaal het dan nog een keer. Blijven er problemen bestaan, gebruik dan een andere omschrijving.
#Betrek ook de dove medewerker erin als er gelachen wordt om een grapje.
#Roep niet naar een dove medewerker die met zijn / haar rug naar je toestaat of je niet kan zien. Beter is het om naar hem toe te gaan en hem op de schouder te tikken.
#Houd er rekening mee dat dove medewerkers mondelinge informatie niet als vanzelfsprekend meekrijgen.

== Zie ook ==
*{{Wp|Doofheid|Doofheid}}
*{{Wp|Gebarentaal|Gebarentaal}}

{{Sub}}</text>
      <sha1>flkikv2expmyw21cvp0mf7abat6cxr2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Overleg:Omgaan met dove mensen/Tips voor effectief communiceren en doofvriendelijk omgaan met dove medewerkers</title>
    <ns>1</ns>
    <id>21021</id>
    <revision>
      <id>430850</id>
      <parentid>150169</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T02:15:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>JopkeB heeft pagina [[Overleg:Tips voor effectief communiceren en doofvriendelijk omgaan met dove medewerkers]] hernoemd naar [[Overleg:Omgaan met dove mensen/Tips voor effectief communiceren en doofvriendelijk omgaan met dove medewerkers]]: Zie [[Overleg:Omgaan met dove mensen]]</comment>
      <origin>150169</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="254" sha1="0glaa72gibc4xod3seio0is3tfi59li" xml:space="preserve">Samenvoegen met [[Tolk_gebarentaal]]? Wat is dan een goede titel voor het boek? --{{Gebruiker:Vangelis/Handtekening}} 22 okt 2009 15:08 (CEST)
::Zie mijn reactie op [[Overleg:Tolk_gebarentaal]]--[[Gebruiker:Blueknight|Blueknight]] 29 okt 2009 15:13 (CET)</text>
      <sha1>0glaa72gibc4xod3seio0is3tfi59li</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikibooks:Wiki Standaard Boeknummer/WSBNlijst</title>
    <ns>4</ns>
    <id>23222</id>
    <revision>
      <id>430866</id>
      <parentid>430492</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T03:15:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Omgaan met dove mensen toegevoegd</comment>
      <origin>430866</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52693" sha1="ekg8hi9w49uc4zwtad2tjfjgtwyulfr" xml:space="preserve">{{Post-it/WSBN}}
Het '''Wiki Standaard Boeknummer''' (WSBN) is een uniek nummer dat gegeven wordt aan een vrij boek op Wikibooks. Op de pagina [[Wikibooks:Wiki Standaard Boeknummer]] wordt de samenstelling van dit nummer toegelicht en staat een overzicht van de bestaande categorieën.

Voeg een boek toe (op de juiste plaats, op volgorde van WSBN) dmv. de volgende code:

&lt;pre&gt;
 |-
 |{{/sub|Wikibooks:Infobox/&lt;titel&gt;}}
 | &lt;wsbn&gt;                                               
 | [[&lt;titel&gt;]]{{25%}}
 | [[Gebruiker:&lt;naam&gt;|&lt;naam&gt;]]
&lt;/pre&gt;

Vervang &lt;titel&gt; door de titel van het boek, &lt;wsbn&gt; door het juiste nummer (in de vorm &quot;nl-1-2-3-00004&quot;), en &lt;naam&gt; door uw gebruikersnaam. Met een van deze codes:
&lt;pre&gt;
{{0%}}, {{25%}}, {{50%}}, {{75%}} of {{100%}}
&lt;/pre&gt;
kunt u aangeven in hoeverre het boek ''compleet'' is.
{{Clear both}}


{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! '''i''' || WSBN || Titel || Auteur(s)
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Tabellenboek Exact}}
| {{Nowrap|nl-1-0-0-00001}}
| [[Tabellenboek Exact]]{{25%}}
| [[Gebruiker:T.vanschaik|T. van Schaik (editor)]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kosmografie}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-11-000-00001'&gt; nl-1-1-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Kosmografie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
| [[Gebruiker:Jos Punie|Jos Punie]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Astronomisch_woordenboek}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-11-000-00002'&gt; nl-1-1-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Astronomisch woordenboek]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]], [[Gebruiker:Maasje|Maasje]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Mineralen_verzamelen}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-12-000-00001'&gt; nl-1-2-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Mineralen verzamelen]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Dion|Dion]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Celbiologie}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-13-000-00001'&gt; nl-1-3-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Celbiologie]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Biohazard|Biohazard]], [[Gebruiker:Rasbak|Rasbak]], [[Gebruiker:Roeleboel|Roeleboel]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Klassieke_Mechanica}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-14-000-00001'&gt; nl-1-4-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Klassieke Mechanica]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Huibc|Huibc]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Fysica}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-14-000-00002'&gt; nl-1-4-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Fysica]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Tobe Baeyens | Tobe Baeyens]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Vloeistofmechanica}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-14-000-00003'&gt; nl-1-4-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Vloeistofmechanica]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Eli Verbuyst |Eli Verbuyst]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Natuurkunde Opgaven}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-14-000-00004'&gt; nl-1-4-0-00004&lt;/div&gt;
| [[Natuurkunde Opgaven]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: t.vanschaik |T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Chemie_Centraal}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-15-000-00001'&gt; nl-1-5-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Chemie Centraal]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:MADe|MADe]], [[Gebruiker:Effeietsanders|Effeietsanders]], [[Gebruiker:Londenp|Londenp]], [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]], [[Gebruiker:Octostein|Octostein]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Chemisch_rekenen}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-15-000-00002'&gt; nl-1-5-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Chemisch rekenen]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Londenp|Londenp]], [[Gebruiker:johanw|Johanw]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Analytische_chemie}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-15-000-00003'&gt; nl-1-5-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Analytische chemie]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Londenp|Londenp]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Anorganische_chemie}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00004'&gt; nl-1-5-0-00004&lt;/div&gt;
| [[Anorganische chemie]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Effeietsanders|Effeietsanders]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basiskennis chemie}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00005'&gt; nl-1-5-0-00005&lt;/div&gt;
| [[Basiskennis chemie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basiskennis chemie 2}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00006'&gt; nl-1-5-0-00006&lt;/div&gt;
| [[Basiskennis chemie 2]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basiskennis chemie 3}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00007'&gt; nl-1-5-0-00007&lt;/div&gt;
| [[Basiskennis chemie 3]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basiskennis chemie 4}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00008'&gt; nl-1-5-0-00008&lt;/div&gt;
| [[Basiskennis chemie 4]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basiskennis chemie 5}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00009'&gt; nl-1-5-0-00009&lt;/div&gt;
| [[Basiskennis chemie 5]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basiskennis chemie 6}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00010'&gt; nl-1-5-0-00010&lt;/div&gt;
| [[Basiskennis chemie 6]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wikijunior:De_elementen}}
| &lt;div id='WSBN nl-1-15-0-00011'&gt; nl-1-5-0-00011&lt;/div&gt;
| [[Wikijunior:De elementen]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
| [[Gebruiker:Kthoelen|Kthoelen]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Scheikunde Opgaven}}
| &lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00012'&gt; nl-1-5-0-00012&lt;/div&gt;
| [[Scheikunde Opgaven]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
| [[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Elektrochemie voor MBO}}
| &lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00013'&gt; nl-1-5-0-00013&lt;/div&gt;
| [[Elektrochemie voor MBO]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
| [[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wiskunde}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-8-0-00001'&gt; nl-1-8-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Wiskunde]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Germanator | Germanator ]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basisvaardigheden wiskunde}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-180-00002'&gt;&lt;del&gt; nl-1-8-0-00002&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;
|&lt;del&gt; [[Basisvaardigheden wiskunde]]{{75%|Datum=volgens infobox}}&lt;/del&gt;
|[[Gebruiker:  Effeietsanders |Effeietsanders]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wiskunde Opgaven}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-8-0-0003'&gt; nl-1-8-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Wiskunde Opgaven]]{{25%|16 maart 2023}}
|[[Gebruiker:  T.vanschaik |T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wiskunde voor MBO techniek 1}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-8-0-0004'&gt; nl-1-8-0-00004&lt;/div&gt;
| [[Wiskunde voor MBO techniek 1]]{{25%|16 april 2023}}
|[[Gebruiker:  T.vanschaik |T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Lineaire_algebra}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-181-00001'&gt; nl-1-8-1-00001&lt;/div&gt;
| [[Lineaire algebra]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Nijdam |Nijdam]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Matrixrekening}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-181-00002'&gt; nl-1-8-1-00002&lt;/div&gt;
| [[Matrixrekening]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Jjitss|Jjitss]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Abstracte_algebra}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-181-00003'&gt; nl-1-8-1-00003&lt;/div&gt;
| [[Abstracte algebra]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Sanderd17 | Sanderd17]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Analyse}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-182-00001'&gt; nl-1-8-2-00001&lt;/div&gt;
| [[Analyse]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:RedRose|RedRose]], [[Gebruiker:Nijdam|Nijdam]], [[Gebruiker:Robert Zboray|Robert Zboray]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Vectormeetkunde}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-183-00001'&gt; nl-1-8-3-00001&lt;/div&gt;
| [[Vectormeetkunde]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Jjitss|Jjitss]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Rekenen}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-184-00001'&gt; nl-1-8-4-00001&lt;/div&gt;
| [[Rekenen]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Nijdam |Nijdam]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Discrete_Kansrekening}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-186-00001'&gt; nl-1-8-6-00001&lt;/div&gt;
| [[Discrete Kansrekening]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Nijdam|W. Nijdam]] - W. Albers
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Omrekenen_van_eenheden}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-19-000-00001'&gt; nl-1-9-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Omrekenen van eenheden]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Londenp|Londenp]] [[Gebruiker:Nijdam|Nijdam]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Myalgische_encefalomyelitis}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-21-211-00001'&gt;&lt;s&gt;nl-2-1-1-00001&lt;/s&gt;&lt;/div&gt;
| &lt;s&gt;[[Myalgische encefalomyelitis]]&lt;/s&gt;&lt;!--{{50%|Datum=volgens infobox}}--&gt;
|[[Gebruiker: Guido den Broeder| Guido den Broeder]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Farmacologie}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-21-211-00002'&gt; nl-2-1-1-00002&lt;/div&gt;
| [[Farmacologie]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Melkwinning}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-23-000-00001'&gt; nl-2-3-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Melkwinning]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Jjost | Jjost]],[[Gebruiker: Cor Duim | Cor Duim]] + ip-gebruikers
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sterkteleer}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-24-242-00001'&gt; nl-2-4-2-00001&lt;/div&gt;
| [[Sterkteleer]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Byl]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Mechanica_van_materialen}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-24-244-00001'&gt; nl-2-4-4-00001&lt;/div&gt;
| [[Mechanica van materialen]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: MADe|MADe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Transmissielijnen}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-24-244-00002'&gt; nl-2-4-4-00002&lt;/div&gt;
| [[Transmissielijnen]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Nijdam|Nijdam]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Papier}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-24-244-00003'&gt; nl-2-4-4-00003&lt;/div&gt;
| [[Papier]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Pjetter|Pjetter]], [[Gebruiker:Nijdam|Nijdam]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kantoorsoftware}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-25-000-00001'&gt; nl-2-5-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Kantoorsoftware]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kookboek}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-26-000-00001'&gt; nl-2-6-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Kookboek]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|Vele gebruikers
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Huishouden}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-26-000-00002'&gt; nl-2-6-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Huishouden]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Leer_jezelf_ecologisch_tuinieren}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-27-000-00001'&gt; nl-2-7-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Leer jezelf ecologisch tuinieren]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Vangelis|John Vangelis]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Verteltechnieken}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-27-000-00002'&gt; nl-2-7-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Verteltechnieken]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Roelvermeulen|Roelvermeulen]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Chillipepers.nl}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-27-000-00003'&gt; nl-2-7-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Chillipepers.nl]]
|Tweebloesem, Miek, Zengrow
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Handige_Harry}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-27-000-00004'&gt; nl-2-7-0-00004&lt;/div&gt;
| [[Handige Harry]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex|Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Huisdierengids_rat}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-28-000-00001'&gt; nl-2-8-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Huisdierengids rat]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Huisdierengids_-_Terrarium}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-28-000-00003'&gt; nl-2-8-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Huisdierengids - Terrarium]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex|Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Ubuntu:_Linux_voor_mensen}}
|&lt;div id='WSBN NL-3-34-345-00004'&gt; NL-3-4-5-00004&lt;/div&gt;
| [[Ubuntu: Linux voor mensen]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Svkeulen|Svkeulen]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Veilig_op_het_internet}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-32-000-00002'&gt; nl-3-2-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Veilig op het internet]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: MADe | MADe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basisboek_internet}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-32-000-00003'&gt; nl-3-2-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Basisboek internet]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Overklokken}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-33-000-00001'&gt; nl-3-3-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Overklokken]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: ACiDcHaOZ | ACiDcHaOZ]]
|- 
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Netwerkbekabeling}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-33-000-00002'&gt; &lt;del&gt;nl-3-3-0-00002&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;
| &lt;del&gt;[[Netwerkbekabeling]]{{100%|Datum=volgens infobox}}&lt;/del&gt;
|[[Gebruiker:Mattias.Campe|Mattias Campe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Computernetwerken voor gevorderden}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-33-000-00003'&gt; nl-3-3-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Computernetwerken voor gevorderden]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Mattias.Campe|Mattias Campe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Firefox}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00001'&gt; nl-3-4-1-00001&lt;/div&gt;
| [[Firefox]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:MADe|MADe]], [[Gebruiker:Jbib|Jbib]], [[Gebruiker:Fruggo|Fruggo]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Maple}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00002'&gt; nl-3-4-1-00002&lt;/div&gt;
| [[Maple]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: MADe | MADe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Aan_de_slag_met_BitTorrent}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00004'&gt; nl-3-4-1-00004&lt;/div&gt;
| [[Aan de slag met BitTorrent]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|Diverse gebruikers
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Pinnacle_Studio}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00006'&gt; nl-3-4-1-00006&lt;/div&gt;
| [[Pinnacle Studio]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:83.86.75.252 |83.86.75.252]], [[Gebruiker:MADe|MADe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Oracle}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00007'&gt; nl-3-4-1-00007&lt;/div&gt;
| [[Oracle]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Elvisleegwater | Elvisleegwater]], [[Gebruiker: Peresko| Peresko]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Microsoft_Word}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00008'&gt; nl-3-4-1-00008&lt;/div&gt;
| [[Microsoft Word]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Koos Jol | Koos Jol]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/OpenOffice.org}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00009'&gt; nl-3-4-1-00009&lt;/div&gt;
| [[OpenOffice.org]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Bernard van der Wees|Bernard van der Wees]] [[Gebruiker:Mattias.Campe| Mattias.Campe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Werken_met_MKVToolnix}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00010'&gt; nl-3-4-1-00010&lt;/div&gt;
| [[Werken met MKVToolnix]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Sephiroth|Sephiroth]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/LaTeX}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-342-00001'&gt; nl-3-4-2-00001&lt;/div&gt;
| [[LaTeX]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Nikolai1983 | Nikolai1983]],[[Gebruiker: Sanderd17 | Sanderd17]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Handboek_MediaWiki}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-342-00002'&gt; nl-3-4-2-00002&lt;/div&gt;
| [[Handboek MediaWiki]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Pjetter |Pjetter]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Inleiding_MediaWiki}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-342-00003'&gt; nl-3-4-2-00003&lt;/div&gt;
| [[Inleiding MediaWiki]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Effeietsanders |Effeietsanders]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/HTML}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-342-00004'&gt; nl-3-4-2-00004&lt;/div&gt;
| [[HTML]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Rolof1991|Rolof1991]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_TI-83+_Assembly}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00001'&gt; nl-3-4-3-00001&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in TI-83+ Assembly]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Willem1|Willem1]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_PL/1}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00002'&gt; nl-3-4-3-00002&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in PL/1]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:84.193.136.96|84.193.136.96]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_Go}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00003'&gt; nl-3-4-3-00003&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in Go]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Danielheres|Dani�l Heres]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_BASIC}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00004'&gt; nl-3-4-3-00004&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in BASIC]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Warddr|Warddr]], [[Gebruiker:Sephiroth|Sephiroth]], [[Gebruiker:ACiDcHaOZ|ACiDcHaOZ]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_TI-Basic}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00005'&gt; nl-3-4-3-00005&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in TI-Basic]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Thexa4|Thexa4]], [[Gebruiker:FOudman|FOudman]], [[Gebruiker:Dagan|Dagan]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_Java}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00006'&gt; nl-3-4-3-00006&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in Java]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:SeySayux|SeySayux]], [[Gebruiker:zedutchgandalf|zedutchgandalf]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_C}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00007'&gt; nl-3-4-3-00007&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in C]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Sephiroth|Sephiroth]], [[Gebruiker:Nielius|Nielius]], [[Gebruiker:ElieDeBrauwer|ElieDeBrauwer]], [[Gebruiker:Kleuske|Kleuske]], diverse anonieme bijdragen
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_Pascal}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00008'&gt; nl-3-4-3-00008&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in Pascal]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Wolvenraider | Wolvenraider]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_COBOL}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00009'&gt; nl-3-4-3-00009&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in COBOL]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Sephiroth|Sephiroth]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_REXX}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00010'&gt; nl-3-4-3-00010&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in REXX]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: 84.193.139.18 | 84.193.139.18]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/ActionScript_3.0}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00011'&gt; nl-3-4-3-00011&lt;/div&gt;
| [[ActionScript 3.0]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_ASP.NET}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-344-00001'&gt; nl-3-4-4-00001&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in ASP.NET]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Jbib|Jbib]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_ASP.net_2.0_N-Tier_Tutorial}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-344-00002'&gt; nl-3-4-4-00002&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in ASP.net 2.0 N-Tier Tutorial]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Ketelsb | Ketelsb]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_PHP}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-344-00003'&gt; nl-3-4-4-00003&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in PHP]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Gabadubo|Gabadubo]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_Python}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-344-00004'&gt; nl-3-4-4-00004&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in Python]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Jsoeterbroek | Jsoeterbroek]], [[Gebruiker:RoestVrijStaal|RoestVrijStaal]], [[Gebruiker: ElieDeBrauwer| ElieDeBrauwer]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Linux_voor_beginners}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-345-00001'&gt; nl-3-4-5-00001&lt;/div&gt;
| [[Linux voor beginners]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:sanderd17|sanderd17]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Linux_Systeembeheer}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-345-00002'&gt; nl-3-4-5-00002&lt;/div&gt;
| [[Linux Systeembeheer]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Bertvv | Bertvv]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Ontwerp_en_bouw_een_besturingssysteem}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-345-00003'&gt; nl-3-4-5-00003&lt;/div&gt;
| [[Ontwerp en bouw een besturingssysteem]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Virtlink|Virtlink]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren,_de_basis}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-349-00001'&gt; nl-3-4-9-00001&lt;/div&gt;
| [[Programmeren, de basis]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Mattias.Campe|Mattias.Campe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Gebruik_van_de_opdrachtprompt}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-349-00002'&gt; nl-3-4-9-00002&lt;/div&gt;
| [[Gebruik van de opdrachtprompt]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Willem1|Willem1]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Scalable_Vector_Graphics}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-349-00003'&gt; nl-3-4-9-00003&lt;/div&gt;
| [[Scalable Vector Graphics]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Pietn |Pietn]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Datacommunicatie_in_informatica}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-349-00004'&gt; nl-3-4-9-00004&lt;/div&gt;
| [[Datacommunicatie in informatica]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Ronny Creygelman| Ronny Creygelman]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basiskennis_informatica}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-349-00005'&gt; nl-3-4-9-00005&lt;/div&gt;
| [[Basiskennis informatica]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Ronny Creygelman| Ronny Creygelman]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Geo-visualisatie}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-349-00006'&gt; nl-3-4-9-00006&lt;/div&gt;
| [[Geo-visualisatie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Nijeholt|Nijeholt]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Open_standaarden}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-349-00007'&gt; nl-3-4-9-00007&lt;/div&gt;
| [[Open standaarden]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Mattias.Campe| Mattias.Campe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Handboek Wikimedia Commons}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-342-00005'&gt; nl-3-4-9-00008&lt;/div&gt;
| [[Handboek Wikimedia Commons]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]]
&lt;!--
(boek is verwijderd) 
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/C++_vanuit_de_funderingen_omhoog_(ANSI/ISO_C++)}}
|&lt;div id='WSBN 3-34-343-00011'&gt; 3-4-3-00011&lt;/div&gt;
| [[C++ vanuit de funderingen omhoog (ANSI/ISO C++)]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:FrankBav|Frank Baveghems]]
--&gt;
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basis_ICT/Basis_Elektrotechniek}}
| &lt;del&gt;nl-3-5-0-00001&lt;/del&gt;
| &lt;del&gt;[[Basis ICT/Basis Elektrotechniek]]&lt;/del&gt;
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Vruchtbrengend_woordenboek}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-41-000-00001'&gt; nl-4-1-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Vruchtbrengend woordenboek]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Gitaarfreak|Gitaarfreak]], [[Gebruiker:Mtcv|Mtcv]], [[Gebruiker:Koos Jol|Koos Jol]], [[Gebruiker:Londenp|Londenp]] en vele anderen
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Een_vreemde_taal_leren}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-41-000-00002'&gt; nl-4-1-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Een vreemde taal leren]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Wolvenraider|Wolvenraider]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Nieuwgrieks}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00001'&gt; nl-4-2-1-00001&lt;/div&gt;
| [[Nieuwgrieks]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Dirk math| Dirk math]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Italiaans}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00002'&gt; nl-4-2-1-00002&lt;/div&gt;
| [[Italiaans]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Dion|Dion]] - [[Gebruiker:Hansmuller|Hansmuller]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/West-Vlaams}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00003'&gt; nl-4-2-1-00003&lt;/div&gt;
| [[West-Vlaams]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|Vele West-Vlamingen
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Russisch}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00004'&gt; nl-4-2-1-00004&lt;/div&gt;
| [[Russisch]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Pools}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00005'&gt; nl-4-2-1-00005&lt;/div&gt;
| [[Pools]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Michiel1972| Michiel1972]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Fries}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00006'&gt; nl-4-2-1-00006&lt;/div&gt;
| [[Fries]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Vietnamees}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00007'&gt; nl-4-2-1-00007&lt;/div&gt;
| [[Vietnamees]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Val|Val]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kemzieks woordenboek}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00008'&gt; nl-4-2-1-00008&lt;/div&gt;
| [[Kemzieks woordenboek]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:GeenVraag|GeenVraag]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Oudgrieks}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-422-00001'&gt; nl-4-2-2-00001&lt;/div&gt;
| [[Oudgrieks]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Wikibelgiaan|Wikibelgiaan]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Latijn}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-422-00002'&gt; nl-4-2-2-00002&lt;/div&gt;
| [[Latijn]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Pkniest|Pkniest]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Oudgriekse_vormleer}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-422-00003'&gt; nl-4-2-2-00003&lt;/div&gt;
| [[Oudgriekse vormleer]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Wikibelgiaan|Wikibelgiaan]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Quenya}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-423-00001'&gt; nl-4-2-3-00001&lt;/div&gt;
| [[Quenya]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Dirk math | Dirk math]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Toki_Pona}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-423-00002'&gt; nl-4-2-3-00002&lt;/div&gt;
| [[Toki Pona]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JosN|JosN]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Tengwar}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-423-00003'&gt; nl-4-2-3-00003&lt;/div&gt;
| [[Tengwar]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Dirk math | Dirk math]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Geheimschrift}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-423-00004'&gt; nl-4-2-3-00004&lt;/div&gt;
| [[Geheimschrift]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Dagan|Dagan]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Esperanto}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-423-00005'&gt; nl-4-2-3-00005&lt;/div&gt;
| [[Esperanto]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Ghanssen|Ghanssen]], [[Gebruiker:195.35.129.175|195.35.129.175]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Amerikaanse_literatuur}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-44-441-00001'&gt; nl-4-4-1-00001&lt;/div&gt;
| [[Amerikaanse literatuur]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]], [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Shakespeares toneelstukken}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-44-441-00002'&gt; nl-4-4-1-00002&lt;/div&gt;
| [[Shakespeares toneelstukken]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Nederlandse_literatuur_in_de_middeleeuwen}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-44-442-00001'&gt; nl-4-4-2-00001&lt;/div&gt;
| [[Nederlandse literatuur in de middeleeuwen]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]], [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Nederlandse literatuurgeschiedenis}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-44-442-00003'&gt; nl-4-4-2-00002&lt;/div&gt;
| [[Nederlandse literatuurgeschiedenis]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]], [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Woordenboek_literatuur}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-44-442-00017'&gt; nl-4-4-2-00017&lt;/div&gt;
| [[Woordenboek literatuur]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]], [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Opfriscursus_literatuur}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-44-442-00018'&gt; nl-4-4-2-00018&lt;/div&gt;
| [[Opfriscursus literatuur]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]], [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Gothic_novel}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-44-442-00019'&gt; nl-4-4-2-00019&lt;/div&gt;
| [[Gothic novel]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Van Idee tot Publicatie}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-45-450-00001'&gt; nl-4-5-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Van Idee tot Publicatie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:H.vandijk|H.vandijk]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Schrijven}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-45-450-00002'&gt; nl-4-5-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Schrijven]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sxrivniskookn}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-45-450-00003'&gt; nl-4-5-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Sxrivniskookn]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Benedict Wydooghe|Benedict Wydooghe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Koningen_aan_de_Nijl}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-52-525-00001'&gt; nl-5-2-5-00001&lt;/div&gt;
| [[Koningen aan de Nijl]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Evil berry |Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Ab_Urbe_Condita}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-53-534-00001'&gt; nl-5-3-4-00001&lt;/div&gt;
| [[Ab Urbe Condita]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Griekse_mythologie}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-53-534-00002'&gt; nl-5-3-4-00002&lt;/div&gt;
| [[Griekse mythologie]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Pjetter|Pjetter]] - [[Gebruiker:Vangelis|Vangelis]] - [[Gebruiker:Wolvenraider|Wolvenraider]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_het_Romeinse_rijk}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-53-534-00003'&gt; nl-5-3-4-00003&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van het Romeinse rijk]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Beetjedwars | Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_de_late_oudheid}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-53-534-00004'&gt; nl-5-3-4-00004&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van de late oudheid]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Beetjedwars | Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Alexander_de_Grote}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-53-535-00001'&gt; nl-5-3-5-00001&lt;/div&gt;
| [[Alexander de Grote]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Geschiedenis]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_de_vroege_Middeleeuwen}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-54-544-00001'&gt; nl-5-4-4-00001&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van de vroege middeleeuwen]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Beetjedwars | Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_Byzantium}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-54-544-00002'&gt; nl-5-4-4-00002&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van Byzantium]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Beetjedwars | Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_de_hoge_Middeleeuwen}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-54-544-00003'&gt; nl-5-4-4-00003&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van de hoge middeleeuwen]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:beetjedwars|beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_Toscane_(1300-1500)}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-54-544-00004'&gt; nl-5-4-4-00004&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van Toscane (1300-1500)]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:beetjedwars|beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_in_de_literatuur}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-54-544-00005'&gt; nl-5-4-4-00005&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis in de literatuur]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:beetjedwars|beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_de_late_Middeleeuwen}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-54-544-00006'&gt; nl-5-4-5-00006&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van de late middeleeuwen]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Beetjedwars | Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_in_de_literatuur_1500-1795}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-55-544-00004'&gt; nl-5-5-4-00004&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis in de literatuur 1500-1795]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:beetjedwars|beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Heksenvervolging_in_Europa_(1300-1720)}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-55-554-00001'&gt; nl-5-5-4-00001&lt;/div&gt;
| [[Heksenvervolging in Europa (1300-1720)]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Beetjedwars|Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Volk,_kerk_en_magie_1500-1700}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-55-554-00002'&gt; nl-5-5-4-00002&lt;/div&gt;
| [[Volk, kerk en magie 1500-1700]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Beetjedwars|Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_Europa_1500-1795}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-55-554-00003'&gt; nl-5-5-4-00003&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van Europa 1500-1795]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Beetjedwars|Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Nederlandse_geschiedenis}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-59-591-00001'&gt; nl-5-9-1-00001&lt;/div&gt;
| [[Nederlandse geschiedenis]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_Europa}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-59-594-00001'&gt; nl-5-9-4-00001&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van Europa]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Beetjedwars|Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Historische_atlas}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-59-599-00001'&gt; nl-5-9-9-00001&lt;/div&gt;
| [[Historische atlas]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Evil berry | Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kunstgeschiedenis}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-59-599-00002'&gt; nl-5-9-9-00002&lt;/div&gt;
| [[Kunstgeschiedenis]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Evil berry |Evil berry]], [[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Italiaanse_renaissance}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-59-599-00003'&gt; nl-5-9-9-00003&lt;/div&gt;
| [[Italiaanse renaissance]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Netwerken}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-61-000-00002'&gt; nl-6-1-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Netwerken]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Effeietsanders|Effeietsanders]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Welzijn en veiligheid}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-61-000-00003'&gt; nl-6-1-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Welzijn en veiligheid]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:  Benedict Wydooghe| Benedict Wydooghe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Omgaan met dove mensen}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-61-000-00004'&gt; nl-6-1-0-00004&lt;/div&gt;
| [[Omgaan met dove mensen]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Blueknight | Blueknight ]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Economie}}
| &lt;div id='WSBN nl-6-62-000-00001'&gt; nl-6-2-0-00001&lt;/div&gt; 
| [[Economie]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]], [[Gebruiker:RobertDeLaCroix|RobertDeLaCroix]], [[Gebruiker:Germanator|Germanator]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kostprijsberekening_en_interne_informatievoorziening}}
| &lt;div id='WSBN nl-6-62-000-00002'&gt; nl-6-2-0-00002&lt;/div&gt; 
| [[Kostprijsberekening en interne informatievoorziening]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Pjetter|Pjetter]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kennismanagement}}
| &lt;div id='WSBN nl-6-62-000-00003'&gt; nl-6-2-0-00003&lt;/div&gt; 
| [[Kennismanagement]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Trotski_voor_beginners}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-64-000-00001'&gt; nl-6-4-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Trotski voor beginners]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Vitruvius|Vitruvius]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Save_Our_Future_Today,_a_SOFT_revolution}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-66-000-00001'&gt; nl-6-6-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Save Our Future Today, a SOFT revolution]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Vangelis|Vangelis]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Alternatieve_energie}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-66-000-00002'&gt; nl-6-6-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Alternatieve energie]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Londenp|Londenp]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Onderwijstechnoloog}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-67-000-00001'&gt; nl-6-7-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Onderwijstechnoloog]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Nathalieparys|Nathalieparys]], [[Gebruiker:Sien.herbots|Sien.herbots]], [[Gebruiker:Maya.dammans|Maya.dammans]], [[Gebruiker:Ann|Ann]], [[Gebruiker:Frederik.Questier|Frederik.Questier]], [[Gebruiker:Fvmulder|Fvmulder]], [[Gebruiker:Maarten delaere1|Maarten delaere1]], [[Gebruiker:Jojacobs|Jojacobs]], [[Gebruiker:Ward|Ward]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Moodle}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-67-000-00002'&gt; nl-6-7-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Moodle]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Toetsenbank}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-67-000-00003'&gt; nl-6-7-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Toetsenbank]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Ischa1 |Ischa1]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Informatievoorziening}}
| &lt;div id='WSBN nl-6-9-001-00001'&gt; nl-6-9-1-00001&lt;/div&gt; 
| [[Informatievoorziening]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Criminologie}}
| &lt;div id='WSBN nl-6-9-002-00001'&gt; nl-6-9-2-00001&lt;/div&gt; 
| [[Criminologie]]{{25%|Datum=24-9-2026}}
|[[Gebruiker:Pbuddenberg|Pbuddenberg]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Inbraakpreventie}}
| &lt;div id='WSBN nl-6-9-002-00002'&gt; nl-6-9-2-00002&lt;/div&gt; 
| [[Inbraakpreventie]]{{100%|Datum=24-9-2026}}
|[[Gebruiker:Wolvenraider|Wolvenraider]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Portaal:Esoterie}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-71-000-00001'&gt; nl-7-1-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Portaal:Esoterie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Magie}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-71-000-00002'&gt; nl-7-1-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Magie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Heksenwoordenboek}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-71-000-00003'&gt; nl-7-1-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Heksenwoordenboek]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Encyacht|Encyacht]], [[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Westerse_astrologie}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-71-000-00004'&gt; nl-7-1-0-00004&lt;/div&gt;
| [[Westerse astrologie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Hermetische_kabbala}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-71-000-00005'&gt; nl-7-1-0-00005&lt;/div&gt;
| [[Hermetische kabbala]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Alchemie}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-71-000-00006'&gt; nl-7-1-0-00006&lt;/div&gt;
| [[Alchemie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Hekserij}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-71-000-00007'&gt; nl-7-1-0-00007&lt;/div&gt;
| [[Hekserij]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Plato}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-73-000-00001'&gt; nl-7-3-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Plato]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Heraclitus_over_de_natuur}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-73-000-00002'&gt; nl-7-3-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Heraclitus over de natuur]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Dmfcasimiri |Dmfcasimiri]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Anaximander_over_de_natuur}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-73-000-00003'&gt; nl-7-3-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Anaximander over de natuur]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Dmfcasimiri|Dmfcasimiri]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Filosofisch_woordenboek}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-73-000-00005'&gt; nl-7-3-0-00005&lt;/div&gt;
| [[Filosofisch woordenboek]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]], [[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Geschiedenis_van_de_filosofie}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-73-000-00006'&gt; nl-7-3-0-00006&lt;/div&gt;
| [[Geschiedenis van de filosofie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
| [[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Schilderen}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-82-000-00001'&gt; nl-8-2-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Schilderen]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Ellywa|Ellywa]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Bronsgieten_voor_beeldhouwers}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-83-000-00001'&gt; nl-8-3-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Bronsgieten voor beeldhouwers]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Casper Bosveld |Casper Bosveld]], [[Gebruiker:Vangelis|John Vangelis]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Portaal:Jazz}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-84-000-00001'&gt; nl-8-4-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Portaal:Jazz]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Belgische_jazz}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-84-000-00002'&gt; nl-8-4-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Belgische jazz]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Nederlandse_jazz}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-84-000-00003'&gt; nl-8-4-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Nederlandse jazz]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Beroemde_jazzmuzikanten}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-84-000-00004'&gt; nl-8-4-0-00004&lt;/div&gt;
| [[Beroemde jazzmuzikanten]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Jazz_standards}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-84-000-00005'&gt; nl-8-4-0-00005&lt;/div&gt;
| [[Jazz standards]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Bigband}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-84-000-00006'&gt; nl-8-4-0-00006&lt;/div&gt;
| [[Bigband]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Klarinet}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-84-000-00007'&gt; nl-8-4-0-00007&lt;/div&gt;
| [[Klarinet]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Ellywa|Ellywa]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Platbodemzeilen_op_een_Volendammer_Kwak}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-85-000-00001'&gt; nl-8-5-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Platbodemzeilen op een Volendammer Kwak]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Vd172hb|Vd172hb]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Schaken}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-85-851-00001'&gt; nl-8-5-1-00001&lt;/div&gt;
| [[Schaken]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Ischa1|Ischa1]] [[Gebruiker: Catienpetji| Catienpetji]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Hoe_een_Rubiks_kubus_op_te_lossen}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-85-851-00002'&gt; nl-8-5-1-00002&lt;/div&gt;
| [[Hoe een Rubiks kubus op te lossen]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Karoma|Karoma]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Puzzeltocht}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-85-852-00001'&gt; nl-8-5-2-00001&lt;/div&gt;
| [[Puzzeltocht]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:86.95.64.35|86.95.64.35 ]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Go_leer_je_zo}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-86-000-00001'&gt; nl-8-6-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Go leer je zo]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Ghanssen|Ger Hanssen]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kaartspel}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-86-000-00002'&gt; nl-8-6-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Kaartspel]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Pjetter|Pjetter]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Trucs_met_de_diabolo}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-86-000-00003'&gt; nl-8-6-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Trucs met de diabolo]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:193.43.89.89|193.43.89.89]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Vakantiereizen}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-87-000-00001'&gt; nl-8-7-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Vakantiereizen]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:GeeKaa|GeeKaa]] - [[Gebruiker:Vangelis|JohnVangelis]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/De_Kleine_Trekkersgids}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-87-000-00002'&gt; nl-8-7-0-00002&lt;/div&gt;
| [[De Kleine Trekkersgids]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Rolklaver|Rolklaver]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Van_Idee_tot_Publicatie}}
|&lt;div id='WSBN nl-9-00-000-00002'&gt; nl-9-0-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Van Idee tot Publicatie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:H.vandijk|H.vandijk]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/In_mensentaal}}
|&lt;div id='WSBN nl-9-00-000-00003'&gt; nl-9-0-0-00003&lt;/div&gt;
| [[In mensentaal]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Handleiding_moderatoren}}
|&lt;div id='WSBN nl-9-00-000-00004'&gt; nl-9-0-0-00004&lt;/div&gt;
| [[Handleiding moderatoren]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Pjetter|Pjetter]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Aquaristiek}}
| Onbekend
| [[Aquaristiek]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Inge Habex|Inge Habex]], [[Gebruiker:Regular thijs|Regular thijs]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Archeologie}}
| Onbekend
| [[Archeologie]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Veluwse Klokbeker|Veluwse Klokbeker]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Atlas_van_Europa}}
| Onbekend
| [[Atlas van Europa]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:stefn|Stefn]]&lt;span style=&quot;font-size: small;&quot;&gt; ([[Overleg gebruiker:Stefn|Vraagje over dit boek?]])&lt;/span&gt;, [[Gebruiker:82.171.186.239|82.171.186.239]], [[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basisstructuur_van_de_kosmos}}
| Onbekend
| [[Basisstructuur van de kosmos]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Biochemie}}
| Onbekend
| [[Biochemie]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Biohazard|Biohazard]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Cascading_Style_Sheets}}
| Onbekend
| [[Cascading Style Sheets]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Catalaans}}
| Onbekend
| [[Catalaans]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:86.90.219.84|86.90.219.84]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Cursusboek_Marifonie}}
| Onbekend
| [[Cursusboek Marifonie]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Enschedem|Enschedem]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Dammen}}
| Onbekend
| [[Dammen]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Basvb|Basvb]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Dierengids_rat}}
| Onbekend
| [[Dierengids rat]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Duits}}
| Onbekend
| [[Duits]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Bdcooman|Bdcooman]], [[Gebruiker:RobertDeLaCroix |RobertDeLaCroix ]], [[Gebruiker:Ischa1|Ischa1]], [[Gebruiker:Algont|Algont]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/EHBO}}
| Onbekend
| [[EHBO]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Octostein |Octostein]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Elektriciteit}}
| Onbekend
| [[Elektriciteit]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Nijdam|Nijdam]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Elektronica}}
| Onbekend
| [[Elektronica]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Eli Verbuyst |Eli Verbuyst]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Engels}}
| Onbekend
| [[Engels]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Bdcooman|Bdcooman]] + IP-gebruikers
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Engelse_literatuur}}
| Onbekend
| [[Engelse literatuur]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Evolutie}}
| Onbekend
| [[Evolutie]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Jos Punie | Jos Punie]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Fourieranalyse}}
| Onbekend
| [[Fourieranalyse]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Nijdam |Nijdam]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Frans}}
| Onbekend
| [[Frans]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Mtcv|Mtcv]], [[Gebruiker:Guaka|Guaka]], [[Gebruiker:Cars en travel|Cars en travel]], [[Gebruiker:Algont|Algont]], [[Gebruiker:Pjetter|Pjetter]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Gender_en_diversiteit}}
| Onbekend
| [[Gender en diversiteit]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Arwen|Arwen]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Geneeskunde}}
| Onbekend
| [[Geneeskunde]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Gitaar}}
| Onbekend
| [[Gitaar]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Evil berry | Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Gotisch}}
| Onbekend
| [[Gotisch]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:BrahnTelpefin|BrahnTelpefin]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Gronings}}
| Onbekend
| [[Gronings]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Handboek_practica_onderwijs}}
| Onbekend
| [[Handboek practica onderwijs]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Hengelsport}}
| Onbekend
| [[Hengelsport]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Jerre | Jerre]], [[Gebruiker: RensKoek| RensKoek]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Huisdierengids_hamster}}
| Onbekend
| [[Huisdierengids hamster]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Huisdierengids_hond}}
| Onbekend
| [[Huisdierengids hond]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Inleiding_Oude_en_Nieuwe_Testament}}
| Onbekend
| [[Inleiding Oude en Nieuwe Testament]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Oversluizen|Oversluizen]], [[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Etiquette voor het internationaal zakendoen}}
| Onbekend
| [[Etiquette voor het internationaal zakendoen]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Londenp|Londenp]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Latijn_(scholierenversie)}}
| Onbekend
| [[Latijn (scholierenversie)]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Crystalaero|Crystalaero]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Litouws}}
| Onbekend
| [[Litouws]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Dion|Dion]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Magische_wetenschap}}
| Onbekend
| [[Magische wetenschap]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: 193.190.11.97 |193.190.11.97]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Meten_en_onzekerheid}}
| Onbekend
| [[Meten en onzekerheid]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:KKoolstra|K. Koolstra]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Microsoft_Access}}
| &lt;del&gt;Onbekend&lt;/del&gt;
| &lt;del&gt;[[Microsoft Access]]{{25%|Datum=volgens infobox}}&lt;/del&gt;
|[[Gebruiker: AccessgoeroeInOpleiding | AccessgoeroeInOpleiding]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Microsoft_Excel}}
| Onbekend
| [[Microsoft Excel]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Sephiroth| Sephiroth]], [[Gebruiker:Dagan|Dagan]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Modelspoorwegbouw}}
| Onbekend
| [[Modelspoorwegbouw]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Nederlands}}
| Onbekend
| [[Nederlands]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Inge Habex|Inge Habex]], [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Noors}}
| Onbekend
| [[Noors]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Yorian|Yorian]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/OpenERP}}
| Onbekend
| [[OpenERP]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Avdsar|Avdsar]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/OpenStreetMap}}
| Onbekend
| [[OpenStreetMap]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Milovanderlinde|Milovanderlinde]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Organische_chemie}}
| Onbekend
| [[Organische chemie]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:T.vanschaik|T.vanschaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Over_beroemde_personen}}
| Onbekend
| [[Over beroemde personen]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Evil berry |Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Papiamento}}
| Onbekend
| [[Papiamento]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Periodiek_systeem}}
| Onbekend
| [[Periodiek systeem]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Effeietsanders|Effeietsanders]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Personenzorg_I}}
| Onbekend
| [[Personenzorg I]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Perzisch}}
| Onbekend
| [[Perzisch]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Mtcv |Mtcv]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Portugees}}
| Onbekend
| [[Portugees]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_C++}}
| Onbekend
| [[Programmeren in C++]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:ElieDeBrauwer|ElieDeBrauwer]], [[Gebruiker:Brecht|Brecht]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_C_Sharp}}
| Onbekend
| [[Programmeren in C Sharp]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:194.78.192.181|194.78.192.181]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_JavaScript}}
| Onbekend
| [[Programmeren in JavaScript]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_Ruby}}
| Onbekend
| [[Programmeren in Ruby]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Basaah|Basaah]], [[Gebruiker:Medelezer|Medelezer]], [[Gebruiker:MADe|MADe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_VB &amp; VBA}}
| &lt;s&gt;Onbekend&lt;/s&gt;
| &lt;s&gt;[[Programmeren in VB &amp; VBA]]{{25%|Datum=volgens infobox}}&lt;/s&gt;
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_x86_assembler}}
| Onbekend
| [[Programmeren in x86 assembler]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Sephiroth|Sephiroth]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Roemeens}}
| Onbekend
| [[Roemeens]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Al|Al]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Saterfries}}
| Onbekend
| [[Saterfries]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Spaans}}
| Onbekend
| [[Spaans]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Dion|Dion]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Systeembeheer}}
| &lt;del&gt;Onbekend&lt;/del&gt;
| &lt;del&gt;[[Systeembeheer]]{{25%|Datum=volgens infobox}}&lt;/del&gt;
|[[Gebruiker:M.v.d.Beedijk|M.v.d.Beedijk]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Tarot}}
| Onbekend
| [[Tarot]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Tekstverwerkng}}
| Onbekend
| [[Tekstverwerking]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Mattias.Campe| Mattias.Campe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Tips_en_trucs}}
| &lt;del&gt;Onbekend&lt;/del&gt;
| &lt;del&gt;[[Tips en trucs]]{{0%|Datum=volgens infobox}}&lt;/del&gt;
|[[Gebruiker: Pjetter |Pjetter]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Turks}}
| Onbekend
| [[Turks]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Verpleegkundige_technieken}}
| &lt;del&gt;Onbekend&lt;/del&gt;
| &lt;del&gt;[[Verpleegkundige technieken]]{{25%|Datum=volgens infobox}}&lt;/del&gt;
|[[Gebruiker:Inge Habex|Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Welsh}}
| Onbekend
| [[Welsh]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]], [[Gebruiker:Hansmuller|Hansmuller]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Windows_Vista}}
| Onbekend
| [[Windows Vista]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Gwiki|Gwiki]], [[Gebruiker:Michiel1972|Michiel1972]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Windows_XP}}
| Onbekend
| [[Windows XP]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Catienpetji|Catienpetji]], [[Gebruiker:RoestVrijStaal|RoestVrijStaal]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Zeeuws}}
| Onbekend
| [[Zeeuws]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Steinbach|Steinbach]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Zweeds}}
| Onbekend
| [[Zweeds]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Michiel1972|Michiel1972]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basis_ICT/Geschiedenis_van_de_datacommunicatie/Met_elektriciteit}}
| &lt;del&gt;Onbekend&lt;/del&gt;
| &lt;del&gt;[[Basis ICT/Geschiedenis van de datacommunicatie/Met elektriciteit]]&lt;/del&gt;
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Infrastructuurplanning}}
| Onbekend
| [[Infrastructuurplanning]]
|
|-style=&quot;border-top: 3px solid red;&quot;
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wikibooks:Wachtruimte/Arabisch}}
| Onbekend
| [[Wikibooks:Wachtruimte/Arabisch]]
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wikibooks:Wachtruimte/Hebreeuws}}
| Onbekend
| [[Wikibooks:Wachtruimte/Hebreeuws]]
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wikibooks:Wachtruimte/Kroatisch}}
| Onbekend
| [[Wikibooks:Wachtruimte/Kroatisch]]
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wikibooks:Wachtruimte/Limburgs}}
| Onbekend
| [[Wikibooks:Wachtruimte/Limburgs]]
|
|}

