Wikisource nlwikisource https://nl.wikisource.org/wiki/Hoofdpagina MediaWiki 1.47.0-wmf.3 first-letter Media Speciaal Overleg Gebruiker Overleg gebruiker Wikisource Overleg Wikisource Bestand Overleg bestand MediaWiki Overleg MediaWiki Sjabloon Overleg sjabloon Help Overleg help Categorie Overleg categorie Hoofdportaal Overleg hoofdportaal Auteur Overleg auteur Pagina Overleg pagina Index Overleg index TimedText TimedText talk Module Overleg module Event Event talk Hoofdportaal:Religie 100 9197 221518 221435 2026-05-24T09:57:28Z Vincent Steenberg 280 bronnen verplaatst 221518 wikitext text/x-wiki {{Infobox hoofdportaal | afbeelding = P religion world.svg | informatie = Dit is een overzicht van alle op [[Wikisource:Over Wikisource|Wikisource]] aanwezige bronnen over religie. [[Hoofdportaal:Overzicht van alle hoofdportalen|Overzicht van alle hoofdportalen]]. }} == Algemeen == === Godsdienstgeschiedenis === ;Godsdienstvrijheid *Bonnet (1766) ''Discours sur la tolerance'', à Utrecht: Chez J.C. ten Bosch.<br>Aankondigingen en recensies: **Anoniem (17 januari 1767) [[Rotterdamsche Courant/1767/Nummer 8/J. C. ten Bosch|‘T C. ten Bosch, Boekverkooper te Utrecht, heeft gedrukt en alom verzonden, […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&nbsp;2]. === Systematische godsdienstwetenschap === Hierbij o.a.: vergelijkende godsdienstwetenschap, fenomenologie van de godsdienst *Flügge, C.W. (1828) ''De hemel der toekomst, of geschiedkundige ontwikkeling der meeningen en leerstellingen van beschaafde en onbeschaafde volken nopens den staat na dit leven'', Te Amsterdam: bij W. Brave, Junior.<br>Aankondigingen en recensies: **Anoniem (12 januari 1829) [[Nederlandsche Staatscourant/1829/Nummer 10/Departement van Binnenlandsche Zaken|‘Departement van Binnenlandsche Zaken [advertentie]’]], ''Nederlandsche Staats-Courant'', [p.&nbsp;4]. == (Wereld)godsdiensten == * [[Hoofdportaal:Religie/Wereldgodsdiensten|(Wereld)godsdiensten]] == Bijbel == * [[Hoofdportaal:Religie/Bijbel|Bijbel]] == Christendom == *[[Hoofdportaal:Religie/Christendom|Christendom]] == Katholicisme == *[[Hoofdportaal:Religie/Katholicisme|Katholicisme]] == Protestantisme == *[[Hoofdportaal:Religie/Protestantisme|Protestantisme]] == Geschiedenis en organisatie van de afzonderlijke protestantse kerkgenootschappen, gemeenten en bewegingen == === Nederlands Hervormde Kerk === *Anoniem (6 maart 1847) [[Provinciale Geldersche en Nijmeegsche Courant/1847/Nummer 19/Nijmegen, den 5den Maart|‘Nijmegen, den 5den Maart’, alinea 2]], ''Provinciale Geldersche en Nijmeegsche Courant'', [p.&nbsp;1]. *Anoniem (19 mei 1854) [[Leeuwarder Courant/1854/Nummer 40/Dokkum, den 16 Mei|‘Dokkum, den 16 Mei’]], ''Leeuwarder Courant'', [p.&nbsp;1]. *Anoniem (1 december 1873) [[Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad/1873/Nummer 331/De heer A. A. Schouten|‘De heer A. A. Schouten, […]’]], ''Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad'', [p.&nbsp;2]. *Anoniem (1 december 1873) [[Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad/1873/Nummer 331/Door kerkvoogden wordt verhoogd|‘Door kerkvoogden der herv. gemeente te Nijmegen wordt […] verhoogd, […]’]], ''Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad'', [p.&nbsp;2]. *Anoniem (17 mei 1877) [[Algemeen Handelsblad/1877/Nummer 14517/Ned. Herv. Kerk|‘Ned. Herv. Kerk’]], ''Algemeen Handelsblad'', [p.&nbsp;2]. *Anoniem (27 februari 1878) [[Opregte Haarlemsche Courant/1878/Nummer 50/Kerkelijke berigten|‘Kerkelijke berigten’]], ''Opregte Woensdagsche Haarlemsche Courant'', [p.&nbsp;2]. *Anoniem (25 december 1878) [[Het Vaderland/Jaargang 10/Nummer 303/Hervormde Kerk|‘Hervormde Kerk’]], ''Het Vaderland'', tweede blad, [p.&nbsp;1]. *Anoniem (15 september 1880) [[Het Vaderland/Jaargang 12/Nummer 218/Nederl. Herv. Kerk|‘Nederl. Herv. Kerk’]], ''Het Vaderland'', [eerste blad], [p.&nbsp;2]. *Anoniem (4 mei 1889) [[Het Vaderland/Jaargang 21/Nummer 105/Nederl. Herv. Kerk|‘Nederl. Herv. Kerk’]], ''Het Vaderland'', eerste blad, [p.&nbsp;2]. *Anoniem (15 oktober 1912) [[Het Nieuws van den Dag/1912/Nummer 13143/Ned. Herv. Kerk|‘Ned. Herv. Kerk’]], ''Het Nieuws van den Dag'', 2e blad, p.&nbsp;6. *Anoniem (26 oktober 1916) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 73/Nummer 300/Avondblad/Ned. Hervormde Kerk|‘Ned. Hervormde Kerk’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, A, p.&nbsp;1. *Anoniem (24 april 1919) [[De Nieuwe Courant/Jaargang 19/Nummer 112/Avondblad/Nederlandsche Hervormde Kerk|‘Nederlandsche Hervormde Kerk’]], ''De Nieuwe Courant'', Avondblad, [p.&nbsp;1]. *Anoniem (7 september 1921) [[Het Vaderland/Jaargang 53/7 september 1921/Avondblad/Ned. Herv. Kerk|‘Ned. Herv. Kerk’]], ''Het Vaderland'', Avondblad B, p.&nbsp;2. *Anoniem (15 augustus 1930) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 103/Nummer 33579/Avondblad/Ds. A. M. Bloem|‘Ds. A. M. Bloem’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, [p.&nbsp;9]. *Anoniem (18 november 1930) [[De Amsterdammer/Jaargang 19/Nummer 5688/Gouda|‘Gouda’]], ''De Amsterdammer'', eerste blad, p.&nbsp;2. *Anoniem (2 april 1932) [[Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad/Jaargang 136/Nummer 77/Ochtendblad/Ned. Herv. Kerk|‘Ned. Herv. Kerk’]], ''Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad'', Ochtendblad, [1e blad], [p.&nbsp;3]. *Anoniem (1 oktober 1935) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 108/Nummer 35436/Avondblad/Ned. Herv. gemeente te Amsterdam|‘Ned. Herv. gemeente te Amsterdam. Slotwoord A. P. Abramsz’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, p.&nbsp;14. *Anoniem (19 januari 1937) [[Rotterdamsch Nieuwsblad/Jaargang 59/Nummer 18041/Beroepen|‘Beroepen’]], ''Rotterdamsch Nieuwsblad'', derde blad, p.&nbsp;1. ==== Geschiedenis; algemeen ==== ;Gobius du Sart, Joan Jacob (1818-1894) *Anoniem (1 december 1873) [[Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad/1873/Nummer 331/Bij de herv. gemeente te Vlaardingen|‘Bij de herv. gemeente te Vlaardingen is tot pred. beroepen, […]’]], ''Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad'', [p.&nbsp;2]. ;Gunning, Edward Bernard (1836-1905) *Anoniem (1 december 1873) [[Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad/1873/Nummer 331/Aangenomen het beroep naar Alkmaar|‘Aangenomen het beroep naar Alkmaar, […]’]], ''Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad'', [p.&nbsp;2]. ;Klomp, Johannes Gerhardus (1850-1919) *Anoniem (12 april 1889) [[De Tijd/1889/Nummer 2688/Gisteren vergaderde alhier|‘Gisteren vergaderde […] alhier het Provinciaal Comité van anti-revolutionaire kiesvereenigingen voor Noord-Holland, […]’]], ''De Tijd'', [eerste blad], [p.&nbsp;2]. ;Kooij, Arie van der (1874-1958) *Anoniem (2 april 1932) [[Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad/Jaargang 136/Nummer 77/Ochtendblad/25 jaar predikant|‘25 jaar predikant’]], ''Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad'', Ochtendblad, [1e blad], [p.&nbsp;3]. ;Krull, Johannes (1830-1910) *Anoniem (28 oktober 1893) [[De Gooi- en Eemlander/Jaargang 22/Nummer 43/Muiden, 27 Oct.|‘Muiden, 27 Oct.’]], ''De Gooi- en Eemlander'', [p.&nbsp;1]. ;Mensinga, Rutgerus Perizonius (1798-1847) *Anoniem (8 juli 1828) [[Rotterdamsche Courant/1828/Nummer 82/Door heeren Collatoren en Stemgeregtigden te Nieuw-Beerta is beroepen|‘Door heeren Collatoren en Stemgeregtigden te Nieuw-Beerta is […] tot predikant beroepen […]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&nbsp;3]. ;Nederlands Hervormde gemeenten, Den Haag *Anoniem (2 april 1904) [[De Nieuwe Courant/Jaargang 4/Nummer 93/Avondblad/Diakenen|‘Diakenen der Ned. herv. gemeente alhier berichten […]’]], ''De Nieuwe Courant'', Avondblad, [p.&nbsp;1]. === Lutherse kerkgenootschappen === *Anoniem (17 mei 1877) [[Algemeen Handelsblad/1877/Nummer 14517/Evang. Luth. Kerk|‘Evang. Luth. Kerk’]], ''Algemeen Handelsblad'', [p.&nbsp;2]. *Anoniem (4 mei 1889) [[Het Vaderland/Jaargang 21/Nummer 105/Evang. Luth. Kerk|‘Evang. Luth. Kerk’]], ''Het Vaderland'', eerste blad, [p.&nbsp;2]. ;Evangelisch-Lutherse Synode, juni 1854 *Anoniem (19 juni 1854) [[Algemeen Handelsblad/1854/Nummer 7027/'s Gravenhage, 16 Junij|‘’s Gravenhage, 16 Junij. Heden is […] gesloten’]], ''Algemeen Handelsblad'', [p.&nbsp;1]. === Remonstranten === *Anoniem ([22 juni 1619]) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1619/22 juni/Nederlantsche tydinghe den 21. Iunius|‘Nederlantsche tydinghe den 21. Iunius’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren'']. *Anoniem (19 mei 1620) ''[[Nieuwe Tijdinghen/1620/19 mei (2)|Hollandsche Nieuwe Tijdinghen, te weten, Hoemen in Hollandt de strenghe Placcaten, die teghen de Arminianen ghemaeckt zijn, soeckt in’t werck te stellen, ende te executeren, met hun het Prediken te beletten ende de Predicanten te vanghen ]]'', T’Hantwerpen: Abraham Verhoeven. *Anoniem (3 juni 1620) ''[[Nieuwe Tijdinghen/1620/3 juni|Rotterdamsche nieuwe Tijdinghen, hoemen daer de Arminianen om haer Predicken vervolght, plundert, slaet ende schoffierlijcken mis-handelt]]'', T’Hantwerpen: Abraham Verhoeven. *Anoniem (26 februari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 25#art2|‘Tijdinghe vvt Amsterdam’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;4-6. ==== Geschiedenis; algemeen ==== ;Prins, Samuel de (''fl''. 1618-1620) *Anoniem (16 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/16 oktober (2)#art1|‘Wt Amsterdam ix. Oct.’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-4. ;Tilenus, Daniel (1563-1633), theoloog *Anoniem (16 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/16 oktober (1)#art4|‘Wt Parijs. 8. October’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;7. === Gereformeerde gezindten === *Anoniem (15 september 1880) [[Het Vaderland/Jaargang 12/Nummer 218/Chr.-Geref. Kerk|‘Chr.-Geref. Kerk’]], ''Het Vaderland'', [eerste blad], [p.&nbsp;2]. *Anoniem (15 december 1905) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 78/Nummer 24651/Avondblad/Kerknieuws|‘Kerknieuws’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, eerste blad, [p.&nbsp;1]. *Anoniem (27 juni 1911) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 84/Nummer 26652/Avondblad/De Kerkraad der Gereformeerde Gemeente te Assen|‘De Kerkraad der Gereformeerde Gemeente te Assen […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, p.&nbsp;7. *Anoniem (15 oktober 1912) [[Het Nieuws van den Dag/1912/Nummer 13143/Geref. Kerken in Nederl.|‘Geref. Kerken in Nederl.’]], ''Het Nieuws van den Dag'', 2e blad, p.&nbsp;6. *Anoniem (7 september 1921) [[Het Vaderland/Jaargang 53/7 september 1921/Avondblad/Geref. Kerken|‘Geref. Kerken’]], ''Het Vaderland'', Avondblad B, p.&nbsp;2. *Anoniem (7 september 1921) [[Het Vaderland/Jaargang 53/7 september 1921/Avondblad/Geref. Gemeenten|‘Geref. Gemeenten’]], ''Het Vaderland'', Avondblad B, p.&nbsp;2. *Anoniem (7 september 1921) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 78/Nummer 248/Avondblad/Kerknieuws|‘Kerknieuws’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, D, p.&nbsp;3. *Anoniem (23 september 1927) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 100/Nummer 32532/Ochtendblad/Nieuwere wegen voor de catechisatie|‘Nieuwere wegen voor de catechisatie’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, derde blad, p.&nbsp;9. *Anoniem (18 november 1930) [[De Amsterdammer/Jaargang 19/Nummer 5688/De Ned. Geref. Gemeente te Rotterdam|‘De Ned. Geref. Gemeente te Rotterdam’]], ''De Amsterdammer'', eerste blad, p.&nbsp;2. *Anoniem (2 april 1932) [[Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad/Jaargang 136/Nummer 77/Ochtendblad/Geref. Kerken|‘Geref. Kerken’]], ''Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad'', Ochtendblad, [1e blad], [p.&nbsp;3]. ==== Geschiedenis ==== ;Mulder, Roelof (1844-1926) *Anoniem (12 april 1889) [[De Tijd/1889/Nummer 2688/Haarlem, 10 April|‘Haarlem, 10 April’]], ''De Tijd'', [eerste blad], [p.&nbsp;2]. *Anoniem (12 april 1889) [[De Tijd/1889/Nummer 2688/Gisteren vergaderde alhier|‘Gisteren vergaderde […] alhier het Provinciaal Comité van anti-revolutionaire kiesvereenigingen voor Noord-Holland, […]’]], ''De Tijd'', [eerste blad], [p.&nbsp;2]. === Doopsgezinde Broederschap – Mennonieten === *Anoniem (15 september 1880) [[Het Vaderland/Jaargang 12/Nummer 218/Den 10n Sept.|‘Den 10n Sept. is te Dortmund plotseling overleden P. Leendertz WZn., Doopsgezind predikant te Medemblik. […]’]], ''Het Vaderland'', [eerste blad], [p.&nbsp;2]. *Anoniem (23 augustus 1897) [[De Telegraaf/Jaargang 5/Nummer 1696/Avond-editie/Doopsgezinde Gemeenten|‘Doopsgezinde Gemeenten’]], ''De Telegraaf'', Avond-editie, [p.&nbsp;6]. *Anoniem (7 september 1921) [[Het Vaderland/Jaargang 53/7 september 1921/Avondblad/Doopsgezinde Gemeenten|‘Doopsgezinde Gemeenten’]], ''Het Vaderland'', Avondblad B, p.&nbsp;2. === Vrije gemeenten in Nederland === ==== Bond van vrije evangelische gemeenten ==== ==== Apostolische gemeenten ==== ==== Overige vrije gemeenten ==== ;Nederlandsche Protestantenbond *Anoniem (2 april 1904) [[De Nieuwe Courant/Jaargang 4/Nummer 93/Avondblad/In het Loge-gebouw|‘In het Loge-gebouw Ned. Protestantenbond alhier […]’]], ''De Nieuwe Courant'', Avondblad, [p.&nbsp;1]. *Anoniem (28 januari 1914) [[Het Vaderland/Jaargang 46/Nummer 23/Ochtendblad/Protestantenbond|‘Protestantenbond’]], ''Het Vaderland'', Ochtendblad, [p.&nbsp;1]. *Hooykaas, C.E. (26 oktober 1916) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 73/Nummer 300/Avondblad/Ingezonden|‘Ingezonden’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, A, p.&nbsp;1. === Overige kerkgenootschappen, gemeenten en bewegingen === ;Methodisten *Anoniem (22 december 1924) [[Delftsche Courant/Jaargang 83/Nummer 301/Een draadloos N. T. A.-bericht|‘Een draadloos N. T. A.-bericht meldt […]’]], ''Delftsche Courant'', eerste blad, [p.&nbsp;2]. ;Vrijzinnig protestantisme *Anoniem (26 oktober 1916) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 73/Nummer 300/Avondblad/Het Weekblad voor de Vrijzinnige Hervormden|‘Het Weekblad voor de Vrijzinnige Hervormden merkt op, […]’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, A, p.&nbsp;1. == Gemeenschappen en bewegingen op christelijke grondslag == === Christengemeenschap === === Overige gemeenschappen en bewegingen === ;Knights of Columbus *Anoniem (9 juli 1935) [[De Gooi- en Eemlander/Jaargang 64/Nummer 159/Verzoek tot interventie in Mexico|‘Verzoek tot interventie in Mexico’]], ''De Gooi- en Eemlander'', eerste blad, p.&nbsp;3. == Gemeenschappen en bewegingen op algemeen religieuze grondslag == === Krishnamurti-Beweging === === Baháigeloof === === Rozenkruisers === === Soefibeweging === === Theosofie === *Anoniem (5 april 1938) [[Het Vaderland/Jaargang 69/5 april 1938/Avondblad/De Bijbels der menscheid|‘De Bijbels der menscheid’]], ''Het Vaderland'', Avondblad A, p.&nbsp;2. === Vrijmetselarij === ;Algemeen *Anoniem (4 mei 1871) [[Arnhemsche Courant/Jaargang 58/Nummer 5326/Zoo als men weet, zijn den 29sten de parijsche vrijmetselaars in optogt naar de avenue de la Grande Armée getrokken|‘Zoo als men weet, zijn den 29sten de parijsche vrijmetselaars in optogt naar de avenue de la Grande Armée getrokken. […]’]], ''Arnhemsche Courant'', [p.&nbsp;2]. *Anoniem (24 mei 1876) [[Het Nieuws van den Dag/1876/Nummer 1909/In de maand Juli|‘In de maand Juli aanstaande zal te ’s Hage plechtig gevierd worden […]’]], ''Het Nieuws van den Dag'', [p.&nbsp;2]. *Anoniem (20 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 212/Italië|‘Italië’]], ''Limburger Koerier'', [p.&nbsp;2]. ;Kritiek - Bestrijding *Anoniem (30 juli 1874) [[De Maasbode/Jaargang 6/Nummer 835/Vrijmetselariana|‘Vrijmetselariana’]], ''De Maasbode'', [p.&nbsp;1]. *Anoniem (31 augustus 1885) [[De Tijd/1885/Nummer 11590/Gabriel Jogand-Pagès|‘Gabriel Jogand-Pagès (Leo Taxil) […] is het voorwerp van een laffen aanval geweest […]’]], ''De Tijd'', [Eerste Blad], [p.&nbsp;2]. *Anoniem (31 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 217-218/Italië|‘Italië’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, [p.&nbsp;1]. *C. (22 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 213/De Paus en de Vrijmetselarij|‘De Paus en de Vrijmetselarij’]], ''Limburger Koerier'', [p.&nbsp;1]. === Wicca === === Overige gemeenschappen en bewegingen === == Atheïsme == ;Algemeen *[Bokkel, Jan Gerhard] (1890) ''[[Dominee, pastoor of rabbi?|Dominee, pastoor of rabbi? Populaire kritiek]]'', Amsterdam: Vereeniging „De Dageraad”. ;Taxil, Léo (1854-1907) *Anoniem (31 augustus 1885) [[De Tijd/1885/Nummer 11590/Gabriel Jogand-Pagès|‘Gabriel Jogand-Pagès (Leo Taxil) […] is het voorwerp van een laffen aanval geweest […]’]], ''De Tijd'', [Eerste Blad], [p.&nbsp;2]. {{hoofdportalen}} [[Categorie:Wikisource:Hoofdportalen]] q113pgmh1gabpq0an62phhu6gmfrg7c Hoofdportaal:Filosofie 100 10431 221506 221489 2026-05-23T18:20:24Z Vincent Steenberg 280 bronnen verplaatst 221506 wikitext text/x-wiki {{Infobox hoofdportaal | afbeelding = P philosophy.png | informatie = Dit is een overzicht van alle op [[Wikisource:Over Wikisource|Wikisource]] aanwezige bronnen over [[w:Filosofie|filosofie]]. [[Hoofdportaal:Overzicht van alle hoofdportalen|Overzicht van alle hoofdportalen]] }} == Algemeen == *[[Hoofdportaal:Filosofie/Algemeen|Algemeen]] == Inleidingen - Hand- en leerboeken == *[[Hoofdportaal:Filosofie/Inleidingen|Inleidingen]] == Metafysica en ontologie == *[[Hoofdportaal:Filosofie/Metafysica en ontologie|Metafysica en ontologie]] == Logica en kennisleer - Wetenschapsleer == *[[Hoofdportaal:Filosofie/Logica en kennisleer|Logica en kennisleer]] === Wetenschapsleer === *Hoogveld, J.H.E.J. (1933) ''Beginselen der wetenschapsleer'', 's-Hertogenbosch: Malmberg.<br>Aankondigingen en recensies: **Huysmans, Rud. (2 november 1933) [[De Tijd/Jaargang 89/Nummer 27237/Avondblad/Studie der wijsbegeerte|‘Studie der wijsbegeerte. Een nieuwe inleiding’]], ''De Tijd'', Avondblad, [p.&nbsp;5]. == Geschiedenis van de filosofie == *[[Hoofdportaal:Filosofie/Geschiedenis|Geschiedenis van de filosofie]] == Ethiek == *Ketner, C.H. (1933) ''Goed en slecht. Een inleiding in de ethiek'', Amsterdam: De Arbeiderspers.<br>Aankondigingen en recensies: **A.V.G. (19 mei 1934) [[Bataviaasch Nieuwsblad/Jaargang 49/Nummer 137/Boekbespreking|‘Boekbespreking. Vragen der wijsbegeerte’]], ''Bataviaasch Nieuwsblad'', vijfde blad, [p.