Godfried Bomans

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="nl">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikiquote</sitename>
    <dbname>nlwikiquote</dbname>
    <base>https://nl.wikiquote.org/wiki/Hoofdpagina</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.13</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Speciaal</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Overleg</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Gebruiker</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Overleg gebruiker</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikiquote</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Overleg Wikiquote</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Bestand</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Overleg bestand</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Overleg MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Sjabloon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Overleg sjabloon</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Help</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Overleg help</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Categorie</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Overleg categorie</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Overleg module</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Godfried Bomans</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1169</id>
    <revision>
      <id>95076</id>
      <parentid>92940</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T13:54:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Karmakolle</username>
        <id>5864</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ +1</comment>
      <origin>95076</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4072" sha1="f0mgn8k66ueh5i8xevu2uxwtog4d47n" xml:space="preserve">[[Bestand:Godfried Bomans.png|thumb|Godfried Bomans en [[Mies Bouwman]] in 1966]]
{{koppelingen|w=ja|commons=ja}}
{{auteur
| naam = Godfried Bomans
| wikipedia = Godfried Bomans
| periode = 1913-1971
| beschrijving = was een Nederlands [[schrijver]]
}}
{{Citaat
| tekst = Veel mensen danken hun goed [[geweten]] aan hun slecht [[geheugen]].
| bron = {{aut|Godfried Bomans}}, ''Aforismen'', 1977.
| aangehaald = {{aut|Bert Stoop}}, [http://www.animalfreedom.org/paginas/opinie/geweten.html ''Een zuiver geweten en dieren gebruiken gaat niet samen''], ongedateerd.
| opmerking = 
| opmerking2 = 
}}
{{Citaat
| tekst = De kunst van te [[leven]] is thuis te zijn alsof men op [[reis]] is.
| bron = {{aut|Godfried Bomans}}, ''De reis van uw leven''
| aangehaald = {{aut|Michael van Peel}}, [http://www.demorgen.be/opinie/de-kunst-van-te-leven-is-thuis-te-zijn-alsof-men-op-reis-is-a2005241/ ''De kunst van te leven is thuis te zijn, alsof men op reis is''], DeMorgen, 23 augustus 2014.
| opmerking = 
| opmerking2 = 
}}
{{Citaat
| tekst = Had mijn [[vrouwen|vrouw]] maar één zo'n been.
| bron = Toespraak van Bomans tijdens de uitreiking van de Edisons in 1963. Fragment [https://www.youtube.com/watch?v=UtBdGw7OCdI ''Marlene Dietrich at the Grand Gala du Disque''] op YouTube.
| aangehaald = {{aut|Marga van Praag}}, {{aut|Ad van Liempt}} [https://books.google.nl/books?id=CQV1AAAAQBAJ&amp;lpg=PA1956&amp;hl=nl&amp;pg=PA1956#v=onepage&amp;f=false ''Jaap en Max: het verhaal van de broers Van Praag''], Singel Uitgeverijen, 2012, {{ISBN|9789038895017}}
| opmerking = Bomans vertelde dat hij in de bioscoop naar een film keek waar Marlene Dietrich in meespeelde toen de man naast hem deze uitspraak deed.
}}
{{Citaat
| tekst = Er was eens een koning en die ging dood, maar hij wilde het niet.
| bron = {{aut|Godfried Bomans}}, Sprookje ''De Koning die niet dood wilde'', uit Godfried Bomans' Sprookjesboek, 1966.
| aangehaald = {{aut|Coen van Beelen}}, [http://www.trouw.nl/tr/nl/5009/Archief/article/detail/3414147/2013/03/23/Humor-is-overwonnen-verdriet.dhtml ''Humor is overwonnen verdriet''], Trouw, 23 maart 2013.
}}
{{Citaat
| tekst = [[Humor]] is overwonnen droefheid.
| bron = {{aut|Godfried Bomans}}, Humor is overwonnen droefheid, 1983.
| aangehaald = {{aut|Coen van Beelen}}, [http://www.trouw.nl/tr/nl/5009/Archief/article/detail/3414147/2013/03/23/Humor-is-overwonnen-verdriet.dhtml ''Humor is overwonnen verdriet''], Trouw, 23 maart 2013.
}}
{{Citaat
| tekst = Met verstandige dingen kun je halverwege ophouden, absurditeiten echter dienen voltooid te worden, omdat zij geen andere rechtvaardiging dan hun consequent doorzetten bezitten.
| bron = {{aut|Godfried Bomans}}, &quot;De laatste ontmoeting&quot; in: ''In de kou'', 1969.
| aangehaald = {{aut|Ibtihal Jadib}}, [https://www.volkskrant.nl/mensen/bomans-wist-wel-raad-met-humor-als-wapen-tegen-neerslachtigheid~b8299bbe/ Bomans wist wel raad met humor als wapen tegen neerslachtigheid], ''de Volkskrant, 21 april 2021.
}}
{{onterecht begin}}

