Hoofdportaal:Religie

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="nl">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikisource</sitename>
    <dbname>nlwikisource</dbname>
    <base>https://nl.wikisource.org/wiki/Hoofdpagina</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.3</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Speciaal</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Overleg</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Gebruiker</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Overleg gebruiker</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikisource</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Overleg Wikisource</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Bestand</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Overleg bestand</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Overleg MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Sjabloon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Overleg sjabloon</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Help</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Overleg help</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Categorie</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Overleg categorie</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Hoofdportaal</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Overleg hoofdportaal</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Auteur</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Overleg auteur</namespace>
      <namespace key="104" case="first-letter">Pagina</namespace>
      <namespace key="105" case="first-letter">Overleg pagina</namespace>
      <namespace key="106" case="first-letter">Index</namespace>
      <namespace key="107" case="first-letter">Overleg index</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Overleg module</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Hoofdportaal:Religie</title>
    <ns>100</ns>
    <id>9197</id>
    <revision>
      <id>221435</id>
      <parentid>221326</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T15:56:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>bronnen toegevoegd/verplaatst</comment>
      <origin>221435</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30195" sha1="0e87rk2jeya6bt8jpawcz9s7w28cqwg" xml:space="preserve">{{Infobox hoofdportaal
| afbeelding = P religion world.svg
| informatie = Dit is een overzicht van alle op [[Wikisource:Over Wikisource|Wikisource]] aanwezige bronnen over religie. [[Hoofdportaal:Overzicht van alle hoofdportalen|Overzicht van alle hoofdportalen]].
}}
== Algemeen ==
=== Godsdienstgeschiedenis ===
;Godsdienstvrijheid
*Bonnet (1766) ''Discours sur la tolerance'', à Utrecht: Chez J.C. ten Bosch.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (17 januari 1767) [[Rotterdamsche Courant/1767/Nummer 8/J. C. ten Bosch|‘T C. ten Bosch, Boekverkooper te Utrecht, heeft gedrukt en alom verzonden, […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

=== Systematische godsdienstwetenschap ===
Hierbij o.a.: vergelijkende godsdienstwetenschap, fenomenologie van de godsdienst
*Flügge, C.W. (1828) ''De hemel der toekomst, of geschiedkundige ontwikkeling der meeningen en leerstellingen van beschaafde en onbeschaafde volken nopens den staat na dit leven'', Te Amsterdam: bij W. Brave, Junior.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (12 januari 1829) [[Nederlandsche Staatscourant/1829/Nummer 10/Departement van Binnenlandsche Zaken|‘Departement van Binnenlandsche Zaken [advertentie]’]], ''Nederlandsche Staats-Courant'', [p.&amp;nbsp;4].

== (Wereld)godsdiensten ==
* [[Hoofdportaal:Religie/Wereldgodsdiensten|(Wereld)godsdiensten]]

== Bijbel ==
* [[Hoofdportaal:Religie/Bijbel|Bijbel]]

== Christendom ==
*[[Hoofdportaal:Religie/Christendom|Christendom]]

== Katholicisme ==
*[[Hoofdportaal:Religie/Katholicisme]]

== Protestantisme ==
=== Algemeen ===
==== Tijdschriften en overige seriële publicaties ====
*''De Protestant. Orgaan van de Evangelische Maatschappij''.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (26 oktober 1916) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 73/Nummer 300/Avondblad/De Protestant|‘De Protestant, het orgaan van de Evangelische Maatschappij, […]’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, A, p.&amp;nbsp;1.

*''De protestant. Tijdschrift voor de evangelische christenheid''.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (2 november 1824) [[Rotterdamsche Courant/1824/Nummer 132/Bij de Boekverkoopers Blussé en Van Braam|‘Bij de Boekverkoopers Blussé en Van Braam, te Dordrecht, zijn heden van de pers gekomen en alom verkrijgbaar: […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

==== De Kerk ====
Hierbij o.a.: bestuur en organisatie
*Mosheim, Joh. Laur. van (1766) ''Algemeen Kerken-regt der protestanten'', Te Utrecht: By Gisbert. Timon van Paddenburg, en Jacobus Cornelis ten Bosch, Boekverkopers.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (17 januari 1767) [[Rotterdamsche Courant/1767/Nummer 8/J. C. ten Bosch|‘T C. ten Bosch, Boekverkooper te Utrecht, heeft gedrukt en alom verzonden, […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

=== Geloofsleer en ethiek ===
==== Belijdenisgeschriften ====
*Bareuth, Johan (1789) ''Catechismus der Wijsheid en Deugd of onderwijs bij samenspraken In de Grondbeginselen der natuurlyke en schriftuurlyke wijsbegeerte en zedekunde'' […], Dordrecht: De Leeuw en Krap.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (23 april 1789) [[Opregte Haarlemsche Courant/1789/Nummer 49/Catechismus der Wysheid en Deugd|‘Catechismus der Wysheid en Deugd, of Onderwys in de Grondbeginselen der Natuurlyke en Schriftuurlyke Wysbegeerte en Zedekunde; […] [advertentie]’]], ''Oprechte Donderdagse Haarlemse Courant'', [p.&amp;nbsp;4].
*Mastricht, Petro van (1699) ''Theoretico-Practica Theologia, qua, per singula capita Theologica, pars exegetica, dogmatica, elenchtica &amp; practica, perpetuâ successione conjugantur. Editio nova, priori multo emendatior, &amp; plus quam tertiâ parte auctior. Accedunt: Historia Ecclesiastica, plena quidem; sed compendiosa: Idea Theologiæ Moralis: Hypotyposis Theologiæ Asceticæ &amp;c. Proin opus quasi novum'', Trajecti ad Rhenum: Ex officinâ Thomæ Appels, Bibliopolæ.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (18 februari 1700) [[Amsterdamsche Courant/1700/Nummer 21/Tot Utregt|‘Tot Utregt by Thomas Appels, Boekverkoper, is gedrukt en word uytgegeven, […] [advertentie]’]], ''Amsterdamse Donderdaegse Courant'', [p.&amp;nbsp;2].
*Reinhard, Frans Volkmar (1827-1833) ''Zamenstel der christelijke zedekunde'', Deventer/Franeker: A.J. van den Sigtenhorst/G. Ypma.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 juli 1828) [[Nederlandsche Staatscourant/1828/Nummer 158/Departement van Binnenlandsche Zaken|‘Departement van Binnenlandsche Zaken [advertentie]’]], ''Nederlandsche Staats-Courant'', [p.&amp;nbsp;3-4].
*Tydeman, B.F. (1828) ''Opleiding tot waarheid en deugd, voor jongelingen en jonge dochters; in gesprekken tusschen een Vader en zijn Zoon'', Dordrecht: J. de Vos en Comp.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 juli 1828) [[Nederlandsche Staatscourant/1828/Nummer 158/Departement van Binnenlandsche Zaken|‘Departement van Binnenlandsche Zaken [advertentie]’]], ''Nederlandsche Staats-Courant'', [p.&amp;nbsp;3-4].

==== Geloofsleer; algemeen ====
*Waeyen, Johannis vander (1670) ''De reconciliatione clarissimorum virorum D.D. Gisberti Voetii, et D.D. Samuelis Maresii […] epistola'', Leovardiæ: Apud Jacobum Petri Hagenaer.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (4 februari 1670) [[Amsterdamsche Courant/1670/Nummer 5/Tot Leeuwaerden|‘Tot Leeuwaerden, by Jacob Pietersz. Hagenaer, is gedruckt en wert uytgegeven, […] [advertentie]’]], ''Amsteldamsche Dingsdaegse Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;Clarisse, Theodorus Adrianus (1795-1828), theoloog
*Hofstede de Groot, P. (1828) ''Hulde aan T. A. Clarisse, Theol. Doct. en Prof. te Groningen'', Te Groningen: bij W. Zuidema.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (12 januari 1829) [[Nederlandsche Staatscourant/1829/Nummer 10/Departement van Binnenlandsche Zaken|‘Departement van Binnenlandsche Zaken [advertentie]’]], ''Nederlandsche Staats-Courant'', [p.&amp;nbsp;4].

;Gallus, Carolus (1530-1616)
*Kr., Gerh. (18 maart 1933) [[Limburger Koerier/Jaargang 88/Nummer 66/Het Huis Millen op Nieuwstadt|‘Limburg. Het land van oude monumenten. Het Huis Millen op Nieuwstadt’]], ''Limburger Koerier'', vierde blad, [p.&amp;nbsp;13] (Carolus Gallus vermeld als ‘Carl Haan’).

;Hoë von Hoënegg, Matthias (1580-1645), theoloog
*Anoniem (15 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 5#art6|‘VVt Dresden in Saxenlandt den 4. Ianuarij’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&amp;nbsp;7-8.

;Kuyper, Herman Huber (1864-1945), theoloog
*Anoniem (7 september 1921) [[Het Vaderland/Jaargang 53/7 september 1921/Avondblad/Prof. dr. H. H. Kuyper|‘Prof. dr. H. H. Kuyper […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad B, p.&amp;nbsp;2.

;Tilenus, Daniel (1563-1633), theoloog
*Anoniem (16 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/16 oktober (1)#art4|‘Wt Parijs. 8. October’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&amp;nbsp;7.

==== Geloofsleer; afzonderlijke onderwerpen ====
===== Godsleer - Drie-eenheid =====
===== Christologie =====
*Appeldoorn, Petrus ([1669]) ''Tractaat van de Godheid Christi, des Heiligen Geestes en der Goddelijke Drieëenigheid'' […], [Middelburg]: [Hendrick Smith].&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (4 februari 1670) [[Amsterdamsche Courant/1670/Nummer 5/Tot Middelburgh|‘Tot Middelburgh, by Hendrick Smith Boeckverkooper, is gedruckt en werdt uytgegeven, […] [advertentie]’]], ''Amsteldamsche Dingsdaegse Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

=== Praktische theologie ===
==== Prediking ====
*Anoniem (31 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 217-218/Iets nieuws|‘Iets nieuws’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;1].

==== Diaconaat ====
*Anoniem (6 mei 1871) [[Arnhemsche Courant/Jaargang 58/Nummer 5328/Brummen, 4 mei|‘Brummen, 4 mei’]], ''Arnhemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

==== Zending ====
*Anoniem (17 januari 1767) [[Rotterdamsche Courant/1767/Nummer 8/Halle den 1 January|‘Halle den 1 January’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (27 juni 1911) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 84/Nummer 26652/Avondblad/Acht en veertigste Christelijk Nationaal Zendingsfeest|‘Acht en veertigste Christelijk Nationaal Zendingsfeest’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, p.&amp;nbsp;7.
*Anoniem (7 september 1921) [[Het Vaderland/Jaargang 53/7 september 1921/Avondblad/De zending in nood|‘De zending in nood’]], ''Het Vaderland'', Avondblad B, p.&amp;nbsp;2.

=== Liturgie ===

=== Geloofsleven ===

=== Preken en overdenkingen - Stichtelijke lectuur ===
*Halen, Adamus van (1683) ''Triumph der waarheyd, ofte de oude waarheyd der gereformeerden, triumpherende over t’nieu geloove der papisten, by wege van vragen en antwoorden, voor de waarheyd-lievende Christenen beschreven'', Tot Rotterdam: By Reynier van Doesburgh.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (2 september 1683) [[Opregte Haarlemsche Courant/1683/Donderdageditie, nummer 35/Tot Rotterdam by Reynier van Doesburg|‘Tot Rotterdam by Reynier van Doesburg, Boekverkoper, wert uytgegeven: […] [advertentie]’]], ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaeghse Courant'', [p.&amp;nbsp;2].
*Krieger, W.L. ([ca. 1783]) ''Gesprekken en overdenkingen over het lijden en sterven van onzen Heere Jesus Christus'', Amsterdam: Johannes Wessing Willemsz.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (17 januari 1784) [[Hollandsche Historische Courant/1784/Nummer 8/Te Amsterdam|‘Te Amsterdam by Joh. Wessing Willemsz., is van de Pers gekoomen: […] [advertentie]’]], ''Hollandsche Historische Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

=== Geschiedenis ===
==== Geschiedenis; algemeen ====

==== Geschiedenis van tijdperken ====
===== Hervormers =====
;Calvijn, Johannes (1509-1564)
*Stickelberger, E. (1931) ''Calvijn. Een levensschets'', Kampen: Kok.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (25 november 1931) [[De Telegraaf/Jaargang 39/Nummer 14809/Avondblad/Over boeken|‘Over boeken’]], ''De Telegraaf'', Avondblad, vierde blad, p.&amp;nbsp;13.

==== Geschiedenis van landen ====
Hierbij ook: Levensbeschrijvingen van personen die niet elders zijn onder te brengen.
===== Nederland =====
*Anoniem (20 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 212/Maastricht, 19 Dec. (2)|‘Maastricht, 19 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', [p.&amp;nbsp;3].
*Anoniem (18 november 1930) [[De Amsterdammer/Jaargang 19/Nummer 5688/Ds. Jhr. J. L. A. Martens van Sevenhoven|‘Ds. Jhr. J. L. A. Martens van Sevenhoven’]], ''De Amsterdammer'', eerste blad, p.&amp;nbsp;2.
*Anoniem (9 juli 1935) [[De Gooi- en Eemlander/Jaargang 64/Nummer 159/'s Graveland|‘’s Graveland. Ds. J. Tonkens dertig jaar predikant’]], ''De Gooi- en Eemlander'', eerste blad, p.&amp;nbsp;3.
*Anoniem (9 juli 1935) [[De Gooi- en Eemlander/Jaargang 64/Nummer 159/Gouden jubileum ds. J. G. Dekking|‘Gouden jubileum ds. J. G. Dekking’]], ''De Gooi- en Eemlander'', eerste blad, p.&amp;nbsp;3.
*Vrolikhert, Godewardus (1758) ''Vlissingsche Kerkhemel, oft Levensbeschrijving van alle de Hervormde leeraren, die sedert 1572 tot opd dezen tijd in de Nederduytsche Kerke van Vlissingen gearbeydt hebben'', […], Vlissingen, Middelburg: Pieter de Paaynaar, Gabriel Clement.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (24 november 1785) [[Rotterdamsche Courant/1785/Nummer 141/J. Nortier|‘J. Nortier Junior, Boekverkooper te Vlissingen, […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Eijkmans, Hendrik Jacobus (1787-1824)
*Kortpenning, A.M. (2 november 1824) [[Rotterdamsche Courant/1824/Nummer 132/Heden werd ik in den allerdiepsten rouw gedompeld|‘Heden, in den vroegen morgen, werd ik in den allerdiepſten rouw gedompeld. […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;3].

;Synode van Dordrecht
*Anoniem ([14 juni 1618]) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &amp;c./1618/14 juni/VVt s'Graven-haghe den 13. Dito|‘VVt s'Graven-haghe den 13. Dito. [=13 juni 1618]’ [alinea 3]]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &amp;c''.
*Anoniem ([15 november 1618]) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &amp;c./1618/15 november/VVt 'sGravenhaghe, den 14. dito|‘VVt 'sGravenhaghe, den 14. dito. [=14 november 1618]’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &amp;c''.
*Anoniem ([23 november 1618]) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &amp;c./1618/23 november/VVt 'sGravenhaghe, den 22. dito|‘VVt 'sGravenhaghe, den 22. dito. [= 22 november 1618]’ [alinea 4]]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &amp;c''.
*Anoniem ([10 februari 1619]) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1619/10 februari/Nederlandtsche tijdinghe den 9. Februarij|‘Nederlandtsche tijdinghe den 9. Februarij’, alinea 7-9]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''].
*Anoniem ([15 juni 1619]) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1619/15 juni/Nederlantsche tydinghe den 14 Iunius|‘Nederlantsche tydinghe den 14 Iunius’, alinea 9]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''].

;Oosterzee , Johannes Jacobus van (1817-1882)
*Anoniem (6 januari 1881) [[De Standaard/Jaargang 10/Nummer 2697/Uit Utrecht schrijft men ons|‘Uit Utrecht schrijft men ons: […]’]], ''De Standaard'', [p.&amp;nbsp;1].

;Vezekius, Bernerus (ca. 1585-1631)
*Anoniem (16 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/16 oktober (2)#art1|‘Wt Amsterdam ix. Oct.’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&amp;nbsp;3-4.

;Ypeij, Annaeus (1760-1837)
*Anoniem (14 april 1837) [[Leydse Courant/1837/Nummer 45/Nederlanden|‘Nederlanden’, alinea 17-20]], ''Leydsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

===== Overige landen =====
====== Frankrijk ======
*Anoniem (23 september 1927) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 100/Nummer 32532/Ochtendblad/De Fransche protestanten|‘De Fransche protestanten’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, derde blad, p.&amp;nbsp;9.

;Hugenoten
*Anoniem (13 maart 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/13 maart (2)#art5|‘Van Parijs den 5. Meert 1620’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&amp;nbsp;7-8.
*Anoniem (5 april 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/5 april/De Gereformeerden|‘De Gereformeerden hebben in Vranckrijck een Generalen Vasten-dach inghestelt, […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (22 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/22 mei/Oock verstaetmen|‘Oock verstaetmen datter te Tours twaelf persoonen ghehanghen waren […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&amp;nbsp;2].

====== Oekraïne ======
*Anoniem (23 september 1927) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 100/Nummer 32532/Ochtendblad/Een protestantsche beweging|‘Een protestantsche beweging in Polen’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, derde blad, p.&amp;nbsp;9.

====== Oostenrijk ======
*Anoniem ([15 juni 1619]) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1619/15 juni/VVt VVeenen den 22. dito|‘VVt VVeenen den 22. dito. [= 22 mei 1619]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''].
*Anoniem (5 april 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/5 april/Wt Weenen den 17. Martij|‘Wt Weenen den 17. Martij’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&amp;nbsp;1].

====== Tsjechië ======
*Anoniem (22 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/22 mei/VVt Praghe den 4. Mey|‘VVt Praghe den 4. Mey’, alinea 3]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (26 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/26 mei/VVt Praghe den 7. dito|‘VVt Praghe den 7. dito. [= 7 mei 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&amp;nbsp;1].

====== Verenigd Koninkrijk ======
*Anoniem (10 juli 1871) [[Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad/1871/Nummer 187/De ontvangsten|‘De ontvangsten van onderscheidene protestantsche inrichtingen in Engeland hebben in het boekjaar 1870-1871 bedragen: […]’]], ''Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad'', [p.&amp;nbsp;3].

;Carleton, George, bisschop van Llandaff en Chichester
*Anoniem ([15 november 1618]) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &amp;c./1618/15 november/VVt 'sGravenhaghe, den 14. dito|‘VVt 'sGravenhaghe, den 14. dito. [=14 november 1618]’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &amp;c''. (als ‘den Bischop van Landaf’).

==== Geschiedenis van richtingen en stromingen ====
* [[Acte van Afscheiding of Wederkering]]

== Geschiedenis en organisatie van de afzonderlijke protestantse kerkgenootschappen, gemeenten en bewegingen ==
=== Nederlands Hervormde Kerk ===
*Anoniem (6 maart 1847) [[Provinciale Geldersche en Nijmeegsche Courant/1847/Nummer 19/Nijmegen, den 5den Maart|‘Nijmegen, den 5den Maart’, alinea 2]], ''Provinciale Geldersche en Nijmeegsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (19 mei 1854) [[Leeuwarder Courant/1854/Nummer 40/Dokkum, den 16 Mei|‘Dokkum, den 16 Mei’]], ''Leeuwarder Courant'', [p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (1 december 1873) [[Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad/1873/Nummer 331/De heer A. A. Schouten|‘De heer A. A. Schouten, […]’]], ''Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad'', [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (1 december 1873) [[Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad/1873/Nummer 331/Door kerkvoogden wordt verhoogd|‘Door kerkvoogden der herv. gemeente te Nijmegen wordt […] verhoogd, […]’]], ''Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad'', [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (17 mei 1877) [[Algemeen Handelsblad/1877/Nummer 14517/Ned. Herv. Kerk|‘Ned. Herv. Kerk’]], ''Algemeen Handelsblad'', [p.&amp;nbsp;2].

*Anoniem (27 februari 1878) [[Opregte Haarlemsche Courant/1878/Nummer 50/Kerkelijke berigten|‘Kerkelijke berigten’]], ''Opregte Woensdagsche Haarlemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (25 december 1878) [[Het Vaderland/Jaargang 10/Nummer 303/Hervormde Kerk|‘Hervormde Kerk’]], ''Het Vaderland'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (15 september 1880) [[Het Vaderland/Jaargang 12/Nummer 218/Nederl. Herv. Kerk|‘Nederl. Herv. Kerk’]], ''Het Vaderland'', [eerste blad], [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (4 mei 1889) [[Het Vaderland/Jaargang 21/Nummer 105/Nederl. Herv. Kerk|‘Nederl. Herv. Kerk’]], ''Het Vaderland'', eerste blad, [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (15 oktober 1912) [[Het Nieuws van den Dag/1912/Nummer 13143/Ned. Herv. Kerk|‘Ned. Herv. Kerk’]], ''Het Nieuws van den Dag'', 2e blad, p.&amp;nbsp;6.
*Anoniem (26 oktober 1916) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 73/Nummer 300/Avondblad/Ned. Hervormde Kerk|‘Ned. Hervormde Kerk’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, A, p.&amp;nbsp;1.
*Anoniem (24 april 1919) [[De Nieuwe Courant/Jaargang 19/Nummer 112/Avondblad/Nederlandsche Hervormde Kerk|‘Nederlandsche Hervormde Kerk’]], ''De Nieuwe Courant'', Avondblad, [p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (7 september 1921) [[Het Vaderland/Jaargang 53/7 september 1921/Avondblad/Ned. Herv. Kerk|‘Ned. Herv. Kerk’]], ''Het Vaderland'', Avondblad B, p.&amp;nbsp;2.
*Anoniem (15 augustus 1930) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 103/Nummer 33579/Avondblad/Ds. A. M. Bloem|‘Ds. A. M. Bloem’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, [p.&amp;nbsp;9].
*Anoniem (18 november 1930) [[De Amsterdammer/Jaargang 19/Nummer 5688/Gouda|‘Gouda’]], ''De Amsterdammer'', eerste blad, p.&amp;nbsp;2.
*Anoniem (2 april 1932) [[Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad/Jaargang 136/Nummer 77/Ochtendblad/Ned. Herv. Kerk|‘Ned. Herv. Kerk’]], ''Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad'', Ochtendblad, [1e blad], [p.&amp;nbsp;3].
*Anoniem (1 oktober 1935) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 108/Nummer 35436/Avondblad/Ned. Herv. gemeente te Amsterdam|‘Ned. Herv. gemeente te Amsterdam. Slotwoord A. P. Abramsz’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, p.&amp;nbsp;14.
*Anoniem (19 januari 1937) [[Rotterdamsch Nieuwsblad/Jaargang 59/Nummer 18041/Beroepen|‘Beroepen’]], ''Rotterdamsch Nieuwsblad'', derde blad, p.&amp;nbsp;1.

==== Geschiedenis; algemeen ====
;Gobius du Sart, Joan Jacob (1818-1894)
*Anoniem (1 december 1873) [[Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad/1873/Nummer 331/Bij de herv. gemeente te Vlaardingen|‘Bij de herv. gemeente te Vlaardingen is tot pred. beroepen, […]’]], ''Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad'', [p.&amp;nbsp;2].

;Gunning, Edward Bernard (1836-1905)
*Anoniem (1 december 1873) [[Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad/1873/Nummer 331/Aangenomen het beroep naar Alkmaar|‘Aangenomen het beroep naar Alkmaar, […]’]], ''Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad'', [p.&amp;nbsp;2].

;Klomp, Johannes Gerhardus (1850-1919)
*Anoniem (12 april 1889) [[De Tijd/1889/Nummer 2688/Gisteren vergaderde alhier|‘Gisteren vergaderde […] alhier het Provinciaal Comité van anti-revolutionaire kiesvereenigingen voor Noord-Holland, […]’]], ''De Tijd'', [eerste blad], [p.&amp;nbsp;2].

;Kooij, Arie van der (1874-1958)
*Anoniem (2 april 1932) [[Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad/Jaargang 136/Nummer 77/Ochtendblad/25 jaar predikant|‘25 jaar predikant’]], ''Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad'', Ochtendblad, [1e blad], [p.&amp;nbsp;3].

;Krull, Johannes (1830-1910)
*Anoniem (28 oktober 1893) [[De Gooi- en Eemlander/Jaargang 22/Nummer 43/Muiden, 27 Oct.|‘Muiden, 27 Oct.’]], ''De Gooi- en Eemlander'', [p.&amp;nbsp;1].

;Mensinga, Rutgerus Perizonius (1798-1847)
*Anoniem (8 juli 1828) [[Rotterdamsche Courant/1828/Nummer 82/Door heeren Collatoren en Stemgeregtigden te Nieuw-Beerta is beroepen|‘Door heeren Collatoren en Stemgeregtigden te Nieuw-Beerta is […] tot predikant beroepen […]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;3].

;Nederlands Hervormde gemeenten, Den Haag
*Anoniem (2 april 1904) [[De Nieuwe Courant/Jaargang 4/Nummer 93/Avondblad/Diakenen|‘Diakenen der Ned. herv. gemeente alhier berichten […]’]], ''De Nieuwe Courant'', Avondblad, [p.&amp;nbsp;1].

=== Lutherse kerkgenootschappen ===
*Anoniem (17 mei 1877) [[Algemeen Handelsblad/1877/Nummer 14517/Evang. Luth. Kerk|‘Evang. Luth. Kerk’]], ''Algemeen Handelsblad'', [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (4 mei 1889) [[Het Vaderland/Jaargang 21/Nummer 105/Evang. Luth. Kerk|‘Evang. Luth. Kerk’]], ''Het Vaderland'', eerste blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Evangelisch-Lutherse Synode, juni 1854
*Anoniem (19 juni 1854) [[Algemeen Handelsblad/1854/Nummer 7027/'s Gravenhage, 16 Junij|‘’s Gravenhage, 16 Junij. Heden is […] gesloten’]], ''Algemeen Handelsblad'', [p.&amp;nbsp;1].

=== Remonstranten ===
*Anoniem ([22 juni 1619]) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1619/22 juni/Nederlantsche tydinghe den 21. Iunius|‘Nederlantsche tydinghe den 21. Iunius’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''].
*Anoniem (19 mei 1620) ''[[Nieuwe Tijdinghen/1620/19 mei (2)|Hollandsche Nieuwe Tijdinghen, te weten, Hoemen in Hollandt de strenghe Placcaten, die teghen de Arminianen ghemaeckt zijn, soeckt in’t werck te stellen, ende te executeren, met hun het Prediken te beletten ende de Predicanten te vanghen ]]'', T’Hantwerpen: Abraham Verhoeven.
*Anoniem (3 juni 1620) ''[[Nieuwe Tijdinghen/1620/3 juni|Rotterdamsche nieuwe Tijdinghen, hoemen daer de Arminianen om haer Predicken vervolght, plundert, slaet ende schoffierlijcken mis-handelt]]'', T’Hantwerpen: Abraham Verhoeven.

==== Geschiedenis; algemeen ====
;Prins, Samuel de (''fl''. 1618-1620)
*Anoniem (16 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/16 oktober (2)#art1|‘Wt Amsterdam ix. Oct.’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&amp;nbsp;3-4.

;Tilenus, Daniel (1563-1633), theoloog
*Anoniem (16 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/16 oktober (1)#art4|‘Wt Parijs. 8. October’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&amp;nbsp;7.

=== Gereformeerde gezindten ===
*Anoniem (15 september 1880) [[Het Vaderland/Jaargang 12/Nummer 218/Chr.-Geref. Kerk|‘Chr.-Geref. Kerk’]], ''Het Vaderland'', [eerste blad], [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (15 december 1905) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 78/Nummer 24651/Avondblad/Kerknieuws|‘Kerknieuws’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, eerste blad, [p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (27 juni 1911) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 84/Nummer 26652/Avondblad/De Kerkraad der Gereformeerde Gemeente te Assen|‘De Kerkraad der Gereformeerde Gemeente te Assen […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, p.&amp;nbsp;7.
*Anoniem (15 oktober 1912) [[Het Nieuws van den Dag/1912/Nummer 13143/Geref. Kerken in Nederl.|‘Geref. Kerken in Nederl.’]], ''Het Nieuws van den Dag'', 2e blad, p.&amp;nbsp;6.
*Anoniem (7 september 1921) [[Het Vaderland/Jaargang 53/7 september 1921/Avondblad/Geref. Kerken|‘Geref. Kerken’]], ''Het Vaderland'', Avondblad B, p.&amp;nbsp;2.
*Anoniem (7 september 1921) [[Het Vaderland/Jaargang 53/7 september 1921/Avondblad/Geref. Gemeenten|‘Geref. Gemeenten’]], ''Het Vaderland'', Avondblad B, p.&amp;nbsp;2.
*Anoniem (7 september 1921) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 78/Nummer 248/Avondblad/Kerknieuws|‘Kerknieuws’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, D, p.&amp;nbsp;3.
*Anoniem (23 september 1927) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 100/Nummer 32532/Ochtendblad/Nieuwere wegen voor de catechisatie|‘Nieuwere wegen voor de catechisatie’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, derde blad, p.&amp;nbsp;9.
*Anoniem (18 november 1930) [[De Amsterdammer/Jaargang 19/Nummer 5688/De Ned. Geref. Gemeente te Rotterdam|‘De Ned. Geref. Gemeente te Rotterdam’]], ''De Amsterdammer'', eerste blad, p.&amp;nbsp;2.
*Anoniem (2 april 1932) [[Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad/Jaargang 136/Nummer 77/Ochtendblad/Geref. Kerken|‘Geref. Kerken’]], ''Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad'', Ochtendblad, [1e blad], [p.&amp;nbsp;3].

==== Geschiedenis ====
;Mulder, Roelof (1844-1926)
*Anoniem (12 april 1889) [[De Tijd/1889/Nummer 2688/Haarlem, 10 April|‘Haarlem, 10 April’]], ''De Tijd'', [eerste blad], [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (12 april 1889) [[De Tijd/1889/Nummer 2688/Gisteren vergaderde alhier|‘Gisteren vergaderde […] alhier het Provinciaal Comité van anti-revolutionaire kiesvereenigingen voor Noord-Holland, […]’]], ''De Tijd'', [eerste blad], [p.&amp;nbsp;2].

=== Doopsgezinde Broederschap – Mennonieten ===
*Anoniem (15 september 1880) [[Het Vaderland/Jaargang 12/Nummer 218/Den 10n Sept.|‘Den 10n Sept. is te Dortmund plotseling overleden P. Leendertz WZn., Doopsgezind predikant te Medemblik. […]’]], ''Het Vaderland'', [eerste blad], [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (23 augustus 1897) [[De Telegraaf/Jaargang 5/Nummer 1696/Avond-editie/Doopsgezinde Gemeenten|‘Doopsgezinde Gemeenten’]], ''De Telegraaf'', Avond-editie, [p.&amp;nbsp;6].
*Anoniem (7 september 1921) [[Het Vaderland/Jaargang 53/7 september 1921/Avondblad/Doopsgezinde Gemeenten|‘Doopsgezinde Gemeenten’]], ''Het Vaderland'', Avondblad B, p.&amp;nbsp;2.

=== Vrije gemeenten in Nederland ===
==== Bond van vrije evangelische gemeenten ====
==== Apostolische gemeenten ====
==== Overige vrije gemeenten ====
;Nederlandsche Protestantenbond
*Anoniem (2 april 1904) [[De Nieuwe Courant/Jaargang 4/Nummer 93/Avondblad/In het Loge-gebouw|‘In het Loge-gebouw Ned. Protestantenbond alhier […]’]], ''De Nieuwe Courant'', Avondblad, [p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (28 januari 1914) [[Het Vaderland/Jaargang 46/Nummer 23/Ochtendblad/Protestantenbond|‘Protestantenbond’]], ''Het Vaderland'', Ochtendblad, [p.&amp;nbsp;1].
*Hooykaas, C.E. (26 oktober 1916) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 73/Nummer 300/Avondblad/Ingezonden|‘Ingezonden’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, A, p.&amp;nbsp;1.

=== Overige kerkgenootschappen, gemeenten en bewegingen ===
;Methodisten
*Anoniem (22 december 1924) [[Delftsche Courant/Jaargang 83/Nummer 301/Een draadloos N. T. A.-bericht|‘Een draadloos N. T. A.-bericht meldt […]’]], ''Delftsche Courant'', eerste blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Vrijzinnig protestantisme
*Anoniem (26 oktober 1916) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 73/Nummer 300/Avondblad/Het Weekblad voor de Vrijzinnige Hervormden|‘Het Weekblad voor de Vrijzinnige Hervormden merkt op, […]’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, A, p.&amp;nbsp;1.

== Gemeenschappen en bewegingen op christelijke grondslag ==
=== Christengemeenschap ===

=== Overige gemeenschappen en bewegingen ===
;Knights of Columbus
*Anoniem (9 juli 1935) [[De Gooi- en Eemlander/Jaargang 64/Nummer 159/Verzoek tot interventie in Mexico|‘Verzoek tot interventie in Mexico’]], ''De Gooi- en Eemlander'', eerste blad, p.&amp;nbsp;3.

== Gemeenschappen en bewegingen op algemeen religieuze grondslag ==
=== Krishnamurti-Beweging ===

=== Baháigeloof ===

=== Rozenkruisers ===

=== Soefibeweging ===

=== Theosofie ===
*Anoniem (5 april 1938) [[Het Vaderland/Jaargang 69/5 april 1938/Avondblad/De Bijbels der menscheid|‘De Bijbels der menscheid’]], ''Het Vaderland'', Avondblad A, p.&amp;nbsp;2.

=== Vrijmetselarij ===
;Algemeen
*Anoniem (4 mei 1871) [[Arnhemsche Courant/Jaargang 58/Nummer 5326/Zoo als men weet, zijn den 29sten de parijsche vrijmetselaars in optogt naar de avenue de la Grande Armée getrokken|‘Zoo als men weet, zijn den 29sten de parijsche vrijmetselaars in optogt naar de avenue de la Grande Armée getrokken. […]’]], ''Arnhemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (24 mei 1876) [[Het Nieuws van den Dag/1876/Nummer 1909/In de maand Juli|‘In de maand Juli aanstaande zal te ’s Hage plechtig gevierd worden […]’]], ''Het Nieuws van den Dag'', [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (20 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 212/Italië|‘Italië’]], ''Limburger Koerier'', [p.&amp;nbsp;2].

;Kritiek - Bestrijding
*Anoniem (30 juli 1874) [[De Maasbode/Jaargang 6/Nummer 835/Vrijmetselariana|‘Vrijmetselariana’]], ''De Maasbode'', [p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (31 augustus 1885) [[De Tijd/1885/Nummer 11590/Gabriel Jogand-Pagès|‘Gabriel Jogand-Pagès (Leo Taxil) […] is het voorwerp van een laffen aanval geweest […]’]], ''De Tijd'', [Eerste Blad], [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (31 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 217-218/Italië|‘Italië’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;1].
*C. (22 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 213/De Paus en de Vrijmetselarij|‘De Paus en de Vrijmetselarij’]], ''Limburger Koerier'', [p.&amp;nbsp;1].

=== Wicca ===

=== Overige gemeenschappen en bewegingen ===

== Atheïsme ==
;Algemeen
*[Bokkel, Jan Gerhard] (1890) ''[[Dominee, pastoor of rabbi?|Dominee, pastoor of rabbi? Populaire kritiek]]'', Amsterdam: Vereeniging „De Dageraad”.

;Taxil, Léo (1854-1907)
*Anoniem (31 augustus 1885) [[De Tijd/1885/Nummer 11590/Gabriel Jogand-Pagès|‘Gabriel Jogand-Pagès (Leo Taxil) […] is het voorwerp van een laffen aanval geweest […]’]], ''De Tijd'', [Eerste Blad], [p.&amp;nbsp;2].

{{hoofdportalen}}

[[Categorie:Wikisource:Hoofdportalen]]</text>
      <sha1>0e87rk2jeya6bt8jpawcz9s7w28cqwg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hoofdportaal:Opvoeding, onderwijs en vorming</title>
    <ns>100</ns>
    <id>11881</id>
    <revision>
      <id>221421</id>
      <parentid>220679</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T13:16:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>bronnen verplaatst</comment>
      <origin>221421</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27129" sha1="a5a54wr6uiaau13z5zsbubml72b71xp" xml:space="preserve">{{Infobox hoofdportaal
| afbeelding = P Education.png
| informatie = Dit is een overzicht van alle op [[Wikisource:Over Wikisource|Wikisource]] aanwezige bronnen over [[w:nl:Opvoeding|opvoeding]], [[w:nl:Onderwijs|onderwijs]] en vorming. [[Hoofdportaal:Overzicht van alle hoofdportalen|Overzicht van alle hoofdportalen]].
}}
== Algemeen ==
=== Geschiedenis van opvoeding en onderwijs ===
==== Opvoedkunde; 19e eeuw ====
Hierbij ook: Opvoedkundige geschriften van  opvoedkundigen
;Ligthart, Jan (1859-1916)
*Anoniem (5 januari 1899) [[Het Vaderland/Jaargang 31/Nummer 4/De heer Ligthart ontving voor Kindervoeding|‘De heer Ligthart ontving voor Kindervoeding […]’]], ''Het Vaderland'', Tweede blad, [p.&amp;nbsp;2].

== Onderwijs; algemeen ==
*[[Hoofdportaal:Opvoeding, onderwijs en vorming/Onderwijs|Onderwijs; algemeen]]

== Orthopedagogiek – Onderwijs aan bijzondere groepen volwassenen ==
=== Kinderen met afwijkende verstandelijke vermogens ===
*Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Tot hoofd der openbare school|‘Tot hoofd der openbare school voor minvermogenden aan de Badhuisstraat te Scheveningen is benoemd […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

=== Zintuiglijk en lichamelijk gehandicapten; algemeen ===
==== Blinden en slechtzienden ====
Hierbij: ook: Blindenzorg en brailleschrift
*Anoniem (5 augustus 1861) [[Algemeen Handelsblad/Nummer 9242/Zondags-Editie/Doofstommen en blinden in Frankrijk|‘Doofstommen en blinden in Frankrijk’]], ''Algemeen Handelsblad'', Zondags-Editie, [p.&amp;nbsp;3].
*Anoniem (15 december 1897) [[De Telegraaf/Jaargang 5/Nummer 1810/Avond-editie/Zeldzaam|‘Zeldzaam’]], ''De Telegraaf'', Avond-editie, [Eerste blad], [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (26 juli 1910) [[De Preanger-bode/Jaargang 15/Nummer 203/Ochtend-editie/Blinden|‘Blinden’]], ''De Preanger-bode'', [p.&amp;nbsp;2].

==== Doven en slechthorenden ====
*Anoniem (20 september 1838) [[Surinaamsche Courant/1838/Nummer 75/Te Parijs|‘Te Parijs heeft zich eene vereeniging gevormd om den verdienstelijke abt de l’Epés een gedenkstuk te stichten. […]’]], ''Surinaamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (5 augustus 1861) [[Algemeen Handelsblad/Nummer 9242/Zondags-Editie/Doofstommen en blinden in Frankrijk|‘Doofstommen en blinden in Frankrijk’]], ''Algemeen Handelsblad'', Zondags-Editie, [p.&amp;nbsp;3].

==== Spraak- en taalgebrekkigen ====
*Egener-van Eyken, Chr.P.W. ([1906]) ''Methodisch hygiënisch spreken'', Rotterdam: W.L. &amp; J. Brusse.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 september 1906) [[Bredasche Courant/Jaargang 115/Nummer 120/Boekbeschouwing|‘Boekbeschouwing’]], ''Bredasche Courant'', Tweede blad, [p.&amp;nbsp;3].

=== Kinderen met leerproblemen ===
;Paedologisch Instituut, Ubbergen
*Anoniem (2 januari 1935) [[Limburger Koerier/Jaargang 90/Nummer 1/Paedologische instituten te Nijmegen|‘Paedologische instituten te Nijmegen. Twee directeuren benoemd’]], ''Limburger Koerier'', [eerste blad], p.&amp;nbsp;2.

=== Gemeenschaps- en inrichtingsopvoeding ===
;Sint-Aloysiusgesticht, Amsterdam
*Anoniem (19 november 1897) [[De Morgenpost/Jaargang 6/Nummer 1553/Johannes Veldstra|‘Johannes Veldstra, […]’]], ''De Morgenpost'', [p.&amp;nbsp;2].

== Basisonderwijs ==
*[[Hoofdportaal:Opvoeding, onderwijs en vorming/Basisonderwijs|Basisonderwijs]]

== Middelbaar/Secundair onderwijs ==
=== Algemeen ===
*S.E.W. Roorda van Eysinga (29 juni 1872) [[Sicco Ernst Willem Roorda van Eysinga/Staatssubsidie voor het middelbaar onderwijs|‘Staatssubsidie voor het middelbaar onderwijs’]], ''De Opmerker'', 7e jaargang, nr. 26, [pp. 1-2].
*S.E.W. Roorda van Eysinga (3 mei 1873) [[De Opmerker/Jaargang 8/Nummer 18/Over middelbaar onderwijs|‘Over middelbaar onderwijs [1]’]], ''De Opmerker'', 8e jaargang, nr. 18, [pp. 1-2].
*S.E.W. Roorda van Eysinga (10 mei 1873) [[De Opmerker/Jaargang 8/Nummer 19/Over middelbaar onderwijs|‘Over middelbaar onderwijs [2]’]], ''De Opmerker'', 8e jaargang, nr. 19, [pp. 1-3].
*S.E.W. Roorda van Eysinga (14 juni 1873) [[De Opmerker/Jaargang 8/Nummer 24/Over middelbaar onderwijs|‘Over middelbaar onderwijs [3]’]], ''De Opmerker'', 8e jaargang, nr. 24, [pp. 1-3].

==== Geschiedenis ====
;Hogereburgerschool; algemeen
*Anoniem (4 mei 1889) [[Het Vaderland/Jaargang 21/Nummer 105/Middelbaar onderwijs|‘Middelbaar onderwijs’]], ''Het Vaderland'', eerste blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Achtste Hogereburgerschool, Amsterdam
*Anoniem (7 september 1921) [[Het Vaderland/Jaargang 53/7 september 1921/Avondblad/Ter benoeming van tijd. leeraren|‘Ter benoeming van tijd. leeraren (leerares) […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad B, p.&amp;nbsp;2.

;Barlaeus Gymnasium, Amsterdam
*Anoniem (7 september 1921) [[Het Vaderland/Jaargang 53/7 september 1921/Avondblad/B. en W. van Amsterdam|‘B. en W. van Amsterdam stellen voor […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad B, p.&amp;nbsp;2.

;Bisschoppelijk College, Roermond
*Anoniem (20 maart 1886) [[Venloosch Weekblad/Jaargang 24/Nummer 12/Men meldt ons uit Roermond|‘Men meldt ons uit Roermond: […]’]], ''Venloosch Weekblad'', [p.&amp;nbsp;1].

;Christelijk Gymnasium Sorghvliet, Den Haag
*Anoniem (7 september 1921) [[Het Vaderland/Jaargang 53/7 september 1921/Avondblad/Tot leeraar aan het Chr. Gymnasium is benoemd|‘Tot leeraar aan het Chr. Gymnasium alhier is benoemd […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad B, p.&amp;nbsp;2.

;Christelijke Schoolvereeniging Instituut Heerema, Amsterdam
*Anoniem (15 december 1905) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 78/Nummer 24651/Avondblad/Met ingang van 1 Januari 1906|‘Met ingang van 1 Januari 1906 […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, eerste blad, [p.&amp;nbsp;1].

;Gemeentelijke Hogereburgerschool, Eindhoven
*Anoniem (7 september 1921) [[Het Vaderland/Jaargang 53/7 september 1921/Avondblad/De raad van Eindhoven (2)|‘De raad van Eindhoven […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad B, p.&amp;nbsp;2.

;Gemeentelijke Hogereburgerschool, Maastricht
*Anoniem (7 september 1921) [[Het Vaderland/Jaargang 53/7 september 1921/Avondblad/De Raad van Maastricht|‘De Raad van Maastricht heeft […] benoemd […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad B, p.&amp;nbsp;2.

;Gemeentelijke Hogereburgerschool, Winschoten
*Anoniem (7 september 1921) [[Het Vaderland/Jaargang 53/7 september 1921/Avondblad/De Raad van Winschoten|‘De Raad van Winschoten heeft benoemd […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad B, p.&amp;nbsp;2.

;Gereformeerd Gymnasium, Amsterdam
*Anoniem (4 mei 1889) [[Het Vaderland/Jaargang 21/Nummer 105/Hooger onderwijs|‘Hooger onderwijs’]], ''Het Vaderland'', eerste blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Gymnasium Haganum
*Anoniem (4 juli 1929) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 102/Nummer 33176/Avondblad/Het koloniale boek|‘Het koloniale boek’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p.&amp;nbsp;10.

;Hogereburger- en burgeravondschool, Goes
[[Bestand:Het Nieuws van den Dag 1881 no 3515 ad HBS Goes.jpg|thumb|Advertentie in ''Het Nieuws van den Dag'', 10 augustus 1881]]

;Hogereburgerschool, Schiedam
*Anoniem (7 september 1921) [[Het Vaderland/Jaargang 53/7 september 1921/Avondblad/De Raad van Schiedam|‘De Raad van Schiedam heeft benoemd […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad B, p.&amp;nbsp;2.

;Hogereburgerschool voor meisjes, Deventer
*Anoniem (14-15 april 1872) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 205/Nummer 89/Deventer, 12 April|‘Deventer, 12 April’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', bijvoegsel, [p.&amp;nbsp;1].

;Lorentz HBS, Arnhem
*Anoniem (7 september 1921) [[Het Vaderland/Jaargang 53/7 september 1921/Avondblad/De Raad van Arnhem|‘De Raad van Arnhem heeft […] benoemd […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad B, p.&amp;nbsp;2.

;Openbaar Gymnasium, 's-Hertogenbosch
*Anoniem (7 september 1921) [[Het Vaderland/Jaargang 53/7 september 1921/Avondblad/Tot leeraar in de Engelsche taal is benoemd|‘Tot leeraar in de Engelsche taal […] is benoemd […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad B, p.&amp;nbsp;2.

;Openbare ULO, Eindhoven
*Anoniem (7 september 1921) [[Het Vaderland/Jaargang 53/7 september 1921/Avondblad/De Raad van Eindhoven (1)|‘De Raad van Eindhoven […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad B, p.&amp;nbsp;2.

;Rijks Hogere Burgerschool, Utrecht
*Anoniem (26 augustus 1880) [[De Tijd/1880/Nummer 10075/Onderwijs|‘Onderwijs’]], ''De Tijd'', [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (12 april 1889) [[De Tijd/1889/Nummer 2688/Bij kon. besluit (2)|‘Bij kon. besluit is, met ingang van 16 dezer, benoemd: […]’]], ''De Tijd'', [eerste blad], [p.&amp;nbsp;2].

;Rijks Hogereburgerschool, Venlo
*Anoniem (12 april 1889) [[De Tijd/1889/Nummer 2688/Bij kon. besluit (2)|‘Bij kon. besluit is, met ingang van 16 dezer, benoemd: […]’]], ''De Tijd'', [eerste blad], [p.&amp;nbsp;2].

;Rijks Hogereburgerschool, Zaltbommel
*Anoniem (12 april 1889) [[De Tijd/1889/Nummer 2688/Bij kon. besl. (1)|‘Bij kon. besl. is […] benoemd tot leeraar aan de Rijks hoogere burgerschool te Zaltbommel […]’]], ''De Tijd'', [eerste blad], [p.&amp;nbsp;2].

;Stedelijk Gymnasium Deventer
*Anoniem (25 december 1878) [[Het Vaderland/Jaargang 10/Nummer 303/Hooger Onderwijs|‘Hooger Onderwijs’]], ''Het Vaderland'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;1].

;Stedelijk Gymnasium Doetinchem
[[Bestand:Het Nieuws van den Dag 1881 no 3515 ad Stedelijk Gymnasium te Doetinchem.jpg|thumb|Advertentie in ''Het Nieuws van den Dag'', 10 augustus 1881]]

==== Politiek, wetgeving en organisatie ====
*Anoniem (5 september 1885) [[Venloosch Weekblad/Jaargang 23/Nummer 36/Een dapper held|‘Een dapper held’]], ''Venloosch Weekblad'', [p.&amp;nbsp;1].
*[[Wet op het voortgezet onderwijs]] (14 februari 1963).

;Vereeniging van leeraren in het Spaansch
*Anoniem (11 mei 1936) [[Haagsche Courant/1936/Nummer 16338/Spaansch Weekeind|‘Spaansch Weekeind’]], ''Haagsche Courant'', vierde blad, p.&amp;nbsp;3.

==== Beroep en opleiding ====
*Anoniem (30 juni 1920) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 93/Nummer 29918/Avondblad/Benoeming leeraren M. O.|‘Benoeming leeraren M. O.’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, [p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (19 juli 1929) [[De Indische Courant/Jaargang 8/Nummer 252/M.O.-congres|‘M. O.-congres’]], ''De Indische Courant'', derde blad, [p.&amp;nbsp;1].

;Algemeene Vereeniging van Leeraren bij het Middelbaar Onderwijs
*Anoniem (7 september 1921) [[Het Vaderland/Jaargang 53/7 september 1921/Avondblad/Met ingang van 1 October|‘Met ingang van 1 October […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p.&amp;nbsp;2.

=== Didactiek; algemeen ===
==== Evaluatie ====
;Rijksleerschool
*Anoniem (20 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 212/Maastricht, 19 Dec. (2)|‘Maastricht, 19 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', [p.&amp;nbsp;3].

=== Algemeen vormende vakken ===
==== Aardrijkskunde ====
*Wijk, Roelandszoon, J. van (1828) ''Aardrijkskundig schoolboek van de provincie Gelderland, in leeslesjes voor de jeugd'', Zutphen: H.C.A. Thieme.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 juli 1828) [[Nederlandsche Staatscourant/1828/Nummer 158/Departement van Binnenlandsche Zaken|‘Departement van Binnenlandsche Zaken [advertentie]’]], ''Nederlandsche Staats-Courant'', [p.&amp;nbsp;3-4].

==== Economie - Recht ====
Hierbij o.a.: Bedrijfshuishoudkunde, boekhouden
*Richters, B. ([1904]) ''Practische opgaven in het boekhouden'', Rotterdam: Delwel.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (4 juni 1904) [[De Courant/Jaargang 11/Nummer 4361/Nieuwe Uitgaven|‘Nieuwe Uitgaven’]], ''De Courant'', Bijvoegsel, [p.&amp;nbsp;1].
*Schaafstal, J. ([1904]) ''Gronden van het dubbel-boekhouden'', Rotterdam: Delwel.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (4 juni 1904) [[De Courant/Jaargang 11/Nummer 4361/Nieuwe Uitgaven|‘Nieuwe Uitgaven’]], ''De Courant'', Bijvoegsel, [p.&amp;nbsp;1].

=== Technisch-technologische vakken ===
*Scheltema, P.H. (17 november 1906) [[Petrus Herman Scheltema/Technisch Onderwijs|‘Technisch Onderwijs’]], ''De Opmerker'', jrg. 41, nr. 46, p. 361-363.
*Weissman, A.W. (19 februari 1898) [[De Opmerker/Jaargang 33/Nummer 8/De veredeling van het ambacht|‘De veredeling van het ambacht [1]’]], ''De Opmerker'', jrg. 33, nr. 8, p. 59-60.
*Weissman, A.W. (12 maart 1898) [[De Opmerker/Jaargang 33/Nummer 11/De veredeling van het ambacht|‘De veredeling van het ambacht [2]’]], ''De Opmerker'', jrg. 33, nr. 11, p. 81-84.
*Weissman, A.W. (2 april 1898) [[De Opmerker/Jaargang 33/Nummer 14/De veredeling van het ambacht|‘De veredeling van het ambacht [3]’]], ''De Opmerker'', jrg. 33, nr. 14, p. 107-109.
*Weissman, A.W (9 april 1898) [[De Opmerker/Jaargang 33/Nummer 15/De veredeling van het ambacht|‘De veredeling van het ambacht [4]’]], ''De Opmerker'', jrg. 33, nr. 15, p. 113-115.

== Hoger onderwijs ==
=== Algemeen ===
==== Geschiedenis ====
===== Duitsland =====
;Georg-August-Universität Göttingen
*Anoniem (25 april 1933) [[Het Volk/1933/Nummer 12071/Avondblad/De zuivering gaat verder|‘De zuivering gaat verder’]], ''Het Volk'', Avondblad, p.&amp;nbsp;16.

;Philipps-Universiteit Marburg
*Anoniem (25 april 1933) [[Het Volk/1933/Nummer 12071/Avondblad/De zuivering gaat verder|‘De zuivering gaat verder’]], ''Het Volk'', Avondblad, p.&amp;nbsp;16.

;Ruprecht-Karls-Universiteit, Heidelberg
*Anoniem (16 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/16 oktober (1)#art3|‘Wt Heydelberg, 6. October’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&amp;nbsp;6-7.

;Universiteit van Frankfurt
*Anoniem (25 april 1933) [[Het Volk/1933/Nummer 12071/Avondblad/De zuivering gaat verder|‘De zuivering gaat verder’]], ''Het Volk'', Avondblad, p.&amp;nbsp;16.

===== Nederland =====
;Athenaeum Illustre, Amsterdam
*Anoniem (1 januari 1852) [[Rotterdamsche Courant/Jaargang 1852/Nummer 1/Het getal studenten aan het Athenaeum Illustre te Amsterdam|‘Het getal studenten aan het Athenaeum Illustre te Amsterdam […]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;3].