&nbsp;2]. {{hoofdportalen}} [[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal filosofie]] [[de:Philosophie]] [[fr:Portail:Philosophie]] r8kmqmyecqdl0g7awpe8dud82r00zig Wikisource:GUS2Wiki 4 40181 221491 221194 2026-05-23T12:00:41Z Alexis Jazz 11203 Updating gadget usage statistics from [[Special:GadgetUsage]] ([[phab:T121049]]) 221491 wikitext text/x-wiki {{#ifexist:Project:GUS2Wiki/top|{{/top}}|This page provides a historical record of [[Special:GadgetUsage]] through its page history. To get the data in CSV format, see wikitext. To customize this message or add categories, create [[/top]].}} Deze gegevens komen uit een cache die voor het laatst is bijgewerkt op 2026-05-22 om 18:10:10Z. Er {{PLURAL:5000|is maximaal één resultaat|zijn maximaal 5000 resultaten}} beschikbaar in de cache. {| class="sortable wikitable" ! Gadget !! data-sort-type="number" | Aantal gebruikers !! data-sort-type="number" | Actieve gebruikers |- |HideFundraiser || 9 || 0 |- |HotCat || 24 || 4 |- |LocalLiveClock || 4 || 1 |- |PageCleanUp || 7 || 3 |- |RTRC || 5 || 1 |- |UTCLiveClock || 2 || 0 |} * [[Speciaal:Gadgetgebruik]] * [[m:Meta:GUS2Wiki/Script|GUS2Wiki]] <!-- data in CSV format: HideFundraiser,9,0 HotCat,24,4 LocalLiveClock,4,1 PageCleanUp,7,3 RTRC,5,1 UTCLiveClock,2,0 --> iasj85wtc8igicp5j6bhqp6rlmjamts Hoofdportaal:Geschiedenis/Polen 100 44365 221519 214523 2026-05-24T10:44:48Z Vincent Steenberg 280 +bronnen 221519 wikitext text/x-wiki {{Infobox thema | naam = Geschiedenis van Polen | afbeelding = Polish Boy Scouts fighting in the Warsaw Uprising.jpg | alt = Drie padvinders, die deelnamen aan de Opstand van Warschau, 2 september 1944 | beschrijving = Bronnen bij de [[w:Geschiedenis van Polen|geschiedenis van Polen]]. }} == Geschiedenis van tijdperken; afzonderlijk == === 17e eeuw === ;Algemeen *Anoniem (30 april 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/30 april#art4|‘Wt Preslauw van 8. April 1620’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;6-7. *Anoniem (21 augustus 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/21 augustus/Van Breslauw, uyt der Slesing, 1. Aug. 1620|‘Van Breslauw, uyt der Slesing, 1. Aug. 1620’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p.&nbsp;1]. *Anoniem (5 december 1620) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/5 december/Wt Venetien den 18. dito|‘Wt Venetien den 18. dito. [= 18 november 1620]’, alinea 4]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. *Anoniem (5 december 1620) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/5 december/Wt Weenen den 12. November|‘Wt Weenen den 12. November’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2]. *Anoniem (5 april 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/5 april/Wt Weenen den 17. Martij|‘Wt Weenen den 17. Martij’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. *Anoniem (17 januari 1662) [[Ordinarise Middel-weeckse Courante/1662/Nummer 3/Vyt Dantzigh, den 7 dito|‘Vyt Dantzigh, den 7 dito. [= 7 januari 1662]’]], ''Ordinarise Middel-weeckse Courante'', [p.&nbsp;1-2]. ;Turkije zegt de vrede met Polen op, ca. mei 1620 *Anoniem (20 juni 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/20 juni#art4|‘Wt Preslauw in der Slesien’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;8. ;Polen bereidt zich voor op oorlog met het Ottomaanse rijk, juni-juli 1620 *Anoniem (21 juli 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/21 juli#art2|‘Wt Cracauw van 27. Junij’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;4-5. *Anoniem (30 juli 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/30 juli (1)#art5|‘Men schrijft van Varsauien […]’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;6-7. ;Poolse landdag, 3 november 1620 *Anoniem (10 oktober 1620) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/10 oktober/VVt VVarsou den 15. dito|‘VVt VVarsou den 15. dito. [= 15 september 1620]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. ;Invallen door de Tartaren en oorlog met Turkije *Anoniem (23 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/23 februari/Wt Marcken Brandenburch, den 2. dito|‘Wt Marcken Brandenburch, den 2. dito. [= 2 februari 1621]’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. ;Chmelnytskyopstand *Anoniem (25 februari 1651) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1651/Nummer 8/Wt Lublin den 11 Ianuarij 1651|‘Wt Lublin den 11 Ianuarij 1651’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p.&nbsp;1]. *Anoniem (25 februari 1651) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1651/Nummer 8/Wt Waerschau den 12 dito|‘Wt Waerschau den 12 dito. [= 12 januari 1651]’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p.&nbsp;1]. *Anoniem (25 februari 1651) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1651/Nummer 8/Wt Thoren den 19 dito|‘Wt Thoren den 19 dito. [= 19 januari 1651]’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p.&nbsp;1]. *Anoniem (25 februari 1651) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1651/Nummer 8/Wt Dantsick den 1 Februarij|‘Wt Dantsick den 1 Februarij’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p.&nbsp;1]. *Anoniem (25 februari 1653) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1653/Nummer 9/Uyt Hamburgh, den 16 dito|‘Uyt Hamburgh, den 16 dito. [= 16 februari 1653]’]], ''Ordinaris Dingsdaeghse Courante'', [p.&nbsp;2]. ;Geschiedenis van de Joden *Anoniem (25 februari 1651) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1651/Nummer 8/Wt Thoren den 19 dito|‘Wt Thoren den 19 dito. [= 19 januari 1651]’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p.&nbsp;1]. ;Vredesonderhandelingen met Zweden *Anoniem (6 maart 1653) [[Wekelycke Nieus Uyt Vranckryck Engelant Ende andre Plaetsen/1653/Nummer 10#art2al4|‘Vyt s’ Graven-Hage den 6. Martij 1653’, alinea 4]], ''Wekelycke Nieus Uyt Vranckryck Engelant Ende andre Plaetsen'', p.&nbsp;5-7. ;Invallen door de Tartaren, 1670 *Anoniem (4 februari 1670) [[Amsterdamsche Courant/1670/Nummer 5/Thoren den 19 dito|‘Thoren den 19 dito. [= 19 januari 1670]’]], ''Amsteldamsche Dingsdaegse Courant'', [p.&nbsp;2]. *Anoniem (4 februari 1670) [[Amsterdamsche Courant/1670/Nummer 5/Thoren den selfden dito|‘Thoren den selfden dito. [= 19 januari 1670]’]], ''Amsteldamsche Dingsdaegse Courant'', [p.&nbsp;2]. === 18e eeuw === *Anoniem (25 januari 1720) [[Opregte Haarlemsche Courant/1720/Donderdageditie, nummer 4/Warschou den 7 January|‘Warschou den 7 January’]], ''Oprechte Haerlemse Donderdaegse Courant'', [p.&nbsp;1]. *Anoniem (2 juli 1784) [[Nederlandsche Courant/1784/Nummer 79/Frankfort den 26 Juny|‘Frankfort den 26 Juny’]], ''Nederlandsche Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Conferentie van Bar, 1768-1772 *Anoniem (6 oktober 1769) [[Opregte Groninger Courant/1769/Nummer 80/Uittreksel uit een Brief van Cracau den 11 September|‘Uittreksel uit een Brief van Cracau den 11 September’]], ''Opregte Groninger Courant'', [p.&nbsp;1]. *Anoniem (6 oktober 1769) [[Opregte Groninger Courant/1769/Nummer 80/Poolsch Pruissen den 19 September|‘Poolsch Pruissen den 19 September’]], ''Opregte Groninger Courant'', [p.&nbsp;1]. *Anoniem (6 oktober 1769) [[Opregte Groninger Courant/1769/Nummer 80/Breslau den 23 September|‘Breslau den 23 September’]], ''Opregte Groninger Courant'', [p.&nbsp;1]. === 19e eeuw === *Anoniem (12 september 1825) [[Leydse Courant/1825/Nummer 109/Augsburg den 4 September|‘Augsburg den 4 September’, alinea 2]], ''Leydsche Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Novemberopstand, 1830-1831 *Anoniem (22 november 1831) [[Groninger Courant/1831/Nummer 93/Frankfort den 15 November|‘Frankfort den 15 November’]], ''Groninger Courant'', [p.&nbsp;1]. == Vorsten en leden van vorstenhuizen == === 17e eeuw === ;Eleonora van Oostenrijk (1653-1707) *Anoniem (4 februari 1670) [[Amsterdamsche Courant/1670/Nummer 5/Warschouw den 12 dito|‘Warschouw den 12 dito. [= 12 januari 1670]’]], ''Amsteldamsche Dingsdaegse Courant'', [p.&nbsp;1-2]. ;Jan II Casimir van Polen (1609-1672) *Anoniem (26 augustus 1656) [[Weeckelycke Courante van Europa/1656/Nummer 34/Danzigh den 12 Augusti|‘Danzigh den 12 Augusti’]], ''Weeckelycke Courante van Europa'', [p.&nbsp;2]. ;Michaël Korybut Wiśniowiecki (1640-1673) *Anoniem (4 februari 1670) [[Amsterdamsche Courant/1670/Nummer 5/Warschouw den 12 dito|‘Warschouw den 12 dito. [= 12 januari 1670]’]], ''Amsteldamsche Dingsdaegse Courant'', [p.&nbsp;1-2]. ;Sigismund III van Polen *Anoniem (22 juni 1618) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1618/22 juni/VVt s'Graven-haghe den 21. Dito|‘VVt s'Graven-haghe den 21. Dito’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'' (als ‘de Coninck van Polen’). *Anoniem (15 februari 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/15 februari#art2|‘Wt Weenen in Oostenrijck 18. Januarij 1620’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-5. *Anoniem (5 december 1620) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/5 december/Wt Weenen den 12. November|‘Wt Weenen den 12. November’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2] (als ‘den Coningh in Polen’). *Anoniem (5 december 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/5 december (2)#art1al4|‘Cataloghe vande Coninghen, Princen, Graeven, ende andere Vorsten, met den Keyser Ferdinandvs II. opentlijck houdende tegen de Vnie der Caluinisten, ende alle Adherente Protestanten’, alinea 4]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-6. *Anoniem ([ca. 27] januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 14#art1|‘Wt VVeenen den 10. Ianuarij 1621’, alinea 3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-5. === 18e eeuw === ;August II van Polen (1670-1733) *Anoniem (29 juli 1698) [[Amsterdamsche Courant/1698/Nummer 90/Warschau den 11 July|‘Warschau den 11 July’]], ''Amsterdamse Dingsdaegse Courant'', [p.&nbsp;2]. *Anoniem (25 januari 1720) [[Opregte Haarlemsche Courant/1720/Donderdageditie, nummer 4/Warschou den 7 January|‘Warschou den 7 January’]], ''Oprechte Haerlemse Donderdaegse Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Stanislaus Leszczyński *Anoniem (7 februari 1737) [[Oprechte Haerlemsche Courant/Jaargang 1737/Nummer 6/Parijs den 1 February|‘Parijs den 1 February’]], ''Oprechte Haerlemsche Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Stanislaus August Poniatowski (1732-1798) *Anoniem (2 juli 1784) [[Nederlandsche Courant/1784/Nummer 79/Frankfort den 26 Juny|‘Frankfort den 26 Juny’]], ''Nederlandsche Courant'', [p.&nbsp;1]. == Historische figuren == === 17e eeuw === ;Gosiewski, Wincenty Korwin (ca. 1620-1662) *Anoniem (26 augustus 1656) [[Weeckelycke Courante van Europa/1656/Nummer 34/Stettin den 15 Augusti|‘Stettin den 15 Augusti’]], ''Weeckelycke Courante van Europa'', [p.&nbsp;1] (vermeld als ‘Gonziewski’). ;Karel van Oostenrijk (1590-1624), prins-bisschop van Breslau *Anoniem (23 november 1618) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1618/23 november/VVt Ceulen, den 17. November|‘VVt Ceulen, den 17. November’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c''. ;Leszczyński, Wacław (1605-1666) *Anoniem (7 november 1645) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1645/Nummer 45/Uyt Parijs den 28 dito|‘Uyt Parijs den 28 dito. [= 28 oktober 1645]’, alinea 4]], ''Ordinaris Dingsdaegsche Courante'', [p.&nbsp;1] (vermeld als ‘den Comte de Lesno’). ;Lubomirski, Hieronim Augustyn *Anoniem (27 juni 1684) [[Opregte Haarlemsche Courant/1684/Dinsdageditie, nummer 26/Lintz den 17 Juny|‘Lintz den 17 Juny’]], ''Oprechte Haerlemse Saturdaegse Courant'', [p.&nbsp;2]. ;Ogiński, Grzegorz Antoni (1654-1709) *Anoniem (29 juli 1698) [[Amsterdamsche Courant/1698/Nummer 90/Warschau den 11 July|‘Warschau den 11 July’]], ''Amsterdamse Dingsdaegse Courant'', [p.&nbsp;2]. ;Sapieha, Paweł Jan (1609-1665) *Anoniem (26 augustus 1656) [[Weeckelycke Courante van Europa/1656/Nummer 34/Stettin den 15 Augusti|‘Stettin den 15 Augusti’]], ''Weeckelycke Courante van Europa'', [p.&nbsp;1]. === 18e eeuw === ;Sapieha, Piotr Paweł (1701-1771) *Anoniem (4 mei 1758) [[Amsterdamsche Courant/1758/Nummer 53/Warschau den 15 April|‘Warschau den 15 April’]], ''Amsterdamse Donderdagse Courant'', [p.&nbsp;1]. === 19e eeuw === ;Czartoryski, Jerzy Konstanty (1828-1912) *Anoniem (10 juli 1871) [[Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad/1871/Nummer 187/Oostenrijk|‘Oostenrijk’]], ''Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad'', [p.&nbsp;3]. === 20e eeuw === ;Piłsudski, Józef (1867-1935) *Anoniem (11 mei 1936) [[Haagsche Courant/1936/Nummer 16338/Godsdienstoefening voor Maarschalk Pilsudski|‘Godsdienstoefening voor Maarschalk Pilsudski op den eersten jaardag van zijn sterven’]], ''Haagsche Courant'', vierde blad, p.&nbsp;3. == Delen van Polen en woiwodschappen; afzonderlijk == ;Achter-Pommeren *Anoniem (25 februari 1653) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1653/Nummer 9/Uyt Hamburgh, den 14 dito|‘Uyt Hamburgh, den 14 dito. [= 14 februari 1653]’]], ''Ordinaris Dingsdaeghse Courante'', [p.&nbsp;1]. ;Graafschap Glatz *Anoniem (8 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/8 maart/Wt Dresden den 20. dito|‘Wt Dresden den 20. dito. [= 20 februari 1621]’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1] (als ‘t’Graefschap Glaats’). ;Hertogdom Brieg *Anoniem ([ca. 29 mei] 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/ca. 29 mei#art2|‘Van Breslauw wt der Slesien’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;4-5. ;Hertogdom Liegnitz *Anoniem (5 april 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/10 april/Wt VVeenen den 24. dito|‘Wt VVeenen den 24. dito. [= 24 maart 1621]’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. ;Hertogdom Oels; Karel Frederik I van Oels (1593-1647) *Anoniem (februari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 17#art2al5|‘Tijdinghe vvt Praghe vanden 12. Ianuarij, anno 1621’, alinea 5]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;5-7. *Anoniem (26 februari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 25#art3|‘Tijdinge vvt Preslau in der Slesien vanden 14. Ianuarij, 1621’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;6-7. ;Hertogdom Pruisen *Anoniem (10 april 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/10 april/Wt Poolen verstaetmen|‘Wt Poolen verstaetmen […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2]. ;Hertogdom Silezië *Anoniem (15 november 1618) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1618/15 november/VVt Ceulen den 10. November|‘VVt Ceulen den 10. November’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c''. *Anoniem (23 november 1618) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1618/23 november/Wt Prage den 4. dito|‘Wt Prage den 4. dito [= 4 november 1618]’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c''. *Anoniem (23 november 1618) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1618/23 november/VVt Ceulen, den 17. November|‘VVt Ceulen, den 17. November’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c''. *Anoniem (2 mei 1620) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/2 mei/VVt Praghe den 19. April|‘VVt Praghe den 19. April’, alinea 3]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. *Anoniem (21 augustus 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/21 augustus/Van Breslauw, uyt der Slesing, 1. Aug. 1620|‘Van Breslauw, uyt der Slesing, 1. Aug. 1620’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p.&nbsp;1]. *Anoniem (28 augustus 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/28 augustus/VVt Ceulen, den 22. Augusti|‘VVt Ceulen, den 22. Augusti’, alinea 7]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p.&nbsp;2]. *Anoniem (20 november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/20 november (1)#art4|‘VVt Preslauw in den Slesien 1. Nouember’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;6. *Anoniem (25 januari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/25 januari/Wt Breslauw den 28. December|‘Wt Breslauw den 28. December’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. *Anoniem (29 januari 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/29 januari/VVt Prage, den 10. dito|‘VVt Prage, den 10. dito. [= 10 januari 1621]’, alinea 3-4 en 6]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p.&nbsp;1]. *Anoniem (1 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 februari/Wt Breslauw den 30. December|‘Wt Breslauw den 30. December’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1-2]. *Anoniem (1 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 maart/Wt Leypsich den 2, Februarij|‘Wt Leypsich den 2, Februarij’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. *Anoniem (8 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/8 maart/Wt Dresden den 20. dito|‘Wt Dresden den 20. dito. [= 20 februari 1621]’, alinea 3]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. *Anoniem (5 juni 1640) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1640/Nummer 23/Wt Neurenburch den 26 dito|‘Wt Neurenburch den 26 dito. [= 26 mei 1640]’, alinea 3]], ''Ordinaris Dingsdaeghse Courante'', [p.&nbsp;1-2]. ;Hertogdom Silezië; Boheemse Opstand *Anoniem ([ca. 20 februari] 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/ca. 20 februari#art2|‘Wt Moravien. 1620’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;5. *Anoniem (10 april 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/10 april#art3|‘Wt Praghe den xv. Meert 1620’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;6-7. *Anoniem (5 juni 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/5 juni (1)#art3al2|‘Wt Weenen den 19. Mey 1620’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;6-7. ;Hertogdom Silezië; voortzetting van de Boheemse Opstand onder Johan George van Brandenburg-Jägerndorf *Anoniem (26 april 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/26 april/VVt Praghe, den 9 dito|‘VVt Praghe, den 9 dito. [= 9 april 1621]’, alinea 4]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p.&nbsp;1-2]. *Anoniem (5 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/5 mei/VVt VVeenen den 21. April. 1621|‘VVt VVeenen den 21. April. 