== Ten onrechte aan Bomans toegeschreven ==
{{Citaat
| tekst = Het fascisme is niet een systeem, maar een gesteldheid. Het kan als atmosfeer in een progressieve zaal hangen.&quot;&lt;br /&gt;&quot;Fascisme is het gevoel dat ik krijg in een zaal vol linkse mensen.&quot;&lt;br /&gt;&quot;Fascisme is wat ik voel als ik in een kamer vol met linkse mensen ben.
| aangehaald = [http://www.trouw.nl/tr/nl/4324/Nieuws/archief/article/detail/1724233/2005/05/24/Bomans-misbruikt.dhtml ''Bomans misbruikt''], Trouw, 24 mei 2005.
| bron = Waarschijnlijk gebaseerd op &quot;'''''Wat zulke mensen over het hoofd zien is de eenvoudige waarheid dat het fascisme een houding is van de geest, een bepaalde mentaliteit, een geur, een atmosfeer van onverdraagzaamheid, een met boe-geroep iedere discussie in de grond stampend machtsvertoon, dat als een plotselinge stank van leer en laarzen door zo'n zaal waait. Eng is dat.'''''&quot; in {{aut|Godfried Bomans}}, ''De man met de witte das'', 1971.
}}
{{onterecht einde}}

{{menu}}

{{DEFAULTSORT:Bomans, Godfried}}
[[Categorie:Nederlands schrijver]]
[[Categorie:Ten onrechte toegeschreven citaten]]</text>
      <sha1>f0mgn8k66ueh5i8xevu2uxwtog4d47n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>95077</id>
      <parentid>95076</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T18:50:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Karmakolle</username>
        <id>5864</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ +1</comment>
      <origin>95077</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4770" sha1="boootd55ju8u3coyrlcqbsh540mgq58" xml:space="preserve">[[Bestand:Godfried Bomans.png|thumb|Godfried Bomans en [[Mies Bouwman]] in 1966]]
{{koppelingen|w=ja|commons=ja}}
{{auteur
| naam = Godfried Bomans
| wikipedia = Godfried Bomans
| periode = 1913-1971
| beschrijving = was een Nederlands [[schrijver]]
}}
{{Citaat
| tekst = Veel mensen danken hun goed [[geweten]] aan hun slecht [[geheugen]].
| bron = {{aut|Godfried Bomans}}, ''Aforismen'', 1977.
| aangehaald = {{aut|Bert Stoop}}, [http://www.animalfreedom.org/paginas/opinie/geweten.html ''Een zuiver geweten en dieren gebruiken gaat niet samen''], ongedateerd.
| opmerking = 
| opmerking2 = 
}}
{{Citaat
| tekst = De kunst van te [[leven]] is thuis te zijn alsof men op [[reis]] is.
| bron = {{aut|Godfried Bomans}}, ''De reis van uw leven''
| aangehaald = {{aut|Michael van Peel}}, [http://www.demorgen.be/opinie/de-kunst-van-te-leven-is-thuis-te-zijn-alsof-men-op-reis-is-a2005241/ ''De kunst van te leven is thuis te zijn, alsof men op reis is''], DeMorgen, 23 augustus 2014.
| opmerking = 
| opmerking2 = 
}}
{{Citaat
| tekst = Had mijn [[vrouwen|vrouw]] maar één zo'n been.
| bron = Toespraak van Bomans tijdens de uitreiking van de Edisons in 1963. Fragment [https://www.youtube.com/watch?v=UtBdGw7OCdI ''Marlene Dietrich at the Grand Gala du Disque''] op YouTube.
| aangehaald = {{aut|Marga van Praag}}, {{aut|Ad van Liempt}} [https://books.google.nl/books?id=CQV1AAAAQBAJ&amp;lpg=PA1956&amp;hl=nl&amp;pg=PA1956#v=onepage&amp;f=false ''Jaap en Max: het verhaal van de broers Van Praag''], Singel Uitgeverijen, 2012, {{ISBN|9789038895017}}
| opmerking = Bomans vertelde dat hij in de bioscoop naar een film keek waar Marlene Dietrich in meespeelde toen de man naast hem deze uitspraak deed.
}}
{{Citaat
| tekst = Er was eens een koning en die ging dood, maar hij wilde het niet.
| bron = {{aut|Godfried Bomans}}, Sprookje ''De Koning die niet dood wilde'', uit Godfried Bomans' Sprookjesboek, 1966.
| aangehaald = {{aut|Coen van Beelen}}, [http://www.trouw.nl/tr/nl/5009/Archief/article/detail/3414147/2013/03/23/Humor-is-overwonnen-verdriet.dhtml ''Humor is overwonnen verdriet''], Trouw, 23 maart 2013.
}}
{{Citaat
| tekst = [[Humor]] is overwonnen droefheid.
| bron = {{aut|Godfried Bomans}}, Humor is overwonnen droefheid, 1983.
| aangehaald = {{aut|Coen van Beelen}}, [http://www.trouw.nl/tr/nl/5009/Archief/article/detail/3414147/2013/03/23/Humor-is-overwonnen-verdriet.dhtml ''Humor is overwonnen verdriet''], Trouw, 23 maart 2013.
}}
{{Citaat
| tekst = Met verstandige dingen kun je halverwege ophouden, absurditeiten echter dienen voltooid te worden, omdat zij geen andere rechtvaardiging dan hun consequent doorzetten bezitten.
| bron = {{aut|Godfried Bomans}}, &quot;De laatste ontmoeting&quot; in: ''In de kou'', 1969.
| aangehaald = {{aut|Ibtihal Jadib}}, [https://www.volkskrant.nl/mensen/bomans-wist-wel-raad-met-humor-als-wapen-tegen-neerslachtigheid~b8299bbe/ Bomans wist wel raad met humor als wapen tegen neerslachtigheid], ''de Volkskrant'', 21 april 2021.
}}
{{Citaat
| tekst = [H]et Frans is een taal waarvan de formulering zo strak als een handschoen om de inhoud past, terwijl in de Duitse taal die handschoen te wijd en in de Engelse te krap is. Wij, Nederlanders, hebben die Angelsaksische handschoen, alleen is hij bij ons nóg kleiner.
| bron = {{aut|Godfried Bomans}}, &quot;Wat is een Nederlander?&quot; in: ''Van de hak op de tak'', 1965.
| aangehaald = {{aut|Freek Van de Velde}}, &quot;Weerspiegelt taal cultuur?&quot; in: '' Tijdschrift voor Nederlandse Yaal- en Letterkunde'', 2021, [https://www.aup-online.com/content/journals/10.5117/TNTL2021.1.003.VELD p. 73-80]
| opmerking = Understatement en litotes liggen volgens Bomans in de Nederlandse volksaard.
}}