;Rijksuniversiteit Groningen
*Anoniem (20 december 1831) [[Leeuwarder Courant/1831/Nummer 101/Leeuwarden, den 19 December|‘Leeuwarden, den 19 December’]], ''Leeuwarder Courant'', [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (4 mei 1889) [[Het Vaderland/Jaargang 21/Nummer 105/Hooger onderwijs|‘Hooger onderwijs’]], ''Het Vaderland'', eerste blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Polytechnische School, Delft
*Anoniem (15 september 1880) [[Het Vaderland/Jaargang 12/Nummer 218/De adj.-onderofficier bij het reg. grenadiers en jagers|‘De adj.-onderofficier bij het reg. grenadiers en jagers, J. Lovis, […]’]], ''Het Vaderland'', [eerste blad], [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (7 januari 1893) [[Architectura/Jaargang 1/Nummer 1/Het feest der Polytechnische school|‘Het feest der Polytechnische school’]], ''Architectura'', jrg. 1, nr. 1, p.&amp;nbsp;4.
*Anoniem (2 april 1904) [[De Nieuwe Courant/Jaargang 4/Nummer 93/Avondblad/De heer J. F. L. Schneider|‘De heer J. F. L. Schneider, bibliothecaris der Polytechnische School te Delft […]’]], ''De Nieuwe Courant'', Avondblad, [p.&amp;nbsp;2].

;Rijksuniversiteit Leuven
*Anoniem (7 juli 1828) [[Nederlandsche Staatscourant/1828/Nummer 158/Nog zijn door Zijne Majesteit benoemd|‘Nog zijn door Zijne Majesteit benoemd: […]’]], ''Nederlandsche Staats-Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Universiteit Leiden
*Anoniem (10 februari 1825) [[Nederlandsche Staatscourant/1825/Nummer 35/Leiden, den 8 Februarij|‘Leiden, den 8 Februarij’]], ''Nederlandsche Staatscourant'', [p.&amp;nbsp;4].
*Anoniem (29 januari 1827) [[Leydse Courant/1827/Nummer 13/Leyden den 27 Januarij|‘Leyden den 27 Januarij’]], ''Leydsche Courant'', [p.&amp;nbsp;3].
*Anoniem (5 februari 1827) [[Leydse Courant/1827/Nummer 16/Leyden den 4 Februarij|‘Leyden den 4 Februarij’]], ''Leydsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

===== Oostenrijk =====
;Universiteit van Wenen
*Anoniem (7 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/7 oktober (1)#art1|‘Tydinghe vvt VVeenen’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&amp;nbsp;3-4.
*Anoniem (23 september 1927) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 100/Nummer 32532/Ochtendblad/De Weener theologische faculteit|‘De Weener theologische faculteit’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, derde blad, p.&amp;nbsp;9.

===== Verenigd Koninkrijk =====
;Universiteit van Cambridge
*Anoniem (26 augustus 1656) [[Weeckelycke Courante van Europa/1656/Nummer 34/Londen den 18 Augusti|‘Londen den 18 Augusti’]], ''Weeckelycke Courante van Europa'', [p.&amp;nbsp;2].

;Universiteit van Oxford
*Anoniem (2 maart 1829) [[Nederlandsche Staatscourant/1829/Nummer 52/Engeland|‘Engeland’]], ''Nederlandsche Staats-Courant'', bijvoegsel, [p.&amp;nbsp;1].

===== Verenigde Staten =====
;Saint Louis University
*Anoniem (26 juli 1952) [[De Volkskrant/Jaargang 30/Nummer 8416/Middeleeuwse handschriften van het Vaticaan op micro-film naar Amerika|‘Middeleeuwse handschriften van het Vaticaan op micro-film naar Amerika. Wetenschap nam initiatief tot omvangrijk werk. Kennis van eeuwen wordt ruim verbreid’]], ''De Volkskrant'', p.&amp;nbsp;5.

==== Studie en studieresultaten ====
===== Examens =====
*Anoniem (12 november 1900) [[De Morgenpost/Jaargang 8/Nummer 2449/Onderwijs|‘Onderwijs’]], ''De Morgenpost'', [p.&amp;nbsp;3].

==== Sociale en economische problemen van de student ====
===== Nederland =====
*Anoniem (15 december 1905) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 78/Nummer 24651/Avondblad/Naar wij vernemen|‘Naar wij vernemen is door de commissie van beheer van het „Reisfonds” […] een bedrag van ƒ 400 disponibel gesteld ter tegemoetkoming in de kosten van een studiereis. […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, eerste blad, [p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (11 juni 1920) [[Het Centrum/Jaargang 37/Nummer 10922/De Nationale Studentenorganisatie|‘De Nationale Studentenorganisatie’]], ''Het Centrum'', [p.&amp;nbsp;3].

==== Studentenleven ====
*Anoniem (22 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 213/Uit Nederland|‘Uit Nederland’]], ''Limburger Koerier'', [p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (15 december 1897) [[De Telegraaf/Jaargang 5/Nummer 1810/Avond-editie/Groenen|‘„Groenen”’]], ''De Telegraaf'', Avond-editie, [Eerste blad], [p.&amp;nbsp;2].

;Delftsch Studenten Corps
*Anoniem (27 maart 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 13/Door de Commissie|‘Door de Commissie, tot behartigen van de Studiebelangen, uit het Delftsch Studentencorps, is aan de oudleerlingen der Kon. Academie en Polytechnische school eene circulaire verzonden, […]’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 13, p.&amp;nbsp;76.
*Anoniem (11 juni 1920) [[Het Centrum/Jaargang 37/Nummer 10922/De Groentijd|‘De Groentijd’]], ''Het Centrum'', [p.&amp;nbsp;3].
*Anoniem (7 september 1921) [[Het Vaderland/Jaargang 53/7 september 1921/Avondblad/Vandaag is te Delft de Groentijd aangevangen|‘Vandaag is te Delft de Groentijd aangevangen. […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad B, p.&amp;nbsp;2.

;Groninger Studenten Corps ''Vindicat atque Polit''
*Anoniem (12 december 1913) [[Provinciale Overijsselsche en Zwolsche Courant/1913/Nummer 292/Het Groningsche Studentencorps Vindicat atque Polit|‘Het Groningsche Studentencorps Vindicat atque Polit […]’]], ''Provinciale Overijsselsche en Zwolsche Courant'', eerste blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Nederlandsche Studenten-Organisatie
*Anoniem (7 september 1921) [[Het Vaderland/Jaargang 53/7 september 1921/Avondblad/Boekencentrale der Nederlandsche Studenten-Organisatie|‘Boekencentrale der Nederlandsche Studenten-Organisatie’]], ''Het Vaderland'', Avondblad B, p.&amp;nbsp;2.

;Rotterdamsch Studenten Corps
*Anoniem (10 februari 1938) [[Rotterdamsch Nieuwsblad/Jaargang 60/Nummer 18367/Almanak 1938|‘Almanak 1938 van het Rotterdamsch Studentencorps’]], ''Rotterdamsch Nieuwsblad'', vierde blad, p.&amp;nbsp;2.

== Sociaal-cultureel werk ==
=== Vrijetijdsbesteding ===
;Speeltuin Ons Buiten, Venlo
*Anoniem (25 september 1936) [[Nieuwe Venlosche Courant/Jaargang 74/Nummer 224/Ons Buiten sterft|‘„Ons Buiten” sterft. Maar niet voor altijd. Viert het blij afscheid mee’]], ''Nieuwe Venlosche Courant'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;1].

=== Vakantiebesteding ===
*Anoniem (29 juli 1914) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 242/Nummer 174/Vakantie-kinderfeest|‘Vakantie-kinderfeest’]], ''Dagblad van Zuid-Holland en ’s-Gravenhage'', Eerste Blad, [p.&amp;nbsp;1].

=== Sociaal-cultureel werk - Volwasseneneducatie ===
==== Sociaal-cultureel vormingswerk ====
Hierbij o.a.: Sociaal-culturele verenigingen, volkshogescholen, vormingscentra
;Katholieke Heerenvereeniging, Maastricht
*Anoniem (28 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 216/Maastricht, 27 Dec. (1)|‘Maastricht, 27 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Natuur- en letterkundig genootschap, Roermond
*Anoniem (24 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 214-215/Roermond, 23 Dec.|‘Roermond, 23 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Vereeniging Geloof en Vrijheid, Den Haag
*Anoniem (6 januari 1904) [[Haagsche Courant/Nummer 6393/Den Haag, 5 Januari/Voor de vereeniging „Geloof en Vrijheid“ zal dezen winter als spreker optreden prof. Chantepie de la Saussaye|‘Voor de vereeniging „Geloof en Vrijheid“ zal dezen winter als spreker optreden prof. Chantepie de la Saussaye, […]’]], ''Haagsche Courant'', eerste blad, [p.&amp;nbsp;1].

;Vereniging Ons Huis, Amsterdam
*Anoniem (15 december 1905) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 78/Nummer 24651/Avondblad/Ons Huis buiten de Muiderpoort|‘„Ons Huis” buiten de Muiderpoort’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, eerste blad, [p.&amp;nbsp;1].

;Werkmansvereeniging Arnhem
*Anoniem (6 mei 1871) [[Arnhemsche Courant/Jaargang 58/Nummer 5328/Arnhem, 5 Mei/Door den raad van toelating bij de Werkmansvereeniging Arnhem zijn toegelaten|‘Door den raad van toelating bij de Werkmansvereeniging »Arnhem”, zijn […] 24 en 23 gewone leden (werklieden), en 4 en 1 buitengewone leden toegelaten. […]’]], ''Arnhemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

==== Basiseducatie ====
;Analfabetisme
*Anoniem (1 oktober 1935) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 108/Nummer 35436/Avondblad/Echte analphabeten|‘Echte analphabeten. Land- en zeemacht nog 0.16%’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, p.&amp;nbsp;14.

;Maatschappij tot Nut van 't Algemeen
*Robidé van der Aa (6 december 1831) [[Leeuwarder Courant/1831/Nummer 97/Bestuurders van het departement Leeuwarden|‘Bestuurders van het departement Leeuwarden der Maatschappij tot nut van ’t algemeen, roepen de leden op […] [advertentie]’]], ''Leeuwarder Courant'', [p.&amp;nbsp;3].
*Robidé van der Aa (20 december 1831) [[Leeuwarder Courant/1831/Nummer 101/De eerste buitengewone Winteravond vergadering|‘De eerste buitengewone Winteravond ver­ga­de­ring van het Departement Leeuwarden der Maatschappij: Tot Nut van ’t Algemeen, […] [advertentie]’]], ''Leeuwarder Courant'', [p.&amp;nbsp;2].
*Robidé van der Aa (3 januari 1932) [[Leeuwarder Courant/1832/Nummer 1/De Tweede Winteravond-Vergadering|‘De Tweede Winteravond-Vergadering van het Departement Leeuwarden, der Maatschappij: tot Nut van ’t Algemeen, […] [advertentie]’]], ''Leeuwarder Courant'', [p.&amp;nbsp;3].
*Walker, C., F.W. Westink, A.D. van Limburg Stirum (3 januari 1832) [[Leeuwarder Courant/1832/Nummer 1/De Commissie|‘De Commissie uit het Bestuur van het Departement Leeuwarden der Maatschappij: Tot nut van het algemeen, belast met het Kleeden van behoeftige, doch niet bedeeld wordende Kinderen, […] [advertentie]’]], ''Leeuwarder Courant'', [p.&amp;nbsp;3].

==== Onderwijs voor volwassenen ====
;Alliance française
*Anoniem (25 september 1936) [[Nieuwe Venlosche Courant/Jaargang 74/Nummer 224/Alliance Française|‘Alliance Française. Het winterprogramma’]], ''Nieuwe Venlosche Courant'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;1].

=== Jeugdwerk - Jeugdbeleid ===
==== Op levensbeschouwelijke basis ====

==== Jeugdorganisaties ====
;Christelijke Jongelingsvereeniging Daniël, Gouda
*Anoniem (18 november 1930) [[De Amsterdammer/Jaargang 19/Nummer 5688/Gouda|‘Gouda’]], ''De Amsterdammer'', eerste blad, p.&amp;nbsp;2.

;Gereformeerde Jongelingsvereeniging Pro Rege, Amsterdam
*Anoniem (18 november 1930) [[De Amsterdammer/Jaargang 19/Nummer 5688/Ger. Jongelingsver. &quot;Pro Rege&quot;|‘Ger. Jongelingsver. „Pro Rege”’]], ''De Amsterdammer'', eerste blad, p.&amp;nbsp;2.

;Nedederlandsch Hervormde Jongelingsvereeniging Timotheus, Amsterdam
*Anoniem (18 november 1930) [[De Amsterdammer/Jaargang 19/Nummer 5688/De eerste Herv. Ger. Jongelingsvereeniging|‘De eerste Herv. Ger. Jongelingsvereeniging’]], ''De Amsterdammer'', eerste blad, p.&amp;nbsp;2.

;Nederlandsch Jongelingsverbond
*Anoniem (11 mei 1936) [[Haagsche Courant/1936/Nummer 16338/Het Nederlandsch Jongelingsverbond|‘Het Nederlandsch Jongelingsverbond. Algemeene vergadering hier ter stede’]], ''Haagsche Courant'', vierde blad, p.&amp;nbsp;3.

==== Padvinderij ====
*Anoniem (19 januari 1912) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 69/Nummer 18/Ochtendblad/Padvinden|‘Padvinden’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, A, p.&amp;nbsp;2.

=== Cultuurbeleid ===
*S.E.W. Roorda van Eysinga (11 oktober 1873) [[De Opmerker/Jaargang 8/Nummer 41/Kunst geen regeeringszaak|‘Kunst geen regeeringszaak’]], ''De Opmerker'', jrg. 8, nr. 41, [p.&amp;nbsp;2].
*A.W. van Erkel (14 februari 1874) [[De Opmerker/Jaargang 9/Nummer 7/Bespiegelingen|‘Bespiegelingen’]], ''De Opmerker'', jrg. 9, nr. 7, [p.&amp;nbsp;1-2].

=== Het maatschappelijk verkeer ===
==== Verenigingsleven ====
==== Gezelligheidsverenigingen - Sociëteiten ====
;Burgersociëteit, Roermond
*Anoniem (5 september 1885) [[Venloosch Weekblad/Jaargang 23/Nummer 36/Ter gelegenheid van zijn 90. verjaardag|‘Ter gelegenheid van zijn 90. verjaardag heeft de Burgersociëteit te Roermond aan Zijne Doorl. Hoogw. mgr. J. A. Paredis […] diens prachtig geschilderd portret […] geschonken […]’]], ''Venloosch Weekblad'', [p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (3 februari 1898) [[De Zuid-Limburger/Jaargang 4/Nummer 29/Roermond, 3 Febr.|‘Roermond, 3 Febr.’]], ''De Zuid-Limburger'', [p.&amp;nbsp;3].

;Buurtvereeniging NN, OO, PP, Amsterdam
*Anoniem (15 december 1897) [[De Telegraaf/Jaargang 5/Nummer 1810/Avond-editie/Gisteravond vierde de buurtvereeniging NN, OO, PP haar 4-jarig bestaan|‘Gisteravond vierde de buurtvereeniging NN, OO, PP haar 4-jarig bestaan […]’]], ''De Telegraaf'', Avond-editie, [Eerste blad], [p.&amp;nbsp;2].

;Cercle intime, Den Haag
*Anoniem (11 mei 1936) [[Haagsche Courant/1936/Nummer 16338/Eindbal Cercle intime|‘Eindbal „Cercle intime”’]], ''Haagsche Courant'', vierde blad, p.&amp;nbsp;3.

;Sociëteit De Burgervrienden, Maastricht
*Anoniem (21 maart 1898) [[De Zuid-Limburger/Jaargang 4/Nummer 69/Stadsnieuws/De gisteren hier gehouden Soirée|‘De gisteren hier gehouden Soirée van de societeit „de Burgervrienden” […]’]], ''De Zuid-Limburger'', [p.&amp;nbsp;2].

;Vereeniging Kunst en Vermaak, Maastricht
*Anoniem (21 juni 1893) [[Ons Zuiden/Jaargang 1/Nummer 142/Maastricht 20 Juni/Kunst en Vermaak|‘Kunst en Vermaak’]], ''Ons Zuiden'', [p.&amp;nbsp;2].

;Vereeniging Limburgia, Amsterdam
*R. (22 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 213/De vereeniging Limburgia antisemiet|‘Ingezonden. De vereeniging Limburgia antisemiet’]], ''Limburger Koerier'', [p.&amp;nbsp;3].
{{hoofdportalen}}

[[Categorie:Wikisource:Hoofdportalen]]</text>
      <sha1>a5a54wr6uiaau13z5zsbubml72b71xp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bekende monologen uit Shakespeares werk/Friends, Romans, countrymen, lend me your ears</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22098</id>
    <revision>
      <id>221424</id>
      <parentid>221330</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T13:45:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quirinius Germanicus</username>
        <id>16328</id>
      </contributor>
      <comment>Versie 221330 van [[Speciaal:Contributions/J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]] ongedaan gemaakt. Wat Grandganage zegt is onzin. De Engelse tekst is de beroemde grafrede van Antonius. De Nederlandse tekst die ik heb aangepast was voorheen de grafrede van BRUTUS, niet van Antonius. De twee teksten komen rechtstreeks van de DNBL bronnen zoals die zijn vermeld. De Informatie die ik heb weggehaald zijn ook onwaar en dus ook weggehaald.</comment>
      <origin>221424</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7800" sha1="tlss60erm1zjpcfdb9pnbk6xohkxjot" xml:space="preserve">{{Infobox document
| naam             = &quot;Friends, Romans, countrymen, lend me your ears&quot; (Julius Caesar)
| auteur           = [[Auteur:William Shakespeare|William Shakespeare]]
| genre            = Dramatische poëzie, monologen
| taal             = Engels
| datum            = 1599
| vertaler         =*Leendert Burgersdijk (1887)&lt;/br&gt;*Emiel Fleerackers (1928)&lt;/br&gt;*Jules Grandgagnage (2012)&lt;/br&gt;...
| bron             = [https://sites.google.com/site/shakespearevertalingen/4-eeuwen-vertalingen Vier eeuwen vertalingen], {{Wikibooks|Gedichten uit de wereldliteratuur/Dramatische poëzie|Dramatische poëzie}}
| auteursrecht     = [[Publiek domein]] of CC-BY-SA
| artikelwikipedia = Julius Caesar (toneelstuk)
}}
== Originele tekst van Shakespeare ==
(Julius Caesar, Act III, scene 2)

MARCUS ANTONIUS:
:Friends, Romans, countrymen, lend me your ears;
:I come to bury Caesar, not to praise him.
:The evil that men do lives after them;
:The good is oft interred with their bones;
:So let it be with Caesar. The noble Brutus
:Hath told you Caesar was ambitious:
:If it were so, it was a grievous fault,
:And grievously hath Caesar answer’d it.
:Here, under leave of Brutus and the rest–
:For Brutus is an honourable man;
:So are they all, all honourable men–
:Come I to speak in Caesar’s funeral.
:He was my friend, faithful and just to me:
:But Brutus says he was ambitious;
:And Brutus is an honourable man.
:He hath brought many captives home to Rome
:Whose ransoms did the general coffers fill:
:Did this in Caesar seem ambitious?
:When that the poor have cried, Caesar hath wept:
:Ambition should be made of sterner stuff:
:Yet Brutus says he was ambitious;
:And Brutus is an honourable man.
:You all did see that on the Lupercal
:I thrice presented him a kingly crown,
:Which he did thrice refuse: was this ambition?
:Yet Brutus says he was ambitious;
:And, sure, he is an honourable man.
:I speak not to disprove what Brutus spoke,
:But here I am to speak what I do know.
:You all did love him once, not without cause:
:What cause withholds you then, to mourn for him?
:O judgment! thou art fled to brutish beasts,
:And men have lost their reason. Bear with me;
:My heart is in the coffin there with Caesar,
:And I must pause till it come back to me.

== Oudere vertalingen in publiek domein ==
;Vertaling van Leendert Burgersdijk (1887)&lt;ref&gt;[http://www.dbnl.org/arch/shak001werk07_01/pag/shak001werk07_01.pdf#page=5 Tekst op dbnl]&lt;/ref&gt;

ANTONIUS
:Romeinen, vrienden, burgers, leent mij 't oor.
:Begraven kom ik Caesar, niet hem prijzen.
:Het kwaad, dat menschen doen, leeft na hen voort; 
:Het goed wordt vaak met hun gebeent' begraven;
:Zoo moge 't zijn met Caesar. De eed'le Brutus 
:Heeft u gezegd, dat hij vol heerschzucht was;
:Indien 't zoo was, dan was 't een zware schuld,
:En zwaar ook heeft er Caesar voor geboet.
:Hier, met verlof van Brutus en die and'ren, 
:Want Brutus is een achtenswaardig man,
:Dat zijn zij alien, alien achtenswaardig,
:Voer ik bij Caesar's uitvaart thans het woord.
:Hij was mijn vriend, mij trouw en steeds gerecht; 
:Maar Brutus zegt, dat hij vol heerschzucht was, 
:En Brutus is een achtenswaardig man.
:Hij bracht naar Rome tal van krijgsgevang'nen,
:Wier losprijs tot den rand de schatkist vulde;
:Wie ziet hierin een blijk van Caesar's heerschzucht? 
:Als de armoe leed en kreet, dan weende Caesar;
:De heerschzucht pleegt van harder stof to zijn;
:Maar Brutus zegt, dat hij vol heerschzucht was,
:En Brutus is een achtenswaardig man.
:Gij allen zaagt het: op 't Lupercusfeest
:Bood ik hem, driemaal zelfs, een koningskroon,
:En driemaal wees hij ze af. Was dit zijn heerschzucht? 
:Maar Brutus zegt, dat hij vol heerschzucht was,
:En, wis, hij is een achtenswaardig man.
:Ik spreek hier niet om Brutus to weerleggen;
:Ik kom slechts om to spreken, wat ik weet.
:Gij alien hadt hem eenmaal lief, met grond;
:Wat grond weerhoudt u dan, om hem to treuren?
:O oordeel, gij ontvloodt naar 't stomme vee,
:En reed'loos werd de mensch! - Een oogenblik!
:Mijn hart is daar bij Caesar aan de baar,
:En zwijgen moet ik, tot het wederkeert.

----

;Vertaling van Emiel Fleerackers (1928)&lt;ref&gt;[http://www.dbnl.org/tekst/_str007193301_01/_str007193301_01_0034.php Tijdschrift ''Streven'', jaargang 1 - tekst op dbnl]&lt;/ref&gt;
ANTONIUS
:Vrienden, Romeinen, landgenooten, luistert.
:Begraven kom ik Caesar, niet hem prijzen.
:'t Kwaad dar de menschen doen, leeft na hen voort; het goed wordt vaak met hun gebeent' begraven. 
:Zoo weze 't ook met Caesar. De eedle Brutus heeft u gezegd dat hij heerschzuchtig was; en ware 't zoo dan was 't een zware fout; en zwaar ook heeft er Caesar voor geboet. 
:Hier, met verlof van Brutus en zijn vrienden, - want Brutus is een achtenswaardig man; zoo zijn zij allen, achtenswaardig allen; - voer ik het woord bij zijn begrafenis.
:Hij was mijn vriend, rechtvaardig en getrouw; maar Brutus zegt dat hij heerschzuchtig was, en Brutus is een achtenswaardig man.
:Hij bracht naar Rome een macht van krijgsgevangnen, wier losprijs onze schatkist heeft gevuld.
:Bleek dit vanwege Caesar zoo heerschzuchtig? Als armoe haren nood kloeg, schreide Caesar; de heerschzucht moest van harder stof toch zijn. Maar Brutus zegt dat hij heerschzuchtig was en Brutus is een achtenswaardig man.
:Gij allen zaagt het, bij 't Lupercusfeest, dat ik driemaal de koningskroon hem bood, en hij ze driemaal afwees. Was dat heershhzucht? Maar Brutus zegt dat hij heerschzuchtig was; en vast, hij is een achtenswaardig man.
:'k Spreek niet om Brutus' woorden af te keuren, maar 'k sta hier om te zeggen wat ik weet.
:Gij allen hadt hem lief eens, en met reden.
:Wat reden dan weerhoudt u nu te treuren?
:Oordeel, gij zijt gevlucht naar brute beesten; de mensch verloor zijn rede. -
:Een oogenblik; mijn hart is daar bij Caesar in de kist, en wachten moet ik tot het wederkomt.

== Moderne vertalingen onder CC BY-SA licentie ==
;Vertaling van J. Grandgagnage, 2012&lt;ref&gt;[https://sites.google.com/site/shakespearevertalingen/tragedies/julius-caesar Shakespearevertalingen]&lt;/ref&gt;

Monoloog van MARCUS ANTONIUS die de Romeinen toespreekt op de begrafenis van Caesar:

:Vrienden, Romeinen, landgenoten, hoor mij aan;
:Ik kom om Caesar te begraven, niet om hem te prijzen.
:Het kwaad dat mensen doen leeft verder na hun dood;
:Het goede blijft vaak begraven met hun gebeente;
:Laat het zo zijn met Caesar. De edele Brutus
:Heeft verteld over Caesars heerszucht:
:Als dit zo was, was het een zware fout,
:En heeft Caesar daar zwaar voor betaald.
:Hier, met permissie van Brutus en de rest-
:Want Brutus is een eerbaar man;
:Zo zijn ze allemaal, allen eerbare mannen-
:Kom ik op Caesars begrafenis spreken.
:Voor mij was hij een vriend, trouw en rechtvaardig:
:Maar Brutus zegt dat hij heerszuchtig was;
:En Brutus is een eerbaar man.
:Hij bracht vele gevangenen naar Rome
:Van wie het losgeld de schatkist vulde:
:Lijkt dit op wat hier Caesars heerszucht wordt genoemd?
:Wanneer armen huilden, huilde Caesar met hen mee:
:Heerszucht zou uit hardere stof moeten bestaan:
:Toch zegt Brutus dat hij heerszuchtig was;
:En Brutus is een eerbaar man.
:Jullie zagen hoe ik hem op het Lupercusfeest
:Wel driemaal een ​​koninklijke kroon aanbood,
:Die hij driemaal weigerde. Was dit heerszucht?
:Toch zegt Brutus dat hij heerszuchtig was;
:En, zeker, hij was een man van eer.
:Ik probeer niet te weerleggen wat Brutus zei,
:Maar om te getuigen wat ik wel weet.
:Eens hielden jullie van hem, niet zonder reden:
:Wat weerhoudt jullie dan om voor hem te rouwen?
:O oordeel! Gij schuilt U onder domme beesten,
:En de mensen verloren hun verstand. Heb geduld met mij;
:Mijn hart ligt daar, in de kist met Caesar,
:En ik moet wachten tot het terug bij mij komt.


----
{{Gebruiker:J.G.G./licentie}}
----

== Noten ==
{{references}}

[[Categorie:Vertaalde literatuur]]</text>
      <sha1>tlss60erm1zjpcfdb9pnbk6xohkxjot</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>221426</id>
      <parentid>221424</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T13:47:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quirinius Germanicus</username>
        <id>16328</id>
      </contributor>
      <comment>/* Oudere vertalingen in publiek domein */ Aanpassing van link om direct te verwijzen naar de bijpassende rede, te vinden op pagina 260 van het betreffende boek.</comment>
      <origin>221426</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7803" sha1="9q4qhinetoimr250yqa40ui3ow783gv" xml:space="preserve">{{Infobox document
| naam             = &quot;Friends, Romans, countrymen, lend me your ears&quot; (Julius Caesar)
| auteur           = [[Auteur:William Shakespeare|William Shakespeare]]
| genre            = Dramatische poëzie, monologen
| taal             = Engels
| datum            = 1599
| vertaler         =*Leendert Burgersdijk (1887)&lt;/br&gt;*Emiel Fleerackers (1928)&lt;/br&gt;*Jules Grandgagnage (2012)&lt;/br&gt;...
| bron             = [https://sites.google.com/site/shakespearevertalingen/4-eeuwen-vertalingen Vier eeuwen vertalingen], {{Wikibooks|Gedichten uit de wereldliteratuur/Dramatische poëzie|Dramatische poëzie}}
| auteursrecht     = [[Publiek domein]] of CC-BY-SA
| artikelwikipedia = Julius Caesar (toneelstuk)
}}
== Originele tekst van Shakespeare ==
(Julius Caesar, Act III, scene 2)

MARCUS ANTONIUS:
:Friends, Romans, countrymen, lend me your ears;
:I come to bury Caesar, not to praise him.
:The evil that men do lives after them;
:The good is oft interred with their bones;
:So let it be with Caesar. The noble Brutus
:Hath told you Caesar was ambitious:
:If it were so, it was a grievous fault,
:And grievously hath Caesar answer’d it.
:Here, under leave of Brutus and the rest–
:For Brutus is an honourable man;
:So are they all, all honourable men–
:Come I to speak in Caesar’s funeral.
:He was my friend, faithful and just to me:
:But Brutus says he was ambitious;
:And Brutus is an honourable man.
:He hath brought many captives home to Rome
:Whose ransoms did the general coffers fill:
:Did this in Caesar seem ambitious?
:When that the poor have cried, Caesar hath wept:
:Ambition should be made of sterner stuff:
:Yet Brutus says he was ambitious;
:And Brutus is an honourable man.
:You all did see that on the Lupercal
:I thrice presented him a kingly crown,
:Which he did thrice refuse: was this ambition?
:Yet Brutus says he was ambitious;
:And, sure, he is an honourable man.
:I speak not to disprove what Brutus spoke,
:But here I am to speak what I do know.
:You all did love him once, not without cause:
:What cause withholds you then, to mourn for him?
:O judgment! thou art fled to brutish beasts,
:And men have lost their reason. Bear with me;
:My heart is in the coffin there with Caesar,
:And I must pause till it come back to me.

== Oudere vertalingen in publiek domein ==
;Vertaling van Leendert Burgersdijk (1887)&lt;ref&gt;[https://www.dbnl.org/arch/shak001werk07_01/pag/shak001werk07_01.pdf#page=260 Tekst op dbnl]&lt;/ref&gt;

ANTONIUS
:Romeinen, vrienden, burgers, leent mij 't oor.
:Begraven kom ik Caesar, niet hem prijzen.
:Het kwaad, dat menschen doen, leeft na hen voort; 
:Het goed wordt vaak met hun gebeent' begraven;
:Zoo moge 't zijn met Caesar. De eed'le Brutus 
:Heeft u gezegd, dat hij vol heerschzucht was;
:Indien 't zoo was, dan was 't een zware schuld,
:En zwaar ook heeft er Caesar voor geboet.
:Hier, met verlof van Brutus en die and'ren, 
:Want Brutus is een achtenswaardig man,
:Dat zijn zij alien, alien achtenswaardig,
:Voer ik bij Caesar's uitvaart thans het woord.
:Hij was mijn vriend, mij trouw en steeds gerecht; 
:Maar Brutus zegt, dat hij vol heerschzucht was, 
:En Brutus is een achtenswaardig man.
:Hij bracht naar Rome tal van krijgsgevang'nen,
:Wier losprijs tot den rand de schatkist vulde;
:Wie ziet hierin een blijk van Caesar's heerschzucht? 
:Als de armoe leed en kreet, dan weende Caesar;
:De heerschzucht pleegt van harder stof to zijn;
:Maar Brutus zegt, dat hij vol heerschzucht was,
:En Brutus is een achtenswaardig man.
:Gij allen zaagt het: op 't Lupercusfeest
:Bood ik hem, driemaal zelfs, een koningskroon,
:En driemaal wees hij ze af. Was dit zijn heerschzucht? 
:Maar Brutus zegt, dat hij vol heerschzucht was,
:En, wis, hij is een achtenswaardig man.
:Ik spreek hier niet om Brutus to weerleggen;
:Ik kom slechts om to spreken, wat ik weet.
:Gij alien hadt hem eenmaal lief, met grond;
:Wat grond weerhoudt u dan, om hem to treuren?
:O oordeel, gij ontvloodt naar 't stomme vee,
:En reed'loos werd de mensch! - Een oogenblik!
:Mijn hart is daar bij Caesar aan de baar,
:En zwijgen moet ik, tot het wederkeert.

----

;Vertaling van Emiel Fleerackers (1928)&lt;ref&gt;[http://www.dbnl.org/tekst/_str007193301_01/_str007193301_01_0034.php Tijdschrift ''Streven'', jaargang 1 - tekst op dbnl]&lt;/ref&gt;
ANTONIUS
:Vrienden, Romeinen, landgenooten, luistert.
:Begraven kom ik Caesar, niet hem prijzen.
:'t Kwaad dar de menschen doen, leeft na hen voort; het goed wordt vaak met hun gebeent' begraven. 
:Zoo weze 't ook met Caesar. De eedle Brutus heeft u gezegd dat hij heerschzuchtig was; en ware 't zoo dan was 't een zware fout; en zwaar ook heeft er Caesar voor geboet. 
:Hier, met verlof van Brutus en zijn vrienden, - want Brutus is een achtenswaardig man; zoo zijn zij allen, achtenswaardig allen; - voer ik het woord bij zijn begrafenis.
:Hij was mijn vriend, rechtvaardig en getrouw; maar Brutus zegt dat hij heerschzuchtig was, en Brutus is een achtenswaardig man.
:Hij bracht naar Rome een macht van krijgsgevangnen, wier losprijs onze schatkist heeft gevuld.
:Bleek dit vanwege Caesar zoo heerschzuchtig? Als armoe haren nood kloeg, schreide Caesar; de heerschzucht moest van harder stof toch zijn. Maar Brutus zegt dat hij heerschzuchtig was en Brutus is een achtenswaardig man.
:Gij allen zaagt het, bij 't Lupercusfeest, dat ik driemaal de koningskroon hem bood, en hij ze driemaal afwees. Was dat heershhzucht? Maar Brutus zegt dat hij heerschzuchtig was; en vast, hij is een achtenswaardig man.
:'k Spreek niet om Brutus' woorden af te keuren, maar 'k sta hier om te zeggen wat ik weet.
:Gij allen hadt hem lief eens, en met reden.
:Wat reden dan weerhoudt u nu te treuren?
:Oordeel, gij zijt gevlucht naar brute beesten; de mensch verloor zijn rede. -
:Een oogenblik; mijn hart is daar bij Caesar in de kist, en wachten moet ik tot het wederkomt.

== Moderne vertalingen onder CC BY-SA licentie ==
;Vertaling van J. Grandgagnage, 2012&lt;ref&gt;[https://sites.google.com/site/shakespearevertalingen/tragedies/julius-caesar Shakespearevertalingen]&lt;/ref&gt;

Monoloog van MARCUS ANTONIUS die de Romeinen toespreekt op de begrafenis van Caesar:

:Vrienden, Romeinen, landgenoten, hoor mij aan;
:Ik kom om Caesar te begraven, niet om hem te prijzen.
:Het kwaad dat mensen doen leeft verder na hun dood;
:Het goede blijft vaak begraven met hun gebeente;
:Laat het zo zijn met Caesar. De edele Brutus
:Heeft verteld over Caesars heerszucht:
:Als dit zo was, was het een zware fout,
:En heeft Caesar daar zwaar voor betaald.
:Hier, met permissie van Brutus en de rest-
:Want Brutus is een eerbaar man;
:Zo zijn ze allemaal, allen eerbare mannen-
:Kom ik op Caesars begrafenis spreken.
:Voor mij was hij een vriend, trouw en rechtvaardig:
:Maar Brutus zegt dat hij heerszuchtig was;
:En Brutus is een eerbaar man.
:Hij bracht vele gevangenen naar Rome
:Van wie het losgeld de schatkist vulde:
:Lijkt dit op wat hier Caesars heerszucht wordt genoemd?
:Wanneer armen huilden, huilde Caesar met hen mee:
:Heerszucht zou uit hardere stof moeten bestaan:
:Toch zegt Brutus dat hij heerszuchtig was;
:En Brutus is een eerbaar man.
:Jullie zagen hoe ik hem op het Lupercusfeest
:Wel driemaal een ​​koninklijke kroon aanbood,
:Die hij driemaal weigerde. Was dit heerszucht?
:Toch zegt Brutus dat hij heerszuchtig was;
:En, zeker, hij was een man van eer.
:Ik probeer niet te weerleggen wat Brutus zei,
:Maar om te getuigen wat ik wel weet.
:Eens hielden jullie van hem, niet zonder reden:
:Wat weerhoudt jullie dan om voor hem te rouwen?
:O oordeel! Gij schuilt U onder domme beesten,
:En de mensen verloren hun verstand. Heb geduld met mij;
:Mijn hart ligt daar, in de kist met Caesar,
:En ik moet wachten tot het terug bij mij komt.


----
{{Gebruiker:J.G.G./licentie}}
----

== Noten ==
{{references}}

[[Categorie:Vertaalde literatuur]]</text>
      <sha1>9q4qhinetoimr250yqa40ui3ow783gv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>221428</id>
      <parentid>221426</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T13:50:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quirinius Germanicus</username>
        <id>16328</id>
      </contributor>
      <comment>/* Oudere vertalingen in publiek domein */</comment>
      <origin>221428</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7808" sha1="kegvgy9fck4b3ef1ssuqx0d7jixsrqu" xml:space="preserve">{{Infobox document
| naam             = &quot;Friends, Romans, countrymen, lend me your ears&quot; (Julius Caesar)
| auteur           = [[Auteur:William Shakespeare|William Shakespeare]]
| genre            = Dramatische poëzie, monologen
| taal             = Engels
| datum            = 1599
| vertaler         =*Leendert Burgersdijk (1887)&lt;/br&gt;*Emiel Fleerackers (1928)&lt;/br&gt;*Jules Grandgagnage (2012)&lt;/br&gt;...
| bron             = [https://sites.google.com/site/shakespearevertalingen/4-eeuwen-vertalingen Vier eeuwen vertalingen], {{Wikibooks|Gedichten uit de wereldliteratuur/Dramatische poëzie|Dramatische poëzie}}
| auteursrecht     = [[Publiek domein]] of CC-BY-SA
| artikelwikipedia = Julius Caesar (toneelstuk)
}}
== Originele tekst van Shakespeare ==
(Julius Caesar, Act III, scene 2)

MARCUS ANTONIUS:
:Friends, Romans, countrymen, lend me your ears;
:I come to bury Caesar, not to praise him.
:The evil that men do lives after them;
:The good is oft interred with their bones;
:So let it be with Caesar. The noble Brutus
:Hath told you Caesar was ambitious:
:If it were so, it was a grievous fault,
:And grievously hath Caesar answer’d it.
:Here, under leave of Brutus and the rest–
:For Brutus is an honourable man;
:So are they all, all honourable men–
:Come I to speak in Caesar’s funeral.
:He was my friend, faithful and just to me:
:But Brutus says he was ambitious;
:And Brutus is an honourable man.
:He hath brought many captives home to Rome
:Whose ransoms did the general coffers fill:
:Did this in Caesar seem ambitious?
:When that the poor have cried, Caesar hath wept:
:Ambition should be made of sterner stuff:
:Yet Brutus says he was ambitious;
:And Brutus is an honourable man.
:You all did see that on the Lupercal
:I thrice presented him a kingly crown,
:Which he did thrice refuse: was this ambition?
:Yet Brutus says he was ambitious;
:And, sure, he is an honourable man.
:I speak not to disprove what Brutus spoke,
:But here I am to speak what I do know.
:You all did love him once, not without cause:
:What cause withholds you then, to mourn for him?
:O judgment! thou art fled to brutish beasts,
:And men have lost their reason. Bear with me;
:My heart is in the coffin there with Caesar,
:And I must pause till it come back to me.

== Oudere vertalingen in publiek domein ==
;Vertaling van Leendert Burgersdijk (1887)&lt;ref&gt;[https://www.dbnl.org/arch/shak001werk07_01/pag/shak001werk07_01.pdf#page=260 Tekst op dbnl]&lt;/ref&gt;

ANTONIUS
:Romeinen, vrienden, burgers, leent mij 't oor.
:Begraven kom ik Caesar, niet hem prijzen.
:Het kwaad, dat menschen doen, leeft na hen voort; 
:Het goed wordt vaak met hun gebeent' begraven;
:Zoo moge 't zijn met Caesar. De eed'le Brutus 
:Heeft u gezegd, dat hij vol heerschzucht was;
:Indien 't zoo was, dan was 't een zware schuld,
:En zwaar ook heeft er Caesar voor geboet.
:Hier, met verlof van Brutus en die and'ren, 
:Want Brutus is een achtenswaardig man,
:Dat zijn zij alien, alien achtenswaardig,
:Voer ik bij Caesar's uitvaart thans het woord.
:Hij was mijn vriend, mij trouw en steeds gerecht; 
:Maar Brutus zegt, dat hij vol heerschzucht was, 
:En Brutus is een achtenswaardig man.
:Hij bracht naar Rome tal van krijgsgevang'nen,
:Wier losprijs tot den rand de schatkist vulde;
:Wie ziet hierin een blijk van Caesar's heerschzucht? 
:Als de armoe leed en kreet, dan weende Caesar;
:De heerschzucht pleegt van harder stof to zijn;
:Maar Brutus zegt, dat hij vol heerschzucht was,
:En Brutus is een achtenswaardig man.
:Gij allen zaagt het: op 't Lupercusfeest
:Bood ik hem, driemaal zelfs, een koningskroon,
:En driemaal wees hij ze af. Was dit zijn heerschzucht? 
:Maar Brutus zegt, dat hij vol heerschzucht was,
:En, wis, hij is een achtenswaardig man.
:Ik spreek hier niet om Brutus to weerleggen;
:Ik kom slechts om to spreken, wat ik weet.
:Gij alien hadt hem eenmaal lief, met grond;
:Wat grond weerhoudt u dan, om hem to treuren?
:O oordeel, gij ontvloodt naar 't stomme vee,
:En reed'loos werd de mensch! - Een oogenblik!
:Mijn hart is daar bij Caesar aan de baar,
:En zwijgen moet ik, tot het wederkeert.

----

;Vertaling van Emiel Fleerackers (1928)&lt;ref&gt;[http://www.dbnl.org/tekst/_str007193301_01/_str007193301_01_0034.php Tijdschrift ''Streven'', jaargang 1 - tekst op dbnl]&lt;/ref&gt;
ANTONIUS
:Vrienden, Romeinen, landgenooten, luistert.
:Begraven kom ik Caesar, niet hem prijzen.
:'t Kwaad dar[sic] de menschen doen, leeft na hen voort; het goed wordt vaak met hun gebeent' begraven. 
:Zoo weze 't ook met Caesar. De eedle Brutus heeft u gezegd dat hij heerschzuchtig was; en ware 't zoo dan was 't een zware fout; en zwaar ook heeft er Caesar voor geboet. 
:Hier, met verlof van Brutus en zijn vrienden, - want Brutus is een achtenswaardig man; zoo zijn zij allen, achtenswaardig allen; - voer ik het woord bij zijn begrafenis.
:Hij was mijn vriend, rechtvaardig en getrouw; maar Brutus zegt dat hij heerschzuchtig was, en Brutus is een achtenswaardig man.
:Hij bracht naar Rome een macht van krijgsgevangnen, wier losprijs onze schatkist heeft gevuld.
:Bleek dit vanwege Caesar zoo heerschzuchtig? Als armoe haren nood kloeg, schreide Caesar; de heerschzucht moest van harder stof toch zijn. Maar Brutus zegt dat hij heerschzuchtig was en Brutus is een achtenswaardig man.
:Gij allen zaagt het, bij 't Lupercusfeest, dat ik driemaal de koningskroon hem bood, en hij ze driemaal afwees. Was dat heershhzucht? Maar Brutus zegt dat hij heerschzuchtig was; en vast, hij is een achtenswaardig man.
:'k Spreek niet om Brutus' woorden af te keuren, maar 'k sta hier om te zeggen wat ik weet.
:Gij allen hadt hem lief eens, en met reden.
:Wat reden dan weerhoudt u nu te treuren?
:Oordeel, gij zijt gevlucht naar brute beesten; de mensch verloor zijn rede. -
:Een oogenblik; mijn hart is daar bij Caesar in de kist, en wachten moet ik tot het wederkomt.

== Moderne vertalingen onder CC BY-SA licentie ==
;Vertaling van J. Grandgagnage, 2012&lt;ref&gt;[https://sites.google.com/site/shakespearevertalingen/tragedies/julius-caesar Shakespearevertalingen]&lt;/ref&gt;

Monoloog van MARCUS ANTONIUS die de Romeinen toespreekt op de begrafenis van Caesar:

:Vrienden, Romeinen, landgenoten, hoor mij aan;
:Ik kom om Caesar te begraven, niet om hem te prijzen.
:Het kwaad dat mensen doen leeft verder na hun dood;
:Het goede blijft vaak begraven met hun gebeente;
:Laat het zo zijn met Caesar. De edele Brutus
:Heeft verteld over Caesars heerszucht:
:Als dit zo was, was het een zware fout,
:En heeft Caesar daar zwaar voor betaald.
:Hier, met permissie van Brutus en de rest-
:Want Brutus is een eerbaar man;
:Zo zijn ze allemaal, allen eerbare mannen-
:Kom ik op Caesars begrafenis spreken.
:Voor mij was hij een vriend, trouw en rechtvaardig:
:Maar Brutus zegt dat hij heerszuchtig was;
:En Brutus is een eerbaar man.
:Hij bracht vele gevangenen naar Rome
:Van wie het losgeld de schatkist vulde:
:Lijkt dit op wat hier Caesars heerszucht wordt genoemd?
:Wanneer armen huilden, huilde Caesar met hen mee:
:Heerszucht zou uit hardere stof moeten bestaan:
:Toch zegt Brutus dat hij heerszuchtig was;
:En Brutus is een eerbaar man.
:Jullie zagen hoe ik hem op het Lupercusfeest
:Wel driemaal een ​​koninklijke kroon aanbood,
:Die hij driemaal weigerde. Was dit heerszucht?
:Toch zegt Brutus dat hij heerszuchtig was;
:En, zeker, hij was een man van eer.
:Ik probeer niet te weerleggen wat Brutus zei,
:Maar om te getuigen wat ik wel weet.
:Eens hielden jullie van hem, niet zonder reden:
:Wat weerhoudt jullie dan om voor hem te rouwen?
:O oordeel! Gij schuilt U onder domme beesten,
:En de mensen verloren hun verstand. Heb geduld met mij;
:Mijn hart ligt daar, in de kist met Caesar,
:En ik moet wachten tot het terug bij mij komt.


----
{{Gebruiker:J.G.G./licentie}}
----

== Noten ==
{{references}}

[[Categorie:Vertaalde literatuur]]</text>
      <sha1>kegvgy9fck4b3ef1ssuqx0d7jixsrqu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>221429</id>
      <parentid>221428</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T13:52:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quirinius Germanicus</username>
        <id>16328</id>
      </contributor>
      <comment>/* Oudere vertalingen in publiek domein */</comment>
      <origin>221429</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7815" sha1="31zk7o52121m5lsyg0ma75znb1hkxc9" xml:space="preserve">{{Infobox document
| naam             = &quot;Friends, Romans, countrymen, lend me your ears&quot; (Julius Caesar)
| auteur           = [[Auteur:William Shakespeare|William Shakespeare]]
| genre            = Dramatische poëzie, monologen
| taal             = Engels
| datum            = 1599
| vertaler         =*Leendert Burgersdijk (1887)&lt;/br&gt;*Emiel Fleerackers (1928)&lt;/br&gt;*Jules Grandgagnage (2012)&lt;/br&gt;...
| bron             = [https://sites.google.com/site/shakespearevertalingen/4-eeuwen-vertalingen Vier eeuwen vertalingen], {{Wikibooks|Gedichten uit de wereldliteratuur/Dramatische poëzie|Dramatische poëzie}}
| auteursrecht     = [[Publiek domein]] of CC-BY-SA
| artikelwikipedia = Julius Caesar (toneelstuk)
}}
== Originele tekst van Shakespeare ==
(Julius Caesar, Act III, scene 2)

MARCUS ANTONIUS:
:Friends, Romans, countrymen, lend me your ears;
:I come to bury Caesar, not to praise him.
:The evil that men do lives after them;
:The good is oft interred with their bones;
:So let it be with Caesar. The noble Brutus
:Hath told you Caesar was ambitious:
:If it were so, it was a grievous fault,
:And grievously hath Caesar answer’d it.
:Here, under leave of Brutus and the rest–
:For Brutus is an honourable man;
:So are they all, all honourable men–
:Come I to speak in Caesar’s funeral.
:He was my friend, faithful and just to me:
:But Brutus says he was ambitious;
:And Brutus is an honourable man.
:He hath brought many captives home to Rome
:Whose ransoms did the general coffers fill:
:Did this in Caesar seem ambitious?
:When that the poor have cried, Caesar hath wept:
:Ambition should be made of sterner stuff:
:Yet Brutus says he was ambitious;
:And Brutus is an honourable man.
:You all did see that on the Lupercal
:I thrice presented him a kingly crown,
:Which he did thrice refuse: was this ambition?
:Yet Brutus says he was ambitious;
:And, sure, he is an honourable man.
:I speak not to disprove what Brutus spoke,
:But here I am to speak what I do know.
:You all did love him once, not without cause:
:What cause withholds you then, to mourn for him?
:O judgment! thou art fled to brutish beasts,
:And men have lost their reason. Bear with me;
:My heart is in the coffin there with Caesar,
:And I must pause till it come back to me.

== Oudere vertalingen in publiek domein ==
;Vertaling van Leendert Burgersdijk (1887)&lt;ref&gt;[https://www.dbnl.org/arch/shak001werk07_01/pag/shak001werk07_01.pdf#page=260 Tekst op dbnl]&lt;/ref&gt;

ANTONIUS
:Romeinen, vrienden, burgers, leent mij 't oor.
:Begraven kom ik Caesar, niet hem prijzen.
:Het kwaad, dat menschen doen, leeft na hen voort; 
:Het goed wordt vaak met hun gebeent' begraven;
:Zoo moge 't zijn met Caesar. De eed'le Brutus 
:Heeft u gezegd, dat hij vol heerschzucht was;
:Indien 't zoo was, dan was 't een zware schuld,
:En zwaar ook heeft er Caesar voor geboet.
:Hier, met verlof van Brutus en die and'ren, 
:Want Brutus is een achtenswaardig man,
:Dat zijn zij alien, alien achtenswaardig,
:Voer ik bij Caesar's uitvaart thans het woord.
:Hij was mijn vriend, mij trouw en steeds gerecht; 
:Maar Brutus zegt, dat hij vol heerschzucht was, 
:En Brutus is een achtenswaardig man.
:Hij bracht naar Rome tal van krijgsgevang'nen,
:Wier losprijs tot den rand de schatkist vulde;
:Wie ziet hierin een blijk van Caesar's heerschzucht? 
:Als de armoe leed en kreet, dan weende Caesar;
:De heerschzucht pleegt van harder stof to zijn;
:Maar Brutus zegt, dat hij vol heerschzucht was,
:En Brutus is een achtenswaardig man.
:Gij allen zaagt het: op 't Lupercusfeest
:Bood ik hem, driemaal zelfs, een koningskroon,
:En driemaal wees hij ze af. Was dit zijn heerschzucht? 
:Maar Brutus zegt, dat hij vol heerschzucht was,
:En, wis, hij is een achtenswaardig man.
:Ik spreek hier niet om Brutus to weerleggen;
:Ik kom slechts om to spreken, wat ik weet.
:Gij alien hadt hem eenmaal lief, met grond;
:Wat grond weerhoudt u dan, om hem to treuren?
:O oordeel, gij ontvloodt naar 't stomme vee,
:En reed'loos werd de mensch! - Een oogenblik!
:Mijn hart is daar bij Caesar aan de baar,
:En zwijgen moet ik, tot het wederkeert.

----

;Vertaling van Emiel Fleerackers (1928)&lt;ref&gt;[http://www.dbnl.org/tekst/_str007193301_01/_str007193301_01_0034.php Tijdschrift ''Streven'', jaargang 1 - tekst op dbnl]&lt;/ref&gt;
ANTONIUS
:Vrienden, Romeinen, landgenooten, luistert.
:Begraven kom ik Caesar, niet hem prijzen.
:'t Kwaad dar [sic] de menschen doen, leeft na hen voort; het goed wordt vaak met hun gebeent' begraven. 
:Zoo weze 't ook met Caesar. De eedle Brutus heeft u gezegd dat hij heerschzuchtig was; en ware 't zoo dan was 't een zware fout; en zwaar ook heeft er Caesar voor geboet. 
:Hier, met verlof van Brutus en zijn vrienden, - want Brutus is een achtenswaardig man; zoo zijn zij allen, achtenswaardig allen; - voer ik het woord bij zijn begrafenis.
:Hij was mijn vriend, rechtvaardig en getrouw; maar Brutus zegt dat hij heerschzuchtig was, en Brutus is een achtenswaardig man.
:Hij bracht naar Rome een macht van krijgsgevangnen, wier losprijs onze schatkist heeft gevuld.
:Bleek dit vanwege Caesar zoo heerschzuchtig? Als armoe haren nood kloeg, schreide Caesar; de heerschzucht moest van harder stof toch zijn. Maar Brutus zegt dat hij heerschzuchtig was en Brutus is een achtenswaardig man.
:Gij allen zaagt het, bij 't Lupercusfeest, dat ik driemaal de koningskroon hem bood, en hij ze driemaal afwees. Was dat heershhzucht? [sic] Maar Brutus zegt dat hij heerschzuchtig was; en vast, hij is een achtenswaardig man.
:'k Spreek niet om Brutus' woorden af te keuren, maar 'k sta hier om te zeggen wat ik weet.
:Gij allen hadt hem lief eens, en met reden.
:Wat reden dan weerhoudt u nu te treuren?
:Oordeel, gij zijt gevlucht naar brute beesten; de mensch verloor zijn rede. -
:Een oogenblik; mijn hart is daar bij Caesar in de kist, en wachten moet ik tot het wederkomt.