1621’, alinea 4]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. *Anoniem (12 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/12 mei/Den Marck-Graef van Jaghers-Dorp|‘Den Marck-Graef van Jaghers-Dorp ende de Stenden […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2]. *Anoniem (26 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/26 mei/Brieven uyt Franckenstein melden|‘Brieven uyt Franckenstein melden, […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2]. ;Hertogdom Silezië; vorstendag in Wrocław *Anoniem (15 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 6#art4|‘VVt Preslau in Decembris 1620’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;6-7. ;Hertogdom Silezië; afdanking van Frederik van de Palts *Anoniem (15 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 5#art1|‘VVt Norenberg den 6. Ianuarius Anno 1621’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-4. *Anoniem (20 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 9#art2|‘Tijdinghe vvt der Slesien in December, 1620’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;6-8. ;Hertogdom Silezië; overgave *Anoniem (februari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 17#art1al5|‘Nieuvve Tydinge vvt VVeenen van 13. Ianuarij, 1621’, alinea 5]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-4. ;Hertogdom Silezië; vredesonderhandelingen *Anoniem (26 februari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 25#art3|‘Tijdinge vvt Preslau in der Slesien vanden 14. Ianuarij, 1621’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;6-7. ;Hertogdom Silezië; Dresdens Akkoord, 28 februari 1621 *Anoniem (20 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/20 maart/Wt Dresden den 3. dito|‘Wt Dresden den 3. dito. [= 3 maart 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. *Anoniem (20 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/20 maart/Wt Leypsich den 5. Martij|‘Wt Leypsich den 5. Martij’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. *Anoniem (27 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/27 maart/Wt Berlin den 8. dito|‘Wt Berlin den 8. dito. [= 8 maart 1621]’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. *Anoniem (27 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/27 maart/Wt Praghe den 9. Martij|‘Wt Praghe den 9. Martij’, alinea 4]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1-2]. *Anoniem (27 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/27 maart/Wt Weenen den 10. Martij|‘Wt Weenen den 10. Martij’, alinea 6]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. *Anoniem (5 april 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/5 april/Wt Breslauw den 11. Martij|‘Wt Breslauw den 11. Martij’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. *Anoniem (5 april 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/10 april/Wt VVeenen den 24. dito|‘Wt VVeenen den 24. dito. [= 24 maart 1621]’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. *Anoniem (10 april 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/10 april/VVt Praghe den 24. dito|‘VVt Praghe den 24. dito. [= 24 maart 1621]’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. ;Hertogdom Silezië; landdag, april-mei 1621 *Anoniem (22 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/22 mei/VVt Praghe den 4. Mey|‘VVt Praghe den 4. Mey’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. ;Hertogdom Silezië; Johan Christiaan van Brieg (1591-1639) *Anoniem (20 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/20 maart/Wt Leypsich den 5. Martij|‘Wt Leypsich den 5. Martij’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1] (als ‘den Hertogh van Brigh’). ;Hertogdom Teschen ;Albrecht van Oostenrijk-Teschen (1817-1895) *Anoniem (19 juni 1854) [[Algemeen Handelsblad/1854/Nummer 7027/Volgens de jongste berigten|‘Weenen, 14 Junij. Volgens de jongste berigten, […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', [p.&nbsp;1]. ;Kreis Buntzlau *Anoniem (7 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/7 oktober (1)#art2|‘Wt Preslau den 7. September’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;4-5. ;Kreis Lamberg *Anoniem (7 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/7 oktober (1)#art2|‘Wt Preslau den 7. September’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;4-5. ;Opper-Silezië *Anoniem (7 september 1921) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 78/Nummer 248/Avondblad/Opper-Silezië|‘Opper-Silezië’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, D, p.&nbsp;3. ;Posen (provincie) *Anoniem (1 mei 1886) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 220/Nummer 102/Duitschland|‘Duitschland’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', tweede blad, [p.&nbsp;685]. ;Overige delen van Polen *[[Hoofdportaal:Geschiedenis/Tsjechië/Hertogdom Jägerndorf|Hertogdom Jägerndorf]] === Plaatsen; afzonderlijk === ;Bolesławiec *Anoniem (11 december 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/11 december (1)#art2|‘VVt Lausnitz van 10. Nouember 1620’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-5 (Bolesławiec vermeld als ‘Buntzlau’). ;Gdańsk *Anoniem (10 oktober 1620) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/10 oktober/De Peste tot Dansijck|‘De Peste tot Dansijck ontsteeckt hoe langher hoe meer, […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2]. *Anoniem (27 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/27 maart/Schrijven van Danswijck|‘Schrijven van Danswijck melt […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2]. *Anoniem (21 april 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/21 april/Van Dantzigh verstaetmen|‘Van Dantzigh verstaetmen […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2]. ;Głogów *Anoniem (18 maart 1741) [[Amsterdamsche Courant/1741/Nummer 33/Berlyn den 11 Maert|‘Berlyn den 11 Maert’]], ''Amsterdamse Saturdaegse Courant'', [p.&nbsp;1] (Głogów vermeld als ‘Groot Glogau’). ;Gogołowa *Anoniem (29 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 15#art2|‘VVt Slesien in December 1620’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;4 (Gogołowa vermeld als ‘Goglauw’). ;Jarosław (Jareslaf) *Anoniem (5 december 1620) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/5 december/Brieven uyt Danzick melden|‘Brieven uyt Danzick melden […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2]. ;Jelenia Góra *Anoniem (7 november 1645) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1645/Nummer 45/Uyt Gravenstein den 19 dito|‘Uyt Gravenstein den 19 dito. [= 19 oktober 1645]’]], ''Ordinaris Dingsdaegsche Courante'', [p.&nbsp;1] (Jelenia Góra vermeld als ‘Hirschbergh’). ;Kłodzko *Anoniem (26 april 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/26 april/VVt Praghe, den 9 dito|‘VVt Praghe, den 9 dito. [= 9 april 1621]’, alinea 4]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p.&nbsp;1-2] (als ‘Glats’). ;Krakau *Anoniem (15 februari 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/15 februari#art4|‘Wt Cracouw in Polen’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;5-6. *Anoniem (12 november 1846) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 1846/Nummer 270/Frankfort, 8 November|‘Frankfort, 8 November’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Krosno Odrzańskie (Crossen) *Anoniem (5 juni 1640) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1640/Nummer 23/Wt Neurenburch den 26 dito|‘Wt Neurenburch den 26 dito. [= 26 mei 1640]’, alinea 3]], ''Ordinaris Dingsdaeghse Courante'', [p.&nbsp;1-2]. ;Lubán (Leben) *Anoniem (17 oktober 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/17 oktober/VVt Prage,den 2 October|‘VVt Prage,den 2 October’, alinea 3]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p.&nbsp;1-2]. ;Nampla (= Namysłów) *Anoniem (19 mei 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/19 mei (1)#art3|‘Wt Praghe den 27. April’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;6-8. ;Nysa *Anoniem (5 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/5 mei/VVt VVeenen den 21. April. 1621|‘VVt VVeenen den 21. April. 1621’, alinea 4]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. ;Sandomierz *Anoniem (26 augustus 1656) [[Weeckelycke Courante van Europa/1656/Nummer 34/Danzigh den 12 Augusti|‘Danzigh den 12 Augusti’]], ''Weeckelycke Courante van Europa'', [p.&nbsp;2]. ;Świdnica *Anoniem (4 mei 1758) [[Amsterdamsche Courant/1758/Nummer 53/Berlyn den 25 April|‘Berlyn den 25 April’]], ''Amsterdamse Donderdagse Courant'', [p.&nbsp;1]. *Anoniem (4 mei 1758) [[Amsterdamsche Courant/1758/Nummer 53/Parys den 28 April|‘Parys den 28 April’]], ''Amsterdamse Donderdagse Courant'', [p.&nbsp;2] (Świdnica vermeld als ‘Schweidnitz’). ;Warschau *Anoniem (20 november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/20 november (1)#art4|‘VVt Preslauw in den Slesien 1. Nouember’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;6. *Anoniem (26 augustus 1656) [[Weeckelycke Courante van Europa/1656/Nummer 34/Warschou den 3 Augusti|‘Warschou den 3 Augusti’]], ''Weeckelycke Courante van Europa'', [p.&nbsp;1-2]. *Anoniem (26 augustus 1656) [[Weeckelycke Courante van Europa/1656/Nummer 34/Weenen den 9 Augusti|‘Weenen den 9 Augusti’]], ''Weeckelycke Courante van Europa'', [p.&nbsp;1]. *Anoniem (26 augustus 1656) [[Weeckelycke Courante van Europa/1656/Nummer 34/Danzigh den 12 Augusti|‘Danzigh den 12 Augusti’]], ''Weeckelycke Courante van Europa'', [p.&nbsp;2]. *Anoniem (6 oktober 1769) [[Opregte Groninger Courant/1769/Nummer 80/Poolsch Pruissen den 19 September|‘Poolsch Pruissen den 19 September’, alinea 2]], ''Opregte Groninger Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Wrocław *Anoniem (15 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 5#art1|‘VVt Norenberg den 6. Ianuarius Anno 1621’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-4 (Wrocław vermeld als ‘de Stadt Preslau’). ;Ząbkowice Śląskie *Anoniem (22 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/22 mei/VVt Praghe den 4. Mey|‘VVt Praghe den 4. Mey’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1] (Ząbkowice Śląskie vermeld als ‘Franckensteyn’). [[Categorie:Hoofdportaal geschiedenis]] cm5yy7vdkbalmec9pcdtgafirxbs7o6 Pagina:Nieuwe Tijdinghen 1620-07-22 CIRCA.djvu/2 104 65587 221520 182850 2026-05-24T10:57:39Z Vincent Steenberg 280 /* Zonder tekst */ 221520 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Vincent Steenberg" /></noinclude><noinclude></noinclude> k07t5xu51c1kp9mtbmu9ycj6wzmkyfu Hoofdportaal:Geschiedenis/Tsjechië/Moravië 100 77387 221521 221314 2026-05-24T11:02:04Z Vincent Steenberg 280 +bron 221521 wikitext text/x-wiki {{Infobox thema | naam = Geschiedenis van Moravië | afbeelding = Moravský zemský sněm.gif | alt = zittinBg van de Staten van Moravië in de 17e eeuw | beschrijving = Bronnen bij de geschiedenis van [[w:Moravië (regio)|Moravië]] }} == Geschiedenis van tijdperken; afzonderlijk == === 17e eeuw === ==== Boheemse Opstand ==== ;Verbeurdverklaring van kerkelijke goederen *Anoniem (15 februari 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/15 februari#art9al2|‘Wt Weenen’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;7-8. *Anoniem (19 mei 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/19 mei (1)#art3al3|‘Wt Praghe den 27. April’, alinea 3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;6-8. ;Inname van Mikulov, februari 1620 *Anoniem (13 maart 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/13 maart (2)#art1|‘Verhael vanden slach tegen de Boheemsche met tijdinghe van Weenen den 19. Februarij’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-5 (Mikulov vermeld als ‘Niclas-burg’). ;Inval van de kozakken in Moravië *Anoniem (8 mei 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/8 mei (1)#art1al2|‘Gheschreuen wt weenen den viij. April’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-5. *Anoniem (5 juni 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/5 juni (1)#art3|‘Uut Weenen den 19. Mey 1620’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;6-7. ;Inval van Polen in Moravië *Anoniem (19 mei 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/19 mei (1)#art4|‘Wt Praghe den 1. Mey’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;8. ;Interne strijd *Anoniem (30 juli 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/30 juli (1)#art1|‘Wt Weenen met brieven van 8. Julio 1620. van diuersche plaetsen’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-4. ;De plattelandsbevolking van Moravië vlucht in de steden en kastelen *Anoniem (7 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/7 oktober (2)#art2al5|‘Tijdinghe vt Weenen vanden 10. Sept. 1620’, alinea 5]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-4. ;Vergadering van de Staten van Moravië, september 1620 *Anoniem (10 oktober 1620) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/10 oktober/VVt Praghe den 29. September|‘VVt Praghe den 29. September’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. *Anoniem (14 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/14 oktober (1)#art3al3|‘Wt Praghe’, alinea 3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;5-7. ;Opstand in Moravië na de val van Praag, november 1620 *Anoniem (5 december 1620) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/5 december/Wt Weenen den 15. dito|‘Wt Weenen den 15. dito. [= 15 november 1620]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2]. *Anoniem (12 december 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/12 december/VVt VVeenen, den 22 November|‘VVt VVeenen, den 22 November’, alinea 3]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p.&nbsp;1]. *Anoniem (30 december 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/30 december (2)#art1|‘VVaerachtighe Tydinghe van Duytslant, ende hoe dat den Bethlehem Gabor de Croone van Hongarijen mede ghenomen heeft’, alinea 3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-4. *Anoniem (8 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 1#art2|‘Andere Tydinghen vvt Weenen’, alinea 3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;4-5. *Anoniem (8 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 2#art3|‘Noch wt Praghe’, alinea 4]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;5. *Anoniem (januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 12#art3|‘VVt Weenen int lest van December. 1620’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;5-7. *Anoniem (januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 13#art1|‘VVt Praghe in December. 1620’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-5. *Anoniem (1 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 februari/Wt Brin in Moravien den 26. December|‘Wt Brin in Moravien den 26. December’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. *Anoniem (26 februari 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/26 februari/VVt Prage, den 9. dito|‘VVt Prage, den 9. dito. [= 9 februari 1621]’, alinea 3]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p.&nbsp;1-2]. *Anoniem (1 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 maart/Wt Brin in Moravien den 1, Februarij|‘Wt Brin in Moravien den 1, Februarij’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. ;Inname van Jihlava *Anoniem (15 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 6#art3|‘VVt VVeenen vande voorleden maent 1620’, alinea 4]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;5-6. ;Overgave van Moravië na de Boheemse Opstand *Anoniem (8 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 1#art4|‘VVt VVeenen van den 2. Decembris, 1620’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;6-7. *Anoniem (15 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 6#art3|‘VVt VVeenen vande voorleden maent 1620’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;5-6. *Anoniem (15 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 5#art1|‘VVt Norenberg den 6. Ianuarius Anno 1621’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-4. *Anoniem (25 januari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/25 januari/Wt Weenen den 3. Ianuarij|‘Wt Weenen den 3. Ianuarij’, alinea 4]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. *Anoniem (25 januari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/25 januari/Wt Weenen den 6. Ianuarij|‘Wt Weenen den 6. Ianuarij’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. *Anoniem ([ca. 27] januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 14#art1|‘Wt VVeenen den 10. Ianuarij 1621’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-5. *Anoniem (29 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 15#art1|‘Met Tydinghe vvt VVeenen, den 6. Ianuary, 1621’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-4. *Anoniem (29 januari 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/29 januari/VVt VVeenen, den 9. dito|‘VVt VVeenen, den 9. dito. [= 9 januari 1621]’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p.&nbsp;1]. *Anoniem (29 januari 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/29 januari/VVt Prage, den 10. dito|‘VVt Prage, den 10. dito. [= 10 januari 1621]’, alinea 5]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p.&nbsp;1]. *Anoniem (februari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 17#art2|‘Tijdinghe vvt Praghe vanden 12. Ianuarij, anno 1621’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;5-7. *Anoniem (1 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 maart/Wt Breslauw den 4, Februarij|‘Wt Breslauw den 4, Februarij’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. *Anoniem (8 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/8 maart/Wt Weenen den 17. dito|‘Wt Weenen den 17. dito [= 17 februari 1621]’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. ;Vredesonderhandelingen *Anoniem (26 februari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 24#art2al6|‘Wt Weenen vanden 17. Ianuarij 1621’, alinea 6]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;4-6. *Anoniem (26 februari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 24#art3|‘Andere Tijdinghe vvt Weenen vanden 17. ditto. [= 17 januari 1621]’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;6-7. *Anoniem (26 februari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 25#art3al4|‘Wt Weenen vanden 20. Ianuarij’, alinea 4-6]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;7-8. ;Betalingen van Moravië aan keizer Ferdinand II *Anoniem (1 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 februari/Wt Lintz den 12. dito|‘Wt Lintz den 12. dito. [= 12 januari 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. *Anoniem (27 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/27 maart/Wt Weenen den 10. Martij|‘Wt Weenen den 10. Martij’, alinea 7]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. ;Nasleep van de Boheemse opstand in Moravië *Anoniem (15 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/15 maart/Wt Weenen den 24. Februarij|‘Wt Weenen den 24. Februarij’, alinea 7]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. *Anoniem (26 april 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/26 april/VVt VVeenen, den 10. April|‘VVt VVeenen, den 10. April’, alinea 4]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p.