{{onterecht begin}}

== Ten onrechte aan Bomans toegeschreven ==
{{Citaat
| tekst = Het fascisme is niet een systeem, maar een gesteldheid. Het kan als atmosfeer in een progressieve zaal hangen.&quot;&lt;br /&gt;&quot;Fascisme is het gevoel dat ik krijg in een zaal vol linkse mensen.&quot;&lt;br /&gt;&quot;Fascisme is wat ik voel als ik in een kamer vol met linkse mensen ben.
| aangehaald = [http://www.trouw.nl/tr/nl/4324/Nieuws/archief/article/detail/1724233/2005/05/24/Bomans-misbruikt.dhtml ''Bomans misbruikt''], Trouw, 24 mei 2005.
| bron = Waarschijnlijk gebaseerd op &quot;'''''Wat zulke mensen over het hoofd zien is de eenvoudige waarheid dat het fascisme een houding is van de geest, een bepaalde mentaliteit, een geur, een atmosfeer van onverdraagzaamheid, een met boe-geroep iedere discussie in de grond stampend machtsvertoon, dat als een plotselinge stank van leer en laarzen door zo'n zaal waait. Eng is dat.'''''&quot; in {{aut|Godfried Bomans}}, ''De man met de witte das'', 1971.
}}
{{onterecht einde}}

{{menu}}

{{DEFAULTSORT:Bomans, Godfried}}
[[Categorie:Nederlands schrijver]]
[[Categorie:Ten onrechte toegeschreven citaten]]</text>
      <sha1>boootd55ju8u3coyrlcqbsh540mgq58</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Primo Levi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12673</id>
    <revision>
      <id>95078</id>
      <parentid>94855</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T08:31:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Karmakolle</username>
        <id>5864</id>
      </contributor>
      <comment>+1</comment>
      <origin>95078</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9793" sha1="bp3ycyb5tpbxyr3r2a0tt7bfs5ocar5" xml:space="preserve">[[Bestand:Primo Levi, 1942-1943.jpg|thumb|Levi in 1942]]

{{Koppelingen
| w = ja
| commons = ja
| s =
| b =
}}

{{Auteur
|naam=Primo Levi
|wikipedia=Primo Levi
|periode=1919-1987
|beschrijving=was een Italiaans schrijver en holocaustoverlevende
}}


{{Vertaald citaat
| tekst      = La persuasione che la vita ha uno scopo è radicata in ogni fibra di uomo, è una proprietà della sostanza umana.
| taal       = Italiaans
| vertaling  = De overtuiging dat het leven zin heeft is in elke vezel van de mens geworteld, is een eigenschap van de menselijke natuur.
| bron       = &quot;Una buona giornata&quot; in: ''Se questo è un uomo'', 1947
| aangehaald = {{aut|Karin Smeets}}, [https://www.dbnl.org/tekst/_voo013199601_01/_voo013199601_01_0020.php ‘Till my ghastly tale is told’. Primo Levi en schrijven over de Holocaust] in: ''Vooys'', 1996, nr. 2, p. 4-12
| opmerking  = 
| opmerking2 = 
}}