[[Categorie:Wikibooks]]</text>
      <sha1>ekg8hi9w49uc4zwtad2tjfjgtwyulfr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Geheimschrift/Inhoud</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23479</id>
    <revision>
      <id>430881</id>
      <parentid>420488</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T06:47:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Telefoonalfabet</comment>
      <origin>430881</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1363" sha1="1b2sjp9io7vvlisrxuys1iqncpkjm5l" xml:space="preserve">{{Index Geheimschrift}}Hieronder kort de onderwerpen die ik van plan ben te gaan beschrijven. Als iemand er meer weet gelieve deze erbij te zetten.

*[[Geheimschrift/Inleiding|Inleiding]]
* [[Geheimschrift/Alfabetten|Alfabetten]]
** [[Geheimschrift/Alfabetten/Caesarcijfer|Caesarcijfer]]
** [[Geheimschrift/Alfabetten/Morse|Morse]]
** [[Geheimschrift/Alfabetten/Braille|Braille]]
** [[Geheimschrift/Alfabetten#Rozenkruisersgeheimschrift|Rozenkruisersgeheimschrift]]
* [[Geheimschrift/Transposities]]
** [[Geheimschrift/Transposities#Herdersstaf / Generaalsstaf / Scytale]]
** [[Geheimschrift/Transposities#Hekwerk]]
** [[Geheimschrift/Transposities#Transpositie met een tabel]]
** [[Geheimschrift/Transposities#Transpositie met sleutelwoord]]
** [[Geheimschrift/Transposities#Enkele kolomtranspositie]]
** [[Geheimschrift/Transposities#Dubbele kolomtranspositie]]
* [[Geheimschrift/Polyalfabetische substituties]]
** [[Geheimschrift/Polyalfabetische substituties#Vigenere]]
** [[Geheimschrift/Polyalfabetische substituties/]]
* [[Geheimschrift/Iconen|Iconen]]
* [[Geheimschrift/Telecommunicatie|Telecommunicatie]]
** [[Geheimschrift/Telecommunicatie/Telefoonalfabetten|Telefoonalfabetten]]
** [[Geheimschrift/Telecommunicatie/Vlagsemafoor|Vlagsemafoor]]

Voor alle computergerelateerde codes en talen: [[Boekenplank:Multimediale wetenschappen|klik hier]].
{{Sub}}</text>
      <sha1>1b2sjp9io7vvlisrxuys1iqncpkjm5l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>430896</id>
      <parentid>430881</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T09:22:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Telefoonalfabet - zie Wikipedia</comment>
      <origin>430896</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1334" sha1="6hi0az66qxd9emv0lj6hrtcln8lwa7d" xml:space="preserve">{{Index Geheimschrift}}Hieronder kort de onderwerpen die ik van plan ben te gaan beschrijven. Als iemand er meer weet gelieve deze erbij te zetten.

*[[Geheimschrift/Inleiding|Inleiding]]
* [[Geheimschrift/Alfabetten|Alfabetten]]
** [[Geheimschrift/Alfabetten/Caesarcijfer|Caesarcijfer]]
** [[Geheimschrift/Alfabetten/Morse|Morse]]
** [[Geheimschrift/Alfabetten/Braille|Braille]]
** [[Geheimschrift/Alfabetten#Rozenkruisersgeheimschrift|Rozenkruisersgeheimschrift]]
* [[Geheimschrift/Transposities]]
** [[Geheimschrift/Transposities#Herdersstaf / Generaalsstaf / Scytale]]
** [[Geheimschrift/Transposities#Hekwerk]]
** [[Geheimschrift/Transposities#Transpositie met een tabel]]
** [[Geheimschrift/Transposities#Transpositie met sleutelwoord]]
** [[Geheimschrift/Transposities#Enkele kolomtranspositie]]
** [[Geheimschrift/Transposities#Dubbele kolomtranspositie]]
* [[Geheimschrift/Polyalfabetische substituties]]
** [[Geheimschrift/Polyalfabetische substituties#Vigenere]]
** [[Geheimschrift/Polyalfabetische substituties/]]
* [[Geheimschrift/Iconen|Iconen]]
* [[Geheimschrift/Telecommunicatie|Telecommunicatie]]
** Telefoonalfabetten - zie {{Wp|Spelalfabet}}
** [[Geheimschrift/Telecommunicatie/Vlagsemafoor|Vlagsemafoor]]

Voor alle computergerelateerde codes en talen: [[Boekenplank:Multimediale wetenschappen|klik hier]].
{{Sub}}</text>
      <sha1>6hi0az66qxd9emv0lj6hrtcln8lwa7d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Antwerps/Uitspraak</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24420</id>
    <revision>
      <id>430913</id>
      <parentid>425207</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T09:46:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>[[Categorie:Alfabet]]</comment>
      <origin>430913</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5426" sha1="qgsnnhqzx7bes6mbch0wuhzij45wonl" xml:space="preserve">{{Index Antwerps}}
== Uitspraak van het Antwerps ==
De uitspraak van het Antwerps komt in zekere mate overeen met die van het Nederlands, al worden de tonen iets anders gevormd; om dit te imiteren moet men naar een echte Antwerpenaar luisteren. Er zijn ook een paar belangrijke veranderingen in de uitspraak, die worden hier even op een rijtje gezet. In deze cursus wordt gebruik gemaakt van een onofficieel alfabet dat probeert voor alle klanken in het Antwerps één teken of tweeklank te vormen. In de praktijk zal men het Antwerps vaak anders geschreven zien staan, nl. in fonetisch Nederlands. 

===Klinkers===
{| {{Wikitable}} 
|- 
| ''Teken'' || ''Uitspraak'' || ''Voorbeeld''
|- 
| '''a''' || korte 'a'  || arrángjement ''(afspraak)''
|- 
| '''ao''' || korte 'a' met een sterke 'o'-achtige bijklank (indien u Brits bent: probeer u een Ier of een Schot voor te stellen die 'rather' zegt) || arrángjement
|- 
| '''e''' || 1) korte 'e', zoals in het Nederlands maar iets scherper || en
|-
| || 2) doffe 'e' (het verschil is net als in het Nederlands niet aan de spelling te zien) || moeilek 
|- 
| '''i''' || korte 'i' || immetáosse''(immitatie)''
|- 
| '''ie, í''' || lange 'i' || nief ''(nieuw)''
|- 
| '''o''' || korte 'o', iets scherper dan in het Nederlands || Och gottêkês, wa nê zívêr! ''(Maar nee toch, wat een onzin!)''
|- 
| '''ó''' || lange 'o' met een zachte 'ui'-klank met 'j' achteraan || nen óieváor ''(een ooievaar)''
|- 
| '''oe''' || 'oe' zoals in het Nederlands maar véél platter || (h)oe doe de da? ''(Hoe doet men dat?)''
|-
| '''u''' || Nederlandse 'u' || 'n prul
|-
| '''ú, uu, úe''' || Lang uitgesmeerde 'u' || ú ''(u, van 'u')''
|-
| '''ij, y, íj, ý''' || Heel platte ij-klank, vaak ook als 'ao' of lange 'a' || ij (á) ''(u, van 'gij')''
|}
Alle klinker kunnen ook met een accent (´) voorkomen, dan klinken ze langer. Alleenstaande klinkers worden normaal gewoon verdubbeld, alleen als ze al open zijn of ze maken deel uit van een tweeklank gebruikt men het accent. 
Het accent (^) komt af en toe voor om een doffe e aan de klank te binden. Als de klank beklemtoond is wordt de doffe e or nog eens naast geschreven zoals in nêe/nîe ''(nee)''
'''Let op:''' In het Nederlands worden lange klanken vaak iets anders uitgesproken om ze mooier te laten klinken, zonder dat men zich daarvan bewust is. In het Antwerps doet men dit niet. Om een lange klank uit te spreken moet u letterlijk uitgaan van de korte klank en die aanhouden. Dit geeft het Antwerps zijn platte klank.

===Medeklinkers===
{| {{Wikitable}} 
|- 
| ''Teken'' || ''Uitspraak'' || ''Voorbeeld''
|- 
| '''b''' || ''waar niet aangegeven zoals in het Nederlands'' || beroep
|- 
| '''c''' || als 'k'. Komt alleen maar voor in Franse leenwoorden. De Franse c-cedille en c als 's' (voor i en e) wordt als 's' geschreven) || control
|- 
| '''ch''' || 'sh', zoals in het Franse 'cherie', aan het einde van een woord en voor een medeklinker: zoals in het Nederlands || chik ''chique, knap, goed gedaan)''
|- 
| '''d''' ||  || dáor ''(daar)''
|- 
| '''f''' ||  || familie ''en'' famille ''(familie)''
|- 
| '''g''' || harde 'g', soms als 'ch' || goe ''(goed)''
|- 
| '''j/gj''' || Franse g voor e en i / Franse j (juste, manger, ...) || da's just ''(dat is waar/juist)''
|- 
| '''h''' || wordt '''niet''' uitgesproken || den Herman, hoe?
|- 
| '''k''' ||  || kloemp ''(klomp)''
|- 
| '''l''' ||  || láog ''(laag)''
|- 
| '''(i)ll''' || In Franse leenwoorden: als j-klank. Als de i na een medeklinker komt wordt hij ook apart uitgesproken || famille ''(familie)''
|- 
| '''m''' ||  || mercí! ''(bedankt!)''
|- 
| '''n''' ||  || nief ''(nieuw)''
|- 
| '''ng''' ||  || oengtvrichten ''(ontwrichten)''
|- 
| '''p''' ||  || polies ''(politie)''
|- 
| '''r''' ||  || broemer ''(motorfiets)''
|- 
| '''s''' || aan het begin van een woord: als harde 's', anders: als zachte 'z' || serie, 'n poseke ''(een portie)''
|- 
| '''ss''' || als harde 's' || reláosse ''(relatie)''
|- 
| '''sh''' ||  || 
|- 
| '''sch''' ||  || m'n schoene
|- 
| '''t''' ||  || terecht
|- 
| '''v''' ||  || vrá ''(vrij)''
|- 
| '''w''' ||  || wáorda? ''(waar dat?)''
|- 
| '''z''' ||  || a zoe zit da! ''(ah, zo zit dat!)''
|}

===Verwisselbare klanken===
Sommige klanken zijn vaak onderling verwisselbaar. Zo worden veel 'n's uit het Nederlands naar 'ng' vertaald, maar is het ook mogelijk de oorspronkelijke klank te behouden (dit wordt in het minder pure Antwerps gedaan, in deze cursus zal men steevast 'ng' zien staan). Ook zijn accenten vaak relatief, zo kan men óe en oe, en y en á soms verwisselen. 'ée' en 'íe' zijn twee spellingswijzen voor dezelfde klank en zijn altijd verwisselbaar. 

===Vertalen===
Zoals u ziet lijken veel woorden op het Nederlands, maar er zijn een paar vaste veranderingen die plaatsvinden bij het vertalen. Leer de belangrijkste uit het hoofd, dan zal u eender welk Nederlands woord met gemak ook in het Antwerps kunnen gebruiken. 
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
| '''Nederlands''' || '''Antwerps'''
|-
| lange 'a' || áo, á
|-
| lange 'e' || êe, êe, é
|-
| lange 'oe' || úe, oe
|-
| 'o' || oe
|-
| 'ui' || ij/á (soms ook u)
|-
| 'ei, ij' || á, y
|-
| 'j' || j (anders uitgespr.)
|-
| 'n' (voor medekl.) || n, ng
|-
| '-tie' || soms -se/-sie, anders -s
|-
| '-lijk' || -lek
|}
Verder wordt de spelling aangepast om de klank te behouden, d.w.z. ''moeilijk'' wordt ''moeilek'', enz.
{{Sub}}
[[Categorie:Alfabet]]</text>
      <sha1>qgsnnhqzx7bes6mbch0wuhzij45wonl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Geheimschrift/Alfabetten/Braille</title>
    <ns>0</ns>
    <id>25098</id>
    <revision>
      <id>430915</id>
      <parentid>420478</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T10:02:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>[[Categorie:Alfabet]]</comment>
      <origin>430915</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1572" sha1="5tdciig82ggn606398sdq6bpcxxy1ze" xml:space="preserve">{{Index Geheimschrift}}'''Braille''' is, net als morse, eigenlijk geen echte geheimtaal. Braille wordt gebruikt door blinden om te lezen.

Het braillesysteem bestaat uit in reliëf gedrukte puntjes. Dit is echter moeilijk te laten zien op een computerscherm. Daarom laten we gewoon de puntjes zien. 

 A/1  B/2  C/3  D/4  E/5  F/6  G/7  H/8  I/9  J/0
 .    .    ..   ..   .    ..   ..   .     .    .
      .          .    .   .    ..   ..   .    ..
                                                

 K    L    M    N    O    P    Q    R    S    T
 .    .    ..   ..   .    ..   ..   .     .    .
      .          .    .   .    ..   ..   .    ..
 .    .    .    .    .    .    .    .    .    . 

 U    V    W    X    Y    Z
 .    .     .   ..   ..   . 
      .    ..         .    .
 ..   ..    .   ..   ..   ..

 Hoofdletter  Cijfer     Punt    Komma   Vraagteken  Puntkomma Dubbele punt
 teken        teken       .       ,       ?             ;         :
  .            .                           
               .         ..      .       .              .         ..
  .           ..          .               .             .

 Uitroepteken   Openend aanhalingsteken   Sluitend aanhalingsteken  Haakje Apostrof  Koppelteken
   !                   &quot;                          &quot;                   )      '          -
                                                       
  ..                   .                          .                   ..         
  .                    ..                        ..                   ..     .          ..
{{Sub}}
[[Categorie:Alfabet]]</text>
      <sha1>5tdciig82ggn606398sdq6bpcxxy1ze</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Welsh/Alfabet</title>
    <ns>0</ns>
    <id>25263</id>
    <revision>
      <id>430908</id>
      <parentid>420048</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T09:32:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>[[Categorie:Alfabet]]</comment>
      <origin>430908</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1851" sha1="frx2gruv1273xug0bftybmnq3xizkzt" xml:space="preserve">{{Index Welsh}}
Het Welsh wordt geschreven in een variant van het Latijnse alfabet, dat werd aangepast aan de behoefte van het Welsh. Zo kent het Welsh de digrafen ''ch'', ''dd'', ''ff'', ''ng'', ''ll'', ''ph'', ''rh'', ''th'' die als één letter beschouwd worden. Verder is het Welsche schrift fonetisch, wat betekent dat elke letter op dezelfde manier wordt uitgesproken.

*''a'': als in het Engelse ''part'' (lang) of als in ''hat'' (kort).
*''b'': als in het Nederlands
*''c'': altijd als een harde klank (&quot;k&quot;)
*''ch'': als in het Duitse ''Bach'' 
*''d'': als in het Nederlands
*''e'': als in het Engelse ''pale'' of als in ''well''
*''f'': altijd als een &quot;v&quot; 
*''g'': altijd als een harde ''g'', zoals in het Engelse ''give''
*''ng'': als in het Nederlands
*''h'': als in het Nederlands
*''i'': meestal als een lange klinker (''mier'') maar soms ook kort (''winnen'')
*''l'': als in het Engelse ''long''
*''ll'': wordt uitgesproken door met de punt van de tong de voortanden aan te raken en lucht uit te blazen zonder keelklanken te maken. 
*''m'': als in het Nederlands
*''n'': als in het Nederlands
*''o'': als in het Engelse ''door'' (lang) of als een korte o (&quot;hop&quot;).
*''p'': als in het Nederlands
*''ph'': als een meer of minder geaspireerde ''f'' (vgl. ''pharmacy'', ''front'')
*''r'': als een lichte &quot;rol-r&quot;
*''rh'': als een combinatie van ''r'' en ''h''
*''s'': als in het Engelse ''sort''
*''t'': als in het Engelse ''tree''
*''th'': als in het Engelse ''thorn'' en ''thought''
*''u'': in het zuiden van Wales meer als de ''ee'' in ''weed'', maar in het noorden meer als de ''i'' in ''win''
*''w'': als de ''oo'' in het Engelse ''school'' of als die in ''look''
*''y'': hetzelfde als de ''u'', of &quot;donker&quot; zoals in het Engelse ''under''.

==Bron==
*''Speak Welsh'', John Jones Publishing Ltd, 2007

{{Sub|Alfabet}}
[[Categorie:Alfabet]]</text>
      <sha1>frx2gruv1273xug0bftybmnq3xizkzt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Visual Basic</title>
    <ns>0</ns>
    <id>25706</id>
    <revision>
      <id>430887</id>
      <parentid>430266</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T07:20:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>{{Fase|3}}</comment>
      <origin>430887</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="474" sha1="hqxg5akeame823qnz639avk22dayhpb" xml:space="preserve">{{Bi}}
{{Index Visual Basic}}

Welkom bij het boek Visual Basic! Dit is het complete boek over alles wat je wilt weten over Visual Basic. Iedereen is uitgenodigd om mee te werken, en ook om het te lezen. 

Aan de rechterzijde zie je de inhoudsopgave. Als je in de inhoudsopgave een hoofdstuk aanklikt, wordt dat hoofdstuk geopend en verschijnt in de inhoudsopgave de gedetailleerde inhoudsopgave van het betreffende hoofdstuk.