&nbsp;1]. *Anoniem (5 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/5 mei/VVt VVeenen den 21. April. 1621|‘VVt VVeenen den 21. April. 1621’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. ;Vervolging van de Moravische opstandelingen *Anoniem (21 april 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/21 april/VVt VVeenen, den 7. April|‘VVt VVeenen, den 7. April’, alinea 4]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p.&nbsp;1]. ;Gevolgen van de Boheemse Opstand voor de burgerbevolking *Anoniem (1 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 februari/Wt Praghe den 13. dito|‘Wt Praghe den 13. dito. [= 13 januari 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2]. ;Inval van de Hongaren, eind maart/begin april 1621 *Anoniem (5 april 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/5 april/Wt Breslauw den 11. Martij|‘Wt Breslauw den 11. Martij’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. [[Categorie:Hoofdportaal geschiedenis]] opilr8y8py0s166tcosvi8f2ajlo2h0 221522 221521 2026-05-24T11:02:47Z Vincent Steenberg 280 typo 221522 wikitext text/x-wiki {{Infobox thema | naam = Geschiedenis van Moravië | afbeelding = Moravský zemský sněm.gif | alt = zittinBg van de Staten van Moravië in de 17e eeuw | beschrijving = Bronnen bij de geschiedenis van [[w:Moravië (regio)|Moravië]] }} == Geschiedenis van tijdperken; afzonderlijk == === 17e eeuw === ==== Boheemse Opstand ==== ;Verbeurdverklaring van kerkelijke goederen *Anoniem (15 februari 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/15 februari#art9al2|‘Wt Weenen’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;7-8. *Anoniem (19 mei 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/19 mei (1)#art3al3|‘Wt Praghe den 27. April’, alinea 3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;6-8. ;Inname van Mikulov, februari 1620 *Anoniem (13 maart 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/13 maart (2)#art1|‘Verhael vanden slach tegen de Boheemsche met tijdinghe van Weenen den 19. Februarij’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-5 (Mikulov vermeld als ‘Niclas-burg’). ;Inval van de kozakken in Moravië *Anoniem (8 mei 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/8 mei (1)#art1al2|‘Gheschreuen wt weenen den viij. April’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-5. *Anoniem (5 juni 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/5 juni (1)#art3|‘Uut Weenen den 19. Mey 1620’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;6-7. ;Inval van Polen in Moravië *Anoniem (19 mei 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/19 mei (1)#art4|‘Wt Praghe den 1. Mey’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;8. ;Interne strijd *Anoniem (30 juli 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/30 juli (1)#art1|‘Wt Weenen met brieven van 8. Julio 1620. van diuersche plaetsen’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-4. ;De plattelandsbevolking van Moravië vlucht in de steden en kastelen *Anoniem (7 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/7 oktober (2)#art2al5|‘Tijdinghe vt Weenen vanden 10. Sept. 1620’, alinea 5]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-4. ;Vergadering van de Staten van Moravië, september 1620 *Anoniem (10 oktober 1620) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/10 oktober/VVt Praghe den 29. September|‘VVt Praghe den 29. September’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. *Anoniem (14 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/14 oktober (1)#art3al3|‘Wt Praghe’, alinea 3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;5-7. ;Opstand in Moravië na de val van Praag, november 1620 *Anoniem (5 december 1620) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/5 december/Wt Weenen den 15. dito|‘Wt Weenen den 15. dito. [= 15 november 1620]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2]. *Anoniem (12 december 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/12 december/VVt VVeenen, den 22 November|‘VVt VVeenen, den 22 November’, alinea 3]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p.&nbsp;1]. *Anoniem (30 december 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/30 december (2)#art1|‘VVaerachtighe Tydinghe van Duytslant, ende hoe dat den Bethlehem Gabor de Croone van Hongarijen mede ghenomen heeft’, alinea 3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-4. *Anoniem (8 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 1#art2|‘Andere Tydinghen vvt Weenen’, alinea 3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;4-5. *Anoniem (8 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 2#art3|‘Noch wt Praghe’, alinea 4]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;5. *Anoniem (januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 12#art3|‘VVt Weenen int lest van December. 1620’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;5-7. *Anoniem (januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 13#art1|‘VVt Praghe in December. 1620’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-5. *Anoniem (1 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 februari/Wt Brin in Moravien den 26. December|‘Wt Brin in Moravien den 26. December’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. *Anoniem (26 februari 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/26 februari/VVt Prage, den 9. dito|‘VVt Prage, den 9. dito. [= 9 februari 1621]’, alinea 3]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p.&nbsp;1-2]. *Anoniem (1 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 maart/Wt Brin in Moravien den 1, Februarij|‘Wt Brin in Moravien den 1, Februarij’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. ;Inname van Jihlava *Anoniem (15 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 6#art3|‘VVt VVeenen vande voorleden maent 1620’, alinea 4]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;5-6. ;Overgave van Moravië na de Boheemse Opstand *Anoniem (8 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 1#art4|‘VVt VVeenen van den 2. Decembris, 1620’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;6-7. *Anoniem (15 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 6#art3|‘VVt VVeenen vande voorleden maent 1620’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;5-6. *Anoniem (15 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 5#art1|‘VVt Norenberg den 6. Ianuarius Anno 1621’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-4. *Anoniem (25 januari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/25 januari/Wt Weenen den 3. Ianuarij|‘Wt Weenen den 3. Ianuarij’, alinea 4]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. *Anoniem (25 januari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/25 januari/Wt Weenen den 6. Ianuarij|‘Wt Weenen den 6. Ianuarij’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. *Anoniem ([ca. 27] januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 14#art1|‘Wt VVeenen den 10. Ianuarij 1621’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-5. *Anoniem (29 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 15#art1|‘Met Tydinghe vvt VVeenen, den 6. Ianuary, 1621’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-4. *Anoniem (29 januari 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/29 januari/VVt VVeenen, den 9. dito|‘VVt VVeenen, den 9. dito. [= 9 januari 1621]’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p.&nbsp;1]. *Anoniem (29 januari 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/29 januari/VVt Prage, den 10. dito|‘VVt Prage, den 10. dito. [= 10 januari 1621]’, alinea 5]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p.&nbsp;1]. *Anoniem (februari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 17#art2|‘Tijdinghe vvt Praghe vanden 12. Ianuarij, anno 1621’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;5-7. *Anoniem (1 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 maart/Wt Breslauw den 4, Februarij|‘Wt Breslauw den 4, Februarij’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. *Anoniem (8 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/8 maart/Wt Weenen den 17. dito|‘Wt Weenen den 17. dito [= 17 februari 1621]’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. ;Vredesonderhandelingen *Anoniem (26 februari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 24#art2al6|‘Wt Weenen vanden 17. Ianuarij 1621’, alinea 6]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;4-6. *Anoniem (26 februari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 24#art3|‘Andere Tijdinghe vvt Weenen vanden 17. ditto. [= 17 januari 1621]’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;6-7. *Anoniem (26 februari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 25#art4al4|‘Wt Weenen vanden 20. Ianuarij’, alinea 4-6]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;7-8. ;Betalingen van Moravië aan keizer Ferdinand II *Anoniem (1 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 februari/Wt Lintz den 12. dito|‘Wt Lintz den 12. dito. [= 12 januari 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. *Anoniem (27 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/27 maart/Wt Weenen den 10. Martij|‘Wt Weenen den 10. Martij’, alinea 7]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. ;Nasleep van de Boheemse opstand in Moravië *Anoniem (15 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/15 maart/Wt Weenen den 24. Februarij|‘Wt Weenen den 24. Februarij’, alinea 7]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. *Anoniem (26 april 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/26 april/VVt VVeenen, den 10. April|‘VVt VVeenen, den 10. April’, alinea 4]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p.&nbsp;1]. *Anoniem (5 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/5 mei/VVt VVeenen den 21. April. 1621|‘VVt VVeenen den 21. April. 1621’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. ;Vervolging van de Moravische opstandelingen *Anoniem (21 april 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/21 april/VVt VVeenen, den 7. April|‘VVt VVeenen, den 7. April’, alinea 4]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p.&nbsp;1]. ;Gevolgen van de Boheemse Opstand voor de burgerbevolking *Anoniem (1 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 februari/Wt Praghe den 13. dito|‘Wt Praghe den 13. dito. [= 13 januari 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2]. ;Inval van de Hongaren, eind maart/begin april 1621 *Anoniem (5 april 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/5 april/Wt Breslauw den 11. Martij|‘Wt Breslauw den 11. Martij’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. [[Categorie:Hoofdportaal geschiedenis]] hzsylngegtbw2gvr5ssqilnxrvax1z3 Pagina:De Groote Schouburgh Der Nederlantsche Konstschilders En Schilderessen 1719 vol 2.djvu/198 104 83173 221502 215259 2026-05-23T18:10:24Z Vincent Steenberg 280 /* Gevalideerd */ afb. vervangen 221502 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vincent Steenberg" /></noinclude>{{dhr}} [[Bestand:De Groote Schouburgh Der Nederlantsche Konstschilders En Schilderessen 1753 vol 2 plate G.jpg|center|500px]] {{dhr}}<noinclude></noinclude> lqtl1fx52lxpi3xpzkj05eswbgr9h36 Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 23 0 86294 221501 221256 2026-05-23T14:56:12Z Vincent Steenberg 280 typo 221501 wikitext text/x-wiki <pages index="Nieuwe Tijdinghen 1621 no 023.djvu" from=1 to=8 header=1 current="[''Nieuwe Tijdinghen''], Nummer 26, [vrijdag] 23 februari 1621" next="[[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 24|Nummer 24]]"/> [[Categorie:Nieuwe Tijdinghen, 1621]] 09hw4b7ogny9yz635o9ka38lfd4m32l Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 24 0 86310 221500 221307 2026-05-23T14:55:56Z Vincent Steenberg 280 typo 221500 wikitext text/x-wiki <pages index="Nieuwe Tijdinghen 1621 no 024.djvu" from=1 to=8 header=1 current="[''Nieuwe Tijdinghen''], Nummer 24, [vrijdag] 26 februari 1621" prev="[[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 23|Nummer 23]]" next="[[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 25|Nummer 25]]"/> [[Categorie:Nieuwe Tijdinghen, 1621]] pxhxxtbmki4jspy3afimfs8yj42hvtt Index:Opregte Haarlemsche Courant 1761 Thursday ed no 043.pdf 106 86418 221492 2026-05-23T13:48:13Z Vincent Steenberg 280 nieuw 221492 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=tijdschrift |Taal=nl |wikidata= |Titel=Oprechte Donderdagse Haerlemse Courant |Ondertitel= |Deel= |Auteur= |Vertaler= |Redacteur= |Illustrator= |Stroming= |Jaar=1761 |Uitgever= |Plaats= |Druk= |OorspronkelijkeUitgave= |Key= |doe_wikidata= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |DBNL= |Bron=pdf |Afbeelding=1 |Voortgang=C |Delen= |Pagina's=<pagelist 1=1 /> |Opmerkingen=Zie [[:Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1761]] |NestedInhoud= |Breedte= |Css= |Header= |Footer= }} 7t3v5befvxomsng1pzlsscf6n2viq0m Pagina:Opregte Haarlemsche Courant 1761 Thursday ed no 043.pdf/2 104 86419 221493 2026-05-23T13:49:27Z Vincent Steenberg 280 /* Proefgelezen */ 221493 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vincent Steenberg" /></noinclude><section begin="s1"/>{{gap}}{{sc|Amsterdam}} den 21 October. Den 19 deezer zyn in Tessel geen Schepen binnen gekomen, noch uytgezeyld; de Wind Noordelyk: Den 20 zyn binnen gekomen die van Cornelis Groot van Riga, Pieter Carper van Ter Memel, Albert Duyf en Abraham Michielsz. van Hull, Francis Swethoe van Sunderland, Dirk Willems met 1 V. 33 q., en Booy Hansz. ledig, beyde uyt Groenland, en noch 6 à 7 Schepen binnen, leggende op het Nieuwe Gat Stroom ten Anker, kunnende door laagheyd van Ty niet gepreyt worden; en zvn uytgezeyld Christoffel Rinkenberg na S. Eustatius, John Haselob na Carolina, Jacob T. Root na Smirna, Gerrit Prins na St. Crux, Jan Doeksen na St. Sebastiaan, Jacob P. van der Werf, Tintje Jelkes, Seger Sibols, Fokke T. de Ruyter, Jacob P. Smit, Geert Jans, Fokke Gerrits, Jan Pieiers, Sape Jans, Douwe Sjours en Francis Brison, alle na Vrankryk, Jan J. Oepkes na Nantes, Steffen Ankes na Libourne, Fredrik Willems, Wietze Rienkes en John Jakson na Londen, Cornelis Klok na Middelburg, M. Gollars en Jacob Root na Rotterdam, en een Tweemast Snaauw Schip, zynde een Spanjaart, na Bilboa; de Wind Noorden; ’s nachts tusschen den 19 en 20 deezer is op de Haax vast gezeyld het Schip van Jacob Dekker, komende van Archangel, geladen met Rogge, Hennip en Vaten Talk; zynde de Schipperen het Volk reeds aan Land gekomen; men zegt, dat het Schip vol Water is, en apparent weg zal zyn; gisteren avond zat het noch heel, zynde reeds Visschers-Schuyten derwaards, dewelke de Goederen zouden zoeken te bergen; bovengemelde Commandant D. Willems heeft den 24 passoto in de Noordzee gesproken Schipper Jan Knaap, van Riga na Carthagena gaande; als mede den 3 deezer in ’t N.O. ten Oosten 14 Mylen van Heysand gepreyt Capt. Albert de Boer na St.Eustatius moetende; den 11 dito 5 Mylen Z.West van Lezard Capt. Adriaan Sluys, van Zanten na Hamburg gedestineerd; noch den 14 dito 3 Mylen ten Noorden van Goudstaart gepreyt Jan Bakker, na Bourdeaux gaande, en was den 16 dito de Hoofden gepasseerd met een groot Zweeds Schip, hetgeen Mast en Boegspriet verlooren had. In ’t Vlie of aan deeze Stad zyn gekomen Franc. Ualda van St. Jan de Luz, Hidde Andries van Riga, Jelle Gaukes en Douwe Francen van Koningsbergen, en Andele Bonnes van Bergen; deeze laatste heeft 10 Mylen beoosten Tessel gepreyt Douwe Bartels, van Petersburg na Bourdeaux moetende. Te Marseille zyn door de Franse Caper ''le Crokyn'' opgebragt de Engelse Schepen ''Nordhumberland'', van Londen na Genua en Livorno, en ''the Betty'', van Smirna na Londen gedestineerd. Het Schip op Bornholm verongelukt, is na vermoeden dat van Frederik Nommesen, van Petersburg herwaards komende. Op Gothland is aan de Grond geweeft de Kof van Douwe Bartels van Petersburg, hebbende een gedeelte van de Lading Tabak beschadigd daar moeten laten, en de overige Lading met het Schip voor ruym 3500 Guldens Hollands vrygekogt. By Ystad is gebleven het Schip van Pieter Werner, van Abo na Londen; op de Zweedse Wal by Torrekau is gestrand dat van Christ. Lungstrom, van Gothenburg na Stokholm; voor Noordkopping Christiaan Born, van Straalsond na Calmar gaande; en by Moene was overzeyld het Schip van Peter Hansen, van St. Hubes na Noordkopping gedestineerd; het Schip en Lading weg, maar het Volk geborgen. Te Lissabon zyn gearriveerd Samuël Cheesman en Thomas Young van Terraneuf, Pedro Carvalho de Mattos van Morlaix, ''St. Joseph'', Capt. Gaspar des Reys, ''N. S. des Merces'', Capt. Domingo Dantese beyde van Gran Para, Daniel Norman van Bristol, ''N. S. da Caridade e S. Francisco de Paula'', Capt. Joseph Procopio, uyt Oost-Indiën, Johan Frederich Laasch van Hamburg, Stephen Duur van Riga, Jan Reynders van hier; en vertrokken het Zweeds Oorlog Schip ''Mercurius'', Capt. Johan Hyting na Mallaga, Andries Hoyering na Hamburg, Johan M. Brink na Christiaansand, Peter M. Mundgaard na St. Hubes, en Ad. van Stolk na Genua. Te Cadix waren gearriveerd William Jakson van Dublin, Thomas Coates en Hugo Swart van Terraneuf, Barth. Rodriguez van Algezira, Domingo Ingnatio Larreandy en Juan Iriarte van St. Malo, Manuel de Anzerena van Waterfort, en het Schip ''N. S. del Rosario'' uyt de Zuydzee, mede brengende 1600000 Stukken van Achten; en vertrokken 5 Spaanse Schepen na de Straat. Te Barcelona zyn gearriveerd David Plutman en Pieter J. Brouwer uyt Noorwegen; te St. Hubes Johan Holm van Dublin; te Bourdeaux Johannes J. Gariper van Port à Port; te Rouaan Albert de Ruyter, Hessel Jans. Hendrik J. Visser, en te Morlaix Jan Wygers, alle van hier, en Tjebbe B. Dynen van Petersburg; te Calais C. A. Bakker en Adse Hessels van Rochelle; te Duynkerken Bouke Fykes van Cendres; te Bilboa Lodewyk Verwer van Bourdeaux; te Honfleur Witze Jans van Rochelle; te Blaye Jacob Meyer van Stettyn; te Havre de Grace Michiel Gerrits van Ceudres; te Bremen Myndert Willems van hier, Frederik Enholt van Libau, Hans Breseman en Johan Creye van Riga. <br>{{gap}}De Cours van de {{sc|Wissel}} is heden op Londen 34, 3¼ à 3; dito op 2 Uso 34. Parys 53⅞ à {{frac|13|16}}; dito op 2 Uso 53⅜. Geneve 90. Bourd. 