{{Vertaald citaat
| tekst      = Allora per la prima volta ci siamo accorti che la nostra lingua manca di parole per esprimere questa offesa, la demolizione di un uomo.
| taal       = Italiaans
| vertaling  = Toen hebben we voor het eerst begrepen dat onze taal geen woorden heeft voor die misdaad, het vernietigen van een mens.
| bron       = &quot;Sul fondo&quot; in: ''Se questo è un uomo'', 1947
| aangehaald = {{aut|Karin Smeets}}, [https://www.dbnl.org/tekst/_voo013199601_01/_voo013199601_01_0020.php ‘Till my ghastly tale is told’. Primo Levi en schrijven over de Holocaust] in: ''Vooys'', 1996, nr. 2, p. 4-12
| opmerking  = 
| opmerking2 = 
}}

{{Vertaald citaat
| tekst      = Questo mi riempie di sdegno, pure già so ormai che &lt;u&gt;è nel normale ordine delle cose che i privilegiati opprimano i non privilegiati: su questa legge umana si regge la struttura sociale del campo&lt;/u&gt;.
| taal       = Italiaans
| vertaling  = [H]et ligt in de orde der dingen dat de bevoorrechten de niet-bevoorrechten onderdrukken. Op die mensenwet berust de sociale structuur van het kamp.
| bron       = &quot;Ka-Be&quot; in: ''Se questo è un uomo'', 1947
| aangehaald = {{aut|Dick Wittenberg}}, [https://www.google.be/books/edition/Prikkeldraad/fJBZCgAAQBAJ?hl=nl&amp;gbpv=1&amp;pg=PT120&amp;printsec=frontcover Prikkeldraad. Een geschiedenis van goed en kwaad]'', 2015
| opmerking  = 
| opmerking2 = 
}}

{{Vertaald citaat
| tekst      = Si aggiunga ancora che una sensibile azione di smorzamento è esercitata dalla legge, e dal senso morale, che è legge interna; viene infatti considerato tanto più civile un paese, quanto più savie ed efficienti vi sono quelle leggi che impediscono al misero di essere troppo misero, e al potente di essere troppo potente.
| taal       = Italiaans
| vertaling  = En ten slotte werkt de [[wet]], of het moreel besef dat de verinnerlijking is van de wet, als schokbreker: een land geldt dan ook als des te beschaafder naarmate de wetten die de armen beletten om al te arm en de machtigen om al te machtig te worden er beter functioneren.
| bron       = &quot;I sommersi e i salvati&quot; in: ''Se questo è un uomo'', 1947
| aangehaald = {{aut|Lisa Halliday}}, ''[https://www.google.be/books/edition/Asymmetrie/a8tmDwAAQBAJ?hl=nl&amp;gbpv=1&amp;pg=PT60&amp;printsec=frontcover Asymmetrie]'', 2024
| opmerking  = 
| opmerking2 = 
}}

{{Vertaald citaat
| tekst      = Forse è presunzione: ma ecco, oggi io, il prigioniero numero 174517, per mezzo Suo posso parlare ai tedeschi, rammentare loro quello che hanno fatto, e dire loro ‘&lt;u&gt;sono vivo, e vorrei capirvi per giudicarvi&lt;/u&gt;’.
| taal       = Italiaans
| vertaling  = Ik leef en ik zou jullie willen begrijpen om over jullie te kunnen oordelen. 
| bron       = Brief van Primo Levi aan zijn Duitse vertaler Heinz Riedt d.d. 13 mei 1960, geciteerd naar: {{aut|Manila Brandoni}}, {{aut|Rossella Gaudenzi}} en {{aut|Tiziana Sorrentino}}, ''Se questo è un uomo. Da De Silva a Einaudi'', Oblique, 2012, [https://www.oblique.it/images/formazione/dispense/casi/levi_se-questo-e-un-uomo_mono.pdf#page=22 p. 22]
| aangehaald = {{aut|Sonja Lavaert}}, &quot;Primo Levi's Duitse brieven, over de precisie van woorden&quot; in: ''Filter'', 2018, nr. 1. [https://www.tijdschrift-filter.nl/webfilter/dossier/getuigenis-en-vertaling/2018-1/primo-levi-s-duitse-brieven/ Online tekst]
| opmerking  = Toen Levi in Duitse vertaling verscheen onder de titel ''Ist das ein Mensch'' (1961), wilde hij zich niet in een voorwoord rechtstreeks tot de Duitsers richten, maar verkoos hij dat te doen via een uittreksel uit een brief aan zijn vertaler. Dit werd later hernomen in anderstalige edities. 174517 was het kampnummer dat op zijn arm was getatoeëerd.
| opmerking2 = 
}}