== Moderne vertalingen onder CC BY-SA licentie ==
;Vertaling van J. Grandgagnage, 2012&lt;ref&gt;[https://sites.google.com/site/shakespearevertalingen/tragedies/julius-caesar Shakespearevertalingen]&lt;/ref&gt;

Monoloog van MARCUS ANTONIUS die de Romeinen toespreekt op de begrafenis van Caesar:

:Vrienden, Romeinen, landgenoten, hoor mij aan;
:Ik kom om Caesar te begraven, niet om hem te prijzen.
:Het kwaad dat mensen doen leeft verder na hun dood;
:Het goede blijft vaak begraven met hun gebeente;
:Laat het zo zijn met Caesar. De edele Brutus
:Heeft verteld over Caesars heerszucht:
:Als dit zo was, was het een zware fout,
:En heeft Caesar daar zwaar voor betaald.
:Hier, met permissie van Brutus en de rest-
:Want Brutus is een eerbaar man;
:Zo zijn ze allemaal, allen eerbare mannen-
:Kom ik op Caesars begrafenis spreken.
:Voor mij was hij een vriend, trouw en rechtvaardig:
:Maar Brutus zegt dat hij heerszuchtig was;
:En Brutus is een eerbaar man.
:Hij bracht vele gevangenen naar Rome
:Van wie het losgeld de schatkist vulde:
:Lijkt dit op wat hier Caesars heerszucht wordt genoemd?
:Wanneer armen huilden, huilde Caesar met hen mee:
:Heerszucht zou uit hardere stof moeten bestaan:
:Toch zegt Brutus dat hij heerszuchtig was;
:En Brutus is een eerbaar man.
:Jullie zagen hoe ik hem op het Lupercusfeest
:Wel driemaal een ​​koninklijke kroon aanbood,
:Die hij driemaal weigerde. Was dit heerszucht?
:Toch zegt Brutus dat hij heerszuchtig was;
:En, zeker, hij was een man van eer.
:Ik probeer niet te weerleggen wat Brutus zei,
:Maar om te getuigen wat ik wel weet.
:Eens hielden jullie van hem, niet zonder reden:
:Wat weerhoudt jullie dan om voor hem te rouwen?
:O oordeel! Gij schuilt U onder domme beesten,
:En de mensen verloren hun verstand. Heb geduld met mij;
:Mijn hart ligt daar, in de kist met Caesar,
:En ik moet wachten tot het terug bij mij komt.


----
{{Gebruiker:J.G.G./licentie}}
----

== Noten ==
{{references}}

[[Categorie:Vertaalde literatuur]]</text>
      <sha1>31zk7o52121m5lsyg0ma75znb1hkxc9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>221431</id>
      <parentid>221429</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T15:06:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>J.Grandgagnage</username>
        <id>269</id>
      </contributor>
      <comment>/* Oudere vertalingen in publiek domein */ opmaak voor leesgemak</comment>
      <origin>221431</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7855" sha1="32wfzi815e3io1svybape039vo08mr8" xml:space="preserve">{{Infobox document
| naam             = &quot;Friends, Romans, countrymen, lend me your ears&quot; (Julius Caesar)
| auteur           = [[Auteur:William Shakespeare|William Shakespeare]]
| genre            = Dramatische poëzie, monologen
| taal             = Engels
| datum            = 1599
| vertaler         =*Leendert Burgersdijk (1887)&lt;/br&gt;*Emiel Fleerackers (1928)&lt;/br&gt;*Jules Grandgagnage (2012)&lt;/br&gt;...
| bron             = [https://sites.google.com/site/shakespearevertalingen/4-eeuwen-vertalingen Vier eeuwen vertalingen], {{Wikibooks|Gedichten uit de wereldliteratuur/Dramatische poëzie|Dramatische poëzie}}
| auteursrecht     = [[Publiek domein]] of CC-BY-SA
| artikelwikipedia = Julius Caesar (toneelstuk)
}}
== Originele tekst van Shakespeare ==
(Julius Caesar, Act III, scene 2)

MARCUS ANTONIUS:
:Friends, Romans, countrymen, lend me your ears;
:I come to bury Caesar, not to praise him.
:The evil that men do lives after them;
:The good is oft interred with their bones;
:So let it be with Caesar. The noble Brutus
:Hath told you Caesar was ambitious:
:If it were so, it was a grievous fault,
:And grievously hath Caesar answer’d it.
:Here, under leave of Brutus and the rest–
:For Brutus is an honourable man;
:So are they all, all honourable men–
:Come I to speak in Caesar’s funeral.
:He was my friend, faithful and just to me:
:But Brutus says he was ambitious;
:And Brutus is an honourable man.
:He hath brought many captives home to Rome
:Whose ransoms did the general coffers fill:
:Did this in Caesar seem ambitious?
:When that the poor have cried, Caesar hath wept:
:Ambition should be made of sterner stuff:
:Yet Brutus says he was ambitious;
:And Brutus is an honourable man.
:You all did see that on the Lupercal
:I thrice presented him a kingly crown,
:Which he did thrice refuse: was this ambition?
:Yet Brutus says he was ambitious;
:And, sure, he is an honourable man.
:I speak not to disprove what Brutus spoke,
:But here I am to speak what I do know.
:You all did love him once, not without cause:
:What cause withholds you then, to mourn for him?
:O judgment! thou art fled to brutish beasts,
:And men have lost their reason. Bear with me;
:My heart is in the coffin there with Caesar,
:And I must pause till it come back to me.

== Oudere vertalingen in publiek domein ==
;Vertaling van Leendert Burgersdijk (1887)&lt;ref&gt;[https://www.dbnl.org/arch/shak001werk07_01/pag/shak001werk07_01.pdf#page=260 Tekst op dbnl]&lt;/ref&gt;

ANTONIUS
:Romeinen, vrienden, burgers, leent mij 't oor.
:Begraven kom ik Caesar, niet hem prijzen.
:Het kwaad, dat menschen doen, leeft na hen voort; 
:Het goed wordt vaak met hun gebeent' begraven;
:Zoo moge 't zijn met Caesar. De eed'le Brutus 
:Heeft u gezegd, dat hij vol heerschzucht was;
:Indien 't zoo was, dan was 't een zware schuld,
:En zwaar ook heeft er Caesar voor geboet.
:Hier, met verlof van Brutus en die and'ren, 
:Want Brutus is een achtenswaardig man,
:Dat zijn zij alien, alien achtenswaardig,
:Voer ik bij Caesar's uitvaart thans het woord.
:Hij was mijn vriend, mij trouw en steeds gerecht; 
:Maar Brutus zegt, dat hij vol heerschzucht was, 
:En Brutus is een achtenswaardig man.
:Hij bracht naar Rome tal van krijgsgevang'nen,
:Wier losprijs tot den rand de schatkist vulde;
:Wie ziet hierin een blijk van Caesar's heerschzucht? 
:Als de armoe leed en kreet, dan weende Caesar;
:De heerschzucht pleegt van harder stof to zijn;
:Maar Brutus zegt, dat hij vol heerschzucht was,
:En Brutus is een achtenswaardig man.
:Gij allen zaagt het: op 't Lupercusfeest
:Bood ik hem, driemaal zelfs, een koningskroon,
:En driemaal wees hij ze af. Was dit zijn heerschzucht? 
:Maar Brutus zegt, dat hij vol heerschzucht was,
:En, wis, hij is een achtenswaardig man.
:Ik spreek hier niet om Brutus to weerleggen;
:Ik kom slechts om to spreken, wat ik weet.
:Gij alien hadt hem eenmaal lief, met grond;
:Wat grond weerhoudt u dan, om hem to treuren?
:O oordeel, gij ontvloodt naar 't stomme vee,
:En reed'loos werd de mensch! - Een oogenblik!
:Mijn hart is daar bij Caesar aan de baar,
:En zwijgen moet ik, tot het wederkeert.

----

;Vertaling van Emiel Fleerackers (1928)&lt;ref&gt;[http://www.dbnl.org/tekst/_str007193301_01/_str007193301_01_0034.php Tijdschrift ''Streven'', jaargang 1 - tekst op dbnl]&lt;/ref&gt;
ANTONIUS
:Vrienden, Romeinen, landgenooten, luistert.
:Begraven kom ik Caesar, niet hem prijzen.
:'t Kwaad dar [sic] de menschen doen, leeft na hen voort;  
:het goed wordt vaak met hun gebeent' begraven. 
:Zoo weze 't ook met Caesar. De eedle Brutus heeft u gezegd 
:dat hij heerschzuchtig was; en ware 't zoo dan was 't een zware fout; 
:en zwaar ook heeft er Caesar voor geboet. 
:Hier, met verlof van Brutus en zijn vrienden, - want 
:Brutus is een achtenswaardig man; zoo zijn zij allen, 
:achtenswaardig allen; - voer ik het woord bij zijn begrafenis.
:Hij was mijn vriend, rechtvaardig en getrouw;  
:maar Brutus zegt dat hij heerschzuchtig was, 
:en Brutus is een achtenswaardig man.
:Hij bracht naar Rome een macht van krijgsgevangnen, 
:wier losprijs onze schatkist heeft gevuld.
:Bleek dit vanwege Caesar zoo heerschzuchtig? 
:Als armoe haren nood kloeg, schreide Caesar; 
:de heerschzucht moest van harder stof toch zijn. 
:Maar Brutus zegt dat hij heerschzuchtig was 
:en Brutus is een achtenswaardig man.
:Gij allen zaagt het, bij 't Lupercusfeest, 
:dat ik driemaal de koningskroon hem bood, 
:en hij ze driemaal afwees. Was dat heershhzucht? [sic] 
:Maar Brutus zegt dat hij heerschzuchtig was; 
:en vast, hij is een achtenswaardig man.
:'k Spreek niet om Brutus' woorden af te keuren, 
:maar 'k sta hier om te zeggen wat ik weet.
:Gij allen hadt hem lief eens, en met reden.
:Wat reden dan weerhoudt u nu te treuren?
:Oordeel, gij zijt gevlucht naar brute beesten; 
:de mensch verloor zijn rede. -
:Een oogenblik; mijn hart is daar bij Caesar in de kist, 
:en wachten moet ik tot het wederkomt.

== Moderne vertalingen onder CC BY-SA licentie ==
;Vertaling van J. Grandgagnage, 2012&lt;ref&gt;[https://sites.google.com/site/shakespearevertalingen/tragedies/julius-caesar Shakespearevertalingen]&lt;/ref&gt;

Monoloog van MARCUS ANTONIUS die de Romeinen toespreekt op de begrafenis van Caesar:

:Vrienden, Romeinen, landgenoten, hoor mij aan;
:Ik kom om Caesar te begraven, niet om hem te prijzen.
:Het kwaad dat mensen doen leeft verder na hun dood;
:Het goede blijft vaak begraven met hun gebeente;
:Laat het zo zijn met Caesar. De edele Brutus
:Heeft verteld over Caesars heerszucht:
:Als dit zo was, was het een zware fout,
:En heeft Caesar daar zwaar voor betaald.
:Hier, met permissie van Brutus en de rest-
:Want Brutus is een eerbaar man;
:Zo zijn ze allemaal, allen eerbare mannen-
:Kom ik op Caesars begrafenis spreken.
:Voor mij was hij een vriend, trouw en rechtvaardig:
:Maar Brutus zegt dat hij heerszuchtig was;
:En Brutus is een eerbaar man.
:Hij bracht vele gevangenen naar Rome
:Van wie het losgeld de schatkist vulde:
:Lijkt dit op wat hier Caesars heerszucht wordt genoemd?
:Wanneer armen huilden, huilde Caesar met hen mee:
:Heerszucht zou uit hardere stof moeten bestaan:
:Toch zegt Brutus dat hij heerszuchtig was;
:En Brutus is een eerbaar man.
:Jullie zagen hoe ik hem op het Lupercusfeest
:Wel driemaal een ​​koninklijke kroon aanbood,
:Die hij driemaal weigerde. Was dit heerszucht?
:Toch zegt Brutus dat hij heerszuchtig was;
:En, zeker, hij was een man van eer.
:Ik probeer niet te weerleggen wat Brutus zei,
:Maar om te getuigen wat ik wel weet.
:Eens hielden jullie van hem, niet zonder reden:
:Wat weerhoudt jullie dan om voor hem te rouwen?
:O oordeel! Gij schuilt U onder domme beesten,
:En de mensen verloren hun verstand. Heb geduld met mij;
:Mijn hart ligt daar, in de kist met Caesar,
:En ik moet wachten tot het terug bij mij komt.


----
{{Gebruiker:J.G.G./licentie}}
----

== Noten ==
{{references}}

[[Categorie:Vertaalde literatuur]]</text>
      <sha1>32wfzi815e3io1svybape039vo08mr8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Algemeen Handelsblad 1877 no 14517.pdf/1</title>
    <ns>104</ns>
    <id>38488</id>
    <revision>
      <id>221408</id>
      <parentid>121977</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T12:26:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <origin>221408</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38630" sha1="j6lqgjbdxxkw8e7t17nit9ngpfb8u76" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Vincent Steenberg&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{| width=&quot;100%&quot;
| width=&quot;20%&quot; | {{x-larger|'''N&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;. 14517.}}
| width=&quot;60%&quot; align=&quot;center&quot; | {{xx-larger|𝕹𝖎𝖊𝖚𝖜𝖊 𝕬𝖒𝖘𝖙𝖊𝖗𝖉𝖆𝖒𝖘𝖈𝖍𝖊 𝕮𝖔𝖚𝖗𝖆𝖓𝖙}}
| width=&quot;20%&quot; align=&quot;right&quot; | {{x-larger|'''A&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;. 1877.'''}}
|}
{{lijn|8em}}
{{center|{{Xxxx-larger|'''ALGEMEEN HANDELSBLAD.'''}}}}
{{lijn|height=5px}}{{lijn}}
{| width=&quot;100%&quot;
| width=&quot;33%&quot; | {{center|ABONNEMENTSPRIJS VOOR ''DRIE'' MAANDEN:}}

{{grijs|[Vo]}}or Amsterdam...... ƒ 6.—. Voor de overige plaatsen des rijks.... ƒ 7.—.&lt;br&gt;{{grijs|[Af]}}zonderlijke nummers.. ƒ 0.08. Bestellingen en aanvragen ''franco'' in te zenden.&lt;br&gt;{{grijs|[He]}}t kwartaal moet voldaan zijn uiterlijk op den 15&lt;sup&gt;den&lt;/sup&gt; van de 3&lt;sup&gt;de&lt;/sup&gt; maand.&lt;br&gt;{{grijs|[Di]}}t blad verschijnt dagelijks, behalve op enkele feestdagen.
| width=&quot;34%&quot; align=&quot;center&quot; | {{x-larger|'''Donderdag 17 Mei.'''}}

{{larger|UITGEVERS-DIRECTEUREN: GEBROEDERS DIEDERICHS.}}
| width=&quot;33%&quot; | {{center|PRIJS DER ADVERTENTIEN:}}

Van {{sc|een}} tot {{sc|vijf}} gewone regels ƒ&amp;nbsp;1.25. Elke regel meer............ ƒ 0.25.&lt;br&gt;Aanvragen en vermelding van liefdegiften worden geplaatst per regel à 15 ''cents''.&lt;br&gt;Reclames of aanbevelingen (beneden het Binnenlandsch Nieuws) per regel à 50 ''cents''.&lt;br&gt;Groote letters worden berekend naar de plaatsruimte, die zij beslaan.
|}
{{lijn}}{{lijn}}
{{center|'''HOOFDAGENTEN IN HET BUITENLAND:''' ''Berlijn'', {{sc|R. Mosse}}; ''Brussel'', {{sc|A. N. Lebegue}} &amp; C&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;.; ''Frankfort a/M.'', {{sc|G. L. Daube}} &amp; C&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;.; ''Hamburg'', {{sc|Haasenstein}} &amp; {{sc|Vogler}}; ''Londen'', {{sc|A. Maurice}} en {{sc|Cathrall}} &amp; {{sc|van Putten}}; ''Parijs'', {{sc|Havas, Laffite}} &amp; C&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}}
{{lijn}}
{{lijn|height=5px}}
&lt;section begin=&quot;inhoudvanhetbijvoegsel&quot;/&gt;{{center|INHOUD VAN HET BIJVOEGSEL.}}
{{gap}}1&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;. Buitenlandsch nieuws met een brief uit Brussel; {{grijs|[2&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;]}}. verslag der zitting van de Tweede Kamer der {{grijs|[St]}}aten-Generaal op 15 dzzer; 3&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;. binnenlandsche be{{grijs|[ri]}}chten met de rubrieken: besluiten en benoemingen, en {{grijs|[p]}}osterijen; 4&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;. verslag der bijeenkomst van eenige leden {{grijs|[v]}}an het Paleis voor Volksvlijt, om te protesteeren tegen {{grijs|[h]}}andelingen van de directie; 5&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;. handels- en stoomvaart{{grijs|[b]}}erichten, scheepstijdingen en rivierberichten; 6°. ad{{grijs|[v]}}ertentiën.
&lt;section end=&quot;inhoudvanhetbijvoegsel&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;buitenland&quot;/&gt;{{lijn|height=5px}}{{lijn}}
{{center|{{x-larger|'''BUITENLAND.'''}}}}
{{lijn}}{{lijn|height=5px}}
&lt;section end=&quot;buitenland&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;grootbrittannie&quot;/&gt;{{center|{{xx-larger|𝕲𝖗𝖔𝖔𝖙-𝕭𝖗𝖎𝖙𝖙𝖆𝖓𝖓𝖎𝖊}}}}

{{gap}}De vijfdaagsche slag is gestreden. Met 354 tegen 223 stemmen werden Gladstone’s voorstellen verworpen gelijk ieder trouwens van te voren wist dat geschieden zou — doch Gladstone treedt niettemin als overwinnaar uit den ongelijken strijd, omdat hij zijn doel bereikt heeft. Hij wilde de regeering dwingen tot een verklaring; hij wilde dat het land volkomen juist werd ingelicht betreffende den loop der onderhandelingen en wilde ten laatste den woordvoeders der liberale partij de gelegnheid geven om duidelijk te verklaren dat volgens hun overtuiging Engeland in geen geval Turkije mocht helpen. Hij heeft in elk opzicht zijn doel bereikt. De minister van binnenlandsche zaken legde een verklaring af, welke geheel in den geest van Gladstones voorstellen was en de hoofden der oppositie zeiden hetzelfde in andere woorden. De vrucht van het debat is, dat thans de geheele wereld weet, dat Engeland alleen tusschenbeide zou treden in het Oosten, wanneer Konstantinopel of het Suezkanaal bedreigd wierd en dat in elk geva; Turkije aan zijn lot zal worden overgelaten, dat het zich door zijn eigen misdaden en wanbestuur berokkend heeft.
&lt;br&gt;{{gap}}Terwijl het bespreken van Gladstone’s voorstellen deze goede gevolgen in het parlement had, hebben zij hen, die een oorlog met Rusland verhinderen willen, zeer versterkt, door de krachtige uiting van den volkswil buiten de kamer, welke zij hebben uitgelokt. Op de meest onmiskenbare wijze is op tweehonderd openbare volksvergaderingen in het geheele rijk geprotesteerd tegen een oorlog met Rusland ten behoeve van Turkije, en ieder, die het belangwekkende debat gevolgd heeft, moet hebben opgemerkt, de verklaringen van de regeering elken dag gematigder en vredelievender werden. Zij gevoelde dat het volk niet met haar is, en dat een ontbinding van het parlement noodzakelijk zou worden indien lord Baeconsfield’s drijven naar oorlog gehoorzaamd wierd. Alleen de gematigde leden van het ministerie hebben dan ook gesproken, en ofschoon in het Hooger Huis door den hertog van Argyll het ministerie op de scherpste wijze gegipst is geworden, heeft lord Beaconsfield zijn mond niet opengedaan. De hartstochtelijke vriend der Turken heeft gezwegen.
&lt;br&gt;{{gap}}Het verslag van het debat in de ''Times'' zou eenige nummers van ons blad, bijvoegsel en al vullen, en gelijk wij reeds vroeger zeiden, moet het in zijn geheel gelezen worden tot recht verstand der zaak. Het is voornamelijk van geschiedkundig belang, en stelt ieder in staat te begrijpen hoe Engeland in zijn tegenwoordigen geisoleerden toestand onder de Staten geraakt is. De oorlog is nu aan den gang en wij denken voor het oogenblik meer aan de toekomst dan aan het verleden, en daarom stellen wij het meeste belang in de aanduiding, welke het debat geeft van Engeland’s waarschijnlijke houding. De ''Times'' zegt dienaangaande het volgende: „Een goed gevolg van het debat is, dat het een protest gewekt heeft van het Engelsche volk tegen een oorlog direct of indirect tot verdediging van Turkije.
&lt;br&gt;{{gap}}„Niets is zoo merkwaardig geweest in het debat als de verklaringen ten gunste van den vrede, zoowel van de conservatieven als van de liberalen. {{sc|De oorlogspartij is in eene kleine minderheid gebleven}}. Wij zeggen niet dat alle gevaar voorbij is, want elke Russische overwinning zal waarschijnlijk de angstkreten van een radelooze paniek ten gevolge hebben, terwijl de groote der ministerieele meerderheid de hoop om te kunnen aanvallen, vermeerderen zal. Voor het oogenblik zijn echter het land en de regeering op den veiligen weg.”
&lt;br&gt;{{gap}}Het eenige uit het debat van den laatsten dag, waarop we meenen meer in het bijzonder de aandacht te moeten vestigen is Gladstone’s antwoord van „''neen''” op de vraag van den minister „of hij den oorlog wenscht ''tegen'' Turkije?”
&lt;br&gt;{{gap}}„Neen, zeide de heer Gladstone, stellig neen. Doch wanneer de groote mogendheden gezamenlijk optreden kunnen zij hun doel bereiken, juist zonder oorlog, gelijk Engeland en Frankrijk toonden toon ze in 1830 de scheiding tusschen Nederland en België tot stand brachten. Wanneer Engeland gezamenlijk met Rusland te werk ware gegaan, zou Rusland niet hebben kunnen doen wat het wilde en zou Turkije het hoofd hebben moeten buigen, want verzet ware vruchteloos geweest met de Engelsche vloot voor Konstantinopel.” Wanneer de gelegenheid zich aanbood om den oorlog te eindigen, door Turkije te dreigen met geweld, verklaarde de heer Gladstone, dat Engeland dit nog behoorde te doen.
&lt;br&gt;{{gap}}Een merkwaardige aanduiding van de volksstemming ten gunste van den vrede, kan men ook vinden in de zeer krachtige houding der geestelijkheid, zoo van de staatskerk als van de afgescheidene Protestantsche kerken. Algemeen verklaart die geestelijkheid zich tegen het geven van eenige hulp aan Turkije. Dit komt o. a. uit een open brief van den Anglikaanschen bisschop van Gibraltar.
&lt;br&gt;{{gap}}„Ofschoon het een algemeen aangenomen beginsel is”, zegt hij, „dat de geestelijkheid zich onthouden moet van staatkundig twistgeschrijf en gepraat, is het toch de plicht van elken Engelschman, hij zij geestelijke of leek, om, zoo de eer van zijn land hem lief is en de belangen van den menschelijken vooruitgang hem dierbaar zijn, in een tijd van zoo ernstig gevaar, als wij nu beleven, te spreken en zijn invloed uit te oefenen. Onder onze oogen worden druk pogingen gedaan om het volk te verleiden tot een schandelijken en misdadigen oorlog ten gunste van Turkije.
&lt;br&gt;{{gap}}„Alle Engelschen moeten zich aaneensluiten om een strikte onzijdigheid in acht te nemen en een doof oor te keeren tot ieder, die, om welke redenen ook, een bondgenootschap met Turkije aanbeveelt.”
&lt;br&gt;{{gap}}En terwijl een enkele geestelijke dus schrijft, schijnen honderden — volgens onze berichten — alzoo te spreken.
{{lijn|8em}}
&lt;section end=&quot;grootbrittannie&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;frankrijk&quot;/&gt;{{center|{{xx-larger|𝕱𝖗𝖆𝖓𝖐𝖗𝖎𝖏𝖐.}}}}
&lt;section end=&quot;frankrijk&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;hetministerie&quot;/&gt;{{gap}}Het ministerie heeft Maandag zonder te strijden een overwinning in den Senaat behaald. Een talrijk publiek was tegenwoordig, wachtende op de interpellatie, waardoor men van den Senaat een votum hoopte te verkrijgen ten gunste van de clericale partij en derhalve in tegenspraak met het votum, dat de Kamer na Gambetta’s redevoering gegeven had. De ministers Simon en Decazes waren op hun post, gereed om te antwoorden. Doch de Senatoren der zedelijke orde hielden in een der bijzondere vertrekken eene beraadslaging en de groote meerderheid kwam tot het besluit, dat het niet helpen zou, indien men het ministerie op dit oogenblik aantastte. Mgr. Dupanlaup, die verklaarde in het bezit te zijn van zeventig brieven van bisschoppen, welke geheel zijn gevoelen deelden, betoogde zeer krachtig, dat alleen de kerk schade lijden zou, indien men op het oogenblik een aanvallende houding aannam. Slechts met groote moeite verkreeg de bisschop van de heeren de Chesnelong en de Franclieu de belofte, dat zij zouden zwijgen. Do clericalen der uiterste rechterzijde waren woedend. Men hoorde den baron de Lareinty, by het verlaten van het vertrek, waarin men had beraadslaagd, heftig protesteeren tegen de tactiek der opportunisten en zeggen: vier jaar lang hebt ge tijd gehad en ons eindelijk tot de Republiek gebracht. Nu blijft u niets over dan ons tot den ondergang te brengen. De hertog de Broglie fluisterde den minister Simon en daarna den voorzitter van den Senaat toe, dat de interpellatie was ingetrokken en het teleurgestelde publiek ging al spoedig uiteen. Volgens de ''Köln. Zeit''. had de Regeering aan den aartsbisschop van Parijs geschreven, dat zij art. 204 van het wetboek van strafrecht zou toepassen, indien de bisschoppen voortgingen de wet te overtreden. Art. 204 bepaalt: „Elk geschrift, herderlijke onderwijzingen behelzende, in welken vorm dit zijn moge, en waarin een geestelijke van eenig godsdienstgenootschap zich aangematigd zal hebben, hetzij de hooge regeering, hetzij eenige daad van het openbaar gezag te berispen of te bestraffen, zal de straf van uitbanning voor den geestelijke, die het uitgegeven zal hebben, na zich sleepen.” Mgr. Guibert schijnt toen bevreesd te zijn geworden en heeft, volgens ''la Défense'' (het orgaan van den Orleanschen bisschop) persoonlijk zich tot den heer de Franclieu gewend, dat deze zijne interpellatie terughouden zou.
&lt;section end=&quot;hetministerie&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;metkracht&quot;/&gt;{{gap}}— Met kracht wordt het werk aan den grooten ceintuurspoorweg om Parijs voortgezet. Het leggen van het gedeelte van dezen spoorweg, ook uit een strategisch oogpunt van veel gewicht, dat van Champigny naar Nogent sur Marne loopt, is aan de Oosterspoorwegmaatschappij opgedragen. Het is bijna voltooid. Ook is het kleine station Plant-Champigny voltooid. In de eerste dagen van Juni zullen hier de rails worden gelegd. In de richting van Pantin wordt de weg door de Noorderspoorwegmaatschappij gebouwd; hier is men nog niet ver gekomen. Het gedeelte tusschen Villeneuve-Saint George en den Oosterspoorweg is aangenomen door de Lyonsche Spoorwegmaatschappij en bijna gereed. Sinds lang zijn de spoorweg naar Lyon en die naar Orleans door de lijn Villeneuve-Draveil-Juvisy verbonden en zoo zal binnen kort de verbinding der groote spoorlijnen ten Noordoosten van Parijs tot stand zijn gebracht.
&lt;section end=&quot;metkracht&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;binnenland&quot;/&gt;{{lijn|height=5px}}{{lijn}}
{{center|{{x-larger|'''BUINNENLAND.'''}}}}
{{lijn}}{{lijn|height=5px}}
&lt;section end=&quot;binnenland&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;amsterdamwoensdag16mei&quot;/&gt;{{center|AMSTERDAM, Woensdag 16 Mei.}}

{{gap}}Omtrent de beteekenis van de jongste besluiten in de Rumeensche Kamer wordt nog het volgende gemeld. De motie, welke ten slotte werd aangenomen, luidt aldus: „De Kamer is ten volle bevredigd met de verklaring van den minister van binnenlandsche zaken, aangaande den tegenwoordigen toestand en de houding van het land.
&lt;br&gt;{{gap}}„Overwegende dat Turkije door zijne aanvallen op Rumenië, de oude banden verbrak, die ons vereenigden en zich ten aanzien der Rumeensche regeering in staat van oorlog heeft gesteld; gelet verder op de verklaring der regeering, dat het Rumeensche geschut reeds deze oorlogzuchtige daden van Turkije heeft beantwoord, verklaart de Nationale Vergadering te erkonnen, dat tusschen Rumenië en het Ottomanische rijk staat van oorlog is.
&lt;br&gt;{{gap}}„De houding der Rumeensche regeering tegenover dezen buitenlandschen aanval wordt door de vergadering goedgekeurd en met vertrouwen steunt zij op de denkbeelden van billijkheid en rechtvaardigheid der waarborgende mogendheden, die de ontwikkeling van het staatkundig bestaan van het vorstendom Rumenië onder hare bescherming hebben genomen.
&lt;br&gt;{{gap}}„Met volle vertrouwen in de geestkracht en vaderlandsliefde der Regeering, geeft de vergadering haar de macht om alle noodige maatregelen te nemen, ten einde het bestaan van den Rumeenschen staat aldus te verdedigen en te waarborgen, dat bij den vrede Rumenië te voorschijn trede met een duidelijk afgebakend staatkundig karakter, wat het in staaat stellen zal, zijne historische zending te vervullen.”
&lt;br&gt;{{gap}}Oorspronkelijk luidde het voorstel eenigszins anders, daar de woorden betreffende de waarborgende mogendheden zijn ingevoegd, om de gematigde leden der Kamer te winnen. De gematigde conservatieven gingen in deze samen met de gematigde radicalen. De heer Boeresco, minister van buitenlandsche zaken in het ministerie van Catargi, hield eeno krachtige rede, waarin hij verklaarde, dat zijne staatkunde altijd gericht was geweest op de Rumeensche onafhankelijkheid, mits de waarborgende mogendheden daarin toestemden. Zonder hare goedkeuring zou hij zulk eene staatkunde niet steunen. De staat van oorlog met Turkije beschouwde hij als eene zaak, waarop men niet meer kon terugkomen. Voor het overige hield hij het er voor, dat de Regeering niet voornemens was den loop der gebeurtenissen te overhaasten en vroeg of deze opvatting juist was.
&lt;br&gt;{{gap}}De heer Cogilnitschiano verklaarde, dat hij deze uitlegging aannam, waarop het gewijzigde voorstel werd goedgekeurd.
&lt;br&gt;{{gap}}Voor het oogenblik heeft dus in Rumenië de gematigde partij de overhand. In het Oosten echter wisselen de stemmingen snel en men weet dus nooit, of dit lang zoo zal blijven. Maar er wordt veel moeite gedaan, om de Rumeniërs tot bezadigdheid aan te sporen, uit vrees, dat anders ook in Servië weder de oorlogzuchtige neigingen voedsel krijgen, wat tot allerlei moeielijkheden zou kunnen leiden.
&lt;br&gt;{{gap}}Met deze kalmer stemming der Rumeniërs staat vermoedelijk in verband, dat nu ook de samenkomst plaats greep van den grootvorst Nicolaas en prins Karel, waarvan heden de telegrammen spreken.
&lt;br&gt;{{gap}}Terwijl de debatten in het Engelsche Parlement althans dit nut hebben gehad, dat zij bewezen, hoe weinig de Engelsche regeering voor het oogenblik nog genegen is om tusschen beiden te komen, zoeken de Engelsche Turkenvrienden te betoogen, dat geen oogenblik meer mag worden verloren. Een hunner, die zich Anglophil noemt, maakt in ''Daily Telegraph'' de volgende berekening Op 24 April gingen de Russen over de Pruth, op 3 Juni zullen de laatste Russische troepen den Donau hebben bereikt. Stelt men eene week voor den overtocht en voor het afzenden van troepen naar Rutschuk en Silistria, dan zal het Russische leger op 10 Juni van den Donau verder kunnen rukken. Van Rutschuk naar Adrianopel is 180 mijlen en wanneer zeven mijlen per dag worden afgelegd en eene week gesteld wordt voor den tegenstand in den Balkan, dan kunnen de Russen 13 Juli te Adrianopol zijn. Vandaar naar Konstantinopel is de afstand ongeveer 150 mijlen en de Russen kunnen dus 3 Aug. voor die stad zijn.
&lt;br&gt;{{gap}}Wij voor ons gelooven, dat de Russische bevelhebbers gaarne van de uitvoering van dit programma geheel zeker zouden zijn. Dit echter daargelaten. Aangenomen nu (zegt de schrijver) dat wij hier en elders genoeg schepen hebben om 40,000 man te vervoeren en dat daartoe in één dag bevel kan worden gegeven, dan gaan toch nog minstens drie weken heen, eer alleen de schepen voor de paarden gereed zijn. Er zouden 14,258 paarden noodig wezen, die meerendeels nog moeten worden gekocht. Alles in aanmerking genomen zouden minstens zeven weken verloopon eer 40,000 man te Konstantinopel kunnen worden geland. Dit zou dus 2 Juli wezen, wanneer de Russen reeds op eene maand afstand van Konstantinopel kunnen zijn. Konstantinopel kan (zegt men) door 70,000 man in drie weken in staat van tegenweer worden gebracht. De Engelschen zouden slechts 30,000 man daarvoor kunnen missen en dus zeven weken behoeven. De slotsom is, dat de Engelschen geen dag hebben te verliezen, wanneer zij Konstantinopel willen redden. Of Konstantinopel werkelijk gavaar loopt is bij den schrijver natuurlijk niet de vraag. De leiders van zijne partij gaan juist van die onderstelling uit.
&lt;br&gt;{{gap}}En misschien zouden zij gelijk krijgen, wanneer hunne tegenvoeters, de Russische Slavophilen, het voor het zeggon hadden. Voor deze Russische partij is de verovering van Konstantinopel stellig het doel der Russische staatkunde. Maar deze partij is nog niet de Regeering, al heeft ze stellig voortdurend in krachten gewonnen. En de Regeering zou niet aan haar drijven kunnen toegeven, zonder gansch Europa tegen zich in het harnas te jagen.
&lt;br&gt;{{gap}}De particuliere correspondent van ''Daily Telegraph'' te Batum zegt, dat de overwinning der Turken aldaar het vertrouwen zeer heeft verhoogd en hetzelfde wordt uit het kamp van Shumla gemeld, waar de tijding van den slag bij Batum groote vreugde verwekte.
&lt;br&gt;{{gap}}Op den Donau daarentegen schijnen de Russen gaandeweg de overhand te krijgen op de Turksche schepen. Zij wagen zich (beweert men) niet meer onder de Russische batterijen. Eene kanonneerboot, die te Pest schijnt te zijn gebouwd en ’s nachts den Donau poogde af te zakken, kwam gelukkig voorbij de batterijen te Kalafat, maar werd iets verder zoo warm ontvangen, dat men haar moest overgeven. De boot was nog niet bewapend. Dit zou in Rutschuk geschieden, waar het noodige in lichters aan den wal lag. Thans zal het vaartuig wel bij de Russen dienst doen.
&lt;br&gt;{{gap}}De Russische voorposten zijn thans te Oltenitza en overeenkomstig de vroeger behandelde schikkingen trekken thans alle Rumeensche troepen naar Klein-Walachije (rechteroever van de Aluta of Olt.)
&lt;br&gt;{{gap}}Uit Tiflis werd gisteren gemeld, dat in de omstreken van Suchumkald duizend Tscherkessen aan wal waren gezet en deze beweging door Turksche schepen werd ondersteund. Blijkbaar is de bedoeling een opstand in den Kaukasus te verwekken en volgens particuliere berichten zouden de Abchariërs werkelijk reeds tegen de Russen in opstand gekomen zijn. Deze stam, ongeveer 250,000 zielen tellende, belijdt nog den Islam. Zijne vorsten echter werden reeds voor 1820 Christenen en sedert 1824, toen een opstand door prins GortschakofF bedwongen werd, geldt hun gebied als Russisch. Geheel rustig echter was dit volk nooit.
&lt;br&gt;{{gap}}Het gevecht aan de Tschuruksu (bij Batum) is geleverd door de 41ste divisie van het Turksche leger. Naar het schijnt heeft zij zich aan den rechteroever dier beek staande weten te houden. Voor het overige echter ontbreken nog bijzonderheden. Het is echter zeer onwaarschijnlijk, dat de Russen in deze richting groote dingen hebben willen ondernemen. De hoofdoperatiën kunnen niet anders plaats hebben dan in de omstreken van Kars.
&lt;section end=&quot;amsterdamwoensdag16mei&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;tweedekamer&quot;/&gt;{{center|'''Tweede Kamer.'''}}

{{gap}}Het was gisteren de laatste zittingdag van de Tweede Kamer vóór de verkiezingen, waarschijnlijk tevens de voorlaatste van het geheele zittingjaar. Vóór den derden Maandag in September zullen de leden vermoedelijk wel alleen bijeenkomen, om de zitting voor gesloten te hooren verklaren.
&lt;br&gt;{{gap}}Op deze zitting kan men ten volle het gezegde toepassen ''last not least''. Want de staatkundige gedragslijn van het ministerie maakte het voornaamste onderwerp uit der debatten. Aan de orde waren twee ontwerpen tot verhooging der Staatsbegrooting voor het loopende jaar met eenige millioenen. In de eerste plaats werden zeven tonnen gouds gevraagd door den minister van oorlog, om voort te kunnen gaan met de bestelling van kanonnen bij den heer Krupp, te Essen, ter bewapening onzer forten. De Regeering had daarbij niet een dreigend gevaar op het oog, — dan ware haar stellig niets geweigerd — maar de wenschelijkheid om bij denzelfden fabrikant nog meer kanonnen van gelijke soort te doen vervaardigen, waarvoor nu juist gelegenheid bestaat. Het tweede ontwerp vroeg groote sommen voor den Rotterdamschen waterweg, herstel van stormschade enz.
&lt;br&gt;{{gap}}Maar de Regeering verzuimde, tevens de middelen aan te wijzen, waaruit die verhoogingen konden worden bestreden. Terwijl de minister van koloniën voor een paar dagen had medegedeeld, dat op den Indischen dienst van 1876 een belangrijk tekort is, — stelde zijn ambtgenoot voor financiën den geldelijken toestand des lands toch zóó gunstig voor, dat hij geen bijzondere voorziening noodig acht. De heer Blussé deed het zonderlinge van deze houding uitkomen: hij verweet den Minister te veel op de toekomst te rekenen, te zeer op de voortdurende vermeerdering in de opbrengst der belastingen te steunen, welke vooral dit jaar wegens den oorlog wel eens kon tegenvallen, en niet door ingrijpende herziening van het belastingwezen, door het voorstellen eener heffing, dio genoegzame elasticiteit bezit, in onze stijgende behoeften te voorzien.
&lt;br&gt;{{gap}}De minister van financiën hield echter vol, dat vooreerst geen buitengewone middelen noodig zijn. Tot dusver hebben wij zelfs al de buitengewone uitgaven, voor spoorwegen, waterwegen en vestingen uit aanwezige gelden bestreden en vóór dat de nood aan den man is, behoeft men niet bezorgd te zijn. Het Indische tekort is niet zoo onrustbarend; want het wordt grootendeels veroorzaakt door de uitbetaling van veel meer plantloon dan geraamd was en de ontzaglijke oogst zal natuurlijk in een volgend jaar zooveel meer in de staatskas doen vloeien.
&lt;br&gt;{{gap}}Dat „speculeeren op de toekomst” keurde de heer de Jong echter zeer af; den Minister is het tot dusver meegeloopen, maar zal dat altijd het geval zijn? Ook de heer van Nispen wees op het groote verschil tusschen de verklaringen ran beide Ministers.
&lt;br&gt;{{gap}}Dit financieel debat was echter slechts bijzaak, leidde althans tot geen practische uitkomst. Maar de verhooging zelve van het budget van oorlog met 7 ton vond slechts tegenstanders. Alle militaire deskundigen in de Kamer keurden de soort van kanonnen af, die de Minister wenschte aan te koopen. Goede kanonnen zijn ook van elders te krijgen dan van Krupp, verzekerde de hoer van der Schrieck en de heeren Stieltjes en de Casembroot waren met hem eens dat er betere kanonnon te krijgen zijn. Ofschoon de minister van oorlog — zelf artillerist — zijn voordracht met hand en tand verdedigde, werd het ontwerp met 42 tegen 19 stemmen ''verworpen''. De Minister schijnt nog altijd in den waan te verkeeren, dat hij kracht genoeg in zich zelf heeft om de Kamer aan zijn zijde te brengen. Dat is alleen mogelijk bij een Minister, die het vertrouwen der Kamer ten volle heeft — en wat heeft de Minister tot nog toe gedaan om dat te verdienen?
&lt;br&gt;{{gap}}Nu volgde de verhooging van het budget van binnenlandsche zaken.
&lt;br&gt;{{gap}}Het debat bepaalde zich in den beginne tot het ontwerp zelf, vooral tot de verbetering van den Rotterdamschen waterweg. Maar weldra kreeg de heer Kappeyne het woord. Hij begon met de verklaring, dat hij aan dit ontwerp zijn stem zou geven, doch — niet zonder weerzin, want hij kon het niet tevens doen als bewijs van vertrouwen in het beleid des Ministers.
&lt;br&gt;{{gap}}De meerderheid heeft tal van ontwerpen, na ze in haren zin gewijzigd te hebben goedgekeurd; en heeft de Regeering op loyale wijze in de gelegenheid gesteld haar taak te vervullen. Maar hoe heeft de Regeering tegenover haar gehandeld?{{sp| Zij is ontrouw geworden aan hare belofte om in deze zitting met de Kamer het groote vraagstuk te behandelen dat het land verdeel}}t. De schuld dat het onderwijsontwerp niet behandeld wordt, ligt uitsluitend aan de Regeering, die, na dat het verslag met spoed was uitgebracht, niet hoeft geantwoord. Evenzoo is het met de samenstelling der Kamer. Als de verkiezingen plaats hebben over een geringer getal leden dan de Grondwet wil, is dat evenzeer aan de Regeering te wijten, die een geheele omwerking der kieswet aan de wijziging der districten heeft vastgekoppeld. Het ministerie ontwijkt voortdurend de behandeling van alle politieke vraagstukken en zijne leden worden zoodoende louter {{SIC|administrateus|administrateurs}}. Toch zal de liberale partij der voordracht niet afstemmen; zij wil de administratie niet bemoeilijken en ziet er niet tegen op, de kiezers uitspraak te laten doen. De liberale partij,{{sp| die recht voor allen wil en geene onderdrukking van minderheden }}— een gewichtige verklaring uit den mond van den leider, die ook door liberalen ten onrechte als verdrukker der minderheden is verdacht — de liberale partij is zoozeer overtuigd van haar goed recht en haar nationale kracht, dat zij, die thans in de Kamer de schoolwet naar haren geest kan beslissen, de stembus niet vreest. Laat de natie thans uitmaken of zij in 1877 nog wil, wat zij in 1875 verklaard heeft.
&lt;br&gt;{{gap}}De Minister trachtte zich te verdedigen door de vertraging van zijn antwoord toe te schrijven aan de inlichtingen die hij nog had in te winnen en door te beweren, dat de Kamer toch het ontwerp niet vóór de verkiezingen zou hebben behandeld. Ook de kieswet is, volgens hem, door de Kamer opgehouden, die eerst de gewijzigde districtentabel had laten liggen en het ontwerp van dit jaar niet heeft onderzocht.
&lt;br&gt;{{gap}}De heer Kappeyne toonde echter aan, dat die opheldering niets afdeed. Voor de beantwoording van het onderwijsverslag was geen nader onderzoek noodig. Alle onderdeelen zijn immers reeds jaren lang behandeld en bekend. En de kieswet was van zóó uitgebreide strekking, dat zij vóór Juni toch niet gereed kan zijn. Waarom heeft de Regeering niet voldaan aan den wensch en haar plicht, om enkel het aantal leden der Kamer te vermeerderen? De Regeering heeft in beide zaken òf niet gedurfd òf niet gewild. Zij schijnt te willen dralen om af te wachten of de kiezers in 1877 ook zullen te niet doen wat zij in 1875 hebben opgebouwd. Welnu wij zullen haar de volle maat geven en die gelegenheid laten. Het is thans in de politiek als met het weder; er is mist in de lucht, die alleen de liberale zon kan verjagen. De natie beslisse of zij de mist wil laten voortduren of niet.
&lt;br&gt;{{gap}}Met dit staatkundig debat, waaraan nog de heeren Insinger, Heijdenrijck, Corvor Hooft, Begram, v. Houten en v. d. Hoeven deelnamen, liep de middagzitting ten einde.
&lt;br&gt;{{gap}}In de avondzitting werd over het ontwerp zelf gehandeld. De gevraagde gelden, om den Rotterdamschen waterweg op de vereischte diepte te brengen, werden toegestaan, doch niet zonder verzet. De heeren Begram, Teding van Berkhout, Insinger en van den Bergh van Heemstede waren tegen een haastige beslissing en twijfelden aan het welslagen; de laatste wilde zelfs het geheele werk opgeven. Maar de heer Stieltjes en de Minister verdedigden de voordracht ook op technische gronden en met 38 tegen 17 stemmen keurde de Kamer het voorstel goed. Al de afgevaardigden uit Amsterdam stemden voor.
&lt;br&gt;{{gap}}Ten slotte nam de Kamer het voorstel harer commissie aan om meer inlichtingen te vragen over het bezit in de ''doode hand'' en deelde de minister van koloniën mede, dat hij een uitvoerige nota had ontvangen over de reis van den Gouverneur-Generaal naar Atjeh, waarin geruststellende verzekeringen voorkomen over de onderwerping der bevolking en de versterking onzer vesting aldaar.
&lt;br&gt;{{gap}}Daarna ging de Kamer uiteen.
&lt;section end=&quot;tweedekamer&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;oorlogmetatjeh&quot;/&gt;{{center|'''Oorlog met Atjeh.'''}}

{{gap}}Onze beperkte ruimte laat ons niet toe reeds heden het verslag te geven van de belangrijke avondzitting, gisterenavond door de Tweede Kamer gehouden. Wij laten echter thans reeds dit gedeelte volgen, dat over den{{sp| oorlog met Atjeh }}handelt:

{{center|{{larger|'''Interpellatie van den heer Fransen van de Putte, over de reis van den Geuverneur-Generaal naar Atjeh.'''}}}}