53⅜; dito op 2 Uso 53¼. Rochelle 53. Bilboa 94¼ à ⅛. Madrid 94½ à ¼. Cadix 94¼. Sevilien 94. Lissabon 45¾. Venetien 91¼ à 91. Genua 87⅜. Livorno 89 à 88⅞. Breslau 22⅝. Weenen 35¾. Hamb. 33⅞. Danzig 405. Antw., Gent en Brussel 3½. Zeeland ¾. Rotterdam ¼. <br>{{gap}}De Agio van de Bank 4½ per Cent. <section end="s1"/> <section begin="s2"/>{{gap}}{{sc|Romen}} den 3 October, De Paus is Maandag ten 20 uuren, met de Cardinalen Rezzonico en Cavalchini, na Castel-Gondolfo vertrokken. <section end="s2"/> <section begin="s3"/>{{gap}}{{sc|Livorno}} den 3 October. Twee Fregatten van ’t Engels Escader, onder den Admiraal Saunders, zyn alhier binnen gekomen, om verse Provisien te laden. De Capers van Corsica hebben drie Genueese Schepen, met Vivres en Munitie na Bastia gedestineerd, vermeesterd. <section end="s3"/> <section begin="s4"/>{{gap}}{{sc|Weenen}} den 10 October. Zedert de Verovering van ''Schweidnitz'' is in Silesien niets van Belang voorgevallen. De Koning van Pruyssen is van omtrent ''Neisz'' na ''Breslau'' opgebroken, en heeft den Prins van Anhalt-Bernburg met een Corps by eerstgemelde Stad terug gelaten. <section end="s4"/> <section begin="s5"/>{{gap}}{{sc|Hanau}} den 17 October. Den 11 deezer is in het Hoofdquartier der Oostenrykse en Ryks-Armée te ''Weyda'', wegens de Verovering van ''Schweidnitz'' het ''Te Deum'' gezongen. Binnen HALLE zyn de Ryks-Troupen ingerukt. Het Slot ''Seeberg'' in ’ Mansfeldse is door de Pruyssise Jagers veroverd, en het Guarnisoen, bestaande in eenen Capiteyn, eenen Luytenant en 46 Gemeenen, tot Krygsgevangenen gemaakt. <section end="s5"/> <section begin="s6"/>{{gap}}{{sc|De GECOMMITTEERDE tot de ZAAKEN van den EYLANDE GOEDEREEDE}} zullen op Maandag, den 26 October, 1761, op het Binnenhof in ’s Gravenhage publyk besteeden: Het Driejaarig Onderhoud van de navolgende WERKEN, aangelegt tot Conservatie van den Eylande Goedereede; als de Westernolle aan de N.Z., de Rysdammen en Bermen aan de Z.Z., de Kram- en Beslag-Werken van den Oudenlandschen Zuyd-Zee-Dyk, en het voor drie Jaaren beplanten met Rys-Schuttingen van het Duyn en Strand aan de N.Z., alle aanvang neemende met 27 October 1761: Kunnende de Bestekken gezien en geleezen worden by den Fabryk ''Sandifort'' in den Brielle, en Opziender ''Goekoop'' te Goedereede. <section end="s6"/> <section begin="s7"/>{{gap}}Ymand genegen zynde, om als ONDER-MEESTER te fungeeren in het Fransche Kost-School te Zierikzee; mits de vereyschte Bequaamheyd hebbende, om de Fransche en Nederduytsche Taalen, Leezen, Schryven en Cyfferen te onderwyzen; als mede de Voorzangersplaats in de Fransche Kerk waar te neemen; te zamen op een Tractement van ƒ&nbsp;150, en verdere Emolumenten, vrye Kost en Inwooning &c.; vervoege zig ten spoedigste ter Plaatse en Schoole voornoemd by de Weduwe ''D. H. Jenoteau'', of nader onderrechting by ''P. Jenoteau'', Kost-Schoolhouder te Voorburg. <section end="s7"/> <section begin="s8"/>{{gap}}Op Maandag, den 26 October, 1761, zal men op de Hoeve, genaamd {{sc|De BOUWE}}, gelegen onder Sleewyk aan de laage Weg by het Sleewyker Veer over Gorcum, ’s voormiddags publyk verkoopen: Een Party van omtrent 200 zwaare opgaande ESSCHE-, YPE- en EYKE BOOMEN; waarvan de meeste 2 à 3 voet over ’t kruys dik zyn; kunnende gemakkelyk te Water en te Land vervoerd worden. <section end="s8"/> <section begin="s9"/>{{gap}}''H. van der Mey'' en ''A. Martinius'', Makelaars, zullen op Dingsdag, den 10 November, 1761, ’s namiddags ten 3 uuren, binnen Rotterdam in ’t Logement ''het Zwynshoofd'' publyk veylen en verkoopen de navolgende WOONINGEN en LANDERYEN, nagelaaten door den Wel-Ed. Gestr. Heer Mr. ''Hendrik Gevers'', in leven Heer van Piershil &c. &c., als: No. 1. Een Wooning, met omtrent 16 Morgen Land, onder Maasland. No. 2. Een Wooning, met omtrent 30 M. Land, onder Zouteveenes. No. 3. Omtrent 7 M. 155 R. Land, onder Monster-Ambacht. No. 4. Zes M. Land, onder Hodenpyl by Schipluyden. No. 5. Een Wooning, met omtrent 20 M. Land, onder Ysselmonde de Ridderkerk. No. 6 Een Wooning, met omtrent 44 M. Land, onder Nieuw- en Oud-Beyerland. No. 7 en 8. Twee Stukken Land, te zamen 5 Gen. 200 R., onder den Nieuwen-Hoorn in den Lande van Voorne. No. 9, 10 en 11 Drie Partyen Land, te zamen omtrent 27 Gem. 255 R., onder Nieuw-Helvoet. No. 12. Een Stuk Land, omtrent 8 Gem. 66 R., onder de Quack. En No. 13. 20 Gem. 85 R. Land, onder Middel-Harnes. Breder by de aangeslagene Biljetten gespecificeerd, en nader onderricht by de voornoemde Makelaars. <section end="s9"/> <section begin="s10"/>{{gap}}''W.'' en ''A. Kerfbyl'' en ''B. Olivier'', Makelaars, zullen op Woensdag, den 11 November, 1761, t’Amsterdam in ’t Oudezyds Heeren-Logement verkoopen: Een zeer groote en fraaye Party zo Oude als Nieuwe Gecouleurde en Blaauwe Japanse Porceleynen, Japanse en Chineese Lak-Werken, Pedro de Porcos in ’t Goud gevat, Bezoars en andere Steenen, raare Olieteyten, mitsgaders eenige curieuse Goude en Zilvere Medailles, zwart en verguld geëmsquineert Japans Zilverwerk, dito Zilver Draatwerk of Fil de Grain, gewerkt Goud en andere Rariteyten meer; nagelaaten door de Welgeboore Vrouwe JOANNA ALGONDA DIODATI, Douariére van den Heer {{sc|JAN FRANCOIS WITTE van SCHOOTE}}: De Goederen zullen 3 dagen voor de Verkooping te zien zyn; en de Catalogus te bekomen by de voorn. Makelaars, als ook te Rotterdam by Mr. ''Peter Madrid'', en in ’s Hage by Mr. ''Arnoldus van der Mandelen'' op den Denneweg. <section end="s10"/> <section begin="s11"/>{{gap}}Een HUYS te huur tegen primo Mey 1762, zynde een vermaard Koks-Huys, waarin de Koks-Neering wel 20 Jaaren met goed Succes is gedaan, staande in het best van de Stad Haerlem in de Jacobynestraat: Te bevraagen by ''Willem van Montfoort'', Chirurgyn in de St. Jansstraat de 3de Deur van de St. Jansbrug te Haerlem. <section end="s11"/> <section begin="s12"/>{{gap}}SAMUEL BOL, Kok- en Pastey-Bakker in de Jacobynestraat te Haerlem, adverteerd, dat hy zyn Winkel verplaatst heeft, het vyfde Huys van daar hy gewoond heeft. <section end="s12"/> <section begin="s13"/>{{gap}}Die geene, die vermeenen (volgens het Noord-Hollandsche en West-Vrieslandsche Versterf-Recht) tot de Nalatenschap gerechtigd, en als zodanige geroepen te zyn in het Testament van wylen den Eerw. Heer ''Joan Nanning'', in leven Pastoor der Roomsch-Catholyke Gemeente van Buytenveldert onder Nieuwer-Amstel, gelieven zig op te geeven ten Compt. van Mr ''Willem de Bruyn'', Advocaat en Notaris op Cingel over de Bergstraat t’Amsterdam, en aan denzelven hunnn Bewyzen ter hand te stellen, uyterlyk voor den zesden December 1761; zullende na dien tyd over de voorn. Nalatenschap beschikt, en dezelve worden uytgekeerd, zoals bevonden zal worden te behooren. <section end="s13"/> <section begin="s14"/>{{gap}}{{sc|G. de GROOT}} en ZOON t’Amsterdam maken bekend, dat zy door Inkoop machtig geworden zyn de noch overig zynde Exemplaaren van het H. Euangelium naar de Beschryving van LUCAS, na het Oogmerk en in desselfs Zamenhang verklaard door REYNARDUS TOELAAR, Bedienaar van ’t H. Euangelie te Nymegen, in Quarto, 3 Deelen, groot 2400 Bladzyden: De prys van dit zeer geleerd en wel doorwrogt Werk is te vooren altoos geweest ƒ&nbsp;9-15, en word nu den Liefhebberen aangeboden voorde geringe prys van ƒ&nbsp;5-5; breeder volgens Conditie, die by bovengemelde en in alle Steden by de meeste Boekverkoopers ''gratis'' te bekomen is. <section end="s14"/> <section begin="s15"/>{{gap}}By JOHANNES THIERRY, Boekverkooper in ’s Hage, word heden uvtgegeeven, en is alomme te bekomen: LOGICA of {{sc|ONDERWYS van ’t RECHT GEBRUYK der REDEN}}, in ''’t Onderzoek der Waarheyd'', neffens eene menigte van ''Regels'', tot verhoeding van ''Dwalinge'', in Zaaken van ''Godsdienst'' en ’t ''Menschelyk Leven'', zo wel als in de ''Weetenschappen'', door ISAAC WATTS, D.D., uyt het ''Engelsch'', na den ''Tienden Druk'', vertaald, en met een Voorrede ter aanpryzinge voorzien door den Eerw. Heer P. NIEUWLAND, Prédicant in ’s Hage, in groot Octavo, de prys is ƒ&nbsp;1-16. <section end="s15"/> <section begin="s16"/>{{gap}}Te Nymegen by ''Is. van Campen'' is gedrukt en voor 6 Stuyv. te bekomen: Een REGLEMENT, ter Oprechting van Jaarlykse Prebenden, onder den Tytel van ''Nymeegsche Prebenden-Societeyt'', opgerecht den eersten October 1761, waarin elk Inteekenaar benoemen kan na welgevallen, en waaruyt een benoemd Persoon na doode des Benoemers een Jaarlykse Prebende van 400 Gulden zal profiteeren: De Inteekening geschied van nu af tot den laatsten December 1761 by gemelde Boekverkooper; en zyn mede te bekomen te Arnhem by ''de Gas, Nyhoff'' en ''Meuleman;'' Zutphen ''van Hoorn'' en ''van Bulderen;'' Thiel ''Repelius;'' Bommel ''Kanneman;'' Dordrecht ''Blussé'', Delft ''van Essen;'' Amsterdam ''G. de Groot;'' Utrecht ''G. T. en A. van Paddenburg;'' Leyden ''Luchtmans'' en ''le Mair;'' ’s Hage ''O. van Thol, Bakhuyzen'' en ''Thierry;'' ’s Bosch ''Pallier'' en ''de Bresser;'' Deventer ''J. de Lange'', en verdere Steden by de meeste Boekverkoopers.{{gap}}By ''I. van Campen'' is gedrukt en door Inkoop magtig geworden: ''N. W. Ibringh'', Verklaaring van den I. en XV. Psalm, en I. Tim. IV: 16; I. Pet. III.: 15, 16, en Ps. LXV.: 2; Verklaaring van Ps. XXXII. en Jeremia XXXI.: 31—34, met eene Voorreden van den Hooggel Heer ''H. G. Clemens'', 2 Deelen, in 4to., de prys is 3 Guld. ''C. V. Vonck'', ''Bello Italico'', in 4to., à 16 Stuyv. Begin, Opkomst en Aanwas der Stad DOESBURG, door ''A. Huygen'', uytgegeeven door Mr. ''C. W. Vonck'', 2de Druk, de prys is 1 Gulden. De Volmaakte Gelderse Keuken-Meyd, met eenige beproefde Huys-Middelen, en honderd uytgelezene Recepten ter extraordinaire Toebereyding van delicate Spyzen, Confituuren en Tinctuuren, 2de Druk, in 8 vo., à 25 Stuyv. ''L’Orpheline Angloise ou l’Histoire de Charlotte Summers'', 4 ''Vol''., 8vo., à ƒ&nbsp;1-5. Het Pourtrait van den Oud-Burgemeester en Richter ''C. W. Vonck'', à 10 Stuyv. <section end="s16"/> <section begin="s17"/>{{gap}}Men is van meeninge op Saturdag, den 31 October, 1761, ’s avonds ten 5 uuren, te Warmond in ’t Rechthuys te verkoopen: Een HUYSMANS-WOONING, Schuur, Zomerhuys, Karn Moolen en Hooyberg, tot AFBRAAK; mitsgaders noch een Vogel-Kooytje, zvnde een Houtbosch; als mede 26 Morgen 345 Roeden weltoegemaakte WEY-, HOOY en TEEL-LANDEN; staande en gelegen zo aan de Heereweg in ’t Oost Eynde, als in de Hof-Polder, en Achter Henmeer, onder de Vrye Heerlykheyd Warmond: Breeder by Biljetten gemeld. Noch zal men ten Dage en Plaatse voornoemd, ’s middags ten één uur, verkopen: Een zwart Merry-Paerd, 7 allerbeste gebeterde Melk-Koeyen, die ter bequamer tyd kalven moeten; twee gebeterde Vaare Koeyen, die sterk in ’t Vleesch zyn, en eenig Bouw-Gereedschap. <section end="s17"/> <section begin="s18"/>{{gap}}''Jacobus Steenbergen'', Makelaar, zal op Maandag, den 2 November, 1761, t’Amsterdam in ’t Oudezyds Heeren-Logement verkoopen: Een HUYS in de Groote Wittenburgerstraat aan ’t eynd; alles breeder by Biljetten: De Bewyzen van Eygendom en Veyl-Conditien zullen 4 dagen voor en op den Verkoopdag te zien zyn ten Huyze van gemelden Makelaar. <section end="s18"/> <section begin="s19"/>{{gap}}Men presenteerd uyt de hand te koop: Een nette en welgelegen BUYTEN-PLAATS, de Plantagie groot 2½ Morgen, met zybe Heeren-Huyzinge, Stallinge, en verdere Getimmer, daar noch annex 4½ Morgen WEYLAND, geleden in de Beemster aan de Purmerender-Weg op de hoek van de Volgerweg aan het Schutpad, een quartier uur gaans van gemelde Stad: Te bevraagen by ''Claas Cours'', Mr. Timmerman te Edam, en te Purmerend by ''Jacob van Soest'', Mr. Zadelmaker op de Wagenbeurs. <section end="s19"/> <section begin="s20"/>{{gap}}Den Liefhebberen der Oudheydkunde word van wegens de Boekverkoopers ABR. BLUSSE en {{sc|H. de KONING}} te Dordrecht ''geadverteerd'', dat by hen met zeer goed succes word ingeschreeven, tot de nieuwe Druk van de grootelyks vermeerderde en verbeterd {{sc|J. van OUDENHOVENS BESCHRYVING van OUD-HOLLAND, nu ZUYD HOLLAND}}; vervattende een Generale en byzondere Beschryving dier Landen in derzelver Opkomst, Voortgang der Steden, Dorpen en Adelyke Sloten, zo die van ouds en noch in Zuyd-Holland gelegen zyn; als mede de Godsdienst, Privilegien, Keuren , Handvesten, Costumen, Herkomens, Observantien en Gewysdens, benevens de oude Vryheden, door de Graven en Gravinnen van Holland geschonken, alles uyt de geloofwaardigste gedrukte, en vooral uvt eene meenigte noch nooyt gedrukte zeer oude Schriftuuren te zamen gesteld door een Oordeelkundig Liefhebber der Oudheyd; twee Stukken, in Folio, waarvan een Bericht alomme word uytgegeeven, en in de Steden der zeven Provincien; als mede in Vlaanderen en Braband, te bekomen is; kunnende de Inschryving geschieden by die Bockverkoopers daarop vermeld, van nu af tot ultimo November deezes Jaars, na welke tyd geen meer worden aangenomen, alzo vast voorgenomen is niet een eenig meer als de ingeschreevenen te drukken, waarom de voortgang van het getal der Inschryvers afhangt; zy vleyen zig, uyt het goed begin, haar Doel te bereyken, en noodigen de Liefhebbers op nieuw, uyt, om in de Inschryving deel te neemen; zullende hun Ed. de 50 Stuyvers Inschryvings-Geld ''franco'' weder gegeeven worden, zo onverhoopt het Werk geen voortgang heeft. <section end="s20"/> <section begin="colofon"/>{{c|{{larger|Te Haerlem, gedrukt by {{sp|JOHANNES ENSCHED}}E, Stads-Drukker.{{gap|1em}}Den 22 October, 1761.}}}} <section end="colofon"/><noinclude></noinclude> 80tylhqfmx0ljix7zzwxue7kbu2oxqg 221503 221493 2026-05-23T18:14:08Z Vincent Steenberg 280 typo 221503 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vincent Steenberg" /></noinclude><section begin="s1"/>{{gap}}{{sc|Amsterdam}} den 21 October. Den 19 deezer zyn in Tessel geen Schepen binnen gekomen, noch uytgezeyld; de Wind Noordelyk: Den 20 zyn binnen gekomen die van Cornelis Groot van Riga, Pieter Carper van Ter Memel, Albert Duyf en Abraham Michielsz. van Hull, Francis Swethoe van Sunderland, Dirk Willems met 1 V. 33 q., en Booy Hansz. ledig, beyde uyt Groenland, en noch 6 à 7 Schepen binnen, leggende op het Nieuwe Gat Stroom ten Anker, kunnende door laagheyd van Ty niet gepreyt worden; en zvn uytgezeyld Christoffel Rinkenberg na S. Eustatius, John Haselob na Carolina, Jacob T. Root na Smirna, Gerrit Prins na St. Crux, Jan Doeksen na St. Sebastiaan, Jacob P. van der Werf, Tintje Jelkes, Seger Sibols, Fokke T. de Ruyter, Jacob P. Smit, Geert Jans, Fokke Gerrits, Jan Pieiers, Sape Jans, Douwe Sjours en Francis Brison, alle na Vrankryk, Jan J. Oepkes na Nantes, Steffen Ankes na Libourne, Fredrik Willems, Wietze Rienkes en John Jakson na Londen, Cornelis Klok na Middelburg, M. Gollars en Jacob Root na Rotterdam, en een Tweemast Snaauw Schip, zynde een Spanjaart, na Bilboa; de Wind Noorden; ’s nachts tusschen den 19 en 20 deezer is op de Haax vast gezeyld het Schip van Jacob Dekker, komende van Archangel, geladen met Rogge, Hennip en Vaten Talk; zynde de Schipperen het Volk reeds aan Land gekomen; men zegt, dat het Schip vol Water is, en apparent weg zal zyn; gisteren avond zat het noch heel, zynde reeds Visschers-Schuyten derwaards, dewelke de Goederen zouden zoeken te bergen; bovengemelde Commandant D. Willems heeft den 24 passoto in de Noordzee gesproken Schipper Jan Knaap, van Riga na Carthagena gaande; als mede den 3 deezer in ’t N.O. ten Oosten 14 Mylen van Heysand gepreyt Capt. Albert de Boer na St.Eustatius moetende; den 11 dito 5 Mylen Z.West van Lezard Capt. Adriaan Sluys, van Zanten na Hamburg gedestineerd; noch den 14 dito 3 Mylen ten Noorden van Goudstaart gepreyt Jan Bakker, na Bourdeaux gaande, en was den 16 dito de Hoofden gepasseerd met een groot Zweeds Schip, hetgeen Mast en Boegspriet verlooren had. In ’t Vlie of aan deeze Stad zyn gekomen Franc. Ualda van St. Jan de Luz, Hidde Andries van Riga, Jelle Gaukes en Douwe Francen van Koningsbergen, en Andele Bonnes van Bergen; deeze laatste heeft 10 Mylen beoosten Tessel gepreyt Douwe Bartels, van Petersburg na Bourdeaux moetende. Te Marseille zyn door de Franse Caper ''le Crokyn'' opgebragt de Engelse Schepen ''Nordhumberland'', van Londen na Genua en Livorno, en ''the Betty'', van Smirna na Londen gedestineerd. Het Schip op Bornholm verongelukt, is na vermoeden dat van Frederik Nommesen, van Petersburg herwaards komende. Op Gothland is aan de Grond geweeft de Kof van Douwe Bartels van Petersburg, hebbende een gedeelte van de Lading Tabak beschadigd daar moeten laten, en de overige Lading met het Schip voor ruym 3500 Guldens Hollands vrygekogt. By Ystad is gebleven het Schip van Pieter Werner, van Abo na Londen; op de Zweedse Wal by Torrekau is gestrand dat van Christ. Lungstrom, van Gothenburg na Stokholm; voor Noordkopping Christiaan Born, van Straalsond na Calmar gaande; en by Moene was overzeyld het Schip van Peter Hansen, van St. Hubes na Noordkopping gedestineerd; het Schip en Lading weg, maar het Volk geborgen. Te Lissabon zyn gearriveerd Samuël Cheesman en Thomas Young van Terraneuf, Pedro Carvalho de Mattos van Morlaix, ''St. Joseph'', Capt. Gaspar des Reys, ''N. S. des Merces'', Capt. Domingo Dantese beyde van Gran Para, Daniel Norman van Bristol, ''N. S. da Caridade e S. Francisco de Paula'', Capt. Joseph Procopio, uyt Oost-Indiën, Johan Frederich Laasch van Hamburg, Stephen Duur van Riga, Jan Reynders van hier; en vertrokken het Zweeds Oorlog Schip ''Mercurius'', Capt. Johan Hyting na Mallaga, Andries Hoyering na Hamburg, Johan M. Brink na Christiaansand, Peter M. Mundgaard na St. Hubes, en Ad. van Stolk na Genua. Te Cadix waren gearriveerd William Jakson van Dublin, Thomas Coates en Hugo Swart van Terraneuf, Barth. Rodriguez van Algezira, Domingo Ingnatio Larreandy en Juan Iriarte van St. Malo, Manuel de Anzerena van Waterfort, en het Schip ''N. S. del Rosario'' uyt de Zuydzee, mede brengende 1600000 Stukken van Achten; en vertrokken 5 Spaanse Schepen na de Straat. Te Barcelona zyn gearriveerd David Plutman en Pieter J. Brouwer uyt Noorwegen; te St. Hubes Johan Holm van Dublin; te Bourdeaux Johannes J. Gariper van Port à Port; te Rouaan Albert de Ruyter, Hessel Jans. Hendrik J. Visser, en te Morlaix Jan Wygers, alle van hier, en Tjebbe B. Dynen van Petersburg; te Calais C. A. Bakker en Adse Hessels van Rochelle; te Duynkerken Bouke Fykes van Cendres; te Bilboa Lodewyk Verwer van Bourdeaux; te Honfleur Witze Jans van Rochelle; te Blaye Jacob Meyer van Stettyn; te Havre de Grace Michiel Gerrits van Ceudres; te Bremen Myndert Willems van hier, Frederik Enholt van Libau, Hans Breseman en Johan Creye van Riga. <br>{{gap}}De Cours van de {{sc|Wissel}} is heden op Londen 34, 3¼ à 3; dito op 2 Uso 34. Parys 53⅞ à {{frac|13|16}}; dito op 2 Uso 53⅜. Geneve 90. Bourd. 