{{Fase|3}}
{{Boek}}
[[Categorie:Visual Basic]]</text>
      <sha1>hqxg5akeame823qnz639avk22dayhpb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vietnamees/Alfabet</title>
    <ns>0</ns>
    <id>26069</id>
    <revision>
      <id>430901</id>
      <parentid>419343</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T09:27:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>[[Categorie:Alfabet]]</comment>
      <origin>430901</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1026" sha1="922jgezberezzyxopt2ylt9m0orjqep" xml:space="preserve">{{Index Vietnamees}}
Het moderne Vietnamees schrift wordt geschreven met het {{Wp|Latijns alfabet|Latijnse alfabet}} en wordt '''quốc ngữ''' genoemd in het Vietnamees.&lt;br&gt;
Het Vietnamese alfabet bestaat echter uit 29 letters dit in tegenstelling tot het Latijnse alfabet met zijn 26 letters.&lt;br&gt;In alfabetische volgorde zijn dit:
&lt;br&gt;&lt;br&gt;
{|
|A||Ă||Â||B||C||D||Đ||E||Ê||G||H||I||K||L||M||N||O||Ô||Ơ||P||Q||R||S||T||U||Ư||V||X||Y
|-
|a||ă||â||b||c||d||đ||e||ê||g||h||i||k||l||m||n||o||ô||ơ||p||q||r||s||t||u||ư||v||x||y
|}
&lt;br&gt;
Indien men deze lijst vergelijkt met het Latijnse alfabet valt het op dat er een aantal letters ontbreken namelijk de letters f, j, w en z.&lt;br&gt;
Aan de andere kant zijn er een 7-tal bijkomende letters namelijk:&lt;br&gt;&lt;br&gt;
&lt;strong style=&quot;font-size: x-large; font-weight: bold&quot;&gt;Ă, Â, Đ, Ê, Ô, Ơ, Ư&lt;br&gt;&lt;br&gt;
ă, â, đ, ê, ô, ơ, ư&lt;/strong&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;
dit zijn bestaande Latijnse letters maar uitgerust met {{Wp|Diakritisch teken|diakritische tekens}}.
{{Sub}}
[[Categorie:Alfabet]]</text>
      <sha1>922jgezberezzyxopt2ylt9m0orjqep</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Overleg gebruiker:Blueknight</title>
    <ns>3</ns>
    <id>26911</id>
    <revision>
      <id>430886</id>
      <parentid>417755</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T07:04:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>{{Done}}</comment>
      <origin>430886</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1471" sha1="hrh8b1flkv8job2ohmxku6ubgumwy3l" xml:space="preserve">&lt;span style=&quot;font-size: smaller;&quot;&gt;[[Overleg gebruiker:Blueknight/Archief1|Archief1]]&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
Welkom op mijn overlegpagina. [[Gebruiker:Blueknight|Blueknight]] 25 jan 2011 12:34 (CET)

== Modules over doofheid. ==
Is het een idee om de drie losse modules [[Omgaan met dove collega]], [[Tolk gebarentaal]] en [[Tips voor effectief communiceren en doofvriendelijk omgaan met dove medewerkers]] samen te voegen als pagina's van één boek? Groet, --{{Gebruiker:Vangelis/Handtekening}} 3 feb 2012 22:43 (CET)
:Goed idee, ga ik mettertijd doen. Groet, [[Gebruiker:Blueknight|Blueknight]] 5 feb 2012 10:26 (CET)
::{{Done}} door JopkeB 18 okt 2026 09:04 (CEST)

Hoi Blueknight, ik heb op [[Omgaan met dove collega]] enkele taalcorrecties doorgevoerd. Er staat boven dat deze tekst al elders is gebruikt, misschien moet je dat een beetje nuanceren aangezien de tekst licht is aangepast? Mvg, [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]] 5 feb 2012 10:46 (CET)
:Bedankt voor de correcties; dat aangegeven wordt dat de tekst elders is gebruikt wil niet zeggen dat iedere letter van de tekst één op één gekopieerd is (en zou moeten blijven). De tekst is bijvoorbeeld ook door mij hier en daar aangepast voor Wikibooks, met die zin wilde ik alleen aangeven dat de voorbeeldbrief in praktijk is gebruikt. Mocht er later grote wijzigingen doorgevoerd worden dan lijkt het me logisch dat de zin daarmee komt te vervallen. Mvg, [[Gebruiker:Blueknight|Blueknight]] 6 feb 2012 14:34 (CET)</text>
      <sha1>hrh8b1flkv8job2ohmxku6ubgumwy3l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikibooks:Infobox/Scheepsstabiliteit</title>
    <ns>4</ns>
    <id>28301</id>
    <revision>
      <id>430882</id>
      <parentid>310790</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T06:56:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Voortgang fase 1 volgens voorpagina [[Scheepsstabiliteit]]</comment>
      <origin>430882</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2434" sha1="8k3e4dqdnjncmn8ffje0xkeyhuj3yjk" xml:space="preserve">&lt;!--             [Titel van het boek]       --&gt;{{Infobox|titel  = {{SUBPAGENAME}}
&lt;!--[Kies: 00%, 25%, 50%, 75% of 100%]      --&gt;| voortgang      = 25
&lt;!--                   [Revisiedatum]       --&gt;| datum          = 08/06/2011
&lt;!--                    [Boekenplank]       --&gt;| boekenplank    = 
&lt;!-- [Naslag, Instructie, Hobby, Handboek]  --&gt;| boekentype     = 
&lt;!--             [laag, middel, hoog]       --&gt;| activiteit     = laag
&lt;!--     [Datum eerste edit] DD-MM-YY       --&gt;| startdatum     = 
&lt;!-- [zonder &quot;Gebruiker:&quot;] Naam/Nick        --&gt;| redacteur      = 
&lt;!--[[Gebruiker:Auteur 1|Auteur 1]]...      --&gt;| auteurs        = [[Gebruiker:Noplaar|Noplaar]]
&lt;!--             [korte beschrijving]       --&gt;| beschrijving   = 
&lt;!--   [info over boek, geen inhoud]        --&gt;| opmerkingen    = 
&lt;!-- [Doelstellingen, * voor elk punt]      --&gt;| doelstelling   = 
&lt;!--                        [Bronnen]       --&gt;| bronnen        = 
&lt;!--    [VWO, HBO, WO, Junior, etc  ]       --&gt;| niveau         = 
&lt;!--[benodigde voorkennis, * voor elk punt] --&gt;| voorkennis     = 
&lt;!--[Uitstapniveau - * voor elk punt]       --&gt;| uitstapniveau  = 
&lt;!--  [Links naar niet-inhoud-hfdstn]       --&gt;| infolinks      = 
&lt;!--    [laatste controle] DD-MM-YYYY       --&gt;| laatstecontrole= 
&lt;!--  [laatste toevoeging] DD-MM-YYYY       --&gt;| toevoeging     = 
&lt;!--                  [[Boek 1]], etc       --&gt;| gerelateerd    = 
&lt;!--                  [projectpagina]       --&gt;| projectpagina  = [[Overleg:{{SUBPAGENAME}}]]
&lt;!--                       [licentie]       --&gt;| licentie       = 
&lt;!--  [Kleine afbeelding (&lt; 100x100)]       --&gt;| thumb          = 
&lt;!-- [Grote afbeelding als een cover]       --&gt;| afbeelding     = 
&lt;!--[autom. als boek en titel gelijk]       --&gt;| PDF            = 
&lt;!--                                        --&gt;| PDFcommentaar  = 
&lt;!-- [autom. voor &quot;Boek/Printversie&quot;]       --&gt;| printversie    = 
&lt;!--                                        --&gt;| printcommentaar= 
&lt;!--               [of leeg laten] ja       --&gt;| BvdM           = 
&lt;!--            [of leeg laten] maand       --&gt;| BvdMmaand      = 
&lt;!--             [of leeg laten] YYYY       --&gt;| BotMjaar       = 
&lt;!--           [departement invullen]       --&gt;| departement    = 
&lt;!--                                        --&gt;| categorie      = 
&lt;!--                                        --&gt;| categorie twee = 
&lt;!--           [WSBN nummer invullen]       --&gt;| WSBN           = 
}}</text>
      <sha1>8k3e4dqdnjncmn8ffje0xkeyhuj3yjk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Omgaan met dove mensen/Omgaan met dove collega</title>
    <ns>0</ns>
    <id>29310</id>
    <revision>
      <id>430852</id>
      <parentid>430299</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T02:18:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Zie ook verwijderd nu alle drie de wikiboeken zijn samengevoegd tot één wikiboek</comment>
      <origin>430852</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4886" sha1="kke1aznj1l6mmtcugw3l51mhx6yla0t" xml:space="preserve">{{Bi}}
{{Begin}}
&lt;br&gt;
Onderstaande voorbeeldbrief is gebruikt om niet-dove medewerkers bij een nieuwe werkgever voor te bereiden op de komst van een nieuwe, dove collega.
&lt;br&gt;
== Voorbeeldbrief ==
Beste collega's,

Maandag aanstaande is mijn eerste werkdag bij jullie, ik kijk uit naar een prettige samenwerking met jullie.

Ik kan me goed voorstellen dat het even wennen is aan een nieuwe, dove collega 
en dat daarover er vragen zijn. Daarom heb ik onderstaande geschreven, in de hoop een deel daarvan alvast te kunnen beantwoorden.

Met hartelijke groet,

''Jouw naam''

=== Communicatie ===
Verreweg de meeste communicatie verloopt via spraak. In sommige situaties lukt dat niet, bijvoorbeeld omdat de dove collega niet alles kan verstaan of volgen. In dergelijke situaties kan de communicatie toch via een andere manier verlopen:
*Op een rustige, duidelijke wijze te spreken / articuleren
*Door de zaken op de werktekening of document eerst te aanwijzen wordt de context duidelijk
*Met papier en pen kernwoorden aangeven voor de context
*Gebruik gerust gebaren om bijvoorbeeld de situatie te aangeven
*E-mail
*''Instant messenger'', zoals Google Talk
*Tolk gebarentaal 
*[[w:teksttelefoon|teksttelefoon]]

=== Verstaan / lipaflezen ===
Soms wordt er gedacht dat doven en slechthorenden alle gesproken teksten vloeiend kunnen aflezen van de ander. In de praktijk wordt vaak minder dan de helft van de informatie daaruit gehaald, afhankelijk van het mondbeeld en achtergrondverlichting. Sommige woorden lijken sprekend op elkaar, zoals &quot;paard, baard en taart&quot;.
Als een bepaald woord of een zin niet direct verstaan wordt, kan dat frustrerend zijn voor beide gesprekspartners. Doven zijn daardoor in deze situaties geneigd om te doen alsof ze het wel verstaan hebben, om na het gesprek te gaan uitzoeken/navragen wat er precies gevraagd of gezegd werd.

=== Aantikken, roepen ===
Als je mij wilt roepen, mag je gerust even zwaaien, op het bureau kloppen, op de grond stampen, het licht aan- en uitdoen of mij op mijn schouder aantikken. Of een collega naast mij vragen om mij voor jou te roepen. Een propje papier gooien om aandacht te trekken ervaart niet iedereen even prettig. Het aantikken op schouder kan door niet-doven als ongewenste aanraking ervaren worden, de meeste doven ervaren dit als een normale wijze om contact te maken. 
Mensen die achter mij komen aanlopen hoor ik niet aankomen en staan daardoor plotseling naast mij. Om niet daarvan te schrikken kan ik een kleine spiegel op bureau zetten, om achteruit te kijken.

=== Doofheid en doofzijn ===
Ik kan vanaf 70 / 80 / 90 / 100dB frequenties waarnemen, waarvan de lage / hoge tonen ontbreken. Mijn gehoorapparaat versterkt alle geluiden maar doordat ik niet alle frequenties kan waarnemen komt het geluid sterk vervormd over. Aangezien het geluid al versterkt wordt door die apparaat helpt hard praten niet, het heeft meer zin als er duidelijk gearticuleerd wordt. 
Voor mensen die nog nooit doof of slechthorend zijn geweest komt het verlies van gehoor hard aan ([[w:plotsdoof|plotsdoof]]). Echter, een persoon die doof is geboren of op een zeer jonge leeftijd doof is geworden weet niet wat hij / zij mist, en ervaart dit daarom niet als verlies.
* Er bestaan grofweg twee visies op het doofzijn, waarvan de tweede mijn voorkeur heeft; 
# De dove heeft vanwege zijn beperking zorg/ondersteuning nodig van anderen.
# De dove ervaart zijn beperking als een uitdaging, die in samenwerking met anderen, aangegaan kan worden.

=== Stembeheersing ===
Sommige dove leerlingen worden van kinds af aan zeer intensief getraind op een optimale stembeheersing; ten koste van andere schoolvakken. Een relatief klein percentage slaagt hierin. De laatste jaren is het inzicht gegroeid dat niet stem-, maar taalbeheersing cruciaal is voor algemene ontwikkeling. Om die reden is het dovenonderwijs tweetalig geworden (zowel Nederlands als gebarentaal).
Bij een deel van doven is er sprake van een karakteristieke dovenstem, wat in het begin moeilijk te volgen is maar na een paar weken wennen wel te volgen is. Doordat doven hun eigen stem niet kunnen horen, kunnen ze deze niet zonder de hulp van een logopedist zelf verbeteren.

=== Incidentele informatie ===
Op het werkvloer wordt er door anderen gebeld, bij het koffieapparaat in de pauze gekletst en vindt er regelmatig kort overleg tussen collega's plaats. Horenden vangen bij dergelijke gesprekken incidenteel stukjes informatie mee en zijn daardoor bijna onbewust op de hoogte van recente ontwikkelingen en de sfeer. Doordat de dove collega dit niet meekrijgt, zal hij/zij daarom regelmatig gerichte vragen stellen hierover; niet uit nieuwsgierigheid, maar omdat deze informatie soms relevant kan zijn voor zijn/haar project en hij/zij een gevoel krijgt voor de verhoudingen op werkvloer.

[[Categorie:Mens en maatschappij]]
{{Boek}}
{{Fase|1}}
[[Categorie:Communicatie]]</text>
      <sha1>kke1aznj1l6mmtcugw3l51mhx6yla0t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>430861</id>
      <parentid>430852</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T02:46:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>JopkeB heeft pagina [[Omgaan met dove collega]] hernoemd naar [[Omgaan met dove mensen/Omgaan met dove collega]]: Zie [[Overleg:Omgaan met dove mensen]]</comment>
      <origin>430852</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4886" sha1="kke1aznj1l6mmtcugw3l51mhx6yla0t" xml:space="preserve">{{Bi}}
{{Begin}}
&lt;br&gt;
Onderstaande voorbeeldbrief is gebruikt om niet-dove medewerkers bij een nieuwe werkgever voor te bereiden op de komst van een nieuwe, dove collega.
&lt;br&gt;
== Voorbeeldbrief ==
Beste collega's,

Maandag aanstaande is mijn eerste werkdag bij jullie, ik kijk uit naar een prettige samenwerking met jullie.

Ik kan me goed voorstellen dat het even wennen is aan een nieuwe, dove collega 
en dat daarover er vragen zijn. Daarom heb ik onderstaande geschreven, in de hoop een deel daarvan alvast te kunnen beantwoorden.

Met hartelijke groet,

''Jouw naam''

=== Communicatie ===
Verreweg de meeste communicatie verloopt via spraak. In sommige situaties lukt dat niet, bijvoorbeeld omdat de dove collega niet alles kan verstaan of volgen. In dergelijke situaties kan de communicatie toch via een andere manier verlopen:
*Op een rustige, duidelijke wijze te spreken / articuleren
*Door de zaken op de werktekening of document eerst te aanwijzen wordt de context duidelijk
*Met papier en pen kernwoorden aangeven voor de context
*Gebruik gerust gebaren om bijvoorbeeld de situatie te aangeven
*E-mail
*''Instant messenger'', zoals Google Talk
*Tolk gebarentaal 
*[[w:teksttelefoon|teksttelefoon]]

=== Verstaan / lipaflezen ===
Soms wordt er gedacht dat doven en slechthorenden alle gesproken teksten vloeiend kunnen aflezen van de ander. In de praktijk wordt vaak minder dan de helft van de informatie daaruit gehaald, afhankelijk van het mondbeeld en achtergrondverlichting. Sommige woorden lijken sprekend op elkaar, zoals &quot;paard, baard en taart&quot;.
Als een bepaald woord of een zin niet direct verstaan wordt, kan dat frustrerend zijn voor beide gesprekspartners. Doven zijn daardoor in deze situaties geneigd om te doen alsof ze het wel verstaan hebben, om na het gesprek te gaan uitzoeken/navragen wat er precies gevraagd of gezegd werd.

=== Aantikken, roepen ===
Als je mij wilt roepen, mag je gerust even zwaaien, op het bureau kloppen, op de grond stampen, het licht aan- en uitdoen of mij op mijn schouder aantikken. Of een collega naast mij vragen om mij voor jou te roepen. Een propje papier gooien om aandacht te trekken ervaart niet iedereen even prettig. Het aantikken op schouder kan door niet-doven als ongewenste aanraking ervaren worden, de meeste doven ervaren dit als een normale wijze om contact te maken. 
Mensen die achter mij komen aanlopen hoor ik niet aankomen en staan daardoor plotseling naast mij. Om niet daarvan te schrikken kan ik een kleine spiegel op bureau zetten, om achteruit te kijken.

=== Doofheid en doofzijn ===
Ik kan vanaf 70 / 80 / 90 / 100dB frequenties waarnemen, waarvan de lage / hoge tonen ontbreken. Mijn gehoorapparaat versterkt alle geluiden maar doordat ik niet alle frequenties kan waarnemen komt het geluid sterk vervormd over. Aangezien het geluid al versterkt wordt door die apparaat helpt hard praten niet, het heeft meer zin als er duidelijk gearticuleerd wordt. 
Voor mensen die nog nooit doof of slechthorend zijn geweest komt het verlies van gehoor hard aan ([[w:plotsdoof|plotsdoof]]). Echter, een persoon die doof is geboren of op een zeer jonge leeftijd doof is geworden weet niet wat hij / zij mist, en ervaart dit daarom niet als verlies.
* Er bestaan grofweg twee visies op het doofzijn, waarvan de tweede mijn voorkeur heeft; 
# De dove heeft vanwege zijn beperking zorg/ondersteuning nodig van anderen.
# De dove ervaart zijn beperking als een uitdaging, die in samenwerking met anderen, aangegaan kan worden.

=== Stembeheersing ===
Sommige dove leerlingen worden van kinds af aan zeer intensief getraind op een optimale stembeheersing; ten koste van andere schoolvakken. Een relatief klein percentage slaagt hierin. De laatste jaren is het inzicht gegroeid dat niet stem-, maar taalbeheersing cruciaal is voor algemene ontwikkeling. Om die reden is het dovenonderwijs tweetalig geworden (zowel Nederlands als gebarentaal).
Bij een deel van doven is er sprake van een karakteristieke dovenstem, wat in het begin moeilijk te volgen is maar na een paar weken wennen wel te volgen is. Doordat doven hun eigen stem niet kunnen horen, kunnen ze deze niet zonder de hulp van een logopedist zelf verbeteren.

=== Incidentele informatie ===
Op het werkvloer wordt er door anderen gebeld, bij het koffieapparaat in de pauze gekletst en vindt er regelmatig kort overleg tussen collega's plaats. Horenden vangen bij dergelijke gesprekken incidenteel stukjes informatie mee en zijn daardoor bijna onbewust op de hoogte van recente ontwikkelingen en de sfeer. Doordat de dove collega dit niet meekrijgt, zal hij/zij daarom regelmatig gerichte vragen stellen hierover; niet uit nieuwsgierigheid, maar omdat deze informatie soms relevant kan zijn voor zijn/haar project en hij/zij een gevoel krijgt voor de verhoudingen op werkvloer.

[[Categorie:Mens en maatschappij]]
{{Boek}}
{{Fase|1}}
[[Categorie:Communicatie]]</text>
      <sha1>kke1aznj1l6mmtcugw3l51mhx6yla0t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>430863</id>
      <parentid>430861</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T02:53:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Aanpassing ivm hernoeming</comment>
      <origin>430863</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4801" sha1="a4sxiranagwerc35squmpnslmpm49z7" xml:space="preserve">{{Begin}}

Onderstaande voorbeeldbrief is gebruikt om niet-dove medewerkers bij een nieuwe werkgever voor te bereiden op de komst van een nieuwe, dove collega.
&lt;br&gt;
== Voorbeeldbrief ==
Beste collega's,

Maandag aanstaande is mijn eerste werkdag bij jullie, ik kijk uit naar een prettige samenwerking met jullie.

Ik kan me goed voorstellen dat het even wennen is aan een nieuwe, dove collega 
en dat daarover er vragen zijn. Daarom heb ik onderstaande geschreven, in de hoop een deel daarvan alvast te kunnen beantwoorden.

Met hartelijke groet,

''Jouw naam''

=== Communicatie ===
Verreweg de meeste communicatie verloopt via spraak. In sommige situaties lukt dat niet, bijvoorbeeld omdat de dove collega niet alles kan verstaan of volgen. In dergelijke situaties kan de communicatie toch via een andere manier verlopen:
*Op een rustige, duidelijke wijze te spreken / articuleren
*Door de zaken op de werktekening of document eerst te aanwijzen wordt de context duidelijk
*Met papier en pen kernwoorden aangeven voor de context
*Gebruik gerust gebaren om bijvoorbeeld de situatie te aangeven
*E-mail
*''Instant messenger'', zoals Google Talk
*Tolk gebarentaal 
*[[w:teksttelefoon|teksttelefoon]]

=== Verstaan / lipaflezen ===
Soms wordt er gedacht dat doven en slechthorenden alle gesproken teksten vloeiend kunnen aflezen van de ander. In de praktijk wordt vaak minder dan de helft van de informatie daaruit gehaald, afhankelijk van het mondbeeld en achtergrondverlichting. Sommige woorden lijken sprekend op elkaar, zoals &quot;paard, baard en taart&quot;.
Als een bepaald woord of een zin niet direct verstaan wordt, kan dat frustrerend zijn voor beide gesprekspartners. Doven zijn daardoor in deze situaties geneigd om te doen alsof ze het wel verstaan hebben, om na het gesprek te gaan uitzoeken/navragen wat er precies gevraagd of gezegd werd.

=== Aantikken, roepen ===
Als je mij wilt roepen, mag je gerust even zwaaien, op het bureau kloppen, op de grond stampen, het licht aan- en uitdoen of mij op mijn schouder aantikken. Of een collega naast mij vragen om mij voor jou te roepen. Een propje papier gooien om aandacht te trekken ervaart niet iedereen even prettig. Het aantikken op schouder kan door niet-doven als ongewenste aanraking ervaren worden, de meeste doven ervaren dit als een normale wijze om contact te maken. 
Mensen die achter mij komen aanlopen hoor ik niet aankomen en staan daardoor plotseling naast mij. Om niet daarvan te schrikken kan ik een kleine spiegel op bureau zetten, om achteruit te kijken.

=== Doofheid en doofzijn ===
Ik kan vanaf 70 / 80 / 90 / 100dB frequenties waarnemen, waarvan de lage / hoge tonen ontbreken. Mijn gehoorapparaat versterkt alle geluiden maar doordat ik niet alle frequenties kan waarnemen komt het geluid sterk vervormd over. Aangezien het geluid al versterkt wordt door die apparaat helpt hard praten niet, het heeft meer zin als er duidelijk gearticuleerd wordt. 
Voor mensen die nog nooit doof of slechthorend zijn geweest komt het verlies van gehoor hard aan ([[w:plotsdoof|plotsdoof]]). Echter, een persoon die doof is geboren of op een zeer jonge leeftijd doof is geworden weet niet wat hij / zij mist, en ervaart dit daarom niet als verlies.
* Er bestaan grofweg twee visies op het doofzijn, waarvan de tweede mijn voorkeur heeft; 
# De dove heeft vanwege zijn beperking zorg/ondersteuning nodig van anderen.
# De dove ervaart zijn beperking als een uitdaging, die in samenwerking met anderen, aangegaan kan worden.

=== Stembeheersing ===
Sommige dove leerlingen worden van kinds af aan zeer intensief getraind op een optimale stembeheersing; ten koste van andere schoolvakken. Een relatief klein percentage slaagt hierin. De laatste jaren is het inzicht gegroeid dat niet stem-, maar taalbeheersing cruciaal is voor algemene ontwikkeling. Om die reden is het dovenonderwijs tweetalig geworden (zowel Nederlands als gebarentaal).
Bij een deel van doven is er sprake van een karakteristieke dovenstem, wat in het begin moeilijk te volgen is maar na een paar weken wennen wel te volgen is. Doordat doven hun eigen stem niet kunnen horen, kunnen ze deze niet zonder de hulp van een logopedist zelf verbeteren.

=== Incidentele informatie ===
Op het werkvloer wordt er door anderen gebeld, bij het koffieapparaat in de pauze gekletst en vindt er regelmatig kort overleg tussen collega's plaats. Horenden vangen bij dergelijke gesprekken incidenteel stukjes informatie mee en zijn daardoor bijna onbewust op de hoogte van recente ontwikkelingen en de sfeer. Doordat de dove collega dit niet meekrijgt, zal hij/zij daarom regelmatig gerichte vragen stellen hierover; niet uit nieuwsgierigheid, maar omdat deze informatie soms relevant kan zijn voor zijn/haar project en hij/zij een gevoel krijgt voor de verhoudingen op werkvloer.

{{Sub}}</text>
      <sha1>a4sxiranagwerc35squmpnslmpm49z7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>430872</id>
      <parentid>430863</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T03:47:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>{{Index Omgaan met dove mensen}}</comment>
      <origin>430872</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4833" sha1="gwbvnko82j2i5hufwiaxjfstoztln8o" xml:space="preserve">{{Begin}}
{{Index Omgaan met dove mensen}}
Onderstaande voorbeeldbrief is gebruikt om niet-dove medewerkers bij een nieuwe werkgever voor te bereiden op de komst van een nieuwe, dove collega.
&lt;br&gt;
== Voorbeeldbrief ==
Beste collega's,

Maandag aanstaande is mijn eerste werkdag bij jullie, ik kijk uit naar een prettige samenwerking met jullie.

Ik kan me goed voorstellen dat het even wennen is aan een nieuwe, dove collega 
en dat daarover er vragen zijn. Daarom heb ik onderstaande geschreven, in de hoop een deel daarvan alvast te kunnen beantwoorden.

Met hartelijke groet,

''Jouw naam''

=== Communicatie ===
Verreweg de meeste communicatie verloopt via spraak. In sommige situaties lukt dat niet, bijvoorbeeld omdat de dove collega niet alles kan verstaan of volgen. In dergelijke situaties kan de communicatie toch via een andere manier verlopen:
*Op een rustige, duidelijke wijze te spreken / articuleren
*Door de zaken op de werktekening of document eerst te aanwijzen wordt de context duidelijk
*Met papier en pen kernwoorden aangeven voor de context
*Gebruik gerust gebaren om bijvoorbeeld de situatie te aangeven
*E-mail
*''Instant messenger'', zoals Google Talk
*Tolk gebarentaal 
*[[w:teksttelefoon|teksttelefoon]]

=== Verstaan / lipaflezen ===
Soms wordt er gedacht dat doven en slechthorenden alle gesproken teksten vloeiend kunnen aflezen van de ander. In de praktijk wordt vaak minder dan de helft van de informatie daaruit gehaald, afhankelijk van het mondbeeld en achtergrondverlichting. Sommige woorden lijken sprekend op elkaar, zoals &quot;paard, baard en taart&quot;.
Als een bepaald woord of een zin niet direct verstaan wordt, kan dat frustrerend zijn voor beide gesprekspartners. Doven zijn daardoor in deze situaties geneigd om te doen alsof ze het wel verstaan hebben, om na het gesprek te gaan uitzoeken/navragen wat er precies gevraagd of gezegd werd.

=== Aantikken, roepen ===
Als je mij wilt roepen, mag je gerust even zwaaien, op het bureau kloppen, op de grond stampen, het licht aan- en uitdoen of mij op mijn schouder aantikken. Of een collega naast mij vragen om mij voor jou te roepen. Een propje papier gooien om aandacht te trekken ervaart niet iedereen even prettig. Het aantikken op schouder kan door niet-doven als ongewenste aanraking ervaren worden, de meeste doven ervaren dit als een normale wijze om contact te maken. 
Mensen die achter mij komen aanlopen hoor ik niet aankomen en staan daardoor plotseling naast mij. Om niet daarvan te schrikken kan ik een kleine spiegel op bureau zetten, om achteruit te kijken.

=== Doofheid en doofzijn ===
Ik kan vanaf 70 / 80 / 90 / 100dB frequenties waarnemen, waarvan de lage / hoge tonen ontbreken. Mijn gehoorapparaat versterkt alle geluiden maar doordat ik niet alle frequenties kan waarnemen komt het geluid sterk vervormd over. Aangezien het geluid al versterkt wordt door die apparaat helpt hard praten niet, het heeft meer zin als er duidelijk gearticuleerd wordt. 
Voor mensen die nog nooit doof of slechthorend zijn geweest komt het verlies van gehoor hard aan ([[w:plotsdoof|plotsdoof]]). Echter, een persoon die doof is geboren of op een zeer jonge leeftijd doof is geworden weet niet wat hij / zij mist, en ervaart dit daarom niet als verlies.
* Er bestaan grofweg twee visies op het doofzijn, waarvan de tweede mijn voorkeur heeft; 
# De dove heeft vanwege zijn beperking zorg/ondersteuning nodig van anderen.
# De dove ervaart zijn beperking als een uitdaging, die in samenwerking met anderen, aangegaan kan worden.

=== Stembeheersing ===
Sommige dove leerlingen worden van kinds af aan zeer intensief getraind op een optimale stembeheersing; ten koste van andere schoolvakken. Een relatief klein percentage slaagt hierin. De laatste jaren is het inzicht gegroeid dat niet stem-, maar taalbeheersing cruciaal is voor algemene ontwikkeling. Om die reden is het dovenonderwijs tweetalig geworden (zowel Nederlands als gebarentaal).
Bij een deel van doven is er sprake van een karakteristieke dovenstem, wat in het begin moeilijk te volgen is maar na een paar weken wennen wel te volgen is. Doordat doven hun eigen stem niet kunnen horen, kunnen ze deze niet zonder de hulp van een logopedist zelf verbeteren.

=== Incidentele informatie ===
Op het werkvloer wordt er door anderen gebeld, bij het koffieapparaat in de pauze gekletst en vindt er regelmatig kort overleg tussen collega's plaats. Horenden vangen bij dergelijke gesprekken incidenteel stukjes informatie mee en zijn daardoor bijna onbewust op de hoogte van recente ontwikkelingen en de sfeer. Doordat de dove collega dit niet meekrijgt, zal hij/zij daarom regelmatig gerichte vragen stellen hierover; niet uit nieuwsgierigheid, maar omdat deze informatie soms relevant kan zijn voor zijn/haar project en hij/zij een gevoel krijgt voor de verhoudingen op werkvloer.

{{Sub}}</text>
      <sha1>gwbvnko82j2i5hufwiaxjfstoztln8o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>430883</id>
      <parentid>430872</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T06:56:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>taalpoetsje</comment>
      <origin>430883</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4844" sha1="84kucxa8r5y3vs70b8b328l94zsb4q2" xml:space="preserve">{{Begin}}


{{Index Omgaan met dove mensen}}
Onderstaande voorbeeldbrief is gebruikt om niet-dove medewerkers bij een nieuwe werkgever voor te bereiden op de komst van een nieuwe, dove collega.
&lt;br&gt;
== Voorbeeldbrief ==
Beste collega's,

Maandag aanstaande is mijn eerste werkdag bij jullie, ik kijk uit naar een prettige samenwerking met jullie.

Ik kan me goed voorstellen dat het even wennen is aan een nieuwe, dove collega 
en dat daarover er vragen zijn. Daarom heb ik onderstaande geschreven, in de hoop een deel daarvan alvast te kunnen beantwoorden.

Met hartelijke groet,

''Jouw naam''

=== Communicatie ===
Verreweg de meeste communicatie verloopt via spraak. In sommige situaties lukt dat niet, bijvoorbeeld omdat de dove collega niet alles kan verstaan of volgen. In dergelijke situaties kan de communicatie toch via een andere manier verlopen:
*Op een rustige, duidelijke wijze te spreken / articuleren
*Door de zaken op de werktekening of document eerst te aanwijzen wordt de context duidelijk
*Met papier en pen kernwoorden aangeven voor de context
*Gebruik gerust gebaren om bijvoorbeeld de situatie te aangeven
*E-mail
*''Instant messenger'', zoals Google Talk
*Tolk gebarentaal 
*{{Wp|teksttelefoon|teksttelefoon}}

=== Verstaan / lipaflezen ===
Soms wordt er gedacht dat doven en slechthorenden alle gesproken teksten vloeiend kunnen aflezen van de ander. In de praktijk wordt vaak minder dan de helft van de informatie daaruit gehaald, afhankelijk van het mondbeeld en achtergrondverlichting. Sommige woorden lijken sprekend op elkaar, zoals &quot;paard, baard en taart&quot;.
Als een bepaald woord of een zin niet direct verstaan wordt, kan dat frustrerend zijn voor beide gesprekspartners. Doven zijn daardoor in deze situaties geneigd om te doen alsof ze het wel verstaan hebben, om na het gesprek te gaan uitzoeken/navragen wat er precies gevraagd of gezegd werd.

=== Aantikken, roepen ===
Als je mij wilt roepen, mag je gerust even zwaaien, op het bureau kloppen, op de grond stampen, het licht aan- en uitdoen of mij op mijn schouder aantikken. Of een collega naast mij vragen om mij voor jou te roepen. Een propje papier gooien om aandacht te trekken ervaart niet iedereen even prettig. Het aantikken op schouder kan door niet-doven als ongewenste aanraking ervaren worden, de meeste doven ervaren dit als een normale wijze om contact te maken. 
Mensen die achter mij komen aanlopen hoor ik niet aankomen en staan daardoor plotseling naast mij. Om daar niet van te schrikken kan ik een kleine spiegel op mijn bureau zetten, om achteruit te kijken.

=== Doofheid en doofzijn ===
Ik kan vanaf 70 / 80 / 90 / 100dB frequenties waarnemen, waarvan de lage / hoge tonen ontbreken. Mijn gehoorapparaat versterkt alle geluiden, maar doordat ik niet alle frequenties kan waarnemen komt het geluid sterk vervormd over. Aangezien het geluid al versterkt wordt door die apparaat helpt hard praten niet, het heeft meer zin als er duidelijk gearticuleerd wordt. 
Voor mensen die nog nooit doof of slechthorend zijn geweest komt het verlies van gehoor hard aan ({{Wp|plotsdoof|plotsdoof}}). Echter, een persoon die doof is geboren of op een zeer jonge leeftijd doof is geworden weet niet wat hij / zij mist, en ervaart dit daarom niet als verlies.
* Er bestaan grofweg twee visies op het doofzijn, waarvan de tweede mijn voorkeur heeft; 
# De dove heeft vanwege zijn beperking zorg/ondersteuning nodig van anderen.
# De dove ervaart zijn beperking als een uitdaging, die in samenwerking met anderen, aangegaan kan worden.

=== Stembeheersing ===
Sommige dove leerlingen worden van kinds af aan zeer intensief getraind op een optimale stembeheersing; ten koste van andere schoolvakken. Een relatief klein percentage slaagt hierin. De laatste jaren is het inzicht gegroeid dat niet stem-, maar taalbeheersing cruciaal is voor algemene ontwikkeling. Om die reden is het dovenonderwijs tweetalig geworden (zowel Nederlands als gebarentaal).
Bij een deel van doven is er sprake van een karakteristieke dovenstem, wat in het begin moeilijk te volgen is maar na een paar weken wennen wel te volgen is. Doordat doven hun eigen stem niet kunnen horen, kunnen ze deze niet zonder de hulp van een logopedist zelf verbeteren.