{{gap}}De heer {{sc|Fransen v. de Putte}} zegt, dat zijne interpellatie niet geldt handelingen van den Minister. Maar het gaan van den Gouv.-Gen. naar Atjeh is zoodanig van belang, dat ’s lands belang medebrengt, het doel en de resultaten er van te kennen. Hij bepaalt zich er toe die te vragen, te meer daar de Minister nu in het bezit zijn kan van de gegevens uit Indië.
&lt;br&gt;{{gap}}De {{sc|minister van koloniën}} zegt, dat hij twee vragen heeft te beantwoorden:
&lt;br&gt;{{gap}}1{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}}. wat was het doel van het bezoek van den Gouv.-Gen. op het oorlogstooneel te Atjeh;
&lt;br&gt;{{gap}}2{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}}. welke waren daarvan fe resultaten.
&lt;br&gt;{{gap}}1{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}}. als de Minister de eerste vraag naar eisch zal beantwoorden, dan is het noodig daarbij een vluchtigen blik te slaan op het verleden en op den toestand, gelijk die was toen de Gouv.-Gen. machtiging aan den Koning vroeg voor een bezoek aan Atjeh. Wij staan voor het feit, dat de oorlog op de Noordkust van Sumatra is aangevangen in 1873 en thans reeds 4 jaren duurt, en dat wij in al dien tijd te kampen gehad hebben met een vijand en met tegenspoeden.
&lt;br&gt;{{gap}}Wij hadden te trotseeren eene ongekende doodsverachting van den vijand. Het terrein was ons ten eenenmale onbekend en bijna ontoegankelijk. Wij moesten om vestigen in een oord, waar de lucht verpest was door de cholera, door de moeraskoortsen geteisterd, waar geen goed drinkwater was en de levensmiddelen van elders aangevoerd moesten worden, waar onze talrijke zieken niet behoorlijk konden verzorgd worden en waar meer nog dan door de klewanghouwen van den vijand het leger door ziekte en vermoeienis werd gedecimeerd.
&lt;br&gt;{{gap}}Thans staat reeds de vierde generaal aan het hoofd van het leger, nog is de toestand niet geëindigd; nog heerscht steeds een staat van spanning. De eer der natie, ons prestige in den Indischen archipel stond op het spel. Een krachtig optreden was meer dan ooit noodzakelijk, willen onze financieele krachten niet geheel uitgeput worden. Want al hebben we alle tegenspoeden tot nog toe krachtig het hoofd kunnen bieden, men verlieze niet uit het oog dat de oorlog eerst 1 millioen per maand, dit jaar 13 millioen en het volgend jaar 16 millioen zal kosten, doch oorlog is op den duur financieel niet vol te houden.
&lt;br&gt;{{gap}}De gouv.-gen., die meer dan de Regeering hier, dagelijks getuige was van dien toestand, die waken moest en waakt voor onze eer en ons belang, die een vertrouwen geniet, geëvenredigd aan zijne verantwoordelijkheid, heeft dat vertrouwen niet willen beschamen. Hij heeft zich met eigen oogen willen overtuigen van den toestand. Het ligt voor de hand, dat dit zien met eigen oogen meêbracht overleg op de plaats zelve met de hoofden op Atjeh, een overleg over de houding in het vervolg tegenover den vijand aan te nemen.
&lt;br&gt;{{gap}}Overleg over de vraag, of, nadat ons operatieplan voltooid was, onze vestiging als geconsolideerd was te beschouwen, dan wel verdere uitbreiding eischte; overleg of de troepenmacht moest worden ingekrompen; overleg over de maatregelen ter voorkoming van de nadeelen der ziekten; overleg over de belangrijke, ingrijpende Indische quaestie tot een vaste en duurzame bestuursregeling te geraken, opdat op de begrooting een vast, niet te hoog cijfer van kosten voor het bestuur onzer vestiging kan worden uitgetrokken. Dit wat het doel van de reis betreft.
&lt;br&gt;{{gap}}2{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}}. Nu de vruchten. Daaromtrent kan de Minister zich refereeren aan het rapport van den Gouvernour-Generaal, medegedeeld bij een nota van hetgeen op zijn reis is voorgevallen en van zijn indrukken. Dit stuk is den 9den Mei van den Gouverneur-Generaal bij het departement ontvangen en daarin wordt soms verwezen naar mededeelingen in de ''Javasche Courant''. De Minister leest die uitvoerige nots geheel voor. Later komen wij daarop terug. Voor zoover uit de voorlezing was op te maken, vermelden wij de volgende punten:
&lt;br&gt;{{gap}}Van onze vestiging heeft de Gouverneur-Generaal een gunstigen indruk. Als men op de reede van Oleh-leh ten anker komt, — zegt hij — het getal schepen ziet, dat daar goederen lost en laadt, de bedrijvigheid aan den wal, den toeloop van Atjehneezen op de passars, dan zou men zich moeilijk kunnen begrijpen, dat men in eenen toestand van oorlog verkeert.
&lt;br&gt;{{gap}}Hetzelfde merkte hij op in de andere kampongs. Er bleek alom van het aanwezig zijn van kapitaal en van vertrouwen in de duurzaamheid van ons bestuur. Wat de onderworpen Atjehsche bevolking betreft, het vertrouwen in onze ambtenaren neemt elken dag toe en de bevolking schijnt niet geneigd de voordeelen van ons bestuur te willen prijs geven om onder het oude bestuur terug te komen. De toestand van het onderworpen gedeelte van Groot-Atjeh zou naar omstandigheden zeer bevredigend zijn, indien een groot deel er van niet vernield ware door de troepen en de vluchtende bevolking. Omtrent den toestand op het eigenlijke tooneel des oorlogs, zegt de gouv.-generaal dat reeds meermalen berichten zijn ontvangen, dat de bevolking den oorlog moede is en de uitbreiding alleen het gevolg is van de pressie van sommige hoofden. In hoever die berichten juist zijn, is moeielijk na te gaan. De val van Sempang Olim bracht veel mede tot eene betere stemming. De vijand schijnt over het geheel zeer naar den afloop van den oorlog te verlangen. Er is vrij algemeen eene neiging tot onderwerping.
&lt;br&gt;{{gap}}Wel is waar, zijn in den laatsten tijd sommige posten aangevallen. Daarvan zegt echter de gouv.-generaal: Al die vijandelijkheden worden gepleegd alleen door lieden, die niets te verliezen hebben en vreemden. Tot de eersten behooren zij, die have en goed door den oorlog verloren hebben. De meesten zijn naar de Westkust uitgeweken. Van de vreemden zijn er die door de Atjehers betaald worden, evenals vroeger in Europa de huurtroepen.
&lt;br&gt;{{gap}}De toeleg moet zijn een politiek van verzoening. Vandaar dat door den gouverneur-generaal met dit doel verschillende hoofden zijn uitgekozen en verschillende passen zijn uitgereikt.
&lt;br&gt;{{gap}}De gouverneur-generaal wil niet beweren, dat de toestand overal is zooals die wezen moet. Hier en daar laat die wel te wenschen over. Maar dat is een noodzakelijkheid, onafhankelijk van elken Indischen oorlogstoestand.
&lt;br&gt;{{gap}}Met deze mededeelingen van den gouverneur-generaal (en meer dergelijke, die echter op de tribune niet konden worden verstaan) meent de Minister aan het verlangen des interpellants te hebben voldaan.
&lt;br&gt;{{gap}}De heer {{sc}Fransen van de Putte}} meent, dat de belangrijke mededeelingen des Ministers rechtvaardigen het late uur, waarop ze worden gegeven. Hem blijft alleen over den Minister dank te zeggen.
&lt;section end=&quot;oorlogmetatjeh&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;detijdmeldt&quot;/&gt;{{gap}}''De Tijd'' meldt, dat binnen een paar dagen tijds door 107 „Katholieke huisvaders van Wognum” een adres aan de Tweede Kamer is gericht tegen het bekende adres van daar door de leden van den Gemeenteraad, waaronder vijf Katholieken, ten gunste der openbare school aan de Kamer gezonden. Van de laatsten zegt het ultramontaansche blad:
&lt;br&gt;{{smaller|{{gap}}„Wij beklagen de adressanten, die zich door hunne waanwijsheid bespottelijk maakten en zich bevoegd achtten hunne stem te verheffen tegen onzen H. Vader den Paus, tegen de bisschoppen der gansche wereld, tegen hun eigen episcopaat, tegen allen, die in Nederland voor de belangen der Katholieke kerk te waken hebben. Gaarne nemen wij aan, dat zij door anderen tot hun ergerlijk bedrijf gebracht zijn en een stuk teekenden, waarvan zij de strekking niet hebben doorzien; maar daarmede kunnen zij de verantwoordelijkheid voor die daad niet van zich afwerpen. Hunne namen staan nu eenmaal onder een adres, dat slechts door liberalen, vrijdenkers en vrijmetselaars kan onderteekend worden.”}}
&lt;br&gt;{{gap}}Wij willen niet vragen, wie die 107 huisvaders „tot hun bedrijf gebracht hebben”, maar zouden wel eens elk dier huisvaders de gronden willen hooren wederleggen, waarop het adres hunner zeven raadsleden steunt. En juist toch in die ''gronden'' ligt de kracht van hun verzoekschrift, niet in het aantal onderteekenaars.
{{lijn|8em}}
&lt;section end=&quot;detijdmeldt&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;ineenevergadering&quot;/&gt;{{gap}}In eene vergadering der kiesvereeniging ''Nederland en Oranje'', zijn candidaat gesteld voor de Tweede Kamer in het kiesdistrict Amsterdam, de heeren mr. L. W. C. Keuchenius, mr. A. F. de Savornin Lohman en generaal W. von Wrangel auf Lindenberg, te Utrecht.
&lt;section end=&quot;ineenevergadering&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;deantirevolutionnairekiesvereeniging&quot;/&gt;{{gap}}De antirevolutionnaire kiesvereeniging in Gelderland ''Nederland en Oranje'' heeft voor Deventer en Amersfoort tot candidaten voor de Tweede Kamer gesteld de aftredende leden Schimmelpenninck van der Oye en Mackay; en voor Arnhem den heer Savornin Lohman te ’s-Bosch, tegenover den heer Dullert. Zij heeft daarbij over het hoofd gezien, dan de heer Lohman voor elke candidatuur heeft bedankt.
&lt;section end=&quot;deantirevolutionnairekiesvereeniging&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;debuitengewonealgemeene&quot;/&gt;{{gap}}De buitengewone algemeene vergadering van aandeelhouders in de Nederlandsch-Indische Spoorwegmaatschappij, die te oordeelen zou hebben over de voorstellen der directie, in ons nummer van 2 Mei jl. vermeld,
&lt;section end=&quot;debuitengewonealgemeene&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j6lqgjbdxxkw8e7t17nit9ngpfb8u76</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Algemeen Handelsblad 1877 no 14517.pdf/2</title>
    <ns>104</ns>
    <id>38489</id>
    <revision>
      <id>221407</id>
      <parentid>122664</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T12:25:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>typo</comment>
      <origin>221407</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44244" sha1="mqyp82xinbgi34mar8knjsy6v712t9z" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Vincent Steenberg&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;debuitengewonealgemeene&quot;/&gt;kon tot geen resultaat komen, omdat in plaats van 5000 aandeelen, slechts vertegenwoordigd waren 4791 aandeelen, uitbrengende 817 stemmen.
&lt;br&gt;{{gap}}Over de voorstellen werd een korte beraadslaging gevoerd. In antwoord op vragen van den heer Lens uit Arnhem, stelde de voorzitter, mr. ’s Jacob, in het licht, dat de verkoop van de lijn Batavia-Buitenzorg moest worden beschouwd in verband met de andere voorstellen, en dat deze lijn, hoe voordeelig zij ook nu moge zijn, geen zekerheid voor de toekomst oplevert, in verband met de aansluiting van den Preanger. Betreffende deze zaak merkte de heer P. P. van Bosse op, dat de winst op deze lijn à ƒ 250,000 meer dan vergoed wordt door de winsten, te verkrijgen uit de door den Staat te betalen koopsom, die ƒ 275,000 zullen bedragen. Ten opzichte der bestemming van de 2 millioen, die als winst overschieten der 5 millien door den Staat te betalen, werden de toelichtingen (ook in ons nommer van 2 Mei vermeld) nader opgehelderd.
&lt;br&gt;{{gap}}Overigens bepaalde zich het debat tot een woordenwisseling over breed of smal spoor. De heer de Bordes ontwikkelde zijne theorie over breed spoor, en keurde de in de voorstellen bedoelde versmalling af, tegenover het oordeel der directie en van de meerderheid van commissarissen, van welk college hij alleen een ander gevoelen is toegedaan. De directie deed vooral uitkomen, dat smal spoor reeds daarom noodzakelijk is, omdat de Staat overal op Java smal spoor aanlegt, maar bovendien ook omdat er voordeelen aan verbonden zijn, bij klein vervoer, een factor, die hier juist wordt gevonden. De heer de Bordes hield de nadeelen van smal spoor vol en verklaarde dit alleen te doen, omdat hij, in zijne hoedanigheid van commissaris, voor de gevolgen van eventueel te nemen besluiten wilde waarschuwen.
&lt;br&gt;{{gap}}De vergadering werd verdaagd tot heden over vier weken, waarna de eindbeslissing zal worden genomen.
&lt;section end=&quot;debuitengewonealgemeene&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;naarwijvernemen&quot;/&gt;{{gap}}Naar wij vernemen loopen gedurende de thans aangevangen zomerdienstregeling dagelijks op den Rijnspoorweg goederentreinen, welke des avonds te 9 uur van Amsterdam en 8.15 van Rotterdam vertrekken, des nachts doorrijden en den volgenden ochtend te 7.40 en 9.10 te Emmerik aankomen. Van daar vetrekken zij weder te 11 uur voorm., om via Wesel-Hallern in Bremen aan te komen 9.45 des avonds en in Hamburg 8.14 den daarop volgenden ochtend; voorts via Oberhausen in Deutzerfeld te 11.20 des avonds van den dag van vertrek uit Emmerik, en in Giessen 11.15 den volgenden voormiddag, van daar gaan zij verder naar Zuid-Duitschland, terwijl zij eindelijk via Löhne-Vienenburg des avonds 9 uur in Minden komen, om van daar verder naar Hannover te gaan. Ook over Zevenaar-Kleef eindelijk loopen de met die treinen vervoerde goederenwagens door, om des nachts te 1 uur in Keulen aan te komen, van daar te 6 uur weder te vertrekken en dan na 8 a 12 uren Bingerbrück te bereiken.
{{lijn|8em}}
&lt;section end=&quot;naarwijvernemen&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;vanmadeira&quot;/&gt;{{gap}}Van Madeira werd Maandag aan de ''Daily News'' getelegrafeerd: „de proclamatie van sir Theophilus Shepstone, waarin deze zijn besluit mededeelt om tot de inlijving van de Transvaal over te gaan, geeft de verzekering, dat dit land onder een afzonderlijk bestuur zal blijvem en de bewoners al hun wettelijke voorrechten zullen blijven genieten. De Hollandsche taal zal even goed de officieele taal zijn als de Engelsche en de bestaande wetten zullen van kracht blijven, tot zij door de bevoegde wetgevende macht veranderd zijn. Gelijk recht zal aan zwarten en blanken worden verleend, evenwel zonder gelijke burgerlijke rechten. Al de rechten van eigendom blijven geëerbiedigd. Al de ambtenaren der regeering, die bekwaam zijn voor hun betrekking en den wensch hiertoe te kennen geven, behouden hun ambt. Alle ''bona fide'' concessiën en contracten met de regeering, met openbare maatschappijen, of met particuliere personen, zullen eerlijk worden gehandhaafd. In de staatsschuld moet worden voorzien. Een tweede proclamatie schaft de oorlogsbelasting af. Te Pretoria is een korps van rustbewaarders gevormd, 200 man sterk, onder bevel van kolonel Weatherly en kapitein Gunn. Er is nog geen bericht ontvangen, dat Britsche troepen de Transvaal zijn binnengetrokken. De proclamatie, waarbij West-Grikwaland wordt geannexeerd, is te Kimberley gunstig ontvangen.
{{lijn|8em}}
&lt;section end=&quot;vanmadeira&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;sgravenhage15mei&quot;/&gt;{{gap}}&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; ’s-GRAVENHAGE, 15 Mei. De audientie van den minister, van koloniën zal op 18 dezer niet plaats hebben.
&lt;section end=&quot;sgravenhage15mei&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;deventer15mei&quot;/&gt;{{gap}}&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; DEVENTER, 15 Mei. Naar wij vernemen, was het voorstel van de Regeering in zake den verkoop der vestingwerken en bloc te Deventer: 1&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;. om de vestingwerken van den Brink tot de Bergpoort voor het Rijk te behouden, om die te gebruiken voor militaire doeleinden; 2&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;. om de kazerne en de gebouwen, welke thans het Rijk van de Gemeente in bruikleen heeft, aan het departement van oorlog over te doen; 3&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;. het bovenmagazijn, hetwelk het Rijk thans van de Gemeente in huur heeft, tevens aan het departement van oorlog af te staan; 4&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;. een zwemplaats voor rekening der Gemeente te maken ten behoeve van de infanterie; 5&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;. een benedenmagazijn voor rekening der Gemeente ten behoeve van {{SIC|hte|het}} Rijk te maken; 6&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;. te bouwen voor rekening der Gemeente, ten behoeve van het Rijk, drie woningen voor militairen en 7&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;. nog daarenboven een som van ƒ&amp;nbsp;175,000 uit te keeren aan het Rijk, welke som na gevoerde onderhandelingen door den Minister is gereduceerd tot op ƒ&amp;nbsp;150,000. De Gemeente had, in al deze voorwaarden genoegen genomen, doch een som van ƒ&amp;nbsp;25,000 geboden. De geheele oppervlakte der vestingwerken, waarvan de Gemeente eigenaresse zou worden, bedraagt 51 hectaren grond en water.
&lt;section end=&quot;deventer15mei&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;breda15mei&quot;/&gt;{{gap}}§ BREDA, 15 Mei. Voor de geldleening, groot ƒ&amp;nbsp;60,000, door onze gemeente te sluiten, is ingeschreven voor een bedrag van ƒ&amp;nbsp;162,000. Hiervan is toegewezen: ƒ&amp;nbsp;1000 a 101 pCt. aan de heeren Gebrs. Klop &amp; C&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;., alhier; ƒ&amp;nbsp;2000 pCt. a 100¼ pCt. aan de heeren Gebrs. van der Pol &amp; C&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;., te Oosterhout, en ƒ&amp;nbsp;57,000 a 100⅛ pCt. aan de heeren W. Laane, te Rosendaal.
&lt;section end=&quot;breda15mei&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;maastricht15mei&quot;/&gt;{{gap}}&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; MAASTRICHT, 15 Mei. Hier ter stede hebben zich reeds een aantal officieren, onderofficieren, lands- en andere ambtenaren opgegeven om deelnemers te worden van de op te richten vereeniging „Eigen hulp.”
{{lijn}}{{lijn}}
&lt;section end=&quot;maastricht15mei&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;besluitenenbenoemingen&quot;/&gt;{{center|{{xx-larger|𝕭𝖊𝖘𝖑𝖚𝖎𝖙𝖊𝖓 𝖊𝖓 𝕭𝖊𝖓𝖔𝖊𝖒𝖎𝖓𝖌𝖊𝖓}}}}

{{gap}}De 1ste luit. der mariniers{{sp| H. A. J. Batteké }}is, met ingang van 16 dezer, voor den tijd van drie maanden gedetacheerd aan ’s rijks geweerwinkel te Delft.
{{lijn}}{{lijn}}
&lt;section end=&quot;besluitenenbenoemingen&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;onderwijs&quot;/&gt;{{center|{{xx-larger|𝕺𝖓𝖉𝖊𝖗𝖜𝖎𝖏𝖘.}}}}
&lt;section end=&quot;onderwijs&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;doordestaatscommissie&quot;/&gt;{{gap}}Door de Staatscommissie voor de geneeskundige examens is heden bevorderd tot tandmeester de heer A. G. B. Friederich; het getuigschrift voor het 1ste gedeelte is uitgereikt aan den heer P. J. Hymans van Anrooy.
{{lijn|8em}}
&lt;section end=&quot;doordestaatscommissie&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;bijkoninklijkbesluit&quot;/&gt;{{gap}}Bij koninklijk besluit van 12 dezer, is aan de volgende vreemdelingen vergunning verleend om hier te lande lager onderwijs te geven, als: aan de juffrouwen: F. M. Bryan, geboren te Manchester (Engeland), K. D. Coles, geb. te Castle Cary (Engeland), M. S. Devenoge, geb. te Lausanne (Zwitserland), N. Easson, geb. te Leith (Schotland), L. E. Rauscher, geb. te Straatsburg (Elsas-Lotharingen) J. H. Rudolph, geb. te Cleve (Pruisen), T. Sponagel, geb. te Westhofen (Hessen), R. E. Udriet, geb. te Boudry (Zwitserland).
{{lijn}}{{lijn}}
&lt;section end=&quot;bijkoninklijkbesluit&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;kerknieuws&quot;/&gt;{{center|{{xx-larger|𝕶𝖊𝖗𝖐𝖓𝖎𝖊𝖚𝖜𝖘.}}

''Ned. Herv. Kerk.''}}

{{gap}}Beroepen: te Hoofdplaat J. Visser, te Schoondijke; te Terhorne T. F. Uilkens, te Ezinge; te Waspik E. B. Gunning, te Alkmaar; te Giessen-Nieuwkerk (toez.) A. Guldenarm, prop.; te Wijk-bij-Heusden H. Hasselman, te den Ham; te Dussen J. D. van Arkel, te Broek op Langendijk.
&lt;br&gt;{{gap}}Aangenomen: naar Sleen V. R. Sikkes, te Ter Apel.
&lt;br&gt;{{gap}}Bedankt: voor Leersum T. J. Stipriaan Luicius, te Scherpenzeel; voor Hagestein J. F. W. Kleber, te Ankeveen; voor Bruinisse A. H. den Boer, te Jaarsveld; voor Weerseloo (toez.) J. H. Leemhuis, te Lutkewierum; voor Wouterswoude L. Okken, te Surhuizum; voor Goes J. H. Cordes, te Vorden.
{{lijn|8em}}
{{gap}}Tot de evangeliebediening zijn toegelaten door de provinciale Kerkbesturen: in Zuid-Holland de candidaat H. J. Haar Romeny, van de Utrechtsche Hoogeschool; in Noord-Brabant en Limburg de candidaat A. K. E. Horst, van de Leidsche Hoogeschool; in Gelderland de candidaat J. van Bolhuis, van de Groninger Heogeschool.
{{center|''Evang. Luth. Kerk''.}}

{{gap}}Bedankt: voor Harlingen W. F. Loman, te Amsterdam.
{{lijn}}{{lijn}}
&lt;section end=&quot;kerknieuws&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;visscherijen&quot;/&gt;Visscherijen.

* NIEUWEDIEP, 15 Mei. Het is hier in de laagte dag^n niet reer voordeelig met de zeevisscherij, het gnre koude weer houdt de anajovisch en de geep van den wal; die visch trekt langs de diept-j naar de Zuiderzee. Voor de geep wordt nog ƒ4 het tal betaald. Eog wordt onder den Zuidwal zeer veel gevangen, de prijs is 25 a 30 c. het stuk. Schelvisch niet veel gevangen ƒ 10 het groot honderd. Een groot gedeelte van de visschersvloot is naar binnen om ansjovis te korren. j * VOLENDAM, 15 Mei. Onze g heele visschersvloot is den voorgaanden nacht ter ansjovis-vi«scherij uitgeweest. De vangst was niet gunstig. Sommige hadden eenige honderden, andere 2 a 3000, cc» span had 70f)O. Het «oort is mooi. * ELBURG, 15 Mei. Wegens windstilte zijn een groot gedeelte onzer visschers in de haven gebleven; die op zijdermet ! uit waren; brachten slechts 700 stuks bot en een zestal elften aan. De prys der bot is ƒ 3 de 100 stnks. VOLLENHOVEN, 15 Mei. De buitenvischvangst levert wei- Big ; de binneuvischvangst, wegen» sluiting, niet anders dan paling, iie, tegen hooge prijaen opgekocht, meertndeels naar net buitenland gevoerd wordt. i * BERGEN-OP-ZOOM, 15 Mei. De anejovisvangst op deze stroomen (Oosterschelde) is gedurende de laatste vier weken door het gure weder beneden het gewone gebleven, doch was gisteren en heden meer gun»tig; eenige visschers hebben van Vs tot 4 ankers elk per getij aangevoerd.
Dolitieberichten.

Aan het Commissariaat van Politie op de Noordermarkt zijn terug te bekomen zeven sleuteltjes aan een ring en een langharig bruin hondje.
Allerlei.

Gisterenavond is op den Vijgendam een vigilante, bespannen met een paard en waarin een geestelijke met twee dame» zat, omgeslagen. De personen zijn met den schriK vrijgekomen.

Het 11. D deelt onder meerdere bijzonderheden betreffende den brand, die Zondagmorgen op het Oudkerkhof te Utrecht woedde, het volgende mede: Waren de huizen en inboedels der hoofdbewoner» verzekerd, men zegt, dat d* heer Ptoorda voor eene enorme waarde bont in b waring had, die het dubbele zoude bedragen van hetgeen hij voor fich zelf had geassureerd. Een boyenbewoner, een officier van het Ind. leger, kapt. Schell, had eertt 10 dagen geleden een 10-tal kisten met uitzet in ontvangst genomen, die alien, onverzekerd, verbrandden: hij zelf was uit de etad. Een ander wierp een kist effecten nit zijn raam in den tuin; de trommel moet zijn opengesprongen en ie papieren van waarde moet-n, op een enkel na, vermist worden. Een boyenbewoner had pas Zaterdag bij den heer B. ïijn meubels gebracht; hij kon, nauwelijks gekleed, de woning verlaten on verloor alles, vooral eene belangrijke boekerij. Als een «taaltje, hoe de schrik iemand aangrijpt bij znlke om»tandigheden, zegt men, dat iemand, wiens woning geheel vernield is, nog iet» willende redden, met zijn geboorteakte kwam aanloopen. Onder het puin heeft men in de woning van den heer R. het tafelzilver in een massa gevonden , waarop het toeval «en goud tientje had doen plaats nemea* Geld- en geldswaarde moet er zijn verbrand.

Men schrijft ons uit Utrecht: Ten gevolge van d» vrij algemeen gerezen bedenkingen tegen de werking van het brandwezen, by en gedurende den laatsten brand alhier, i* een petitionement op groote schaal op touw gezet, om in de eerstvolgemde zitting van den gemeenteraad op verbetering van de brandweer aan to dringen. Aan het hoofd daarvan »taat de firma Klokke enC°„wier woning grenst aan de beschadigde perceelen op het Oudkerkhof.

De verleden jaar door het Selskip for friske tael en skriftenkennis benoemde commiisie, bestaande uit de heeren mr. Ph. vaa Blom, te Heeronveen; G. Colmjon ,te Leeuwarden ; W. Dijkstra, te Holwerd ; J. van Loon Jz., te Leeuwarden en R. G van der Veen, te Driesnm; ora ecu plan te ontwerpen tot invoering of bevordering eener meer eenpariggelijke «peiling dau tot nog toe in gebruik was bij de Friesche schrijver», is zoover mot haar werk gereed , dat zij in de eerïtvolgeode algemeene verga lering des Selikit-B, dit jaar te houdea, eene bepaald plan kan indienen. Aai het plan zijn da noodiga inlichtingen toegevoegd op den grondslag van de drie volgende regelen: I°. schrijf, zooala gij spreekt; 2°. gebruik de letterteekens in de waarde, welke ze in het Friesch hebben; 3&quot;. waar de uitspraak twijfelachtig, beslisse de afleiding. Bovenal of vóór alle» hoeft de commissie zich in deze gehouden aan regelmaat, eenvoudigheid, kortheid en duidelijkheid.

Eergisterenavond is een boerenhofstedo op den weg van Grave naar Mill (gem. Velp), in korten tijd afgebrand. Hoewel de brandspuiten uit Grave. Velp en Escuaren dadelijk waren aangerukt, stond men echter door een geheel gebrek aan water, geheel machteloos, en dat juist op een plaats, waar voor ongeveer twee maanden in de onmiddellijke nabijheid de Beersche Maas, haar groene wateren deed voortstroomen; woning en inboedel waren, hoewel niet genoegzaam, bij de Bataaf'scho Brandwaarborgmaatschappij verzekerd. Van den inboedel zijn eenige' voorwerpen gered, üe oorzaak is onbekend.

Het rijksbureel voor de statistiek heeft, dezer dagen openbaar gemaakt ket resultaat der verkiezingen , gehouden op 10 Januari jl, ter verkiezing der leden voorden nieuwen Duitscho Rijksdag. Daaruit blijkt.dat het aantal kiezers, volgens de telling van 1 December 1875, is geweest 8,943,012 en dat het zielenaantal destijd» was 42,727,380. Van dit aantal zijn 5,557,787 ter stembus gekomen, die hebben afgebracht 5,523,778 geldende stemmen. Er zyn uitgebracht 1,594,142 stommen ter gunste van de nationaal-libende partij, 1,418,803 van het centrum, 53J.739 van de conservatieve partij, 485,122 vaa de socialisten, 438,190 van de partij van vooruitgang, 486,468 ten voordeele van de Rijkspartij, 219,159 van de Polen, 110,473 van de groep- Löwe, 112,496 ten gunste van de particularisten, 106,121 der protest-partij 57,167 ten behoeve van de volkspartij, terwijl al de overige «temmen zijn uitgebracht ten gunste van leden niet tot een der genoemde partijen behoorende. Hieruit blijkt, dat, indien men de stemmen , uitgebracht ten gunste van leden der partij van vooruitgang tor zijde «telt, bijna de helft van het totaal tea voordeele van de bestrijder» van het Rjjk komt.

De cerrespoadent van de Dolly News ia het Russ'sche hoofdkwartier, te Kitcheneff, spreekt niet vee! lof van de regelmatigheid en de ordelijke methode, waarmede de Russsehe legers den Donau naderen. Hij wa 3 een etmaal opgehouden te Usigheni, het grtn«spoorweg*tation tuiichen Kessarabia en Moldavia, waar treinen met militairen voorbij moesten trekken. Hij was dus uit«tekend in staat om op te merken, hoe het transport geregeld was. Gedureade 24 uren ïag bij acht treinen met militairen voorbijtrekken. Elke treia vervoerde een geheel bataljon infanterie, en eiken dag wordt een gelijk aantal vervoerd. De troepen zijn voorzien van hun leeftocht en reizen den geheelen dag door. Des nachts wordt halt gehouden op een plaats waar brandstof en levensmiddelen ia gereedheid zija gebracht, en daar slapen de soldaten. Behalve de acht treinen met soldaten , trekken dagelijks acht treinen met voorraad en materieel «aar den Donau. Groote depots worden op vele plaatsen aangelegd, om de troepen in Rumenië, en wanneer zij den Donau overgetrokken zija, van leeftocht en amanitie te voorzien. Wellicht kan er later nog verwarring ontstaan , doch op het oogenblik zon zelfs de vijandelijkst gestemde opmerker moeten erkennen, dat alk maatregelen met beleid en wel overdacht genomen zyn.

De zeeleeuwin — die het Brighton Aquarium sinds eenige maanden bewoont — heeft eergisteren het leven geschonken aan een zeeleeuwin-welp. Dit is het eerste voorbeeld van een «eeleeuwia, die in gevangenschap haar gezia vergroot.
Advertentie

l&amp;ttlamté* VAN 1 TOT 5 REGELS f 9.50. BOVEN 5 REGELS a 50 Cts. DE REGEL. Heden verscheen bij SCUELTEMA &amp; HOLKEMA, Benrssteeg- te Amsterdam, eene in verschillende kleuren gedrukte Panoramakaart van het Oorlogstooneel iv Aziatisch-Turkijc, ontworpen door den Heer P. 11. WITKAMP. FKIJS 50 fKSTS. Deze Kaart bevat tevens eene verklaring van een aantal Turksche namen. (MELLERIE, METTEPJE, L. T. SAHDMAN, 91. KA&amp;VKRSTJKAAT 91. Assortiment des XOUVEAUrÉS pour ESFANTS et HOMMES.
HANDELSBERICHTEN. AMSTEEDAM, Woensdag 16 Mei.

Beschrijving en Nominale Waarde der f 00.095 balen JAVA, 31K3 balen MACASSAR, 1030 balen BOETOX en 358 balen TIMOR KOFFIE, in Veiling bij de Nederlandsche Handel-Maatschappij te Rotterdam, 23 Mei 1877. 2586 balen Java Preang. liehtb. enhoogg. 65 a 74 c. 2062 n Preang. geela 63Vs »65 » 5279 e Blank en blanka 541/3 ,57 » 17313 11 Bleek 33% » 54i/_i » 16511 # Bleek grocnachtig 31 » 52% » 1827 » Havana-Aaïd 52 *55 » 82'»2 • Rok 32 » 521/2 » 22493 » Passaroean 51 // 53 , 956 i » Java Probolinga (_Ol/a »33 » 235 » Timor 5213,— , 728 » Bneton 51 &quot;» 54 r 2241 » Macassar..., 48 » 561.'3 1 284 // Pare Pare 46 w — &gt; 2790 * Ordinair en Triage 29 *50 » 12431 . BSD - r - »

Ter Veemarkt waren heden aangevoerd: — Eund.; 163 vette Kalveren, waarvan de prijzen waren: lste qual. ƒ 0.95, 2de qual. ƒO.BO per KG.; 4 Graskalveren ƒ — a—, 134nachtere Kalveren ƒ 4 a 8; 3 Schapen ƒ—; 195 vette Varken» 50 a 60 o. per KG. AARDAPPELEN. Zeeuwsche Jammen ƒs.—a 5.50; Friesche dito ƒ4.70 a 4.90; Engelsche ƒ 3 10a3.25; Grevelaars ƒ3.60; Pruisen ƒ 2.90 a 3.80. Aanvoer zeer gering. NIJMEGEN, 15 Mei. Tarwe f 13.25 a 13.50. — Rogge f 10.—a 10.50. — Haver f 4.30 a 5 50. — Aardappelen ƒ3.— a 4.— per HL. — Boter ƒ 1.20 a 1.44 per KG. — Mieren f 3.— per 100 stuk». — Kothuiden ƒ0 16 a 0.17 per Vs KG. Verkocht werden 20 HL. Tarwe, 41 HL. Rogge, 1425 HL. Haver, 650 HL. Aardappelen en 1250 KG. Boter. OVI.VIE.\ , 15 Mei. De prijzen ter weekmarkt waren heden: Boter per Vs vat ƒlB a 22. — Kipoeneieren per 100 ƒ 2.50. Ten gevolge van de gunstiger weersgesteldheid waren de prijzen, zoowel van raelke als gaste Koeien, belangrijk hooger; magere Varken» ca jonge Biggen, alsmede Schapen, werden hooger verkocht. AI.iHEI.OO, 8 Mei. Rogge ƒ8 75 a 9.25. — Boekweit f 7 a 7.25. — Aardappelen ƒ3.50 a 4.. — Stroo f 22 50 a 24. — Knthuiden en Kalfsvellen graag. AMBT-ALMEEOO, 15 Mei. Ter Veemarkt was heden de aanvoer nog al belangrijk, de prij* der gustekoeien — ter inweidiag — was aanzienlijk hooger en ook voor drachtige en vette waar werden hooge prijzen bedongen.

ANTWERPEN, 15 Méi. Huiden. De verkoopen bedroegen heden 1377 stuks; droge Buenos-Ayresinataderos-ossenhuiden van 12 KG. fr. 150; gezouten Buenos-Ayres niataderos koehniden van 18 al 5 GK. fr. 71S; gezouten lüo Grande ossenhuiden van 1&amp;74 KG. fr. 64; gezouten Montevideo paardenhuiden van 12 KG. fr. 53, gedroogde Buenoa-Ayres paardenhuiden van 5-/ s KG. fr. 8; per stuk. — Perole.um lager; disp. wit 311/2- LON»EN, 14 Mei. Suiker. De markt was heden stil ten gevolge der hooge i/rijzen, dio gevraagd werden, ging er weinig 0111. — Koffie. Tot de prijzen van jl. Vrijdag werden enkele partijtjes Ceylon Plantation, Ooitin., Rio en Gottoiico verkocht; in dezo week zullen er verscheidene veilingen plaats hebbeu. — Rijsl stil en zonder afdoeningen in loco; op levering werden verkocht 200 t. Askoaiie pinbv, April-Mei-verzending, tot 11 sh. van de kade. — Peper prijshoudend; v rkocht werden 1500 b. tot 3'/s a 3'/» voor Penang en 91% d. voor Sirgapore. - Tin. Strait» vast; 25 t. werden verkocht tot 70.6; 60 ton Australisch tot 70 sh.; Engelsch tin blokken 74 a 75 sh. — Lijnolie vaster; disp. en per de loopende maand 30 sh.; per Mei-Aug. 30.3. — Raapolie vast; di»p. en per de loopen4e maand 36.6; per de laatste vier maanden 37.3 a 37.6. — Talk lusteloos; P. Y. C. 44.9; per de laatste drie maanden met verkoopen tot 45 »h. — Granen. Tarwe s til; infer. aoorten liepen ongeveer 1 sh. terug; andere soorten werden op de pryzen van jl. Maandag gehouden, doch vonden geen kooper». GENUA, 12 Mei. Koffie vast gettemd; de omzet was echter niet zeer groot, door de hooge eischen der honden. Verkocht werden 250 b. Santos tot 1. 117 a 124; 200 b. Rio tot 1. 108 a 115; 400 b. Portorico tot 1. 155 a 158; 100 b. Domingo tot 1. 116, en 500 b. Jamaica tot geheimen prijs.— Suiker. In Hoil. ermhed hadden eenige kleine omzettingen plaats tot 1. 170 voor prima merken; tot dien prijs waren er heden echter ge-n verkoopers meer. — Huiden in het begin der week »til; bij sluiting was er levendige vraag er werden 9000 stuk» tot hoogere prijzen verkocht. — Katoen stil en 1. Vs lager dan verige noteeringen. Verkoopen gedurende de afgeloopen week iIOO b.; New-Orleans low middling a middling op levering tot 1. 84 a 86; best Oomra 1. 69 a9l.— Amandelen stil; prijzen hielden zich meeilijk staande. Zoete Sardinieche en Siciliaansche werden betaald met 1. 175 a 176, Provence 1. 162. — Olijfolie zeer stil; voor consumptie is er bijna geen vraag, prijzen hielden zich echter staande. IïANGOOx^', 14 Mei. (per tel.) Rijst met aanhoudend goede vraag tot vaste prijzen; men noteert to Rangoon 7 6; te Basgein 7 U; te Moulraain 7 6; te Abyab B.IJ. De uitvoer gedurende de afgeloopen week bedroeg: van Rangoon 4812 t. (totaal 239,812 t. sedert het begin van het seizoen) en van Abyab 3355 t. (totaal 566,955 t. sedert het begin van hot seizoen.)
Stoomvaart=Berichten.

Op IG Mei zyn te Southampton aangekomen; van New-Orleans en Havana, de Hanover; van New-York en Baltimore, de Mosel. — To New-York op 15 Moi aangekomen de Algeria.
Cargalijsten.

AMSTERDAM. MANILLA, Panama, Bugdorf: 1823 p. Tabak, N. H. M. VLAARDINGEN. LISSABON, Sophie,Trédup:2s3mooienZout, 130bunü.Kurk, J. W. Muurling. MAASSLUIS. LISSABON, Star of Peac,-, Heatley: 380 mooien Zoat, 120 bo»s. Kurk, A. E. Maas en Zonen.
Aangekomen Passagiers.

Te BROUWERSHAVEN, van Macassar, per Vrachtzoeker, kapt. Vellenga : do jongeh. H. Recker, de heeren E. Graafland, A. Qraafland, E. Frieswijk, F. Dufferwiel, P. van Hartrop, do jongejuffr. C. W.v. Hartrop, de heeren J. I'iifferwielenH.v.Lith
TELEGRAMMEN.

(Telegrammen met een * yetcekend zijn met van Reuter.) ' HAMBUBG. 15 Mei. Tarwe. Mei/Juni 251.— ; Juli/Aug. 249; Seut./Oct. 236.-. — Rogge. Mei'Juui 177. — ; Juli,/ Aug. 16';; Sept./Oct. 168.—. — Raapolie loco 69.— ; Oct. 68. Petroletun loco 13.— papier; dito 12.90 geld; dito per Aag./Dec. 13 66 geld. HAMBURG, 15 Mei. Koffie zeer levendig en vast. Omzet 3000 b. Bio-reel ord. 81, Santos goed ord. 86.

LONDEN, 15 Mei. (Slotkoersen). 3 püt. Geconsoiid. 937/ s; 2i'j pCt. Holland —; 4 pCt. dito —; Russen 1862 72Va; dite 1864— ; dite 1866 —; dito 1873 751/4! *Vi pCt. dito 1875 ; 4 pOt. Nicolai-Spoorw. ; Mosc. Jaroslaw ; S pCt. Italië 1861 633/ i ; 3 pCt.! Spanje 108/»; 3 pOt. Portugal ; 3 pCt. Turken Alg. Schuld BV4; Dito Geconverteerde ; 7 pCt. Egypte 1868 —; 7 pCt. dito 1873 —; Dito Geunifieerde 33; 6 pUt. Amerika 1888 ; 7 pOt Ulinois (... B. —; Krie-Spw. Aand. —; 5 pCt. Braz. 1865 89% 4 pCt. Mexico 1851 7; 3 pOt. Dito 1864 —; 4V» pOt. ColuwMa ; 6 pCt. Peru 1870 ; 5 pCt. Dito 1372 ; IV» pOt. Vener,. —; 3 pCt. dito —; 6 pCt. dito 1862-; 6 pCt, —; 5 pCt. tiriekon 1824/25 ; Dito Cnap. —. Wissel: Petersb. 3/m. 251/ s; Parijs 25.32; Duitsehl. 20.70 Amsterdam 12.03 Va it. HAMBUBu, 15 Mei. (Slotkoersea.) spCt Rassen 183270^/4; Turken 33/&lt;: 6 pCt. Amerika 1885 961/4: 3 T&gt;Ct. Italië 63-i/«; Lombard. i4B; 5 pCt. Oost. Zilverr 497/ g; Certif. Russen —a —, 3 pOt. Bianl. Spanje —; dito Buitenl. 101/ g; 8 pOt. Bondsleen. —; dito nieuwe —. — Wisael Londen 3/m. 20.23; Amsterd. 168 40; Parijs 80.90. Disconto 31/4 pCt PARIJS. 15 Mei. (Slotfcoersen.) S pOt. Pransche Rente (opealng) 67.75; dito (Blotk.) 67 55; 8 pCt. Morgan ; 5 pCt. Rente 1872 102 65; Crédit Mobilier (Nieuwe) 122; 5 pCt. Italië 63.50; 5 pOt. Turken Algomeene Schuld 8 15; Üblig. Turken 1869 42 —; Fransch-üostenr. Spoorw. 437: 3 pCt. Binnenl. Spanje lO'/s; 3 pCt. Buiteid. dito 1869 10 ■'/;&lt;.•, 6 pOt. Amerika 1882 —; Oostenr. Goudronte 54.40; Oblig. 1875 de Banque Centrale de Bassie 335; fi pCt Peru 14%. 5 pCt dito —; 7 pCt. Egypte —: dito 1876 164; 6 pCt. dito —, Egyptische Spooren 254; Nieuwe Turken . Kalm. Wissel op honden 26.13; Amst 2065/ g; Hamb. 12!»/i. MADRID, 14 Mei. 3 pCt. Binnenl. Spanjs 11.20; 3 pCt. Boitonl. dito 11.35. Bovenstaande telegrammen zijn reads in een gedeelte onzer vorige oplaag gemeld.
Oorlogsnieuws.

LONDEN, 16 Mei. (R. O.) Uit Port Said wordt onder dagtcekening van heden gemeld, dat het Engelsche gepantserde eskader aldaar hedenmorgen van Candia is aangekomen.

* PETERSBURG, 15 Mei. (Russ. tel. Agentschap.) De ernstige en langdurige beraadslagingen in het Lagerhuis over de crisis in het Oosten (welke met de verwerping der resolutiën van den heer Gladstone geëindigd zijn), hebben in Rusland een zeer gunstigen indruk gemaakt, omdat uit de verklaringen der Engclscha ministers ten duidelijkste blijkt, dat Engeland uitsluitend de bescherming der Engelsche belaagen op het oog heeft. Vermits het nu geenszins in de bedoeling der Russische regeering ligt, om de belangen noch van Engeland, noch van eenige aaderc mogendheid, rechtstreeks of zijdelings te krenken , is geen conflict te vreezen. •PETERSBURG, 15 Mei. (K. Z.) Het officieuse Journal de Si. Pétertbourg komt op tegen de bewering van lord Derby's rede van 8 dezer, waarin ten opzichte van het bckonde onderhoud van lord Loftus met keizer Alexander werd opgemerkt, dat tijdens de veakkring van iaatsgenoomde, de uitrustingen ijverig door Rusland werden voortgezet. Het hlad merkt op, dat hier eeno verwisseling van data bestaat, welke niet het gevolg kan mijn van //gebrek aan geheugen.&quot; Het tracht verder aan te toonen, dat de verklaring des Keizers, waarin lord Derby eene tegenspraak zoekt, de ontwikkeling is van hetzelfde denkbeeld, dat sedert den aanvang der Oostersche crisis, steeds de staatkunde der keizerlijke regeering geleid heeft. In het verslag, door lord Loftus uit Livadia gezonden, over da door den Czaar gegeven verzekeringen, werd gecon sta teen!, dat de Czaar aan elk plan van verovering of van uitbreiding van grondgebied vreemd was; en evenzeer dat Rusland er niet aan dacht zich meester to maken van Konstantinopel, dat slechts een lastpost zou zijn. In de te Moskou gehouden redevoering gaf keizer Alexander den wensch te kennen, om het lot der Christenen in Turkije door de gemeenschappelijke pogingen der mogendheden te verboteren en to beveiligen; of de taak zelf te aanvaarden, wanneer die pogingen mochten mislukken. Waar vindt men dus hier eenige tegenspraak? Het klad geeft zijne bevreemding te kennen over de wijze, waarop de plechtige verklaring des Keizers en de handelingen zijner regeering door den Minister eener bevriende mogendheid vaa de tribune af worden beoordeeld. De vriendschappelijke betrekkingen tusschen Engeland en Rusland gedoogen wel volle openhartigheid, maar geen verdachtmakingen, welke door niets gewettigd worden.

* BUDAPEST, 14 Mei. (K. Z.) De diplomatieke agent van Rusland heeft aan vorst Milan den wensch van den Czaar te kennen gegeven, dat Servië niet van de aangenomen verdedigende houding afwijke. De ministerraad te Belgrado heeft besloten, dat vorst Milan naar Petersburg za! vertrekken. * WEENEN, 15 Mei. (K. Z.) Aan de Pester Lloyd wordt uit Londen gemeld, dat tusschen Rusland en Groot-Brittannië onderhandelingen worden gevoerd over de vaststelling eener dcmareatielijn voor de Ru»sische krijgsoperatiën. - * BERLIJN, 15 Mei. (K.Z.) Graaf Schuwaloff heeft hior nnn verscheidene personen verzekerd, dat hij, na een kort verlof, naar zyn post van Russisch ambassadeur to Londen zal terugkeeren.
Op den Donan.

* KONSTANTINOPEL, 15 Mei, des ochtends (K.Z.) Een Russisch korps , uit voetvolk, ruiterij en artillerie bestaande, is, na den Donau bij Potbachi te zyn ovcrgetrokken, in de Dobrudscha doorgedrongen. Het gevecht ii reeds aan den gang.

* KONSTANTINOPEL, 14 Mei. (Daily News.) Eene officieele depêche, hier ontvangen, bsvestigt het springen van den monitor Lufti Djelil, in de nabijheid van Matchin, op 11 dezer, //ten gevolge van eene toevallige oorzaak.&quot; Het schip zonk en slechts één man werd gered. De Russen gaan voort met het oprichten van batterij en te Kalafat. Ander oorlogsnieuws is er heden niet. BUCHAREST, 16 Mei. (R. O.) Gisteren is gedurende twee uren geschutvuur gewisseld tusschen Turkujaja en Oltenitza. Des middags werd door de Russische batterijen van zwaar kaliber, in do nabijheid van Braïla opgericht, geschoten in de richting van de Turksche stad Matchin, om te beproeven of hare schoten zóóver zouden reiken. Dit gelukte.

* GALATZ, 14 Mei. (Daily-Ncws.) Er is geene ernstige poging door de Russen gedaan om den Donau over te steken. Gisteren heeft een sleepboot uit Getchet eenige honderden tonnen steenkolen vervoerd, welke de Turken aldaar voor hunno fiotille hadden opgeslagen. De Turken hebben zich daartegen niet verzet. Matchiu ligt ongeveer zeven mylen van Braïla, en het bericht, dat de batterijen van Braïla hare bommen tot in Matchin wierpen, is dus ongorymd.

Het front van het Russische leger zal gedekt worden deor tien regimenten Kozakken van den Kaukasus en den Ural.

De overstroomingen in do Birlat-vallei zijn thans verminderd en de troepen trekken die vallei door, ten getale van zesduizend man per dag. Het negende korps vormt den rechtervleugel voorbij Bucharest. Het twaalfde korps bevindt zich in de nabijheid van Rumeiiic's hoofdstad. Het zevende korps staat links op de hoogte van Ismaïl en Jassy. De veertiende, dertiende eu vierde korpsen vormen de tweede linie. Hot vijftiende en het tiende korps blijven in de omstreken van Odessa. Het weder is droog en zeer heet. «WEENEN, 15 Mei (Daily News.) Het Russische leger, voor de tegenwoordige oporatiën bestemd, telt negen korpsen. Slechts twee zijn voor de Dobrudscha bestemd. Het hoofdkorps zal, volgens militaire berekeningen, bij Giurgowo de rivier oversteken, en zuidoostwaarts naar Varna optrekken.
Rumenië.

BUCHAREST, 15 Mei. (/{. O.) Grootvorst Nicolaas is hcdennamiddag hier aangekomen en aan het spoorweg station door vorst Karei en gemalin ontvangen. De Grootvorst bracht daarna een bezoek arm don Vorst en de Vorstin en aan den Bauisahen diplomatieken agent, en keerde des avonds naar Plojosti terug.

BUCHAREST, 16 Mei. (R. o.)\ De Kamer der Afgevaardigden heeft een krediet van tien millioen goedgekeurd voor het onderhoud des legers. * BUDAPEST, 14 Mei, dos avonds. (Part. tel. van de Debat».) Rumenië heeft zooeven den oorlog aan Turkije verklaard. Prins Karei heeft het opperbevel over de troepen aanvaard. De Servische ministerraad i 3 voornemen dit voorbeeld te volgen en men verwacht gelijk besluit van prins Milan. WEENEN, 15 Mei. (R. 0.) Aan de Pol. Corr. wordt uit Bucharest gemeld, dat de komst van den grootvorst Nicolaas aldaar ten doel heeft, om zich definitief to verstaan over de oporatiën van het Rumeensche le&quot;cr, dat onder bevel staat van prins Karcl.
Montenegro.

ZARA, 15 Mei. (R. O.) De insurgentcn hebben op 13 dezer de groote kazerne te Grab, twee blokhuizen, twee pakhuizen en het gebouw der accijnsen te Znbei in brand gestoken, zonder eenigen tegenstand le ontmoeten. De soldaten vlachttea en lieten een aanzienlijken voorraad amunitie en proviand achter.
Klein-Azië.

KONSTANTINOPEL, 15 Mei. (R. 0.) Het Turksche eskader heeft de versterkte Russische haven Suchum-Kalé beschoten. De Turken gingen aan land , versloegen de Russen en bleven meester vaa het terrein. Do bevolking uit den omtrek sluit zich bij de Turken aan. De Russen trekken hunne troepen bijeen in de omstreken van Kars. * KONSTANTINOPEL, 15 Mei. (K.Z.) Duizenden Beduïnen, uit het regeeringsdistrict Bagdad-Diarbekir, door hunne Scheiks aangevoerd, hebben zich bij het Turksche leger in Anatolië gevoegd. De Porte heeft hun volkomen verzorging en vrijstelling van het betalen hunner schatting gedurende tien jaren toegezegd. PETERSBURG, 15 Mei. (R. O.) In officieele berichten van hot oorlogstooneel in Azië, gedagteekend uit Alexandropol 12 Mei, wordt gemeld, dat eene afdeeling Turksche cavalerie, 700 man sterk, uit Kars is gevlucht, welks bevolking er op aandringt, dat de Turksche troepen de Russen te gemoet trekken. PETERSBURG, 16 Mei. (R. O.) Volgens ontvangen bericht hebben eergisteren vijf Turksche gepantserde oorlogsbodems Soukhun beschoten; de stad heeft veel geleden. Een poging tot een landing is verydeld door 5 compagnieën met 2 stukken geschut. De aanvallers hebben een groot aantal dooden aan den oever der rivier achtergelaten. » WEENEN, 15 Mei. (Daily News) Geen enkel geloofwaardig bericht is nog hier ontvangen , betreffende de gevoelige nederlaag der Russische troepen in Klein-Azië.
Telen-rammen van algemeenen aard.

* MEXICO, 14 Mei. (Débats.) De president Porfirio Diaz heeft| in zijne rede tot opening van het congres, o. a. gezegd, dat de regeling der schuld, de rentebetaling on het amortisatiefonds, eene levensquaestie voor dr- ropuMiek is, en dat een voordracht dienaangaané» bij het congws aal ingediend ïfordat. LONDEN, 15 Mei. («. O.) Door do Bank vanEagelami is heden p. Bt. 20,000 uitbetaald. Fijn Zilver 54'5/s d. per ons. ' PARIJS, 15 Mei. («. O.) Moyaux (do man, die zya kir.d heeft vermoord) is door liet Hof tot levenslangea dwangarbeid veroordeeld. PARIJS, 16 Mei. (ff. 0.) Ten gevolge van ceno gednchtonwi-s'ding tusschen den president Mar- Mahon on den minister Jules Simon, over de binnenlanische staatkunde van het Kabinet, heeft genoemde minister zijn ontslag ingediend. De ministers zijn op dit oogenblik vergaderd. * ROME, 14 Mei. (Daily News). De bisschop van Poitiers heeft den Paus verzekerd, //dat alleen vrees voor Duitschland Frankrijk tot eene schijnbaar goede verstandhouding met Italië dryft. Ware dit niet het geval, dan zou de Paus spoedig ondervinden, dat Frankrijk voor de belangen van den H. Stoel op werkdadigc wijze in de bres weet te springen.&quot; Men voegt er bij, dat do bisschop door den maarschalk Mac Mahon zou gemachtigd zijn tot deze belangrijke mededeeling. Het bovenstaande wordt echter slechts onder alle voorbehoud medegedeeld. ROME, 15 Mei. (lt. O.) De Paus heeft heden de bedevaartgangers uit Nederland ontvangen. In antwoord op hun adres bracht de Paus de geschiedenis der Nederlanden in herinnering. Hij wenschte er zich geluk mede: //dat de verschrikkelijke bladzijden van de vervolging der Kerk door de geuzon thans zijn uitgewischt''. Hij betreurde de verblinding der Jansenisten en noodigde de bedevaartgangers uit, om te bidden voor hen en voor de Protestanten. * ROME, 5 Mei. (Dtba's.) Do hier bijeengekomen Duitsche bisschoppen hebben zich met het Vaticaaa verstaan over voorstellen , hun op verschillende tijdstippen gedaan , tot regeling hunner verhouding tot de Duitsche Rijksregepring en van het beheer hunner diocesen. Do Paus en de congregaticn hebben de gedragslijn dier bisschoppon goedgekeurd , zoodat daarin geene wijziging zat gebracht worden. Ten opzichte van de diocesen i» gein besluit genomen. VILLEFRANCHE, 15 Mei. 'R.0.) Toen heden het Fransche eskader hier voor anker kwam is de ketel van het gepantserde fregat Revanche gesprongen. Naar men verzekert, zijn bij deze ramp 20 menschen gedood en 60 gowoml, waarvan 20 doodelyk.

NEW-YORK, 15 Mei. Katoen middl. 103/4. — Petroleum (per gall. van6Vj ff) 14% — Meel 825. — Mats 69. —Roode voerjaarß-2'arwe2!3. — Rio-Kotfie fair 19';' g. — Suiker. Moscovados 10. — Vracht voor Granen SVü- - Reuzel IC/g. ~&quot; Gezouten Vleesch 8V«. — Reuzel Wilce.i Juni 101/* — Katoen. Dagelijksche ontvangst 3000 b., uitvoer naar Engeland b., idem naar het vasteland — b., vooi rand 510 000 b.; Amerik. op aankomst low middl. verschep. Aug. 11 08. NEW-ORLEANS, 15 Mei. Katoen. Middling 10' V». PHILADELPHIA, 15 Mei. Petroleum per gallon va» 81/9 ff 141/*- LONDEN. 15 Mei. Suiker over het geheel vast. — Koffie prijshoudend. — Talk P. ï. C. loco 44.6, Oct.—Dec. 44 6.— Koper: Chili £' 68.15 a 69. — Petroleum Kigali pence per gallon. — Raapolie loco 36.6 a 3&quot; sh. LONDEN, 16 Mei. Aanvoer vaa Eng. Tarwe 400 g., vreerade «ito 28,600 g.; Eng. Garat g., vreemde dito 4700 g.; vreemde Haver 40,500 g., vreemd Meel 5600 barrel», vreemd dito 400 zakken. — Tarwe. 8 ladingen worden aan de kust ten verkoop aangeboden. — Granen in dalende stemming. — Boter. Friesche 94 a 96 sh. LIVERPOOL, 16 Mei! Katoen. Verkocht 8000 balen, stil. Invoer 22,000 balen. Tweede depêche. Verkocht 8000 b. Braziliaansche &quot;)t lager. MANCHESTER, 15 Mei. 7 ff Shirtings 6.2; Bi/4ffs. dito 7.7; 40 s Grey Vam banner will spinning lOi/s p. PETERSBURG, 15 Mei. Talk loco —; Tarwe loco 17; Rogge loco 9.50. — Harer loco 5.25. Veranderlyk weder. PESTH , 16 Mei. Tarwe loco zonder affaire. ÏEULEN, 16 Mei. Tarwe daadjjk 27.75, Mei 26 30: Juli 26 10. — Rog?r. dadelijk 20.50, iMei 17 90; Juli 17 75. — ttcuipolie. dadelijk 35.60; Mei 35.—. Oot. 34 30. Tarwe en Rogg« prijshoudend, Raapolie hooger. Veranderlijk weder.

Rijuhoogte: Te 1 nur 326 PARIJS 16 Mei. Meet 8 merken loopende maand 68.75; Juni 69.50, Juli-Augustus 70 50. 4 laatste md. 69.75. —Tarwe loop. md. 33 23; Juni 33 50; Juli/Aug. 33 75; 4 laatste maanden 32.75. — Rogge loop. maand 24.—, Juni 23.75; Juli/Aug. 22. —; 4 laatste maanden 21.50 — Raapolie loopendo maand 91.—; Juni 91.—; Jnli/Aug. 91.50; 4 laatste maanden 92.50. — Lijnolie loopende maand 81.25; Juni 81.50; Juli, Aug 80. — ; 4 laatste maanden 79.—. — Voorloop loopende maand 57. —5 Juni 57 75; Juli/Aug. 58.50; 4 laatste maanden 59.25 — Suiker 88° dadelijk &quot;;„ 74.50; dito ï/, 80.50; witte N&quot;. 3 loop. md. 84. — ; Jnli/Au&lt;. 84.25; 4 maanden van October 72 25; dito (reraffinsord 164. — k 165.—. Veranderlijk weier.