53⅜; dito op 2 Uso 53¼. Rochelle 53. Bilboa 94¼ à ⅛. Madrid 94½ à ¼. Cadix 94¼. Sevilien 94. Lissabon 45¾. Venetien 91¼ à 91. Genua 87⅜. Livorno 89 à 88⅞. Breslau 22⅝. Weenen 35¾. Hamb. 33⅞. Danzig 405. Antw., Gent en Brussel 3½. Zeeland ¾. Rotterdam ¼. <br>{{gap}}De Agio van de Bank 4½ per Cent. <section end="s1"/> <section begin="s2"/>{{gap}}{{sc|Romen}} den 3 October, De Paus is Maandag ten 20 uuren, met de Cardinalen Rezzonico en Cavalchini, na Castel-Gondolfo vertrokken. <section end="s2"/> <section begin="s3"/>{{gap}}{{sc|Livorno}} den 3 October. Twee Fregatten van ’t Engels Escader, onder den Admiraal Saunders, zyn alhier binnen gekomen, om verse Provisien te laden. De Capers van Corsica hebben drie Genueese Schepen, met Vivres en Munitie na Bastia gedestineerd, vermeesterd. <section end="s3"/> <section begin="s4"/>{{gap}}{{sc|Weenen}} den 10 October. Zedert de Verovering van ''Schweidnitz'' is in Silesien niets van Belang voorgevallen. De Koning van Pruyssen is van omtrent ''Neisz'' na ''Breslau'' opgebroken, en heeft den Prins van Anhalt-Bernburg met een Corps by eerstgemelde Stad terug gelaten. <section end="s4"/> <section begin="s5"/>{{gap}}{{sc|Hanau}} den 17 October. Den 11 deezer is in het Hoofdquartier der Oostenrykse en Ryks-Armée te ''Weyda'', wegens de Verovering van ''Schweidnitz'' het ''Te Deum'' gezongen. Binnen HALLE zyn de Ryks-Troupen ingerukt. Het Slot ''Seeberg'' in ’ Mansfeldse is door de Pruyssise Jagers veroverd, en het Guarnisoen, bestaande in eenen Capiteyn, eenen Luytenant en 46 Gemeenen, tot Krygsgevangenen gemaakt. <section end="s5"/> <section begin="s6"/>{{gap}}{{sc|De GECOMMITTEERDE tot de ZAAKEN van den EYLANDE GOEDEREEDE}} zullen op Maandag, den 26 October, 1761, op het Binnenhof in ’s Gravenhage publyk besteeden: Het Driejaarig Onderhoud van de navolgende WERKEN, aangelegt tot Conservatie van den Eylande Goedereede; als de Westernolle aan de N.Z., de Rysdammen en Bermen aan de Z.Z., de Kram- en Beslag-Werken van den Oudenlandschen Zuyd-Zee-Dyk, en het voor drie Jaaren beplanten met Rys-Schuttingen van het Duyn en Strand aan de N.Z., alle aanvang neemende met 27 October 1761: Kunnende de Bestekken gezien en geleezen worden by den Fabryk ''Sandifort'' in den Brielle, en Opziender ''Goekoop'' te Goedereede. <section end="s6"/> <section begin="s7"/>{{gap}}Ymand genegen zynde, om als ONDER-MEESTER te fungeeren in het Fransche Kost-School te Zierikzee; mits de vereyschte Bequaamheyd hebbende, om de Fransche en Nederduytsche Taalen, Leezen, Schryven en Cyfferen te onderwyzen; als mede de Voorzangersplaats in de Fransche Kerk waar te neemen; te zamen op een Tractement van ƒ&nbsp;150, en verdere Emolumenten, vrye Kost en Inwooning &c.; vervoege zig ten spoedigste ter Plaatse en Schoole voornoemd by de Weduwe ''D. H. Jenoteau'', of nader onderrechting by ''P. Jenoteau'', Kost-Schoolhouder te Voorburg. <section end="s7"/> <section begin="s8"/>{{gap}}Op Maandag, den 26 October, 1761, zal men op de Hoeve, genaamd {{sc|De BOUWE}}, gelegen onder Sleewyk aan de laage Weg by het Sleewyker Veer over Gorcum, ’s voormiddags publyk verkoopen: Een Party van omtrent 200 zwaare opgaande ESSCHE-, YPE- en EYKE BOOMEN; waarvan de meeste 2 à 3 voet over ’t kruys dik zyn; kunnende gemakkelyk te Water en te Land vervoerd worden. <section end="s8"/> <section begin="s9"/>{{gap}}''H. van der Mey'' en ''A. Martinius'', Makelaars, zullen op Dingsdag, den 10 November, 1761, ’s namiddags ten 3 uuren, binnen Rotterdam in ’t Logement ''het Zwynshoofd'' publyk veylen en verkoopen de navolgende WOONINGEN en LANDERYEN, nagelaaten door den Wel-Ed. Gestr. Heer Mr. ''Hendrik Gevers'', in leven Heer van Piershil &c. &c., als: No. 1. Een Wooning, met omtrent 16 Morgen Land, onder Maasland. No. 2. Een Wooning, met omtrent 30 M. Land, onder Zouteveenes. No. 3. Omtrent 7 M. 155 R. Land, onder Monster-Ambacht. No. 4. Zes M. Land, onder Hodenpyl by Schipluyden. No. 5. Een Wooning, met omtrent 20 M. Land, onder Ysselmonde de Ridderkerk. No. 6 Een Wooning, met omtrent 44 M. Land, onder Nieuw- en Oud-Beyerland. No. 7 en 8. Twee Stukken Land, te zamen 5 Gen. 200 R., onder den Nieuwen-Hoorn in den Lande van Voorne. No. 9, 10 en 11 Drie Partyen Land, te zamen omtrent 27 Gem. 255 R., onder Nieuw-Helvoet. No. 12. Een Stuk Land, omtrent 8 Gem. 66 R., onder de Quack. En No. 13. 20 Gem. 85 R. Land, onder Middel-Harnes. Breder by de aangeslagene Biljetten gespecificeerd, en nader onderricht by de voornoemde Makelaars. <section end="s9"/> <section begin="s10"/>{{gap}}''W.'' en ''A. Kerfbyl'' en ''B. Olivier'', Makelaars, zullen op Woensdag, den 11 November, 1761, t’Amsterdam in ’t Oudezyds Heeren-Logement verkoopen: Een zeer groote en fraaye Party zo Oude als Nieuwe Gecouleurde en Blaauwe Japanse Porceleynen, Japanse en Chineese Lak-Werken, Pedro de Porcos in ’t Goud gevat, Bezoars en andere Steenen, raare Olieteyten, mitsgaders eenige curieuse Goude en Zilvere Medailles, zwart en verguld geëmsquineert Japans Zilverwerk, dito Zilver Draatwerk of Fil de Grain, gewerkt Goud en andere Rariteyten meer; nagelaaten door de Welgeboore Vrouwe JOANNA ALGONDA DIODATI, Douariére van den Heer {{sc|JAN FRANCOIS WITTE van SCHOOTE}}: De Goederen zullen 3 dagen voor de Verkooping te zien zyn; en de Catalogus te bekomen by de voorn. Makelaars, als ook te Rotterdam by Mr. ''Peter Madrid'', en in ’s Hage by Mr. ''Arnoldus van der Mandelen'' op den Denneweg. <section end="s10"/> <section begin="s11"/>{{gap}}Een HUYS te huur tegen primo Mey 1762, zynde een vermaard Koks-Huys, waarin de Koks-Neering wel 20 Jaaren met goed Succes is gedaan, staande in het best van de Stad Haerlem in de Jacobynestraat: Te bevraagen by ''Willem van Montfoort'', Chirurgyn in de St. Jansstraat de 3de Deur van de St. Jansbrug te Haerlem. <section end="s11"/> <section begin="s12"/>{{gap}}SAMUEL BOL, Kok- en Pastey-Bakker in de Jacobynestraat te Haerlem, adverteerd, dat hy zyn Winkel verplaatst heeft, het vyfde Huys van daar hy gewoond heeft. <section end="s12"/> <section begin="s13"/>{{gap}}Die geene, die vermeenen (volgens het Noord-Hollandsche en West-Vrieslandsche Versterf-Recht) tot de Nalatenschap gerechtigd, en als zodanige geroepen te zyn in het Testament van wylen den Eerw. Heer ''Joan Nanning'', in leven Pastoor der Roomsch-Catholyke Gemeente van Buytenveldert onder Nieuwer-Amstel, gelieven zig op te geeven ten Compt. van Mr ''Willem de Bruyn'', Advocaat en Notaris op Cingel over de Bergstraat t’Amsterdam, en aan denzelven hunnn Bewyzen ter hand te stellen, uyterlyk voor den zesden December 1761; zullende na dien tyd over de voorn. Nalatenschap beschikt, en dezelve worden uytgekeerd, zoals bevonden zal worden te behooren. <section end="s13"/> <section begin="s14"/>{{gap}}{{sc|G. de GROOT}} en ZOON t’Amsterdam maken bekend, dat zy door Inkoop machtig geworden zyn de noch overig zynde Exemplaaren van het H. Euangelium naar de Beschryving van LUCAS, na het Oogmerk en in desselfs Zamenhang verklaard door REYNARDUS TOELAAR, Bedienaar van ’t H. Euangelie te Nymegen, in Quarto, 3 Deelen, groot 2400 Bladzyden: De prys van dit zeer geleerd en wel doorwrogt Werk is te vooren altoos geweest ƒ&nbsp;9-15, en word nu den Liefhebberen aangeboden voorde geringe prys van ƒ&nbsp;5-5; breeder volgens Conditie, die by bovengemelde en in alle Steden by de meeste Boekverkoopers ''gratis'' te bekomen is. <section end="s14"/> <section begin="s15"/>{{gap}}By JOHANNES THIERRY, Boekverkooper in ’s Hage, word heden uytgegeeven, en is alomme te bekomen: LOGICA of {{sc|ONDERWYS van ’t RECHT GEBRUYK der REDEN}}, in ''’t Onderzoek der Waarheyd'', neffens eene menigte van ''Regels'', tot verhoeding van ''Dwalinge'', in Zaaken van ''Godsdienst'' en ’t ''Menschelyk Leven'', zo wel als in de ''Weetenschappen'', door ISAAC WATTS, D.D., uyt het ''Engelsch'', na den ''Tienden Druk'', vertaald, en met een Voorrede ter aanpryzinge voorzien door den Eerw. Heer P. NIEUWLAND, Prédicant in ’s Hage, in groot Octavo, de prys is ƒ&nbsp;1-16. <section end="s15"/> <section begin="s16"/>{{gap}}Te Nymegen by ''Is. van Campen'' is gedrukt en voor 6 Stuyv. te bekomen: Een REGLEMENT, ter Oprechting van Jaarlykse Prebenden, onder den Tytel van ''Nymeegsche Prebenden-Societeyt'', opgerecht den eersten October 1761, waarin elk Inteekenaar benoemen kan na welgevallen, en waaruyt een benoemd Persoon na doode des Benoemers een Jaarlykse Prebende van 400 Gulden zal profiteeren: De Inteekening geschied van nu af tot den laatsten December 1761 by gemelde Boekverkooper; en zyn mede te bekomen te Arnhem by ''de Gas, Nyhoff'' en ''Meuleman;'' Zutphen ''van Hoorn'' en ''van Bulderen;'' Thiel ''Repelius;'' Bommel ''Kanneman;'' Dordrecht ''Blussé'', Delft ''van Essen;'' Amsterdam ''G. de Groot;'' Utrecht ''G. T. en A. van Paddenburg;'' Leyden ''Luchtmans'' en ''le Mair;'' ’s Hage ''O. van Thol, Bakhuyzen'' en ''Thierry;'' ’s Bosch ''Pallier'' en ''de Bresser;'' Deventer ''J. de Lange'', en verdere Steden by de meeste Boekverkoopers.{{gap}}By ''I. van Campen'' is gedrukt en door Inkoop magtig geworden: ''N. W. Ibringh'', Verklaaring van den I. en XV. Psalm, en I. Tim. IV: 16; I. Pet. III.: 15, 16, en Ps. LXV.: 2; Verklaaring van Ps. XXXII. en Jeremia XXXI.: 31—34, met eene Voorreden van den Hooggel Heer ''H. G. Clemens'', 2 Deelen, in 4to., de prys is 3 Guld. ''C. V. Vonck'', ''Bello Italico'', in 4to., à 16 Stuyv. Begin, Opkomst en Aanwas der Stad DOESBURG, door ''A. Huygen'', uytgegeeven door Mr. ''C. W. Vonck'', 2de Druk, de prys is 1 Gulden. De Volmaakte Gelderse Keuken-Meyd, met eenige beproefde Huys-Middelen, en honderd uytgelezene Recepten ter extraordinaire Toebereyding van delicate Spyzen, Confituuren en Tinctuuren, 2de Druk, in 8 vo., à 25 Stuyv. ''L’Orpheline Angloise ou l’Histoire de Charlotte Summers'', 4 ''Vol''., 8vo., à ƒ&nbsp;1-5. Het Pourtrait van den Oud-Burgemeester en Richter ''C. W. Vonck'', à 10 Stuyv. <section end="s16"/> <section begin="s17"/>{{gap}}Men is van meeninge op Saturdag, den 31 October, 1761, ’s avonds ten 5 uuren, te Warmond in ’t Rechthuys te verkoopen: Een HUYSMANS-WOONING, Schuur, Zomerhuys, Karn Moolen en Hooyberg, tot AFBRAAK; mitsgaders noch een Vogel-Kooytje, zvnde een Houtbosch; als mede 26 Morgen 345 Roeden weltoegemaakte WEY-, HOOY en TEEL-LANDEN; staande en gelegen zo aan de Heereweg in ’t Oost Eynde, als in de Hof-Polder, en Achter Henmeer, onder de Vrye Heerlykheyd Warmond: Breeder by Biljetten gemeld. Noch zal men ten Dage en Plaatse voornoemd, ’s middags ten één uur, verkopen: Een zwart Merry-Paerd, 7 allerbeste gebeterde Melk-Koeyen, die ter bequamer tyd kalven moeten; twee gebeterde Vaare Koeyen, die sterk in ’t Vleesch zyn, en eenig Bouw-Gereedschap. <section end="s17"/> <section begin="s18"/>{{gap}}''Jacobus Steenbergen'', Makelaar, zal op Maandag, den 2 November, 1761, t’Amsterdam in ’t Oudezyds Heeren-Logement verkoopen: Een HUYS in de Groote Wittenburgerstraat aan ’t eynd; alles breeder by Biljetten: De Bewyzen van Eygendom en Veyl-Conditien zullen 4 dagen voor en op den Verkoopdag te zien zyn ten Huyze van gemelden Makelaar. <section end="s18"/> <section begin="s19"/>{{gap}}Men presenteerd uyt de hand te koop: Een nette en welgelegen BUYTEN-PLAATS, de Plantagie groot 2½ Morgen, met zybe Heeren-Huyzinge, Stallinge, en verdere Getimmer, daar noch annex 4½ Morgen WEYLAND, geleden in de Beemster aan de Purmerender-Weg op de hoek van de Volgerweg aan het Schutpad, een quartier uur gaans van gemelde Stad: Te bevraagen by ''Claas Cours'', Mr. Timmerman te Edam, en te Purmerend by ''Jacob van Soest'', Mr. Zadelmaker op de Wagenbeurs. <section end="s19"/> <section begin="s20"/>{{gap}}Den Liefhebberen der Oudheydkunde word van wegens de Boekverkoopers ABR. BLUSSE en {{sc|H. de KONING}} te Dordrecht ''geadverteerd'', dat by hen met zeer goed succes word ingeschreeven, tot de nieuwe Druk van de grootelyks vermeerderde en verbeterd {{sc|J. van OUDENHOVENS BESCHRYVING van OUD-HOLLAND, nu ZUYD HOLLAND}}; vervattende een Generale en byzondere Beschryving dier Landen in derzelver Opkomst, Voortgang der Steden, Dorpen en Adelyke Sloten, zo die van ouds en noch in Zuyd-Holland gelegen zyn; als mede de Godsdienst, Privilegien, Keuren , Handvesten, Costumen, Herkomens, Observantien en Gewysdens, benevens de oude Vryheden, door de Graven en Gravinnen van Holland geschonken, alles uyt de geloofwaardigste gedrukte, en vooral uvt eene meenigte noch nooyt gedrukte zeer oude Schriftuuren te zamen gesteld door een Oordeelkundig Liefhebber der Oudheyd; twee Stukken, in Folio, waarvan een Bericht alomme word uytgegeeven, en in de Steden der zeven Provincien; als mede in Vlaanderen en Braband, te bekomen is; kunnende de Inschryving geschieden by die Bockverkoopers daarop vermeld, van nu af tot ultimo November deezes Jaars, na welke tyd geen meer worden aangenomen, alzo vast voorgenomen is niet een eenig meer als de ingeschreevenen te drukken, waarom de voortgang van het getal der Inschryvers afhangt; zy vleyen zig, uyt het goed begin, haar Doel te bereyken, en noodigen de Liefhebbers op nieuw, uyt, om in de Inschryving deel te neemen; zullende hun Ed. de 50 Stuyvers Inschryvings-Geld ''franco'' weder gegeeven worden, zo onverhoopt het Werk geen voortgang heeft. <section end="s20"/> <section begin="colofon"/>{{c|{{larger|Te Haerlem, gedrukt by {{sp|JOHANNES ENSCHED}}E, Stads-Drukker.{{gap|1em}}Den 22 October, 1761.}}}} <section end="colofon"/><noinclude></noinclude> e3wbnh3l576zaejja8gdgf4z0i2j7jl Opregte Haarlemsche Courant/1761/Donderdageditie, nummer 43/Amsterdam den 21 October 0 86420 221494 2026-05-23T13:51:58Z Vincent Steenberg 280 nieuw 221494 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘Amsterdam den 21 October’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Oprechte Donderdagse Haerlemse Courant'', 21 oktober 1761, [p.&nbsp;2]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]]. }} <pages index="Opregte Haarlemsche Courant 1761 Thursday ed no 043.pdf" from=2 to=2 fromsection="s1" tosection="s1"/> [[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1761]] 3lrflzxrzjn16sxykapvwufpkf1f7fw 221497 221494 2026-05-23T13:54:52Z Vincent Steenberg 280 typo 221497 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘Amsterdam den 21 October’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Oprechte Donderdagse Haerlemse Courant'', 22 oktober 1761, [p.&nbsp;2]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]]. }} <pages index="Opregte Haarlemsche Courant 1761 Thursday ed no 043.pdf" from=2 to=2 fromsection="s1" tosection="s1"/> [[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1761]] pr4nbqwpgjup10hfyq2jevfpyiforl3 Opregte Haarlemsche Courant/1761/Donderdageditie, nummer 43/Romen den 3 October 0 86421 221495 2026-05-23T13:52:54Z Vincent Steenberg 280 nieuw 221495 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘Romen den 3 October’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Oprechte Donderdagse Haerlemse Courant'', 21 oktober 1761, [p.&nbsp;2]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]]. }} <pages index="Opregte Haarlemsche Courant 1761 Thursday ed no 043.pdf" from=2 to=2 fromsection="s2" tosection="s2"/> [[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1761]] 3z2088u95a4rp9v2wr4ktgsh1xbvk2u 221496 221495 2026-05-23T13:54:26Z Vincent Steenberg 280 typo 221496 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘Romen den 3 October’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Oprechte Donderdagse Haerlemse Courant'', 22 oktober 1761, [p.&nbsp;2]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]]. }} <pages index="Opregte Haarlemsche Courant 1761 Thursday ed no 043.pdf" from=2 to=2 fromsection="s2" tosection="s2"/> [[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1761]] qoxline4k7ixod5e006kfwa8cb5a15w Opregte Haarlemsche Courant/1761/Donderdageditie, nummer 43/Livorno den 3 October 0 86422 221498 2026-05-23T13:57:58Z Vincent Steenberg 280 nieuw 221498 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘Livorno den 2 October’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Oprechte Donderdagse Haerlemse Courant'', 22 oktober 1761, [p.&nbsp;2]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]]. }} <pages index="Opregte Haarlemsche Courant 1761 Thursday ed no 043.pdf" from=2 to=2 fromsection="s3" tosection="s3"/> [[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1761]] mmlrrnr0o7gxfxcu5eq58e1jspzrxbr 221499 221498 2026-05-23T13:58:10Z Vincent Steenberg 280 typo 221499 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘Livorno den 3 October’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Oprechte Donderdagse Haerlemse Courant'', 22 oktober 1761, [p.