=== Incidentele informatie ===
Op de werkvloer wordt er door anderen gebeld, bij het koffieapparaat in de pauze gekletst en vindt er regelmatig kort overleg tussen collega's plaats. Horenden vangen bij dergelijke gesprekken incidenteel stukjes informatie op en zijn daardoor bijna onbewust op de hoogte van recente ontwikkelingen en de sfeer. Doordat de dove collega dit niet meekrijgt, zal hij/zij daarom regelmatig gerichte vragen stellen hierover; niet uit nieuwsgierigheid, maar omdat deze informatie soms relevant kan zijn voor zijn/haar project en hij/zij een gevoel krijgt voor de verhoudingen op de werkvloer.
{{Sub}}</text>
      <sha1>84kucxa8r5y3vs70b8b328l94zsb4q2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>430885</id>
      <parentid>430883</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T06:58:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Communicatie */</comment>
      <origin>430885</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4851" sha1="kq6blu2jz8vzx8dko88oepk9p84f7p4" xml:space="preserve">{{Begin}}


{{Index Omgaan met dove mensen}}
Onderstaande voorbeeldbrief is gebruikt om niet-dove medewerkers bij een nieuwe werkgever voor te bereiden op de komst van een nieuwe, dove collega.
&lt;br&gt;
== Voorbeeldbrief ==
Beste collega's,

Maandag aanstaande is mijn eerste werkdag bij jullie, ik kijk uit naar een prettige samenwerking met jullie.

Ik kan me goed voorstellen dat het even wennen is aan een nieuwe, dove collega 
en dat daarover er vragen zijn. Daarom heb ik onderstaande geschreven, in de hoop een deel daarvan alvast te kunnen beantwoorden.

Met hartelijke groet,

''Jouw naam''

=== Communicatie ===
Verreweg de meeste communicatie verloopt via spraak. In sommige situaties lukt dat niet, bijvoorbeeld omdat de dove collega niet alles kan verstaan of volgen. In dergelijke situaties kan de communicatie toch via een andere manier verlopen:
*Op een rustige, duidelijke wijze te spreken / articuleren
*Door de zaken eerste op de werktekening of het document aan te wijzen wordt de context duidelijk
*Met papier en pen kernwoorden aangeven voor de context
*Gebruik gerust gebaren om bijvoorbeeld de situatie aan te geven
*E-mail
*''Instant messenger'', zoals Google Talk
*Tolk gebarentaal 
*{{Wp|teksttelefoon|teksttelefoon}}

=== Verstaan / lipaflezen ===
Soms wordt er gedacht dat doven en slechthorenden alle gesproken teksten vloeiend kunnen aflezen van de ander. In de praktijk wordt vaak minder dan de helft van de informatie daaruit gehaald, afhankelijk van het mondbeeld en achtergrondverlichting. Sommige woorden lijken sprekend op elkaar, zoals &quot;paard, baard en taart&quot;.
Als een bepaald woord of een zin niet direct verstaan wordt, kan dat frustrerend zijn voor beide gesprekspartners. Doven zijn daardoor in deze situaties geneigd om te doen alsof ze het wel verstaan hebben, om na het gesprek te gaan uitzoeken/navragen wat er precies gevraagd of gezegd werd.

=== Aantikken, roepen ===
Als je mij wilt roepen, mag je gerust even zwaaien, op het bureau kloppen, op de grond stampen, het licht aan- en uitdoen of mij op mijn schouder aantikken. Of een collega naast mij vragen om mij voor jou te roepen. Een propje papier gooien om aandacht te trekken ervaart niet iedereen even prettig. Het aantikken op schouder kan door niet-doven als ongewenste aanraking ervaren worden, de meeste doven ervaren dit als een normale wijze om contact te maken. 
Mensen die achter mij komen aanlopen hoor ik niet aankomen en staan daardoor plotseling naast mij. Om daar niet van te schrikken kan ik een kleine spiegel op mijn bureau zetten, om achteruit te kijken.

=== Doofheid en doofzijn ===
Ik kan vanaf 70 / 80 / 90 / 100dB frequenties waarnemen, waarvan de lage / hoge tonen ontbreken. Mijn gehoorapparaat versterkt alle geluiden, maar doordat ik niet alle frequenties kan waarnemen komt het geluid sterk vervormd over. Aangezien het geluid al versterkt wordt door die apparaat helpt hard praten niet, het heeft meer zin als er duidelijk gearticuleerd wordt. 
Voor mensen die nog nooit doof of slechthorend zijn geweest komt het verlies van gehoor hard aan ({{Wp|plotsdoof|plotsdoof}}). Echter, een persoon die doof is geboren of op een zeer jonge leeftijd doof is geworden weet niet wat hij / zij mist, en ervaart dit daarom niet als verlies.
* Er bestaan grofweg twee visies op het doofzijn, waarvan de tweede mijn voorkeur heeft; 
# De dove heeft vanwege zijn beperking zorg/ondersteuning nodig van anderen.
# De dove ervaart zijn beperking als een uitdaging, die in samenwerking met anderen, aangegaan kan worden.

=== Stembeheersing ===
Sommige dove leerlingen worden van kinds af aan zeer intensief getraind op een optimale stembeheersing; ten koste van andere schoolvakken. Een relatief klein percentage slaagt hierin. De laatste jaren is het inzicht gegroeid dat niet stem-, maar taalbeheersing cruciaal is voor algemene ontwikkeling. Om die reden is het dovenonderwijs tweetalig geworden (zowel Nederlands als gebarentaal).
Bij een deel van doven is er sprake van een karakteristieke dovenstem, wat in het begin moeilijk te volgen is maar na een paar weken wennen wel te volgen is. Doordat doven hun eigen stem niet kunnen horen, kunnen ze deze niet zonder de hulp van een logopedist zelf verbeteren.

=== Incidentele informatie ===
Op de werkvloer wordt er door anderen gebeld, bij het koffieapparaat in de pauze gekletst en vindt er regelmatig kort overleg tussen collega's plaats. Horenden vangen bij dergelijke gesprekken incidenteel stukjes informatie op en zijn daardoor bijna onbewust op de hoogte van recente ontwikkelingen en de sfeer. Doordat de dove collega dit niet meekrijgt, zal hij/zij daarom regelmatig gerichte vragen stellen hierover; niet uit nieuwsgierigheid, maar omdat deze informatie soms relevant kan zijn voor zijn/haar project en hij/zij een gevoel krijgt voor de verhoudingen op de werkvloer.
{{Sub}}</text>
      <sha1>kq6blu2jz8vzx8dko88oepk9p84f7p4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Een papieren cursus omzetten in een Wikiboek</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30469</id>
    <revision>
      <id>430876</id>
      <parentid>430839</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T05:54:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Resterende tekst overgeheveld naar hoofdstukken</comment>
      <origin>430876</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1935" sha1="4c6usrejr34u4uobtl3hg583hb724uu" xml:space="preserve">{{wiu3|JopkeB}}
{{Bi}}

Dit wikiboek is een handleiding voor het maken van een volwaardig wikiboek. We gaan ervan uit dat de tekst ervoor al gereed is. (Zo niet: maak die eerst, bijvoorbeeld met een tekstverwerker, zie het wikiboek [[Schrijven]] voor aanwijzingen.) Dan is het nog de kunst om die tekst op een aantrekkelijke manier om te zetten naar een wiki en toepasselijke illustraties te gebruiken. 

== Inhoudsopgave ==
# [[Een papieren cursus omzetten in een Wikiboek/Waarom een papieren cursus omzetten naar een wikiboek?|Waarom een papieren cursus omzetten naar een wikiboek?]]
# [[Een papieren cursus omzetten in een Wikiboek/Een wikiboek starten|Een wikiboek starten]]
# [[Een papieren cursus omzetten in een Wikiboek/Een hoofdstuk schrijven|Een hoofdstuk schrijven]]
# [[Een papieren cursus omzetten in een Wikiboek/Tekstopmaak|Tekstopmaak]]
# [[Een papieren cursus omzetten in een Wikiboek/Afbeeldingen gebruiken|Afbeeldingen gebruiken]] - De schatkamer van Wikimedia Commons
# [[Een papieren cursus omzetten in een Wikiboek/Een index maken|Een index maken]] - Trefwoordenlijst met verwijzingen
# [[Een papieren cursus omzetten in een Wikiboek/Afronding|Afronding]] - WSBN, Infobox, sjabloon Inhoudstabel, boek beter vindbaar maken (Boekenplank, voorpagina Wikibooks, Portaal), laatste correcties, pas ''&lt;nowiki&gt;{{Fase|1}}&lt;/nowiki&gt;'' op de voorpagina van het wikiboek aan
# [[Een papieren cursus omzetten in een Wikiboek/Een wikiboek gebruiken bij begeleid zelfstandig leren|Een wikiboek gebruiken bij begeleid zelfstandig leren]]

{{Te doen|Inleiding maken/verplaatsen naar boven + controleren of alle noodzakelijke onderdelen zijn opgenomen + links naar Help-pagina's; eventueel onderdelen verplaatsen naar hoofdstukken en dan een Index maken| [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 23 sep 2026 08:20 (CEST)}}

{{Boek}}
{{Fase|3}}

[[Categorie:Onderwijs|papieren]]
[[Categorie:Help| wikiboek]]</text>
      <sha1>4c6usrejr34u4uobtl3hg583hb724uu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikibooks:Infobox/Visual Basic</title>
    <ns>4</ns>
    <id>32359</id>
    <revision>
      <id>430888</id>
      <parentid>399031</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T07:22:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>{{Fase|3}}</comment>
      <origin>430888</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3621" sha1="ltqpoj67tvot59bvqo4n7voy6b34w5m" xml:space="preserve">&lt;!--             [Titel van het boek]       --&gt;{{Infobox|titel  = Visual Basic
&lt;!--[Kies: 00%, 25%, 50%, 75% of 100%]      --&gt;| voortgang      = 75
&lt;!--                   [Revisiedatum]       --&gt;| datum          = 
&lt;!--                    [Boekenplank]       --&gt;| boekenplank    = 
&lt;!-- [Naslag, Instructie, Hobby, Handboek]  --&gt;| boekentype     = Handboek
&lt;!--             [laag, middel, hoog]       --&gt;| activiteit     = laag
&lt;!--     [Datum eerste edit] DD-MM-YY       --&gt;| startdatum     = 5 sep 2010
&lt;!-- [zonder &quot;Gebruiker:&quot;] Naam/Nick        --&gt;| redacteur      = 
&lt;!--[[Gebruiker:Auteur 1|Auteur 1]]...      --&gt;| auteurs        = [[Gebruiker:WittePrins|Witte Prins]], [[Gebruiker:IPieter|IPieter]], [[Gebruiker:JohanBeckers|JohanBeckers]]
&lt;!--             [korte beschrijving]       --&gt;| beschrijving   = Handboek Visual Basic
&lt;!--   [info over boek, geen inhoud]        --&gt;| opmerkingen    = Op 8 november 2013 heb ik ([https://nl.wikibooks.org/wiki/Gebruiker:JohanBeckers Johan Beckers]) geconstateerd dat dit boek al drie jaar niet bijgehouden is. Daarom besloot ik om hiermee verder te gaan.&lt;br&gt;In de jaren '70 heb ik veel in het &quot;originele&quot; Basic geprogrammeerd, maar dat is verwaterd. Kort geleden besloot ik dit weer op te pakken. Ik werk met Visual Studio Express 2013 onder Windows 7. Dit boek is daarop gericht en dus ook op het schrijven van desktop-applicaties.&lt;br&gt;Opmerking: in Visual Studio 2013 wordt gebruik gemaakt van Visual Basic 2012. In tegenstelling tot vroeger verschijnt niet meer bij iedere nieuwe versie van Visual Studio ook een nieuwe versie van Visual Basic. Je hoeft dus niet op zoek te gaan naar Visual Basic 2013. De volgende versie van Visual Basic zal waarschijnlijk 2014 heten.&lt;br&gt;Het schrijven van apps voor Windows 8 en webapplicaties is (nog) geen onderdeel van dit handboek omdat ik niet beschik over Windows 8 of de mogelijkheid om zelf webapplicaties te ontwikkelen.
&lt;!-- [Doelstellingen, * voor elk punt]      --&gt;| doelstelling   = Gebruikers leren programmeren in Visual Basic (met name versie 2012)
&lt;!--                        [Bronnen]       --&gt;| bronnen        = 
&lt;!--    [VWO, HBO, WO, Junior, etc  ]       --&gt;| niveau         = 
&lt;!--[benodigde voorkennis, * voor elk punt] --&gt;| voorkennis     = 
&lt;!--[Uitstapniveau - * voor elk punt]       --&gt;| uitstapniveau  = 
&lt;!--  [Links naar niet-inhoud-hfdstn]       --&gt;| infolinks      = 
&lt;!--    [laatste controle] DD-MM-YYYY       --&gt;| laatstecontrole= 
&lt;!--  [laatste toevoeging] DD-MM-YYYY       --&gt;| toevoeging     = 
&lt;!--                  [[Boek 1]], etc       --&gt;| gerelateerd    = 
&lt;!--                  [projectpagina]       --&gt;| projectpagina  = [[Overleg:{{SUBPAGENAME}}]]
&lt;!--                       [licentie]       --&gt;| licentie       = 
&lt;!--  [Kleine afbeelding (&lt; 100x100)]       --&gt;| thumb          = 
&lt;!-- [Grote afbeelding als een cover]       --&gt;| afbeelding     = 
&lt;!--[autom. als boek en titel gelijk]       --&gt;| PDF            = 
&lt;!--                                        --&gt;| PDFcommentaar  = 
&lt;!-- [autom. voor &quot;Boek/Printversie&quot;]       --&gt;| printversie    = 
&lt;!--                                        --&gt;| printcommentaar= 
&lt;!--               [of leeg laten] ja       --&gt;| BvdM           = 
&lt;!--            [of leeg laten] maand       --&gt;| BvdMmaand      = 
&lt;!--             [of leeg laten] YYYY       --&gt;| BotMjaar       = 
&lt;!--           [departement invullen]       --&gt;| departement    = 
&lt;!--                                        --&gt;| categorie      = 
&lt;!--                                        --&gt;| categorie twee = 
&lt;!--                  [WSBN invullen]       --&gt;| WSBN           = 
}}</text>
      <sha1>ltqpoj67tvot59bvqo4n7voy6b34w5m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Engels/Alfabet</title>
    <ns>0</ns>
    <id>36046</id>
    <revision>
      <id>430899</id>
      <parentid>427564</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T09:26:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>[[Categorie:Alfabet]]</comment>
      <origin>430899</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1644" sha1="17dqhf5n77nz5kv2lpsw7wq8322ndik" xml:space="preserve">{{Index Engels}}
[[Bestand:English alphabet - Modern No. 20 script.png|kaderloos|gecentreerd|Het Engelse alfabet]]

[[Bestand:English alphabet2.ogg|thumb|Engels alfabet]]

Hier wordt het Engelse alfabet uitgelegd, met audio. 
{| border=1 cellpadding=7 cellspacing=1
|- bgcolor=#eeeeee
! align=left | Hoofdletter
!Kleine letter
! align=&quot;left&quot; | Naam
! align=left | Audio
|-
|A
|a||a||[[Bestand:Pronunciation of A in English.ogg]]
|-
|B
|b||be||[[Bestand:En-B in English.ogg]]
|-
|C
|c||ce||[[Bestand:En-C in English.ogg]]
|-
|D
|d||de||[[Bestand:En-D in English.ogg]]
|-
|E
|e||e||[[Bestand:En-E in English.ogg]]
|-
|F
|f||ef||[[Bestand:En-F in English.ogg]]
|-
|G
|g||ge||[[Bestand:En-G in English.ogg]]
|-
|H
|h||haitch||[[Bestand:En-H in English.ogg]]
|-
|I
|i||i||[[Bestand:En-I in English.ogg]]
|-
|J
|j||jay||[[Bestand:En-J in English.ogg]]
|-
|K
|k||kay||[[Bestand:En-K in English.ogg]]
|-
|L
|l||el||[[Bestand:En-L in English.ogg]]
|-
|M
|m||em||[[Bestand:Pronunciation of M.ogg]]
|-
|N
|n||en||[[Bestand:Pronunciation of N.ogg]]
|-
|O
|o
|o
|&lt;!-- Add audio here --&gt;
|-
|P
|p
|pe
|&lt;!-- Add audio here --&gt;
|-
|Q
|q
|que
|&lt;!-- Add audio here --&gt;
|-
|R
|r
|ar
|&lt;!-- Add audio here --&gt;
|-
|S
|s
|es
|&lt;!-- Add audio here --&gt;
|-
|T
|t
|te
|&lt;!-- Add audio here --&gt;
|-
|U
|u
|you
|&lt;!-- Add audio here --&gt;
|-
|V
|v
|ve
|&lt;!-- Add audio here --&gt;
|-
|W
|w
|double-u
|&lt;!-- Add audio here --&gt;
|-
|X
|x
|ex
|&lt;!-- Add audio here --&gt;
|-
|Y
|y
|wy
|&lt;!-- Add audio here --&gt;
|-
|Z
|z
|zed
ze
|&lt;!-- Add audio here --&gt;&lt;!-- Add audio here --&gt;
|}

== Zie ook ==
*https://www.youtube.com/watch?v=yky6C0mhYQc (Engels naar Nederlands)
{{Sub}}
[[Categorie:Alfabet]]</text>
      <sha1>17dqhf5n77nz5kv2lpsw7wq8322ndik</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Klassiek Hebreeuws/alfabet</title>
    <ns>0</ns>
    <id>36476</id>
    <revision>
      <id>430904</id>
      <parentid>429049</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T09:29:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>[[Categorie:Alfabet]]</comment>
      <origin>430904</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4103" sha1="0rhl98it4e2aqneinf1iiy5nr9ueali" xml:space="preserve">{{Index Klassiek Hebreeuws}}
==Het Hebreeuwse alfabet==
Het Hebreeuwse alfabet heeft 22 letters en wordt gelezen van rechts naar links.
Oorspronkelijk kende het Hebreeuws geen klinkers, de priesters die voorlazen uit de Thora kenden de uitspraak van ieder woord uit hun hoofd.
In de middeleeuwen vonden er echter grootschalige Jodenvervolgingen plaats, waardoor veel van de Thorakennis verloren ging.
De Masoreten, middeleeuwse Thorakenners, wilden voorkomen dat de kennis over de uitspraak van Hebreeuwse woorden verloren ging.
Daarom ontwikkelden ze een systeem van puntjes en streepjes, de zogenaamde nikoeds, om de klinkers weer te geven. Hierover meer in de volgende les.
De letters א en ע worden niet uitgesproken. Als er een klinkerteken onder staat, nemen ze gewoon de klank van de desbetreffende klinker over.
Er zijn een paar dubbele letters (de 
Ook het omgekeerde is het geval : sommige letters kennen twee uitspraken. Soms staat er een teken in dat aangeeft welke uitspraak de letter moet hebben (hierover volgende les meer), maar meestal kan hij op beide manieren worden uitgesproken.

==De Hebreeuwse medeklinkers==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=340
|+ '''Hebreeuws alfabet'''&lt;br&gt;Medeklinkers
|- 
! letter
! naam
! klank
|- align=center
|style=&quot;font-size:200%&quot;|  א || Alef || /
|- align=center
|style=&quot;font-size:200%&quot;| ב || Bet || b/v
|- align=center 
|style=&quot;font-size:200%&quot;| ג || Gimel ||g
|- align=center 
|style=&quot;font-size:200%&quot;| ד|| Dalet ||d
|- align=center 
|style=&quot;font-size:200%&quot;| ה|| Hee || h
|- align=center
|style=&quot;font-size:200%&quot;| ו || Waw || v/w
|- align=center
|style=&quot;font-size:200%&quot;| ז || Zajien || z
|- align=center
|style=&quot;font-size:200%&quot;| ח || Chet || x/ch
|- align=center
|style=&quot;font-size:200%&quot;| ט || Tet || t
|- align=center
|style=&quot;font-size:200%&quot;| י || Jod || j
|- align=center
|style=&quot;font-size:200%&quot;| כ|| Kaf ||k/ch
|- align=center
|style=&quot;font-size:200%&quot;| ל || Lamed || l
|- align=center
|style=&quot;font-size:200%&quot;| מ || Mem ||m
|- align=center 
|style=&quot;font-size:200%&quot;| נ || Noen || n
|- align=center
|style=&quot;font-size:200%&quot;| ס || Samech || s
|- align=center
|style=&quot;font-size:200%&quot;| ע || Ajien || /
|- align=center 
|style=&quot;font-size:200%&quot;| פ || Pee || p/f
|- align=center
|style=&quot;font-size:200%&quot;| צ || Tsaddie || ts
|- align=center 
|style=&quot;font-size:200%&quot;| ק || Koef || k
|- align=center
|style=&quot;font-size:200%&quot;| ר || Reesj || r
|- align=center
|style=&quot;font-size:200%&quot;| ש || Sjien || s/sj
|- align=center
|style=&quot;font-size:200%&quot;| ת || taw || t/th
|}

==Sluitletters==
Sommige Hebreeuwse letters veranderen van vorm als ze aan het einde van een woord, links dus, staan.
We noemen ze dan sluitletters.
Hieronder een overzicht van de sluitletters :
{| class=&quot;wikitable&quot; width=340
|+ sluitletters
!letter
!sluitletter
|- align=center
|style=&quot;font-size:200%&quot;|  כ  || ך
|- align=center
|style=&quot;font-size:200%&quot;| מ  || ם
|- align=center
|style=&quot;font-size:200%&quot;| נ || ן
|- align=center
|style=&quot;font-size:200%&quot;| פ || ף
|- align=center
|style=&quot;font-size:200%&quot;| צ  || ץ
|}

==Hebreeuwse getallen==
Elke Hebreeuwse letter heeft ook een eigen getalwaarde; alle eenheden, tientallen en honderdtallen worden voorgesteld door een letter uit het Hebreeuwse alfabet.
Deze kunnen worden gecombineerd om andere getallen te vormen (het getal 18 is, bijvoorbeeld, יח, omdat 8=י en 10=ח).
Er zijn echter twee uitzonderingen : de getallen 15 en 16, die respectievelijk worden weergegeven als טו en טז, omdat de combinaties יה en  יו de heilige naam van God (יהוה) te dicht zouden benaderen.
Ook de sluitletters hebben een eigen getalwaarde.
Hieronder een samenvatting van de Hebreeuwse letters en hun getalwaarden :
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Decimaal
!Teken
|-
| א
| 1
|-
| ב
| 2
|-
| ג
| 3
|-
| ד
| 4
|-
| ה
| 5
|-
| ו
| 6
|-
| ז
| 7
|-
| ח
| 8
|-
| ט
| 9
|-
| י
| 10
|-
| כ
| 20
|-
| ל
| 30
|-
| מ
| 40
|-
| נ
| 50
|-
| ס
| 60
|-
| ע
| 70
|-
| פ
| 80
|-
| צ
| 90
|-
| ק
| 100
|-
| ר
| 200
|-
| ש
| 300
|-
| ת
| 400
|-
| ך
| 500
|-
| ם
| 600
|-
| ן
| 700
|-
| ף
| 800
|-
| ץ
| 900
|}
{{Sub}}
[[Categorie:Alfabet]]</text>
      <sha1>0rhl98it4e2aqneinf1iiy5nr9ueali</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Computersystemen/Opstartproces</title>
    <ns>0</ns>
    <id>37059</id>
    <revision>
      <id>430893</id>
      <parentid>430765</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T07:51:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mattias.Campe</username>
        <id>572</id>
      </contributor>
      <comment>/* Handleiding */</comment>
      <origin>430893</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14478" sha1="j7w4h1gm2oy9hwpmgixaxhw46rluq92" xml:space="preserve">{{Index Computersystemen}}
== Doelstellingen ==
Onderstaande doelstellingen komen in meer of mindere mate aan bod. De &lt;span style=&quot;color:lightgrey; font-style: italic;&quot;&gt;grijze, cursieve&lt;/span&gt; doelstellingen komen hier niet aan bod. Dat zijn bv. praktijkoefeningen die aansluiten bij deze theorie, maar die in dit Wikibook niet behandeld worden. Of bv. theorie die in een ander hoofdstuk wordt behandeld.

Uit het leerplan D/2023/13.758/ van '''Applicatie- en Databeheer'''&amp;nbsp;&lt;ref&gt;[https://pro.katholiekonderwijs.vlaanderen/iii-apda-da Leerplan Applicatie- en databeheer - 3de graad - D/A-finaliteit]&lt;/ref&gt;, een deel van leerplandoel 29:
* LPD 29: De leerlingen installeren, configureren en onderhouden on premise een client en server besturingssysteem en applicatiesoftware.
** Opstartproces
* Wenk. Bij het opstartproces kun je wijzen op de mogelijkheid om tijdens het opstarten gericht in te grijpen. Je kan leerlingen waarden in de BIOS laten interpreteren &lt;span style=&quot;color:lightgrey; font-style: italic;&quot;&gt;en aanpassen&lt;/span&gt; zoals opstartvolgorde ...

Uit het leerplan Toegepaste Informatica van de richting '''informaticabeheer'''&amp;nbsp;&lt;ref&gt;[{{Http}}://ond.vvkso-ict.com/vvksomainnieuw/leerplanpubliek.asp?NR=2015/003 Leerplan Informaticabeheer D/2015/7841/003]&lt;/ref&gt;:
* 2.2.10 Het opstartproces van een pc interpreteren en toelichten. 
* &lt;span style=&quot;color:lightgrey; font-style: italic;&quot;&gt;2.2.11 Bij probleemsituaties tijdens het opstartproces gericht ingrijpen.&lt;/span&gt;
* 2.2.12 Belangrijke waarden in bios interpreteren &lt;span style=&quot;color:lightgrey; font-style: italic;&quot;&gt;en eventueel wijzigen&lt;/span&gt; bijvoorbeeld opstartvolgorde, in- en uitschakelen van onboard apparatuur, wachtwoord instellen.
* 2.2.13 Maatregelen om het verbruik van een computersysteem te beperken toelichten en &lt;span style=&quot;color:lightgrey; font-style: italic;&quot;&gt;uitvoeren&lt;/span&gt;.

== Het opstartproces ==
Voordat het eigenlijke besturingssysteem (OS) start zijn er bij het opstartproces van een desktop/laptop vier stappen: hardware, BIOS, boot loader en besturingssysteem.

Bij een tablet/smartphone/phablet is het OS “vaster” gekoppeld aan de hardware en is het opstartproces gelijkaardig, maar toch anders. Zo heeft men het meestal niet over BIOS, maar over ''{{Wp|Firmware|firmware}}''. Een harde schijf of SSD is hier afwezig: het OS wordt geladen vanaf flashgeheugen.

=== Hardware ===
Geen software, zonder hardware. Het start met de gebruiker die op de aan-knop drukt. De elektronica krijgt dan stroom van de voeding (PSU of {{Wp|Power supply unit|Power Supply Unit}}), maar de computer kan pas echt opstarten nadat er stabiele (gelijk)spanningen zijn. Bij instabiele spanningen kan er schade zijn aan hardware of kan er sneller een crash optreden. Vandaar zal de voeding soms getest worden met een 'power supply tester'.

&lt;gallery&gt;
Power_Supply_ATX-450PNF.jpg|PSU
ATX power supply tester with LCD display readout.jpg|PSU-tester
&lt;/gallery&gt;

=== BIOS ===
&lt;gallery&gt;
Elitegroup 755-A2 - Phoenix Bios D686-6679.jpg|BIOS chip
File:Qfj32gelötet.jpg|dual BIOS
FlashROM BIOS Batery ASUS.jpg|BIOS batterij
POST of ASUS P5KPL on SyncMaster 740N 20081006.jpg|BIOS POST
&lt;/gallery&gt;
==== Start BIOS ====
De BIOS is een bibliotheek met een set basisinstructies voor de eerste communicatie tussen het besturingssysteem en de hardware. De software die de BIOS mogelijk maakt moet ergens zijn “bewaard” op het moederbord. Vandaag de dag is dat vaak op een chip met flashgeheugen. Net zoals andere software kan je je BIOS upgraden: men heeft het over BIOS ''flashen''. Om instellingen te kunnen bewaren en om de tijd te kunnen bijhouden wordt via een knoopcelbatterij die chip van energie voorzien.

Bij sommige moederborden wordt een extra chip op het moederbord voorzien (soms aangegeven als ''dual BIOS''): daarop kan een back-up van de BIOS bewaard worden. Dit kan handig zijn als het bv. verkeerd loopt met het ''flashen'', want zonder werkende BIOS kan ook de rest van het opstartproces niet verderlopen.

==== POST ====
De {{Wp|Power-on self-test|Power-On Self-Test}} (of POST) is een serie tests die wordt uitgevoerd door de BIOS en die controleert of de hardware normaal functioneert (bv. RAM, videokaart, opslagschijven, toetsenbord). Wanneer de tests goed doorlopen zijn, gaat de computer verder met de opstartprocedure.

Bij een fout toont de computer vaak een foutboodschap op het scherm of speelt er een BEEP-code. Als bv. het RAM-geheugen niet werkt heeft een foutcode op het scherm weinig zin, want dit zou je niet kunnen zien. Andere mogelijkheden zijn LEDjes op het moederbord of de computerkast. Ook een {{Wp|Zevensegmentendisplay|zevensegmentendisplay}} op het moederbord behoort tot de mogelijkheden.

==== Andere BIOS-controllers ====
Andere BIOS-controllers worden gestart. Zo kan een videokaart zijn eigen ''basic input output system'' hebben.

=== Boot loader ===
Tenslotte start de BIOS de {{Wp|Bootloader|boot loader}} om het eigenlijke OS te {{Wp|Opstarten|starten}} (''{{Wp|en:Booting|booten}}''). Meestal gaat het proces ongemerkt over van BIOS naar het OS. Soms krijg je duidelijker deze overgang te zien. Zo krijg je bij een boot manager bv. de keuze om Linux of Windows te starten (dual boot).

&lt;gallery&gt;
Windows_Boot_Manager_with_Windows_7,Vista_and_XP.png
Windows_Boot_Manager_Boot_Fail_(redo).png
Bootloader_Android_HTC_Pico.JPG
Mint_grub.png
&lt;/gallery&gt;

&lt;div style=&quot;background:#EEEEFF; color: black; font-size: smaller; border: 1px #1E90FF solid; border-left-width: 10px; padding: 5px;&quot;&gt;
'''Bootstrapping'''

De term ''booten'' komt van de uitdrukking ''to pull oneself up by one's bootstraps'' en betekent dat je zonder externe hulp iets gedaan krijgt (''We can't get a loan, so we'll just have to pull ourselves up by our bootstraps.'') Dankzij de boot loader van het OS slaagt hij erin om zichzelf op te starten. Een bootstrap is het lusje dat je aan sommige laarzen vindt. Sommigen verwijzen hierbij naar de legende van Baron Munchausen die zichzelf en zijn paard uit een moeras trekt aan de hand van zijn ''bootstrap'' (maar eigenlijk had de legende het over zijn paardenstaart).

{{Voetnoot web | titel=Bootstrapping &gt; Etymology | uitgever={{Wp|en:Wikipedia|Wikipedia}} | datum=2017-08-30 | taal=en | url=https://en.wikipedia.org/wiki/Bootstrapping#Etymology}}
&lt;/div&gt;

=== Besturingssysteem === 
Na de bootloader start het eigenlijke besturingssysteem op, waarbij standaardkeuzes gemaakt zijn in wat verder automatisch opstart. Typisch zijn dat:
* Achtergrondprocessen die bepaalde (onderhouds)taken uitvoeren of diensten verlenen aan andere computerprogramma's. Denk bv. aan updates, print- of netwerkmogelijkheden. In Windows bekend als {{Wp|Windows-service|services}}, in Linux als {{Wp|Daemon (Unix)|daemons}}.
* Sommige toepassingsprogramma's zoals een muziekprogramma of cloudopslag. Als je deze niet (altijd) gebruikt, kan het beter zijn om dit automatisch opstarten uit te zetten. Zo komen systeembronnen zoals RAM-geheugen en CPU-cycles vrij voor andere toepassingen.

Tijdens het opstarten kan je gericht ingrijpen om het opstartproces te beïnvloeden a.d.h.v. sneltoetsen of instellingen. Zo zijn er vaak onderstaande mogelijkheden (soms onderdeel van de boot loader, soms van het besturingssysteem).
* Het bijhouden van een logboek tijdens het opstarten. Zo kan je misschien achterhalen waar het eventueel foutloopt.
* Bepaalde drivers wel of niet laden. Of een basisdriver laden. Bij het laden van een basis videodriver, kunnen eventuele beeldproblemen opgelost worden (bv. upgraden of downgraden).
* Geen {{Wp|Grafische gebruikersomgeving|grafische gebruikersomgeving}} laden, maar wel een {{Wp|Command-line-interface|command-line-interface}}. Bij gebrek aan een GUI kan je dan cli-commando's uitvoeren.
* Een {{Wp|en:Safe mode|safe mode}}, waarbij niet alles wordt geladen (denk aan drivers of services/diensten/daemons). 
* Een systeemherstel.