NEW-YORK, 15 Mei. (Slotkocrs?n.) Goudagio slotk. 7; aoogste koers 7V»; laagste koers 7. — Wis3el op Londen in joud 487 Va; Parijs —; 6 pCt, Amerika 1885 —. —; 5 pCt. dito 1871 11 is/* -, Erie-Suoorw. 6*/ i; Chicago North-Western- Spoorweg 45i/i; Coutral Pacific 1091/4; Union Shares 671/4; Illinois 571/4. ■. ■-. _ . „, PETERSBURG, 15 Mei. (Slotkoersen). Wi3sel London 3/m. 251%; Hamburg 3'm. 2201/»; Amsterdam 3/m. ; Parijs 3'm. 270%; Russen Aandeelen 1864 189.—, dito 1866 184.— ; Russischo Sporen 193%; Imperialen 704; 4Vs pOt. Rassische 1875 981/4; Plaats, disconto 6 pCt. WEKNEN, 16 Mei. (SlotkoorsoB.) 5 pCt. Papierrente Mei 58 10, dite Fèbr.53.30; SpCt.Zilv. Jan. 64.10; dite April 64 30 Goudrente 70.10; Oostenr. Aand. 1354 103 .10; dito dite 1858 154.50; dito 18«&gt; (07.- l dito 1864 129 70; Crediet-Anst. 134.—;Hong. Schatiustbiljotten 1874 82.50; dito 1873 88 ~; 0»lig. Leiah Czera. Sp. 101.50; Baukactif-n 765; Hong. Loten 70 —; Steate-dpuorweg-Aand. 218.—. Nieuwe Lombarden 75 —; FEg.-Oost. Bank «6 20; Aand. Theisßpw. 159.— Wissel op Londen 129. —, Hamberg 62.60; Parijs 51.40; Napoléon dor 10 33-, ZUveragif'll3 30; plaatselpdisconto 41/ s pCt. Stil. FRANKFORT, 16 Mei. (Slotkoorsen). Von. Loml). Spoorw. 59«/4; Duitsche Rijksbank ISV/s; Pap. Mei4si/2; dito Zilverr. Jan. 497/8; Oostenr. Bank-Actiëa 602 50; dito Krediet-Actiön 104 62; Fransch Oost, Spoorw. 1767/»; Oost. Aand. 1854 fl. 250 89; dite !BGO 92%; dito 1864 244.— ; Hong. Loten 125 50; Hong. Schatkistbüi. 1373 77:!/4. dito 1874 725/4; Raab-Gratï- Loten 73; 5 pCt. ItaKS ; 5 pCt. Fr. Rente (volgest.)—; 5 pOt. Russen tm ; dito 1872 77%; 5 pCt._ dito 1873 77%; dito 1875 71; Pandbr. 707/ g ; 3 pGt. Spanje 1869 10%; 5 pCt. Turken —; 6pCt. Amerika 1885 9S»/*; 5 pOt. lita 1871 102&quot;,». — AVissel: Londen k.z. 204.75: Weenen k. z. '57.40; Parfis k. z. 81.40; Amsterd. k. z. 169.80; Napoleons Por 16.28; Plaataelfike discoato 3Vs P*'t. PARIJS, 15 Mei. Boulevard: 8 pCt. Fransche rente 67.40; 5 pCt. dito van 1872 102.55; Turken 8.20; Goudrente 54»/». De markt is in gedrukte stemming.
PARTICULIERE TELEGRAMMEN. Scheepstijdingen.

IJMUIDEN, 16 Mei. Vertrokken: Vesta, S., Hamburg. European, S., Huil. m , In het gezicht: Stad Haarlem, S., Gareloch. Waterstand: 5 vm. hoogw. 59. Windrichting: 5 voorm. W.N.W. Waterstand: I.— nm. laagwater 41. Windrichting: I.— nm. Z.W. NIEUWEDIEP, 16 Moi. Binnen: Burgemeester van betten, Braam, Bordeaux. Vertrokken: FrédericSnowdon,S.,Newc. VLIE, 15 Mei. Binnen: Jonge Gernt, Hazewinkel, Dantflg. BROUWERSHAVEN, 16Mei.W.Binnen: Ottowa,S.,Odes»» n. Rotterdam. ___, ,„,.., .. In het gezicht: Johanna Margaretha, Ruhaak, Ijilathap. VLISSINGEN, 16Mei.Binnen: Wester-Scheldc, Ran. Samarang n. Rott.; vertr. 13 Dec.-Elaa.Fretwurst, Buenos Ayres.- Wcstbure, Montevideo. - Elisabeth Taylor, Mitchell, Wimingt. - Peter Maxwell, Roach, Baltim. - Storkors, fenchsen, id. - Maidot Orleans Houston, Philadelphia. - Anna,Larsen,New-York. - Dos Ounados, BaatidaH, Falm. - Joseph Wilhelm. LIVORNO,ISMei. Vertrokken: Castor,9.,Napels. CARLOFORTE, 15Mei. Vertrokken: Juno,S.,Marseille. GIBRALTAR, 15 Mei. Gepassee-A: Venus, S., Malagan. Amst HAMBURG, 16Mei. Vertrokken: Urama,S.,Amst. STETTIN, 14Mei. Vertrokken: Ceres, S., Beval. KONINGSBERGEN, 15Mei. Binnen: Ondine,S„ Amst. Bij DUNGENESS, Geloodst: Adriana, *andberg Pensacola n. Dordrecht. ________
VBRVOLG DER NIEUWSTIJDINGEN. GEMEENTERAAD VAN AMSTERDAM.

Vergadering van Woensdag 16 Mei. Yo rzitter: jhr. mr. C. J. A. den Tex. Si3k£&amp;^2£-ide her v FuM4^£SrEvcrwijn Lange, HnlttmaS. Dijkers, RogU, van Tienhoven Zonder kennisgeving do heeren: Insinger tn Smidt van Gelder. De Vooritter soet mededeeling van de volgende ngekTe&quot;v.SSnvan H B. Warniuk, om penseen of om bestendiging van wachtgeld als eervol ontslagen sectie-brandmeester. In handen van B. en W. 2&quot; id L J A. Koopman, om eervol ontslag met 1 Sept. a i, als leeraar in het handteebraeo aan de burger dag- en avondschool. In handen van B. en W. om den mspecteur te h°reid van den heer H. Molkenboer, om ontslag als lid van do schoolcommissie. Verleend onder dankbetuiging voor de be- Wefo*n4.n*\v&quot;A J- Dassel, om kostelooze plaatsing op do openbare huurscholen der 2de klasse voor jongens te verleenen -tan een ifiner kinderen. In handen van B en W. Het verslag over den toestand der Gemeente in 1876 is gereed, on zal eerstdaags gedrukt WDe RVadten^.lf.d^olK*!, de stembureaux voor de verkiezimr van leden der Tweede Kaaier. Aan de orde komen de volgendo stukken: . N*W Rap%rt van de commissie voor de strafverordemn_ren vaa 14 Dec. 1876, op een adres van F. H. Bange c. •. waarin zij de aandacht velgen op hut dagelijks toenemend intal zoogenaamde .handkamn&quot;, die, v-atTim.«« grootse betrrft en te WÜw waarop zij worden b ' len en best,,ard, cc» zeer ernstig■ A»« opleveren, en waarbij iq zeer drmgead verzoeken ten^lfereiwiedigste zoodanige maatregelen te nemen
&lt;section end=&quot;visscherijen&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mqyp82xinbgi34mar8knjsy6v712t9z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>221411</id>
      <parentid>221407</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T12:34:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <origin>221411</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44252" sha1="j2wrnl4ze7da9snq68ogh63ldv2yjek" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Vincent Steenberg&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;debuitengewonealgemeene&quot;/&gt;kon tot geen resultaat komen, omdat in plaats van 5000 aandeelen, slechts vertegenwoordigd waren 4791 aandeelen, uitbrengende 817 stemmen.
&lt;br&gt;{{gap}}Over de voorstellen werd een korte beraadslaging gevoerd. In antwoord op vragen van den heer Lens uit Arnhem, stelde de voorzitter, mr. ’s Jacob, in het licht, dat de verkoop van de lijn Batavia-Buitenzorg moest worden beschouwd in verband met de andere voorstellen, en dat deze lijn, hoe voordeelig zij ook nu moge zijn, geen zekerheid voor de toekomst oplevert, in verband met de aansluiting van den Preanger. Betreffende deze zaak merkte de heer P. P. van Bosse op, dat de winst op deze lijn à ƒ 250,000 meer dan vergoed wordt door de winsten, te verkrijgen uit de door den Staat te betalen koopsom, die ƒ 275,000 zullen bedragen. Ten opzichte der bestemming van de 2 millioen, die als winst overschieten der 5 millien door den Staat te betalen, werden de toelichtingen (ook in ons nommer van 2 Mei vermeld) nader opgehelderd.
&lt;br&gt;{{gap}}Overigens bepaalde zich het debat tot een woordenwisseling over breed of smal spoor. De heer de Bordes ontwikkelde zijne theorie over breed spoor, en keurde de in de voorstellen bedoelde versmalling af, tegenover het oordeel der directie en van de meerderheid van commissarissen, van welk college hij alleen een ander gevoelen is toegedaan. De directie deed vooral uitkomen, dat smal spoor reeds daarom noodzakelijk is, omdat de Staat overal op Java smal spoor aanlegt, maar bovendien ook omdat er voordeelen aan verbonden zijn, bij klein vervoer, een factor, die hier juist wordt gevonden. De heer de Bordes hield de nadeelen van smal spoor vol en verklaarde dit alleen te doen, omdat hij, in zijne hoedanigheid van commissaris, voor de gevolgen van eventueel te nemen besluiten wilde waarschuwen.
&lt;br&gt;{{gap}}De vergadering werd verdaagd tot heden over vier weken, waarna de eindbeslissing zal worden genomen.
&lt;section end=&quot;debuitengewonealgemeene&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;naarwijvernemen&quot;/&gt;{{gap}}Naar wij vernemen loopen gedurende de thans aangevangen zomerdienstregeling dagelijks op den Rijnspoorweg goederentreinen, welke des avonds te 9 uur van Amsterdam en 8.15 van Rotterdam vertrekken, des nachts doorrijden en den volgenden ochtend te 7.40 en 9.10 te Emmerik aankomen. Van daar vetrekken zij weder te 11 uur voorm., om via Wesel-Hallern in Bremen aan te komen 9.45 des avonds en in Hamburg 8.14 den daarop volgenden ochtend; voorts via Oberhausen in Deutzerfeld te 11.20 des avonds van den dag van vertrek uit Emmerik, en in Giessen 11.15 den volgenden voormiddag, van daar gaan zij verder naar Zuid-Duitschland, terwijl zij eindelijk via Löhne-Vienenburg des avonds 9 uur in Minden komen, om van daar verder naar Hannover te gaan. Ook over Zevenaar-Kleef eindelijk loopen de met die treinen vervoerde goederenwagens door, om des nachts te 1 uur in Keulen aan te komen, van daar te 6 uur weder te vertrekken en dan na 8 a 12 uren Bingerbrück te bereiken.
{{lijn|8em}}
&lt;section end=&quot;naarwijvernemen&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;vanmadeirawerd&quot;/&gt;{{gap}}Van Madeira werd Maandag aan de ''Daily News'' getelegrafeerd: „de proclamatie van sir Theophilus Shepstone, waarin deze zijn besluit mededeelt om tot de inlijving van de Transvaal over te gaan, geeft de verzekering, dat dit land onder een afzonderlijk bestuur zal blijvem en de bewoners al hun wettelijke voorrechten zullen blijven genieten. De Hollandsche taal zal even goed de officieele taal zijn als de Engelsche en de bestaande wetten zullen van kracht blijven, tot zij door de bevoegde wetgevende macht veranderd zijn. Gelijk recht zal aan zwarten en blanken worden verleend, evenwel zonder gelijke burgerlijke rechten. Al de rechten van eigendom blijven geëerbiedigd. Al de ambtenaren der regeering, die bekwaam zijn voor hun betrekking en den wensch hiertoe te kennen geven, behouden hun ambt. Alle ''bona fide'' concessiën en contracten met de regeering, met openbare maatschappijen, of met particuliere personen, zullen eerlijk worden gehandhaafd. In de staatsschuld moet worden voorzien. Een tweede proclamatie schaft de oorlogsbelasting af. Te Pretoria is een korps van rustbewaarders gevormd, 200 man sterk, onder bevel van kolonel Weatherly en kapitein Gunn. Er is nog geen bericht ontvangen, dat Britsche troepen de Transvaal zijn binnengetrokken. De proclamatie, waarbij West-Grikwaland wordt geannexeerd, is te Kimberley gunstig ontvangen.
{{lijn|8em}}
&lt;section end=&quot;vanmadeirawerd&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;sgravenhage15mei&quot;/&gt;{{gap}}&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; ’s-GRAVENHAGE, 15 Mei. De audientie van den minister, van koloniën zal op 18 dezer niet plaats hebben.
&lt;section end=&quot;sgravenhage15mei&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;deventer15mei&quot;/&gt;{{gap}}&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; DEVENTER, 15 Mei. Naar wij vernemen, was het voorstel van de Regeering in zake den verkoop der vestingwerken en bloc te Deventer: 1&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;. om de vestingwerken van den Brink tot de Bergpoort voor het Rijk te behouden, om die te gebruiken voor militaire doeleinden; 2&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;. om de kazerne en de gebouwen, welke thans het Rijk van de Gemeente in bruikleen heeft, aan het departement van oorlog over te doen; 3&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;. het bovenmagazijn, hetwelk het Rijk thans van de Gemeente in huur heeft, tevens aan het departement van oorlog af te staan; 4&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;. een zwemplaats voor rekening der Gemeente te maken ten behoeve van de infanterie; 5&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;. een benedenmagazijn voor rekening der Gemeente ten behoeve van {{SIC|hte|het}} Rijk te maken; 6&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;. te bouwen voor rekening der Gemeente, ten behoeve van het Rijk, drie woningen voor militairen en 7&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;. nog daarenboven een som van ƒ&amp;nbsp;175,000 uit te keeren aan het Rijk, welke som na gevoerde onderhandelingen door den Minister is gereduceerd tot op ƒ&amp;nbsp;150,000. De Gemeente had, in al deze voorwaarden genoegen genomen, doch een som van ƒ&amp;nbsp;25,000 geboden. De geheele oppervlakte der vestingwerken, waarvan de Gemeente eigenaresse zou worden, bedraagt 51 hectaren grond en water.
&lt;section end=&quot;deventer15mei&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;breda15mei&quot;/&gt;{{gap}}§ BREDA, 15 Mei. Voor de geldleening, groot ƒ&amp;nbsp;60,000, door onze gemeente te sluiten, is ingeschreven voor een bedrag van ƒ&amp;nbsp;162,000. Hiervan is toegewezen: ƒ&amp;nbsp;1000 a 101 pCt. aan de heeren Gebrs. Klop &amp; C&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;., alhier; ƒ&amp;nbsp;2000 pCt. a 100¼ pCt. aan de heeren Gebrs. van der Pol &amp; C&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;., te Oosterhout, en ƒ&amp;nbsp;57,000 a 100⅛ pCt. aan de heeren W. Laane, te Rosendaal.
&lt;section end=&quot;breda15mei&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;maastricht15mei&quot;/&gt;{{gap}}&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; MAASTRICHT, 15 Mei. Hier ter stede hebben zich reeds een aantal officieren, onderofficieren, lands- en andere ambtenaren opgegeven om deelnemers te worden van de op te richten vereeniging „Eigen hulp.”
{{lijn}}{{lijn}}
&lt;section end=&quot;maastricht15mei&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;besluitenenbenoemingen&quot;/&gt;{{center|{{xx-larger|𝕭𝖊𝖘𝖑𝖚𝖎𝖙𝖊𝖓 𝖊𝖓 𝕭𝖊𝖓𝖔𝖊𝖒𝖎𝖓𝖌𝖊𝖓}}}}

{{gap}}De 1ste luit. der mariniers{{sp| H. A. J. Batteké }}is, met ingang van 16 dezer, voor den tijd van drie maanden gedetacheerd aan ’s rijks geweerwinkel te Delft.
{{lijn}}{{lijn}}
&lt;section end=&quot;besluitenenbenoemingen&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;onderwijs&quot;/&gt;{{center|{{xx-larger|𝕺𝖓𝖉𝖊𝖗𝖜𝖎𝖏𝖘.}}}}
&lt;section end=&quot;onderwijs&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;doordestaatscommissie&quot;/&gt;{{gap}}Door de Staatscommissie voor de geneeskundige examens is heden bevorderd tot tandmeester de heer A. G. B. Friederich; het getuigschrift voor het 1ste gedeelte is uitgereikt aan den heer P. J. Hymans van Anrooy.
{{lijn|8em}}
&lt;section end=&quot;doordestaatscommissie&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;bijkoninklijkbesluit&quot;/&gt;{{gap}}Bij koninklijk besluit van 12 dezer, is aan de volgende vreemdelingen vergunning verleend om hier te lande lager onderwijs te geven, als: aan de juffrouwen: F. M. Bryan, geboren te Manchester (Engeland), K. D. Coles, geb. te Castle Cary (Engeland), M. S. Devenoge, geb. te Lausanne (Zwitserland), N. Easson, geb. te Leith (Schotland), L. E. Rauscher, geb. te Straatsburg (Elsas-Lotharingen) J. H. Rudolph, geb. te Cleve (Pruisen), T. Sponagel, geb. te Westhofen (Hessen), R. E. Udriet, geb. te Boudry (Zwitserland).
{{lijn}}{{lijn}}
&lt;section end=&quot;bijkoninklijkbesluit&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;kerknieuws&quot;/&gt;{{center|{{xx-larger|𝕶𝖊𝖗𝖐𝖓𝖎𝖊𝖚𝖜𝖘.}}

''Ned. Herv. Kerk.''}}

{{gap}}Beroepen: te Hoofdplaat J. Visser, te Schoondijke; te Terhorne T. F. Uilkens, te Ezinge; te Waspik E. B. Gunning, te Alkmaar; te Giessen-Nieuwkerk (toez.) A. Guldenarm, prop.; te Wijk-bij-Heusden H. Hasselman, te den Ham; te Dussen J. D. van Arkel, te Broek op Langendijk.
&lt;br&gt;{{gap}}Aangenomen: naar Sleen V. R. Sikkes, te Ter Apel.
&lt;br&gt;{{gap}}Bedankt: voor Leersum T. J. Stipriaan Luicius, te Scherpenzeel; voor Hagestein J. F. W. Kleber, te Ankeveen; voor Bruinisse A. H. den Boer, te Jaarsveld; voor Weerseloo (toez.) J. H. Leemhuis, te Lutkewierum; voor Wouterswoude L. Okken, te Surhuizum; voor Goes J. H. Cordes, te Vorden.
{{lijn|8em}}
{{gap}}Tot de evangeliebediening zijn toegelaten door de provinciale Kerkbesturen: in Zuid-Holland de candidaat H. J. Haar Romeny, van de Utrechtsche Hoogeschool; in Noord-Brabant en Limburg de candidaat A. K. E. Horst, van de Leidsche Hoogeschool; in Gelderland de candidaat J. van Bolhuis, van de Groninger Heogeschool.
{{center|''Evang. Luth. Kerk''.}}

{{gap}}Bedankt: voor Harlingen W. F. Loman, te Amsterdam.
{{lijn}}{{lijn}}
&lt;section end=&quot;kerknieuws&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;visscherijen&quot;/&gt;Visscherijen.

* NIEUWEDIEP, 15 Mei. Het is hier in de laagte dag^n niet reer voordeelig met de zeevisscherij, het gnre koude weer houdt de anajovisch en de geep van den wal; die visch trekt langs de diept-j naar de Zuiderzee. Voor de geep wordt nog ƒ4 het tal betaald. Eog wordt onder den Zuidwal zeer veel gevangen, de prijs is 25 a 30 c. het stuk. Schelvisch niet veel gevangen ƒ 10 het groot honderd. Een groot gedeelte van de visschersvloot is naar binnen om ansjovis te korren. j * VOLENDAM, 15 Mei. Onze g heele visschersvloot is den voorgaanden nacht ter ansjovis-vi«scherij uitgeweest. De vangst was niet gunstig. Sommige hadden eenige honderden, andere 2 a 3000, cc» span had 70f)O. Het «oort is mooi. * ELBURG, 15 Mei. Wegens windstilte zijn een groot gedeelte onzer visschers in de haven gebleven; die op zijdermet ! uit waren; brachten slechts 700 stuks bot en een zestal elften aan. De prys der bot is ƒ 3 de 100 stnks. VOLLENHOVEN, 15 Mei. De buitenvischvangst levert wei- Big ; de binneuvischvangst, wegen» sluiting, niet anders dan paling, iie, tegen hooge prijaen opgekocht, meertndeels naar net buitenland gevoerd wordt. i * BERGEN-OP-ZOOM, 15 Mei. De anejovisvangst op deze stroomen (Oosterschelde) is gedurende de laatste vier weken door het gure weder beneden het gewone gebleven, doch was gisteren en heden meer gun»tig; eenige visschers hebben van Vs tot 4 ankers elk per getij aangevoerd.
Dolitieberichten.

Aan het Commissariaat van Politie op de Noordermarkt zijn terug te bekomen zeven sleuteltjes aan een ring en een langharig bruin hondje.
Allerlei.

Gisterenavond is op den Vijgendam een vigilante, bespannen met een paard en waarin een geestelijke met twee dame» zat, omgeslagen. De personen zijn met den schriK vrijgekomen.

Het 11. D deelt onder meerdere bijzonderheden betreffende den brand, die Zondagmorgen op het Oudkerkhof te Utrecht woedde, het volgende mede: Waren de huizen en inboedels der hoofdbewoner» verzekerd, men zegt, dat d* heer Ptoorda voor eene enorme waarde bont in b waring had, die het dubbele zoude bedragen van hetgeen hij voor fich zelf had geassureerd. Een boyenbewoner, een officier van het Ind. leger, kapt. Schell, had eertt 10 dagen geleden een 10-tal kisten met uitzet in ontvangst genomen, die alien, onverzekerd, verbrandden: hij zelf was uit de etad. Een ander wierp een kist effecten nit zijn raam in den tuin; de trommel moet zijn opengesprongen en ie papieren van waarde moet-n, op een enkel na, vermist worden. Een boyenbewoner had pas Zaterdag bij den heer B. ïijn meubels gebracht; hij kon, nauwelijks gekleed, de woning verlaten on verloor alles, vooral eene belangrijke boekerij. Als een «taaltje, hoe de schrik iemand aangrijpt bij znlke om»tandigheden, zegt men, dat iemand, wiens woning geheel vernield is, nog iet» willende redden, met zijn geboorteakte kwam aanloopen. Onder het puin heeft men in de woning van den heer R. het tafelzilver in een massa gevonden , waarop het toeval «en goud tientje had doen plaats nemea* Geld- en geldswaarde moet er zijn verbrand.

Men schrijft ons uit Utrecht: Ten gevolge van d» vrij algemeen gerezen bedenkingen tegen de werking van het brandwezen, by en gedurende den laatsten brand alhier, i* een petitionement op groote schaal op touw gezet, om in de eerstvolgemde zitting van den gemeenteraad op verbetering van de brandweer aan to dringen. Aan het hoofd daarvan »taat de firma Klokke enC°„wier woning grenst aan de beschadigde perceelen op het Oudkerkhof.

De verleden jaar door het Selskip for friske tael en skriftenkennis benoemde commiisie, bestaande uit de heeren mr. Ph. vaa Blom, te Heeronveen; G. Colmjon ,te Leeuwarden ; W. Dijkstra, te Holwerd ; J. van Loon Jz., te Leeuwarden en R. G van der Veen, te Driesnm; ora ecu plan te ontwerpen tot invoering of bevordering eener meer eenpariggelijke «peiling dau tot nog toe in gebruik was bij de Friesche schrijver», is zoover mot haar werk gereed , dat zij in de eerïtvolgeode algemeene verga lering des Selikit-B, dit jaar te houdea, eene bepaald plan kan indienen. Aai het plan zijn da noodiga inlichtingen toegevoegd op den grondslag van de drie volgende regelen: I°. schrijf, zooala gij spreekt; 2°. gebruik de letterteekens in de waarde, welke ze in het Friesch hebben; 3&quot;. waar de uitspraak twijfelachtig, beslisse de afleiding. Bovenal of vóór alle» hoeft de commissie zich in deze gehouden aan regelmaat, eenvoudigheid, kortheid en duidelijkheid.

Eergisterenavond is een boerenhofstedo op den weg van Grave naar Mill (gem. Velp), in korten tijd afgebrand. Hoewel de brandspuiten uit Grave. Velp en Escuaren dadelijk waren aangerukt, stond men echter door een geheel gebrek aan water, geheel machteloos, en dat juist op een plaats, waar voor ongeveer twee maanden in de onmiddellijke nabijheid de Beersche Maas, haar groene wateren deed voortstroomen; woning en inboedel waren, hoewel niet genoegzaam, bij de Bataaf'scho Brandwaarborgmaatschappij verzekerd. Van den inboedel zijn eenige' voorwerpen gered, üe oorzaak is onbekend.

Het rijksbureel voor de statistiek heeft, dezer dagen openbaar gemaakt ket resultaat der verkiezingen , gehouden op 10 Januari jl, ter verkiezing der leden voorden nieuwen Duitscho Rijksdag. Daaruit blijkt.dat het aantal kiezers, volgens de telling van 1 December 1875, is geweest 8,943,012 en dat het zielenaantal destijd» was 42,727,380. Van dit aantal zijn 5,557,787 ter stembus gekomen, die hebben afgebracht 5,523,778 geldende stemmen. Er zyn uitgebracht 1,594,142 stommen ter gunste van de nationaal-libende partij, 1,418,803 van het centrum, 53J.739 van de conservatieve partij, 485,122 vaa de socialisten, 438,190 van de partij van vooruitgang, 486,468 ten voordeele van de Rijkspartij, 219,159 van de Polen, 110,473 van de groep- Löwe, 112,496 ten gunste van de particularisten, 106,121 der protest-partij 57,167 ten behoeve van de volkspartij, terwijl al de overige «temmen zijn uitgebracht ten gunste van leden niet tot een der genoemde partijen behoorende. Hieruit blijkt, dat, indien men de stemmen , uitgebracht ten gunste van leden der partij van vooruitgang tor zijde «telt, bijna de helft van het totaal tea voordeele van de bestrijder» van het Rjjk komt.

De cerrespoadent van de Dolly News ia het Russ'sche hoofdkwartier, te Kitcheneff, spreekt niet vee! lof van de regelmatigheid en de ordelijke methode, waarmede de Russsehe legers den Donau naderen. Hij wa 3 een etmaal opgehouden te Usigheni, het grtn«spoorweg*tation tuiichen Kessarabia en Moldavia, waar treinen met militairen voorbij moesten trekken. Hij was dus uit«tekend in staat om op te merken, hoe het transport geregeld was. Gedureade 24 uren ïag bij acht treinen met militairen voorbijtrekken. Elke treia vervoerde een geheel bataljon infanterie, en eiken dag wordt een gelijk aantal vervoerd. De troepen zijn voorzien van hun leeftocht en reizen den geheelen dag door. Des nachts wordt halt gehouden op een plaats waar brandstof en levensmiddelen ia gereedheid zija gebracht, en daar slapen de soldaten. Behalve de acht treinen met soldaten , trekken dagelijks acht treinen met voorraad en materieel «aar den Donau. Groote depots worden op vele plaatsen aangelegd, om de troepen in Rumenië, en wanneer zij den Donau overgetrokken zija, van leeftocht en amanitie te voorzien. Wellicht kan er later nog verwarring ontstaan , doch op het oogenblik zon zelfs de vijandelijkst gestemde opmerker moeten erkennen, dat alk maatregelen met beleid en wel overdacht genomen zyn.

De zeeleeuwin — die het Brighton Aquarium sinds eenige maanden bewoont — heeft eergisteren het leven geschonken aan een zeeleeuwin-welp. Dit is het eerste voorbeeld van een «eeleeuwia, die in gevangenschap haar gezia vergroot.
Advertentie

l&amp;ttlamté* VAN 1 TOT 5 REGELS f 9.50. BOVEN 5 REGELS a 50 Cts. DE REGEL. Heden verscheen bij SCUELTEMA &amp; HOLKEMA, Benrssteeg- te Amsterdam, eene in verschillende kleuren gedrukte Panoramakaart van het Oorlogstooneel iv Aziatisch-Turkijc, ontworpen door den Heer P. 11. WITKAMP. FKIJS 50 fKSTS. Deze Kaart bevat tevens eene verklaring van een aantal Turksche namen. (MELLERIE, METTEPJE, L. T. SAHDMAN, 91. KA&amp;VKRSTJKAAT 91. Assortiment des XOUVEAUrÉS pour ESFANTS et HOMMES.
HANDELSBERICHTEN. AMSTEEDAM, Woensdag 16 Mei.

Beschrijving en Nominale Waarde der f 00.095 balen JAVA, 31K3 balen MACASSAR, 1030 balen BOETOX en 358 balen TIMOR KOFFIE, in Veiling bij de Nederlandsche Handel-Maatschappij te Rotterdam, 23 Mei 1877. 2586 balen Java Preang. liehtb. enhoogg. 65 a 74 c. 2062 n Preang. geela 63Vs »65 » 5279 e Blank en blanka 541/3 ,57 » 17313 11 Bleek 33% » 54i/_i » 16511 # Bleek grocnachtig 31 » 52% » 1827 » Havana-Aaïd 52 *55 » 82'»2 • Rok 32 » 521/2 » 22493 » Passaroean 51 // 53 , 956 i » Java Probolinga (_Ol/a »33 » 235 » Timor 5213,— , 728 » Bneton 51 &quot;» 54 r 2241 » Macassar..., 48 » 561.'3 1 284 // Pare Pare 46 w — &gt; 2790 * Ordinair en Triage 29 *50 » 12431 . BSD - r - »

Ter Veemarkt waren heden aangevoerd: — Eund.; 163 vette Kalveren, waarvan de prijzen waren: lste qual. ƒ 0.95, 2de qual. ƒO.BO per KG.; 4 Graskalveren ƒ — a—, 134nachtere Kalveren ƒ 4 a 8; 3 Schapen ƒ—; 195 vette Varken» 50 a 60 o. per KG. AARDAPPELEN. Zeeuwsche Jammen ƒs.—a 5.50; Friesche dito ƒ4.70 a 4.90; Engelsche ƒ 3 10a3.25; Grevelaars ƒ3.60; Pruisen ƒ 2.90 a 3.80. Aanvoer zeer gering. NIJMEGEN, 15 Mei. Tarwe f 13.25 a 13.50. — Rogge f 10.—a 10.50. — Haver f 4.30 a 5 50. — Aardappelen ƒ3.— a 4.— per HL. — Boter ƒ 1.20 a 1.44 per KG. — Mieren f 3.— per 100 stuk». — Kothuiden ƒ0 16 a 0.17 per Vs KG. Verkocht werden 20 HL. Tarwe, 41 HL. Rogge, 1425 HL. Haver, 650 HL. Aardappelen en 1250 KG. Boter. OVI.VIE.\ , 15 Mei. De prijzen ter weekmarkt waren heden: Boter per Vs vat ƒlB a 22. — Kipoeneieren per 100 ƒ 2.50. Ten gevolge van de gunstiger weersgesteldheid waren de prijzen, zoowel van raelke als gaste Koeien, belangrijk hooger; magere Varken» ca jonge Biggen, alsmede Schapen, werden hooger verkocht. AI.iHEI.OO, 8 Mei. Rogge ƒ8 75 a 9.25. — Boekweit f 7 a 7.25. — Aardappelen ƒ3.50 a 4.. — Stroo f 22 50 a 24. — Knthuiden en Kalfsvellen graag. AMBT-ALMEEOO, 15 Mei. Ter Veemarkt was heden de aanvoer nog al belangrijk, de prij* der gustekoeien — ter inweidiag — was aanzienlijk hooger en ook voor drachtige en vette waar werden hooge prijzen bedongen.

ANTWERPEN, 15 Méi. Huiden. De verkoopen bedroegen heden 1377 stuks; droge Buenos-Ayresinataderos-ossenhuiden van 12 KG. fr. 150; gezouten Buenos-Ayres niataderos koehniden van 18 al 5 GK. fr. 71S; gezouten lüo Grande ossenhuiden van 1&amp;74 KG. fr. 64; gezouten Montevideo paardenhuiden van 12 KG. fr. 53, gedroogde Buenoa-Ayres paardenhuiden van 5-/ s KG. fr. 8; per stuk. — Perole.um lager; disp. wit 311/2- LON»EN, 14 Mei. Suiker. De markt was heden stil ten gevolge der hooge i/rijzen, dio gevraagd werden, ging er weinig 0111. — Koffie. Tot de prijzen van jl. Vrijdag werden enkele partijtjes Ceylon Plantation, Ooitin., Rio en Gottoiico verkocht; in dezo week zullen er verscheidene veilingen plaats hebbeu. — Rijsl stil en zonder afdoeningen in loco; op levering werden verkocht 200 t. Askoaiie pinbv, April-Mei-verzending, tot 11 sh. van de kade. — Peper prijshoudend; v rkocht werden 1500 b. tot 3'/s a 3'/» voor Penang en 91% d. voor Sirgapore. - Tin. Strait» vast; 25 t. werden verkocht tot 70.6; 60 ton Australisch tot 70 sh.; Engelsch tin blokken 74 a 75 sh. — Lijnolie vaster; disp. en per de loopende maand 30 sh.; per Mei-Aug. 30.3. — Raapolie vast; di»p. en per de loopen4e maand 36.6; per de laatste vier maanden 37.3 a 37.6. — Talk lusteloos; P. Y. C. 44.9; per de laatste drie maanden met verkoopen tot 45 »h. — Granen. Tarwe s til; infer. aoorten liepen ongeveer 1 sh. terug; andere soorten werden op de pryzen van jl. Maandag gehouden, doch vonden geen kooper». GENUA, 12 Mei. Koffie vast gettemd; de omzet was echter niet zeer groot, door de hooge eischen der honden. Verkocht werden 250 b. Santos tot 1. 117 a 124; 200 b. Rio tot 1. 108 a 115; 400 b. Portorico tot 1. 155 a 158; 100 b. Domingo tot 1. 116, en 500 b. Jamaica tot geheimen prijs.— Suiker. In Hoil. ermhed hadden eenige kleine omzettingen plaats tot 1. 170 voor prima merken; tot dien prijs waren er heden echter ge-n verkoopers meer. — Huiden in het begin der week »til; bij sluiting was er levendige vraag er werden 9000 stuk» tot hoogere prijzen verkocht. — Katoen stil en 1. Vs lager dan verige noteeringen. Verkoopen gedurende de afgeloopen week iIOO b.; New-Orleans low middling a middling op levering tot 1. 84 a 86; best Oomra 1. 69 a9l.— Amandelen stil; prijzen hielden zich meeilijk staande. Zoete Sardinieche en Siciliaansche werden betaald met 1. 175 a 176, Provence 1. 162. — Olijfolie zeer stil; voor consumptie is er bijna geen vraag, prijzen hielden zich echter staande. IïANGOOx^', 14 Mei. (per tel.) Rijst met aanhoudend goede vraag tot vaste prijzen; men noteert to Rangoon 7 6; te Basgein 7 U; te Moulraain 7 6; te Abyab B.IJ. De uitvoer gedurende de afgeloopen week bedroeg: van Rangoon 4812 t. (totaal 239,812 t. sedert het begin van het seizoen) en van Abyab 3355 t. (totaal 566,955 t. sedert het begin van hot seizoen.)
Stoomvaart=Berichten.

Op IG Mei zyn te Southampton aangekomen; van New-Orleans en Havana, de Hanover; van New-York en Baltimore, de Mosel. — To New-York op 15 Moi aangekomen de Algeria.
Cargalijsten.

AMSTERDAM. MANILLA, Panama, Bugdorf: 1823 p. Tabak, N. H. M. VLAARDINGEN. LISSABON, Sophie,Trédup:2s3mooienZout, 130bunü.Kurk, J. W. Muurling. MAASSLUIS. LISSABON, Star of Peac,-, Heatley: 380 mooien Zoat, 120 bo»s. Kurk, A. E. Maas en Zonen.
Aangekomen Passagiers.

Te BROUWERSHAVEN, van Macassar, per Vrachtzoeker, kapt. Vellenga : do jongeh. H. Recker, de heeren E. Graafland, A. Qraafland, E. Frieswijk, F. Dufferwiel, P. van Hartrop, do jongejuffr. C. W.v. Hartrop, de heeren J. I'iifferwielenH.v.Lith
TELEGRAMMEN.

(Telegrammen met een * yetcekend zijn met van Reuter.) ' HAMBUBG. 15 Mei. Tarwe. Mei/Juni 251.— ; Juli/Aug. 249; Seut./Oct. 236.-. — Rogge. Mei'Juui 177. — ; Juli,/ Aug. 16';; Sept./Oct. 168.—. — Raapolie loco 69.— ; Oct. 68. Petroletun loco 13.— papier; dito 12.90 geld; dito per Aag./Dec. 13 66 geld. HAMBURG, 15 Mei. Koffie zeer levendig en vast. Omzet 3000 b. Bio-reel ord. 81, Santos goed ord. 86.

LONDEN, 15 Mei. (Slotkoersen). 3 püt. Geconsoiid. 937/ s; 2i'j pCt. Holland —; 4 pCt. dito —; Russen 1862 72Va; dite 1864— ; dite 1866 —; dito 1873 751/4! *Vi pCt. dito 1875 ; 4 pOt. Nicolai-Spoorw. ; Mosc. Jaroslaw ; S pCt. Italië 1861 633/ i ; 3 pCt.! Spanje 108/»; 3 pOt. Portugal ; 3 pCt. Turken Alg. Schuld BV4; Dito Geconverteerde ; 7 pCt. Egypte 1868 —; 7 pCt. dito 1873 —; Dito Geunifieerde 33; 6 pUt. Amerika 1888 ; 7 pOt Ulinois (... B. —; Krie-Spw. Aand. —; 5 pCt. Braz. 1865 89% 4 pCt. Mexico 1851 7; 3 pOt. Dito 1864 —; 4V» pOt. ColuwMa ; 6 pCt. Peru 1870 ; 5 pCt. Dito 1372 ; IV» pOt. Vener,. —; 3 pCt. dito —; 6 pCt. dito 1862-; 6 pCt, —; 5 pCt. tiriekon 1824/25 ; Dito Cnap. —. Wissel: Petersb. 3/m. 251/ s; Parijs 25.32; Duitsehl. 20.70 Amsterdam 12.03 Va it. HAMBUBu, 15 Mei. (Slotkoersea.) spCt Rassen 183270^/4; Turken 33/&lt;: 6 pCt. Amerika 1885 961/4: 3 T&gt;Ct. Italië 63-i/«; Lombard. i4B; 5 pCt. Oost. Zilverr 497/ g; Certif. Russen —a —, 3 pOt. Bianl. Spanje —; dito Buitenl. 101/ g; 8 pOt. Bondsleen. —; dito nieuwe —. — Wisael Londen 3/m. 20.23; Amsterd. 168 40; Parijs 80.90. Disconto 31/4 pCt PARIJS. 15 Mei. (Slotfcoersen.) S pOt. Pransche Rente (opealng) 67.75; dito (Blotk.) 67 55; 8 pCt. Morgan ; 5 pCt. Rente 1872 102 65; Crédit Mobilier (Nieuwe) 122; 5 pCt. Italië 63.50; 5 pOt. Turken Algomeene Schuld 8 15; Üblig. Turken 1869 42 —; Fransch-üostenr. Spoorw. 437: 3 pCt. Binnenl. Spanje lO'/s; 3 pCt. Buiteid. dito 1869 10 ■'/;&lt;.•, 6 pOt. Amerika 1882 —; Oostenr. Goudronte 54.40; Oblig. 1875 de Banque Centrale de Bassie 335; fi pCt Peru 14%. 5 pCt dito —; 7 pCt. Egypte —: dito 1876 164; 6 pCt. dito —, Egyptische Spooren 254; Nieuwe Turken . Kalm. Wissel op honden 26.13; Amst 2065/ g; Hamb. 12!»/i. MADRID, 14 Mei. 3 pCt. Binnenl. Spanjs 11.20; 3 pCt. Boitonl. dito 11.35. Bovenstaande telegrammen zijn reads in een gedeelte onzer vorige oplaag gemeld.
Oorlogsnieuws.

LONDEN, 16 Mei. (R. O.) Uit Port Said wordt onder dagtcekening van heden gemeld, dat het Engelsche gepantserde eskader aldaar hedenmorgen van Candia is aangekomen.

* PETERSBURG, 15 Mei. (Russ. tel. Agentschap.) De ernstige en langdurige beraadslagingen in het Lagerhuis over de crisis in het Oosten (welke met de verwerping der resolutiën van den heer Gladstone geëindigd zijn), hebben in Rusland een zeer gunstigen indruk gemaakt, omdat uit de verklaringen der Engclscha ministers ten duidelijkste blijkt, dat Engeland uitsluitend de bescherming der Engelsche belaagen op het oog heeft. Vermits het nu geenszins in de bedoeling der Russische regeering ligt, om de belangen noch van Engeland, noch van eenige aaderc mogendheid, rechtstreeks of zijdelings te krenken , is geen conflict te vreezen. •PETERSBURG, 15 Mei. (K. Z.) Het officieuse Journal de Si. Pétertbourg komt op tegen de bewering van lord Derby's rede van 8 dezer, waarin ten opzichte van het bckonde onderhoud van lord Loftus met keizer Alexander werd opgemerkt, dat tijdens de veakkring van iaatsgenoomde, de uitrustingen ijverig door Rusland werden voortgezet. Het hlad merkt op, dat hier eeno verwisseling van data bestaat, welke niet het gevolg kan mijn van //gebrek aan geheugen.&quot; Het tracht verder aan te toonen, dat de verklaring des Keizers, waarin lord Derby eene tegenspraak zoekt, de ontwikkeling is van hetzelfde denkbeeld, dat sedert den aanvang der Oostersche crisis, steeds de staatkunde der keizerlijke regeering geleid heeft. In het verslag, door lord Loftus uit Livadia gezonden, over da door den Czaar gegeven verzekeringen, werd gecon sta teen!, dat de Czaar aan elk plan van verovering of van uitbreiding van grondgebied vreemd was; en evenzeer dat Rusland er niet aan dacht zich meester to maken van Konstantinopel, dat slechts een lastpost zou zijn. In de te Moskou gehouden redevoering gaf keizer Alexander den wensch te kennen, om het lot der Christenen in Turkije door de gemeenschappelijke pogingen der mogendheden te verboteren en to beveiligen; of de taak zelf te aanvaarden, wanneer die pogingen mochten mislukken. Waar vindt men dus hier eenige tegenspraak? Het klad geeft zijne bevreemding te kennen over de wijze, waarop de plechtige verklaring des Keizers en de handelingen zijner regeering door den Minister eener bevriende mogendheid vaa de tribune af worden beoordeeld. De vriendschappelijke betrekkingen tusschen Engeland en Rusland gedoogen wel volle openhartigheid, maar geen verdachtmakingen, welke door niets gewettigd worden.

* BUDAPEST, 14 Mei. (K. Z.) De diplomatieke agent van Rusland heeft aan vorst Milan den wensch van den Czaar te kennen gegeven, dat Servië niet van de aangenomen verdedigende houding afwijke. De ministerraad te Belgrado heeft besloten, dat vorst Milan naar Petersburg za! vertrekken. * WEENEN, 15 Mei. (K. Z.) Aan de Pester Lloyd wordt uit Londen gemeld, dat tusschen Rusland en Groot-Brittannië onderhandelingen worden gevoerd over de vaststelling eener dcmareatielijn voor de Ru»sische krijgsoperatiën. - * BERLIJN, 15 Mei. (K.Z.) Graaf Schuwaloff heeft hior nnn verscheidene personen verzekerd, dat hij, na een kort verlof, naar zyn post van Russisch ambassadeur to Londen zal terugkeeren.
Op den Donan.

* KONSTANTINOPEL, 15 Mei, des ochtends (K.Z.) Een Russisch korps , uit voetvolk, ruiterij en artillerie bestaande, is, na den Donau bij Potbachi te zyn ovcrgetrokken, in de Dobrudscha doorgedrongen. Het gevecht ii reeds aan den gang.

* KONSTANTINOPEL, 14 Mei. (Daily News.) Eene officieele depêche, hier ontvangen, bsvestigt het springen van den monitor Lufti Djelil, in de nabijheid van Matchin, op 11 dezer, //ten gevolge van eene toevallige oorzaak.&quot; Het schip zonk en slechts één man werd gered. De Russen gaan voort met het oprichten van batterij en te Kalafat. Ander oorlogsnieuws is er heden niet. BUCHAREST, 16 Mei. (R. O.) Gisteren is gedurende twee uren geschutvuur gewisseld tusschen Turkujaja en Oltenitza. Des middags werd door de Russische batterijen van zwaar kaliber, in do nabijheid van Braïla opgericht, geschoten in de richting van de Turksche stad Matchin, om te beproeven of hare schoten zóóver zouden reiken. Dit gelukte.

* GALATZ, 14 Mei. (Daily-Ncws.) Er is geene ernstige poging door de Russen gedaan om den Donau over te steken. Gisteren heeft een sleepboot uit Getchet eenige honderden tonnen steenkolen vervoerd, welke de Turken aldaar voor hunno fiotille hadden opgeslagen. De Turken hebben zich daartegen niet verzet. Matchiu ligt ongeveer zeven mylen van Braïla, en het bericht, dat de batterijen van Braïla hare bommen tot in Matchin wierpen, is dus ongorymd.

Het front van het Russische leger zal gedekt worden deor tien regimenten Kozakken van den Kaukasus en den Ural.

De overstroomingen in do Birlat-vallei zijn thans verminderd en de troepen trekken die vallei door, ten getale van zesduizend man per dag. Het negende korps vormt den rechtervleugel voorbij Bucharest. Het twaalfde korps bevindt zich in de nabijheid van Rumeiiic's hoofdstad. Het zevende korps staat links op de hoogte van Ismaïl en Jassy. De veertiende, dertiende eu vierde korpsen vormen de tweede linie. Hot vijftiende en het tiende korps blijven in de omstreken van Odessa. Het weder is droog en zeer heet. «WEENEN, 15 Mei (Daily News.) Het Russische leger, voor de tegenwoordige oporatiën bestemd, telt negen korpsen. Slechts twee zijn voor de Dobrudscha bestemd. Het hoofdkorps zal, volgens militaire berekeningen, bij Giurgowo de rivier oversteken, en zuidoostwaarts naar Varna optrekken.
Rumenië.

BUCHAREST, 15 Mei. (/{. O.) Grootvorst Nicolaas is hcdennamiddag hier aangekomen en aan het spoorweg station door vorst Karei en gemalin ontvangen. De Grootvorst bracht daarna een bezoek arm don Vorst en de Vorstin en aan den Bauisahen diplomatieken agent, en keerde des avonds naar Plojosti terug.

BUCHAREST, 16 Mei. (R. o.)\ De Kamer der Afgevaardigden heeft een krediet van tien millioen goedgekeurd voor het onderhoud des legers. * BUDAPEST, 14 Mei, dos avonds. (Part. tel. van de Debat».) Rumenië heeft zooeven den oorlog aan Turkije verklaard. Prins Karei heeft het opperbevel over de troepen aanvaard. De Servische ministerraad i 3 voornemen dit voorbeeld te volgen en men verwacht gelijk besluit van prins Milan. WEENEN, 15 Mei. (R. 0.) Aan de Pol. Corr. wordt uit Bucharest gemeld, dat de komst van den grootvorst Nicolaas aldaar ten doel heeft, om zich definitief to verstaan over de oporatiën van het Rumeensche le&quot;cr, dat onder bevel staat van prins Karcl.
Montenegro.

ZARA, 15 Mei. (R. O.) De insurgentcn hebben op 13 dezer de groote kazerne te Grab, twee blokhuizen, twee pakhuizen en het gebouw der accijnsen te Znbei in brand gestoken, zonder eenigen tegenstand le ontmoeten. De soldaten vlachttea en lieten een aanzienlijken voorraad amunitie en proviand achter.
Klein-Azië.

KONSTANTINOPEL, 15 Mei. (R. 0.) Het Turksche eskader heeft de versterkte Russische haven Suchum-Kalé beschoten. De Turken gingen aan land , versloegen de Russen en bleven meester vaa het terrein. Do bevolking uit den omtrek sluit zich bij de Turken aan. De Russen trekken hunne troepen bijeen in de omstreken van Kars. * KONSTANTINOPEL, 15 Mei. (K.Z.) Duizenden Beduïnen, uit het regeeringsdistrict Bagdad-Diarbekir, door hunne Scheiks aangevoerd, hebben zich bij het Turksche leger in Anatolië gevoegd. De Porte heeft hun volkomen verzorging en vrijstelling van het betalen hunner schatting gedurende tien jaren toegezegd. PETERSBURG, 15 Mei. (R. O.) In officieele berichten van hot oorlogstooneel in Azië, gedagteekend uit Alexandropol 12 Mei, wordt gemeld, dat eene afdeeling Turksche cavalerie, 700 man sterk, uit Kars is gevlucht, welks bevolking er op aandringt, dat de Turksche troepen de Russen te gemoet trekken. PETERSBURG, 16 Mei. (R. O.) Volgens ontvangen bericht hebben eergisteren vijf Turksche gepantserde oorlogsbodems Soukhun beschoten; de stad heeft veel geleden. Een poging tot een landing is verydeld door 5 compagnieën met 2 stukken geschut. De aanvallers hebben een groot aantal dooden aan den oever der rivier achtergelaten. » WEENEN, 15 Mei. (Daily News) Geen enkel geloofwaardig bericht is nog hier ontvangen , betreffende de gevoelige nederlaag der Russische troepen in Klein-Azië.
Telen-rammen van algemeenen aard.

* MEXICO, 14 Mei. (Débats.) De president Porfirio Diaz heeft| in zijne rede tot opening van het congres, o. a. gezegd, dat de regeling der schuld, de rentebetaling on het amortisatiefonds, eene levensquaestie voor dr- ropuMiek is, en dat een voordracht dienaangaané» bij het congws aal ingediend ïfordat. LONDEN, 15 Mei. («. O.) Door do Bank vanEagelami is heden p. Bt. 20,000 uitbetaald. Fijn Zilver 54'5/s d. per ons. ' PARIJS, 15 Mei. («. O.) Moyaux (do man, die zya kir.d heeft vermoord) is door liet Hof tot levenslangea dwangarbeid veroordeeld. PARIJS, 16 Mei. (ff. 0.) Ten gevolge van ceno gednchtonwi-s'ding tusschen den president Mar- Mahon on den minister Jules Simon, over de binnenlanische staatkunde van het Kabinet, heeft genoemde minister zijn ontslag ingediend. De ministers zijn op dit oogenblik vergaderd. * ROME, 14 Mei. (Daily News). De bisschop van Poitiers heeft den Paus verzekerd, //dat alleen vrees voor Duitschland Frankrijk tot eene schijnbaar goede verstandhouding met Italië dryft. Ware dit niet het geval, dan zou de Paus spoedig ondervinden, dat Frankrijk voor de belangen van den H. Stoel op werkdadigc wijze in de bres weet te springen.&quot; Men voegt er bij, dat do bisschop door den maarschalk Mac Mahon zou gemachtigd zijn tot deze belangrijke mededeeling. Het bovenstaande wordt echter slechts onder alle voorbehoud medegedeeld. ROME, 15 Mei. (lt. O.) De Paus heeft heden de bedevaartgangers uit Nederland ontvangen. In antwoord op hun adres bracht de Paus de geschiedenis der Nederlanden in herinnering. Hij wenschte er zich geluk mede: //dat de verschrikkelijke bladzijden van de vervolging der Kerk door de geuzon thans zijn uitgewischt''. Hij betreurde de verblinding der Jansenisten en noodigde de bedevaartgangers uit, om te bidden voor hen en voor de Protestanten. * ROME, 5 Mei. (Dtba's.) Do hier bijeengekomen Duitsche bisschoppen hebben zich met het Vaticaaa verstaan over voorstellen , hun op verschillende tijdstippen gedaan , tot regeling hunner verhouding tot de Duitsche Rijksregepring en van het beheer hunner diocesen. Do Paus en de congregaticn hebben de gedragslijn dier bisschoppon goedgekeurd , zoodat daarin geene wijziging zat gebracht worden. Ten opzichte van de diocesen i» gein besluit genomen. VILLEFRANCHE, 15 Mei. 'R.0.) Toen heden het Fransche eskader hier voor anker kwam is de ketel van het gepantserde fregat Revanche gesprongen. Naar men verzekert, zijn bij deze ramp 20 menschen gedood en 60 gowoml, waarvan 20 doodelyk.

NEW-YORK, 15 Mei. Katoen middl. 103/4. — Petroleum (per gall. van6Vj ff) 14% — Meel 825. — Mats 69. —Roode voerjaarß-2'arwe2!3. — Rio-Kotfie fair 19';' g. — Suiker. Moscovados 10. — Vracht voor Granen SVü- - Reuzel IC/g. ~&quot; Gezouten Vleesch 8V«. — Reuzel Wilce.i Juni 101/* — Katoen. Dagelijksche ontvangst 3000 b., uitvoer naar Engeland b., idem naar het vasteland — b., vooi rand 510 000 b.; Amerik. op aankomst low middl. verschep. Aug. 11 08. NEW-ORLEANS, 15 Mei. Katoen. Middling 10' V». PHILADELPHIA, 15 Mei. Petroleum per gallon va» 81/9 ff 141/*- LONDEN. 15 Mei. Suiker over het geheel vast. — Koffie prijshoudend. — Talk P. ï. C. loco 44.6, Oct.—Dec. 44 6.— Koper: Chili £' 68.15 a 69. — Petroleum Kigali pence per gallon. — Raapolie loco 36.6 a 3&quot; sh. LONDEN, 16 Mei. Aanvoer vaa Eng. Tarwe 400 g., vreerade «ito 28,600 g.; Eng. Garat g., vreemde dito 4700 g.; vreemde Haver 40,500 g., vreemd Meel 5600 barrel», vreemd dito 400 zakken. — Tarwe. 8 ladingen worden aan de kust ten verkoop aangeboden. — Granen in dalende stemming. — Boter. Friesche 94 a 96 sh. LIVERPOOL, 16 Mei! Katoen. Verkocht 8000 balen, stil. Invoer 22,000 balen. Tweede depêche. Verkocht 8000 b. Braziliaansche &quot;)t lager. MANCHESTER, 15 Mei. 7 ff Shirtings 6.2; Bi/4ffs. dito 7.7; 40 s Grey Vam banner will spinning lOi/s p. PETERSBURG, 15 Mei. Talk loco —; Tarwe loco 17; Rogge loco 9.50. — Harer loco 5.25. Veranderlyk weder. PESTH , 16 Mei. Tarwe loco zonder affaire. ÏEULEN, 16 Mei. Tarwe daadjjk 27.75, Mei 26 30: Juli 26 10. — Rog?r. dadelijk 20.50, iMei 17 90; Juli 17 75. — ttcuipolie. dadelijk 35.60; Mei 35.—. Oot. 34 30. Tarwe en Rogg« prijshoudend, Raapolie hooger. Veranderlijk weder.