{{Vertaald citaat
| tekst      = Non comprendo, non sopporto che si giudichi un uomo non per quello che è ma per il gruppo a cui gli accade di appartenere.
| taal       = Italiaans
| vertaling  = Ik kan niet begrijpen, niet verdragen dat men een mens beoordeelt niet naar wat hij is, maar naar de groep waar hij toevallig toe ­behoort.
| bron       = Brief van Primo Levi aan zijn Duitse vertaler Heinz Riedt d.d. 13 mei 1960, geciteerd naar: {{aut|Manila Brandoni}}, {{aut|Rossella Gaudenzi}} en {{aut|Tiziana Sorrentino}}, ''Se questo è un uomo. Da De Silva a Einaudi'', Oblique, 2012, [https://www.oblique.it/images/formazione/dispense/casi/levi_se-questo-e-un-uomo_mono.pdf#page=22 p. 22]
| aangehaald = {{aut|[[Arnon Grunberg]]}}, [https://www.parool.nl/kunst-media/arnon-grunberg-er-zit-iets-schandaligs-in-de-menselijke-liefde~b97b9cb5/ tekst], ''Het Parool'', 10 januari 2020
| opmerking  = 
| opmerking2 = 
}}

{{Vertaald citaat
| tekst      = &lt;u&gt;I mostri esistono, ma sono troppo pochi per essere veramente pericolosi; sono più pericolosi gli uomini comuni, i funzionari pronti a credere e ad obbedire senza discutere&lt;/u&gt;, come Eichmann, come Höss comandante di Auschwitz, come Stangl comandante di Treblinka, come i militari francesi di vent'anni dopo, massacratori in Algeria, come i militari americani di trent'anni dopo, massacratori in Vietnam.
| taal       = Italiaans
| vertaling  = Monsters bestaan, maar ze zijn met te weinig om echt gevaarlijk te zijn. Gevaarlijker zijn de gewone mensen, de functionarissen die bereid zijn te geloven en te [[gehoorzamen]] zonder vragen te stellen. 
| bron       = &quot;Appendice&quot; in: ''Se questo è un uomo'', 1976 (nawoord eerst verschenen in de schoolcollectie ''Letture per la scuola media'')
| aangehaald = {{aut|Maria Appel}}, [https://historianet.nl/oorlog/tweede-wereldoorlog/de-holocaust/10-citaten-van-holocaustoverlevenden 10 citaten van Holocaustoverlevenden], Historia, 26 januari 2026
| opmerking  = 
| opmerking2 = 
}}

{{Vertaald citaat
| tekst      = Indietro, via di qui, gente sommersa,&lt;br&gt;[...]&lt;br&gt;Ritornate alla vostra nebbia.&lt;br&gt;Non è mia colpa se vivo e respiro&lt;br&gt;E mangio e bevo e dormo e vesto panni.
| taal       = Italiaans
| vertaling  = Achteruit, weg hier, verdronkenen,&lt;br&gt;[...]&lt;br&gt;Keer terug in jullie mist.&lt;br&gt;Het is niet mijn schuld dat ik leef&lt;br&gt;Eet en drink en kleren draag.
| bron       = &quot;Il superstite&quot; in: ''Ad ora incerta'', 1984
| aangehaald = {{aut|Thijs Niemantsverdriet}}, [https://www.groene.nl/artikel/orde-scheppen-in-de-chaos Orde scheppen in de chaos], ''De Groene Amsterdammer'', 13 april 2002
| opmerking  = 
| opmerking2 = 
}}

{{Vertaald citaat
| tekst      = Sopravvivevano i peggiori, cioè i più adatti; i migliori sono morti tutti.
| taal       = Italiaans
| vertaling  = De slechtsten, dat wil zeggen de best aangepasten, overleefden; de besten zijn allemaal dood.
| bron       = &quot;La vergogna&quot; in: ''I sommersi e i salvati'', 1986
| aangehaald = {{aut|Karin Smeets}}, [https://www.dbnl.org/tekst/_voo013199601_01/_voo013199601_01_0020.php ‘Till my ghastly tale is told’. Primo Levi en schrijven over de Holocaust] in: ''Vooys'', 1996, nr. 2, p. 4-12
| opmerking  = 
| opmerking2 = 
}}

{{Vertaald citaat
| tekst      = All'uscita dal buio, si soffriva per la riacquistata consapevolezza di essere stati menomati.
| taal       = Italiaans
| vertaling  = Op het ogenblik waarop men uit de duisternis kwam, leed men het meest onder het herwonnen besef geen mens meer te zijn geweest.
| bron       = &quot;La vergogna&quot; in: ''I sommersi e i salvati'', 1986
| aangehaald = {{aut|Karin Smeets}}, [https://www.dbnl.org/tekst/_voo013199601_01/_voo013199601_01_0020.php ‘Till my ghastly tale is told’. Primo Levi en schrijven over de Holocaust] in: ''Vooys'', 1996, nr. 2, p. 4-12
| opmerking  = 
| opmerking2 = 
}}