== BIOS ==
=== BIOS versus EFI ===
Strikt gezien is de BIOS het '''B'''asic '''I'''nput '''O'''utput '''S'''ystem, waarbij de basic nogal letterlijk genomen mag worden omdat er na de introductie in de jaren '80 jaren geen grote ontwikkeling meer is geweest. De opvolger werd uiteindelijk  {{Wp|Extensible Firmware Interface|(U)EFI}}, een afkorting van (Unified) Extensible Firmware Interface. Deze had nieuwe mogelijkheden zoals bv. bediening via de muis (i.p.v. enkel via het toetsenbord) en het opstarten van een commandlineshellinterface (zodat cli-commando's kunnen worden uitgevoerd). Omdat de nieuwe termen nooit echt ingeburgerd geraakt zijn, zal men bij een EFI- of UEFI-systeem het vaak nog hebben over 'de BIOS'.

&lt;gallery&gt;
Logo of the UEFI Forum.svg|UEFI logo
Award BIOS setup utility.png|BIOS-setup
Surface UEFI.png|Microsoft Surface EFI
UEFI_shell_2.2_screenshot.png|UEFI shell
&lt;/gallery&gt;

=== De instellingen ===
&lt;gallery&gt;
Bios-configuracion-orden-arranque.png|Opstartvolgorde
Bios asus.jpg|Systeemtaal
Precision Boost Overdrive settings.png|Boost Overdrive Settings
Thinkpad-t430-bios-main.jpg|Systeeminfo
&lt;/gallery&gt;
Via de BIOS kan je ook instellingen veranderen. Deze worden bewaard in de CMOS-RAM, een vluchtig geheugen dus. Gelukkig verbruikt dit geheugen niet veel, waardoor een knoopcelbatterij jarenlang deze instellingen kan bewaren.

Om instellingen aan te passen is een sneltoets voorzien, die vaak even getoond wordt bij het opstarten. Bv. Del, F2, F10,… Zo kom je in de BIOS setup terecht.

==== Opstartvolgorde ====
De opstartvolgorde (''boot sequence'') kan ingesteld zijn als ODD &gt; HDD &gt; USB. Dan zal de BIOS eerst kijken of er een optische, bootable schijf aanwezig is. Als dat niet het geval is, controleert hij of de HDD bootable is en zo gaat hij verder. Wil je liever dat hij eerst altijd de USB-stick controleert, dan kan je de opstartvolgorde wijzigen. Vaak is er bij het opstarten van de BIOS een sneltoets (bv. F12) om zelf te kiezen wat hij eerst moet proberen, zonder de opstartvolgorde permanent te wijzigen.

==== Quick POST ====
Meestal zal bij het opstarten alles goed werken, terwijl de POST-testen tijd in beslag nemen. Vandaar kan je soms ''quick POST'' instellen, waarbij minder of kleinere testen worden uitgevoerd. Als dan toch een probleem zou optreden, kan terug de gewone POST aangezet worden, om de oorzaak te kunnen vinden.

==== Virtualisation Technology ====
Als je werkt met virtuele machines (bv. VirtualBox, VMware, Hyper-V), dan haal je pas het onderste uit de kan als je hardware daar op voorzien is én deze instelling in de BIOS ook aan staat. Als je geluk hebt is dit in de BIOS duidelijk omschreven als 'Virtualisation Technology', maar soms wordt enkel verwezen naar de specifieke technologie: VT-x van Intel of AMD-V van AMD.

Via de mogelijkheden van je besturingssysteem kan je controleren als het is ingeschakeld. Bij bv. Windows 11 via Taakbeheer &gt; tab prestaties &gt; Processor &gt; Virtualisatie: Ingeschakeld.

==== Secure boot ====
[[Bestand:Restricted Boots.jpg|thumb|upright|Een cartoon die de restricties van secure boot aankaart.&amp;nbsp;&lt;ref&gt;{{Nl}} {{Cite web
 | url = https://www.fsf.org/news/fsf-announces-winner-of-restricted-boot-webcomic-contest
 | title = FSF announces winner of Restricted Boot webcomic contest
 | date = 2012-07-05 | accessdate = 2015-08-14
 | author = Joshua Gay | website = fsf.org
}}&lt;/ref&gt;]]

Secure boot is een UEFI-gebaseerde functie die &quot;''ongeautoriseerde software, besturingssystemen en drivers verhindert te starten met het systeem''&quot;. Dat lijkt een goede zaak: je wil niet dat een besmette usb-stick zomaar jouw systeem kan overnemen. Maar voor diegene met een Windows-systeem die een dual boot wensen kan dit vervelend zijn. Of als je via een usb-stick een image van jouw Windows-computer wenst terug te zetten. Voor sommigen was deze zet van Microsoft niet zozeer omwille van veiligheid, maar eerder om de concurrentie te belemmeren. Bij sommige systemen kan je deze secure boot uitschakelen, om zo bv. toch een dual boot te verkrijgen.

==== Onboard apparatuur in- of uitschakelen ====
Je kan er ook onboard apparatuur in- of uitschakelen, waardoor die niet beschikbaar is voor het besturingssysteem. Denk bv. aan USB-poorten (volledig of enkel een usb-boot), camera, audio, vingerafdruklezer, toetsenbordverlichting, ...

==== Wachtwoord ====
Om te vermijden dat iemand zomaar wat kan doen met jouw pc, kan er een wachtwoord worden voorzien. Vaak kan je er twee instellen:

* Een wachtwoord dat je moet intypen voordat de controle aan het OS wordt gegeven. Is dit fout ingevoerd, dan zal de pc het OS niet opstarten.
* Een wachtwoord dat je moet intypen om BIOS-instellingen te wijzigen.

Opgelet! Gezien het feit de instellingen (in het CMOS-RAM-geheugen) bewaard worden dankzij een batterij, betekent dit ook dat je BIOS zijn instellingen vaak vergeet wanneer je deze batterij verwijdert. Dus ook je BIOS-wachtwoorden! Het vermijden van fysische toegang tot de hardware is dus belangrijk, bv. door het lokaal op slot te doen én om een hangslot te voorzien aan pc's of servers.

==== Power loss ====
Soms kan je ook instellen wat er moet gebeuren bij power loss. Er zijn meestal drie instellingen:
* ''Niets''. Als de pc uitvalt en er is terug elektriciteit, dan blijft hij uit.
* ''Aan''. Als er elektriciteit is, start hij op.
* ''Laatste status''. Als hij aanstond toen de elektriciteit uitviel en er is terug elektriciteit, dan zal hij terug opstarten. In het andere geval blijft hij uit.

Deze instelling is handig bij servers, omdat hij dan na elektriciteitsuitval vanzelf terug opstart. Ook bij een desktop kan dit handig zijn, weliswaar om een andere reden. Je stopt alles (pc, scherm, printer,…) in een stekkerblok met schakelaar. Als de pc is uitgezet, zet je ook de stekkerblok uit. Zo vermijd je sluipverbruik, wat aardig kan oplopen. Als je de stekkerblok aanzet, kan je je BIOS zo instellen dat onmiddellijk ook de computer opstart.

==== Handleiding ====
[[Bestand:Gigabyte GA-EP45-UD3LR.jpg|miniatuur]]
Om te weten wat de sneltoets voor de setup is, wat alle opties van de setup doen, en de beep-codes betekenen moet je de handleiding opzoeken. Dit hoort samen bij de handleiding van het moederbord. Bij een merkpc hoort het bij de handleiding van het model van dit merk. Een pdf-handleiding kan handig zijn, omdat je dit lokaal kan bewaren. Als je inzoomt op het moederbord, dan vind je het modelnummer terug en kan je zo de zoekterm opbouwen.
 
 filetype:pdf manual modelnummer   merk     
 filetype:pdf manual GA-EP45-UD3LR gigabyte

{{Appendix}}
{{Sub}}</text>
      <sha1>j7w4h1gm2oy9hwpmgixaxhw46rluq92</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Deens/Les 3</title>
    <ns>0</ns>
    <id>37062</id>
    <revision>
      <id>430910</id>
      <parentid>419969</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T09:34:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>[[Categorie:Alfabet]]</comment>
      <origin>430910</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3837" sha1="ibwupw7otwi08s8hknmtmk19inepzwf" xml:space="preserve">{{Index Deens}}&lt;div style=&quot;text-align: center; font-size: larger;&quot;&gt;Alfabet ~ Het alfabet&lt;/div&gt;

== Vokaler ~ Klinkers ==
Het Deense alfabet heeft 9 klinkers, te weten: '''a''', '''e''', '''i''', '''o''', '''u''', '''y''', '''æ''', '''ø''' en '''å'''.

== Konsonanter ~ Medeklinkers ==
Het Deense alfabet heeft 20 medeklinkers, te weten: '''b ''', '''c''', '''d''', '''f''', '''g''', '''h''', '''j''', '''k''', '''l''', '''m''', '''n''', '''p''', '''q''', '''r''', '''s''', '''t''', '''v''', '''w''', '''x''', '''z'''

'''c''', '''q''', '''w''', '''x''' en '''z''' worden hoofdzakelijk in leenwoorden gebruikt.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|- 
! align=left | Letter
! align=left | Image
! align=left | 
|-
|Aa||[[Bestand:Latin alphabet Aa.svg|80px|kaderloos]]|| klinkt als ''ee'' als in ''nee''.
|-
|Bb||[[Bestand:Latin alphabet Bb.svg|80px|kaderloos]]|| klinkt als ''b'' als in de Nederlandse ''b''.
|-
|Cc||[[Bestand:Latin alphabet Cc.svg|80px|kaderloos]]|| klinkt als ''c'' als in de Nederlandse ''c''.
|-
|Dd||[[Bestand:Latin alphabet Dd.svg|80px|kaderloos]]|| klinkt als ''d'' als in de Nederlandse ''d''.
|-
|Ee||[[Bestand:Latin alphabet Ee.svg|80px|kaderloos]]|| klinkt als ''ee'' als in ''nee''.
|-
|Ff||[[Bestand:Latin alphabet Ff.svg|80px|kaderloos]]|| klinkt als ''f'' als in de Nederlandse ''f''.
|-
|Gg||[[Bestand:Latin alphabet Gg.svg|80px|kaderloos]]|| klinkt als ''g'' als in de Nederlandse ''gee'' maar begint met een stoot als in ''gay''.
|-
|Hh||[[Bestand:Latin alphabet Hh.svg|80px|kaderloos]]|| klinkt als ''h'' als in ''hoo'' (&lt;u&gt;hoo&lt;/u&gt; nouw).
|-
|Ii||[[Bestand:Latin alphabet Ii.svg|80px|kaderloos]]|| klinkt als ''ie'' als in ''fiets''.
|-
|Jj||[[Bestand:Latin alphabet Jj.svg|80px|kaderloos]]|| klinkt als ''j'' als in ''je'' en wordt afgesloten met een stille d.
|-
|Kk||[[Bestand:Latin alphabet Kk.svg|80px|kaderloos]]|| klinkt als ''k'' als in ''koo''.
|-
|Ll||[[Bestand:Latin alphabet Ll.svg|80px|kaderloos]]|| klinkt als ''l'' als in ''el''.
|-
|Mm||[[Bestand:Latin alphabet Mm.svg|80px|kaderloos]]|| klinkt als ''m'' als in ''em''.
|-
|Nn||[[Bestand:Latin alphabet Nn.svg|80px|kaderloos]]|| klinkt als ''n'' als in ''en''.
|-
|Oo||[[Bestand:Latin alphabet Oo.svg|80px|kaderloos]]|| klinkt als ''oo'' als in ''koop''
|-
|Pp||[[Bestand:Latin alphabet Pp.svg|80px|kaderloos]]|| klinkt als ''p'' als in ''pee''.
|-
|Qq||[[Bestand:Latin alphabet Qq.svg|80px|kaderloos]]|| klinkt als ''q'' als in ''qoe''.
|-
|Rr||[[Bestand:Latin alphabet Rr.svg|80px|kaderloos]]|| klinkt als ''r'' als in ''er''.
|-
|Ss||[[Bestand:Latin alphabet Ss.svg|80px|kaderloos]]|| klinkt als ''s'' als in ''es''.
|-
|Tt||[[Bestand:Latin alphabet Tt.svg|80px|kaderloos]]|| klinkt als ''tee'' als in ''thee''.
|-
|Uu||[[Bestand:Latin alphabet Uu.svg|80px|kaderloos]]|| klinkt als ''oe'' als in ''boer''.
|-
|Vv||[[Bestand:Latin alphabet Vv.svg|80px|kaderloos]]|| klinkt als ''w'' als in ''wee''.
|-
|Ww||[[Bestand:Latin alphabet Ww.svg|80px|kaderloos]]|| klinkt als ''w'' als in ''dobbelt-wee''.
|-
|Xx||[[Bestand:Latin alphabet Xx.svg|80px|kaderloos]]|| klinkt als ''x'' als in ''iks''.
|-
|Yy||[[Bestand:Latin alphabet Yy.svg|80px|kaderloos]]|| klinkt als ''uu'' als in ''buurt''.
|-
|Zz||[[Bestand:Latin alphabet Zz.svg|80px|kaderloos]]|| klinkt als ''z'' als in ''zet''.
|-
|Ææ||[[Bestand:Latin alphabet Ææ.svg|80px|kaderloos]]|| klinkt als ''ee'' als in ''meer''.
|-
|Øø||[[Bestand:Latin alphabet Øø.svg|80px|kaderloos]]|| klinkt als ''eu'' als in ''deur''.
|-
|Åå||[[Bestand:Latin alphabet Åå.svg|80px|kaderloos]]|| klinkt als ''ooh'' als in ''school''.
|}

==Trivia==
Deense kinderen leren bijvoorbeeld het alfabet door middel van dit rijmpje: 
* ''ee-bee-cee-dee''
* ''ee-eff-'gee-hoo''
* ''ie-jol-koo''
* ''el-em-en-oo''
* ''pee-koe''
* ''er-es-tee-oe''
* ''wee-ix-uu-zet''
* ''ee-eu en ooh''
{{Sub}}
[[Categorie:Alfabet]]</text>
      <sha1>ibwupw7otwi08s8hknmtmk19inepzwf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Grieks alfabet</title>
    <ns>0</ns>
    <id>37262</id>
    <revision>
      <id>430903</id>
      <parentid>426359</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T09:29:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>[[Categorie:Alfabet]]</comment>
      <origin>430903</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="633" sha1="4dpnfksups4i7fcfmuwqzgdxkzjufdl" xml:space="preserve">{{Bi}}
__NOTOC__  __NOEDITSECTION__
&lt;&lt;&lt;[[Afdeling:Oudgrieks|&lt;span style=&quot;font-size: large;&quot;&gt;'''Terug'''&lt;/span&gt;]]
&lt;br&gt;
&lt;br&gt;
&lt;br&gt;
&lt;div align=&quot;center&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:330%;&quot;&gt;'''Περὶ τοῦ ἀλφάβητου''' &lt;/div&gt;
&lt;br&gt;
&lt;br&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:330%;&quot;&gt;'''τῆς Ἑλληνικής'''&lt;/div&gt;
&lt;br&gt;
&lt;br&gt;
&lt;br&gt;
&lt;br&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:200%;&quot;&gt;'''Over het Griekse alfabet'''&lt;/div&gt;
&lt;br&gt;
&lt;br&gt;
&lt;br&gt;
&lt;blockquote style='border: 1px solid blue; padding: 2em;'&gt;
'''Ga nu naar de [[Grieks alfabet/Inleiding en inhoud|Inleiding]].'''
&lt;/blockquote&gt;
&lt;/div&gt;
[[Categorie:Nieuwgrieks|Alfabet]]
{{Boek}}{{Fase|1}}
[[Categorie:Alfabet]]</text>
      <sha1>4dpnfksups4i7fcfmuwqzgdxkzjufdl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wiskunde voor MBO techniek 1</title>
    <ns>0</ns>
    <id>42280</id>
    <revision>
      <id>430844</id>
      <parentid>405867</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T01:20:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Niet te koppelen</comment>
      <origin>430844</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2436" sha1="qslu06g0gq52ll0rfndy2nolboq8il4" xml:space="preserve">{{Niet te koppelen}}
&lt;!--Het is niet te verwachten dat een Wikidata zinvol is; er is al een Wikidata-item (Q5420020) met [[Wiskunde Opgaven]]--&gt;
{{Bi}}
{{Paginalink
| Inhoud = Wiskunde voor MBO techniek 1/Inhoud
| Index = Wiskunde voor MBO techniek 1/Index
| VorigePagina = 
| VolgendePagina = Wiskunde voor MBO techniek 1/Inhoud
}}
In dit boek komen de onderwerpen aan bod die van belang kunnen zijn in de technische MBO-opleidingen. Studenten in deze opleidingen hebben het vmbo-gt examen met goed gevolg afgelegd. In de Vmbo-opleidingen komt wiskunde als vak wel voor, maar het beperkt zich doorgaans tot de praktische wiskunde. De strikt algebraïsche benadering is meestal niet aan de orde gekomen. Het werken met symbolen in plaats van getallen in berekeningen - door studenten vaak aangeduid als &quot;rekenen met letters&quot; is niet of nauwelijks aan de orde geweest.

In dit boek zullen als grote onderwerpen aan bod komen:
* Algebraïsche benadering van berekeningen
* Significante cijfers
* Overbrengingsregels
* Eerstegraads functies, grafieken en oplossen
* Tweedegraads functies, grafieken en oplossen
De verschillende onderwerpen zijn voorzien van oefenopgaven. Bij deze opgaven is altijd het antwoord aanwezig en (niet altijd) een uitwerking. Het antwoord en de uitwerking zijn in eerste instantie verborgen, maar worden door in het vraagvak op &quot;Uitklappen&quot; te klikken zichtbaar.

De onderwerpen &quot;limieten&quot; en &quot;differentiëren&quot;, die wel tot de te behandelen stof behoren voor MBO techniek komen in dit boek niet aan de orde.

Onder en boven elke pagina is een navigatiebalk aanwezig. Hiermee kan naar de vorige pagina, de volgende pagina, de inhoudsopgave en de index gegaan worden.

== Wiskunde voor MBO techniek 2 ==
Zoals de titel van dit boek suggereert is er ook nog een tweede deel, [[Wiskunde voor MBO techniek 2]], nodig. De onderwerpen die daarin in ieder geval aan bod moeten komen zijn limieten en differentiëren. In tegenstelling tot de onderwerpen die in dit boek aan de orde komen heb ik met die delen van de wiskunde geen didactische ervaring en omdat ik als chemicus ook eigenlijk geen formele didactische bevoegdheid op wiskundig gebied heb, waag ik me daar ook niet aan.

{{Paginalink
| Inhoud = Wiskunde voor MBO techniek 1/Inhoud
| Index = Wiskunde voor MBO techniek 1/Index
| VorigePagina = 
| VolgendePagina = Wiskunde voor MBO techniek 1/Inhoud
}}
{{Fase|2}}
{{Boek}}

[[Categorie:Wiskunde|MBO-Techniek]]</text>
      <sha1>qslu06g0gq52ll0rfndy2nolboq8il4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>430845</id>
      <parentid>430844</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T01:27:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Correctie</comment>
      <origin>430845</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2424" sha1="5nxf94ziuvdwsdag5uut0ja3lr4ptfb" xml:space="preserve">{{Niet te koppelen}}
&lt;!--Het is niet te verwachten dat een Wikidata zinvol is; er is al een Wikidata-item (Q395) met [[Wiskunde]]--&gt;
{{Bi}}
{{Paginalink
| Inhoud = Wiskunde voor MBO techniek 1/Inhoud
| Index = Wiskunde voor MBO techniek 1/Index
| VorigePagina = 
| VolgendePagina = Wiskunde voor MBO techniek 1/Inhoud
}}
In dit boek komen de onderwerpen aan bod die van belang kunnen zijn in de technische MBO-opleidingen. Studenten in deze opleidingen hebben het vmbo-gt examen met goed gevolg afgelegd. In de Vmbo-opleidingen komt wiskunde als vak wel voor, maar het beperkt zich doorgaans tot de praktische wiskunde. De strikt algebraïsche benadering is meestal niet aan de orde gekomen. Het werken met symbolen in plaats van getallen in berekeningen - door studenten vaak aangeduid als &quot;rekenen met letters&quot; is niet of nauwelijks aan de orde geweest.

In dit boek zullen als grote onderwerpen aan bod komen:
* Algebraïsche benadering van berekeningen
* Significante cijfers
* Overbrengingsregels
* Eerstegraads functies, grafieken en oplossen
* Tweedegraads functies, grafieken en oplossen
De verschillende onderwerpen zijn voorzien van oefenopgaven. Bij deze opgaven is altijd het antwoord aanwezig en (niet altijd) een uitwerking. Het antwoord en de uitwerking zijn in eerste instantie verborgen, maar worden door in het vraagvak op &quot;Uitklappen&quot; te klikken zichtbaar.

De onderwerpen &quot;limieten&quot; en &quot;differentiëren&quot;, die wel tot de te behandelen stof behoren voor MBO techniek komen in dit boek niet aan de orde.

Onder en boven elke pagina is een navigatiebalk aanwezig. Hiermee kan naar de vorige pagina, de volgende pagina, de inhoudsopgave en de index gegaan worden.

== Wiskunde voor MBO techniek 2 ==
Zoals de titel van dit boek suggereert is er ook nog een tweede deel, [[Wiskunde voor MBO techniek 2]], nodig. De onderwerpen die daarin in ieder geval aan bod moeten komen zijn limieten en differentiëren. In tegenstelling tot de onderwerpen die in dit boek aan de orde komen heb ik met die delen van de wiskunde geen didactische ervaring en omdat ik als chemicus ook eigenlijk geen formele didactische bevoegdheid op wiskundig gebied heb, waag ik me daar ook niet aan.

{{Paginalink
| Inhoud = Wiskunde voor MBO techniek 1/Inhoud
| Index = Wiskunde voor MBO techniek 1/Index
| VorigePagina = 
| VolgendePagina = Wiskunde voor MBO techniek 1/Inhoud
}}
{{Fase|2}}
{{Boek}}

[[Categorie:Wiskunde|MBO-Techniek]]</text>
      <sha1>5nxf94ziuvdwsdag5uut0ja3lr4ptfb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikibooks:Infobox/Tips voor effectief communiceren en doofvriendelijk omgaan met dove medewerkers</title>
    <ns>4</ns>
    <id>45868</id>
    <redirect title="Wikibooks:Infobox/Omgaan met dove mensen" />
    <revision>
      <id>430868</id>
      <parentid>414842</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T03:28:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Redirect vanwege opname in [[Omgaan met dove mensen]]</comment>
      <origin>430868</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="60" sha1="b30djfezkdewruxtcws75yx2poe8bf2" xml:space="preserve">#DOORVERWIJZING [[Wikibooks:Infobox/Omgaan met dove mensen]]</text>
      <sha1>b30djfezkdewruxtcws75yx2poe8bf2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikibooks:Infobox/Tolk gebarentaal</title>
    <ns>4</ns>
    <id>45870</id>
    <redirect title="Omgaan met dove mensen" />
    <revision>
      <id>430869</id>
      <parentid>414844</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T03:28:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Redirect vanwege opname in [[Omgaan met dove mensen]]</comment>
      <origin>430869</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42" sha1="koem77fbsa2ts73hcbew8h0wxqxxvrw" xml:space="preserve">#DOORVERWIJZING [[Omgaan met dove mensen]]</text>
      <sha1>koem77fbsa2ts73hcbew8h0wxqxxvrw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Informatievoorziening/Collectiebeleid</title>
    <ns>0</ns>
    <id>45878</id>
    <revision>
      <id>430916</id>
      <parentid>422730</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T10:04:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A3</username>
        <id>18288</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Manieren van aanbieden */ mederwerkers-&gt;medewerkers</comment>
      <origin>430916</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26434" sha1="4669qhltky97hu35d9e8k4vt2i7infv" xml:space="preserve">{{Index Informatievoorziening}}
Organisaties die actief zijn in de informatievoorziening hebben een op maat samengestelde collectie nodig om tijdig de gevraagde informatie te kunnen verstrekken. 

In dit Wikibook hanteren we als definitie van '''collectie''': een verzameling fysieke en/of digitale informatiedragers, die actief bij elkaar zijn gebracht met als doel de doelgroep snel de gewenste informatie te kunnen leveren, nu en in de toekomst. Ook informatie waarvoor betaalde toegang is verkregen, wordt tot de collectie gerekend, bijvoorbeeld toegang tot databanken. 

In het '''collectiebeleid''' wordt het {{Wp|beleid}} vastgelegd voor het vormen, aanbieden en beheren van een collectie, en de terugvindbaarheid van de onderdelen. Aspecten van collecties die in dit hoofdstuk behandeld worden:
* Huidige collectie, collectieprofiel
* Collectievorming: wat hoort wel en wat hoort niet thuis in een collectie?
* Aanbieden van een collectie aan (potentiële) gebruikers.
* Fysiek collectiebeheer: fysieke opslag en conserveren van collecties.

De terugvindbaarheid, het snel kunnen terugvinden van specifieke informatie in een collectie, komt aan bod in het hoofdstuk [[Informatievoorziening/Terugvindbaar maken|Terugvindbaar maken van informatie]].

== Huidige collectie ==
Voordat we een collectiebeleid kunnen formuleren, is het handig om inzicht te hebben in de huidige collectie. Daarvoor wordt een zogenaamd &quot;collectieprofiel&quot; opgesteld. Een collectieprofiel geeft gedetailleerd weer wat de aard, samenstelling en focus van de collectie is. Hierbij komen ook de diepgang van vakgebieden, talen en perioden aan bod. 

Bij het opstellen van een collectieprofiel voor een bibliotheek wordt wereldwijd gebruik gemaakt van de {{Wp|conspectusmethode}}. Daarin wordt per relevant onderwerp met een code aangegeven wat er zoal aanwezig is en wat het niveau daarvan is. De onderwerpen worden overgenomen uit de {{Wp|Classificatiesysteem|classificatie}} die de bibliotheek hanteert. Een bibliotheek kan daarbij zelf bepalen hoe zinvol het is om dieper te gaan dan bijvoorbeeld een of twee lagen. De code bestaat uit een cijfer en een letter. 
* Het cijfer geeft een indicatie van de hoeveelheid materiaal in een collectie op een bepaald onderwerp, en hoe diep die gaat. De reeks loopt van van 0 (helemaal niets, valt buiten de collectie) tot 5 (uitputtend, streven naar volledigheid, meestal voor een speciale collectie). 
* De letter geeft aan welke talen in de collectie zijn opgenomen, bijvoorbeeld voornamelijk de nationale taal (Nederlands), of ook met gangbare Europese talen (zoals Engels, Duits en/of Frans), of met een ruime keuze aan andere talen. 

Daarnaast kan in het collectieprofiel worden aangegeven uit welke periodes of jaren de collectie bestaat, welke soorten werken (zoals monografieën, seriewerken en tijdschriften) en materialen (gedrukt, audio-visueel, digitaal) er zoal aanwezig zijn. Ook kan aandacht worden besteed aan de staat waarin de collectie verkeert, de toegankelijkheid ervan, welke samenwerkingsverbanden er zijn (in hoeverre kan men terugvallen op partners of het {{Wp|Interbibliothecair leenverkeer|IBL-verkeer}}), het gebruik (gebruiksstatistieken voor digitale informatie en uitleencijfers voor fysieke materialen) en de jaarlijkse kosten (zowel aanschaf- en licentiekosten, als personeels-, ICT- en huisvestingskosten). Eventueel kan een vergelijking worden gemaakt met soortgelijke instellingen, indien men over die cijfers beschikt. Allemaal waar mogelijk uitgesplitst naar categorie.

Tenslotte kan de collectie worden geëvalueerd: in hoeverre beantwoordt de collectie aan het doel van de instelling, wat zijn de sterke en zwakke punten, welke hiaten bestaan er?

Omdat niet alle lezers van een collectieprofiel direct goed inzicht zullen hebben in de conspectusmethode en de gebruikte codes, zullen ook verhalende beschrijvingen en toelichtingen per vakgebied, en een samenvatting voor de collectie als geheel nodig zijn.

Het opstellen van een collectieprofiel is niet eenvoudig en kan gebaseerd zijn op subjectieve inschattingen. Dit is een taak voor een ervaren collectievormer of een of meer {{Wp|Vakreferent|vakreferenten}}, eventueel samen met een beleidsmedewerker. Een goede bibliotheekcatalogus kan overigens statistieken leveren waarin de benodigde gegevens zijn uitgesplitst; die kunnen enige houvast bieden bij het opstellen van het profiel, en dan kunnen ook de aantallen aanwezige werken per categorie worden opgenomen. Maar dan moeten de werken wel goed zijn beschreven, inclusief classificatiecode, taal, jaar, soort werk en soort materiaal.

== Collectievorming ==
Het is ondoenlijk om alle archiefmaterialen, literatuur en andere media aan te schaffen die worden aangeboden. Daar hebben instellingen geen ruimte, budget en medewerkers genoeg voor. Er moeten dus keuzes worden gemaakt. Bij collectievorming wordt daarom de vraag gesteld: Wat hoort wel en wat hoort niet thuis in een bepaalde collectie? Om dat in de praktijk te kunnen bepalen is een lijst met criteria nodig. 

Het uitgangspunt voor een collectiebeleid is de doelstelling van de organisatie, waarom bestaat de organisatie, waartoe is zij op aarde? Uit die doelstelling worden afgeleid:
# ''Doelstelling'' van de collectie: waartoe dient de collectie, voor welke problemen moet het een oplossing zijn?
# Welke ''doelgroepen'' zullen de collectie gebruiken? Voorbeelden:
## Voor een openbare bibliotheek bestaat de doelgroep in de regel uit alle inwoners van het verzorgingsgebied van de bibliotheek, zoals de wijk of de gemeente. Speciale aandacht zal uitgaan naar scholieren, zowel van de basis- als middelbare scholen. 
## Voor een bedrijfsbibliotheek gaat het om de medewerkers van het bedrijf en in het bijzonder de onderzoekers, beleidsmedewerkers en juristen (degenen die literatuur nodig hebben om hun werk te kunnen doen).
## Nationale archieven en bibliotheken hebben in het algemeen juist een veel grotere en bredere doelgroep. 
# Wat zijn de ''[[Informatievoorziening/Informatie#Informatiebehoefte|informatiebehoeften]]'' van de doelgroep(en)? Die vormen de uitgangspunten waarop het collectiebeleid wordt gebaseerd. Daarbij gaat het ook om de achtergronden van de doelgroep(en), zoals hun interessegebieden, opleidingsniveau en reeds aanwezige vakkennis. Voor peuters en kleuters zal de nadruk op prentenboeken liggen, voor medewerkers van een chemisch bedrijf op wetenschappelijke literatuur en octrooien. Neem als een van de uitgangspunten: de ontbrekende kennis in het onderzoek dat op [[Kennismanagement/Organisatie#Taken|Tactisch niveau]] wordt gedaan naar benodigde kennis, in geval van kennismanagement.

=== Selectiecriteria ===
Uit de informatiebehoeften kan worden afgeleid wat er wel en niet (meer) in de collectie thuishoort. Het gaat dan onder andere om:
# ''Onderwerpen'' die binnen het collectiebeleid vallen. Bijvoorbeeld: Een wetenschappelijke bibliotheek neemt in de regel geen romans uit de {{Wp|Harlequin Enterprises|Bouquetreeks}} op, de bibiotheek van een kunstmuseum is geïnteresseerd in literatuur over de kunst die zij (willen) bezitten en niet in literatuur over technische hoogstandjes.
# ''Diepgang'': hoe diep of breed moet de collectie zijn? Voor bibliotheken bijvoorbeeld kan per onderwerp gekozen worden uit alleen algemene werken zoals elementaire handboeken, de belangrijkste naslagwerken en basistijdschriften, tot juist alles over een bepaald onderwerp (en alles daar tussen in). Dit kan worden aangegeven met codes uit de {{Wp|conspectusmethode}}, die kunnen worden aangepast naar de situatie bij de betreffende bibliotheek. Zo kan voor bepaalde categorieën gelden dat &quot;alleen op aanvraag&quot; wordt aangeschaft, zodat men zeker weet dat die materialen worden gebruikt (geleend of geraadpleegd). Openbare bibliotheken in een bepaalde streek zullen meer materialen uit en over hun eigen streek en in hun streektaal aanschaffen, terwijl openbare bibliotheken in andere streken daarvan op zijn best een basiscollectie aanbieden. 
# Gewenste/minimale ''kwaliteit'': 
## Inhoudelijk: bijvoorbeeld een universiteitsbibliotheek kan er voor kiezen alleen wetenschappelijke werken op te nemen van auteurs die goed bekend staan. 
## Fysieke staat van een werk: alleen brandnieuw of ook met beschadigingen, zoals gescheurde pagina's, vlekken, aantekeningen en onderstrepingen?
# Soorten ''informatiedragers'': zoals documenten, boeken, tijdschriften, rapporten, folders, brochures, foto's, films, geluidsopnamen, suikerzakjes, ansichtkaarten? 
# Soorten ''materialen'': alleen analoog (zoals op papier en audiovisuele banden) en/of (ook) digitaal?
# ''Periode'': uit welke jaren worden werken in de collectie opgenomen? Voor een archief kan gelden: hoe ouder hoe beter, voor een bedrijfsbibliotheek is juist recente literatuur vereist.
# Controle op ''authenticiteit'', echtheid: is die aangeboden middeleeuwse akte geen vervalsing?
# ''Aantallen'', bijvoorbeeld per boektitel of per onderwerp.
# ''Talen'': alleen Nederlands of ook Engels en andere talen? In een gemeente met veel migranten zal in de openbare bibliotheek ook literatuur in hun moedertaal voor de hand liggen, in een {{Wp|multinationale onderneming}} zal Engels de voertaal zijn en zal de bedrijfsbibliotheek voornamelijk Engelstalige werken opnemen. Bibliotheken in Friesland zullen ook materialen in het Fries aanschaffen, dit geldt navenant voor bibliotheken in gebieden met een eigen streektaal.
# ''Geografisch'': uit welke gebieden worden materialen opgenomen?
## Een locaal archief (stad, streek, provincie) zal zich richten op archiefmaterialen die afkomstig zijn uit of betrekking hebben op het betreffende gebied; als er materiaal van buiten het gebied aangeboden wordt, zal men doorverwijzen naar het archief aldaar.
## Voor openbare en nationale bibliotheken ligt het voor de hand vooral materialen uit het eigen land aan te schaffen en daarnaast ook aandacht besteden aan andere landen die Nederlands als voertaal hebben. 
## Voor een universiteitsbibliotheek met een letterenfaculteit (waar studies talen, literatuur en cultuur worden aangeboden) zullen materialen worden aangeschaft uit alle landen waar de onderwezen talen worden gesproken.
# Overige aandachtspunten in een collectiebeleid:
## Randvoorwaarden en beperkingen, zoals beschikbaar budget en personeel - afweging kosten en verwachte baten.
## Beschikbare fysieke ruimte.
## Beschikbare alternatieven, zoals samenwerkingsverbanden, {{Wp|Interbibliothecair leenverkeer|IBL-verkeer}}, partners, waardoor men niet alles zelf hoeft te bezitten en afspraken kan maken over onderling lenen van materialen. In hoe verre kan het instituut terecht bij andere instituten om zijn gebruikers te bedienen? Universiteitsbibliotheken maken onderling afspraken over onderwerpen die zij diepgaand aanschaffen en permanent zullen bewaren.
## Procedures voor de aanschaf en het afstoten van onderdelen van de collectie, inclusief de voorwaarden waaronder schenkingen worden geaccepteerd (zoals: mag de schenking worden verkocht?). Bijvoorbeeld: wie kunnen aanschafsuggesties doen, hoe komen voorstellen tot stand, formulieren, wie zijn erbij betrokken, wie beslist uiteindelijk over een aanschaf of sanering?