Rijuhoogte: Te 1 nur 326 PARIJS 16 Mei. Meet 8 merken loopende maand 68.75; Juni 69.50, Juli-Augustus 70 50. 4 laatste md. 69.75. —Tarwe loop. md. 33 23; Juni 33 50; Juli/Aug. 33 75; 4 laatste maanden 32.75. — Rogge loop. maand 24.—, Juni 23.75; Juli/Aug. 22. —; 4 laatste maanden 21.50 — Raapolie loopendo maand 91.—; Juni 91.—; Jnli/Aug. 91.50; 4 laatste maanden 92.50. — Lijnolie loopende maand 81.25; Juni 81.50; Juli, Aug 80. — ; 4 laatste maanden 79.—. — Voorloop loopende maand 57. —5 Juni 57 75; Juli/Aug. 58.50; 4 laatste maanden 59.25 — Suiker 88° dadelijk &quot;;„ 74.50; dito ï/, 80.50; witte N&quot;. 3 loop. md. 84. — ; Jnli/Au&lt;. 84.25; 4 maanden van October 72 25; dito (reraffinsord 164. — k 165.—. Veranderlijk weier.

NEW-YORK, 15 Mei. (Slotkocrs?n.) Goudagio slotk. 7; aoogste koers 7V»; laagste koers 7. — Wis3el op Londen in joud 487 Va; Parijs —; 6 pCt, Amerika 1885 —. —; 5 pCt. dito 1871 11 is/* -, Erie-Suoorw. 6*/ i; Chicago North-Western- Spoorweg 45i/i; Coutral Pacific 1091/4; Union Shares 671/4; Illinois 571/4. ■. ■-. _ . „, PETERSBURG, 15 Mei. (Slotkoersen). Wi3sel London 3/m. 251%; Hamburg 3'm. 2201/»; Amsterdam 3/m. ; Parijs 3'm. 270%; Russen Aandeelen 1864 189.—, dito 1866 184.— ; Russischo Sporen 193%; Imperialen 704; 4Vs pOt. Rassische 1875 981/4; Plaats, disconto 6 pCt. WEKNEN, 16 Mei. (SlotkoorsoB.) 5 pCt. Papierrente Mei 58 10, dite Fèbr.53.30; SpCt.Zilv. Jan. 64.10; dite April 64 30 Goudrente 70.10; Oostenr. Aand. 1354 103 .10; dito dite 1858 154.50; dito 18«&gt; (07.- l dito 1864 129 70; Crediet-Anst. 134.—;Hong. Schatiustbiljotten 1874 82.50; dito 1873 88 ~; 0»lig. Leiah Czera. Sp. 101.50; Baukactif-n 765; Hong. Loten 70 —; Steate-dpuorweg-Aand. 218.—. Nieuwe Lombarden 75 —; FEg.-Oost. Bank «6 20; Aand. Theisßpw. 159.— Wissel op Londen 129. —, Hamberg 62.60; Parijs 51.40; Napoléon dor 10 33-, ZUveragif'll3 30; plaatselpdisconto 41/ s pCt. Stil. FRANKFORT, 16 Mei. (Slotkoorsen). Von. Loml). Spoorw. 59«/4; Duitsche Rijksbank ISV/s; Pap. Mei4si/2; dito Zilverr. Jan. 497/8; Oostenr. Bank-Actiëa 602 50; dito Krediet-Actiön 104 62; Fransch Oost, Spoorw. 1767/»; Oost. Aand. 1854 fl. 250 89; dite !BGO 92%; dito 1864 244.— ; Hong. Loten 125 50; Hong. Schatkistbüi. 1373 77:!/4. dito 1874 725/4; Raab-Gratï- Loten 73; 5 pCt. ItaKS ; 5 pCt. Fr. Rente (volgest.)—; 5 pOt. Russen tm ; dito 1872 77%; 5 pCt._ dito 1873 77%; dito 1875 71; Pandbr. 707/ g ; 3 pGt. Spanje 1869 10%; 5 pCt. Turken —; 6pCt. Amerika 1885 9S»/*; 5 pOt. lita 1871 102&quot;,». — AVissel: Londen k.z. 204.75: Weenen k. z. '57.40; Parfis k. z. 81.40; Amsterd. k. z. 169.80; Napoleons Por 16.28; Plaataelfike discoato 3Vs P*'t. PARIJS, 15 Mei. Boulevard: 8 pCt. Fransche rente 67.40; 5 pCt. dito van 1872 102.55; Turken 8.20; Goudrente 54»/». De markt is in gedrukte stemming.
PARTICULIERE TELEGRAMMEN. Scheepstijdingen.

IJMUIDEN, 16 Mei. Vertrokken: Vesta, S., Hamburg. European, S., Huil. m , In het gezicht: Stad Haarlem, S., Gareloch. Waterstand: 5 vm. hoogw. 59. Windrichting: 5 voorm. W.N.W. Waterstand: I.— nm. laagwater 41. Windrichting: I.— nm. Z.W. NIEUWEDIEP, 16 Moi. Binnen: Burgemeester van betten, Braam, Bordeaux. Vertrokken: FrédericSnowdon,S.,Newc. VLIE, 15 Mei. Binnen: Jonge Gernt, Hazewinkel, Dantflg. BROUWERSHAVEN, 16Mei.W.Binnen: Ottowa,S.,Odes»» n. Rotterdam. ___, ,„,.., .. In het gezicht: Johanna Margaretha, Ruhaak, Ijilathap. VLISSINGEN, 16Mei.Binnen: Wester-Scheldc, Ran. Samarang n. Rott.; vertr. 13 Dec.-Elaa.Fretwurst, Buenos Ayres.- Wcstbure, Montevideo. - Elisabeth Taylor, Mitchell, Wimingt. - Peter Maxwell, Roach, Baltim. - Storkors, fenchsen, id. - Maidot Orleans Houston, Philadelphia. - Anna,Larsen,New-York. - Dos Ounados, BaatidaH, Falm. - Joseph Wilhelm. LIVORNO,ISMei. Vertrokken: Castor,9.,Napels. CARLOFORTE, 15Mei. Vertrokken: Juno,S.,Marseille. GIBRALTAR, 15 Mei. Gepassee-A: Venus, S., Malagan. Amst HAMBURG, 16Mei. Vertrokken: Urama,S.,Amst. STETTIN, 14Mei. Vertrokken: Ceres, S., Beval. KONINGSBERGEN, 15Mei. Binnen: Ondine,S„ Amst. Bij DUNGENESS, Geloodst: Adriana, *andberg Pensacola n. Dordrecht. ________
VBRVOLG DER NIEUWSTIJDINGEN. GEMEENTERAAD VAN AMSTERDAM.

Vergadering van Woensdag 16 Mei. Yo rzitter: jhr. mr. C. J. A. den Tex. Si3k£&amp;^2£-ide her v FuM4^£SrEvcrwijn Lange, HnlttmaS. Dijkers, RogU, van Tienhoven Zonder kennisgeving do heeren: Insinger tn Smidt van Gelder. De Vooritter soet mededeeling van de volgende ngekTe&quot;v.SSnvan H B. Warniuk, om penseen of om bestendiging van wachtgeld als eervol ontslagen sectie-brandmeester. In handen van B. en W. 2&quot; id L J A. Koopman, om eervol ontslag met 1 Sept. a i, als leeraar in het handteebraeo aan de burger dag- en avondschool. In handen van B. en W. om den mspecteur te h°reid van den heer H. Molkenboer, om ontslag als lid van do schoolcommissie. Verleend onder dankbetuiging voor de be- Wefo*n4.n*\v&quot;A J- Dassel, om kostelooze plaatsing op do openbare huurscholen der 2de klasse voor jongens te verleenen -tan een ifiner kinderen. In handen van B en W. Het verslag over den toestand der Gemeente in 1876 is gereed, on zal eerstdaags gedrukt WDe RVadten^.lf.d^olK*!, de stembureaux voor de verkiezimr van leden der Tweede Kaaier. Aan de orde komen de volgendo stukken: . N*W Rap%rt van de commissie voor de strafverordemn_ren vaa 14 Dec. 1876, op een adres van F. H. Bange c. •. waarin zij de aandacht velgen op hut dagelijks toenemend intal zoogenaamde .handkamn&quot;, die, v-atTim.«« grootse betrrft en te WÜw waarop zij worden b ' len en best,,ard, cc» zeer ernstig■ A»« opleveren, en waarbij iq zeer drmgead verzoeken ten^lfereiwiedigste zoodanige maatregelen te nemen
&lt;section end=&quot;visscherijen&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j2wrnl4ze7da9snq68ogh63ldv2yjek</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>221425</id>
      <parentid>221411</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T13:46:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <origin>221425</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44643" sha1="d2psl8ei1kzlbs9avxv7qtk48jlxfe7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Vincent Steenberg&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;debuitengewonealgemeene&quot;/&gt;kon tot geen resultaat komen, omdat in plaats van 5000 aandeelen, slechts vertegenwoordigd waren 4791 aandeelen, uitbrengende 817 stemmen.
&lt;br&gt;{{gap}}Over de voorstellen werd een korte beraadslaging gevoerd. In antwoord op vragen van den heer Lens uit Arnhem, stelde de voorzitter, mr. ’s Jacob, in het licht, dat de verkoop van de lijn Batavia-Buitenzorg moest worden beschouwd in verband met de andere voorstellen, en dat deze lijn, hoe voordeelig zij ook nu moge zijn, geen zekerheid voor de toekomst oplevert, in verband met de aansluiting van den Preanger. Betreffende deze zaak merkte de heer P. P. van Bosse op, dat de winst op deze lijn à ƒ 250,000 meer dan vergoed wordt door de winsten, te verkrijgen uit de door den Staat te betalen koopsom, die ƒ 275,000 zullen bedragen. Ten opzichte der bestemming van de 2 millioen, die als winst overschieten der 5 millien door den Staat te betalen, werden de toelichtingen (ook in ons nommer van 2 Mei vermeld) nader opgehelderd.
&lt;br&gt;{{gap}}Overigens bepaalde zich het debat tot een woordenwisseling over breed of smal spoor. De heer de Bordes ontwikkelde zijne theorie over breed spoor, en keurde de in de voorstellen bedoelde versmalling af, tegenover het oordeel der directie en van de meerderheid van commissarissen, van welk college hij alleen een ander gevoelen is toegedaan. De directie deed vooral uitkomen, dat smal spoor reeds daarom noodzakelijk is, omdat de Staat overal op Java smal spoor aanlegt, maar bovendien ook omdat er voordeelen aan verbonden zijn, bij klein vervoer, een factor, die hier juist wordt gevonden. De heer de Bordes hield de nadeelen van smal spoor vol en verklaarde dit alleen te doen, omdat hij, in zijne hoedanigheid van commissaris, voor de gevolgen van eventueel te nemen besluiten wilde waarschuwen.
&lt;br&gt;{{gap}}De vergadering werd verdaagd tot heden over vier weken, waarna de eindbeslissing zal worden genomen.
&lt;section end=&quot;debuitengewonealgemeene&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;naarwijvernemen&quot;/&gt;{{gap}}Naar wij vernemen loopen gedurende de thans aangevangen zomerdienstregeling dagelijks op den Rijnspoorweg goederentreinen, welke des avonds te 9 uur van Amsterdam en 8.15 van Rotterdam vertrekken, des nachts doorrijden en den volgenden ochtend te 7.40 en 9.10 te Emmerik aankomen. Van daar vetrekken zij weder te 11 uur voorm., om via Wesel-Hallern in Bremen aan te komen 9.45 des avonds en in Hamburg 8.14 den daarop volgenden ochtend; voorts via Oberhausen in Deutzerfeld te 11.20 des avonds van den dag van vertrek uit Emmerik, en in Giessen 11.15 den volgenden voormiddag, van daar gaan zij verder naar Zuid-Duitschland, terwijl zij eindelijk via Löhne-Vienenburg des avonds 9 uur in Minden komen, om van daar verder naar Hannover te gaan. Ook over Zevenaar-Kleef eindelijk loopen de met die treinen vervoerde goederenwagens door, om des nachts te 1 uur in Keulen aan te komen, van daar te 6 uur weder te vertrekken en dan na 8 a 12 uren Bingerbrück te bereiken.
{{lijn|8em}}
&lt;section end=&quot;naarwijvernemen&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;vanmadeirawerd&quot;/&gt;{{gap}}Van Madeira werd Maandag aan de ''Daily News'' getelegrafeerd: „de proclamatie van sir Theophilus Shepstone, waarin deze zijn besluit mededeelt om tot de inlijving van de Transvaal over te gaan, geeft de verzekering, dat dit land onder een afzonderlijk bestuur zal blijvem en de bewoners al hun wettelijke voorrechten zullen blijven genieten. De Hollandsche taal zal even goed de officieele taal zijn als de Engelsche en de bestaande wetten zullen van kracht blijven, tot zij door de bevoegde wetgevende macht veranderd zijn. Gelijk recht zal aan zwarten en blanken worden verleend, evenwel zonder gelijke burgerlijke rechten. Al de rechten van eigendom blijven geëerbiedigd. Al de ambtenaren der regeering, die bekwaam zijn voor hun betrekking en den wensch hiertoe te kennen geven, behouden hun ambt. Alle ''bona fide'' concessiën en contracten met de regeering, met openbare maatschappijen, of met particuliere personen, zullen eerlijk worden gehandhaafd. In de staatsschuld moet worden voorzien. Een tweede proclamatie schaft de oorlogsbelasting af. Te Pretoria is een korps van rustbewaarders gevormd, 200 man sterk, onder bevel van kolonel Weatherly en kapitein Gunn. Er is nog geen bericht ontvangen, dat Britsche troepen de Transvaal zijn binnengetrokken. De proclamatie, waarbij West-Grikwaland wordt geannexeerd, is te Kimberley gunstig ontvangen.
{{lijn|8em}}
&lt;section end=&quot;vanmadeirawerd&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;sgravenhage15mei&quot;/&gt;{{gap}}&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; ’s-GRAVENHAGE, 15 Mei. De audientie van den minister, van koloniën zal op 18 dezer niet plaats hebben.
&lt;section end=&quot;sgravenhage15mei&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;deventer15mei&quot;/&gt;{{gap}}&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; DEVENTER, 15 Mei. Naar wij vernemen, was het voorstel van de Regeering in zake den verkoop der vestingwerken en bloc te Deventer: 1&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;. om de vestingwerken van den Brink tot de Bergpoort voor het Rijk te behouden, om die te gebruiken voor militaire doeleinden; 2&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;. om de kazerne en de gebouwen, welke thans het Rijk van de Gemeente in bruikleen heeft, aan het departement van oorlog over te doen; 3&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;. het bovenmagazijn, hetwelk het Rijk thans van de Gemeente in huur heeft, tevens aan het departement van oorlog af te staan; 4&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;. een zwemplaats voor rekening der Gemeente te maken ten behoeve van de infanterie; 5&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;. een benedenmagazijn voor rekening der Gemeente ten behoeve van {{SIC|hte|het}} Rijk te maken; 6&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;. te bouwen voor rekening der Gemeente, ten behoeve van het Rijk, drie woningen voor militairen en 7&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;. nog daarenboven een som van ƒ&amp;nbsp;175,000 uit te keeren aan het Rijk, welke som na gevoerde onderhandelingen door den Minister is gereduceerd tot op ƒ&amp;nbsp;150,000. De Gemeente had, in al deze voorwaarden genoegen genomen, doch een som van ƒ&amp;nbsp;25,000 geboden. De geheele oppervlakte der vestingwerken, waarvan de Gemeente eigenaresse zou worden, bedraagt 51 hectaren grond en water.
&lt;section end=&quot;deventer15mei&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;breda15mei&quot;/&gt;{{gap}}§ BREDA, 15 Mei. Voor de geldleening, groot ƒ&amp;nbsp;60,000, door onze gemeente te sluiten, is ingeschreven voor een bedrag van ƒ&amp;nbsp;162,000. Hiervan is toegewezen: ƒ&amp;nbsp;1000 a 101 pCt. aan de heeren Gebrs. Klop &amp; C&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;., alhier; ƒ&amp;nbsp;2000 pCt. a 100¼ pCt. aan de heeren Gebrs. van der Pol &amp; C&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;., te Oosterhout, en ƒ&amp;nbsp;57,000 a 100⅛ pCt. aan de heeren W. Laane, te Rosendaal.
&lt;section end=&quot;breda15mei&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;maastricht15mei&quot;/&gt;{{gap}}&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; MAASTRICHT, 15 Mei. Hier ter stede hebben zich reeds een aantal officieren, onderofficieren, lands- en andere ambtenaren opgegeven om deelnemers te worden van de op te richten vereeniging „Eigen hulp.”
{{lijn}}{{lijn}}
&lt;section end=&quot;maastricht15mei&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;besluitenenbenoemingen&quot;/&gt;{{center|{{xx-larger|𝕭𝖊𝖘𝖑𝖚𝖎𝖙𝖊𝖓 𝖊𝖓 𝕭𝖊𝖓𝖔𝖊𝖒𝖎𝖓𝖌𝖊𝖓}}}}

{{gap}}De 1ste luit. der mariniers{{sp| H. A. J. Batteké }}is, met ingang van 16 dezer, voor den tijd van drie maanden gedetacheerd aan ’s rijks geweerwinkel te Delft.
{{lijn}}{{lijn}}
&lt;section end=&quot;besluitenenbenoemingen&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;onderwijs&quot;/&gt;{{center|{{xx-larger|𝕺𝖓𝖉𝖊𝖗𝖜𝖎𝖏𝖘.}}}}
&lt;section end=&quot;onderwijs&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;doordestaatscommissie&quot;/&gt;{{gap}}Door de Staatscommissie voor de geneeskundige examens is heden bevorderd tot tandmeester de heer A. G. B. Friederich; het getuigschrift voor het 1ste gedeelte is uitgereikt aan den heer P. J. Hymans van Anrooy.
{{lijn|8em}}
&lt;section end=&quot;doordestaatscommissie&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;bijkoninklijkbesluit&quot;/&gt;{{gap}}Bij koninklijk besluit van 12 dezer, is aan de volgende vreemdelingen vergunning verleend om hier te lande lager onderwijs te geven, als: aan de juffrouwen: F. M. Bryan, geboren te Manchester (Engeland), K. D. Coles, geb. te Castle Cary (Engeland), M. S. Devenoge, geb. te Lausanne (Zwitserland), N. Easson, geb. te Leith (Schotland), L. E. Rauscher, geb. te Straatsburg (Elsas-Lotharingen) J. H. Rudolph, geb. te Cleve (Pruisen), T. Sponagel, geb. te Westhofen (Hessen), R. E. Udriet, geb. te Boudry (Zwitserland).
{{lijn}}{{lijn}}
&lt;section end=&quot;bijkoninklijkbesluit&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;kerknieuws&quot;/&gt;{{center|{{xx-larger|𝕶𝖊𝖗𝖐𝖓𝖎𝖊𝖚𝖜𝖘.}}}}
&lt;section end=&quot;kerknieuws&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;nedhervkerk&quot;/&gt;{{c|''Ned. Herv. Kerk.''}}

{{gap}}Beroepen: te Hoofdplaat J. Visser, te Schoondijke; te Terhorne T. F. Uilkens, te Ezinge; te Waspik E. B. Gunning, te Alkmaar; te Giessen-Nieuwkerk (toez.) A. Guldenarm, prop.; te Wijk-bij-Heusden H. Hasselman, te den Ham; te Dussen J. D. van Arkel, te Broek op Langendijk.
&lt;br&gt;{{gap}}Aangenomen: naar Sleen V. R. Sikkes, te Ter Apel.
&lt;br&gt;{{gap}}Bedankt: voor Leersum T. J. Stipriaan Luicius, te Scherpenzeel; voor Hagestein J. F. W. Kleber, te Ankeveen; voor Bruinisse A. H. den Boer, te Jaarsveld; voor Weerseloo (toez.) J. H. Leemhuis, te Lutkewierum; voor Wouterswoude L. Okken, te Surhuizum; voor Goes J. H. Cordes, te Vorden.
{{lijn|8em}}
{{gap}}Tot de evangeliebediening zijn toegelaten door de provinciale Kerkbesturen: in Zuid-Holland de candidaat H. J. Haar Romeny, van de Utrechtsche Hoogeschool; in Noord-Brabant en Limburg de candidaat A. K. E. Horst, van de Leidsche Hoogeschool; in Gelderland de candidaat J. van Bolhuis, van de Groninger Heogeschool.
&lt;section end=&quot;nedhervkerk&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;evangluthkerk&quot;/&gt;{{center|''Evang. Luth. Kerk''.}}

{{gap}}Bedankt: voor Harlingen W. F. Loman, te Amsterdam.
{{lijn}}{{lijn}}
&lt;section end=&quot;evangluthkerk&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;visscherijen&quot;/&gt;{{c|{{xx-larger|𝖁𝖎𝖘𝖘𝖈𝖍𝖊𝖗𝖎𝖏𝖊𝖓.}}}}

{{gap}}&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; NIEUWEDIEP, 15 Mei. Het is hier in de laagte dagen niet zeer voordeelig met de zeevisscherij, het gure koude weer houdt de anajovisch en de geep van den wal; die visch trekt langs de diepte naar de Zuiderzee. Voor de geep wordt nog ƒ&amp;nbsp;4 het tal betaald. Rog wordt onder den Zuidwal zeer veel gevangen, de prijs is 25 a 30 c. het stuk. Schelvisch niet veel gevangen ƒ&amp;nbsp;10 het groot honderd. Een groot gedeelte van de visschersvloot is naar binnen om ansjovis te korren.
&lt;br&gt;{{gap}}&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; VOLENDAM, 15 Mei. Onze geheele visschersvloot is den voorgaanden nacht ter ansjovis-visscherij uitgeweest. De vangst was niet gunstig. Sommige hadden eenige honderden, andere 2 a 3000, een span had 7000. Het soort is mooi.
&lt;br&gt;{{gap}}&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; ELBURG, 15 Mei. Wegens windstilte zijn een groot gedeelte onzer visschers in de haven gebleven; die op zijdennet uit waren, brachten slechts 700 stuks bot en een zestal elften aan. De prijs der bot is ƒ&amp;nbsp;3 de 100 stuks.
&lt;br&gt;{{gap}}VOLLENHOVEN, 15 Mei. De buitenvischvangst levert weinig; de binnenvischvangst, wegens sluiting, niet anders dan paling, die, tegen hooge prijaen opgekocht, meerendeels naar net buitenland gevoerd wordt.
&lt;br&gt;{{gap}}&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; BERGEN-OP-ZOOM, 15 Mei. De anejovisvangst op deze stroomen (Oosterschelde) is gedurende de laatste vier weken door het gure weder beneden het gewone gebleven, doch was gisteren en heden meer gunstig; eenige visschers hebben van ½ tot 4 ankers elk per getij aangevoerd.
{{lijn}}{{lijn}}
&lt;section end=&quot;visscherijen&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;politieberichten&quot;/&gt; Politieberichten.

 Aan het Commissariaat van Politie op de Noordermarkt zijn terug te bekomen zeven sleuteltjes aan een ring en een langharig bruin hondje.
Allerlei.

Gisterenavond is op den Vijgendam een vigilante, bespannen met een paard en waarin een geestelijke met twee dame» zat, omgeslagen. De personen zijn met den schriK vrijgekomen.

Het 11. D deelt onder meerdere bijzonderheden betreffende den brand, die Zondagmorgen op het Oudkerkhof te Utrecht woedde, het volgende mede: Waren de huizen en inboedels der hoofdbewoner» verzekerd, men zegt, dat d* heer Ptoorda voor eene enorme waarde bont in b waring had, die het dubbele zoude bedragen van hetgeen hij voor fich zelf had geassureerd. Een boyenbewoner, een officier van het Ind. leger, kapt. Schell, had eertt 10 dagen geleden een 10-tal kisten met uitzet in ontvangst genomen, die alien, onverzekerd, verbrandden: hij zelf was uit de etad. Een ander wierp een kist effecten nit zijn raam in den tuin; de trommel moet zijn opengesprongen en ie papieren van waarde moet-n, op een enkel na, vermist worden. Een boyenbewoner had pas Zaterdag bij den heer B. ïijn meubels gebracht; hij kon, nauwelijks gekleed, de woning verlaten on verloor alles, vooral eene belangrijke boekerij. Als een «taaltje, hoe de schrik iemand aangrijpt bij znlke om»tandigheden, zegt men, dat iemand, wiens woning geheel vernield is, nog iet» willende redden, met zijn geboorteakte kwam aanloopen. Onder het puin heeft men in de woning van den heer R. het tafelzilver in een massa gevonden , waarop het toeval «en goud tientje had doen plaats nemea* Geld- en geldswaarde moet er zijn verbrand.

Men schrijft ons uit Utrecht: Ten gevolge van d» vrij algemeen gerezen bedenkingen tegen de werking van het brandwezen, by en gedurende den laatsten brand alhier, i* een petitionement op groote schaal op touw gezet, om in de eerstvolgemde zitting van den gemeenteraad op verbetering van de brandweer aan to dringen. Aan het hoofd daarvan »taat de firma Klokke enC°„wier woning grenst aan de beschadigde perceelen op het Oudkerkhof.

De verleden jaar door het Selskip for friske tael en skriftenkennis benoemde commiisie, bestaande uit de heeren mr. Ph. vaa Blom, te Heeronveen; G. Colmjon ,te Leeuwarden ; W. Dijkstra, te Holwerd ; J. van Loon Jz., te Leeuwarden en R. G van der Veen, te Driesnm; ora ecu plan te ontwerpen tot invoering of bevordering eener meer eenpariggelijke «peiling dau tot nog toe in gebruik was bij de Friesche schrijver», is zoover mot haar werk gereed , dat zij in de eerïtvolgeode algemeene verga lering des Selikit-B, dit jaar te houdea, eene bepaald plan kan indienen. Aai het plan zijn da noodiga inlichtingen toegevoegd op den grondslag van de drie volgende regelen: I°. schrijf, zooala gij spreekt; 2°. gebruik de letterteekens in de waarde, welke ze in het Friesch hebben; 3&quot;. waar de uitspraak twijfelachtig, beslisse de afleiding. Bovenal of vóór alle» hoeft de commissie zich in deze gehouden aan regelmaat, eenvoudigheid, kortheid en duidelijkheid.

Eergisterenavond is een boerenhofstedo op den weg van Grave naar Mill (gem. Velp), in korten tijd afgebrand. Hoewel de brandspuiten uit Grave. Velp en Escuaren dadelijk waren aangerukt, stond men echter door een geheel gebrek aan water, geheel machteloos, en dat juist op een plaats, waar voor ongeveer twee maanden in de onmiddellijke nabijheid de Beersche Maas, haar groene wateren deed voortstroomen; woning en inboedel waren, hoewel niet genoegzaam, bij de Bataaf'scho Brandwaarborgmaatschappij verzekerd. Van den inboedel zijn eenige' voorwerpen gered, üe oorzaak is onbekend.

Het rijksbureel voor de statistiek heeft, dezer dagen openbaar gemaakt ket resultaat der verkiezingen , gehouden op 10 Januari jl, ter verkiezing der leden voorden nieuwen Duitscho Rijksdag. Daaruit blijkt.dat het aantal kiezers, volgens de telling van 1 December 1875, is geweest 8,943,012 en dat het zielenaantal destijd» was 42,727,380. Van dit aantal zijn 5,557,787 ter stembus gekomen, die hebben afgebracht 5,523,778 geldende stemmen. Er zyn uitgebracht 1,594,142 stommen ter gunste van de nationaal-libende partij, 1,418,803 van het centrum, 53J.739 van de conservatieve partij, 485,122 vaa de socialisten, 438,190 van de partij van vooruitgang, 486,468 ten voordeele van de Rijkspartij, 219,159 van de Polen, 110,473 van de groep- Löwe, 112,496 ten gunste van de particularisten, 106,121 der protest-partij 57,167 ten behoeve van de volkspartij, terwijl al de overige «temmen zijn uitgebracht ten gunste van leden niet tot een der genoemde partijen behoorende. Hieruit blijkt, dat, indien men de stemmen , uitgebracht ten gunste van leden der partij van vooruitgang tor zijde «telt, bijna de helft van het totaal tea voordeele van de bestrijder» van het Rjjk komt.

De cerrespoadent van de Dolly News ia het Russ'sche hoofdkwartier, te Kitcheneff, spreekt niet vee! lof van de regelmatigheid en de ordelijke methode, waarmede de Russsehe legers den Donau naderen. Hij wa 3 een etmaal opgehouden te Usigheni, het grtn«spoorweg*tation tuiichen Kessarabia en Moldavia, waar treinen met militairen voorbij moesten trekken. Hij was dus uit«tekend in staat om op te merken, hoe het transport geregeld was. Gedureade 24 uren ïag bij acht treinen met militairen voorbijtrekken. Elke treia vervoerde een geheel bataljon infanterie, en eiken dag wordt een gelijk aantal vervoerd. De troepen zijn voorzien van hun leeftocht en reizen den geheelen dag door. Des nachts wordt halt gehouden op een plaats waar brandstof en levensmiddelen ia gereedheid zija gebracht, en daar slapen de soldaten. Behalve de acht treinen met soldaten , trekken dagelijks acht treinen met voorraad en materieel «aar den Donau. Groote depots worden op vele plaatsen aangelegd, om de troepen in Rumenië, en wanneer zij den Donau overgetrokken zija, van leeftocht en amanitie te voorzien. Wellicht kan er later nog verwarring ontstaan , doch op het oogenblik zon zelfs de vijandelijkst gestemde opmerker moeten erkennen, dat alk maatregelen met beleid en wel overdacht genomen zyn.

De zeeleeuwin — die het Brighton Aquarium sinds eenige maanden bewoont — heeft eergisteren het leven geschonken aan een zeeleeuwin-welp. Dit is het eerste voorbeeld van een «eeleeuwia, die in gevangenschap haar gezia vergroot.
Advertentie

l&amp;ttlamté* VAN 1 TOT 5 REGELS f 9.50. BOVEN 5 REGELS a 50 Cts. DE REGEL. Heden verscheen bij SCUELTEMA &amp; HOLKEMA, Benrssteeg- te Amsterdam, eene in verschillende kleuren gedrukte Panoramakaart van het Oorlogstooneel iv Aziatisch-Turkijc, ontworpen door den Heer P. 11. WITKAMP. FKIJS 50 fKSTS. Deze Kaart bevat tevens eene verklaring van een aantal Turksche namen. (MELLERIE, METTEPJE, L. T. SAHDMAN, 91. KA&amp;VKRSTJKAAT 91. Assortiment des XOUVEAUrÉS pour ESFANTS et HOMMES.
HANDELSBERICHTEN. AMSTEEDAM, Woensdag 16 Mei.

Beschrijving en Nominale Waarde der f 00.095 balen JAVA, 31K3 balen MACASSAR, 1030 balen BOETOX en 358 balen TIMOR KOFFIE, in Veiling bij de Nederlandsche Handel-Maatschappij te Rotterdam, 23 Mei 1877. 2586 balen Java Preang. liehtb. enhoogg. 65 a 74 c. 2062 n Preang. geela 63Vs »65 » 5279 e Blank en blanka 541/3 ,57 » 17313 11 Bleek 33% » 54i/_i » 16511 # Bleek grocnachtig 31 » 52% » 1827 » Havana-Aaïd 52 *55 » 82'»2 • Rok 32 » 521/2 » 22493 » Passaroean 51 // 53 , 956 i » Java Probolinga (_Ol/a »33 » 235 » Timor 5213,— , 728 » Bneton 51 &quot;» 54 r 2241 » Macassar..., 48 » 561.'3 1 284 // Pare Pare 46 w — &gt; 2790 * Ordinair en Triage 29 *50 » 12431 . BSD - r - »

Ter Veemarkt waren heden aangevoerd: — Eund.; 163 vette Kalveren, waarvan de prijzen waren: lste qual. ƒ 0.95, 2de qual. ƒO.BO per KG.; 4 Graskalveren ƒ — a—, 134nachtere Kalveren ƒ 4 a 8; 3 Schapen ƒ—; 195 vette Varken» 50 a 60 o. per KG. AARDAPPELEN. Zeeuwsche Jammen ƒs.—a 5.50; Friesche dito ƒ4.70 a 4.90; Engelsche ƒ 3 10a3.25; Grevelaars ƒ3.60; Pruisen ƒ 2.90 a 3.80. Aanvoer zeer gering. NIJMEGEN, 15 Mei. Tarwe f 13.25 a 13.50. — Rogge f 10.—a 10.50. — Haver f 4.30 a 5 50. — Aardappelen ƒ3.— a 4.— per HL. — Boter ƒ 1.20 a 1.44 per KG. — Mieren f 3.— per 100 stuk». — Kothuiden ƒ0 16 a 0.17 per Vs KG. Verkocht werden 20 HL. Tarwe, 41 HL. Rogge, 1425 HL. Haver, 650 HL. Aardappelen en 1250 KG. Boter. OVI.VIE.\ , 15 Mei. De prijzen ter weekmarkt waren heden: Boter per Vs vat ƒlB a 22. — Kipoeneieren per 100 ƒ 2.50. Ten gevolge van de gunstiger weersgesteldheid waren de prijzen, zoowel van raelke als gaste Koeien, belangrijk hooger; magere Varken» ca jonge Biggen, alsmede Schapen, werden hooger verkocht. AI.iHEI.OO, 8 Mei. Rogge ƒ8 75 a 9.25. — Boekweit f 7 a 7.25. — Aardappelen ƒ3.50 a 4.. — Stroo f 22 50 a 24. — Knthuiden en Kalfsvellen graag. AMBT-ALMEEOO, 15 Mei. Ter Veemarkt was heden de aanvoer nog al belangrijk, de prij* der gustekoeien — ter inweidiag — was aanzienlijk hooger en ook voor drachtige en vette waar werden hooge prijzen bedongen.

ANTWERPEN, 15 Méi. Huiden. De verkoopen bedroegen heden 1377 stuks; droge Buenos-Ayresinataderos-ossenhuiden van 12 KG. fr. 150; gezouten Buenos-Ayres niataderos koehniden van 18 al 5 GK. fr. 71S; gezouten lüo Grande ossenhuiden van 1&amp;74 KG. fr. 64; gezouten Montevideo paardenhuiden van 12 KG. fr. 53, gedroogde Buenoa-Ayres paardenhuiden van 5-/ s KG. fr. 8; per stuk. — Perole.um lager; disp. wit 311/2- LON»EN, 14 Mei. Suiker. De markt was heden stil ten gevolge der hooge i/rijzen, dio gevraagd werden, ging er weinig 0111. — Koffie. Tot de prijzen van jl. Vrijdag werden enkele partijtjes Ceylon Plantation, Ooitin., Rio en Gottoiico verkocht; in dezo week zullen er verscheidene veilingen plaats hebbeu. — Rijsl stil en zonder afdoeningen in loco; op levering werden verkocht 200 t. Askoaiie pinbv, April-Mei-verzending, tot 11 sh. van de kade. — Peper prijshoudend; v rkocht werden 1500 b. tot 3'/s a 3'/» voor Penang en 91% d. voor Sirgapore. - Tin. Strait» vast; 25 t. werden verkocht tot 70.6; 60 ton Australisch tot 70 sh.; Engelsch tin blokken 74 a 75 sh. — Lijnolie vaster; disp. en per de loopende maand 30 sh.; per Mei-Aug. 30.3. — Raapolie vast; di»p. en per de loopen4e maand 36.6; per de laatste vier maanden 37.3 a 37.6. — Talk lusteloos; P. Y. C. 44.9; per de laatste drie maanden met verkoopen tot 45 »h. — Granen. Tarwe s til; infer. aoorten liepen ongeveer 1 sh. terug; andere soorten werden op de pryzen van jl. Maandag gehouden, doch vonden geen kooper». GENUA, 12 Mei. Koffie vast gettemd; de omzet was echter niet zeer groot, door de hooge eischen der honden. Verkocht werden 250 b. Santos tot 1. 117 a 124; 200 b. Rio tot 1. 108 a 115; 400 b. Portorico tot 1. 155 a 158; 100 b. Domingo tot 1. 116, en 500 b. Jamaica tot geheimen prijs.— Suiker. In Hoil. ermhed hadden eenige kleine omzettingen plaats tot 1. 170 voor prima merken; tot dien prijs waren er heden echter ge-n verkoopers meer. — Huiden in het begin der week »til; bij sluiting was er levendige vraag er werden 9000 stuk» tot hoogere prijzen verkocht. — Katoen stil en 1. Vs lager dan verige noteeringen. Verkoopen gedurende de afgeloopen week iIOO b.; New-Orleans low middling a middling op levering tot 1. 84 a 86; best Oomra 1. 69 a9l.— Amandelen stil; prijzen hielden zich meeilijk staande. Zoete Sardinieche en Siciliaansche werden betaald met 1. 175 a 176, Provence 1. 162. — Olijfolie zeer stil; voor consumptie is er bijna geen vraag, prijzen hielden zich echter staande. IïANGOOx^', 14 Mei. (per tel.) Rijst met aanhoudend goede vraag tot vaste prijzen; men noteert to Rangoon 7 6; te Basgein 7 U; te Moulraain 7 6; te Abyab B.IJ. De uitvoer gedurende de afgeloopen week bedroeg: van Rangoon 4812 t. (totaal 239,812 t. sedert het begin van het seizoen) en van Abyab 3355 t. (totaal 566,955 t. sedert het begin van hot seizoen.)
Stoomvaart=Berichten.

Op IG Mei zyn te Southampton aangekomen; van New-Orleans en Havana, de Hanover; van New-York en Baltimore, de Mosel. — To New-York op 15 Moi aangekomen de Algeria.
Cargalijsten.

AMSTERDAM. MANILLA, Panama, Bugdorf: 1823 p. Tabak, N. H. M. VLAARDINGEN. LISSABON, Sophie,Trédup:2s3mooienZout, 130bunü.Kurk, J. W. Muurling. MAASSLUIS. LISSABON, Star of Peac,-, Heatley: 380 mooien Zoat, 120 bo»s. Kurk, A. E. Maas en Zonen.
Aangekomen Passagiers.

Te BROUWERSHAVEN, van Macassar, per Vrachtzoeker, kapt. Vellenga : do jongeh. H. Recker, de heeren E. Graafland, A. Qraafland, E. Frieswijk, F. Dufferwiel, P. van Hartrop, do jongejuffr. C. W.v. Hartrop, de heeren J. I'iifferwielenH.v.Lith
TELEGRAMMEN.

(Telegrammen met een * yetcekend zijn met van Reuter.) ' HAMBUBG. 15 Mei. Tarwe. Mei/Juni 251.— ; Juli/Aug. 249; Seut./Oct. 236.-. — Rogge. Mei'Juui 177. — ; Juli,/ Aug. 16';; Sept./Oct. 168.—. — Raapolie loco 69.— ; Oct. 68. Petroletun loco 13.— papier; dito 12.90 geld; dito per Aag./Dec. 13 66 geld. HAMBURG, 15 Mei. Koffie zeer levendig en vast. Omzet 3000 b. Bio-reel ord. 81, Santos goed ord. 86.

LONDEN, 15 Mei. (Slotkoersen). 3 püt. Geconsoiid. 937/ s; 2i'j pCt. Holland —; 4 pCt. dito —; Russen 1862 72Va; dite 1864— ; dite 1866 —; dito 1873 751/4! *Vi pCt. dito 1875 ; 4 pOt. Nicolai-Spoorw. ; Mosc. Jaroslaw ; S pCt. Italië 1861 633/ i ; 3 pCt.! Spanje 108/»; 3 pOt. Portugal ; 3 pCt. Turken Alg. Schuld BV4; Dito Geconverteerde ; 7 pCt. Egypte 1868 —; 7 pCt. dito 1873 —; Dito Geunifieerde 33; 6 pUt. Amerika 1888 ; 7 pOt Ulinois (... B. —; Krie-Spw. Aand. —; 5 pCt. Braz. 1865 89% 4 pCt. Mexico 1851 7; 3 pOt. Dito 1864 —; 4V» pOt. ColuwMa ; 6 pCt. Peru 1870 ; 5 pCt. Dito 1372 ; IV» pOt. Vener,. —; 3 pCt. dito —; 6 pCt. dito 1862-; 6 pCt, —; 5 pCt. tiriekon 1824/25 ; Dito Cnap. —. Wissel: Petersb. 3/m. 251/ s; Parijs 25.32; Duitsehl. 20.70 Amsterdam 12.03 Va it. HAMBUBu, 15 Mei. (Slotkoersea.) spCt Rassen 183270^/4; Turken 33/&lt;: 6 pCt. Amerika 1885 961/4: 3 T&gt;Ct. Italië 63-i/«; Lombard. i4B; 5 pCt. Oost. Zilverr 497/ g; Certif. Russen —a —, 3 pOt. Bianl. Spanje —; dito Buitenl. 101/ g; 8 pOt. Bondsleen. —; dito nieuwe —. — Wisael Londen 3/m. 20.23; Amsterd. 168 40; Parijs 80.90. Disconto 31/4 pCt PARIJS. 15 Mei. (Slotfcoersen.) S pOt. Pransche Rente (opealng) 67.75; dito (Blotk.) 67 55; 8 pCt. Morgan ; 5 pCt. Rente 1872 102 65; Crédit Mobilier (Nieuwe) 122; 5 pCt. Italië 63.50; 5 pOt. Turken Algomeene Schuld 8 15; Üblig. Turken 1869 42 —; Fransch-üostenr. Spoorw. 437: 3 pCt. Binnenl. Spanje lO'/s; 3 pCt. Buiteid. dito 1869 10 ■'/;&lt;.•, 6 pOt. Amerika 1882 —; Oostenr. Goudronte 54.40; Oblig. 1875 de Banque Centrale de Bassie 335; fi pCt Peru 14%. 5 pCt dito —; 7 pCt. Egypte —: dito 1876 164; 6 pCt. dito —, Egyptische Spooren 254; Nieuwe Turken . Kalm. Wissel op honden 26.13; Amst 2065/ g; Hamb. 12!»/i. MADRID, 14 Mei. 3 pCt. Binnenl. Spanjs 11.20; 3 pCt. Boitonl. dito 11.35. Bovenstaande telegrammen zijn reads in een gedeelte onzer vorige oplaag gemeld.
Oorlogsnieuws.

LONDEN, 16 Mei. (R. O.) Uit Port Said wordt onder dagtcekening van heden gemeld, dat het Engelsche gepantserde eskader aldaar hedenmorgen van Candia is aangekomen.

* PETERSBURG, 15 Mei. (Russ. tel. Agentschap.) De ernstige en langdurige beraadslagingen in het Lagerhuis over de crisis in het Oosten (welke met de verwerping der resolutiën van den heer Gladstone geëindigd zijn), hebben in Rusland een zeer gunstigen indruk gemaakt, omdat uit de verklaringen der Engclscha ministers ten duidelijkste blijkt, dat Engeland uitsluitend de bescherming der Engelsche belaagen op het oog heeft. Vermits het nu geenszins in de bedoeling der Russische regeering ligt, om de belangen noch van Engeland, noch van eenige aaderc mogendheid, rechtstreeks of zijdelings te krenken , is geen conflict te vreezen. •PETERSBURG, 15 Mei. (K. Z.) Het officieuse Journal de Si. Pétertbourg komt op tegen de bewering van lord Derby's rede van 8 dezer, waarin ten opzichte van het bckonde onderhoud van lord Loftus met keizer Alexander werd opgemerkt, dat tijdens de veakkring van iaatsgenoomde, de uitrustingen ijverig door Rusland werden voortgezet. Het hlad merkt op, dat hier eeno verwisseling van data bestaat, welke niet het gevolg kan mijn van //gebrek aan geheugen.&quot; Het tracht verder aan te toonen, dat de verklaring des Keizers, waarin lord Derby eene tegenspraak zoekt, de ontwikkeling is van hetzelfde denkbeeld, dat sedert den aanvang der Oostersche crisis, steeds de staatkunde der keizerlijke regeering geleid heeft. In het verslag, door lord Loftus uit Livadia gezonden, over da door den Czaar gegeven verzekeringen, werd gecon sta teen!, dat de Czaar aan elk plan van verovering of van uitbreiding van grondgebied vreemd was; en evenzeer dat Rusland er niet aan dacht zich meester to maken van Konstantinopel, dat slechts een lastpost zou zijn. In de te Moskou gehouden redevoering gaf keizer Alexander den wensch te kennen, om het lot der Christenen in Turkije door de gemeenschappelijke pogingen der mogendheden te verboteren en to beveiligen; of de taak zelf te aanvaarden, wanneer die pogingen mochten mislukken. Waar vindt men dus hier eenige tegenspraak? Het klad geeft zijne bevreemding te kennen over de wijze, waarop de plechtige verklaring des Keizers en de handelingen zijner regeering door den Minister eener bevriende mogendheid vaa de tribune af worden beoordeeld. De vriendschappelijke betrekkingen tusschen Engeland en Rusland gedoogen wel volle openhartigheid, maar geen verdachtmakingen, welke door niets gewettigd worden.

* BUDAPEST, 14 Mei. (K. Z.) De diplomatieke agent van Rusland heeft aan vorst Milan den wensch van den Czaar te kennen gegeven, dat Servië niet van de aangenomen verdedigende houding afwijke. De ministerraad te Belgrado heeft besloten, dat vorst Milan naar Petersburg za! vertrekken. * WEENEN, 15 Mei. (K. Z.) Aan de Pester Lloyd wordt uit Londen gemeld, dat tusschen Rusland en Groot-Brittannië onderhandelingen worden gevoerd over de vaststelling eener dcmareatielijn voor de Ru»sische krijgsoperatiën. - * BERLIJN, 15 Mei. (K.Z.) Graaf Schuwaloff heeft hior nnn verscheidene personen verzekerd, dat hij, na een kort verlof, naar zyn post van Russisch ambassadeur to Londen zal terugkeeren.
Op den Donan.

* KONSTANTINOPEL, 15 Mei, des ochtends (K.Z.) Een Russisch korps , uit voetvolk, ruiterij en artillerie bestaande, is, na den Donau bij Potbachi te zyn ovcrgetrokken, in de Dobrudscha doorgedrongen. Het gevecht ii reeds aan den gang.

* KONSTANTINOPEL, 14 Mei. (Daily News.) Eene officieele depêche, hier ontvangen, bsvestigt het springen van den monitor Lufti Djelil, in de nabijheid van Matchin, op 11 dezer, //ten gevolge van eene toevallige oorzaak.&quot; Het schip zonk en slechts één man werd gered. De Russen gaan voort met het oprichten van batterij en te Kalafat. Ander oorlogsnieuws is er heden niet. BUCHAREST, 16 Mei. (R. O.) Gisteren is gedurende twee uren geschutvuur gewisseld tusschen Turkujaja en Oltenitza. Des middags werd door de Russische batterijen van zwaar kaliber, in do nabijheid van Braïla opgericht, geschoten in de richting van de Turksche stad Matchin, om te beproeven of hare schoten zóóver zouden reiken. Dit gelukte.

* GALATZ, 14 Mei. (Daily-Ncws.) Er is geene ernstige poging door de Russen gedaan om den Donau over te steken. Gisteren heeft een sleepboot uit Getchet eenige honderden tonnen steenkolen vervoerd, welke de Turken aldaar voor hunno fiotille hadden opgeslagen. De Turken hebben zich daartegen niet verzet. Matchiu ligt ongeveer zeven mylen van Braïla, en het bericht, dat de batterijen van Braïla hare bommen tot in Matchin wierpen, is dus ongorymd.

Het front van het Russische leger zal gedekt worden deor tien regimenten Kozakken van den Kaukasus en den Ural.

De overstroomingen in do Birlat-vallei zijn thans verminderd en de troepen trekken die vallei door, ten getale van zesduizend man per dag. Het negende korps vormt den rechtervleugel voorbij Bucharest. Het twaalfde korps bevindt zich in de nabijheid van Rumeiiic's hoofdstad. Het zevende korps staat links op de hoogte van Ismaïl en Jassy. De veertiende, dertiende eu vierde korpsen vormen de tweede linie. Hot vijftiende en het tiende korps blijven in de omstreken van Odessa. Het weder is droog en zeer heet. «WEENEN, 15 Mei (Daily News.) Het Russische leger, voor de tegenwoordige oporatiën bestemd, telt negen korpsen. Slechts twee zijn voor de Dobrudscha bestemd. Het hoofdkorps zal, volgens militaire berekeningen, bij Giurgowo de rivier oversteken, en zuidoostwaarts naar Varna optrekken.
Rumenië.

BUCHAREST, 15 Mei. (/{. O.) Grootvorst Nicolaas is hcdennamiddag hier aangekomen en aan het spoorweg station door vorst Karei en gemalin ontvangen. De Grootvorst bracht daarna een bezoek arm don Vorst en de Vorstin en aan den Bauisahen diplomatieken agent, en keerde des avonds naar Plojosti terug.

BUCHAREST, 16 Mei. (R. o.)\ De Kamer der Afgevaardigden heeft een krediet van tien millioen goedgekeurd voor het onderhoud des legers. * BUDAPEST, 14 Mei, dos avonds. (Part. tel. van de Debat».) Rumenië heeft zooeven den oorlog aan Turkije verklaard. Prins Karei heeft het opperbevel over de troepen aanvaard. De Servische ministerraad i 3 voornemen dit voorbeeld te volgen en men verwacht gelijk besluit van prins Milan. WEENEN, 15 Mei. (R. 0.) Aan de Pol. Corr. wordt uit Bucharest gemeld, dat de komst van den grootvorst Nicolaas aldaar ten doel heeft, om zich definitief to verstaan over de oporatiën van het Rumeensche le&quot;cr, dat onder bevel staat van prins Karcl.
Montenegro.

ZARA, 15 Mei. (R. O.) De insurgentcn hebben op 13 dezer de groote kazerne te Grab, twee blokhuizen, twee pakhuizen en het gebouw der accijnsen te Znbei in brand gestoken, zonder eenigen tegenstand le ontmoeten. De soldaten vlachttea en lieten een aanzienlijken voorraad amunitie en proviand achter.
Klein-Azië.

KONSTANTINOPEL, 15 Mei. (R. 0.) Het Turksche eskader heeft de versterkte Russische haven Suchum-Kalé beschoten. De Turken gingen aan land , versloegen de Russen en bleven meester vaa het terrein. Do bevolking uit den omtrek sluit zich bij de Turken aan. De Russen trekken hunne troepen bijeen in de omstreken van Kars. * KONSTANTINOPEL, 15 Mei. (K.Z.) Duizenden Beduïnen, uit het regeeringsdistrict Bagdad-Diarbekir, door hunne Scheiks aangevoerd, hebben zich bij het Turksche leger in Anatolië gevoegd. De Porte heeft hun volkomen verzorging en vrijstelling van het betalen hunner schatting gedurende tien jaren toegezegd. PETERSBURG, 15 Mei. (R. O.) In officieele berichten van hot oorlogstooneel in Azië, gedagteekend uit Alexandropol 12 Mei, wordt gemeld, dat eene afdeeling Turksche cavalerie, 700 man sterk, uit Kars is gevlucht, welks bevolking er op aandringt, dat de Turksche troepen de Russen te gemoet trekken. PETERSBURG, 16 Mei. (R. O.) Volgens ontvangen bericht hebben eergisteren vijf Turksche gepantserde oorlogsbodems Soukhun beschoten; de stad heeft veel geleden. Een poging tot een landing is verydeld door 5 compagnieën met 2 stukken geschut. De aanvallers hebben een groot aantal dooden aan den oever der rivier achtergelaten. » WEENEN, 15 Mei. (Daily News) Geen enkel geloofwaardig bericht is nog hier ontvangen , betreffende de gevoelige nederlaag der Russische troepen in Klein-Azië.
Telen-rammen van algemeenen aard.

* MEXICO, 14 Mei. (Débats.) De president Porfirio Diaz heeft| in zijne rede tot opening van het congres, o. a. gezegd, dat de regeling der schuld, de rentebetaling on het amortisatiefonds, eene levensquaestie voor dr- ropuMiek is, en dat een voordracht dienaangaané» bij het congws aal ingediend ïfordat. LONDEN, 15 Mei. («. O.) Door do Bank vanEagelami is heden p. Bt. 20,000 uitbetaald. Fijn Zilver 54'5/s d. per ons. ' PARIJS, 15 Mei. («. O.) Moyaux (do man, die zya kir.d heeft vermoord) is door liet Hof tot levenslangea dwangarbeid veroordeeld. PARIJS, 16 Mei. (ff. 0.) Ten gevolge van ceno gednchtonwi-s'ding tusschen den president Mar- Mahon on den minister Jules Simon, over de binnenlanische staatkunde van het Kabinet, heeft genoemde minister zijn ontslag ingediend. De ministers zijn op dit oogenblik vergaderd. * ROME, 14 Mei. (Daily News). De bisschop van Poitiers heeft den Paus verzekerd, //dat alleen vrees voor Duitschland Frankrijk tot eene schijnbaar goede verstandhouding met Italië dryft. Ware dit niet het geval, dan zou de Paus spoedig ondervinden, dat Frankrijk voor de belangen van den H. Stoel op werkdadigc wijze in de bres weet te springen.&quot; Men voegt er bij, dat do bisschop door den maarschalk Mac Mahon zou gemachtigd zijn tot deze belangrijke mededeeling. Het bovenstaande wordt echter slechts onder alle voorbehoud medegedeeld. ROME, 15 Mei. (lt. O.) De Paus heeft heden de bedevaartgangers uit Nederland ontvangen. In antwoord op hun adres bracht de Paus de geschiedenis der Nederlanden in herinnering. Hij wenschte er zich geluk mede: //dat de verschrikkelijke bladzijden van de vervolging der Kerk door de geuzon thans zijn uitgewischt''. Hij betreurde de verblinding der Jansenisten en noodigde de bedevaartgangers uit, om te bidden voor hen en voor de Protestanten. * ROME, 5 Mei. (Dtba's.) Do hier bijeengekomen Duitsche bisschoppen hebben zich met het Vaticaaa verstaan over voorstellen , hun op verschillende tijdstippen gedaan , tot regeling hunner verhouding tot de Duitsche Rijksregepring en van het beheer hunner diocesen. Do Paus en de congregaticn hebben de gedragslijn dier bisschoppon goedgekeurd , zoodat daarin geene wijziging zat gebracht worden. Ten opzichte van de diocesen i» gein besluit genomen. VILLEFRANCHE, 15 Mei. 'R.0.) Toen heden het Fransche eskader hier voor anker kwam is de ketel van het gepantserde fregat Revanche gesprongen. Naar men verzekert, zijn bij deze ramp 20 menschen gedood en 60 gowoml, waarvan 20 doodelyk.