&nbsp;2]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]]. }} <pages index="Opregte Haarlemsche Courant 1761 Thursday ed no 043.pdf" from=2 to=2 fromsection="s3" tosection="s3"/> [[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1761]] kxmycqna1wok4nm6pd8vdd5r6ipze6p Opregte Haarlemsche Courant/1761/Donderdageditie, nummer 43/By Johannes Thierry 0 86423 221504 2026-05-23T18:14:54Z Vincent Steenberg 280 nieuw 221504 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘By Johannes Thierry, Boekverkooper in ’s Hage, word heden uytgegeeven, en is alomme te bekomen: […] [advertentie]’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Oprechte Donderdagse Haerlemse Courant'', 22 oktober 1761, [p.&nbsp;2]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]]. }} <pages index="Opregte Haarlemsche Courant 1761 Thursday ed no 043.pdf" from=2 to=2 fromsection="s15" tosection="s15"/> [[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1761]] onecenkzc3yzfn1hd9zl60c9wvnrxpd Hoofdportaal:Filosofie/Logica en kennisleer 100 86424 221505 2026-05-23T18:20:12Z Vincent Steenberg 280 begin 221505 wikitext text/x-wiki {{Infobox thema | naam = Logica en kennisleer | afbeelding = Enkele boeken over logica.png | alt = boeken over logica | beschrijving = Dit is een overzicht van alle op [[Wikisource:Over Wikisource|Wikisource]] aanwezige bronnen over [[w:Ligica|logica]] en [[w:Kennistheorie|kennisleer]]. }} == Algemeen == *Beth, E.W. (1944) ''Geschiedenis der logica'', Den Haag: Servire. [[Bestand:Algemeen Handelsblad vol 102 no 33156 Avondblad ad Tweeërlei Subjectiviteit.jpg|thumb|Advertentie in het ''Algemeen Handelsblad'', 14 juni 1929]] *Poortman, J.J. (1929) ''Tweeërlei subjectiviteit. Ontwerp eener „centrale philosophie”'', Haarlem: H.D. Tjeenk Willink en zoon.<br>Aankondigingen en recensies: **Anoniem (30 april 1929) [[De Nederlander/Jaargang 36/Nummer 10928/Nieuwe uitgaven|‘Nieuwe uitgaven’]], ''De Nederlander'', tweede blad, [p.&nbsp;1]. **Th.P. (7 mei 1929) [[De Tijd/Jaargang 84/Nummer 24997/Een centrale philosophie|‘Een „centrale philosophie”’]], ''De Tijd'', derde blad, p.&nbsp;10. **Anoniem (4 juli 1929) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 102/Nummer 33176/Avondblad/Nieuwe uitgaven|‘Nieuwe uitgaven’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p.&nbsp;10. **Ferd. Sassen (24 juli 1929) ‘Wijsbegeerte’, ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, p.&nbsp;2. **Anoniem (2 november 1929) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 102/Nummer 33297/Avondblad/Nieuwe boeken|‘Nieuwe boeken van de Amsterdamsche Openbare Leeszaal en Bibliotheek’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, bijvoegsel, p.&nbsp;7. *Schmid, J.J. von (1942) ''Inleiding in de logica'', Den Haag: Servire. == Logica == *Balen, Petrus à (1684) ''De verbetering der gedagten: of waare logica, leerende, hoe elk alle dingen in klaarheit sal begrijpen, is sekerheit oordeelen, en met geluk ont-houden: waar in ’t onderscheit van de oude en nieuwe denkkonst, en de voortreffelijkheit van de laatste boven d’eerste is te sien'', Tot Rotterdam: Pieter Tonneman.<br>Aankondigingen en recensies: **Anoniem (30 oktober 1683) [[Opregte Haarlemsche Courant/1683/Zaterdageditie, nummer 44/Tot Rotterdam|‘Tot Rotterdam, by Pieter Tonneman, Papierverkoper, wert uytgegeven: […] [advertentie]’]], ''Oprechte Haerlemse Saturdaegse Courant'', [p.&nbsp;2]. **Anoniem (27 juni 1684) [[Opregte Haarlemsche Courant/1684/Dinsdageditie, nummer 26/Tot Rotterdam|‘Tot Rotterdam by Pieter Tonneman, Papierverkoper, wert uytgegeven: […] [advertentie]’]], ''Oprechte Haerlemse Dingsdaegse Courant'', [p.&nbsp;2]. *Balen, Petrus à (1690) ''De verbetering der gedagten, omtrent waarheid en valsheid: of waare Logica, leerende, hoe elk alle dingen in klaarheid sal begrijpen, in sekerheid oordeelen, en met geluk onthouden: waarin ’t onderscheid van de Oude en Nieuwe denkkonst, en de voortreffelijkheid van de laatste boven d’eerste is te sien'', Tot Rotterdam: By Pieter vander Slaart.<br>Aankondigingen en opbrengst: **Anoniem (30 november 1690) [[Opregte Haarlemsche Courant/1690/Donderdageditie, nummer 48/Den 30 November|‘Den 30 November sullen tot Rotterdam ten huyse van P. vander Slaart, Boekverkoper […] verkocht werden […] [advertentie]’]], ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaegse Courant'', [p.&nbsp;2]. **Anoniem (26 april 1691) [[Opregte Haarlemsche Courant/1691/Donderdageditie, nummer 17/Tot Rotterdam|‘Tot Rotterdam by Pieter van der Slaart is gedruckt en wert uytgegeven: […] [advertentie]’]], ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaegse Courant'', [p.&nbsp;2]. [[Bestand:Opregte Haarlemsche Courant 1863 no 225 ad Het wezen der kennis.jpg|thumb|Advertentie in de ''Opregte Donderdagsche Haarlemsche Courant'', 24 september 1863]] [[Bestand:Algemeen Handelsblad 1863 no 9931 ad J. H. Gebhard.jpg|thumb|Advertentie in het ''Algemeen Handelsblad'', 22 oktober 1863]] *Opzoomer, C.W. (1863) ''Het wezen der kennis. Een leesboek der logica'', Amsterdam: Gebhard. *Opzoomer, C.W. (1867) ''Het wezen der kennis. Een leesboek der logika'', Amsterdam: Gebhard. *Scholz, Heinrich (1931) ''Geschichte der Logik'', Berlin: Junker und Dünnhaupt.<br>Aankondigingen en recensies: **Anoniem (6 april 1932) [[De Tijd/Jaargang 87/Nummer 26431/Nieuwe uitgaven|‘Nieuwe uitgaven’]], ''De Tijd'', derde blad, p.&nbsp;9. *Watts, Isaak (1761) ''Logica of onderwys van ’t recht gebruik der reden, in het onderzoek der waarheid; neffens eene menigte van regelen, tot verhoeding van dwaalinge, in zaaken van godsdienst en ’t menschelyk leeven, zoo wel als in de weetenschappen'', in ’s Gravenhage: By Johannes Thierry.<br>Aankondigingen en recensies: **Anoniem (10 maart 1761) [[Opregte Haarlemsche Courant/1761/Dinsdageditie, nummer 10/Johannes Thierry|‘Johannes Thierry, Boekverkooper in ’s Hage […] zal op Maandag, den 16 Maart, 1761 […] publyk verkoopen: […] [advertentie]’]], ''Oprechte Dingsdagse Haerlemse Courant'', [p.&nbsp;2]. **Anoniem (22 oktober 1761) [[Opregte Haarlemsche Courant/1761/Donderdageditie, nummer 43/By Johannes Thierry|‘By Johannes Thierry, Boekverkooper in ’s Hage, word heden uytgegeeven, en is alomme te bekomen: […] [advertentie]’]], ''Oprechte Donderdagse Haerlemse Courant'', [p.&nbsp;2]. [[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal filosofie]] tj6iksl1r4bxoba1ydi0019k9g2wqea Index:Nieuwe Tijdinghen 1621 no 025.djvu 106 86425 221507 2026-05-24T09:30:36Z Vincent Steenberg 280 nieuw 221507 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=boek |Taal=nl |wikidata= |Titel=Nieuwe Tijdinghe wt Hollant, van Amsterdam, ende weenen in Oosten-rijck |Ondertitel= |Deel= |Auteur= |Vertaler= |Redacteur= |Illustrator= |Stroming= |Jaar= |Uitgever= |Plaats= |Druk= |OorspronkelijkeUitgave= |Key= |doe_wikidata= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |DBNL= |Bron=djvu |Afbeelding=1 |Voortgang=V |Delen= |Pagina's=<pagelist 1=1 /> |Opmerkingen=[[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 25]] |NestedInhoud= |Breedte= |Css= |Header= |Footer= }} ewg784pp668p9822l3dwkokhth5zrfb Pagina:Nieuwe Tijdinghen 1621 no 025.djvu/1 104 86426 221508 2026-05-24T09:31:12Z Vincent Steenberg 280 /* Proefgelezen */ 221508 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vincent Steenberg" /></noinclude>{{dhr}} {{RH|{{gap}}{{tt|Februarius 1621.}}||25.{{gap}}}} {{lijn}} {{c|Nieuwe Tijdinghe<br>{{xxx-larger|wt Hollant, van Amsterdam, ende weenen in Oosten-rijck.}}}} {{c|Eerst Ghedruckt den 26. Februarius 1621.}} {{lijn}} [[Bestand:Nieuwe Tijdinghen 1621 no 025 p 1 Amsterdam coat of arms.jpg|300px|center]] {{lijn}} {{c|T’Hantwerpen, By Abraham Verhoeven, op de Lombaerde veste, inde gulde Sonne.}} {{dhr}}<noinclude></noinclude> 6zm7jms0vdsc75ksfoi1atodm8fcw51 Pagina:Nieuwe Tijdinghen 1621 no 025.djvu/2 104 86427 221509 2026-05-24T09:31:36Z Vincent Steenberg 280 /* Zonder tekst */ 221509 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Vincent Steenberg" /></noinclude><noinclude></noinclude> k07t5xu51c1kp9mtbmu9ycj6wzmkyfu Pagina:Nieuwe Tijdinghen 1621 no 025.djvu/3 104 86428 221510 2026-05-24T09:32:12Z Vincent Steenberg 280 /* Proefgelezen */ 221510 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vincent Steenberg" />{{c|3}}</noinclude>{{dhr}} [[Bestand:Nieuwe Tijdinghen 1620-04-17 (circa) p 3 ornament.jpg|500px|center]] {{c|{{anker|art1}}{{x-larger|{{tt|Nieuvve Tydinge vvt Amsterdam in Februarius 1621.}}}}}} {{initiaal|D}}E {{tt|Staten}} van de {{sp|Ghevnieerde Provintien}} hebben hunne {{tt|Ambassadeurs}} ghesonden aen den {{tt|Coninck van Vrancrijck,}} ende men seyt dat zy den {{tt|Coninck van Vranckrijck}} hebben willen persuaderen, ten eynde dat hy zijn voorghenomene gramschappe teghens de {{tt|Hughenotten}} soude willen laten vaeren, op dat het {{tt|Conincrijck}} in ruste mochte blijven, oft anders souden sylieden hun met alle macht moeten defenderen.<br>{{anker|art1al2}}{{gap}}Waer op den {{tt|Coninck}} gheantwoort heeft, met hunlieden niet te doen te hebben, maer wel met zijn {{tt|Rebellen}} ende onghehoorsaeme {{tt|Ondersaten,}} ende soo sy hun wilden helpen, wiste wel wat hem daer teghens te doen stonde, ende wilde zijne {{tt|Rebellen}}<noinclude>{{rechts|A ij{{gap|6em}}by}}</noinclude> 168q1t1e11tzgzh757v9uiobyjnjou0 Pagina:Nieuwe Tijdinghen 1621 no 025.djvu/4 104 86429 221511 2026-05-24T09:32:57Z Vincent Steenberg 280 /* Proefgelezen */ 221511 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vincent Steenberg" />{{c|4}}</noinclude>by tijts dwinghen, op dat hem niet en overcome gelijck den {{tt|Keyser}} ende den {{tt|Coninck van Spagnien}} gheschiet is, daer mede zijn zy af gheveerdight ende vertrocken.<br>{{anker|art1al3}}{{gap}}{{tt|Interim}} doet den selven {{tt|Coninck}} alle steden stercken, ende met alderhande krijchs amonitie versien, ende provideren, alsoo datmen vermeynt beyde de {{tt|Coninghen}} moeten wat vrempts inden sinne hebben.<br>{{anker|art1al4}}{{gap}}Men hadde vermeynt daer soude eenen goeden vrede wesen in {{tt|Vranckrijck}} met de {{tt|Hughenotten,}} ende datse tot {{tt|Rochelle}} eenen {{tt|Katholijcken Gouuerneur}} souden ghenomen hebben met eenighe {{tt|Gheestelijckheyt,}} maer het schijnt de {{tt|Hugenotten}} willent al naer hunnen sinne hebben, wat datter nv naer volghen sal wiltmen haest vernemen. {{c|{{anker|art2}}{{larger|{{tt|Tijdinghe vvt Amsterdam.}}}}}} {{gap}}Hier in {{tt|Hollant}} ende {{tt|Zeelant}} staen de saecken des Landts seer {{tt|dubieus,}} men neempt in {{tt|Hollandt}} de Catholijcken seer te quellen, de {{tt|Gommaristen}} hebben tot {{tt|Leyden}} in {{tt|Hollant}} 4. Gheestelijcke persoonen ghevanghen ghenomen, den 10. Februarius, ende tot {{tt|Haerlem}} van ghelijcken.<br>{{anker|art2al2}}{{gap}}De Ghevanghenen diese ouer eenighe weken gevanghen in den Haghe ghebracht hebben sitten noch strenghelijck ghevanghen, wat hun wt compste sal wesen wiltmen vernemen.<noinclude></noinclude> e6yjbf5668s15xvnvjufgxakilarvri Pagina:Nieuwe Tijdinghen 1621 no 025.djvu/5 104 86430 221512 2026-05-24T09:33:43Z Vincent Steenberg 280 /* Proefgelezen */ 221512 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vincent Steenberg" />{{c|5}}</noinclude><br>{{anker|art2al3}}{{gap}}Nv in Februarius op Sondach hebben de {{tt|Arminianen}} vergadert gheweest in een huys om te prekeb in den Bommeleren weert tot {{tt|Bommel,}} alwaer de {{tt|Gommariste}} Borghers met de Soldaten met ghewelt zijn in ghecomen, ende hebben Volck gheslaghen, dat hunnen neus ende mont bloeyde, de mans de mantels af ghenomen, de vrouwen naect w{{grijs|[t]}} gheschut, ende alles af ghenomen, ende soo wt den huyse ghejaecht int hemde op de strate.<br>{{anker|art2al4}}{{gap}}Tot {{tt|Rotterdam}} en houden de {{tt|Arminianen}} niet op van preken, hebbende int beginsel van Februarij op eenen Morgenstont ghepredickt, waer over de Soldaten wilden daer op slaen, ende vraechden consent aen den {{tt|Borghemeester}} om de lieden te mogen plunderen, ende de Predicatie te verstooren, d’welck den {{tt|Borghemeester}} niet gheraden en vont, ende heeft sulcx aen de {{tt|Soldaten}} verbonden ende gheseyt, datmense soude laten betijden, want hy sach de sake alsoo ghestelt, dat de stadt in een bloet-badt soude ghekomen hebben, want de {{tt|Arminiaenen}} waren geresolveert te vechten, ende waren voorsien van geweer soo Pistolen, Houwers, Rappieren, Poignaerts, ende andere wapenen, ende waren sterck tusschen de dry, ende vier duysent soo datter niet gheschiet en is.<br>{{anker|art2al5}}{{gap}}Hier in {{tt|Hollandt}} tot {{tt|Rotterdam, Amsterdam, Haerlem, Leyden ter Goude,}} ende andere plaetsen<noinclude>{{rechts|A iij{{gap|6em}}ouer}}</noinclude> ao3ctcxx1lv9rp3hu2zdg14ahlifokw Pagina:Nieuwe Tijdinghen 1621 no 025.djvu/6 104 86431 221513 2026-05-24T09:34:27Z Vincent Steenberg 280 /* Proefgelezen */ 221513 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vincent Steenberg" />{{c|6}}</noinclude>ouer al zijn veel ghedruckte Boecxkens ghestroydt, van diuersche soorten teghen de {{tt|Gommaristen,}} de welcke veel van de {{tt|Gommaristen}} guyterije ontdecken, daer was een Boecxken onder ghenaempt {{tt|den Morghen Wecker}} teghen de {{tt|Gommaristen}} ghemaeckt: Waer ouer hier in {{tt|Hollant}} eenige Druckers Meesters ende Ghesellen ghevanghen zijn, waer dat de {{tt|Gommaristen}} af willen weten, wie sulcx soude ghedaen hebben, soo dat hier in {{tt|Hollant}} staet in eenen soberen staet, ende t’is een vier dat ontsteken is, d’welck niet lichtelijc met de {{tt|Gommaristen}} ende {{tt|Arminiaenen}} en can ghedaen wesen.<br>{{anker|art2al6}}{{gap}}De {{tt|Gommaristen}} leven soo wreedelijck ende strenghelijck met het Volck dat een Jammer saecke is om hooren ende sien, soo dat hier wt {{tt|Hollandt}} veel volcx vertrect, ende ten lesten niet wel vergaen en sal. {{c|{{anker|art3}}{{larger|{{tt|Tijdinge vvt Preslau in der Slesien vanden 14. Ianuarij, 1621.}}}}}} {{gap}}Voorleden maendach is den {{tt|Hertoghe}} van der {{tt|Oels,}} naer {{tt|Dresden}} vertrocken, alwaer dat alle de Heeren ende Standen van {{tt|Slesien}} sullen compareren om de tractatie vanden vrede voor de hant te nemen.<br>{{anker|art3al2}}{{gap}}Alhier zijn oock Ambassadeurs wt {{tt|Polen}} ghearriveert, om mette {{tt|Vorsten}} ende {{tt|Standen}} van dese Landen te tracteren, maer alsoo dese {{tt|Vorsten}} ende {{tt|Standen}} samentlijcken vertrocken zijn, soo sullen de<noinclude>{{rechts|voor-}}</noinclude> rbkznbv3bgy39q7uxtc3idjx59f4o1b Pagina:Nieuwe Tijdinghen 1621 no 025.djvu/7 104 86432 221514 2026-05-24T09:35:28Z Vincent Steenberg 280 /* Proefgelezen */ 221514 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vincent Steenberg" />{{c|7}}</noinclude>voorsz. Ambassadeurs oock volghen. Voorts hooren wy van onsen {{tt|Ghepretendeerden Coninck}} seer weynigh. {{c|{{anker|art4}}{{larger|{{tt|Wt Weenen vanden 20. Ianuarij.}}}}}} {{gap}}Den bestelden dach tot {{tt|Pruck,}} op de tractatie met die van {{tt|Hungarijen}} is verset nae {{tt|Haymberch,}} derwaerts sullen op morghen vertrecken, de Heeren Commissarissen, beneffens den Ambassadeur van {{tt|Vranckrijck}} verreysen.<br>{{anker|art4al2}}{{gap}}{{tt|Betlehem Gabor}} soude naer {{tt|Transiluania}} vertrocken wesen, ende in zijn plaetse ghelaten hebben den ouden {{tt|Grave van Tourn}} als sijnen Generael, ende treckt met de Hongheren den {{tt|Graue van Bucquoy}} te ghemoete, ende daer mochte wel eene battalie gheschieden.<br>{{anker|art24al3}}{{gap}}Men seyt oock dat den {{tt|Turcxschen Keyser}} den {{tt|Bassa}} van {{tt|Buda}} heeft doen vanghen ouermidts het innemen vande forteresse {{tt|Waytsen}} ghenaemt, het welcke sonder zijnen Consente soude geschiet wesen, want het gheheelijcken teghens den {{tt|Treffus}} is strydende.<br>{{anker|art24al4}}{{gap}}De {{tt|Ghedeputeerde}} van {{tt|Morauien}} wesende twee vande {{tt|Heerlycke Standen,}} twee vande {{tt|Ridderlycke Standen,}} ende twee van steden ofte {{tt|Borgherlycke Standen}} zijn teghenwoordigh alhier, ende hebben op den 18. deser by de {{tt|keyserlijcke Majesteyt}} Audi-<noinclude>{{rechts|entie}}</noinclude> clndvgzzki9e11dmzy1b1h6ciijmtan 221523 221514 2026-05-24T11:03:39Z Vincent Steenberg 280 typos 221523 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vincent Steenberg" />{{c|7}}</noinclude>voorsz. Ambassadeurs oock volghen. Voorts hooren wy van onsen {{tt|Ghepretendeerden Coninck}} seer weynigh. {{c|{{anker|art4}}{{larger|{{tt|Wt Weenen vanden 20. Ianuarij.}}}}}} {{gap}}Den bestelden dach tot {{tt|Pruck,}} op de tractatie met die van {{tt|Hungarijen}} is verset nae {{tt|Haymberch,}} derwaerts sullen op morghen vertrecken, de Heeren Commissarissen, beneffens den Ambassadeur van {{tt|Vranckrijck}} verreysen.<br>{{anker|art4al2}}{{gap}}{{tt|Betlehem Gabor}} soude naer {{tt|Transiluania}} vertrocken wesen, ende in zijn plaetse ghelaten hebben den ouden {{tt|Grave van Tourn}} als sijnen Generael, ende treckt met de Hongheren den {{tt|Graue van Bucquoy}} te ghemoete, ende daer mochte wel eene battalie gheschieden.<br>{{anker|art4al3}}{{gap}}Men seyt oock dat den {{tt|Turcxschen Keyser}} den {{tt|Bassa}} van {{tt|Buda}} heeft doen vanghen ouermidts het innemen vande forteresse {{tt|Waytsen}} ghenaemt, het welcke sonder zijnen Consente soude geschiet wesen, want het gheheelijcken teghens den {{tt|Treffus}} is strydende.<br>{{anker|art4al4}}{{gap}}De {{tt|Ghedeputeerde}} van {{tt|Morauien}} wesende twee vande {{tt|Heerlycke Standen,}} twee vande {{tt|Ridderlycke Standen,}} ende twee van steden ofte {{tt|Borgherlycke Standen}} zijn teghenwoordigh alhier, ende hebben op den 18. deser by de {{tt|keyserlijcke Majesteyt}} Audi-<noinclude>{{rechts|entie}}</noinclude> 1llyoziree5p2r5gjbu3n90sns0ajdb Pagina:Nieuwe Tijdinghen 1621 no 025.djvu/8 104 86433 221515 2026-05-24T09:36:03Z Vincent Steenberg 280 /* Proefgelezen */ 221515 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vincent Steenberg" />{{c|8}}</noinclude>entie ghehadt, ende ouer hunne mishandelinge eenen voetval ghedaen, hebbende om vergiffenisse gebeden.<br>{{anker|art24al5}}{{gap}}Het soude publicquelijcken gheschiet hebben, maer door groote Intercessie vanden Cardinael van Dietrichsteyn, ist alleenelijck inde Camere vande Keyserlijcke Majesteyt gheschiet, in presentie vanden {{tt|Secreten Raede.}} <br>{{anker|art24al6}}{{gap}}Ende daer op is den seluen Cardinael van Dietrichsteyn gheordonneert, als Commissaris om alle resterende saecken in {{tt|Morauien}} te Rechte te brenghen.