=== Aanschaf van materialen ===
Welke materialen worden aangeschaft wordt bepaald aan de hand van de criteria uit het collectiebeleid. Bij de aanschaf van materialen lopen de procedures bij archieven en bibliotheken uiteen, daarom worden die hier apart behandeld.

'''Bij archieven:'''&lt;br&gt;
Archieven kunnen op verschillende manieren archiefmaterialen verkrijgen:
# Via de aangesloten organisaties: Overheidsorganisaties (zoals gemeenten, provincies en het rijk) zijn volgens de {{Wp|Archiefwet}} verplicht om na twintig jaar hun archiefmateriaal over te dragen aan een archiefinstelling. De archiefinstelling controleert of de materialen aan de eisen uit de Archiefwet voldoen, voert ze in in hun systeem en bergt ze op in het depot. Ze zijn nu in principe voor iedereen toegankelijk.
# Via particulieren: Incidenteel willen particulieren archiefmateriaal bij een archiefinstelling onderbrengen. Neem daarover van tevoren contact op met het betreffende archief. Het kan bijvoorbeeld gaan om archieven van families, verenigingen, stichtingen of (failliete) bedrijven, maar ook oude foto's, kranten, films of radio-opnamen zijn vaak welkom. De archivaris zal het materiaal beoordelen en aangeven wat wel en niet archiefwaardig is. Archiefmateriaal wordt gratis overgedragen, d.w.z. dat de archiefinstelling in principe geen vergoeding betaalt aan de gever. Het komt voor iedereen beschikbaar, kan worden gedigitaliseerd en via de website worden gepubliceerd. Alleen voor materiaal dat nog privacygevoelig is of waarop nog auteursrechten rusten, kan een uitzondering worden gemaakt.
# Sporadisch komt het voor dat er zeer bijzonder materiaal te koop wordt aangeboden, bijvoorbeeld via een veiling. Als het binnen de selectiecriteria valt en er budget voor is, kan de archivaris besluiten om het aan te kopen. 

'''Bij bibliotheken:'''&lt;br&gt;
Collectievormers bij bibliotheken moeten vooral zelf actief op zoek naar nieuwe uitgaven die voor hun bibliotheek van belang zijn. 
# Openbare bibliotheken kunnen hiervoor gebruik maken van de diensten van {{Wp|NBD Biblion}}. 
# Overige bibliotheken kunnen attenderingen instellen op nieuwe uitgaven voor de onderwerpen die binnen het collectiebeleid vallen. Dat kan bij uitgevers die van belang zijn en/of de eigen leverancier (tussenpersoon tussen uitgever en bibliotheek). Hieruit wordt een selectie gemaakt die wordt besteld bij de leverancier.
# Gebruikers van een bibliotheek kunnen aanschafsuggesties aandragen. Dit kan zowel gaan om gedrukte materialen zoals boeken, tijdschriften en kranten, als om databanken (in bedrijven). Die kunnen worden aangeschaft als de materialen binnen het collectiebeleid vallen en er genoeg budget is.
# Incidenteel bieden gebruikers (oude) boeken aan, bijvoorbeeld medewerkers die hun kamer hebben opgeruimd. De collectievormer zal altijd checken of deze boeken in de collectie passen. 

'''Na ontvangst'''&lt;br&gt;
Na ontvangst van de materialen worden die verder bewerkt: ingevoerd in het systeem en fysieke materialen worden voorzien van een locatiecode om ze weer gemakkelijk te kunnen terugvinden. Soms worden ze (of een selectie) op een aanwinstenlijst geplaatst om gebruikers op de hoogte te stellen. 

Ten slotte worden ze opgeborgen: 
# Archiefstukken gaan meestal rechtstreeks naar het depot. 
# Fysieke bibliotheekmaterialen krijgen een plaatsje in de bibliotheek. Soms starten ze op de plank of kast met aanwinsten. Anders worden ze op de juiste plek in de open opstelling geplaatst; bij wetenschappelijke bibliotheken worden ze meestal direct naar het depot gebracht.
# Databanken en andere online toegangen worden vermeld op het databanken-overzicht van de bibliotheek, als die er is, of anderszins gemakkelijk vindbaar gemaakt.

'''Bij organisaties die publieksvoorlichting geven:'''&lt;br&gt;
In tegenstelling tot archieven en bibliotheken produceren organisaties die publieksvoorlichting geven voor een groot deel zelf de informatie die ze aan het publiek ter beschikking stellen. Het gaat bijvoorbeeld om het schrijven, samenstellen en publiceren van folders, brochures en websites. Ze kunnen daartoe opdracht geven aan eigen medewerkers of externe partijen zoals {{Wp|Freelance|zzp'ers}}. Ook bij hen zal het proces van collectievorming (inclusief saneren) grofweg worden gevolgd.

=== Beheer abonnementen en licenties ===
Abonnementen en licenties (op databanken) zullen beheerd moeten worden. 
* Zorg voor goede overzichten met daarop alle beschikbare abonnementen en licenties (bijvoorbeeld in Excel). Met in de kolommen niet alleen de titels, maar ook de links voor digitale toegang, de leveranciers, kosten van het lopende jaar, abonnements-/licentie-codes en eventuele contactpersonen, zowel bij de leverancier als intern, en wat verder nog nuttig is.
* Voor abonnementen op gedrukte publicaties (zoals tijdschriften en boekenseries), zal een administratie bijgehouden worden voor ontvangsten en verwachte verschijningsdata van nieuwe afleveringen. De administrateur zal tevens verantwoordelijk zijn voor de behandeling en betaling van de facturen, ook van digitale abonnementen en licenties. 
* Als er iets aan de hand is, bijvoorbeeld geen toegang of een verwacht tijdschriftnummer is niet ontvangen, dan zal contact opgenomen moeten worden met de leverancier.
* Het is aan te bevelen om eenmaal per jaar alle abonnementen en licenties na te lopen, om te beoordelen of ze nog gewenst zijn, of de kosten nog opwegen tegen het gebruik ervan. Voor digitale toegang kan men in de regel gebruikscijfers opvragen. Daarmee kan men berekenen wat de kosten per raadpleging zijn en of dat (nog) acceptabel is. Ook dit bedrag kan in het overzicht met abonnemenenten/licenties worden opgenomen. Een goed tijdstip om dit te doen, is als men de prijzen voor het nieuwe jaar heeft ontvangen, maar de abonnementen en licenties nog niet heeft verlengd. Abonnementen en licenties die niet meer aan de criteria voldoen, worden geannuleerd. 
* Jaarlijkse verlenging van de abonnementen en licenties. Het overgrote deel daarvan zal tegen het einde van een kalenderjaar gebeuren, maar er zijn ook licenties die in de loop van het jaar aflopen.
Grote bibliotheken kunnen een tussenpersoon inschakelen, die de administratie, controle van de facturen van de uitgevers, reclameren van niet ontvangen afleveringen en verlenging van abonnementen voor zijn rekening neemt. Dit kan een aanzienlijke tijdbesparing opleveren, waar tegenover uiteraard wel de kosten van de tussenpersoon tegenover staan. Zo'n tussenpersoon kan ook een portaal bieden, waarmee gemakkelijk digitale toegang tot tijdschriften en andere publicaties wordt verkregen. Soms heeft men dan niet alleen toegang tot de eigen abonnementen, maar kan men ook grasduinen in titels waarvoor men geen abonnement heeft, alleen de artikelen kan men dan niet full text raadplegen (wel de samenvattingen). Ook kan zo'n portaal [[Informatievoorziening/Attenderen op nieuwe informatie|attenderingen]] verzorgen.

=== Saneren ===
Archieven en bibliotheken schaffen niet alleen materialen aan, ze moeten soms ook delen saneren. Om ruimte te krijgen, om sneller te vinden wat je zoekt zonder de ballast van inmiddels verouderde informatie of omdat de Archiefwet het voorschrijft.

'''Archieven'''&lt;br&gt;
Voor unieke documenten gelden bewaartermijnen. Een mailtje over een lunchafspraak met een collega kan na die lunch worden weggegooid. Andere documenten zullen langer bewaard blijven, zoals notulen, contracten en beleidsdocumenten. De criteria voor bewaartermijnen maken onderdeel uit van het collectiebeleid. Ze kunnen voor elke organisatie anders zijn. Bewaartermijnen zijn meestal ingedeeld in categorieën. Ze kunnen variëren van 1 jaar tot blijvend/permanent. Het gemakkelijkste is als ze zijn gekoppeld aan inhoudelijke categorieën in het {{Wp|Documentmanagementsysteem}}: dan kan de categorie voor afdelingsnotulen bijvoorbeeld een bewaartermijn hebben van 10 jaar, maar voor die van de directie geldt 50 jaar of &quot;blijvend&quot;.

'''Bibliotheken'''&lt;br&gt;
Uitgezonderd de KB, zijn bibliotheken in principe vrij in hun saneringsbeleid, tenzij daar in een samenwerkingsverband andere afspraken over zijn gemaakt. Bibliotheken kunnen bijvoorbeeld na verloop van tijd overgaan tot het saneren van tweede exemplaren van een werk zodat ze er nog één overhouden. Of ze kunnen een oude druk direct verwijderen als er een nieuwe druk is verschenen en aangeschaft. Voor fysieke kranten en tijdschriften worden vaak bewaartermijnen gehanteerd, van 1 week tot blijvend/eeuwig. In ieder geval openbare bibliotheken maken gebruik van een minimale uitleenfrequentie: als na bijvoorbeeld vijf jaar een boek nog maar 1 of 2 keer per jaar is uitgeleend, kan het worden gesaneerd. Bedrijfsbibiotheken die vooral gericht zijn op recente publicaties, kunnen collectieonderdelen uitdunnen die vijf jaar of ouder zijn. Voor oude tijdschriften kan vaak online toegang worden aangeschaft, zodat de fysieke tijdschriften met een gerust hart kunnen worden afgestoten. Dit scheelt fysieke ruimte èn gebruikers zullen er blij mee zijn. Voor veel tijdschriften is online toegang inbegrepen bij het abonnement, vaak ook voor oudere jaargangen. Voor wetenschappelijke tijdschriften waarvoor dat niet het geval is, kan men het proberen bij {{Wp|en:JSTOR|JSTOR}}.

Saneren in bibliotheken hoeft niet altijd &quot;weggooien&quot; te betekenen. Men kan bijvoorbeeld een tafel, bak of plank inrichten met de gesaneerde materialen en die gratis of tegen een geringe vergoeding aanbieden aan gebruikers. Of men kan een bijzondere collectie die niet meer past in het huidige collectiebeleid, overdragen aan een andere bibliotheek waar die beter past.

== Manieren van aanbieden ==
Hoe, op welke manier, wordt de collectie aangeboden? Ook dat is onderdeel van het collectiebeleid. 

Algemeen:
* Via een (externe of interne) website kan men in de catalogus zoeken naar de gewenste informatie. Vervolgens kan men die:
** direct benaderen als het om gedigitaliseerde informatie gaat;
** aanvragen, waarna het gevraagde uit een depot wordt gehaald en wordt uitgeleend of
** zelf in de bibliotheek opzoeken en ter plekke inzien of lenen.
: Dat uitlenen kan zeer kort zijn, bijvoorbeeld enkele uren en de materialen mogen dan alleen worden ingezien in een lees- of studiezaal. Of men mag het materiaal na registratie enkele weken mee naar huis nemen om daar te lezen en bestuderen.
* Bij een informatiebalie weet men de weg in de collectie en kan men snel antwoorden op vragen daarover. Meer informatie: [[Informatievoorziening/Informatieverzoeken behandelen|Informatieverzoeken behandelen]].
* Via attenderingen kan de doelgroep gewezen worden op aanwinsten in de collectie, zie het hoofdstuk [[Informatievoorziening/Attenderen op nieuwe informatie|Attenderen op nieuwe informatie]]. Vervolgens kan interessante informatie direct (digitaal) worden ingezien of gereserveerd om geleend te worden.

Mogelijkheden voor digitale materialen:
* Voor de hele wereld te raadplegen via de website op internet, zoals gedigitaliseerd materiaal in archieven of in [[c:Main_Page|Wikimedia Commons]].
* Alleen ter plekke of via het bedrijfsnetwerk te raadplegen. Dit is de enige mogelijkheid als er auteursrechten of beperkende licentievoorwaarden gelden. Een interne website biedt een overzicht met alle digitale bronnen waartoe de openbare of bedrijfsbibliotheek en het bedrijfsarchief toegang toe geven, zoals digitale tijdschriften, databanken, {{Wp|E-boek|ebooks}}, nieuwsvoorziening, de catalogus en wellicht een zoekmachine die in meerdere bronnen tegelijk kan zoeken. Vervolgens kan men zelf in die bronnen op zoek gaan naar de gewenste informatie. Meer informatie: de paragraaf [[Informatievoorziening/Mensen en middelen#Digitale hulpmiddelen|Digitale hulpmiddelen]] in het hoofdstuk [[Informatievoorziening/Mensen en middelen|Mensen en middelen]].

Mogelijkheden voor fysieke materialen:
* In een open opstelling, waar bezoekers zelf kunnen grasduinen, zoals in een openbare bibliotheek. 
* In een depot, een gesloten opstelling, waaruit op verzoek materiaal tijdelijk tevoorschijn wordt gehaald op basis van gegevens in een catalogus, zoals in archieven en wetenschappelijke bibliotheken. 
* Circulatie onder medewerkers in een bedrijf. In het pre-digitale tijdperk circuleerden vaktijdschriften en kranten onder bedrijfsmedewerkers, via de interne post; nu is er meestal digitale toegang beschikbaar.

Ook combinaties zijn mogelijk, bijvoorbeeld een klein deel van de collectie staat in open opstelling, de rest van de fysieke collectie is in het depot en er is digitale toegang tot databanken via het intranet.
&lt;gallery widths=&quot;250&quot; heights=&quot;180&quot;&gt;
Interior Bibliobús Tagamanent D1227.jpg|Open opstelling
Documents on shelves in the archive store (History Centre) at the Herbert.jpg|Archiefmaterialen in een depot
Public computers at Largo Public Library, 2006.jpg|Gebruikers raadplegen digitale naslagwerken in een bibliotheek
&lt;/gallery&gt;

== Fysiek collectiebeheer ==
Fysiek collectiebeheer betreft onder andere opslag en conserveren van de fysieke collectie. Vereist zijn:
* Voldoende ruimte, nu en in de toekomst (op basis van verwachte groei).
* Die ruimte moet brandbestendig zijn, bestand tegen overstromingen, andere weerinsinvloeden, inbraak en ongedierte.
* Een plan voor het geval er toch een ramp gebeurt, bijvoorbeeld: niets op de vloer zetten zodat bij een overstroming de schade te overzien blijft, en welke materialen zijn het belangrijkst en moeten als eerste gered worden.
* Er moeten goede klimatologische omstandigheden heersen: een stabiele temperatuur tussen 16-20°C en droog, d.w.z een lage luchtvochtigheid.
* Ongediertebestrijding indien nodig; zilvervisjes, muizen, ratten en schimmel zijn dol op papier en moeten daarom direct bestreden worden. Wees terughoudend met het accepteren van materialen met schimmelschade of ander ongedierte; dit kan een bron van besmetting zijn voor andere materialen. 
* Geschikte kasten, laden, passend voor de collectie. Bij een veelsoortige collectie (bijvoorbeeld diverse soorten documenten, audiovisueel materiaal, foto's en kaarten) heeft elke soort opbergmogelijkheden nodig die geschikt zijn voor die soort.
* Voor opslag van digitale materialen is in de regel overleg met de ICT-afdeling noodzakelijk.
* De collectie moet in conditie worden gehouden. Voorbeelden: 
** Papier moet worden opgeborgen in zuurvrije materialen, zoals mappen, showtassen en archiefdozen.
** Audiovisuele banden (geluid, video) moeten regelmatig worden afgespeeld (elke 1-2 jaar). 
* Indien nodig: reparatie of restauratie. Dat kan bij een grote archiefinstelling in eigen beheer, en anders uitbesteed worden aan een gespecialiseerd bedrijf of zzp'er.
* Inzage in de collectie vereist soms speciale maatregelen, zoals voor oude boeken, foto's, negatieven en films: gebruik van speciale handschoenen, ondersteuning voor kwetsbare boeken, voorkom transport of vervoer materiaal in klimaatkisten en laat het materiaal acclimatiseren vóór gebruik, gebruik van speciaal (gedempt) licht. 
Zie [https://www.inspectie-oe.nl/onderwerpen/overheidsinformatie/archiefruimten Wettelijke eisen archiefruimten] en [https://www.kb.nl/zoeken/jsru/conservering-documentatie Conserveren van bibliotheekmaterialen] voor meer informatie.
{{Sub}}</text>
      <sha1>4669qhltky97hu35d9e8k4vt2i7infv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Categorie:Bouwkunde</title>
    <ns>14</ns>
    <id>45995</id>
    <revision>
      <id>430914</id>
      <parentid>415950</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T09:51:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Kruimelpad</comment>
      <origin>430914</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="244" sha1="this0xboc3of4a7uexbxvrmtuo0cg6c" xml:space="preserve">{{Cat
|onderwerp=Bouwkunde
|detailomschrijving=
|broodkruimel= [[:Categorie:Alles|Alles]] &amp;rarr; [[:Categorie:Boek|Boek]] &amp;rarr; [[:Categorie:Boek naar thema|Boek naar thema]] &amp;rarr; '''{{PAGENAME}}'''
|overig=
}}

[[Categorie:Boek naar thema]]</text>
      <sha1>this0xboc3of4a7uexbxvrmtuo0cg6c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikibooks:Infobox/Welzijn en veiligheid</title>
    <ns>4</ns>
    <id>46795</id>
    <revision>
      <id>430864</id>
      <parentid>429654</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T03:11:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>JopkeB heeft pagina [[Wikibooks:Infobox/Welzijnenveiligheid]] hernoemd naar [[Wikibooks:Infobox/Welzijn en veiligheid]]: Vanwege hernoeming wikiboek</comment>
      <origin>429654</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2231" sha1="3yv6sxutyq6hq49ispyioqpisosygza" xml:space="preserve">
{{Infobox
&lt;!-- Titel van het boek                    --&gt;| DE SCHEMERZONE TUSSEN WAARHEID, LEUGEN &amp; HERINNERING
&lt;!-- Kies: 0, 25, 50, 75 of 100 (%)        --&gt;| voortgang       = 100
&lt;!-- Revisiedatum                          --&gt;| datum           = 
&lt;!-- Boekenplank                           --&gt;| boekenplank     = Samenleving
&lt;!-- Naslag, Instructie, Hobby, Handboek   --&gt;| boekentype      = Naslag
&lt;!-- VWO, HBO, WO, Junior, etc             --&gt;| niveau          = 
&lt;!-- laag, middel, hoog                    --&gt;| activiteit      = 
&lt;!-- Datum eerste edit DD-MM-YY            --&gt;| startdatum      = 09-09-2026
&lt;!-- zonder &quot;Gebruiker:&quot; Naam/Nick         --&gt;| redacteur       = Benedict Wydooghe
&lt;!-- Gebruiker:Auteur 1|Auteur 1...        --&gt;| auteurs         = [[Gebruiker:Benedict Wydooghe|Benedict Wydooghe]]
&lt;!-- korte beschrijving                    --&gt;| beschrijving    = 
&lt;!-- info over boek, geen inhoud           --&gt;| opmerkingen     = 
&lt;!-- Doelstellingen, * voor elk punt       --&gt;| doelstelling    = 
&lt;!-- Bronnen                               --&gt;| bronnen         = 
&lt;!-- benodigde voorkennis, * voor elk punt --&gt;| voorkennis      = 
&lt;!-- Uitstapniveau - * voor elk punt       --&gt;| uitstapniveau   = 
&lt;!-- Links naar niet-inhoud-hfdstn         --&gt;| infolinks       = 
&lt;!-- laatste controle DD-MM-YYYY           --&gt;| laatstecontrole = 
&lt;!-- laatste toevoeging DD-MM-YYYY         --&gt;| toevoeging      = 
&lt;!-- Boek 1, etc                           --&gt;| gerelateerd     = 
&lt;!-- projectpagina                         --&gt;| projectpagina   = [[Overleg:{{SUBPAGENAME}}]]
&lt;!-- licentie                              --&gt;| licentie        = 
&lt;!-- Kleine afbeelding (&lt; 100x100)         --&gt;| thumb           = Bestand:Nikolaos_Gyzis_-_Historia.jpg
&lt;!-- Grote afbeelding als een cover        --&gt;| afbeelding      = 
&lt;!-- autom. als boek en titel gelijk       --&gt;| PDF             = 
&lt;!-- autom. voor &quot;Boek/Printversie&quot;        --&gt;| printversie     = 
&lt;!-- departement invullen                  --&gt;| departement     = 
&lt;!--                                       --&gt;| categorie       = 
&lt;!--                                       --&gt;| categorie twee  = 
&lt;!-- WSBN invullen                         --&gt;| WSBN            = nl-6-1-0-00003
}}</text>
      <sha1>3yv6sxutyq6hq49ispyioqpisosygza</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gebruiker:Benedict Wydooghe/Wikipediaklas</title>
    <ns>2</ns>
    <id>46800</id>
    <revision>
      <id>430894</id>
      <parentid>430678</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T08:02:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Adam Molnar1</username>
        <id>29870</id>
      </contributor>
      <comment>/* Inschrijven */</comment>
      <origin>430894</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27463" sha1="99yoea9t4n88ivx0jbbhgu088lcggki" xml:space="preserve">
[[Bestand:Modelklas.jpg|thumb|550px|Welkom in het virtuele klaslokaal - een modelklas, naar analogie met onze collega's uit Torhout, ongeveer een eeuw geleden, toen schoolmeesters nog op een trede boven de klas uit troonden. Probeer deze foto te dateren met eenvoudige vragen. Waarom staan er twee leerkrachten vooraan? Wie is het koningspaar dat rond de stervende christus hangt? Wat weet je over deze koning en deze koningin? Welke vorsten moeten deze jongeren memoriseren, of met andere woorden, hoeveel koningen kent België op dat moment? Wat is de betekenis van het woord klas? Wat is een regel, een lei en een griffel? Voedde men de mensen in de Middeleeuwen ook zo op? Zijn schoolsystemen nog aangepast aan de huidige maatschappij? Waarom is elke leerling zo gezagsgetrouw? Wanneer is de fotografie uitgevonden? Wat zou er van deze jongens geworden zijn? Is er elektriciteit in deze klas? En wat te denken van het woord discipline? Dat heeft minstens drie betekenissen: een wetenschap, een houding en een kleine techniek om mensen beheersbaar te houden (denk aan het lesrooster en de schoolbel).]]

[[Bestand:Pieter_Bruegel_the_Elder_-_The_Ass_in_the_School_-_WGA03526.jpg|thumb|550px|Vergelijk deze klassituatie met de bovenstaande. Gravure naar Pieter Brueghel de Oude, gemaakt in 1556. Het bijschrift: 'Al rijst den esele ter scholen om leeren, ist eenen esele hij en zal gheen peert weder keeren.' Of, vrij vertaald: 'Ook al komt den ezel naar school om te leren, hij is een ezel en zal niet als paard wederkeren'. Het is misschien een wat denigrerend spreekwoord, verbeeld door Pieter Bruegel de oudere (geboren tussen 1525 en 1530, gestorven in 1569). Het toont het zogenaamde 'kosteronderwijs' waarbij van het klassikale onderwijs zoals tegenwoordig nog geen sprake is.]]

[[Bestand:Ziegenhagen_-_Chodowiecki_2.jpg|thumb|550px|René Descartes vertelt: 'Ik was nog jong toen men mij naar school stuurde, en aangezien mij was verteld dat dat de manier was om heldere en zekere kennis te vergaren over alles wat voor het leven nuttig is, was ik een ijverige leerling. Maar zodra ik mijn studie voltooide en opgenomen kon worden in de rijen der geleerden, dacht ik daar volstrekt anders over. Want ik was opgezadeld met zo veel twijfels en dwalingen dat mijn poging om iets te leren mij niets anders leek te hebben opgeleverd dan dat ik mij meer en meer mijn onwetendheid realiseerde.' Op deze prent van Daniel Niclaus Chodewiecki uit 1792, bijna twee eeuwen na Descartes kindertijd schrikt een onderwijzer zijn jongelingen af door hen bang te maken voor de hel, satan, de duivel enzovoort. De prent toont intussen hoe onderwijs niet moet. Is de realiteit anders?]]

{{Citaat|'''Als je geen perverse of persoonlijke agenda hebt, begint alles met research. Je stelt je de vraag naar wat zich heeft afgespeeld en waarom het zo liep.'''|Mike Leigh}}

.

{{Citaat|'''Een antwoord is altijd een stukje van de weg die achter je ligt. Alleen een vraag kan je verder brengen.'''|Jostein Gaarder}}

.

{{Citaat|'''Onderwijs speelt zich af in een web van machtsverhoudingen. De rol van de grote spin in het web is zeker niet voorbehouden aan de leerkracht. Hij of zij controleert, maar is ook zelf aan controle onderworpen. Dat creëert een interessante en veelzeggende dynamiek.&lt;ref&gt;BART VRANCKX, PIETER FANNES &amp; LIES VAN ROMPAEY. ''&quot;Wilt gij orde, geef er zelf het voorbeeld van.&quot; Autoriteit en dienstbaarheid. De sociale positie van de leerkracht in de laatste twee eeuwen,'' in: JAN DUMOLYN &amp; TJEN MAMPAEY (Eds.). ''België. Een geschiedenis van onderuit,'' EPO,  Berchem, 2012, p.151.&lt;/ref&gt;'''}}

.

De '''wikipediaklas''' is het virtuele leslokaal van Benedict Wydooghe. Hier krijgen studenten een cursusoverzicht dat Wydooghe aanbiedt. Studenten '''AO Sociaal werk''' krijgen hier de opdracht om informatie te zoeken, te delen en te bediscussiëren en hun steentje bij te dragen in de vorm van correcties, aanvullingen en een eigen lemma. Stop alvast dit [[Wikipedia:Spiekbriefje|spiekbriefje]] in je binnenzak en kijk naar deze [https://www.youtube.com/watch?v=B6JfNaAR2O8 instructiefilm]. Elke student leest onderstaande '''voorbereiding''' en schrijft zich vervolgens in op het vak dat zij of hij volgt. Daarna kunnen ze aan de slag.

.

'''WIKIPEDIA VIERT ZIJN 25STE VERJAARDAG in januari 2026! [https://radio1.be/luister/select/byloo/20-jaar-wikipedia-dat-vieren-we-met-de-wikiweek Luister mee op Radio 1] of [https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2021/01/14/20-jaar-wikipedia/ kijk mee op het VRT-Nieuws] of [https://www.youtube.com/watch?v=vD0giHwtztg De wondere wereld van Wikipedia, een film van de NOS]. Zelf hebben we ook een feestje te bouwen: deze Wikipediaklas bestaat in september 2021 tien jaar.'''

.

= CURSUSAANBOD =

.

* Studenten Maatschappelijke veiligheid (AO en dag) vinden hier de [https://nl.wikibooks.org/wiki/Welzijnenveiligheid '''cursus Evoluties_in_het_veiligheidsdenken'''].

.

* Studenten uit het dagonderwijs bachelor sociaal werk vinden hier de [https://nl.wikibooks.org/wiki/Welzijnenveiligheid '''cursus Hedendaagse spanningen in een historisch perspectief''']. 

.

* Studenten uit het dagonderwijs graduaat sociaal werk vinden hier [https://nl.wikibooks.org/wiki/Welzijnenveiligheid '''de cursus Hedendaagse spanningen in een historisch perspectief'''].

.

* Schrijfstudenten vinden hun cursusmateriaal op [https://nl.wikibooks.org/wiki/Sxrivn_is_koken '''Sxrivniskookn'''].

.

* Studenten Cybercrime vinden vinden hun hier [https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Benedict_Wydooghe/Wikipediaklas/Cybercrime '''de cursus Cybercrime'''].

.

* Studenten Sociaal Cultureel Werk vinden [https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Benedict_Wydooghe/Wikipediaklas/Sociaal_Cultureel_Werk '''de cursus Sociaal Cultureel werk''' hier].

.

* Studenten Mediamanagement vinden hun cursus op de [https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Benedict_Wydooghe/Wikipediaklas/Pers_en_communicatie '''Pers en communicatiecursus'''].

.

* Studenten Film en video klikken op [https://nl.wikibooks.org/wiki/Gebruiker:Benedict_Wydooghe/Videolab '''Videolab'''].

.

* Studenten Klassieke oudheid klikken door [https://nl.wikibooks.org/wiki/Gebruiker:Benedict_Wydooghe/Klassieke_oudheid '''op deze link'''].

.

* Erasmusstudenten kunnen de stad Kortrijk, de provincie en het land [https://leahusung.wixsite.com/diveintobelgium '''met deze website'''] verkennen.

.

* Wie niet genoeg krijgt van dit cursusmateriaal leest [http://nl.wikibooks.org/wiki/Manifest_van_de_angst '''Het manifest van de angst'''], een manifest geschreven naar aanleiding van een verjaardag van de opleiding Maatschappelijke Veiligheid. 

.

* Studenten Afstandsonderwijs '''Hedendaagse spanningen in een historisch perspectief''' vinden hieronder op deze pagina de instructies tot het schrijven van een lemma.


.

.

= HEDENDAAGSE SPANNINGEN IN HISTORISCH PERSPECTIEF =


[[Bestand:Schrijven_voor_Wikipedia_Erfgoed_Pajottenland-Zennevallei_2020.webm|thumb|right|550px|Voor je aan de slag gaat, bekijk je eerst deze video-instructie. [[Hilke Arijs]] van erfgoed Pajottenland-Zennevallei maakte deze deskundige en laagdrempelige introductie in 2020 toen corona iedereen deed wandelen, erfgoed deed ontdekken en iedereen online deed communiceren. In een klein uurtje tijd ben je vertrokken. Sla zeker de tips inzake ISBN en de geografische coördinaten niet over. En, mocht je dit nog niet gedaan hebben, spring eens binnen in mijn [[Gebruiker:Benedict_Wydooghe/Wikipediaklas|Wikipediaklas]] en lees die grondig door.]]

[[Bestand:Carl Spitzweg 021.jpg|thumb|right|550px|Tijdens deze cursus gaat de student zelfstandig op zoek naar de geschiedenis van zijn of haar eigen omgeving. Te vaak is geschiedenis een vak dat aandacht wijdt aan oorlogen, veldslagen, keizers en koningen. Geschiedenis is overal: in je huis, in de straat, op je stageplaats of op je werk: alles heeft een ontstaansreden en alles evolueert. De student gaat hierbij geschreven bronnen zoeken, net zoals deze boekenwurm van [[Carl Spitzweg]]. Veel plezier ermee.]]

.

De cursus '''Hedendaagse spanningen in een historisch perspectief''' focust op het verleden en hoe het tot stand komt. Dit kan voor studenten vreemd klinken, maar geschiedenis is een creatie, door ze te schrijven. De student verkent een thema naar keuze en diept één onbestaand [[Lemma (naslagwerk)|lemma]] uit in diverse bibliotheken en op het internet. 