{{Vertaald citaat
| tekst      = Gli scopi di vita sono la difesa ottima contro la morte: non solo in Lager.
| taal       = Italiaans
| vertaling  = Geen beter verweer tegen de dood dan levensdoelen.”'''&lt;br&gt;variant: '''“Levensdoelen zijn een uitstekende verdediging tegen de dood: niet enkel in het concentratiekamp.
| bron       = &quot;L'intellettuale ad Auschwitz&quot; in: ''I sommersi e i salvati'', 1986
| aangehaald = {{aut|[[Jeroen Brouwers]]}}, ''[https://www.google.be/books/edition/De_laatste_deur/sL0-DQAAQBAJ?hl=nl&amp;gbpv=1&amp;pg=RA1-PT692&amp;printsec=frontcover De laatste deur]'', 2017; {{aut|Jan De Volder}}, [https://www.dbnl.org/tekst/_str008199001_01/_str008199001_01_0032.php Het ‘lucide’ schrijven van Primo Levi] in: ''Streven'', januari 1991, p. 353
| opmerking  = 
| opmerking2 = 
}}

{{Vertaald citaat
| tekst      = È avvenuto, quindi può accadere di nuovo: questo è il nocciolo di quanto abbiamo da dire.
| taal       = Italiaans
| vertaling  = Het is gebeurd, dus het kan opnieuw gebeuren: dat is de kern van wat wij te zeggen hebben.
| bron       = &quot;Conclusione&quot; in: ''I sommersi e i salvati'', 1986
| aangehaald = {{aut|Tom Claes}}, [https://www.mo.be/opinie/wat-zullen-wij-ons-herinneren Wat zullen wij ons herinneren?], ''MO* Magazine'', 30 januari 2025
| opmerking  = 
| opmerking2 = 
}}


{{menu}}

{{DEFAULTSORT:Levi, Primo}}

[[Categorie:Italiaans schrijver]]</text>
      <sha1>bp3ycyb5tpbxyr3r2a0tt7bfs5ocar5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>95079</id>
      <parentid>95078</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T08:32:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Karmakolle</username>
        <id>5864</id>
      </contributor>
      <origin>95079</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9857" sha1="8x7wb5s4cdkwbvqeb1saayvqg2w8cjm" xml:space="preserve">[[Bestand:Primo Levi, 1942-1943.jpg|thumb|Levi in 1942]]

{{Koppelingen
| w = ja
| commons = ja
| s =
| b =
}}

{{Auteur
|naam=Primo Levi
|wikipedia=Primo Levi
|periode=1919-1987
|beschrijving=was een Italiaans schrijver en holocaustoverlevende
}}


{{Vertaald citaat
| tekst      = La persuasione che la vita ha uno scopo è radicata in ogni fibra di uomo, è una proprietà della sostanza umana.
| taal       = Italiaans
| vertaling  = De overtuiging dat het leven zin heeft is in elke vezel van de mens geworteld, is een eigenschap van de menselijke natuur.
| bron       = &quot;Una buona giornata&quot; in: ''Se questo è un uomo'', 1947
| aangehaald = {{aut|Karin Smeets}}, [https://www.dbnl.org/tekst/_voo013199601_01/_voo013199601_01_0020.php ‘Till my ghastly tale is told’. Primo Levi en schrijven over de Holocaust] in: ''Vooys'', 1996, nr. 2, p. 4-12
| opmerking  = 
| opmerking2 = 
}}

{{Vertaald citaat
| tekst      = Allora per la prima volta ci siamo accorti che la nostra lingua manca di parole per esprimere questa offesa, la demolizione di un uomo.
| taal       = Italiaans
| vertaling  = Toen hebben we voor het eerst begrepen dat onze taal geen woorden heeft voor die misdaad, het vernietigen van een mens.
| bron       = &quot;Sul fondo&quot; in: ''Se questo è un uomo'', 1947
| aangehaald = {{aut|Karin Smeets}}, [https://www.dbnl.org/tekst/_voo013199601_01/_voo013199601_01_0020.php ‘Till my ghastly tale is told’. Primo Levi en schrijven over de Holocaust] in: ''Vooys'', 1996, nr. 2, p. 4-12
| opmerking  = 
| opmerking2 = 
}}

{{Vertaald citaat
| tekst      = Questo mi riempie di sdegno, pure già so ormai che &lt;u&gt;è nel normale ordine delle cose che i privilegiati opprimano i non privilegiati: su questa legge umana si regge la struttura sociale del campo&lt;/u&gt;.
| taal       = Italiaans
| vertaling  = [H]et ligt in de orde der dingen dat de bevoorrechten de niet-bevoorrechten onderdrukken. Op die mensenwet berust de sociale structuur van het kamp.
| bron       = &quot;Ka-Be&quot; in: ''Se questo è un uomo'', 1947
| aangehaald = {{aut|Dick Wittenberg}}, [https://www.google.be/books/edition/Prikkeldraad/fJBZCgAAQBAJ?hl=nl&amp;gbpv=1&amp;pg=PT120&amp;printsec=frontcover Prikkeldraad. Een geschiedenis van goed en kwaad]'', 2015
| opmerking  = 
| opmerking2 = 
}}