NEW-YORK, 15 Mei. Katoen middl. 103/4. — Petroleum (per gall. van6Vj ff) 14% — Meel 825. — Mats 69. —Roode voerjaarß-2'arwe2!3. — Rio-Kotfie fair 19';' g. — Suiker. Moscovados 10. — Vracht voor Granen SVü- - Reuzel IC/g. ~&quot; Gezouten Vleesch 8V«. — Reuzel Wilce.i Juni 101/* — Katoen. Dagelijksche ontvangst 3000 b., uitvoer naar Engeland b., idem naar het vasteland — b., vooi rand 510 000 b.; Amerik. op aankomst low middl. verschep. Aug. 11 08. NEW-ORLEANS, 15 Mei. Katoen. Middling 10' V». PHILADELPHIA, 15 Mei. Petroleum per gallon va» 81/9 ff 141/*- LONDEN. 15 Mei. Suiker over het geheel vast. — Koffie prijshoudend. — Talk P. ï. C. loco 44.6, Oct.—Dec. 44 6.— Koper: Chili £' 68.15 a 69. — Petroleum Kigali pence per gallon. — Raapolie loco 36.6 a 3&quot; sh. LONDEN, 16 Mei. Aanvoer vaa Eng. Tarwe 400 g., vreerade «ito 28,600 g.; Eng. Garat g., vreemde dito 4700 g.; vreemde Haver 40,500 g., vreemd Meel 5600 barrel», vreemd dito 400 zakken. — Tarwe. 8 ladingen worden aan de kust ten verkoop aangeboden. — Granen in dalende stemming. — Boter. Friesche 94 a 96 sh. LIVERPOOL, 16 Mei! Katoen. Verkocht 8000 balen, stil. Invoer 22,000 balen. Tweede depêche. Verkocht 8000 b. Braziliaansche &quot;)t lager. MANCHESTER, 15 Mei. 7 ff Shirtings 6.2; Bi/4ffs. dito 7.7; 40 s Grey Vam banner will spinning lOi/s p. PETERSBURG, 15 Mei. Talk loco —; Tarwe loco 17; Rogge loco 9.50. — Harer loco 5.25. Veranderlyk weder. PESTH , 16 Mei. Tarwe loco zonder affaire. ÏEULEN, 16 Mei. Tarwe daadjjk 27.75, Mei 26 30: Juli 26 10. — Rog?r. dadelijk 20.50, iMei 17 90; Juli 17 75. — ttcuipolie. dadelijk 35.60; Mei 35.—. Oot. 34 30. Tarwe en Rogg« prijshoudend, Raapolie hooger. Veranderlijk weder.

Rijuhoogte: Te 1 nur 326 PARIJS 16 Mei. Meet 8 merken loopende maand 68.75; Juni 69.50, Juli-Augustus 70 50. 4 laatste md. 69.75. —Tarwe loop. md. 33 23; Juni 33 50; Juli/Aug. 33 75; 4 laatste maanden 32.75. — Rogge loop. maand 24.—, Juni 23.75; Juli/Aug. 22. —; 4 laatste maanden 21.50 — Raapolie loopendo maand 91.—; Juni 91.—; Jnli/Aug. 91.50; 4 laatste maanden 92.50. — Lijnolie loopende maand 81.25; Juni 81.50; Juli, Aug 80. — ; 4 laatste maanden 79.—. — Voorloop loopende maand 57. —5 Juni 57 75; Juli/Aug. 58.50; 4 laatste maanden 59.25 — Suiker 88° dadelijk &quot;;„ 74.50; dito ï/, 80.50; witte N&quot;. 3 loop. md. 84. — ; Jnli/Au&lt;. 84.25; 4 maanden van October 72 25; dito (reraffinsord 164. — k 165.—. Veranderlijk weier.

NEW-YORK, 15 Mei. (Slotkocrs?n.) Goudagio slotk. 7; aoogste koers 7V»; laagste koers 7. — Wis3el op Londen in joud 487 Va; Parijs —; 6 pCt, Amerika 1885 —. —; 5 pCt. dito 1871 11 is/* -, Erie-Suoorw. 6*/ i; Chicago North-Western- Spoorweg 45i/i; Coutral Pacific 1091/4; Union Shares 671/4; Illinois 571/4. ■. ■-. _ . „, PETERSBURG, 15 Mei. (Slotkoersen). Wi3sel London 3/m. 251%; Hamburg 3'm. 2201/»; Amsterdam 3/m. ; Parijs 3'm. 270%; Russen Aandeelen 1864 189.—, dito 1866 184.— ; Russischo Sporen 193%; Imperialen 704; 4Vs pOt. Rassische 1875 981/4; Plaats, disconto 6 pCt. WEKNEN, 16 Mei. (SlotkoorsoB.) 5 pCt. Papierrente Mei 58 10, dite Fèbr.53.30; SpCt.Zilv. Jan. 64.10; dite April 64 30 Goudrente 70.10; Oostenr. Aand. 1354 103 .10; dito dite 1858 154.50; dito 18«&gt; (07.- l dito 1864 129 70; Crediet-Anst. 134.—;Hong. Schatiustbiljotten 1874 82.50; dito 1873 88 ~; 0»lig. Leiah Czera. Sp. 101.50; Baukactif-n 765; Hong. Loten 70 —; Steate-dpuorweg-Aand. 218.—. Nieuwe Lombarden 75 —; FEg.-Oost. Bank «6 20; Aand. Theisßpw. 159.— Wissel op Londen 129. —, Hamberg 62.60; Parijs 51.40; Napoléon dor 10 33-, ZUveragif'll3 30; plaatselpdisconto 41/ s pCt. Stil. FRANKFORT, 16 Mei. (Slotkoorsen). Von. Loml). Spoorw. 59«/4; Duitsche Rijksbank ISV/s; Pap. Mei4si/2; dito Zilverr. Jan. 497/8; Oostenr. Bank-Actiëa 602 50; dito Krediet-Actiön 104 62; Fransch Oost, Spoorw. 1767/»; Oost. Aand. 1854 fl. 250 89; dite !BGO 92%; dito 1864 244.— ; Hong. Loten 125 50; Hong. Schatkistbüi. 1373 77:!/4. dito 1874 725/4; Raab-Gratï- Loten 73; 5 pCt. ItaKS ; 5 pCt. Fr. Rente (volgest.)—; 5 pOt. Russen tm ; dito 1872 77%; 5 pCt._ dito 1873 77%; dito 1875 71; Pandbr. 707/ g ; 3 pGt. Spanje 1869 10%; 5 pCt. Turken —; 6pCt. Amerika 1885 9S»/*; 5 pOt. lita 1871 102&quot;,». — AVissel: Londen k.z. 204.75: Weenen k. z. '57.40; Parfis k. z. 81.40; Amsterd. k. z. 169.80; Napoleons Por 16.28; Plaataelfike discoato 3Vs P*'t. PARIJS, 15 Mei. Boulevard: 8 pCt. Fransche rente 67.40; 5 pCt. dito van 1872 102.55; Turken 8.20; Goudrente 54»/». De markt is in gedrukte stemming.
PARTICULIERE TELEGRAMMEN. Scheepstijdingen.

IJMUIDEN, 16 Mei. Vertrokken: Vesta, S., Hamburg. European, S., Huil. m , In het gezicht: Stad Haarlem, S., Gareloch. Waterstand: 5 vm. hoogw. 59. Windrichting: 5 voorm. W.N.W. Waterstand: I.— nm. laagwater 41. Windrichting: I.— nm. Z.W. NIEUWEDIEP, 16 Moi. Binnen: Burgemeester van betten, Braam, Bordeaux. Vertrokken: FrédericSnowdon,S.,Newc. VLIE, 15 Mei. Binnen: Jonge Gernt, Hazewinkel, Dantflg. BROUWERSHAVEN, 16Mei.W.Binnen: Ottowa,S.,Odes»» n. Rotterdam. ___, ,„,.., .. In het gezicht: Johanna Margaretha, Ruhaak, Ijilathap. VLISSINGEN, 16Mei.Binnen: Wester-Scheldc, Ran. Samarang n. Rott.; vertr. 13 Dec.-Elaa.Fretwurst, Buenos Ayres.- Wcstbure, Montevideo. - Elisabeth Taylor, Mitchell, Wimingt. - Peter Maxwell, Roach, Baltim. - Storkors, fenchsen, id. - Maidot Orleans Houston, Philadelphia. - Anna,Larsen,New-York. - Dos Ounados, BaatidaH, Falm. - Joseph Wilhelm. LIVORNO,ISMei. Vertrokken: Castor,9.,Napels. CARLOFORTE, 15Mei. Vertrokken: Juno,S.,Marseille. GIBRALTAR, 15 Mei. Gepassee-A: Venus, S., Malagan. Amst HAMBURG, 16Mei. Vertrokken: Urama,S.,Amst. STETTIN, 14Mei. Vertrokken: Ceres, S., Beval. KONINGSBERGEN, 15Mei. Binnen: Ondine,S„ Amst. Bij DUNGENESS, Geloodst: Adriana, *andberg Pensacola n. Dordrecht. ________
VBRVOLG DER NIEUWSTIJDINGEN. GEMEENTERAAD VAN AMSTERDAM.

Vergadering van Woensdag 16 Mei. Yo rzitter: jhr. mr. C. J. A. den Tex. Si3k£&amp;^2£-ide her v FuM4^£SrEvcrwijn Lange, HnlttmaS. Dijkers, RogU, van Tienhoven Zonder kennisgeving do heeren: Insinger tn Smidt van Gelder. De Vooritter soet mededeeling van de volgende ngekTe&quot;v.SSnvan H B. Warniuk, om penseen of om bestendiging van wachtgeld als eervol ontslagen sectie-brandmeester. In handen van B. en W. 2&quot; id L J A. Koopman, om eervol ontslag met 1 Sept. a i, als leeraar in het handteebraeo aan de burger dag- en avondschool. In handen van B. en W. om den mspecteur te h°reid van den heer H. Molkenboer, om ontslag als lid van do schoolcommissie. Verleend onder dankbetuiging voor de be- Wefo*n4.n*\v&quot;A J- Dassel, om kostelooze plaatsing op do openbare huurscholen der 2de klasse voor jongens te verleenen -tan een ifiner kinderen. In handen van B en W. Het verslag over den toestand der Gemeente in 1876 is gereed, on zal eerstdaags gedrukt WDe RVadten^.lf.d^olK*!, de stembureaux voor de verkiezimr van leden der Tweede Kaaier. Aan de orde komen de volgendo stukken: . N*W Rap%rt van de commissie voor de strafverordemn_ren vaa 14 Dec. 1876, op een adres van F. H. Bange c. •. waarin zij de aandacht velgen op hut dagelijks toenemend intal zoogenaamde .handkamn&quot;, die, v-atTim.«« grootse betrrft en te WÜw waarop zij worden b ' len en best,,ard, cc» zeer ernstig■ A»« opleveren, en waarbij iq zeer drmgead verzoeken ten^lfereiwiedigste zoodanige maatregelen te nemen
&lt;section end=&quot;politieberichten&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d2psl8ei1kzlbs9avxv7qtk48jlxfe7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:De Groote Schouburgh Der Nederlantsche Konstschilders En Schilderessen 1719 vol 2.djvu/127</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81551</id>
    <revision>
      <id>221436</id>
      <parentid>212783</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T18:08:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gevalideerd */ afb. vervangen</comment>
      <origin>221436</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="209" sha1="d6wc9df5d67go6476l9gf9a3xm2ypi2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vincent Steenberg&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{dhr}}
[[Bestand:De Groote Schouburgh Der Nederlantsche Konstschilders En Schilderessen 1753 vol 2 plate E.jpg|center|500px]]
{{RH|''{{fine|{{taal|la|Jak. Houbraken sculp.}}''}}||{{fine|E. ''103''}}}}
{{dhr}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d6wc9df5d67go6476l9gf9a3xm2ypi2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Lagerlof, Niels Holgersson's Wonderbare Reis (1917).pdf/320</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86295</id>
    <revision>
      <id>221448</id>
      <parentid>221259</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T20:58:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Havang(nl)</username>
        <id>4330</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gevalideerd */</comment>
      <origin>221448</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1741" sha1="cmmbtsfbxvk2a1w8vdaiktxguqmlkzr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Havang(nl)&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{X-larger|{{c|XXXII.}}

{{c|EEN DAG IN HÄLSINGLAND.}}}}

{{Lijn|5em}}

{{c|{{asc|EEN GROOT GROEN BLAD.}}}}

Den volgenden dag reed de jongen over Hälsingland. Het lag daar beneden hem met nieuwe, lichtgroene loten aan de denneboomen, nieuw berkeloof aan de hagen, nieuw graan op de velde en pas opgekomen koren op de akkers. 't Was een hoog en bergachtig land, maar er midden door ging een breed en licht dal, en van daar uit liepen naar alle zijden andere dalen, sommige nauw en kort, andere breed en lang.

&quot;Dit land lijkt wel een blad,&quot; dacht de jongen. &quot;Want het is zoo groen, en de dalen loopen erover, ongeveer op dezelfde manier als de nerven over een blad.&quot;

't Was een mooi land om te zien. De jongen zag er ook veel van, omdat de arend den ouden speelman Klement Larsson zocht, en in ieder dal naar hem uitkeek.

Toen het tegen den morgen liep, kwam er leven en beweging op de boerenplaatsen. Een paar jonge meisjes, met ransels op den rug, liepen rond onder het vee. Een jongen met een langen stok in de hand, hield de schapen bij elkaar. Een kleine hond draafde rond tusschen de koeien door, en blafte tegen hen, die stooten wilden. De boer spande een paard voor een kar, en laadde die vol met botervaten, kaasvormen en allerlei levensmiddelen. De menschen lachten en neurieden. Zij en de dieren waren vroolijk alsof zij een recht prettigen dag verwachtten.

Een poos later waren ze alle op weg naar de bosschen. Een van de meisjes ging vooraan, en lokte het vee met mooi helder roepen. De dieren liepen in een lange rij achter haar aan. De herdersjongen en zijn hond liepen heen en weer, om toe te zien dat geen enkel dier van den rechten weg afweek. 't Allerlaatste kwam de boer en zijn knecht. Ze liepen naast de kar, om te&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cmmbtsfbxvk2a1w8vdaiktxguqmlkzr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Overleg gebruiker:Quirinius Germanicus</title>
    <ns>3</ns>
    <id>86320</id>
    <revision>
      <id>221422</id>
      <parentid>221331</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T13:42:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quirinius Germanicus</username>
        <id>16328</id>
      </contributor>
      <comment>/* Uw 'verbetering' */ Reactie</comment>
      <origin>221422</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="656" sha1="cbs44zt4rk0fooxr5ng89loylqlbk6u" xml:space="preserve">== Uw 'verbetering'  ==

Uw wijzigingen in het artikel [[Bekende monologen uit Shakespeares werk/Friends, Romans, countrymen, lend me your ears]] heb ik teruggedraaid omdat ze de bronteksten op dbnl niet volgen, terwijl de vorige versie ze wel correct weergaf. [[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.G.G.]] ([[Overleg gebruiker:J.Grandgagnage|overleg]]) 19 mei 2026 12:25 (CEST)

:Dit is onzin. Ze zijn geheel verschillend van de Engelse tekst! Het is Brutus, niet Antonius die praat! Bovendien heb ik de tekst van DBNL overgenomen. [[Gebruiker:Quirinius Germanicus|Quirinius Germanicus]] ([[Overleg gebruiker:Quirinius Germanicus|overleg]]) 21 mei 2026 15:42 (CEST)</text>
      <sha1>cbs44zt4rk0fooxr5ng89loylqlbk6u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>221423</id>
      <parentid>221422</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T13:43:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quirinius Germanicus</username>
        <id>16328</id>
      </contributor>
      <comment>/* Uw 'verbetering' */ Reactie</comment>
      <origin>221423</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="876" sha1="2nch8tli13mkwrt7ci1xs8k0z0fcd4j" xml:space="preserve">== Uw 'verbetering'  ==

Uw wijzigingen in het artikel [[Bekende monologen uit Shakespeares werk/Friends, Romans, countrymen, lend me your ears]] heb ik teruggedraaid omdat ze de bronteksten op dbnl niet volgen, terwijl de vorige versie ze wel correct weergaf. [[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.G.G.]] ([[Overleg gebruiker:J.Grandgagnage|overleg]]) 19 mei 2026 12:25 (CEST)

:Dit is onzin. Ze zijn geheel verschillend van de Engelse tekst! Het is Brutus, niet Antonius die praat! Bovendien heb ik de tekst van DBNL overgenomen. [[Gebruiker:Quirinius Germanicus|Quirinius Germanicus]] ([[Overleg gebruiker:Quirinius Germanicus|overleg]]) 21 mei 2026 15:42 (CEST)
::De verbetering zal ik dus weer terugzetten. Anders rapporteer ik u voor vandalisme. [[Gebruiker:Quirinius Germanicus|Quirinius Germanicus]] ([[Overleg gebruiker:Quirinius Germanicus|overleg]]) 21 mei 2026 15:43 (CEST)</text>
      <sha1>2nch8tli13mkwrt7ci1xs8k0z0fcd4j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>221430</id>
      <parentid>221423</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T14:45:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>J.Grandgagnage</username>
        <id>269</id>
      </contributor>
      <comment>/* Uw 'verbetering' */ Goed gezien</comment>
      <origin>221430</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1119" sha1="76jluqvfyuui61vsqfinohb166ubbf0" xml:space="preserve">== Uw 'verbetering'  ==

Uw wijzigingen in het artikel [[Bekende monologen uit Shakespeares werk/Friends, Romans, countrymen, lend me your ears]] heb ik teruggedraaid omdat ze de bronteksten op dbnl niet volgen, terwijl de vorige versie ze wel correct weergaf. [[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.G.G.]] ([[Overleg gebruiker:J.Grandgagnage|overleg]]) 19 mei 2026 12:25 (CEST)

:Dit is onzin. Ze zijn geheel verschillend van de Engelse tekst! Het is Brutus, niet Antonius die praat! Bovendien heb ik de tekst van DBNL overgenomen. [[Gebruiker:Quirinius Germanicus|Quirinius Germanicus]] ([[Overleg gebruiker:Quirinius Germanicus|overleg]]) 21 mei 2026 15:42 (CEST)
::De verbetering zal ik dus weer terugzetten. Anders rapporteer ik u voor vandalisme. [[Gebruiker:Quirinius Germanicus|Quirinius Germanicus]] ([[Overleg gebruiker:Quirinius Germanicus|overleg]]) 21 mei 2026 15:43 (CEST)
:::Mijn excuus, de tekst die u verving was inderdaad Brutus' toespraak die de monoloog van Marcus Antonius voorafging. Goed opgemerkt. [[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.G.G.]] ([[Overleg gebruiker:J.Grandgagnage|overleg]]) 21 mei 2026 16:45 (CEST)</text>
      <sha1>76jluqvfyuui61vsqfinohb166ubbf0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>221437</id>
      <parentid>221430</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T18:12:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quirinius Germanicus</username>
        <id>16328</id>
      </contributor>
      <comment>/* Uw 'verbetering' */ Reactie</comment>
      <origin>221437</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1310" sha1="cm3ltuel5ymmk0gyl41rc1x9xflv7jw" xml:space="preserve">== Uw 'verbetering'  ==

Uw wijzigingen in het artikel [[Bekende monologen uit Shakespeares werk/Friends, Romans, countrymen, lend me your ears]] heb ik teruggedraaid omdat ze de bronteksten op dbnl niet volgen, terwijl de vorige versie ze wel correct weergaf. [[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.G.G.]] ([[Overleg gebruiker:J.Grandgagnage|overleg]]) 19 mei 2026 12:25 (CEST)

:Dit is onzin. Ze zijn geheel verschillend van de Engelse tekst! Het is Brutus, niet Antonius die praat! Bovendien heb ik de tekst van DBNL overgenomen. [[Gebruiker:Quirinius Germanicus|Quirinius Germanicus]] ([[Overleg gebruiker:Quirinius Germanicus|overleg]]) 21 mei 2026 15:42 (CEST)
::De verbetering zal ik dus weer terugzetten. Anders rapporteer ik u voor vandalisme. [[Gebruiker:Quirinius Germanicus|Quirinius Germanicus]] ([[Overleg gebruiker:Quirinius Germanicus|overleg]]) 21 mei 2026 15:43 (CEST)
:::Mijn excuus, de tekst die u verving was inderdaad Brutus' toespraak die de monoloog van Marcus Antonius voorafging. Goed opgemerkt. [[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.G.G.]] ([[Overleg gebruiker:J.Grandgagnage|overleg]]) 21 mei 2026 16:45 (CEST)
::::Ik ben blij dat we tot overeenstemming zijn gekomen. [[Gebruiker:Quirinius Germanicus|Quirinius Germanicus]] ([[Overleg gebruiker:Quirinius Germanicus|overleg]]) 21 mei 2026 20:12 (CEST)</text>
      <sha1>cm3ltuel5ymmk0gyl41rc1x9xflv7jw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>221440</id>
      <parentid>221437</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T19:05:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Havang(nl)</username>
        <id>4330</id>
      </contributor>
      <comment>/* Uw 'verbetering' */</comment>
      <origin>221440</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1596" sha1="746pty2kwca1a5jx27feamrksg5zavo" xml:space="preserve">== Uw 'verbetering'  ==

Uw wijzigingen in het artikel [[Bekende monologen uit Shakespeares werk/Friends, Romans, countrymen, lend me your ears]] heb ik teruggedraaid omdat ze de bronteksten op dbnl niet volgen, terwijl de vorige versie ze wel correct weergaf. [[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.G.G.]] ([[Overleg gebruiker:J.Grandgagnage|overleg]]) 19 mei 2026 12:25 (CEST)

:Dit is onzin. Ze zijn geheel verschillend van de Engelse tekst! Het is Brutus, niet Antonius die praat! Bovendien heb ik de tekst van DBNL overgenomen. [[Gebruiker:Quirinius Germanicus|Quirinius Germanicus]] ([[Overleg gebruiker:Quirinius Germanicus|overleg]]) 21 mei 2026 15:42 (CEST)
::De verbetering zal ik dus weer terugzetten. Anders rapporteer ik u voor vandalisme. [[Gebruiker:Quirinius Germanicus|Quirinius Germanicus]] ([[Overleg gebruiker:Quirinius Germanicus|overleg]]) 21 mei 2026 15:43 (CEST)
:::Mijn excuus, de tekst die u verving was inderdaad Brutus' toespraak die de monoloog van Marcus Antonius voorafging. Goed opgemerkt. [[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.G.G.]] ([[Overleg gebruiker:J.Grandgagnage|overleg]]) 21 mei 2026 16:45 (CEST)
::::Ik ben blij dat we tot overeenstemming zijn gekomen. [[Gebruiker:Quirinius Germanicus|Quirinius Germanicus]] ([[Overleg gebruiker:Quirinius Germanicus|overleg]]) 21 mei 2026 20:12 (CEST)
:::::De engelse brontekst staat op en:wikisource, die moet hier eigenlijk binnengehaald worden met [[sjabloon:IwpageSection]], die sjabloon werkt nog niet goed - wie kan dat doen? --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 21 mei 2026 21:05 (CEST)</text>
      <sha1>746pty2kwca1a5jx27feamrksg5zavo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>221441</id>
      <parentid>221440</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T19:10:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Havang(nl)</username>
        <id>4330</id>
      </contributor>
      <comment>/* Uw 'verbetering' */</comment>
      <origin>221441</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1767" sha1="p5hw21ibpq4d3pljoee0u9hd7dpnice" xml:space="preserve">== Uw 'verbetering'  ==

Uw wijzigingen in het artikel [[Bekende monologen uit Shakespeares werk/Friends, Romans, countrymen, lend me your ears]] heb ik teruggedraaid omdat ze de bronteksten op dbnl niet volgen, terwijl de vorige versie ze wel correct weergaf. [[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.G.G.]] ([[Overleg gebruiker:J.Grandgagnage|overleg]]) 19 mei 2026 12:25 (CEST)

:Dit is onzin. Ze zijn geheel verschillend van de Engelse tekst! Het is Brutus, niet Antonius die praat! Bovendien heb ik de tekst van DBNL overgenomen. [[Gebruiker:Quirinius Germanicus|Quirinius Germanicus]] ([[Overleg gebruiker:Quirinius Germanicus|overleg]]) 21 mei 2026 15:42 (CEST)
::De verbetering zal ik dus weer terugzetten. Anders rapporteer ik u voor vandalisme. [[Gebruiker:Quirinius Germanicus|Quirinius Germanicus]] ([[Overleg gebruiker:Quirinius Germanicus|overleg]]) 21 mei 2026 15:43 (CEST)
:::Mijn excuus, de tekst die u verving was inderdaad Brutus' toespraak die de monoloog van Marcus Antonius voorafging. Goed opgemerkt. [[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.G.G.]] ([[Overleg gebruiker:J.Grandgagnage|overleg]]) 21 mei 2026 16:45 (CEST)
::::Ik ben blij dat we tot overeenstemming zijn gekomen. [[Gebruiker:Quirinius Germanicus|Quirinius Germanicus]] ([[Overleg gebruiker:Quirinius Germanicus|overleg]]) 21 mei 2026 20:12 (CEST)
:::::De engelse brontekst staat op en:wikisource, die moet hier eigenlijk binnengehaald worden met [[sjabloon:IwpageSection]], die sjabloon werkt nog niet goed - wie kan dat doen? 
:::::Van de Bilderdijk vertaling bestaat een scan (zie de ref), waarvan een Index gemaakt kan worden, zodat die tekst door transclusie hier ingevoegd kan worden.  
--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 21 mei 2026 21:05 (CEST)
:::::</text>
      <sha1>p5hw21ibpq4d3pljoee0u9hd7dpnice</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>221442</id>
      <parentid>221441</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T19:13:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Havang(nl)</username>
        <id>4330</id>
      </contributor>
      <comment>/* Uw 'verbetering' */</comment>
      <origin>221442</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1916" sha1="1fv4wx2qwv1higcflkftzm7kje3mxky" xml:space="preserve">== Uw 'verbetering'  ==

Uw wijzigingen in het artikel [[Bekende monologen uit Shakespeares werk/Friends, Romans, countrymen, lend me your ears]] heb ik teruggedraaid omdat ze de bronteksten op dbnl niet volgen, terwijl de vorige versie ze wel correct weergaf. [[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.G.G.]] ([[Overleg gebruiker:J.Grandgagnage|overleg]]) 19 mei 2026 12:25 (CEST)

:Dit is onzin. Ze zijn geheel verschillend van de Engelse tekst! Het is Brutus, niet Antonius die praat! Bovendien heb ik de tekst van DBNL overgenomen. [[Gebruiker:Quirinius Germanicus|Quirinius Germanicus]] ([[Overleg gebruiker:Quirinius Germanicus|overleg]]) 21 mei 2026 15:42 (CEST)
::De verbetering zal ik dus weer terugzetten. Anders rapporteer ik u voor vandalisme. [[Gebruiker:Quirinius Germanicus|Quirinius Germanicus]] ([[Overleg gebruiker:Quirinius Germanicus|overleg]]) 21 mei 2026 15:43 (CEST)
:::Mijn excuus, de tekst die u verving was inderdaad Brutus' toespraak die de monoloog van Marcus Antonius voorafging. Goed opgemerkt. [[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.G.G.]] ([[Overleg gebruiker:J.Grandgagnage|overleg]]) 21 mei 2026 16:45 (CEST)
::::Ik ben blij dat we tot overeenstemming zijn gekomen. [[Gebruiker:Quirinius Germanicus|Quirinius Germanicus]] ([[Overleg gebruiker:Quirinius Germanicus|overleg]]) 21 mei 2026 20:12 (CEST)
:::::De engelse brontekst staat op en:wikisource, die moet hier eigenlijk binnengehaald worden met [[sjabloon:IwpageSection]], die sjabloon werkt nog niet goed - wie kan dat doen? 
:::::Van de Bilderdijk vertaling en de Fleerakker vertaling bestaan scans (zie de ref), waarvan Indexen gemaakt kunnen worden, zodat die teksten door transclusie hier ingevoegd kunnen worden. 
:::::De vertaling van Gragdgagnage is eigen werk, door de maker hier geplaatst, daar is wikisource niet voor bedoeld.  
--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 21 mei 2026 21:05 (CEST)
:::::</text>
      <sha1>1fv4wx2qwv1higcflkftzm7kje3mxky</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>221443</id>
      <parentid>221442</parentid>
      <timestamp>2026-05-21T19:14:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Havang(nl)</username>
        <id>4330</id>
      </contributor>
      <origin>221443</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1917" sha1="sz34k05vmmh3lxwffkrk0xw176runvv" xml:space="preserve">== Uw 'verbetering'  ==

Uw wijzigingen in het artikel [[Bekende monologen uit Shakespeares werk/Friends, Romans, countrymen, lend me your ears]] heb ik teruggedraaid omdat ze de bronteksten op dbnl niet volgen, terwijl de vorige versie ze wel correct weergaf. [[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.G.G.]] ([[Overleg gebruiker:J.Grandgagnage|overleg]]) 19 mei 2026 12:25 (CEST)

:Dit is onzin. Ze zijn geheel verschillend van de Engelse tekst! Het is Brutus, niet Antonius die praat! Bovendien heb ik de tekst van DBNL overgenomen. [[Gebruiker:Quirinius Germanicus|Quirinius Germanicus]] ([[Overleg gebruiker:Quirinius Germanicus|overleg]]) 21 mei 2026 15:42 (CEST)
::De verbetering zal ik dus weer terugzetten. Anders rapporteer ik u voor vandalisme. [[Gebruiker:Quirinius Germanicus|Quirinius Germanicus]] ([[Overleg gebruiker:Quirinius Germanicus|overleg]]) 21 mei 2026 15:43 (CEST)
:::Mijn excuus, de tekst die u verving was inderdaad Brutus' toespraak die de monoloog van Marcus Antonius voorafging. Goed opgemerkt. [[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.G.G.]] ([[Overleg gebruiker:J.Grandgagnage|overleg]]) 21 mei 2026 16:45 (CEST)
::::Ik ben blij dat we tot overeenstemming zijn gekomen. [[Gebruiker:Quirinius Germanicus|Quirinius Germanicus]] ([[Overleg gebruiker:Quirinius Germanicus|overleg]]) 21 mei 2026 20:12 (CEST)
:::::De engelse brontekst staat op en:wikisource, die moet hier eigenlijk binnengehaald worden met [[sjabloon:IwpageSection]], die sjabloon werkt nog niet goed - wie kan dat doen? 
:::::Van de Bilderdijk vertaling en de Fleerakker vertaling bestaan scans (zie de ref), waarvan Indexen gemaakt kunnen worden, zodat die teksten door transclusie hier ingevoegd kunnen worden. 
:::::De vertaling van Grandgagnage is eigen werk, door de auteur hier geplaatst, daar is wikisource niet voor bedoeld.  
--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 21 mei 2026 21:05 (CEST)
:::::</text>
      <sha1>sz34k05vmmh3lxwffkrk0xw176runvv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Algemeen Handelsblad/1877/Nummer 14517/De buitengewone algemeene vergadering</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86379</id>
    <revision>
      <id>221409</id>
      <timestamp>2026-05-21T12:26:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>221409</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="661" sha1="83a7n11ec6cpkleg0trucpmkc5bj1x5" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘De buitengewone algemeene vergadering van aandeelhouders in de Nederlandsch-Indische Spoorwegmaatschappij, […]’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = |Override_vertaler = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit het ''Algemeen Handelsblad'', donderdag 17 mei 1877, [p.&amp;nbsp;1-2]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Algemeen Handelsblad 1877 no 14517.pdf&quot; from=&quot;1&quot; to=&quot;2&quot; fromsection=&quot;debuitengewonealgemeene&quot; tosection=&quot;debuitengewonealgemeene&quot;/&gt;

[[Categorie:Algemeen Handelsblad, 1877, Nummer 14517]]</text>
      <sha1>83a7n11ec6cpkleg0trucpmkc5bj1x5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Algemeen Handelsblad/1877/Nummer 14517/Naar wij vernemen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86380</id>
    <revision>
      <id>221410</id>
      <timestamp>2026-05-21T12:30:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>221410</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="659" sha1="lqgec1bynypkz37yzscg0tak32o4rd9" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘Naar wij vernemen loopen gedurende de thans aangevangen zomerdienstregeling dagelijks op den Rijnspoorweg goederentreinen, […]’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = |Override_vertaler = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit het ''Algemeen Handelsblad'', donderdag 17 mei 1877, [p.&amp;nbsp;2]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Algemeen Handelsblad 1877 no 14517.pdf&quot; from=&quot;2&quot; to=&quot;2&quot; fromsection=&quot;naarwijvernemen&quot; tosection=&quot;naarwijvernemen&quot;/&gt;

[[Categorie:Algemeen Handelsblad, 1877, Nummer 14517]]</text>
      <sha1>lqgec1bynypkz37yzscg0tak32o4rd9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Algemeen Handelsblad/1877/Nummer 14517/Van Madeira werd getelegrafeerd</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86381</id>
    <revision>
      <id>221412</id>
      <timestamp>2026-05-21T12:34:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>221412</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="593" sha1="nl9nkphj4j6o073cag7wszsh33csgk9" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘Van Madeira werd Maandag aan de Daily News getelegrafeerd: […]’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = |Override_vertaler = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit het ''Algemeen Handelsblad'', donderdag 17 mei 1877, [p.&amp;nbsp;2]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Algemeen Handelsblad 1877 no 14517.pdf&quot; from=&quot;2&quot; to=&quot;2&quot; fromsection=&quot;vanmadeirawerd&quot; tosection=&quot;vanmadeirawerd&quot;/&gt;

[[Categorie:Algemeen Handelsblad, 1877, Nummer 14517]]</text>
      <sha1>nl9nkphj4j6o073cag7wszsh33csgk9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Algemeen Handelsblad/1877/Nummer 14517/’s-Gravenhage, 15 Mei</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86382</id>
    <revision>
      <id>221413</id>
      <timestamp>2026-05-21T12:38:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>221413</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="556" sha1="3th24rxpec9aflc0ecxyc6a7tpnptlf" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘’s-Gravenhage, 15 Mei’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = |Override_vertaler = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit het ''Algemeen Handelsblad'', donderdag 17 mei 1877, [p.&amp;nbsp;2]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Algemeen Handelsblad 1877 no 14517.pdf&quot; from=&quot;2&quot; to=&quot;2&quot; fromsection=&quot;sgravenhage15mei&quot; tosection=&quot;sgravenhage15mei&quot;/&gt;

[[Categorie:Algemeen Handelsblad, 1877, Nummer 14517]]</text>
      <sha1>3th24rxpec9aflc0ecxyc6a7tpnptlf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Algemeen Handelsblad/1877/Nummer 14517/Deventer, 15 Mei</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86383</id>
    <revision>
      <id>221414</id>
      <timestamp>2026-05-21T12:39:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>221414</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="543" sha1="0wnnx91us5r6coetpl4w32eiuzwm9l3" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘Deventer, 15 Mei’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = |Override_vertaler = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit het ''Algemeen Handelsblad'', donderdag 17 mei 1877, [p.&amp;nbsp;2]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Algemeen Handelsblad 1877 no 14517.pdf&quot; from=&quot;2&quot; to=&quot;2&quot; fromsection=&quot;deventer15mei&quot; tosection=&quot;deventer15mei&quot;/&gt;

[[Categorie:Algemeen Handelsblad, 1877, Nummer 14517]]</text>
      <sha1>0wnnx91us5r6coetpl4w32eiuzwm9l3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Algemeen Handelsblad/1877/Nummer 14517/Breda, 15 Mei</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86384</id>
    <revision>
      <id>221415</id>
      <timestamp>2026-05-21T12:41:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>221415</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="534" sha1="j973hct3phkacfsv5q5rqbrfg4gvphi" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘Breda, 15 Mei’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = |Override_vertaler = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit het ''Algemeen Handelsblad'', donderdag 17 mei 1877, [p.&amp;nbsp;2]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Algemeen Handelsblad 1877 no 14517.pdf&quot; from=&quot;2&quot; to=&quot;2&quot; fromsection=&quot;breda15mei&quot; tosection=&quot;breda15mei&quot;/&gt;

[[Categorie:Algemeen Handelsblad, 1877, Nummer 14517]]</text>
      <sha1>j973hct3phkacfsv5q5rqbrfg4gvphi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Algemeen Handelsblad/1877/Nummer 14517/Maastricht, 15 Mei</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86385</id>
    <revision>
      <id>221416</id>
      <timestamp>2026-05-21T12:44:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>221416</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="549" sha1="91qidclwa6fabowtysml1ec162b6e6d" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘Maastricht, 15 Mei’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = |Override_vertaler = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit het ''Algemeen Handelsblad'', donderdag 17 mei 1877, [p.&amp;nbsp;2]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Algemeen Handelsblad 1877 no 14517.pdf&quot; from=&quot;2&quot; to=&quot;2&quot; fromsection=&quot;maastricht15mei&quot; tosection=&quot;maastricht15mei&quot;/&gt;

[[Categorie:Algemeen Handelsblad, 1877, Nummer 14517]]</text>
      <sha1>91qidclwa6fabowtysml1ec162b6e6d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Algemeen Handelsblad/1877/Nummer 14517/Besluiten en benoemingen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86386</id>
    <revision>
      <id>221417</id>
      <timestamp>2026-05-21T12:50:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>221417</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="569" sha1="m8ylqux3vm4d6vkkbobkjg41msxcn00" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘Besluiten en benoemingen’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = |Override_vertaler = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit het ''Algemeen Handelsblad'', donderdag 17 mei 1877, [p.&amp;nbsp;2]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Algemeen Handelsblad 1877 no 14517.pdf&quot; from=&quot;2&quot; to=&quot;2&quot; fromsection=&quot;besluitenenbenoemingen&quot; tosection=&quot;besluitenenbenoemingen&quot;/&gt;

[[Categorie:Algemeen Handelsblad, 1877, Nummer 14517]]</text>
      <sha1>m8ylqux3vm4d6vkkbobkjg41msxcn00</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Algemeen Handelsblad/1877/Nummer 14517/Door de Staatscommissie voor de geneeskundige examens is bevorderd</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86387</id>
    <revision>
      <id>221418</id>
      <timestamp>2026-05-21T12:55:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>221418</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="637" sha1="sa2tegqcto79iy7d5y17uvkgg2wxe91" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘Door de Staatscommissie voor de geneeskundige examens is heden bevorderd tot tandmeester […]’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = |Override_vertaler = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit het ''Algemeen Handelsblad'', donderdag 17 mei 1877, [p.&amp;nbsp;2]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Algemeen Handelsblad 1877 no 14517.pdf&quot; from=&quot;2&quot; to=&quot;2&quot; fromsection=&quot;doordestaatscommissie&quot; tosection=&quot;doordestaatscommissie&quot;/&gt;

[[Categorie:Algemeen Handelsblad, 1877, Nummer 14517]]</text>
      <sha1>sa2tegqcto79iy7d5y17uvkgg2wxe91</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Algemeen Handelsblad/1877/Nummer 14517/Bij koninklijk besluit</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86388</id>
    <revision>
      <id>221419</id>
      <timestamp>2026-05-21T12:58:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>221419</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="679" sha1="83e0lm8dybofof6ga0y73gmfxelx4ch" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘Bij koninklijk besluit van 12 dezer, is aan de volgende vreemdelingen vergunning verleend om hier te lande lager onderwijs te geven, […]’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = |Override_vertaler = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit het ''Algemeen Handelsblad'', donderdag 17 mei 1877, [p.&amp;nbsp;2]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Algemeen Handelsblad 1877 no 14517.pdf&quot; from=&quot;2&quot; to=&quot;2&quot; fromsection=&quot;bijkoninklijkbesluit&quot; tosection=&quot;bijkoninklijkbesluit&quot;/&gt;

[[Categorie:Algemeen Handelsblad, 1877, Nummer 14517]]</text>
      <sha1>83e0lm8dybofof6ga0y73gmfxelx4ch</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hoofdportaal:Opvoeding, onderwijs en vorming/Basisonderwijs</title>
    <ns>100</ns>
    <id>86389</id>
    <revision>
      <id>221420</id>
      <timestamp>2026-05-21T13:16:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>begin</comment>
      <origin>221420</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5929" sha1="338ixy3sfkm3lghn4np74xmwt9ac7sh" xml:space="preserve">{{Infobox thema
| naam = Basisonderwijs
| afbeelding = Niños estudiantes chilenos.jpg
| alt = scholieren in Chili
| beschrijving = Dit is een overzicht van alle op [[Wikisource:Over Wikisource|Wikisource]] aanwezige bronnen over [[w:Basisonderwijs|basisonderwijs]]
}}
== Kleuteronderwijs ==
=== Geschiedenis ===
Hierbij ook: Fröbelonderwijs
;Bewaarscholen
*Anoniem (6 maart 1847) [[Provinciale Geldersche en Nijmeegsche Courant/1847/Nummer 19/Nijmegen, den 5den Maart|‘Nijmegen, den 5den Maart’]], ''Provinciale Geldersche en Nijmeegsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Fröbelonderwijs
*Jonkman, H. (1931) ''De opvoeding van den kleuter'', Groningen: Wolters.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (25 november 1931) [[De Telegraaf/Jaargang 39/Nummer 14809/Avondblad/Over boeken|‘Over boeken’]], ''De Telegraaf'', Avondblad, vierde blad, p.&amp;nbsp;13.

== Lager onderwijs; algemeen ==
=== Geschiedenis ===
*Anoniem (17 mei 1877) [[Algemeen Handelsblad/1877/Nummer 14517/Bij koninklijk besluit|‘Bij koninklijk besluit van 12 dezer, is aan de volgende vreemdelingen vergunning verleend om hier te lande lager onderwijs te geven, […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (20 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 212/Mechelen, 19 Dec.|‘Mechelen, 19 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', [p.&amp;nbsp;3].

;Augustijnenschool, Maastricht
*Anoniem (20 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 212/Maastricht, 18 Dec.|‘Maastricht, 18 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', [p.&amp;nbsp;3].
*Anoniem (28 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 216/Schimmert, 27 Dec.|‘Schimmert, 27 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Christelijke School, Zwartebroek
*Anoniem (2 april 1932) [[Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad/Jaargang 136/Nummer 77/Ochtendblad/Afscheid Meester Van den Brink te Zwartebroek|‘Afscheid „Meester Van den Brink” te Zwartebroek’]], ''Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad'', Ochtendblad, [1e blad], [p.&amp;nbsp;3].
*Anoniem (2 april 1932) [[Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad/Jaargang 136/Nummer 77/Ochtendblad/Personalia (2)|‘Personalia’]], ''Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad'', Ochtendblad, [1e blad], [p.&amp;nbsp;3].

;Gerth van Wijkschool, Den Haag
*Anoniem (11 mei 1936) [[Haagsche Courant/1936/Nummer 16338/Onze stadgenoot|‘Onze stadgenoot, de heer J. Valkenburg, […]’]], ''Haagsche Courant'', vierde blad, p.&amp;nbsp;3.

;Lagere School, Reijmerstok
*Anoniem (6 maart 1886) [[De Maasbode/Jaargang 18/Nummer 2848/Men schrijft ons uit Gulpen|‘Men schrijft ons uit Gulpen: […]’]], ''De Maasbode'', [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (20 maart 1886) [[Venloosch Weekblad/Jaargang 24/Nummer 12/De schoolopziener|‘De schoolopziener van Maastricht […]’]], ''Venloosch Weekblad'', [p.&amp;nbsp;2].

;Lagere School, Spaarndam
*Anoniem (4 mei 1889) [[Het Vaderland/Jaargang 21/Nummer 105/Lager onderwijs|‘Lager onderwijs’]], ''Het Vaderland'', eerste blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Lagere School, Terwolde
*Anoniem (4 mei 1889) [[Het Vaderland/Jaargang 21/Nummer 105/Lager onderwijs|‘Lager onderwijs’]], ''Het Vaderland'', eerste blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Openbare Lagere Scholen, Den Helder
[[Bestand:Het Nieuws van den Dag 1881 no 3515 ad Zes Onderwijzers of Onderwijzeressen.jpg|thumb|Advertentie in ''Het Nieuws van den Dag'', 10 augustus 1881]]

;Openbare Lagere school, Oirlo
*Anoniem (21 juni 1893) [[Ons Zuiden/Jaargang 1/Nummer 142/Oirlo, 19 Juni|‘Oirlo, 19 Juni’]], ''Ons Zuiden'', [p.&amp;nbsp;2].

;Openbare Lagere school der 1e klasse No. 94, Amsterdam
*Anoniem (15 december 1905) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 78/Nummer 24651/Avondblad/Tot tijdelijk onderwijzeres is benoemd|‘Tot tijdelijk onderwijzeres […] is benoemd […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, eerste blad, [p.&amp;nbsp;1].

;Openbare School, Kessel
*Anoniem (20 maart 1886) [[Venloosch Weekblad/Jaargang 24/Nummer 12/Door het Geneeskundig staatstoezicht is afgekeurd|‘Door het Geneeskundig staatstoezicht is […] afgekeurd’]], ''Venloosch Weeklblad'', [p.&amp;nbsp;1].

;Openbare School voor Gewoon Lager Onderwijs, Spijk
[[Bestand:Het Nieuws van den Dag 1881 no 3515 ad Onderwijs te Spijk.jpg|thumb|Advertentie in ''Het Nieuws van den Dag'', 10 augustus 1881]]

;Openbare School voor Lager Onderwijs, Everdingen
[[Bestand:Het Nieuws van den Dag 1881 no 3515 ad onderwijzeres Everdingen.jpg|thumb|Advertentie in ''Het Nieuws van den Dag'', 10 augustus 1881]]

;Protestants-christelijke lagere school Gaspard de Coligny, Den Haag
*Anoniem (11 mei 1936) [[Haagsche Courant/1936/Nummer 16338/Onze stadgenoot|‘Onze stadgenoot, de heer J. Valkenburg, […]’]], ''Haagsche Courant'', vierde blad, p.&amp;nbsp;3.

=== Beroep en opleiding ===
;Kweekschool St. Lucia, Rotterdam
*Anoniem (5 maart 1937) [[De Maasbode/Jaargang 69/Nummer 27275/Avondblad/Ward-examens|‘Ward-examens’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, p.&amp;nbsp;11.

;Rijkskweekschool, 's-Hertogenbosch
*Anoniem (12 april 1889) [[De Tijd/1889/Nummer 2688/Bij kon. besl. (3)|‘Bij kon. besl. is aan A. Christiaans […] eervol ontslag verleend […]’]], ''De Tijd'', [eerste blad], [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (16 juni 1930) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 159/Nummer 139/Examen l.o.|‘Examen L. O.’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', eerste blad, [p.&amp;nbsp;3].

== Didactiek van de afzonderlijke vakken ==
=== Instrumentele en culturele vaardigheden ===
==== Taalonderwijs; Nederlandse taal ====
*Meeter, P.A. (1828) ''Leer- en leeslesjes voor de jeugd'', Leeuwarden: P. Wiarda [derde druk].&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (15 september 1828) [[Nederlandsche Staatscourant/1828/Nummer 218/Departement van Binnenlandsche Zaken|‘Departement van Binnenlandsche Zaken [advertentie]’]], ''Nederlandsche Staats-Courant'', [p.&amp;nbsp;3-4].

[[Categorie:Wikisource:Hoofdportalen]]</text>
      <sha1>338ixy3sfkm3lghn4np74xmwt9ac7sh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Algemeen Handelsblad/1877/Nummer 14517/Visscherijen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86390</id>
    <revision>
      <id>221427</id>
      <timestamp>2026-05-21T13:48:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>221427</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="537" sha1="5ivkjc6ekzbz0af9066k5ieqzzx0l37" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘Visscherijen’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = |Override_vertaler = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit het ''Algemeen Handelsblad'', donderdag 17 mei 1877, [p.&amp;nbsp;2]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Algemeen Handelsblad 1877 no 14517.pdf&quot; from=&quot;2&quot; to=&quot;2&quot; fromsection=&quot;visscherijen&quot; tosection=&quot;visscherijen&quot;/&gt;

[[Categorie:Algemeen Handelsblad, 1877, Nummer 14517]]</text>
      <sha1>5ivkjc6ekzbz0af9066k5ieqzzx0l37</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Algemeen Handelsblad/1877/Nummer 14517/Ned. Herv. Kerk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86391</id>
    <revision>
      <id>221432</id>
      <timestamp>2026-05-21T15:46:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>221432</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="538" sha1="9iu1d95up245ngxyri37odifaevfjtt" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘Ned. Herv. Kerk’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = |Override_vertaler = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit het ''Algemeen Handelsblad'', donderdag 17 mei 1877, [p.&amp;nbsp;2]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Algemeen Handelsblad 1877 no 14517.pdf&quot; from=&quot;2&quot; to=&quot;2&quot; fromsection=&quot;nedhervkerk&quot; tosection=&quot;nedhervkerk&quot;/&gt;

[[Categorie:Algemeen Handelsblad, 1877, Nummer 14517]]</text>
      <sha1>9iu1d95up245ngxyri37odifaevfjtt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Algemeen Handelsblad/1877/Nummer 14517/Evang. Luth. Kerk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86392</id>
    <revision>
      <id>221433</id>
      <timestamp>2026-05-21T15:49:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>221433</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="544" sha1="6hsf88ounhvu2e12ihio5oojr1d4fjz" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘Evang. Luth. Kerk’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = |Override_vertaler = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit het ''Algemeen Handelsblad'', donderdag 17 mei 1877, [p.&amp;nbsp;2]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Algemeen Handelsblad 1877 no 14517.pdf&quot; from=&quot;2&quot; to=&quot;2&quot; fromsection=&quot;evangluthkerk&quot; tosection=&quot;evangluthkerk&quot;/&gt;

[[Categorie:Algemeen Handelsblad, 1877, Nummer 14517]]</text>
      <sha1>6hsf88ounhvu2e12ihio5oojr1d4fjz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hoofdportaal:Religie/Christendom</title>
    <ns>100</ns>
    <id>86393</id>
    <revision>
      <id>221434</id>
      <timestamp>2026-05-21T15:56:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>begin</comment>
      <origin>221434</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3402" sha1="n06tx121x0won6r08opz45sevfkieil" xml:space="preserve">{{Infobox thema
| naam                = Christendom
| afbeelding          = Jesus-Christ-from-Hagia-Sophia.jpg
| alt                 = detail van het Deësis-mizaïek in de Hagia Sophia in Istanbul
| beschrijving        = Bronnen bij het [[w:Christendom|christendom]]
}}
== Algemeen ==
=== Encyclopedische werken enz. ===
=== Christendom en wetenschap ===
Hierbij o.a.: Christendom en evolutieleer
*Ln. (1857) [[Album der Natuur/1857/Protest|‘Een protest’]], ''Album der Natuur'', jrg. 6, p.&amp;nbsp;382-384.

== Inleiding tot de theologie ==
*Nuys Klinkenberg, J. van (1780-1794) ''Onderwys in den godsdienst'', Amsterdam: Johannes Allart.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (24 november 1785) [[Rotterdamsche Courant/1785/Nummer 141/By J. Allart|‘By J. Allart, Boekverkooper te Amsterdam, is van de Pers gekomen en verzonden: […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

== Geloofsleer en ethiek ==
=== Geloofsleer ===
==== Christologie ====
*Mornay, Philippe de (1666) ''Grondigh bewijs, dat Jesus is de ware Messias, in den Paradijse belooft, ende van alle de heylige propheten voorseght, tot waerschouwinge der Joden'', [Amsterdam]: Isaac Stangniete.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (9 november 1666) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1666/Nummer 45/t’Amsterdam, by Isaack Stangniete|‘t’Amsterdam, by Isaack Stangniete, Boeckverkoper in de Sinte Lucye-steegh, is gedruckt en wert uytgegeven, […] [advertentie]’]], ''Ordinaris Dingsdaeghse Courant'', [p.&amp;nbsp;2].
*Vrijer, A. de (1736) ''Pleidooi over de geloofwaardigheit der getuigen van de opstandinge van J. C., tot wederlegging van Woolston en and.'', Delft: [s.n.].&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (13 april 1775) [[Amsterdamsche Courant/1775/Nummer 44/By den Boekverkooper P. Schouten|‘By den Boekverkooper P. Schouten t’Amst., […] [advertentie]’]], ''Amsterdamsche Donderdagsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].
*West, Gilbert (1772) ''De geschiedenis en de bewyzen voor de zekerheid van de opstanding van onzen heere Jesus Christus uit den dooden'', Utrecht: De Wed. J.J. van Poolsum en Jan Terveen.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (13 april 1775) [[Amsterdamsche Courant/1775/Nummer 44/De Waarheid en Zekerheid van de Opstanding|‘De Waarheid en Zekerheid van de Opstanding van den Heere Jesus Christus uit de Dooden, […] [advertentie]’]], ''Amsterdamsche Donderdagsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

== Geschiedenis ==
=== Landen; afzonderlijk ===
==== Nederland ====
==== Overige landen ====
;Verenigd Koninkrijk
*Two wayfarers (1929) ''The Christ of the English road'', Hodder and Stoughton.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (2 november 1929) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 102/Nummer 33297/Avondblad/Nieuwe boeken|‘Nieuwe boeken van de Amsterdamsche Openbare Leeszaal en Bibliotheek’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, bijvoegsel, p.&amp;nbsp;7.