.

== Voorbereiding ==

.

* Bekijk de video-instructie hierboven van Erfgoed Pajottenland-Zennevallei.


.

== Inschrijven ==

.

De student die de opdracht aangaat in academiejaar 2026-2027 schrijft zich hieronder in naar het voorbeeld van de docent, te beginnen met een *, daarna de naam en de gebruikerspagina van de studenten en te eindigen met de naam van het artikel (lemma) waaraan je werkt.

* Benedict Wydooghe (https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Benedict_Wydooghe) werkt aan het lemma [[wikipedia:Juan Luis Vives|Juan Vives]].
* Karen Vandendriessche (https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:KarenVDSW) werkt aan het lemma Vlasnijverheid in Lauwe.
* Julie Brimioulle (https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Julie_Luna) werkt aan het lemma Geschiedenis van de visserij aan de Belgische Kust.
* Inge Devos (https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Inge_Devos) werkt aan het lemma Sociale geschiedenis van de Brugse kantwerksters.

* Fatma Önder (https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:HistoriaNova27) werkt aan het lemma Vete tussen Aalst en Dendermonde.
* Veerle Knockaert (https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:VeerleSCW) werkt aan het lemma Bethoosterse broeken.

*Adam Molnár (https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Adam_Molnar1) werkt aan het lemma Burgersbeschermingstraining in Tsjecho-Slowakije.

== Leerdoelen ==

.

* De student leert het geschiedenisvak van binnenuit kennen door zelf een historisch artikel te produceren.

.

* De student leert inschatten wat een {{Wp|Relevant|relevant}} onderwerp is.

.

* De student zoekt en brengt bronnen samen, {{Wp|Referentie|refereert}} ernaar en schrijft een vlotte tekst.

.

* De student leert de {{Wp|Betrouwbaarheid (informatie)|betrouwbaarheid}} van Wikipedia en de gebruikte bronnen beoordelen met [http://sadan.wdfiles.com/local--files/organisatie/WIKIPEDIA.pdf dit] instrument.

.

* De student kadert zijn onderwerp in een geheel door interne en externe hyperlinks aan te brengen 

.

* De student maakt zijn lemma bekend door bij andere lemma's er verwijzingen naar te maken.

.

* De student maakt origineel en relevant beeldmateriaal.

.

.

== Opdracht ==

.

Het onderwerp is een begrip, een activiteit of een ambacht, een gebouw of een instelling, een archeologische site, een bekend (bovenlokaal) personage, een feit of gebeurtenis dat aanleunt bij de geschiedenis van je onderwerp. Het onderwerp heeft nog geen lemma op Wikipedia. 

.

.

== Voorbeelden ==

.

Deze lemma's tonen het verwachte 'niveau' van je artikel.

.

* Een gebeurtenis: [[Uitbarsting van de Tambora (1815)]], de [[Amerikaanse burgeroorlog]], de [[Heksenprocessen van Salem]].

.

* Een evolutie: [[Geschiedenis van de Belgische spoorwegen]]

.

* Een begrip: [[Morele paniek]], [[Schrijven]]

.

* Een locatie: [[Beenhouwersstraat_(Brussel)]], [[Cinema De Keizer]].

.

* Een gebouw: [[Panopticon]], [[Psychiatrisch Centrum Menen]]

.

* Een archeologische site: [[Sagalassos]]

.

* Een dorp of een stad: [[Lichtervelde]], [[Kortrijk]].

.

* Een personage: [[Leon Hoet]], [[Gennaro Rubino]], [[Johannes Wier]], [[Jozef Guislain]], [[Eliane Cossey]].

.

.

== Kies een relevant onderwerp ==

.

Voorwaarde is dat het onderwerp relevant moet zijn om in Wikipedia opgenomen te worden. De relevantie is aan te tonen met betrouwbare bronnen (dus geen origineel onderzoek via interviews of in archieven). Zonder betrouwbare bronnen mag een artikel niet. [http://nl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Relevantie_per_onderwerp Klik hier om te zien wat Wikipedia 'relevant' vindt]. Het bepalen van het onderwerp is essentieel opdat je project zou slagen. Zoek in je stadsbibliotheek een relevant onderwerp en mail dat naar de docent. Motiveer waarom het onderwerp je interesse wegdraagt én waarom het relevant is. Documenteer je via boeken en via wat er reeds op Wikipedia en internet te vinden is en plaats die bronnenlijst in de mail. Na de toestemming ga je offline of in je kladblok aan de slag. Als je tevreden bent over het resultaat, plaats je het online en zorg je voor de opmaak.

.

.

== Werkwijze ==

.

=== Verken ===

.

Verken je stad of dorp via boeken, de heemkundige kring, de bibliotheek, websites, Wikipedia... Waar de student op Wikipedia onnauwkeurigheden ontdekt (inhoud of spelling) brengt hij kleine correcties aan. Begin hiermee, dit is makkelijk. Maak geen slagveld van de tekst waarin je werkt. Hou de tips uit de schrijftraining in je achterhoofd.

.

=== Maak een fotoreeks ===

.

Maak een reeks van 24 foto's. Ofwel 

.

1. van 24 monumenten uit jouw dorp of stad. Uploaden spreekt voor zich en voorzie de foto's van goed gekozen trefwoorden, zodat ze makkelijk terug te vinden zijn. Of 

.

2. Je kan de foto's ook maken, niet op basis van de aangeboden lijst, maar op basis van je lemma waarover je schrijft. Die gebruik je vervolgens in de rechtermarge of in een galerij zoals ik hieronder deed. Vergeet de bijschriften niet. Een bijschrift is de tekst onder de foto.

.

.

;Kijken
&lt;gallery&gt;
Beeldje13a c.jpg|Grafvondst uit [[Sagalassos]], deel van Grieks parfumflesje
Bestand:NICAISE_Leopold_ANV.jpg|Leopold I, koning der Belgen
Bestand:Getijdenboek_Van_Reynegom_(16e_eeuw),_KBS-FRB.jpg|[[Getijdenboek Van Reynegom]]
Bestand:Nikolaos Gyzis - Historia.jpg|[[De Geschiedenis|allegorie van geschiedenis]]
Bestand:Tanneke_Sconyncx_statue,_Tielt,_Belgium_-_20110108.jpg|[[Tanneke Sconyncx]]
Bestand:David_Teniers_d._J._008.jpg|[[Leopold Willem van Oostenrijk|Aartshertog Leopold Wilhelm]]
Bestand:Anne_Vallayer-Coster_-_Attributes_of_Painting,_Sculpture,_and_Architecture_-_WGA24263.jpg|Attributen van schilder- en beeldhouwkunst, Anne Vallayer-Coster, 1769
Pillar Sagalassos Tongeren.JPG |Kalken pilaster 100-50 voor voor Christus
Jacques-Louis_David_-_De_moord_op_Marat_-_MSK_Brussel_25-02-2011_13-11-35.jpg|De dode Marat met de brief van zijn moordenares
Bestand:Ghent,_Spanjaardenkasteel_;_1641.jpg|Spanjaardenkasteel in Gent, 1641
Bestand:Bourgondisch_kasteel.jpg|Bourgondisch kasteel van Kortrijk
Bestand:Broeltorens,_Kortrijk_(DSCF9278).jpg|Broeltorens in Kortrijk
Bestand:Kortrijk_begijnhof.JPG|Begijnhof Kortrijk
Bestand:Map_Europe_alliances_1914-nl.svg|Europa bij start Eerste Wereldoorlog
Bestand:1944_NormandyLST.jpg|[[D-Day]]
Bestand:HiroshimaGembakuDome.jpg|[[Hiroshima (stad)|Hiroshima]]
Bestand:Flower-Power_Bus.jpg|[[Hippiecultuur|Hippiebeweging]], jaren zestig
&lt;/gallery&gt;

.

=== Nieuw lemma ===

.

Maak één of twee nieuwe [[Lemma (naslagwerk)|lemma]]'s die niet aan bod komen in Wikipedia en relevant zijn voor het dorp of de stad waar je leeft of werkt. Doe die niet in het begin. Uit [[ervaring]] weet ik dat het starten van een nieuw artikel [[frustratie]] kan oproepen en voor je het weet is je artikel klaar om verwijderd te worden [[Wikipedia:Te beoordelen pagina's|op deze pagina]]. (Lees ze eens door, je leert er veel Wikijargon en argumentaties kennen.) Bij een verwijderingsnominatie nemen [[Argument (logica)|Argumenten]] het tegen elkaar op. Het artikel is te snel gelanceerd, versus het artikel krijgt geen ontwikkeltijd..., zelfpromotie of [[reclame]] versus of niet relevant zijn argumenten die een [[Lemma (naslagwerk)|lemma]] na twee weken vernietigen. 

.

Laat je niet van de wijs brengen en begin met [[Wikipedia:Vijf_zuilen|deze inleiding]]. Een goede starters[[handleiding]] vind je [[Gebruiker:Michieldumon/Starten_van_een_nieuw_artikel|hier]]. Lees die en maak je artikel offline en daarna in de kladblok. De tijd van Wikipedia als experimenteerruimte is voorbij. Wie meer schrijftips wil, leest ze in [[Wikipedia:Schrijfcursus|dit tweede deel van de schrijfcursus]] en in de [[Wikipedia:Richtlijnen]]. Lezen kan frustratie besparen. Respecteer het auteursrecht en ga na hoe je kan citeren en refereren.

.

.

== Afwerking en punten ==

.

Je publiceert je lemma ten laatste voor de kerstvakantie / rond het einde van de paasvakantie / ten laatste op 16 augustus en neemt daarna per contact op met de docent. Het aantal punten stijgt naarmate de kwaliteit en kwantiteit toeneemt inzake tekst, relevante afbeeldingen, inhoudstafel, referenties, bibliografische gegevens, interne en externe links... Om misverstanden te voorkomen, dien je, als je klaar bent een blanco pagina in op Square. Enkel dan kan de docent een punt invullen. Breng de docent zeker per mail op de hoogte dat je klaar bent.

.

.


= JEZELF VOORBEREIDEN =

.

== Voorbereiding 1: registreer je ==

- '''Vraag''': Hoe begin je?
 
- '''Antwoord''': Gestructureerd.

.

# Werk niet anoniem. Maak een '''nickname''' aan of werk onder je eigen naam. Met een nick mag je meer fouten maken, maar ze zullen sneller aangepakt worden. Met je eigen naam straal je meer autoriteit uit en je verbindt je bijdragen aan je naam. Google zal je ook terugvinden op die manier. Sommigen vinden dit ok, anderen niet, de keuze is aan jou.&lt;ref&gt;Zie bijvoorbeeld de pagina waar mensen verzoeken om hun naam te veranderen op: http://nl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:HA. HA staat voor Hernoeming Account. Er zijn uiteraard meer gebruikers op Wikipedia dan anoniemen, nicks en zij die werken onder eigen naam. Kijk hiervoor op [[Help:Overzicht_van_soorten_Wikipediagebruikers|het overzicht van alle soorten gebruiker]]s.&lt;/ref&gt;
# Breng de docent én je collega’s op de hoogte van je nick door die in de '''klaslijst''' te plaatsen. 
# Als nieuwe gebruiker krijg je een '''gebruikerspagina'''. Bedoeling is niet dat je die leeg laat: stel je zelf kort voor, schrijf er voorbereidingen, verzamel er interessante links (neem ze onder meer over van de gebruikerspagina van de docent), plaats er werkinstrumenten en afbeeldingen en foto’s.
# Als nieuwe gebruiker krijg je een '''overlegpagina'''. Hier communiceer en discussieer je. Die pagina's dienen als een soort discussieforum. Ikzelf hou niet zo van het begrip 'discussie'. Een overleg of dialoog lijkt me aangenamer. Afstandsstudenten zijn al erg op zichzelf bezig, wel maak van je overlegpagina een ‘eerder formeel’ communicatiemiddel. Facebook is een ‘informele’ leeromgeving. Wissel onderling die gegevens uit. Verwelkom elkaar bij wijze van oefening op het overleg en onderteken met vier tildes (~ ~ ~ ~), dan komt je naam en het moment van bijdragen er automatisch op.

.

:#  Lees [[Wikipedia:Vijf_zuilen|deze inleiding]] voor je met de wiki-opdracht begint.
:# [[Wikipedia:Wat Wikipedia niet is]]
:# [[Wikipedia:Toch een paar regels]]
:# [[Wikipedia:Conventies]]
:# [[Wikipedia:Relevantie]]
:# [[Wikipedia:Help:Tips voor het schrijven van een goed artikel|Tips voor een goed lemma]]

.

.

== Voorbereiding 2: het artikel ==

.

# Bekijk de reportage [http://www.youtube.com/watch?v=WMSinyx_Ab0 Wiki’s waarheid] en 'De wereld volgens Wikipedia'.
# Daarna bekijk je [http://www.youtube.com/watch?v=AxaP7jliOpg&amp;feature=related dit didactisch filmpje] over schrijven en dit om de [http://www.youtube.com/watch?v=1CwiZIsaM7s werkwijze van Wikipedia] te leren kennen.
# Wie een artikel maakt, doet dat in twee of drie stappen. Wie dat wil kan eerst offline werken en daarna het artikel opmaken in je kladblok. Heb je het artikel definitief op Wikipedia geplaatst en je wil er nog aan werken, dan kan het met bovenaan deze code &lt;nowiki&gt;{{wiu2}}&lt;/nowiki&gt;. De code betekent Werk in Uitvoering en men laat je dan een tijdje met rust. 

Wie een actuele gebeurtenis wil beschrijven, kan dit met de code &lt;nowiki&gt;{{nieuws}}&lt;/nowiki&gt;. Anderen zullen je dan wel snel helpen.

[[Bestand:Safetylast-1.jpg|thumb|550px|Technologie en timing... '''Stap 1.''' Wie zei dat horloges klokvast waren? Neem je tijd en ga niet overhaast te werk. Wiki betekent wel snel, maar het maken van nieuwe inhouden gebeurt niet raprap.]]

[[Bestand:Old book - Basking Ridge Historical Society (1).jpg|thumb|550px|'''Stap 2.''' Leg je [[naslagwerk|naslagwerken]] rond je, open internet, zorg voor een aangenaam werkklimaat. Koffie?]]

[[Bestand:Bandit's Roost by Jacob Riis.jpeg|thumb|550px|'''Stap 3''': Kies een onderwerp waar je toegang toe hebt. Als je er niet 'in' komt, kan je er niet over schrijven. Foto: Jacob A. Riis, een sociaal geëngageerde Deen in New York, anderhalve eeuw terug.]]

[[Bestand:Roseland Christian School 1891 Class Picture at 104th Street.jpg|thumb|550px|'''Stap 4.''' Werk samen, lees en corrigeer elkaars bijdragen. Alle studenten van deze cursus op de klasfoto.]]

[[Bestand:Influenza Pandemic Masked Typist.jpg|thumb|550px|'''Stap 5.''' Schrijven maar, al dan niet zoals deze typiste met een maskertje uit New York op 16 oktober 1918, ten tijde van de pandemie de Spaanse griep, toen men geloofde ziek te worden van documenten en toebehoren. De foto komt uit het Nationale Archief van College Park, MD. Record nr. 165-WW-269B-16.]]

[[Bestand:Creative.JPG|thumb|550px|'''Stap 6.''' Schrijven is schrappen. De Elsschotproef zorgt dat de essentie overblijft.]]

.

.

= Wat leer je? =

.

Soms vragen studenten of collega's wat er te leren valt met het schrijven van een lemma? De studenten leren...

# een relevant onderwerp zoeken. [[Wikipedia:Relevantie_per_onderwerp|Wat is relevant?]]
# Onderzoeksvaardigheden (internet, bib, literatuur, heemkringen, musea)
# Referenties maken
# Evalueren en de [http://sadan.wdfiles.com/local--files/organisatie/WIKIPEDIA.pdf betrouwbaarheid beoordelen] van een pagina
# Schrijven voor een taalkundig register, dat van een encyclopedie
# Een onderwerp (om)kaderen en ontsluiten
# Kennis delen
# Omgaan met feedback: geven en krijgen
# In groep werken en samenwerken
# Beeldmateriaal maken

Als de bovenstaande elementen vervuld zijn, krijg je 10/20. Het aantal punten stijgt naarmate de kwaliteit en kwantiteit toeneemt inzake tekst, relevante afbeeldingen, inhoudstafels, referenties, bibliografische gegevens, interne en externe links...  Wie eerder indient dan de afgesproken datum, kan feedback verwachten. Wie met vragen zit, of problemen heeft, hoeft zich niet te generen om te passeren of te mailen. 

.

Met andere woorden, de studenten nemen verantwoordelijkheid voor hun leren. Dit is geen papegaaienwerk of pure kennisreproductie. De Wikipediaklas staat mijlenver van het klakkeloos aanvaarden van kennis en het schoolse leven.

.

.

= Doorloop deze schrijftraining =

.

De studenten vinden deze cursus onder de lemma's schrijven en schrijfstijl. Ze kunnen aan de slag na [http://www.youtube.com/watch?v=7__y6hNEdYo&amp;feature=related het bekijken hoe bondige teksten beter scoren]. De cursus is [[Gebruiker:Benedict_Wydooghe/Boeken/Schrijfcursus_2011|hier]] na te lezen of te downloaden.

.

De '''Elsschotproef''' is een schrijfterm. De proef schrapt zoveel mogelijk woorden uit een (ruwe) tekst, zonder dat inhoud verloren gaat. De Elsschotproef verhoogt de leesbaarheid.&lt;ref&gt;VAN VOOREN E. ''Direct Marketing. Tips, cases en adviezen'', Lannoo Campus, Leuven, 2006, p. 199; Zie ook: VAN BOGAERT M. ''Met woorden verleiden.'' Lannoocampus, Leuven, 2010.&lt;/ref&gt; De Elsschotproef is genoemd naar de auteur Willem Elsschot en doe je zo:

.

* Vermijd passieve taal en het werkwoord 'worden'

.

* Vermijd het nietszeggende 'men'

.

* Vermijd teveel hulpwerkwoorden: zouden, kunnen, hebben...

.

* Schrap formele en ambtelijke taal zoals derhalve (dus), dientengevolge (daardoor), door middel van (door), in ogenschouw nemen (kijken, bekijken), met betrekking tot (over, voor), onder invloed van (door), onderhavig (dit), op het gebied van (op), ten behoeve van (voor), thans (nu), uiting geven aan (zeggen), vooralsnog (voorlopig).

.

* Concretiseer weinig zeggende woorden zoals af en toe, andere, bij benadering, betrekkelijk, desalniettemin, diverse, doorgaans, door de band genomen, echter, enigszins, enkele, meerder, meestal, min of meer, misschien, mogelijks, overigens, over het algemeen, soms, tamelijk, tot op zekere hoogte, vaak, veel, veelal, waarschijnlijk, weinig, wellicht.

.

* Vermijd dubbele ontkenningen zoals 'het is niet onwaarschijnlijk dat...' of 'het is niet onzeker dat ze zal komen.' Positief geschreven teksten lezen prettiger en makkelijker.

.

* Vervang 'maar' door en, ook of bovendien. 'Maar' is defensief en heeft een negatieve bijklank.

.

.


De Elsschotproef is niet het herschrijven of het inkorten van de tekst naar sms- of MSN-taal waarbij de zinsbouw van ondergeschikt belang is en (zelf gecreëerde) afkortingen en emoticons algemeen aanvaard zijn. Een afkorting die een begrip is (zoals Openbaar Centrum voor Maatschappelijk Welzijn) blijft na de Elsschotproef staan, afkortingen zoals m.a.w. of b.v. worden na de proef voluit geschreven of vervangen door één woord.

.

De Elsschotproef is verwant maar niet gelijk aan het schrijfprincipe Kill your darlings. Kill your darlings schrapt datgene waarvan de auteur vindt dat het niet kan worden gemist, terwijl een redacteur vanuit een objectievere positie oordeelt dat het schrappen de leesbaarheid verhoogt. De Elsschotproef zorgt voor een actief taalgebruik en maakt de zin

.

* korter en duidelijk

.

* directer en persoonlijker

.

* levendig

.

* minder ambigu of vrijblijvend.

.

.


De Elsschotproef wordt vaak gesuggereerd bij webschrijven. Omdat weblezen niet lijkt op het lezen van een boek, is een bondig taalgebruik aangewezen. Een weblezer lijkt de tekst eerder te 'scannen' en te 'skimmen' dan te lezen. Bij het scannen glijdt de lezersblik over de inhoud en staat hij kort stil bij titels, woorden en beelden. Skimmen is een snelle blik over de inhoud om de belangrijkste delen in kaart te brengen.

.

Bang dat je geplagieerd hebt? [https://copyvios.toolforge.org/ Gebruik deze plagiaatscanner].

.

.

.

= Presenteer je resultaten =

.

Nog voor de [[TED-Talks]] vergaapten mensen zich aan de lezingen van de internetmessias [[Lawrence Lessig]]. [https://www.ted.com/talks/larry_lessig_says_the_law_is_strangling_creativity?language=nl#t-1119911 Zijn lezingen] waren fascinerend, een intellectueel multimediaspektakel. Zo zou er nog steeds een officiële Microsoft handleiding bestaan hoe je leert te presenteren in de Lessig-stijl. 

.

.

= Wikipedia is meer... =

* [[Wikipedia:Educatieprogramma|Educatieprogramma van Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Wikipedia voor scholieren]]
* [[Wikipedia:Checklist]]
* [[Help:Veelgestelde vragen]]
* [[Onjuist_spatiegebruik]]
* [[Help:Referenties en voetnoten]]
* Lukt het je maar niet -na overleg met de docent- om je tekst op Wikipedia te zetten, dan kan je terecht op het [[Wikipedia:Coachingsprogramma]]. Wikipedianen begeleiden je op je eerste stappen.

.

.

= De verwijderlijst =

.

* Op deze encyclopedie komt onzin, dat weet iedereen. Een schoonmaakploeg probeert het proper te houden. Neem hier een kijkje in [[Speciaal:Logboeken/delete|de afvalbak]].

.

* Komt je pagina op de verwijderlijst terecht, panikeer dan niet. Bezoek de pagina met alle te verwijderen items en lees de commentaren. Soms maakt men daar gebruik van afkortingen die je niet begrijpt. [[Wikipedia:Te_beoordelen|Hier]] leer je het [[jargon]]. 

.

.

= Bijlages=

== [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/3a/Schrijven_voor_Wikipedia.pdf Een handleiding schrijven voor Wikipedia in pdf] ==

.

== Bibliografie ==

.

{{appendix}}


.

.</text>
      <sha1>99yoea9t4n88ivx0jbbhgu088lcggki</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Een papieren cursus omzetten in een Wikiboek/Een wikiboek starten</title>
    <ns>0</ns>
    <id>46868</id>
    <revision>
      <id>430877</id>
      <parentid>430842</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T05:55:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Wiu verwijderd</comment>
      <origin>430877</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5868" sha1="ml34sq74rtffvvyw1dj2d8tvhjgnh5b" xml:space="preserve">Hoe begin je concreet aan een wikiboek?

Kijk allereerst of de auteursrechten in orde zijn. Vervolgens kun je het nieuwe Wikiboek starten.

== Auteursrechten ==
Al tijdens het schrijven van een cursus, bijvoorbeeld met een tekstverwerker, is het noodzakelijk om ervoor te zorgen dat de auteursrechten in orde zijn. Je mag alleen een papieren cursus omzetten naar een wikiboek als je die cursus zelf in je vrije tijd hebt gemaakt of toestemming hebt van de rechthebbende. De rechthebbende is:
* De schrijver (of schrijvers) van een boek dat bijvoorbeeld officieel is gepubliceerd via een uitgever, in eigen beheer of op een website. Alleen met toestemming van de schrijver of diens nabestaanden mag je (delen uit) het boek overnemen in een wikiboek (of op Wikipedia, in een blog, of waar dan ook). Anders mag je de cursus niet overzetten naar een wikiboek. Pas als die schrijver (of de laatst levende schrijver van een collectief) minstens 70 jaar geleden is overleden, zijn de auteursrechten vervallen en in het publieke domein, dan heb je geen toestemming meer nodig.
* De werkgever, zoals de onderwijsinstelling waar je in dienst bent&lt;ref&gt; [https://wetten.overheid.nl/BWBR0001886/2026-01-01#HoofdstukI_Paragraaf2_Artikel7 art. 7] van de Nederlandse Auteurswet&lt;/ref&gt; (ZZP'ers vallen onder de hierboven beschreven &quot;schrijver&quot;). Dit is het geval als jij en/of een of meer collega's de papieren cursus onder werktijd hebben gemaakt en/of als het schrijven van een cursus onderdeel is van je takenpakket. Zorg dan dat je schriftelijke toestemming van je werkgever krijgt voor het overhevelen van de cursus naar Wikibooks. 
:In de '''toestemming''' moeten de onderdelen zijn opgenomen zoals vermeld in de voorbeeld-verklaring in [[Handboek Wikimedia Commons/Uploaden#Stap 9: Verklaring met toestemming versturen]] (o.a. commercieel gebruik en aanpassingen toestaan). Stuur toestemming naar permissions-nl@wikimedia.org met een link naar het wikiboek.

Citeren mag wel, maar met mate. Zie [[Schrijven/Literatuurgebruik]] voor wat wel en niet mag en wat de verplichtingen zijn. 

== Een Wikiboek starten ==
Er zijn vele stappen nodig om een Wikiboek te beginnen en tot een goed einde te brengen. 
* '''Stap 1''': Een goede '''titel''' (naam van het boek) bedenken. Laat die voor anderen in één oogopslag te begrijpen zijn. Wikibooks is bedoeld voor iedereen met interesse in een bepaald onderwerp, geheimtaal is daarom uit den boze. Laat de titel zo kort mogelijk zijn. Gebruik geen afkortingen in de titel. 
* '''Stap 2''': Een '''voorpagina''' starten. Zie [[Help:Een nieuwe pagina aanmaken]] voor de hoofdpagina over dit onderwerp. Er zijn twee manieren om een nieuw wikiboek te starten:
# Via een rode link. Ga naar een willekeurige pagina in Wikibooks. Schrijf de titel heel precies (inclusief een hoofdletter aan het begin en correcte spelling) in de zoekbalk en zoek daarmee. Er verschijnen nu zoekresultaten met de zoekterm. Kijk allereerst of er bij de zoekresultaten een boek of hoofdstuk over het onderwerp staat. Zo ja: kijk of je daarbij kunt aansluiten. Zo nee: als eerste zoekresultaat staat een rode link (''&quot;Maak de pagina &quot;&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;Xxxx&lt;/span&gt;&quot; op deze wiki!''). Klik daarop en er verschijnt een bijna lege pagina met verschillende opmerkingen bovenin. Leest die goed door. Vervolgens kun je beginnen met de voorpagina van je boek. 
# Via de adresbalk. 
::*Ga naar een willekeurig wikiboek. 
::*Verwijder in de adresbalk alles na ''&lt;nowiki&gt;https://nl.wikiboeks.org/wiki/&lt;/nowiki&gt;''
::*Typ dan de titel van dit boek achter de laatste schuine streep  /. Zorg er voor dat, indien de titel uit meer woorden bestaat, je elke spatie vervangt door een onderliggend streepje, dus een _.
::*Druk dan op de &lt;Enter&gt;-toets.
::*Je komt dan op een scherm met de melding: Er bestaat nog geen module met de naam &quot;...&quot;
::*Klik dan op &quot;Start deze module&quot;.
* '''Stap 3''': De editor is nu geopend, je kunt als eerste de '''voorpagina''' van het boek maken. Zie [[Help:Boekstructuur]] voor de hoofdpagina over dit onderwerp. Tip: klik tussendoor steeds onderaan op &quot;Bewerking ter controle bekijken&quot;. Zo kun je zien hoe je schrijfsel er in het echt uit komt te zien en kun je de tekst nog corrigeren een aanvullen. Een voorpagina bevat: 
** Een verwelkoming en korte inleiding: waar gaat het wikiboek over, voor wie en voor welk leerniveau is het bedoeld, en eventueel een toepasselijke afbeelding of een foto-mozaïek. Put eventueel inspiratie uit [[Wikibooks:Missie, visie en uitgangspunten]].
** Een inhoudsopgave of een sjabloon met de inhoudstafel die op iedere pagina zichtbaar is. In een inhoudsopgave staan de titels van de hoofdstukken in het volgende format (waarbij je &quot;Boektitel&quot; vervangt door de titel van het boek en &quot;Hoofdstuk 1&quot; door de voorgenomen titel van het eerste hoofdstuk, en zo verder):
 &lt;nowiki&gt;#[[Boektitel/Hoofdstuk 1|Hoofdstuk 1]]&lt;/nowiki&gt;&lt;br&gt;
 &lt;nowiki&gt;#[[Boektitel/Hoofdstuk 2|Hoofdstuk 2]]&lt;/nowiki&gt;&lt;br&gt;
 &lt;nowiki&gt;#[[Boektitel/Hoofdstuk 3|Hoofdstuk 3]]&lt;/nowiki&gt;&lt;br&gt;
 &lt;nowiki&gt;#[[Boektitel/Hoofdstuk 4|Hoofdstuk 4]]&lt;/nowiki&gt;&lt;br&gt;
::Je kunt de namen van de hoofdstukken nog veranderen zolang ze rood zijn.
::Een sjabloon met de inhoudstafel komt later in dit wikiboek aan bod, als de hoofdstukken geschreven zijn en het boek min of meer af is.
:* Vermeld helemaal bovenaan de voorpagina ''&lt;nowiki&gt;{{Bi}}&lt;/nowiki&gt;''. Nu verschijnt de tekst &quot;''Er bestaat nog geen infobox voor dit boek. Klik hier om die aan te maken.''&quot; Trek je daar voorlopig nog even niets van aan. 
:* Vermeld helemaal onderaan:
::''&lt;nowiki&gt;{{Boek}}&lt;/nowiki&gt;''
::''&lt;nowiki&gt;{{Fase|1}}&lt;/nowiki&gt;''
::''&lt;nowiki&gt;[[Categorie:XXX]]&lt;/nowiki&gt;''
:: Kies in  [[:Categorie:Boek naar thema]] de categorie uit waar het nieuwe wikiboek het beste bij past. Klik op een hoofdthema door om te kijken of er een meer gespecialiseerde categorie is.

== Bronnen en referenties ==

{{Sub}}</text>
      <sha1>ml34sq74rtffvvyw1dj2d8tvhjgnh5b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>430878</id>
      <parentid>430877</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T05:59:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Auteursrechten */</comment>
      <origin>430878</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5866" sha1="h4c56xgzxdaia2afhrpw606im7x3fg9" xml:space="preserve">Hoe begin je concreet aan een wikiboek?

Kijk allereerst of de auteursrechten in orde zijn. Vervolgens kun je het nieuwe Wikiboek starten.

== Auteursrechten ==
Al tijdens het schrijven van een cursus, bijvoorbeeld met een tekstverwerker, is het noodzakelijk om ervoor te zorgen dat de auteursrechten in orde zijn. Je mag alleen een papieren cursus omzetten naar een wikiboek als je die cursus zelf in je vrije tijd hebt gemaakt of toestemming hebt van de rechthebbende. De rechthebbende is:
* De schrijver (of schrijvers) van een boek dat bijvoorbeeld officieel is gepubliceerd via een uitgever, in eigen beheer of op een website. Alleen met toestemming van de schrijver of diens nabestaanden mag je (delen uit) het boek overnemen in een wikiboek (of op Wikipedia, in een blog, of waar dan ook). Anders mag je de cursus niet overzetten naar een wikiboek. Pas als die schrijver (of de laatst levende schrijver van een collectief) minstens 70 jaar geleden is overleden, zijn de auteursrechten vervallen en in het publieke domein, dan heb je geen toestemming meer nodig.
* De werkgever, zoals de onderwijsinstelling waar je in dienst bent&lt;ref&gt; [https://wetten.overheid.nl/BWBR0001886/2026-01-01#HoofdstukI_Paragraaf2_Artikel7 art. 7] van de Nederlandse Auteurswet&lt;/ref&gt; (ZZP'ers vallen onder de hierboven beschreven &quot;schrijver&quot;). Dit is het geval als jij en/of een of meer collega's de papieren cursus onder werktijd hebben gemaakt en/of als het schrijven van een cursus onderdeel is van je takenpakket. Zorg dan dat je schriftelijke toestemming van je werkgever krijgt voor het overhevelen van de cursus naar Wikibooks. 
In de '''toestemming''' moeten de onderdelen zijn opgenomen zoals vermeld in de voorbeeld-verklaring in [[Handboek Wikimedia Commons/Uploaden#Stap 9: Verklaring met toestemming versturen]] (o.a. commercieel gebruik en aanpassingen toestaan). Stuur toestemming naar permissions-nl@wikimedia.org met een link naar het wikiboek.

Citeren mag wel, maar met mate. Zie [[Schrijven/Literatuurgebruik]] voor wat wel en niet mag en wat de verplichtingen zijn.