{{Vertaald citaat
| tekst      = Si aggiunga ancora che una sensibile azione di smorzamento è esercitata dalla legge, e dal senso morale, che è legge interna; viene infatti considerato tanto più civile un paese, quanto più savie ed efficienti vi sono quelle leggi che impediscono al misero di essere troppo misero, e al potente di essere troppo potente.
| taal       = Italiaans
| vertaling  = En ten slotte werkt de [[wet]], of het moreel besef dat de verinnerlijking is van de wet, als schokbreker: een land geldt dan ook als des te beschaafder naarmate de wetten die de armen beletten om al te arm en de machtigen om al te machtig te worden er beter functioneren.
| bron       = &quot;I sommersi e i salvati&quot; in: ''Se questo è un uomo'', 1947
| aangehaald = {{aut|Lisa Halliday}}, ''[https://www.google.be/books/edition/Asymmetrie/a8tmDwAAQBAJ?hl=nl&amp;gbpv=1&amp;pg=PT60&amp;printsec=frontcover Asymmetrie]'', 2024
| opmerking  = 
| opmerking2 = 
}}

{{Vertaald citaat
| tekst      = Forse è presunzione: ma ecco, oggi io, il prigioniero numero 174517, per mezzo Suo posso parlare ai tedeschi, rammentare loro quello che hanno fatto, e dire loro ‘&lt;u&gt;sono vivo, e vorrei capirvi per giudicarvi&lt;/u&gt;’.
| taal       = Italiaans
| vertaling  = Ik leef en ik zou jullie willen begrijpen om over jullie te kunnen oordelen. 
| bron       = Brief van Primo Levi aan zijn Duitse vertaler Heinz Riedt d.d. 13 mei 1960, geciteerd naar: {{aut|Manila Brandoni}}, {{aut|Rossella Gaudenzi}} en {{aut|Tiziana Sorrentino}}, ''Se questo è un uomo. Da De Silva a Einaudi'', Oblique, 2012, [https://www.oblique.it/images/formazione/dispense/casi/levi_se-questo-e-un-uomo_mono.pdf#page=22 p. 22]
| aangehaald = {{aut|Sonja Lavaert}}, &quot;Primo Levi's Duitse brieven, over de precisie van woorden&quot; in: ''Filter'', 2018, nr. 1. [https://www.tijdschrift-filter.nl/webfilter/dossier/getuigenis-en-vertaling/2018-1/primo-levi-s-duitse-brieven/ Online tekst]
| opmerking  = Toen Levi in Duitse vertaling verscheen onder de titel ''Ist das ein Mensch'' (1961), wilde hij zich niet in een voorwoord rechtstreeks tot de Duitsers richten, maar verkoos hij dat te doen via een uittreksel uit een brief aan zijn vertaler. Dit werd later hernomen in anderstalige edities. 174517 was het kampnummer dat op zijn arm was getatoeëerd.
| opmerking2 = 
}}

{{Vertaald citaat
| tekst      = Non comprendo, non sopporto che si giudichi un uomo non per quello che è ma per il gruppo a cui gli accade di appartenere.
| taal       = Italiaans
| vertaling  = Ik kan niet begrijpen, niet verdragen dat men een mens beoordeelt niet naar wat hij is, maar naar de groep waar hij toevallig toe ­behoort.
| bron       = Brief van Primo Levi aan zijn Duitse vertaler Heinz Riedt d.d. 13 mei 1960, geciteerd naar: {{aut|Manila Brandoni}}, {{aut|Rossella Gaudenzi}} en {{aut|Tiziana Sorrentino}}, ''Se questo è un uomo. Da De Silva a Einaudi'', Oblique, 2012, [https://www.oblique.it/images/formazione/dispense/casi/levi_se-questo-e-un-uomo_mono.pdf#page=22 p. 22]
| aangehaald = {{aut|[[Arnon Grunberg]]}}, [https://www.parool.nl/kunst-media/arnon-grunberg-er-zit-iets-schandaligs-in-de-menselijke-liefde~b97b9cb5/ Arnon Grunberg: ‘Er zit iets schandaligs in de menselijke liefde’], ''Het Parool'', 10 januari 2020
| opmerking  = 
| opmerking2 = 
}}

{{Vertaald citaat
| tekst      = &lt;u&gt;I mostri esistono, ma sono troppo pochi per essere veramente pericolosi; sono più pericolosi gli uomini comuni, i funzionari pronti a credere e ad obbedire senza discutere&lt;/u&gt;, come Eichmann, come Höss comandante di Auschwitz, come Stangl comandante di Treblinka, come i militari francesi di vent'anni dopo, massacratori in Algeria, come i militari americani di trent'anni dopo, massacratori in Vietnam.
| taal       = Italiaans
| vertaling  = Monsters bestaan, maar ze zijn met te weinig om echt gevaarlijk te zijn. Gevaarlijker zijn de gewone mensen, de functionarissen die bereid zijn te geloven en te [[gehoorzamen]] zonder vragen te stellen. 
| bron       = &quot;Appendice&quot; in: ''Se questo è un uomo'', 1976 (nawoord eerst verschenen in de schoolcollectie ''Letture per la scuola media'')
| aangehaald = {{aut|Maria Appel}}, [https://historianet.nl/oorlog/tweede-wereldoorlog/de-holocaust/10-citaten-van-holocaustoverlevenden 10 citaten van Holocaustoverlevenden], Historia, 26 januari 2026
| opmerking  = 
| opmerking2 = 
}}