== Geloofsleven ==
=== Ascese - Gebed - Meditatie – Retraite ===
* [[Onzevader]]

== Contact met andere godsdiensten ==
=== Christendom en Jodendom ===
*Nes, Jac van (1933) ''Het Jodendom. Een boek voor Joden en Christenen'', Kampen: Kok.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (3 maart 1934) [[Haagsche Courant/1934/Nummer 15666/Openbare leeszaal en bibliotheek|‘Openbare leeszaal en bibliotheek’]], ''Haagsche Courant'', vierde blad, p.&amp;nbsp;2.

[[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal religie]]</text>
      <sha1>n06tx121x0won6r08opz45sevfkieil</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Lagerlof, Niels Holgersson's Wonderbare Reis (1917).pdf/337</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86394</id>
    <revision>
      <id>221438</id>
      <timestamp>2026-05-21T18:59:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ben the Bear09</username>
        <id>16243</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>221438</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1761" sha1="dzcx7foelixw5k4h3l8mt7lwen3o128" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ben the Bear09&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{X-larger|{{c|XXXIV.}}

{{c|IN LAPLAND.}}}}

{{Lijn|5em}}

Alleen al weer veilig op Gorgo's rug te zitten, na al den angst,
dien hij had uitgestaan onder den boschbrand, was een geluk;
maar ze maakten nu ook een heel mooie reis. Tegen den morgen
was de wind uit het noorden gekomen, maar nu was hij omgeloopen,
zoodat ze hem achter zich hadden, en geen zuchtje voelden.
De tocht ging zoo kalm, dat het soms scheen, alsof ze stil stonden
in de lucht.

&quot;Nu komen we in Lapland,&quot; had Gorgo gezegd, en de jongen
had zich voorover gebogen om het landschap te zien, waar hij
zoo veel van had gehoord.

Maar hij was erg teleurgesteld, toen hij niet anders had gezien
dan groote bosschen en moerassen. Bosschen en moerassen wisselden
elkaar af. De groote eentonigheid had hem op 't laatst
zóó slaperig gemaakt, dat hij bijna van den rug van den arend
op den grond gerold was.

Hij had tegen den arend gezegd, dat hij niet langer op zijn
rug kon zitten, en dat hij een poos slapen moest.

Gorgo was dadelijk neergedaald, en de jongen had zich in 't
mos neergeworpen, maar toen had Gorgo de klauwen om hem
heen geslagen, en was weer met hem de lucht ingevlogen.

&quot;Slaap jij maar, Duimelot,&quot; riep hij. &quot;De zonneschijn houdt
me wakker, en ik wil de reis voortzetten.&quot;

En hoewel de jongen zoo ongemakkelijk had gehangen, was
hij toch ingeslapen, en had een wonderlijken droom gehad. Hij
droomde, dat hij op een breeden weg liep in Zuid-Zweden, zóó
hard als zijn beentjes hem dragen konden. Hij was niet alleen. Een
massa reizigers trokken met hem denzelfden kant uit. Vlak naast
hem liepen rogge-aren met zware halmen aan den top, bloeiende
korenbloemen en gele margrieten; appelboomen liepen hijgend
voort, zwaar van de vruchten, en achter hen kwamen vol uitgegroeide&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dzcx7foelixw5k4h3l8mt7lwen3o128</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Lagerlof, Niels Holgersson's Wonderbare Reis (1917).pdf/338</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86395</id>
    <revision>
      <id>221439</id>
      <timestamp>2026-05-21T19:05:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ben the Bear09</username>
        <id>16243</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>221439</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2555" sha1="0z9uhptv3o7lt20vw8p52aokt3lsb4l" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ben the Bear09&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;booneranken, groote witte margrieten, en een heel kreupelbosch
van bessestruiken. Groote loofboomen, beuken, eiken en
lindeboomen liepen kalm op hun gemak midden op den weg, fier
ruischend met hun kronen, en weken voor niemand uit. Tusschen
zijn voeten door, snelden kleine planten voort: wilde aardbeien, witte
anemonen, klaver en vergeetmijnietjes.

Eerst dacht hij, dat alleen planten op die manier langs den
weg trokken, maar hij zag al gauw, dat ook dieren en menschen
meêgingen. De insekten gonsden om de zich voortspoedende
planten, in de sloten langs den weg gleden visschen voort, vogels
zaten te zingen in de reizende boomen, tamme en wilde dieren
liepen om 't hardst, en daartusschen door liepen menschen, sommige
met spaden en zeisen, andere met bijlen, weer andere met
jachtgeweren of met vischnetten.

De tocht ging met vreugd en vroolijkheid, en dat verbaasde
hem niet, nadat hij had gezien wie de leider was. Dat was niemand
minder dan de zon zelf. Die rolde vooruit langs den weg als een
groot stralend hoofd, met haar van veelkleurige stralen en een
gezicht, dat van vroolijkheid en van goedheid glansde.

&quot;Vooruit,&quot; riep ze onophoudelijk. &quot;Niemand hoeft bang te wezen,
als ik er bij ben. Vooruit, vooruit!&quot;

&quot;Ik ben benieuwd, waar de zon ons heen zal brengen.&quot; zei
de jongen in zichzelf. Maar de roggeaar, die naast hem liep, had
die woorden gehoord, en antwoordde duidelijk: &quot;Ze wil ons naar
Lapland brengen, naar den grooten versteener.&quot;

De jongen merkte al gauw, dat verscheidene van de reizigers
aarzelden, langzamer liepen, en eindelijk bleven staan. Hij zag
dat de groote beuk staan bleef, de herten en het koren bleven
aan den weg liggen, en ook de moerbeistruiken, de groote gele
boterbloemen, die kastanjes en de patrijzen.

Hij keek rond, om er achter te komen, waarom er zoo velen
achterbleven. Toen mertke hij, dat hij niet meer in Zuid-Zweden
was, maar dat de reis zoo gauw was gegaan, dat ze al in
Smaland waren.

Hier begon de eik langzamer te loopen, en scheen vezwaren
te hebben. Hij bleef een poos staan, deed aarzelend nog een paar stappen, en stond toen heelemaal stil.

&quot;Waarom gaat de eik niet verder meê?&quot; vroeg de jongen.

&quot;Hij is bang voor den grooten versteener,&quot; zei een jonge
lichte berk, die zoo vroolijk en flink meêliep, dat het een lust was om
te zien.

Maar hoewel er velen achterbleven, was er nog een groote
schare, die met goeden moed den tocht voortzetten. En het zonnehoofd
rolde steeds voor den stoet uit, lachte, en riep: &quot;Vooruit,
vooruit! niemand hoeft bang te wezen, zoolang ik erbij ben!&quot;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0z9uhptv3o7lt20vw8p52aokt3lsb4l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Lagerlof, Niels Holgersson's Wonderbare Reis (1917).pdf/339</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86396</id>
    <revision>
      <id>221444</id>
      <timestamp>2026-05-21T19:14:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ben the Bear09</username>
        <id>16243</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>221444</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2576" sha1="5cay64jvkii1zf2o5qgo64qn0d9hb34" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ben the Bear09&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
De schare haastte zich verder met dezelfde vaart. Spoedig waren
zij in Norrland, en nu hielp het niet, hoe de zon ook riep en smeekte.
De appelboom bleef staan, de kerseboom ook. De haver bleef staan.

De jongen keerde zich naar de achterblijvers.

&quot;Waarom gaan jelui niet meê? Waarom laat jelui de zon in
den steek?&quot; vroeg hij.

&quot;We durven niet. We zijn bang voor den grooten versteener,
die in Lapmarken woont,&quot; antwoordden ze.

Al gauw meende de jongen te begrijpen, dat ze ver in
Lapland gekomen waren, en hier dunde de schare, die voortging,
meer en meer. De rogge, het koren, de wilde aardbei, de blauwbessen, de erwtenranken, de bessen waren heel tot hier meêgegaan.
De eland en de koe hadden naast elkaar geloopen, maar toen
bleven ze ook staan. De zon zou zeker heelemaal verlaten zijn,
als er niet nieuwe reisgenooten bij waren gekomen. Wilgestruiken
en een massa ander laag kreupelhout sloten zich bij den tocht
aan. Laplanders en rendieren, rotsuilen, rotsvossen en sneeuwhoenders
kwamen er bij.

Nu hoorde de jongen iets, wat hem tegemoet kwam. 't Waren
allerelei stroomen en beken, die aan kwamen storten in sterke vaart.

&quot;Waarom hebben ze zoo'n haast?&quot; vroeg hij.

&quot;Ze vluchten voor den grooten versteener, die boven op de
rotsen woont,&quot; antwoordde een sneeuwhoen.

Op eens zag de jongen, dat zich voor hen een hooge, donkere
muur verhief, met uitgetanden krans. Bij het zien van dien muur
schenen allen achteruit te deinzen, maar de zon keerde dadelijk
haar stralend gezicht naar den muur, en overstroomde dien met
licht. Toen bleek het, dat het geen muur was, maar de prachtigste
bergen, die zich achter elkaar verhieven. De toppen werden rood
in den zonneschijn, en de hellende kanten waren lichtblauw met
gouden weerschijn.

&quot;Vooruit, vooruit! Geen gevaar, zoolang ik erbij ben!&quot; riep
de zon, en rolde de steile wanden van de bergen op.

Maar bij dien tocht tegen de bergen op, verliet haar de dappere berk, de sterke den en de koppige spar. Hier verlieten haar
het rendier, de Laplander en de biezen. En eindelijk, toen ze
boven op den bergtop was, volgde haar niemand anders, dan de
kleine Niels Holgersson.

De zon rolde in een kloof, waar de wanden met ijs waren
bekleed, en Niels Holgersson wilde met haar meê naar binnen.
Maar verder dan tot de opening van de kloof durfde hij niet.
Want daar binnen zag hij iets verschrikkelijks. Heel in de diepte
van die kloof zat een oude toovenaar, heelemaal van ijs, zijn haar
was van ijspegels, en zijn mantel van sneeuw. Voor dien toovenaar
lagen drie zwarte wolven, die opstonden, en den bek opensperden,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5cay64jvkii1zf2o5qgo64qn0d9hb34</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Lagerlof, Niels Holgersson's Wonderbare Reis (1917).pdf/340</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86397</id>
    <revision>
      <id>221445</id>
      <timestamp>2026-05-21T19:20:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ben the Bear09</username>
        <id>16243</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>221445</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2259" sha1="mal7njjrrwudfodl2feacekjc85o0h8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ben the Bear09&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;toen de zon zich vertoonde. En uit den eenen wolvenmuil
kwam scherpe kou, uit den tweeden de huilende noordenwind en
uit den derden zwarte duisternis.

&quot;Dat zal wel de groote versteener met zijn gevolg zijn,&quot; dacht
de jongen. Hij begreep, dat hij nu het verstandigst deed met te
vluchten, maar hij was zoo nieuwsgierig om te zien, hoe de
ontmoeting tusschen de zon en den toovenaar zou afloopen, dat
hij bleef staan.

De toovenaar bewoog zich niet, maar staarde naar de zon met
zijn griezelig ijsgezicht, en de zon stond ook stil, en deed niets
dan lachen en stralen. Zoo duurde het een poos, en de jongen
meende te merken, dat de toovenaar begon te zuchten en te
jammeren. Zijn sneeuwmantel viel af, en de drie vreeselijke wolven
huilden niet meer zoo erg. Maar op eens riep de zon: &quot;Nu is
mijn tijd uit!&quot; en rolde achteruit uit de kloof. Toen liet de toovenaar
zijn drie wolven los, en opeens vlogen de noorerstorm, de kou
en de duisternis uit de kloof, en begonnen achter de zon aan
te vliegen.

&quot;Jaag ze weg! Drijf ze voort,&quot; riep de toovenaar. &quot;Jaag ze
zoover weg, dat ze nooit meer terugkomt. Leer ze, dat Lapland van mij is!&quot;

Maar Niels Holgersson was zóó bang geworden, toen hij hoorde,
dat de zon uit Lapland zou worden weggejaagd, dat hij met een
gil wakker werd. En toen hij ztot zichzelf gekomen was, had hij
gemerkt, dat hij op den bodem van een groot bergdal lag. Maar
waar was Gorgo? En hoe zou hij erachter komen, waar hij was?

Hij stond op, en keek rond. Toen vielen zijn oogen op een
wonderlijk gebouw van dennetakken, dat boven op een rotsterras
lag.

&quot;Dat is zeker zoo'n arendsnest als Gorgo...&quot;

Hij dacht die gedachte niet uit. Maar hij rukte zich de muts
van 't hoofd, en zwaaide die in de lucht en riep: &quot;Hoera!&quot; Hij
begreep, waar Gorgo hem had gebracht. Hier was het dal, waar
de arenden op de rotsen, en de wilde ganzen in het dal woonden.
Hij was, waar hij wezen moest! Hij zou zoo dadelijk Maarten,
den ganzerik, en Akka en alle reisgenooten weerzien.

{{lijn|5em}}

{{c|DE AANKOMST.}}

De jongen liep langzaam voort, en zocht naar zijn vrienden.
't Was heel stil in het dal. De zon was nog niet boven den rotswand
opgekomen, en Niels Holgersson begreep, dat het zoo
vroeg in den morgen was, dat de wilde ganzen nog niet wakker&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mal7njjrrwudfodl2feacekjc85o0h8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Lagerlof, Niels Holgersson's Wonderbare Reis (1917).pdf/341</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86398</id>
    <revision>
      <id>221446</id>
      <timestamp>2026-05-21T19:26:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ben the Bear09</username>
        <id>16243</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>221446</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2565" sha1="qm2bntbt5m1zaqq5v1rpick213d0f6z" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ben the Bear09&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;waren. Hij had nog niet lang geloopen, of hij bleef glimlachend
staan, omdat hij zooiets moois zag. 't Was een wilde gans, die
in een klein nestje op den grond sliep, en naast haar stond een
ganzerik. Hij sliep ook, maar 't was duidelijk, dat hij zoo dicht
bij haar was gaan staan, om bij de hand te wezen in geval van nood.

De jongen liep door, zonder hem te storen, en keek tusschen
de kleine wilgestruiken, die het veld bedekten. Al gauw kreeg
hij en nieuw ganzenpaar in het oog. Zij hoorden niet tot zijn
troep, 't waren vreemdelingen, maar hij werd zoo blij, dat hij
begon te neuriën, alleen omdat hij wilde ganzen zag.

Hij keek in een nieuw boschje kreupelhout, en daar zag hij
eindelijk een paar, dat hij herkende. Dat moest stellig Neljä zijn,
die daar lag te broeden, en de ganzerik, die naast haar stond,
was Kolme. Ja zeker, dat was zoo. Hij kon zich niet vergissen.

Hij had zoo'n lust ze wakker te maken, maar hij liet ze slapen,
en liep verder.

In 't volgende boschje, zag hij Viisi en Kuusi, en niet ver
van daar Yksi en Kaksi. Ze sliepen alle vier en de jongen liep
hen voorbij, zonder ze wakker te maken.

Toen hij bij 't volgend boschje kwam, meende hij iets wits te
zien schijnen door de struiken, en zijn hart begon van vreugd
te bonzen. Ja, het was, zooals hij had gedacht. Daar lag Donsje
zoo mooi te broeden, en naast haar stond de witte ganzerik. De
jongen vond, dat men hem kon aanzien, ook terwijl hij sliep,
hoe trotsch hij er op was, dat hij hier zijn vrouw mocht beschermen
in de rotsen van Lapland.

Maar ook den witten ganzerik wilde de jongen niet wekken,
en hij ging verder.

Hij moest vrij lang zoeken, eer hij meer van de wilde ganzen
vond. maar toen mertke hij op een kleine hoogte, iets als een
klein grauw boschje gras. En toen hij aan den voet van de
hoogte was, zag hij, dat het grauwe boschje Akka van Kebnekaise
was, die daar klaar wakker stond rond te kijken, alsof ze de
wacht hield voor het heele dal.

&quot;Goede morgen, Moeder Akka!&quot; zei de jongen. &quot;Dat is heerlijk,
dat u wakker is. U moet zoo vriendelijk zijn de anderen niet
wakker te maken, want ik wou u graag alleen spreken.&quot;

De oude leidstergans vloog den heuvel af naar den jongen.
Eerst nam ze hem beet, en schudde hem een beetje, toen streek
ze met den snavel op en neer over zijn heele lichaam, en toen
schudde ze hem weer. Maar ze zei niets, omdat hij haar had
gevraagd de andere niet wakker te maken.

Duimelot kuste de oude moeder Akka op beide wangen, en
toen begon hij haar te vertellen, hoe hij naar de Schans was
gebracht en daar gevangen gehouden.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qm2bntbt5m1zaqq5v1rpick213d0f6z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Lagerlof, Niels Holgersson's Wonderbare Reis (1917).pdf/342</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86399</id>
    <revision>
      <id>221447</id>
      <timestamp>2026-05-21T19:34:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ben the Bear09</username>
        <id>16243</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>221447</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2708" sha1="744vi4enlfr16uzk97tp7gu8j9ta998" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ben the Bear09&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
&quot;Nu zal ik u vertellen, dat Smirre, de vos met het afgebeten
oor, gevangen zat in het vossenhol op de Schans,&quot; zei de jongen.
&quot;En hoewel hij erg leelijk tegen ons had gedaan, kon ik toch
niet laten medelijden met hem te hebben. Er zaten nog veel
andere vossen in dat groote vossenhuis, en die tierden best, maar
Smirre zat altijd heel bedroefd te kijken, en verlangde naar zijn
vrijheid. Ik had daar vele goede vrienden gemaakt, en op een
dag hoorde ik van den Lappenhond, dat er een man naar de
Schans was gekomen om vossen te koopen. Hij kwam van een
eiland ver in zee. Ze hadden daar alle vossen uitgeroeid, {{SIC|waar|maar}}
nu kregen de ratten de overhand, en ze wenschten, dat ze weer
vossen hadden. Zoodra ik dat hoorde, ging ik naar de kooi van
Smirre, en zei tegen hem: &quot;Morgen komen hier menschen om
een paar vossen te halen. Verstop je dan niet, maar vertoon je,
en zorg, dat je gevangen wordt, dan krijg je je vrijheid terug.
En hij volgde mijn raad, en loopt nu vrij op dat eiland rond.
Wat zegt u daarvan, Moeder Akka? Heb ik in uw geest gehandeld?&quot;

&quot;Dat was, wat ik zelf zou hebben gedaan,&quot; zei de leidstergans.

&quot;Dat is prettig, dat u daarmeê tevreden is,&quot; zei de jongen.
&quot;Nu is er nog iets, wat ik u vragen moet. Ik zag op een dag,
dat Gorgo, de arend, dezelfde, die met Maarten den ganzerik
heeft gevochten, gevangen naar de Schans werd gebracht, en in
de arendskooi werd gezet. Hij zag er akelig en treurig uit, en ik dacht
er over, of ik het staaldraadnet boven de kooi niet kon doorvijlen,
en hem loslaten, maar toen dacht ik er ook aan, dat hij een gevaarlijk 
roover en vogelverslinder was. Ik wist niet, of ik goed deed
met zoo'n misdadiger los te laten, en ik meende, dat het misschien
't beste was hem te laten waar hij was. Wat vindt u
Moeder Akka? Was dat goed gedacht?&quot;

&quot;Neen, dat was niet goed,&quot; zei Akka. &quot;Men mag zeggen wat
men wil van de arenden, maar ze zijn fierder, en hebben hun
vrijheid meer lief dan andere dieren, en het gaat niet aan hen
gevangen te houden. Weet je, wat ik je nu voorstellen wou? Dat
wij beiden, zoodra je bent uitgerust, een reis maken naar de groote
vogelgevangenis, en Gorgo bevrijden.&quot;

&quot;Ik dacht wel, dat u dat zeggen zou, Moeder Akka,&quot; zei de
jongen. &quot;Er zijn er, die beweren, dat u geen liefde meer voelt
voor hem, dien u met zooveel zorg hebt opgevoed, omdat hij
leeft, zooals een arend leven moet. Maar nu hoor ik, dat het
niet waar is. Ik zal nu zien of Maarten, de ganzerik, nog niet
wakker is. En als u intusschen een paar woorden van dank wilt
zeggen tegen hem, die mij hierheen heeft gebracht, dan geloof
ik, dat u hem daarboven op het rotsterras vinden kunt, daar,
waar u eens een hulpeloos arendsjong hebt gevonden.&quot;

{{lijn|5em}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>744vi4enlfr16uzk97tp7gu8j9ta998</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Index:Opregte Haarlemsche Courant 1761 Tuesday ed no 010.pdf</title>
    <ns>106</ns>
    <id>86400</id>
    <revision>
      <id>221449</id>
      <timestamp>2026-05-22T07:41:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>221449</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="127" sha1="5gr9dlkvol0fsttvllgt4twfp7ry47h" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|Type=tijdschrift
|Taal=nl
|wikidata=
|Titel=Oprechte Dingsdagse Haerlemse Courant
|Ondertitel=
|Deel=
|Auteur=
|Vertaler=
|Redacteur=
|Illustrator=
|Stroming=
|Jaar=1761
|Uitgever=
|Plaats=
|Druk=
|OorspronkelijkeUitgave=
|Key=
|doe_wikidata=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|DBNL=
|Bron=pdf
|Afbeelding=1
|Voortgang=C
|Delen=
|Pagina's=&lt;pagelist 1=1 /&gt;
|Opmerkingen=Zie [[:Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1761]]
|NestedInhoud=
|Breedte=
|Css=
|Header=
|Footer=
}}</text>
      <sha1>5gr9dlkvol0fsttvllgt4twfp7ry47h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Opregte Haarlemsche Courant 1761 Tuesday ed no 010.pdf/2</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86401</id>
    <revision>
      <id>221450</id>
      <timestamp>2026-05-22T07:44:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>221450</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18127" sha1="n8isvhd4qmosq5h891ikopbswncob1m" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Vincent Steenberg&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;s1&quot;/&gt;{{gap}}{{sc|Amsterdam}} den 9 Maart. Den 6 deezer zyn in Tessel binnen gekomen ’s Lands Oorlogschip ''Maarsen'', Capiteyn Lodewyk Grave van Byland, van St. Eustatius; Jacob Ooms en Johannes H. de Haan van Bourdeaux, Dirk J. Witting van Charante, en Johannes J. Koning van Morlaix: Den 7 zvn binnen gekomen Cornelis Evers van St. Eustatius, Hendrik Stoffels en Hans Gosses van Bourdeaux: Den 8 zyn binnen gekomen Bicento del Casal van Bilboa, Cornelis A. Bakker van Charante, en Bastiaan Kat van Londen; het bovengemelde Oorlogschip was den 7 January van St. Eustatius gezeyld, en onder desselfs Convoy de Schepen van James Bury van Isequebo, zynde den 13 dito van het Convoy gescheyden, Abraham Sivers, Riewert C. Kuiper en John Taylor, zynde den 19 February van het Convoy gescheyden, en Cornelis Evers; met het gemelde Oorlog-Schip waren te St. Eustatius gearriveerd de Koopvaarders Ary van der Poort, Cornels Evers, Jurriaan Baare, Roelof Zuyderstroom, Adrianus Larnois, Dirk Sievers, Dirk Jans, Cornelis A. Lubbes, Benedictus van Rys, Jan Klam, Arent D. de Vos, David de Jong en Abraham van Doon. Te Middelburg zyn gekomen R. Robberts en J. Dulhie, beyde van Isequebo, C. de Wolf van de Kust van Guiné, Ph. Tonissa en P. de Lange van Nantes. Tusschen den 1 en 2 deezer was onder de Cingels gepreyt Jacob Blaauw van Marseille. Te l’Orient lag zeylree Douwe Hessels na Bourdeaux; te Blaye Michiel Gerrits, en van Memel vertrokken Wirbe Jans, beyde herwaards. Op de Rivier van Nantes zyn gearriveerd Rink Siebes en Claas Ennes van Marseilie, deeze laatste heeft den 13 January omtrent Alicante een Turks Roof Schip aan Boord gehad, die hem dwong de Sloep uyt te zetten en met de Pas by hem te komen; ondertusschen quamen drie Turken met zyn Sloep aan Boord, en hebben uyt de Lading genomen een Kistje gemerkt K. No. 3., 1 Compas, uyt het Nachthuys een half uurs Glas, 2 Kaarten en 1 Kaas; hebbende hem vervolgens laten zeylen; ook heeft hy den 11 passato in goeden Staat gepreyt de Hollandse Oorlog Schepen ''Glindhorst'', Capt. Jan Hinlopen, en ''’t Lee'', Capt. Gerrit van Geel, mer 3 Koopvaarders na St. Eustatius en Curacao, en hadden Caap Finisterre Oost ten Zuyden 15 Mylen van ons. Te Livorno zyn gearriveerd Hendrik Rahansz. van St. Crux in Barbaryen, Francisco M. Carboni van Talante, en Niels Engstroom van Stokholm; te Genua Harmen H. Seba van Petersburg, en Marten de Wit van Dord; aan de Canarien G. M. Barut van Hamburg; te Barcelona Johan Westman van Stokholm, en Fedde Melles; te Villa-Franca Rink P. Tjebbes; te la Flotte Jan P. Trompetter; te Danzig Cornelis C. Bollebakker en Jacob Dreyer, alle van hier; te Memel Take Wessels uyt de Krooswyk; te Ter Veer Jacob Ridder van Glascouw; te Marseille Wigle T. Swart van Nantes; in Noorwegen Broer Swaan de Jonge uyt de Oostzee.
&lt;br&gt;{{gap}}De Actien van de O. I. C. 383½, West-Indise Comp. 29¾; de Engelse Bank 106¾, O. I. C. 137, Z. Z. C. 88, 4 per Cent-Annuites van ’t Jaar 1760 90¼, geconsolideerde dito van 3 per Cent 75½, de Barbiesjes 350, alle op Mey. De Agio van de Bank 5 per Cent.
&lt;br&gt;{{gap}}De Cours van de {{sc|Wissel}} is heden op Londen 33, 11; dito op 2 Uso 33,7. Parys 53{{smaller|{{frac|1|16}}}}; dito op 2 Uso 52{{smaller|{{frac|5|16}}}}. Geneve 90. Bourd. 52⅜; dito op 2 Uso 52¼. Rochelle 52. Bilboa 93 à 92¾. Madrid 92⅞. Cadix 92½. Sevilien 92¼. Lissabon 44⅜. Venetien 88¼ à ⅜. Genua 83¾. Livorno 85 à 84⅞. Breslau 22½. Hamb. 34⅞ à ½. Danzig 410. Antw. en Gent 3½. Brussel 3¾. Zeeland en Rotterdam ¼.
&lt;section end=&quot;s1&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;s2&quot;/&gt;{{alinea|0em|2em|{{sc|De EDELE MOG. HEEREN GECOMMITTEERDE RAADEN van de STAATEN van HOLLAND en WEST-VRIESLAND}} adverteeren by deezen, dat op Donderdag, den 19 Maart, 1761, op het Binnenhof in ’s Gravenhage betaalinge zal worden gedaan aan de geapporteerde Sergeanten en Soldaten; dat dezelve Geappointeerden zelfs in Persoon zullen moeten overkomen, om haar Gagement te ontfangen, behalven degeene die bedlegerig zyn, dewelke Geregtelyke Verklaaringen ''pro Deo'', met hunne Astens, zullen mogen overzenden aan ''Jan Wessel van der Poll'', Solliciteur van de Invalides, om daarop het Geld te ontfangen, waarin gemeld moeten worden de speciale Ziektens en Gebreken, die zy hebben, als mede haar Woonplaatsen en Ouderdom, dat anders geen betaalinge aan dezelve zal worden gedaan; en doordien ondervonden is, dat by voorgaande Betaalingen hier aan niet precies is voldaan, zo word een yder gewaarschouwt, dat dit naauwkeurig zal worden nagegaan, en geen betaaling geschieden als aan die geene, die in Persoon komen, of Gerechtelyke Verklaaringen overzenden, welke Verklaaringen door de respective Gerechten niet zullen mogen worden gegeeven, als aan die geene, de welke met ’er Woon en in Persoon by haar bekend zyn.}}
{{alinea|6em|-2em|''En dewyl, volgens haar Edele Mog. Waarschouwing van den'' 18 ''October'', 1725, ''en nadere Waarschouwing van den'' 29 ''December'' 1746, ''expresselyk is verboden het beleenen van de Actens van de Gegageerden, zo is den Solliciteur der Invalides gelast agt te geeven, dat gemelde Waarschouwingen precise worden achtervolgt''.}}
&lt;section end=&quot;s2&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;s3&quot;/&gt;{{gap}}{{sc|De ED. MOG. HEEREN STAATEN van de PROVINCIE van STAD en LANDE}} adverteeren by deezen, dat zo ’er noch den een of ander mogte wezen, welke eenige Prétentien ten Laste van deeze onze Provincie, spruytende uyt hoofde van de Achterstallige zogenaamde Hollandse of Groninger LYFRENTEN, vermeenen te hebben, de zodanige zig uyterlyk voor den eersten Juny naast komende aan de Heeren Gecommiteerden tot de Petitien van de Raad van Staate en deezer Provincie Finances zullen kunnen en moeten addresseeren, en hunne Prétensien opgeeven; zullende vervolgens op dezelve Voet als anderen, welke dusdanige Prétensien reeds voor lang hebben overgegeeven, worden behandeld, in Conformité, de Conventie deeze Zaak betreffende, tusschen de Heeren Gecommitteerden van Holland en West-Vriesland ter eenere, en de Heeren Gecommitteerden van Stad en Lande ter andere zyde, op den 27 September 1760 ingegaan en gesloten, ''sub Poena perpetui Silentii''.
&lt;section end=&quot;s3&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;s4&quot;/&gt;{{gap}}{{sc|BURGEMEESTEREN en REGEERDERS der STAD EDAM}} adverteeren, dat dezelve hebben gearresteert het houden van een Weekelykse Donderdagse BEESTEN-MARKT, dewelke zyn aanvang neemen zal met den eersten Donderdag in de Maand April, en zo vervolgens Weekelyks: Weshalven by deezen alle Kooplieden en Veehandelaars tot het bywoonen van de voorsz. Marktdag met haare Koopwaaren en Vee verzogt worden; zullende alle gerief en gemak worden toegebragt, en Vryheyd genieten van alle Belastingen.
&lt;section end=&quot;s4&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;s5&quot;/&gt;{{gap}}Alzo het KOSTER- en SCHOOLMEESTERS AMPT te WYK op ZEE is vacant geworden, zo worden de geene, die daartoe genegen mogten zyn, verzogt ten spoedigsten aldaar hunne Gaven te laaten hooren; zullende zulks geschieden kunnen den 15, 23 en 29 Maart, doch na die tyd niemand meer worden toegelaaten.
&lt;section end=&quot;s5&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;s6&quot;/&gt;{{gap}}Alzo de Compagnieschap, gecanteert hebbende op de Naamen van ''Visser'' en ''Meyboom'' te Curacao, geëyndigt is, zo word een ygelyk verzogt, die iets van het voornoemde Comptoir mogte te prétendeeren hebben, of van ''Roelof Meyboom'' in het particulier, hetzelve ten spoedigsten op te geeven aan den Heer ''Roelof Meyboom'' op Curacao voornoemt.
&lt;section end=&quot;s6&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;s7&quot;/&gt;{{gap}}Op Heden, den 10 Maart, 1761, en volgende dagen, zal men te Haerlem in de Smedestraat in publyke Veylinge verkoopen: Een zeer nette en propre IMBOEDEL, bestaande in een van veele Jaaren Verzameling van extra keurlyke Blaauwe, Gecouleurde en Witte Oude Kraak Porceleynen, extra fraay Tafelgoed, Linnen, Ledicanten, Bedden, Dekens, Cabinetten, fraaye Spiegels en Lusters, Tafels, Stoelen, een magnifique vergulde Kroon; een staande Horologie, slaande en speelende heel en half uur, en hebbende 12 differente Airtjes, gemaakt door ''Philippus Meerman;'' verders Venetiaanse en andere Glazen, 3 Loode Beelden op haare Hardsteene Pedestallen, 2 Marmore Borstbeelden op Houte Pedestallen, Koper en Tin, een Mangel en een Pers, en ’t geen op de dagen der Verkooping zal worden vertoond.
&lt;section end=&quot;s7&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;s8&quot;/&gt;{{gap}}CORNELIS STROO, ''Makelaar'', zal op ''Saturdag, den'' 14 ''Maart'', 1761, ''’s avonds ten'' 5 ''uuren'', in de ''Nieuwe Schutters-Doelen'' te ALKMAAR, publyk doen veylen en dien eygen avond finaal doen afslaan: Een liquide Party van 15 stuks OBLIGATIEN, ''alle ten lasten van het Gemeene Lands-Comptoir van'' ALKMAAR, groot te zamen ƒ&amp;nbsp;18500 Capitaal; als één groot ƒ&amp;nbsp;3200, één à ƒ&amp;nbsp;2000, één à ƒ&amp;nbsp;1600, één ƒ&amp;nbsp;1500, één à ƒ&amp;nbsp;1200, acht à ƒ&amp;nbsp;1000, en twee à ƒ&amp;nbsp;500; breeder by de aangeplakte Billietten gespecificeerd: De Veyl-Conditien en Bewyzen van Eygendom zullen drie dagen voor en op den Verkoopdag ten Huyze van opgemelde Makelaar te zien zyn.
&lt;section end=&quot;s8&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;s9&quot;/&gt;{{gap}}''Johannes Thierry'', Boekverkooper in ’s Hage in de Schoolstraat, zal op Maandag, den 16 Maart, 1761, ten zynen huyze publyk verkoopen: De nagelaaten BIBLIOTHEEK van Mr. ''C. Huysselaar'', in zyn leven Krankbezoeker in ’s Hage voorn.; en van Mr. ''N. N.'' * * *, bestaande in een zeer fchoone Party Godgeleerde, Historiese en andere Boeken, benevens eenige Rariteyten. De Catalogus is alomme te bekomen.{{gap}}By denzelven word gedrukt: J. WATTS ''Logica'', 8vo., uyt het Engelsch vertaald.
&lt;section end=&quot;s9&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;s10&quot;/&gt;{{gap}}De Executeurs van den Testamente van wylen Juffrouw ''Ingetie van Hameren'' zyn van meninge, om in het openbaar, ten overstaan van Schout en Schepenen van Capelle op den Yssel te doen veylen, en om gereed Geld te verkoopen, op Woensdag, den 18 Maart, 1761: Een hegt sterk en weldoortimmerd HUYS, SCHUUR, WAGENHUYS en ERVE, zynde geapproprieerd tot een Gruttery, waarin die Neering lange Jaaren met goed Succes ïs geëxerceerd, en als noch word gecontinueerd, staande en gelegen in den Ambachte van Capelle voorsz. by de nieuwe Herberg aan de Rivier den Yssel, met de nombre van 6 Morgen en 50 Roeden Land. De Conditien zullen 8 dagen voor de Verkooping te zien zyn ter Secretarye van Capelle op den Yssel.
&lt;section end=&quot;s10&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;s11&quot;/&gt;{{gap}}''Bruno Tideman, Isaac Bruyn'' en ''Alexander A. Lesturgeon'', Makelaars, zullen op Woensdag en Donderdag, den 18 en 19 Maart, 1761, t’Amsterdam ten huyze van de Overledene op de Keyzersgragt by de Reestraat verkoopen: Een heele groote Party kostbaare KOOPMANSCHAPPEN, bestaande in ''Goude'' KLEDEREN, Goude en ZILVERE STOFFEN, Goude en ZILVERE GALONNEN en POINT {{sc|d’ESPAGNES}}, Goude en ZILVERE KANTEN, AGREMENTEN, PALATINEN, BUSTERES, en diverse ''Strikken'' tot Degens &amp;c., Goud en ZILVER DRAATWERK, KNOOPEN en KOORT, en eenige Geverfde ZYDE: Als mede een Party ZYDE STOFFEN, bestaande in diverse Soorten van TAFFEN, LUSTRINGS, NOMPARRELJES, SATYNEN, GAASEN, MARLIE, zwarte Kanten, ZYDE LINTEN, Zyde Kousen, Zyde Handschoenen en Kabrette Handschoenen, en veele andere Goederen meer; alles nagelaaten door wylen den Heer JEAN LOUIS DESCOUS: Breeder by Notitie, en twee dagen voor den Verkoopdag te zien.
&lt;section end=&quot;s11&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;s12&quot;/&gt;{{gap}}Te Huur: Een zeer vermaalelyke BUYTEN-PLAATS, genaamd ''Schooter-Oog'', met zyn Huys, Stal voor 6 Paerden, en Koetshuys met een Vischryk Meertje, gelegen aan het Noorder-Spaarne; te bevragen by de Makelaars in vaste Goederen te Haerlem.
&lt;section end=&quot;s12&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;s13&quot;/&gt;{{gap}}t’Amsterdam by ''Hendrik Oldendorp'' in de Wolvestraat in de Nieuwe Ledicant-Winkel zyn te koop: Extra fraaye nieuwmodische {{sc|LIT d’ANGES}} en LEDIKANTEN, met hunne Behangsels van Zyde Meubel-Damast, ook van Rood, Blaauw of Groen Imperialen, en van Croonrassen, Couleur op Couleur geboord; en worden ook gemaakt Bedden, Matrassen en allerley Behangsel Goederen; alles voor een civiele prys.
&lt;section end=&quot;s13&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;s14&quot;/&gt;{{gap}}By C. H. BOHN, Boekverkooper te ''Haerlem'', word uytgegeeven: REDDING der ''Eere'' en ''Leere'' van LEIBNITZ en WOLF, of ''nodige'' en ''zedige'' Aanmerkingen over zekeren ''Brief'' van den ''Heer'' H. SCHEURLEER ''Senior'', geplaatst in het VIde Stuk der ''Vaderlandsche Letter-oeffeningen'', en teffens ook over het daarby gevoegde ''Oordeel'' der ''Heeren Letter-oeffenaaren'', nopens de ''Gevoelens'' van ''Leibnitz'' en ''Wolf'', door JOHANNES PETSCH, groot 8vo., à 6 Stuyv.; en zyn mede ''t’Amsterdam'' by de Groot, Houttuyn, Tongerlo, Meyer, Onder de Linden ''en'' van der Kroe; ''’s Hage'' van Thol ''en'' Gossé junior; ''Leyden'' Luchtmans, Hasebroek, van der Eyk ''en'' Luzac; ''Rotterdam'' Maronier ''en'' Burgvliet; ''Utrecht'' Spruyt ''en'' van Paddenburg; ''Dordrecht'' Wittich ''en'' Blussé.
&lt;section end=&quot;s14&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;s15&quot;/&gt;{{gap}}By J. H. SCHNEIDER, Boekverkooper t’Amsterdam, is gedrukt en word overal uytgegeeven: I. ''Abregé de l’Histoire Universelle, par Mr.'' la Croze, ''continué &amp; augmentée avec l’Histoire des Pays-Bas, par Mr.'' Formey, 12''mo''. II. ''Atlas des Enfans, ou methode nouvelle, por apprendre la Geographie sans Maitre, avec'' XXIV. ''enluminée'', 8''vo''. III. ''Histoire abregêe de la Philosophie, par Mr.'' Formey. IV. ''Caliste, Tragedie, par Mr.'' Colardeau, 8''vo.'' V. ''Lettre à Mr.'' de Voltaire ''sur son Essai sur l’Histoire Universelle'', 8''vo''. Als mede: ''Inoculation du Bonsens &amp;c.''
&lt;section end=&quot;s15&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;s16&quot;/&gt;{{gap}}''Everhard Smit'', Boekverkooper t’Amsterdam op de Oude Schans, door Inkoop magtig geworden zynde: J. D: HARTOG, Wegwyzer der Eenvuldigen, met Privilegie; zo zyn dezelve nu by hem tot de gewoone Prys te bekomen, als mede noch eenige Exemplaaren in Quarto op Schryfpapier gedrukt; ook allerley Soorten van Kerk-Boeken &amp;c., tot civiele Pryzen.
&lt;section end=&quot;s16&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;s17&quot;/&gt;{{gap}}De Engelse HOF-PLEYSTER word in Commissie verkogt t’Amsterdam by ''Bartholomeus Rigagneau'', Reukwerker op ’t Rockin by de Beurs; deeze Pleyster is het veyligste en nuttigste Middel, ’t welk Heeren en Dames by zig dragen kunnen; dezelve heeft een zeer lieflyken Reuk, en mist nooyt alle Wonden te geneezen, gebrand of hoe genaamt, als dezelve maar terstond daar opgelegt word; by het eerste Verband stilt dezelve Pleyster het bloeden, en neemt de Pyn en Smerten weg; dezelve kleeft zo vast, dat ze door zig te wasschen niet los gaat, kost 12 Stuyvers. Als mede de Engelse LONG en BORST-KOEKJES, uytgevonden door Sr. ''Carel Archbald;'' deeze Koekjes zyn een onfeylbaar Middel tegen alle Soorten van Longe-Ziektens, als Hoest, Heesheyd, Zinkingen; als mede ongemeen dienftig tot voorkoming van de Uytdrooging, Engborstigheyd en Teering; dezelven bevorderen door eenen zagten Stoelgang de nodige afzondering der Levenszappen, en dryven af alle schadelyke en flymige Vochten, welke de Long bezetten, en door welker geduurige prikkelingen en forceeringen de Hoest veroorzaakt word, kost 15 Stuyvers het Doosje.
&lt;section end=&quot;s17&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;s18&quot;/&gt;{{gap}}''Pierre l’Attaque'', Mr. Steenhouwer te Haerlem op den Koudenhorn by de Brouwery ''het Hoefyzer'', notificeerd by deezen, dat by hem gemaakt worden en reeds in gereedheyd zyn extra fraaye Franse, Engelse en ltaliaanse STEENE SCHOORSTEEN-MANTELS na de nieuwste Hollandse Ordonnantie, alles net gewerkt en gepolyst; Pedestallen, Paerden-Bakken en Steene Paalen; en voorts allerhande Soorten van Steenhouwers-Werk, alles tot civiele Pryzen; zullende trachten yder genoegen te geeven.
&lt;section end=&quot;s18&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;s19&quot;/&gt;{{gap}}De Vliegende Geest van AMBER GRIS, door ''Thomas Greenough'', Chimist en Apothecar te Londen, uyrgevonden, en door hem zelfs klaar gemaakt, word nergens anders uytgegeeven dan by de Wed. ''J. F. Jolly'', Boekverkoopster op ’t Rokkin t’Amsterdam: De Vliegende Essentie, by de Fransche en Engelsche Adel zo bekend, heeft een veel sterker en penetranter Reuk als eenig Engelsch Zout. Gemelde Wed. ''Jolly'' verkoopt noch in Commissie twee vermaarde ''Tinctuuren'' van ''Thomas Greenough'', voor welkers Ontdekking en wonderlyke Deugd hy van zyn Britse Majesteyt een Patent van Tandmeester heeft ontfangen. Het eerete van deeze Tinctuuren neemt al het vuyl en zwart van de Tanden, maakt dezelve Wit, doetze vast staan, belet de Bederving, en geneest de Scheurbuyk in de Grond. En de tweede Tinctuur stild immediaat de hevigste Tandpyn, met het Schuyertje daarby.
&lt;section end=&quot;s19&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;s20&quot;/&gt;{{gap}}Uyt de hand te huur of te Koop: Twee wel aangelegde PLAYZIER-TUYNEN, even buyten Haerlem, beyde genaamd ''Land- en Zeyl-Zigt'', gelegen buyten de Schalkwyker Poort, lynregt over malkanderen, met derzelver zeer vermakelyke en ver uytgestrekte Gezigten in ’t Buyten-Spaarne, over diverse Landeryen, in de Haerlemmer Meer, tot de Stad Amsterdam, Zomervaart, Amsterdamse Trekvaart &amp;c., yder derzelve voorzien van een behangen Coupel, Onder-Vertrek, Keuken, Keldertje &amp;c.: Nader onderrigt by ''Martinus Fiers'' in ’t Generale Post-Comptoir te Haerlem voornoemt.
&lt;section end=&quot;s20&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;s21&quot;/&gt;{{gap}}Door S. BERENBURG, Mr. Chirurgyn en Breukmeester op de Cingel het tiende huys van de Lutherse Nieuwe Kerk na de Korsjessteeg in de halve Maan t’Amsterdam, worden alle ''Venus-Quaalen'', hoe genaamd, verouderd, of door onkunde bedorven, uyt den Grond genezen: Ook dient tot een berigt, dat die Quaalen, zo wel als alle andere gebreken, na hunne aard en toestand genezen moeten worden, waarvan hy zedert 30 Jaaren Proeven en Bewyzen heeft gegeeven in ’t geneezen van veele mishandelde Lyderen, die deeze Ziekte zelfs tot in de Beenderen waaren doorgedrongen; de Patienten door hem gevisiteerd, verzekerd hy van hunne geneezing, en neemt dezelve aan met of zonder accord. Die door Brieven consuleeren, gelieven het ''franco'' te doen.
&lt;section end=&quot;s21&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;colofon&quot;/&gt;{{c|{{larger|Te Haerlem, gedrukt by {{sp|IZAAK}} en {{sp|JOHANNES ENSCHED}}E, Stads-Drukkers.{{gap|1em}}Den 10 Maart, 1761.}}}}&lt;section end=&quot;colofon&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>n8isvhd4qmosq5h891ikopbswncob1m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Opregte Haarlemsche Courant/1761/Dinsdageditie, nummer 10/Amsterdam den 9 Maart</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86402</id>
    <revision>
      <id>221451</id>
      <timestamp>2026-05-22T07:47:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>221451</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="539" sha1="ealw3m65g4sqvdyys699r0lfs3qpmig" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘Amsterdam den 9 Maart’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = |Override_vertaler = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Oprechte Dingsdagse Haerlemse Courant'', 10 maart 1761, [p.&amp;nbsp;2]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Opregte Haarlemsche Courant 1761 Tuesday ed no 010.pdf&quot; from=2 to=2 fromsection=&quot;s1&quot; tosection=&quot;s1&quot;/&gt;

[[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1761]]</text>
      <sha1>ealw3m65g4sqvdyys699r0lfs3qpmig</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1761</title>
    <ns>14</ns>
    <id>86403</id>
    <revision>
      <id>221452</id>
      <timestamp>2026-05-22T07:50:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>221452</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41" sha1="kq43wqonzlnai9dn5kmyqfjz4qcydur" xml:space="preserve">[[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant]]</text>
      <sha1>kq43wqonzlnai9dn5kmyqfjz4qcydur</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Opregte Haarlemsche Courant/1761/Dinsdageditie, nummer 10/De Edele Mog. Heeren Gecommitteerde Raaden van de Staaten van Holland en West-Vriesland</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86404</id>
    <revision>
      <id>221453</id>
      <timestamp>2026-05-22T07:53:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>221453</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="648" sha1="cgyiv1jbjmthhlaox4uuv60otbal54y" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘De Edele Mog. Heeren Gecommitteerde Raaden van de Staaten van Holland en West-Vriesland adverteeren by deezen, […] [advertentie]’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = |Override_vertaler = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Oprechte Dingsdagse Haerlemse Courant'', 10 maart 1761, [p.&amp;nbsp;2]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Opregte Haarlemsche Courant 1761 Tuesday ed no 010.pdf&quot; from=2 to=2 fromsection=&quot;s2&quot; tosection=&quot;s2&quot;/&gt;

[[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1761]]</text>
      <sha1>cgyiv1jbjmthhlaox4uuv60otbal54y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Opregte Haarlemsche Courant/1761/Dinsdageditie, nummer 10/De Ed. Mog. Heeren Staaten van de provincie van Stad en Lande</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86405</id>
    <revision>
      <id>221454</id>
      <timestamp>2026-05-22T07:57:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>221454</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="622" sha1="ci1qf76q7f79dt3y9rtpw7n50bgnnbo" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘De Ed. Mog. Heeren Staaten van de provincie van Stad en Lande adverteeren by deezen, […] [advertentie]’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = |Override_vertaler = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Oprechte Dingsdagse Haerlemse Courant'', 10 maart 1761, [p.&amp;nbsp;2]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Opregte Haarlemsche Courant 1761 Tuesday ed no 010.pdf&quot; from=2 to=2 fromsection=&quot;s3&quot; tosection=&quot;s3&quot;/&gt;

[[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1761]]</text>
      <sha1>ci1qf76q7f79dt3y9rtpw7n50bgnnbo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Opregte Haarlemsche Courant/1761/Dinsdageditie, nummer 10/Burgemeesteren en regeerders der Stad Edam</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86406</id>
    <revision>
      <id>221455</id>
      <timestamp>2026-05-22T08:00:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>221455</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="593" sha1="25v9ufvnhui1a83vl9uzj0m5fpkwpg6" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘Burgemeesteren en regeerders der Stad Edam adverteeren, […] [advertentie]’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = |Override_vertaler = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Oprechte Dingsdagse Haerlemse Courant'', 10 maart 1761, [p.&amp;nbsp;2]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Opregte Haarlemsche Courant 1761 Tuesday ed no 010.pdf&quot; from=2 to=2 fromsection=&quot;s4&quot; tosection=&quot;s4&quot;/&gt;

[[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1761]]</text>
      <sha1>25v9ufvnhui1a83vl9uzj0m5fpkwpg6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Opregte Haarlemsche Courant/1761/Dinsdageditie, nummer 10/Alzo het koster- en schoolmeesters-ampt te Wyk op Zee is vacant geworden</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86407</id>
    <revision>
      <id>221456</id>
      <timestamp>2026-05-22T08:02:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>221456</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="611" sha1="pok8b79kcu5guh1i99ib86iwt0rz9n7" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘Alzo het koster- en schoolmeesters-ampt te Wyk op Zee is vacant geworden, […] [advertentie]’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = |Override_vertaler = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Oprechte Dingsdagse Haerlemse Courant'', 10 maart 1761, [p.&amp;nbsp;2]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Opregte Haarlemsche Courant 1761 Tuesday ed no 010.pdf&quot; from=2 to=2 fromsection=&quot;s5&quot; tosection=&quot;s5&quot;/&gt;

[[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1761]]</text>
      <sha1>pok8b79kcu5guh1i99ib86iwt0rz9n7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Opregte Haarlemsche Courant/1761/Dinsdageditie, nummer 10/Alzo de Compagnieschap geëyndigt is</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86408</id>
    <revision>
      <id>221457</id>
      <timestamp>2026-05-22T08:05:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>221457</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="643" sha1="dwsuswuo29uqn22yqgv0xs89leurqmh" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘Alzo de Compagnieschap, gecanteert hebbende op de Naamen van Visser en Meyboom te Curacao, geëyndigt is, […] [advertentie]’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = |Override_vertaler = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Oprechte Dingsdagse Haerlemse Courant'', 10 maart 1761, [p.&amp;nbsp;2]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Opregte Haarlemsche Courant 1761 Tuesday ed no 010.pdf&quot; from=2 to=2 fromsection=&quot;s6&quot; tosection=&quot;s6&quot;/&gt;

[[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1761]]</text>
      <sha1>dwsuswuo29uqn22yqgv0xs89leurqmh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Opregte Haarlemsche Courant/1761/Dinsdageditie, nummer 10/Op heden</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86409</id>
    <revision>
      <id>221458</id>
      <timestamp>2026-05-22T08:06:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>221458</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="642" sha1="kuusmfs4drny7h1w0z4y7ynnrcpejnj" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘Op Heden, den 10 Maart, 1761, en volgende dagen, zal men te Haerlem […] in publyke Veylinge verkoopen: […] [advertentie]’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = |Override_vertaler = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Oprechte Dingsdagse Haerlemse Courant'', 10 maart 1761, [p.&amp;nbsp;2]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Opregte Haarlemsche Courant 1761 Tuesday ed no 010.pdf&quot; from=2 to=2 fromsection=&quot;s7&quot; tosection=&quot;s7&quot;/&gt;

[[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1761]]</text>
      <sha1>kuusmfs4drny7h1w0z4y7ynnrcpejnj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Opregte Haarlemsche Courant/1761/Dinsdageditie, nummer 10/Cornelis Stroo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86410</id>
    <revision>
      <id>221459</id>
      <timestamp>2026-05-22T08:08:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>221459</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="636" sha1="6eqkmpenwqvbj34gjufg3aum34ori1s" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘Cornelis Stroo, Makelaar, zal op Saturdag, den 14 Maart, 1761 […] te Alkmaar, publyk doen veylen […] [advertentie]’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = |Override_vertaler = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Oprechte Dingsdagse Haerlemse Courant'', 10 maart 1761, [p.&amp;nbsp;2]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Opregte Haarlemsche Courant 1761 Tuesday ed no 010.pdf&quot; from=2 to=2 fromsection=&quot;s8&quot; tosection=&quot;s8&quot;/&gt;

[[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1761]]</text>
      <sha1>6eqkmpenwqvbj34gjufg3aum34ori1s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Opregte Haarlemsche Courant/1761/Dinsdageditie, nummer 10/Johannes Thierry</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86411</id>
    <revision>
      <id>221460</id>
      <timestamp>2026-05-22T08:21:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>221460</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="647" sha1="n5fn5tqxvdlyuxeghagqtfaqxtiiypp" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘Johannes Thierry, Boekverkooper in ’s Hage […] zal op Maandag, den 16 Maart, 1761 […] publyk verkoopen: […] [advertentie]’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = |Override_vertaler = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Oprechte Dingsdagse Haerlemse Courant'', 10 maart 1761, [p.&amp;nbsp;2]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Opregte Haarlemsche Courant 1761 Tuesday ed no 010.pdf&quot; from=2 to=2 fromsection=&quot;s9&quot; tosection=&quot;s9&quot;/&gt;

[[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1761]]</text>
      <sha1>n5fn5tqxvdlyuxeghagqtfaqxtiiypp</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>