== Een Wikiboek starten ==
Er zijn vele stappen nodig om een Wikiboek te beginnen en tot een goed einde te brengen. 
* '''Stap 1''': Een goede '''titel''' (naam van het boek) bedenken. Laat die voor anderen in één oogopslag te begrijpen zijn. Wikibooks is bedoeld voor iedereen met interesse in een bepaald onderwerp, geheimtaal is daarom uit den boze. Laat de titel zo kort mogelijk zijn. Gebruik geen afkortingen in de titel. 
* '''Stap 2''': Een '''voorpagina''' starten. Zie [[Help:Een nieuwe pagina aanmaken]] voor de hoofdpagina over dit onderwerp. Er zijn twee manieren om een nieuw wikiboek te starten:
# Via een rode link. Ga naar een willekeurige pagina in Wikibooks. Schrijf de titel heel precies (inclusief een hoofdletter aan het begin en correcte spelling) in de zoekbalk en zoek daarmee. Er verschijnen nu zoekresultaten met de zoekterm. Kijk allereerst of er bij de zoekresultaten een boek of hoofdstuk over het onderwerp staat. Zo ja: kijk of je daarbij kunt aansluiten. Zo nee: als eerste zoekresultaat staat een rode link (''&quot;Maak de pagina &quot;&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;Xxxx&lt;/span&gt;&quot; op deze wiki!''). Klik daarop en er verschijnt een bijna lege pagina met verschillende opmerkingen bovenin. Leest die goed door. Vervolgens kun je beginnen met de voorpagina van je boek. 
# Via de adresbalk. 
::*Ga naar een willekeurig wikiboek. 
::*Verwijder in de adresbalk alles na ''&lt;nowiki&gt;https://nl.wikiboeks.org/wiki/&lt;/nowiki&gt;''
::*Typ dan de titel van dit boek achter de laatste schuine streep  /. Zorg er voor dat, indien de titel uit meer woorden bestaat, je elke spatie vervangt door een onderliggend streepje, dus een _.
::*Druk dan op de &lt;Enter&gt;-toets.
::*Je komt dan op een scherm met de melding: Er bestaat nog geen module met de naam &quot;...&quot;
::*Klik dan op &quot;Start deze module&quot;.
* '''Stap 3''': De editor is nu geopend, je kunt als eerste de '''voorpagina''' van het boek maken. Zie [[Help:Boekstructuur]] voor de hoofdpagina over dit onderwerp. Tip: klik tussendoor steeds onderaan op &quot;Bewerking ter controle bekijken&quot;. Zo kun je zien hoe je schrijfsel er in het echt uit komt te zien en kun je de tekst nog corrigeren een aanvullen. Een voorpagina bevat: 
** Een verwelkoming en korte inleiding: waar gaat het wikiboek over, voor wie en voor welk leerniveau is het bedoeld, en eventueel een toepasselijke afbeelding of een foto-mozaïek. Put eventueel inspiratie uit [[Wikibooks:Missie, visie en uitgangspunten]].
** Een inhoudsopgave of een sjabloon met de inhoudstafel die op iedere pagina zichtbaar is. In een inhoudsopgave staan de titels van de hoofdstukken in het volgende format (waarbij je &quot;Boektitel&quot; vervangt door de titel van het boek en &quot;Hoofdstuk 1&quot; door de voorgenomen titel van het eerste hoofdstuk, en zo verder):
 &lt;nowiki&gt;#[[Boektitel/Hoofdstuk 1|Hoofdstuk 1]]&lt;/nowiki&gt;&lt;br&gt;
 &lt;nowiki&gt;#[[Boektitel/Hoofdstuk 2|Hoofdstuk 2]]&lt;/nowiki&gt;&lt;br&gt;
 &lt;nowiki&gt;#[[Boektitel/Hoofdstuk 3|Hoofdstuk 3]]&lt;/nowiki&gt;&lt;br&gt;
 &lt;nowiki&gt;#[[Boektitel/Hoofdstuk 4|Hoofdstuk 4]]&lt;/nowiki&gt;&lt;br&gt;
::Je kunt de namen van de hoofdstukken nog veranderen zolang ze rood zijn.
::Een sjabloon met de inhoudstafel komt later in dit wikiboek aan bod, als de hoofdstukken geschreven zijn en het boek min of meer af is.
:* Vermeld helemaal bovenaan de voorpagina ''&lt;nowiki&gt;{{Bi}}&lt;/nowiki&gt;''. Nu verschijnt de tekst &quot;''Er bestaat nog geen infobox voor dit boek. Klik hier om die aan te maken.''&quot; Trek je daar voorlopig nog even niets van aan. 
:* Vermeld helemaal onderaan:
::''&lt;nowiki&gt;{{Boek}}&lt;/nowiki&gt;''
::''&lt;nowiki&gt;{{Fase|1}}&lt;/nowiki&gt;''
::''&lt;nowiki&gt;[[Categorie:XXX]]&lt;/nowiki&gt;''
:: Kies in  [[:Categorie:Boek naar thema]] de categorie uit waar het nieuwe wikiboek het beste bij past. Klik op een hoofdthema door om te kijken of er een meer gespecialiseerde categorie is.

== Bronnen en referenties ==

{{Sub}}</text>
      <sha1>h4c56xgzxdaia2afhrpw606im7x3fg9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Een papieren cursus omzetten in een Wikiboek/Een wikiboek gebruiken bij begeleid zelfstandig leren</title>
    <ns>0</ns>
    <id>46871</id>
    <revision>
      <id>430874</id>
      <parentid>430841</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T05:50:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Overgeheveld van [[Een papieren cursus omzetten in een Wikiboek]]</comment>
      <origin>430874</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2657" sha1="lcs2uj7kma3ua800fyznooffbzivedy" xml:space="preserve">{{Wiu3|JopkeB}}

== Hoe? ==
*Door werkbladen op te stellen met vragen die met behulp van het wikiboek kunnen opgelost worden.
*Dit opzoekwerk gebeurt tijdens het lesuur, online in een computerlokaal, per duo (eventueel trio)
*Indien de school werkt met een elektronische leeromgeving (ELO) zoals Smartschool, dan kunnen de werkbladen hier in Word-formaat geplaatst worden.
*De leerlingen kunnen dan via Word (of Open Office) de werkbladen openen en bewerken.
*De ingevulde werkbladen moeten via de ELO terug ingeleverd worden (Uploadzone van Smartschool.)

== Waar op letten? ==
*Zorg er voor dat maar enkele vragen op het werkblad via 'copy-paste' ingevuld kunnen worden. Er moeten enkele gewone kennisvragen zijn, maar beperk ze.
*Je kan 'copy-paste' ook vermijden door het gebruik van “Leg in ''eigen woorden'' uit wat…”
*Dus stel vooral toepassingsvragen en inzichtsvragen. Voorbeeld: Klopt de bewering: “Als het bij ons volle maan is dan is het bij onze tegenvoeters in Nieuw-Zeeland nieuwe maan. Waarom wel of waarom niet?”
*Tijdens het lesuur: eventueel moeilijkere vragen klassikaal toelichten via projectie van het wikiboek (bv. door projectie van een animatie)
*Zoals bij andere vormen van BZL, geef bij vragen van leerlingen nooit rechtstreeks het antwoord. 
:* “Wat denk je zelf? Waarom denk je dat?”  
:*“Als ik je erbij vertel dat… wat kan je daar dan uit afleiden?” 
:*“Lees die subtitel en die subtitel nog eens grondig.”

== Feedback ==
*De feedback kan individueel via de ELO. Elk antwoordblad grondig nakijken en verbeteren en via uploadzone terugbezorgen bij de leerlingen.
*Vragen die minder goed beantwoord werden of vragen waar meerdere leerlingen dezelfde fout maakten, kan je klassikaal bespreken.
*Stel achteraf (eventueel ook via de ELO) een blad met standaardantwoorden ter beschikking.
*Houd klassikaal een korte samenvattende bespreking en discussie. Benadruk de hoofdpunten van de leerstof die ze zeker moeten beheersen.
*Maak een duidelijke afbakening van de leerstof en van wat er op herhalingstoetsen en examens verwacht wordt.

== Hoe van je wikiboek een papieren versie te maken ==
In het menu, links op het scherm, zie je de mogelijk Afdrukken/exporteren. Hiermee kan je een boek maken, of het wikiboek in PDF-formaat downloaden. Het is dan klaar om gekopieerd en aan de leerlingen uitgedeeld te worden. Uiteraard zullen dan de animaties op een 'bevroren manier' afgedrukt worden en dus zinloos zijn. In het wikiboek kan je via een verborgen code of [[Sjabloon:Niet afdrukken]] aangeven dat je een animatie wel op het scherm wilt tonen, maar dat het niet in de papieren versie moet terecht komen.</text>
      <sha1>lcs2uj7kma3ua800fyznooffbzivedy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Omgaan met dove mensen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>46872</id>
    <revision>
      <id>430846</id>
      <timestamp>2026-10-18T02:11:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe pagina aangemaakt met '{{Bi}} Dit wikiboek gaat over het effectief communiceren en doofvriendelijk omgaan met dove mensen. Tot de doelgroep behoort iedereen die te maken heeft met dove mensen, waaronder collega's.  == Inhoudsopgave == * [[Omgaan met dove mensen/Tips voor effectief communiceren en doofvriendelijk omgaan met dove medewerkers|Tips voor effectief communiceren en doofvriendelijk omgaan met dove medewerkers]] * Omgaan met dove mensen/Omgaan met dove collega|Omgaan met d…'</comment>
      <origin>430846</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="588" sha1="ru9k26e8ar0x08bobkywb19lbrnhqwk" xml:space="preserve">{{Bi}}
Dit wikiboek gaat over het effectief communiceren en doofvriendelijk omgaan met dove mensen. Tot de doelgroep behoort iedereen die te maken heeft met dove mensen, waaronder collega's.

== Inhoudsopgave ==
* [[Omgaan met dove mensen/Tips voor effectief communiceren en doofvriendelijk omgaan met dove medewerkers|Tips voor effectief communiceren en doofvriendelijk omgaan met dove medewerkers]]
* [[Omgaan met dove mensen/Omgaan met dove collega|Omgaan met dove collega]]
* [[Omgaan met dove mensen/Tolk gebarentaal|Tolk gebarentaal]]

{{Boek}}
{{Fase|1}}
[[Categorie:Communicatie]]</text>
      <sha1>ru9k26e8ar0x08bobkywb19lbrnhqwk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Overleg:Omgaan met dove mensen</title>
    <ns>1</ns>
    <id>46873</id>
    <revision>
      <id>430847</id>
      <timestamp>2026-10-18T02:14:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>/* Over de reden voor dit wikiboek */ — nieuwe sectie</comment>
      <origin>430847</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="434" sha1="tlwfn37e5n1emtohyx3sw9n9ofge84v" xml:space="preserve">== Over de reden voor dit wikiboek ==
In dit wikiboek worden drie wikiboeken over dit onderwerp samengevoegd, die elk slechts één pagina hebben. Zij zijn hoofdstukken geworden. Zie [[Overleg gebruiker:Blueknight#Modules over doofheid]]: de schrijver heeft zich in 2012 voorgenomen om dit te doen, maar is daar kennelijk niet aan toegekomen. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 18 okt 2026 04:14 (CEST)</text>
      <sha1>tlwfn37e5n1emtohyx3sw9n9ofge84v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tips voor effectief communiceren en doofvriendelijk omgaan met dove medewerkers</title>
    <ns>0</ns>
    <id>46874</id>
    <redirect title="Omgaan met dove mensen/Tips voor effectief communiceren en doofvriendelijk omgaan met dove medewerkers" />
    <revision>
      <id>430849</id>
      <timestamp>2026-10-18T02:15:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>JopkeB heeft pagina [[Tips voor effectief communiceren en doofvriendelijk omgaan met dove medewerkers]] hernoemd naar [[Omgaan met dove mensen/Tips voor effectief communiceren en doofvriendelijk omgaan met dove medewerkers]]: Zie [[Overleg:Omgaan met dove mensen]]</comment>
      <origin>430849</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="122" sha1="4z9cjawp87sibjo6zn8lqai6ee941ds" xml:space="preserve">#DOORVERWIJZING [[Omgaan met dove mensen/Tips voor effectief communiceren en doofvriendelijk omgaan met dove medewerkers]]</text>
      <sha1>4z9cjawp87sibjo6zn8lqai6ee941ds</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Overleg:Tips voor effectief communiceren en doofvriendelijk omgaan met dove medewerkers</title>
    <ns>1</ns>
    <id>46875</id>
    <redirect title="Overleg:Omgaan met dove mensen/Tips voor effectief communiceren en doofvriendelijk omgaan met dove medewerkers" />
    <revision>
      <id>430851</id>
      <timestamp>2026-10-18T02:15:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>JopkeB heeft pagina [[Overleg:Tips voor effectief communiceren en doofvriendelijk omgaan met dove medewerkers]] hernoemd naar [[Overleg:Omgaan met dove mensen/Tips voor effectief communiceren en doofvriendelijk omgaan met dove medewerkers]]: Zie [[Overleg:Omgaan met dove mensen]]</comment>
      <origin>430851</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="130" sha1="ftkzh1qonqb84vkuhob7cillvuv9vrm" xml:space="preserve">#DOORVERWIJZING [[Overleg:Omgaan met dove mensen/Tips voor effectief communiceren en doofvriendelijk omgaan met dove medewerkers]]</text>
      <sha1>ftkzh1qonqb84vkuhob7cillvuv9vrm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tolk gebarentaal</title>
    <ns>0</ns>
    <id>46876</id>
    <redirect title="Omgaan met dove mensen/Tolk gebarentaal" />
    <revision>
      <id>430854</id>
      <timestamp>2026-10-18T02:21:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>JopkeB heeft pagina [[Tolk gebarentaal]] hernoemd naar [[Omgaan met dove mensen/Tolk gebarentaal]]: Zie [[Overleg:Omgaan met dove mensen]]</comment>
      <origin>430854</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="59" sha1="1c7j2cd791qeifkq9pnyq4lwg5a26bv" xml:space="preserve">#DOORVERWIJZING [[Omgaan met dove mensen/Tolk gebarentaal]]</text>
      <sha1>1c7j2cd791qeifkq9pnyq4lwg5a26bv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Overleg:Tolk gebarentaal</title>
    <ns>1</ns>
    <id>46877</id>
    <redirect title="Overleg:Omgaan met dove mensen/Tolk gebarentaal" />
    <revision>
      <id>430856</id>
      <timestamp>2026-10-18T02:21:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>JopkeB heeft pagina [[Overleg:Tolk gebarentaal]] hernoemd naar [[Overleg:Omgaan met dove mensen/Tolk gebarentaal]]: Zie [[Overleg:Omgaan met dove mensen]]</comment>
      <origin>430856</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="67" sha1="hoxn3ay7f4pv5t7ebibydsgqimrih9b" xml:space="preserve">#DOORVERWIJZING [[Overleg:Omgaan met dove mensen/Tolk gebarentaal]]</text>
      <sha1>hoxn3ay7f4pv5t7ebibydsgqimrih9b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Categorie:Omgaan met dove mensen - inhoud</title>
    <ns>14</ns>
    <id>46878</id>
    <revision>
      <id>430859</id>
      <timestamp>2026-10-18T02:41:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe pagina aangemaakt met '{{Boekcat | |onderwerp=[[Omgaan met dove mensen]] |detailomschrijving= |broodkruimel=[[:Categorie:Alles|Alles]] &amp;rarr; [[:Categorie:Boek|Boek]] &amp;rarr; [[:Categorie:Boek naar thema|Boek naar thema]] &amp;rarr; [[:Categorie:Communicatie|Communicatie]] &amp;rarr; '''{{PAGENAME}}''' |overig= }}  [[Categorie:Communicatie]] [[Categorie:Inhoud]]'</comment>
      <origin>430859</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="332" sha1="l2zl79jd4jx9ym9ezlao93rttislgty" xml:space="preserve">{{Boekcat
|
|onderwerp=[[Omgaan met dove mensen]]
|detailomschrijving=
|broodkruimel=[[:Categorie:Alles|Alles]] &amp;rarr; [[:Categorie:Boek|Boek]] &amp;rarr; [[:Categorie:Boek naar thema|Boek naar thema]] &amp;rarr; [[:Categorie:Communicatie|Communicatie]] &amp;rarr; '''{{PAGENAME}}'''
|overig=
}}

[[Categorie:Communicatie]]
[[Categorie:Inhoud]]</text>
      <sha1>l2zl79jd4jx9ym9ezlao93rttislgty</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Omgaan met dove collega</title>
    <ns>0</ns>
    <id>46879</id>
    <redirect title="Omgaan met dove mensen/Omgaan met dove collega" />
    <revision>
      <id>430862</id>
      <timestamp>2026-10-18T02:46:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>JopkeB heeft pagina [[Omgaan met dove collega]] hernoemd naar [[Omgaan met dove mensen/Omgaan met dove collega]]: Zie [[Overleg:Omgaan met dove mensen]]</comment>
      <origin>430862</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66" sha1="11bbqywt71ka9ohbn8yn9vgai2ostxt" xml:space="preserve">#DOORVERWIJZING [[Omgaan met dove mensen/Omgaan met dove collega]]</text>
      <sha1>11bbqywt71ka9ohbn8yn9vgai2ostxt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikibooks:Infobox/Welzijnenveiligheid</title>
    <ns>4</ns>
    <id>46880</id>
    <redirect title="Wikibooks:Infobox/Welzijn en veiligheid" />
    <revision>
      <id>430865</id>
      <timestamp>2026-10-18T03:11:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>JopkeB heeft pagina [[Wikibooks:Infobox/Welzijnenveiligheid]] hernoemd naar [[Wikibooks:Infobox/Welzijn en veiligheid]]: Vanwege hernoeming wikiboek</comment>
      <origin>430865</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="59" sha1="5maeb1nbkt0wllbbzb40975lhzu3b4y" xml:space="preserve">#DOORVERWIJZING [[Wikibooks:Infobox/Welzijn en veiligheid]]</text>
      <sha1>5maeb1nbkt0wllbbzb40975lhzu3b4y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikibooks:Infobox/Omgaan met dove mensen</title>
    <ns>4</ns>
    <id>46881</id>
    <revision>
      <id>430867</id>
      <timestamp>2026-10-18T03:17:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe pagina aangemaakt met '__EXPECTUNUSEDTEMPLATE__ {{Infobox &lt;!-- Titel van het boek                    --&gt;| titel           = {{SUBPAGENAME}} &lt;!-- Kies: 0, 25, 50, 75 of 100 (%)        --&gt;| voortgang       = 25 &lt;!-- Revisiedatum                          --&gt;| datum           =  &lt;!-- Boekenplank                           --&gt;| boekenplank     =  &lt;!-- Naslag, Instructie, Hobby, Handboek   --&gt;| boekentype      = Instructie &lt;!-- VWO, HBO, WO, Junior, etc             --&gt;| niveau          =…'</comment>
      <origin>430867</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2295" sha1="1qs7bf5xpjodyij0ynldh6qyyc5mq7q" xml:space="preserve">__EXPECTUNUSEDTEMPLATE__
{{Infobox
&lt;!-- Titel van het boek                    --&gt;| titel           = {{SUBPAGENAME}}
&lt;!-- Kies: 0, 25, 50, 75 of 100 (%)        --&gt;| voortgang       = 25
&lt;!-- Revisiedatum                          --&gt;| datum           = 
&lt;!-- Boekenplank                           --&gt;| boekenplank     = 
&lt;!-- Naslag, Instructie, Hobby, Handboek   --&gt;| boekentype      = Instructie
&lt;!-- VWO, HBO, WO, Junior, etc             --&gt;| niveau          = 
&lt;!-- laag, middel, hoog                    --&gt;| activiteit      = 
&lt;!-- Datum eerste edit DD-MM-YY            --&gt;| startdatum      = 
&lt;!-- zonder &quot;Gebruiker:&quot; Naam/Nick         --&gt;| redacteur       = Blueknight 
&lt;!-- Gebruiker:Auteur 1|Auteur 1...        --&gt;| auteurs         = [[Gebruiker:Blueknight|Blueknight]]  &lt;!-- per auteur, komma's er tussen --&gt;
&lt;!-- korte beschrijving                    --&gt;| beschrijving    = omgaan met dove mensen
&lt;!-- info over boek, geen inhoud           --&gt;| opmerkingen     = samenvoeging van drie voormalige wikiboeken, nu hoofdstukken
&lt;!-- Doelstellingen, * voor elk punt       --&gt;| doelstelling    = 
&lt;!-- Bronnen                               --&gt;| bronnen         = 
&lt;!-- benodigde voorkennis, * voor elk punt --&gt;| voorkennis      = 
&lt;!-- Uitstapniveau - * voor elk punt       --&gt;| uitstapniveau   = 
&lt;!-- Links naar niet-inhoud-hfdstn         --&gt;| infolinks       = 
&lt;!-- laatste controle DD-MM-YYYY           --&gt;| laatstecontrole = 
&lt;!-- laatste toevoeging DD-MM-YYYY         --&gt;| toevoeging      = 
&lt;!-- Boek 1, etc                           --&gt;| gerelateerd     = 
&lt;!-- projectpagina                         --&gt;| projectpagina   = [[Overleg:{{SUBPAGENAME}}]]
&lt;!-- licentie                              --&gt;| licentie        = 
&lt;!-- Kleine afbeelding (&lt; 100x100)         --&gt;| thumb           = 
&lt;!-- Grote afbeelding als een cover        --&gt;| afbeelding      = 
&lt;!-- autom. als boek en titel gelijk       --&gt;| PDF             = 
&lt;!-- autom. voor &quot;Boek/Printversie&quot;        --&gt;| printversie     = 
&lt;!-- departement invullen                  --&gt;| departement     = 
&lt;!--                                       --&gt;| categorie       = Communicatie
&lt;!--                                       --&gt;| categorie twee  = 
&lt;!-- WSBN invullen                         --&gt;| WSBN            = nl-6-1-0-00004
}}</text>
      <sha1>1qs7bf5xpjodyij0ynldh6qyyc5mq7q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sjabloon:Index Omgaan met dove mensen</title>
    <ns>10</ns>
    <id>46882</id>
    <revision>
      <id>430870</id>
      <timestamp>2026-10-18T03:45:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe pagina aangemaakt met '{{Index basis |titel  = Omgaan met dove mensen |logo   =  |inhoud =  *[[Omgaan met dove mensen/Tips voor effectief communiceren en doofvriendelijk omgaan met dove medewerkers|Tips voor effectief communiceren en doofvriendelijk omgaan met dove medewerkers]] *[[Omgaan met dove mensen/Omgaan met dove collega|Omgaan met dove collega]] *[[Omgaan met dove mensen/Tolk gebarentaal|Tolk gebarentaal]] |kleur =  }}'</comment>
      <origin>430870</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="407" sha1="os13e1bizi33sbrpljcu3lhqm0y2d3f" xml:space="preserve">{{Index basis
|titel  = Omgaan met dove mensen
|logo   = 
|inhoud = 
*[[Omgaan met dove mensen/Tips voor effectief communiceren en doofvriendelijk omgaan met dove medewerkers|Tips voor effectief communiceren en doofvriendelijk omgaan met dove medewerkers]]
*[[Omgaan met dove mensen/Omgaan met dove collega|Omgaan met dove collega]]
*[[Omgaan met dove mensen/Tolk gebarentaal|Tolk gebarentaal]]
|kleur = 
}}</text>
      <sha1>os13e1bizi33sbrpljcu3lhqm0y2d3f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Een papieren cursus omzetten in een Wikiboek/Afbeeldingen gebruiken</title>
    <ns>0</ns>
    <id>46883</id>
    <revision>
      <id>430875</id>
      <timestamp>2026-10-18T05:53:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Tekst overgenomen van [[Een papieren cursus omzetten in een Wikiboek]]</comment>
      <origin>430875</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5452" sha1="npa45lcxag2815dzxji8is3skj3vcjy" xml:space="preserve">{{Wiu3|JopkeB}}
==De schatkamer Wikimedia Commons==
Ook al ben je niet geïnteresseerd in het zelf aanmaken van een wikiboek, toch blijft [[commons:Main Page|Wikimedia Commons]] een enorme bron van afbeeldingen, foto's, animaties, video's... die je in de les of in je papieren cursus kunt gebruiken. Op dit ogenblik (oktober 2025) bevat deze mediabank ca. 128 miljoen items.

===Hoe ga je op zoek naar die ene afbeelding, foto... die je nodig hebt in deze enorme mediabank?===
Door de overvloed aan beeldmateriaal is dat niet altijd even overzichtelijk. 
* Een eerste mogelijkheid is op de [[commons:Main Page|hoofdpagina]] werken via het menu. Als je voor je cursus biologie een schema zoekt over meiose dan kan dat door vervolgens biology – cellbiology – cell cycle-  meiosis aan te klikken.
* Je kunt ook op [[commons:Main Page|hoofdpagina]] een zoekterm intypen en vervolgens je selectie bijsturen. Wil je iets over &quot;de vrede van Utrecht&quot; vinden type dan bv 'Peace Utrecht' in. Bij de resultaten zie je dan ergens onder andere de category 'treaty of Utrecht' en hierin een heel aantal mogelijke mediabestanden over het onderwerp.
* Zelf zoek ik soms via {{Wp|Wikipedia |Wikipedia}} zelf. Ik typ dan bv 'orkaan Katrina' in en klik dan door naar de Engelstalige Wikipedia. Daar klik ik op een foto die mij aanstaat. Via de weblink achter die foto kan ik dan dikwijls weer de category vinden waarin meer van deze foto's voorkomen.

Deze bestanden zijn via de rechtermuisklik te downloaden naar je harde schijf. Van daar kan je ze invoegen in je eigen cursus.

===Alle mediabestanden  van Wikimedia Commons zijn vrij te gebruiken in je cursus.===
Wikimedia is juist gericht op de vrije verspreiding van kennis. Daarom zijn alle bestanden in Wikimedia Commons ook vrij te gebruiken. 

Er zijn 3 typen van bestanden.
[[Afbeelding:PD-icon.svg|80px|left]][[Afbeelding:Heckert GNU white.svg|80px|left]][[Afbeelding:CC BY-SA icon.svg|80px|left]]
Staat er bij de afbeelding een doorgestreepte C dan behoort deze afbeelding tot het Public Domain en dan kan je ze vrij gebruiken. Afbeeldingen van makers die meer dan 70 jaar geleden zijn overleden, maar ook alles wat bv. door overheidsdiensten van de USA gepubliceerd worden (bv. alle ruimtebeelden die door de NASA gemaakt worden) zijn dus copyfree.&lt;br&gt;

De kop van een Gnoe duidt  er op dat het mediabestand onder de {{Wp|GNU Vrije Documentatie Licentie}} (GFDL) valt.Bij een document dat onder de GFDL wordt vrijgegeven, mag iedereen de tekst van het document kopiëren en veranderen. Wel dienen bij nieuw of gewijzigd gebruik de voorwaarden en verplichtingen zoals binnen de GFDL zijn beschreven, te worden nageleefd.
Bij het gebruik van onder GFDL uitgegeven documenten in een ander document zal in het algemeen het resulterende nieuwe document ook onder GFDL moeten vallen.  Hier vind je de volledige uitleg over deze licentie: {{Wp|GNU }}.&lt;br&gt;

Een logo beginnende met een CC duidt op een {{Wp|Creative Commons | Creative Commons}}-licentie. Creative Commons (CC) is een oorspronkelijk Amerikaans project voor het bevorderen van open inhoud. Het wil het mogelijk maken om creatieve werken vrijer beschikbaar te stellen dan bij traditioneel auteursrecht of copyright mogelijk is, zodat die werken bijvoorbeeld makkelijker gekopieerd en verspreid kunnen worden of dat anderen er verder aan kunnen werken. Klik op {{Wp|Creative Commons | Creative Commons}} voor de volledige uitleg.

'''In het algemeen komt het er op neer dat je deze mediabestanden in je cursus mag gebruiken, mits vermelding van de oorspronkelijke auteur en de licentie.'''

===Ook bruikbaar voor toetsen en examens===
[[Afbeelding:Animal_cell_structure_de.svg|left|150px]]  [[Afbeelding:Animal_cell_structure_numbered_version.svg|150px|right]]&lt;br&gt;&lt;br&gt;
Omdat de GNU- en CC-licenties dat toelaten vind je van sommige media bestanden versies in meerdere talen (ook in het Nederlands). Soms zijn er van een afbeelding ook blanco of genummerde versies, die je dan kunt gebruiken bij een herhalingstoets of bij het examen.

=== Zie ook ===
* [[Handboek Wikimedia Commons/Deel I Basis|Handboek Wikimedia Commons]].&lt;br&gt;&lt;br&gt;

===Bekijk bijvoorbeeld het wikiboek [[Kosmografie]] eens om enkele van deze mogelijkheden na te gaan.===
{{Niet afdrukken block|[[Afbeelding:Corioliskraftanimation.gif|thumb|right]]}}Vooral het hoofdstuk [[Kosmografie/Bewegingen van de aarde en de maan|Bewegingen van de aarde en de maan]] toont de voordelen van bewegende animaties.
Het is bv. moeilijk om woordelijk of via een tekening uit te leggen wat het {{Wp|corioliseffect|corioliseffect}} is. Maar de bijgevoegde animatie toont duidelijk de baanafwijking die plaats vindt ten gevolge van de beweging van de aarde. Bovendien kan je meteen klikken op de term {{Wp|corioliseffect|corioliseffect}}. Zo beland je op de desbetreffende Wikipediapagina.&lt;br&gt;

Soms vind je op andere websites, die niet bij de Wikifoundation horen, ook mooie en duidelijke animaties. Het is niet verboden een gewone link naar die animaties te zetten.&lt;br&gt;
Het verschil tussen de synodische en de syderische maan is moeilijk in woorden uit te leggen. Ook met statische schetsen blijft dat een probleem. Maar [https://www.sumanasinc.com/webcontent/animations/content/sidereal.html deze animatie] verduidelijkt het verschil tussen siderische en synodische maan. Met een enkele muisklik kan de animatie gestart worden als je tijdens de les het wikiboek via een beamer projecteert.

{{Sub}}</text>
      <sha1>npa45lcxag2815dzxji8is3skj3vcjy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gebruiker:Adam Molnar1</title>
    <ns>2</ns>
    <id>46884</id>
    <revision>
      <id>430892</id>
      <timestamp>2026-10-18T07:42:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Adam Molnar1</username>
        <id>29870</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe pagina aangemaakt met ' Hallo allemaal!   Ik ben Adam, student bachelor sociaal werk via afstandsonderwijs. In het kader van het vak &quot;Hedendaagse spanningen in een historisch perspectief&quot; kreeg ik de opdracht om een artikel op Wikipedia te schrijven. Mijn gekozen onderwerp is Burgerbeschermingstraining in Tsjecho-Slowakije.   Burgerbeschermingstraining was een van de vakken op tsjecho-slowaakse scholen tijdens het socialisme. Het doel van de training was het voorbereiden van de jeug…'</comment>
      <origin>430892</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="648" sha1="8bo51rx5kl5xlhsadl08ab8lag2xmyx" xml:space="preserve">
Hallo allemaal! 

Ik ben Adam, student bachelor sociaal werk via afstandsonderwijs. In het kader van het vak &quot;Hedendaagse spanningen in een historisch perspectief&quot; kreeg ik de opdracht om een artikel op Wikipedia te schrijven. Mijn gekozen onderwerp is Burgerbeschermingstraining in Tsjecho-Slowakije. 

Burgerbeschermingstraining was een van de vakken op tsjecho-slowaakse scholen tijdens het socialisme. Het doel van de training was het voorbereiden van de jeugd op potentiële militaire conflicten in de context van de Koude Oorlog (het gebruik van gasmakers, protocollen bij een atoomaanval, EHBO etc.). 

Alvast bedankt voor tips of feedback.</text>
      <sha1>8bo51rx5kl5xlhsadl08ab8lag2xmyx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Overleg gebruiker:Adam Molnar1</title>
    <ns>3</ns>
    <id>46885</id>
    <revision>
      <id>430895</id>
      <timestamp>2026-10-18T08:11:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>Welkom</comment>
      <origin>430895</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="114" sha1="24hnh5k38h9m2dk3f8ozkltq03gsxaj" xml:space="preserve">{{Welkom}}

- [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 18 okt 2026 10:11 (CEST)</text>
      <sha1>24hnh5k38h9m2dk3f8ozkltq03gsxaj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Categorie:Alfabet</title>
    <ns>14</ns>
    <id>46886</id>
    <revision>
      <id>430897</id>
      <timestamp>2026-10-18T09:24:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JopkeB</username>
        <id>18060</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe pagina aangemaakt met '{{Cat |onderwerp=Alfabetten |detailomschrijving= |broodkruimel= [[:Categorie:Alles|Alles]] &amp;rarr; [[:Categorie:Boek|Boek]] &amp;rarr; [[:Categorie:Boek naar thema|Boek naar thema]] &amp;rarr; '''{{PAGENAME}}''' |overig= }}  [[Categorie:Boek naar thema]]'</comment>
      <origin>430897</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="245" sha1="plydsywknqixesz85k2i6wrs9xe6z10" xml:space="preserve">{{Cat
|onderwerp=Alfabetten
|detailomschrijving=
|broodkruimel= [[:Categorie:Alles|Alles]] &amp;rarr; [[:Categorie:Boek|Boek]] &amp;rarr; [[:Categorie:Boek naar thema|Boek naar thema]] &amp;rarr; '''{{PAGENAME}}'''
|overig=
}}

[[Categorie:Boek naar thema]]</text>
      <sha1>plydsywknqixesz85k2i6wrs9xe6z10</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>