{{Vertaald citaat
| tekst      = Indietro, via di qui, gente sommersa,&lt;br&gt;[...]&lt;br&gt;Ritornate alla vostra nebbia.&lt;br&gt;Non è mia colpa se vivo e respiro&lt;br&gt;E mangio e bevo e dormo e vesto panni.
| taal       = Italiaans
| vertaling  = Achteruit, weg hier, verdronkenen,&lt;br&gt;[...]&lt;br&gt;Keer terug in jullie mist.&lt;br&gt;Het is niet mijn schuld dat ik leef&lt;br&gt;Eet en drink en kleren draag.
| bron       = &quot;Il superstite&quot; in: ''Ad ora incerta'', 1984
| aangehaald = {{aut|Thijs Niemantsverdriet}}, [https://www.groene.nl/artikel/orde-scheppen-in-de-chaos Orde scheppen in de chaos], ''De Groene Amsterdammer'', 13 april 2002
| opmerking  = 
| opmerking2 = 
}}

{{Vertaald citaat
| tekst      = Sopravvivevano i peggiori, cioè i più adatti; i migliori sono morti tutti.
| taal       = Italiaans
| vertaling  = De slechtsten, dat wil zeggen de best aangepasten, overleefden; de besten zijn allemaal dood.
| bron       = &quot;La vergogna&quot; in: ''I sommersi e i salvati'', 1986
| aangehaald = {{aut|Karin Smeets}}, [https://www.dbnl.org/tekst/_voo013199601_01/_voo013199601_01_0020.php ‘Till my ghastly tale is told’. Primo Levi en schrijven over de Holocaust] in: ''Vooys'', 1996, nr. 2, p. 4-12
| opmerking  = 
| opmerking2 = 
}}

{{Vertaald citaat
| tekst      = All'uscita dal buio, si soffriva per la riacquistata consapevolezza di essere stati menomati.
| taal       = Italiaans
| vertaling  = Op het ogenblik waarop men uit de duisternis kwam, leed men het meest onder het herwonnen besef geen mens meer te zijn geweest.
| bron       = &quot;La vergogna&quot; in: ''I sommersi e i salvati'', 1986
| aangehaald = {{aut|Karin Smeets}}, [https://www.dbnl.org/tekst/_voo013199601_01/_voo013199601_01_0020.php ‘Till my ghastly tale is told’. Primo Levi en schrijven over de Holocaust] in: ''Vooys'', 1996, nr. 2, p. 4-12
| opmerking  = 
| opmerking2 = 
}}

{{Vertaald citaat
| tekst      = Gli scopi di vita sono la difesa ottima contro la morte: non solo in Lager.
| taal       = Italiaans
| vertaling  = Geen beter verweer tegen de dood dan levensdoelen.”'''&lt;br&gt;variant: '''“Levensdoelen zijn een uitstekende verdediging tegen de dood: niet enkel in het concentratiekamp.
| bron       = &quot;L'intellettuale ad Auschwitz&quot; in: ''I sommersi e i salvati'', 1986
| aangehaald = {{aut|[[Jeroen Brouwers]]}}, ''[https://www.google.be/books/edition/De_laatste_deur/sL0-DQAAQBAJ?hl=nl&amp;gbpv=1&amp;pg=RA1-PT692&amp;printsec=frontcover De laatste deur]'', 2017; {{aut|Jan De Volder}}, [https://www.dbnl.org/tekst/_str008199001_01/_str008199001_01_0032.php Het ‘lucide’ schrijven van Primo Levi] in: ''Streven'', januari 1991, p. 353
| opmerking  = 
| opmerking2 = 
}}

{{Vertaald citaat
| tekst      = È avvenuto, quindi può accadere di nuovo: questo è il nocciolo di quanto abbiamo da dire.
| taal       = Italiaans
| vertaling  = Het is gebeurd, dus het kan opnieuw gebeuren: dat is de kern van wat wij te zeggen hebben.
| bron       = &quot;Conclusione&quot; in: ''I sommersi e i salvati'', 1986
| aangehaald = {{aut|Tom Claes}}, [https://www.mo.be/opinie/wat-zullen-wij-ons-herinneren Wat zullen wij ons herinneren?], ''MO* Magazine'', 30 januari 2025
| opmerking  = 
| opmerking2 = 
}}


{{menu}}

{{DEFAULTSORT:Levi, Primo}}

[[Categorie:Italiaans schrijver]]</text>
      <sha1>8x7wb5s4cdkwbvqeb1saayvqg2w8cjm</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>