<br>{{anker|art24al7}}{{gap}}Het continueert noch dat die van {{tt|Slesien}} bereedt zijn metten {{tt|Ceur-vorst van Sacxen}} wtten Naeme vanden {{tt|keyser}} in accoort te comen, verhopende dat met {{tt|Hungharijen}} oock tot eenen Vrede sal komen, al ist saecke dat op deser zijde vande {{tt|Donau}} noch veele hertte koppen zijn, die hun noch seer rebellich verthoonen.<br>{{anker|art24al8}}{{gap}}Ondertusschen vergaederen de {{tt|Standen}} van dese Landen daeghelijcken in sulcker, dat het daer mede oock gheheelijcken tot een accoort sal gheeffectueert worden. {{rechts|Imp. p. P.C.C.A.|4em}} {{c|{{sp|FINI}}S.}} {{dhr}}<noinclude></noinclude> 5t7e0kp7psjihqshkf33g1a5gx4435w 221524 221515 2026-05-24T11:04:05Z Vincent Steenberg 280 typos 221524 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vincent Steenberg" />{{c|8}}</noinclude>entie ghehadt, ende ouer hunne mishandelinge eenen voetval ghedaen, hebbende om vergiffenisse gebeden.<br>{{anker|art4al5}}{{gap}}Het soude publicquelijcken gheschiet hebben, maer door groote Intercessie vanden Cardinael van Dietrichsteyn, ist alleenelijck inde Camere vande Keyserlijcke Majesteyt gheschiet, in presentie vanden {{tt|Secreten Raede.}} <br>{{anker|art4al6}}{{gap}}Ende daer op is den seluen Cardinael van Dietrichsteyn gheordonneert, als Commissaris om alle resterende saecken in {{tt|Morauien}} te Rechte te brenghen.<br>{{anker|art4al7}}{{gap}}Het continueert noch dat die van {{tt|Slesien}} bereedt zijn metten {{tt|Ceur-vorst van Sacxen}} wtten Naeme vanden {{tt|keyser}} in accoort te comen, verhopende dat met {{tt|Hungharijen}} oock tot eenen Vrede sal komen, al ist saecke dat op deser zijde vande {{tt|Donau}} noch veele hertte koppen zijn, die hun noch seer rebellich verthoonen.<br>{{anker|art4al8}}{{gap}}Ondertusschen vergaederen de {{tt|Standen}} van dese Landen daeghelijcken in sulcker, dat het daer mede oock gheheelijcken tot een accoort sal gheeffectueert worden. {{rechts|Imp. p. P.C.C.A.|4em}} {{c|{{sp|FINI}}S.}} {{dhr}}<noinclude></noinclude> 5l16q09347hxyfbm2r1jfgw7yttti9o Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 25 0 86434 221516 2026-05-24T09:37:08Z Vincent Steenberg 280 nieuw 221516 wikitext text/x-wiki <pages index="Nieuwe Tijdinghen 1621 no 025.djvu" from=1 to=8 header=1 current="[''Nieuwe Tijdinghen''], Nummer 25, [vrijdag] 26 februari 1621" prev="[[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 24|Nummer 24]]" next="[[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 26|Nummer 26]]"/> [[Categorie:Nieuwe Tijdinghen, 1621]] iu85c10ejhy5zovv7n16hharzqvku49 Hoofdportaal:Religie/Protestantisme 100 86435 221517 2026-05-24T09:57:15Z Vincent Steenberg 280 begin 221517 wikitext text/x-wiki {{Infobox thema | naam = Protestantisme | afbeelding = Martin-Luther-1526.jpg | alt = Maarten Luther in 1526 | beschrijving = Bronnen bij het [[w:Protestantisme|protestantisme]] }} == Algemeen == === Tijdschriften en overige seriële publicaties === *''De Protestant. Orgaan van de Evangelische Maatschappij''.<br>Aankondigingen en recensies: **Anoniem (26 oktober 1916) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 73/Nummer 300/Avondblad/De Protestant|‘De Protestant, het orgaan van de Evangelische Maatschappij, […]’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, A, p.&nbsp;1. *''De protestant. Tijdschrift voor de evangelische christenheid''.<br>Aankondigingen en recensies: **Anoniem (2 november 1824) [[Rotterdamsche Courant/1824/Nummer 132/Bij de Boekverkoopers Blussé en Van Braam|‘Bij de Boekverkoopers Blussé en Van Braam, te Dordrecht, zijn heden van de pers gekomen en alom verkrijgbaar: […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&nbsp;2]. === De Kerk === Hierbij o.a.: bestuur en organisatie *Mosheim, Joh. Laur. van (1766) ''Algemeen Kerken-regt der protestanten'', Te Utrecht: By Gisbert. Timon van Paddenburg, en Jacobus Cornelis ten Bosch, Boekverkopers.<br>Aankondigingen en recensies: **Anoniem (17 januari 1767) [[Rotterdamsche Courant/1767/Nummer 8/J. C. ten Bosch|‘T C. ten Bosch, Boekverkooper te Utrecht, heeft gedrukt en alom verzonden, […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&nbsp;2]. == Geloofsleer en ethiek == === Belijdenisgeschriften === *Bareuth, Johan (1789) ''Catechismus der Wijsheid en Deugd of onderwijs bij samenspraken In de Grondbeginselen der natuurlyke en schriftuurlyke wijsbegeerte en zedekunde'' […], Dordrecht: De Leeuw en Krap.<br>Aankondigingen en recensies: **Anoniem (23 april 1789) [[Opregte Haarlemsche Courant/1789/Nummer 49/Catechismus der Wysheid en Deugd|‘Catechismus der Wysheid en Deugd, of Onderwys in de Grondbeginselen der Natuurlyke en Schriftuurlyke Wysbegeerte en Zedekunde; […] [advertentie]’]], ''Oprechte Donderdagse Haarlemse Courant'', [p.&nbsp;4]. *Mastricht, Petro van (1699) ''Theoretico-Practica Theologia, qua, per singula capita Theologica, pars exegetica, dogmatica, elenchtica & practica, perpetuâ successione conjugantur. Editio nova, priori multo emendatior, & plus quam tertiâ parte auctior. Accedunt: Historia Ecclesiastica, plena quidem; sed compendiosa: Idea Theologiæ Moralis: Hypotyposis Theologiæ Asceticæ &c. Proin opus quasi novum'', Trajecti ad Rhenum: Ex officinâ Thomæ Appels, Bibliopolæ.<br>Aankondigingen en recensies: **Anoniem (18 februari 1700) [[Amsterdamsche Courant/1700/Nummer 21/Tot Utregt|‘Tot Utregt by Thomas Appels, Boekverkoper, is gedrukt en word uytgegeven, […] [advertentie]’]], ''Amsterdamse Donderdaegse Courant'', [p.&nbsp;2]. *Reinhard, Frans Volkmar (1827-1833) ''Zamenstel der christelijke zedekunde'', Deventer/Franeker: A.J. van den Sigtenhorst/G. Ypma.<br>Aankondigingen en recensies: **Anoniem (7 juli 1828) [[Nederlandsche Staatscourant/1828/Nummer 158/Departement van Binnenlandsche Zaken|‘Departement van Binnenlandsche Zaken [advertentie]’]], ''Nederlandsche Staats-Courant'', [p.&nbsp;3-4]. *Tydeman, B.F. (1828) ''Opleiding tot waarheid en deugd, voor jongelingen en jonge dochters; in gesprekken tusschen een Vader en zijn Zoon'', Dordrecht: J. de Vos en Comp.<br>Aankondigingen en recensies: **Anoniem (7 juli 1828) [[Nederlandsche Staatscourant/1828/Nummer 158/Departement van Binnenlandsche Zaken|‘Departement van Binnenlandsche Zaken [advertentie]’]], ''Nederlandsche Staats-Courant'', [p.&nbsp;3-4]. === Geloofsleer; algemeen === *Waeyen, Johannis vander (1670) ''De reconciliatione clarissimorum virorum D.D. Gisberti Voetii, et D.D. Samuelis Maresii […] epistola'', Leovardiæ: Apud Jacobum Petri Hagenaer.<br>Aankondigingen en recensies: **Anoniem (4 februari 1670) [[Amsterdamsche Courant/1670/Nummer 5/Tot Leeuwaerden|‘Tot Leeuwaerden, by Jacob Pietersz. Hagenaer, is gedruckt en wert uytgegeven, […] [advertentie]’]], ''Amsteldamsche Dingsdaegse Courant'', [p.&nbsp;2]. ;Clarisse, Theodorus Adrianus (1795-1828), theoloog *Hofstede de Groot, P. (1828) ''Hulde aan T. A. Clarisse, Theol. Doct. en Prof. te Groningen'', Te Groningen: bij W. Zuidema.<br>Aankondigingen en recensies: **Anoniem (12 januari 1829) [[Nederlandsche Staatscourant/1829/Nummer 10/Departement van Binnenlandsche Zaken|‘Departement van Binnenlandsche Zaken [advertentie]’]], ''Nederlandsche Staats-Courant'', [p.&nbsp;4]. ;Gallus, Carolus (1530-1616) *Kr., Gerh. (18 maart 1933) [[Limburger Koerier/Jaargang 88/Nummer 66/Het Huis Millen op Nieuwstadt|‘Limburg. Het land van oude monumenten. Het Huis Millen op Nieuwstadt’]], ''Limburger Koerier'', vierde blad, [p.&nbsp;13] (Carolus Gallus vermeld als ‘Carl Haan’). ;Hoë von Hoënegg, Matthias (1580-1645), theoloog *Anoniem (15 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 5#art6|‘VVt Dresden in Saxenlandt den 4. Ianuarij’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;7-8. ;Kuyper, Herman Huber (1864-1945), theoloog *Anoniem (7 september 1921) [[Het Vaderland/Jaargang 53/7 september 1921/Avondblad/Prof. dr. H. H. Kuyper|‘Prof. dr. H. H. Kuyper […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad B, p.&nbsp;2. ;Tilenus, Daniel (1563-1633), theoloog *Anoniem (16 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/16 oktober (1)#art4|‘Wt Parijs. 8. October’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;7. === Geloofsleer; afzonderlijke onderwerpen === ==== Godsleer - Drie-eenheid ==== ==== Christologie ==== *Appeldoorn, Petrus ([1669]) ''Tractaat van de Godheid Christi, des Heiligen Geestes en der Goddelijke Drieëenigheid'' […], [Middelburg]: [Hendrick Smith].<br>Aankondigingen en recensies: **Anoniem (4 februari 1670) [[Amsterdamsche Courant/1670/Nummer 5/Tot Middelburgh|‘Tot Middelburgh, by Hendrick Smith Boeckverkooper, is gedruckt en werdt uytgegeven, […] [advertentie]’]], ''Amsteldamsche Dingsdaegse Courant'', [p.&nbsp;2]. == Praktische theologie == === Prediking === *Anoniem (31 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 217-218/Iets nieuws|‘Iets nieuws’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, [p.&nbsp;1]. === Diaconaat === *Anoniem (6 mei 1871) [[Arnhemsche Courant/Jaargang 58/Nummer 5328/Brummen, 4 mei|‘Brummen, 4 mei’]], ''Arnhemsche Courant'', [p.&nbsp;1]. === Zending === *Anoniem (17 januari 1767) [[Rotterdamsche Courant/1767/Nummer 8/Halle den 1 January|‘Halle den 1 January’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&nbsp;1]. *Anoniem (27 juni 1911) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 84/Nummer 26652/Avondblad/Acht en veertigste Christelijk Nationaal Zendingsfeest|‘Acht en veertigste Christelijk Nationaal Zendingsfeest’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, p.&nbsp;7. *Anoniem (7 september 1921) [[Het Vaderland/Jaargang 53/7 september 1921/Avondblad/De zending in nood|‘De zending in nood’]], ''Het Vaderland'', Avondblad B, p.&nbsp;2. == Liturgie == == Geloofsleven == == Preken en overdenkingen - Stichtelijke lectuur == *Halen, Adamus van (1683) ''Triumph der waarheyd, ofte de oude waarheyd der gereformeerden, triumpherende over t’nieu geloove der papisten, by wege van vragen en antwoorden, voor de waarheyd-lievende Christenen beschreven'', Tot Rotterdam: By Reynier van Doesburgh.<br>Aankondigingen en recensies: **Anoniem (2 september 1683) [[Opregte Haarlemsche Courant/1683/Donderdageditie, nummer 35/Tot Rotterdam by Reynier van Doesburg|‘Tot Rotterdam by Reynier van Doesburg, Boekverkoper, wert uytgegeven: […] [advertentie]’]], ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaeghse Courant'', [p.&nbsp;2]. *Krieger, W.L. ([ca. 1783]) ''Gesprekken en overdenkingen over het lijden en sterven van onzen Heere Jesus Christus'', Amsterdam: Johannes Wessing Willemsz.<br>Aankondigingen en recensies: **Anoniem (17 januari 1784) [[Hollandsche Historische Courant/1784/Nummer 8/Te Amsterdam|‘Te Amsterdam by Joh. Wessing Willemsz., is van de Pers gekoomen: […] [advertentie]’]], ''Hollandsche Historische Courant'', [p.&nbsp;2]. == Geschiedenis == === Geschiedenis; algemeen === === Geschiedenis van tijdperken === ==== Hervormers ==== ;Calvijn, Johannes (1509-1564) *Stickelberger, E. (1931) ''Calvijn. Een levensschets'', Kampen: Kok.<br>Aankondigingen en recensies: **Anoniem (25 november 1931) [[De Telegraaf/Jaargang 39/Nummer 14809/Avondblad/Over boeken|‘Over boeken’]], ''De Telegraaf'', Avondblad, vierde blad, p.&nbsp;13. === Geschiedenis van landen === Hierbij ook: Levensbeschrijvingen van personen die niet elders zijn onder te brengen. ==== Nederland ==== *Anoniem (20 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 212/Maastricht, 19 Dec. (2)|‘Maastricht, 19 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', [p.&nbsp;3]. *Anoniem (18 november 1930) [[De Amsterdammer/Jaargang 19/Nummer 5688/Ds. Jhr. J. L. A. Martens van Sevenhoven|‘Ds. Jhr. J. L. A. Martens van Sevenhoven’]], ''De Amsterdammer'', eerste blad, p.&nbsp;2. *Anoniem (9 juli 1935) [[De Gooi- en Eemlander/Jaargang 64/Nummer 159/'s Graveland|‘’s Graveland. Ds. J. Tonkens dertig jaar predikant’]], ''De Gooi- en Eemlander'', eerste blad, p.&nbsp;3. *Anoniem (9 juli 1935) [[De Gooi- en Eemlander/Jaargang 64/Nummer 159/Gouden jubileum ds. J. G. Dekking|‘Gouden jubileum ds. J. G. Dekking’]], ''De Gooi- en Eemlander'', eerste blad, p.&nbsp;3. *Vrolikhert, Godewardus (1758) ''Vlissingsche Kerkhemel, oft Levensbeschrijving van alle de Hervormde leeraren, die sedert 1572 tot opd dezen tijd in de Nederduytsche Kerke van Vlissingen gearbeydt hebben'', […], Vlissingen, Middelburg: Pieter de Paaynaar, Gabriel Clement.<br>Aankondigingen en recensies: **Anoniem (24 november 1785) [[Rotterdamsche Courant/1785/Nummer 141/J. Nortier|‘J. Nortier Junior, Boekverkooper te Vlissingen, […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Contraremonstranten *Anoniem (26 februari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 25#art2|‘Tijdinghe vvt Amsterdam’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;4-6. ;Eijkmans, Hendrik Jacobus (1787-1824) *Kortpenning, A.M. (2 november 1824) [[Rotterdamsche Courant/1824/Nummer 132/Heden werd ik in den allerdiepsten rouw gedompeld|‘Heden, in den vroegen morgen, werd ik in den allerdiepſten rouw gedompeld. […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&nbsp;3]. ;Synode van Dordrecht *Anoniem ([14 juni 1618]) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1618/14 juni/VVt s'Graven-haghe den 13. Dito|‘VVt s'Graven-haghe den 13. Dito. [=13 juni 1618]’ [alinea 3]]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c''. *Anoniem ([15 november 1618]) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1618/15 november/VVt 'sGravenhaghe, den 14. dito|‘VVt 'sGravenhaghe, den 14. dito. [=14 november 1618]’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c''. *Anoniem ([23 november 1618]) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1618/23 november/VVt 'sGravenhaghe, den 22. dito|‘VVt 'sGravenhaghe, den 22. dito. [= 22 november 1618]’ [alinea 4]]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c''. *Anoniem ([10 februari 1619]) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1619/10 februari/Nederlandtsche tijdinghe den 9. Februarij|‘Nederlandtsche tijdinghe den 9. Februarij’, alinea 7-9]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren'']. *Anoniem ([15 juni 1619]) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1619/15 juni/Nederlantsche tydinghe den 14 Iunius|‘Nederlantsche tydinghe den 14 Iunius’, alinea 9]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren'']. ;Oosterzee , Johannes Jacobus van (1817-1882) *Anoniem (6 januari 1881) [[De Standaard/Jaargang 10/Nummer 2697/Uit Utrecht schrijft men ons|‘Uit Utrecht schrijft men ons: […]’]], ''De Standaard'', [p.&nbsp;1]. ;Vezekius, Bernerus (ca. 1585-1631) *Anoniem (16 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/16 oktober (2)#art1|‘Wt Amsterdam ix. Oct.’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-4. ;Ypeij, Annaeus (1760-1837) *Anoniem (14 april 1837) [[Leydse Courant/1837/Nummer 45/Nederlanden|‘Nederlanden’, alinea 17-20]], ''Leydsche Courant'', [p.&nbsp;1]. ==== Overige landen ==== ===== Frankrijk ===== *Anoniem (23 september 1927) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 100/Nummer 32532/Ochtendblad/De Fransche protestanten|‘De Fransche protestanten’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, derde blad, p.&nbsp;9. ;Hugenoten *Anoniem (13 maart 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/13 maart (2)#art5|‘Van Parijs den 5. Meert 1620’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;7-8. *Anoniem (5 april 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/5 april/De Gereformeerden|‘De Gereformeerden hebben in Vranckrijck een Generalen Vasten-dach inghestelt, […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2]. *Anoniem (22 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/22 mei/Oock verstaetmen|‘Oock verstaetmen datter te Tours twaelf persoonen ghehanghen waren […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2]. ===== Oekraïne ===== *Anoniem (23 september 1927) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 100/Nummer 32532/Ochtendblad/Een protestantsche beweging|‘Een protestantsche beweging in Polen’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, derde blad, p.&nbsp;9. ===== Oostenrijk ===== *Anoniem ([15 juni 1619]) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1619/15 juni/VVt VVeenen den 22. dito|‘VVt VVeenen den 22. dito. [= 22 mei 1619]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren'']. *Anoniem (5 april 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/5 april/Wt Weenen den 17. Martij|‘Wt Weenen den 17. Martij’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. ===== Tsjechië ===== *Anoniem (22 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/22 mei/VVt Praghe den 4. Mey|‘VVt Praghe den 4. Mey’, alinea 3]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. *Anoniem (26 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/26 mei/VVt Praghe den 7. dito|‘VVt Praghe den 7. dito. [= 7 mei 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. ===== Verenigd Koninkrijk ===== *Anoniem (10 juli 1871) [[Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad/1871/Nummer 187/De ontvangsten|‘De ontvangsten van onderscheidene protestantsche inrichtingen in Engeland hebben in het boekjaar 1870-1871 bedragen: […]’]], ''Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad'', [p.&nbsp;3]. ;Carleton, George, bisschop van Llandaff en Chichester *Anoniem ([15 november 1618]) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1618/15 november/VVt 'sGravenhaghe, den 14. dito|‘VVt 'sGravenhaghe, den 14. dito. [=14 november 1618]’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c''. (als ‘den Bischop van Landaf’). === Geschiedenis van richtingen en stromingen === * [[Acte van Afscheiding of Wederkering]] [[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal religie]] b8hmqvldl8rqmt3oeilbx1wfwljjogk Index:Delftsche Courant vol 099 no 194 Boekenvaria.pdf 106 86436 221525 2026-05-24T11:36:26Z Vincent Steenberg 280 nieuw 221525 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=tijdschrift |Taal=nl |wikidata= |Titel=Delftsche Courant |Ondertitel= |Deel= |Auteur= |Vertaler= |Redacteur= |Illustrator= |Stroming= |Jaar=1940 |Uitgever= |Plaats= |Druk= |OorspronkelijkeUitgave= |Key= |doe_wikidata= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |DBNL= |Bron=pdf |Afbeelding=1 |Voortgang=V |Delen= |Pagina's=<pagelist 1="tweede blad, 4" /> |Opmerkingen=[[Delftsche Courant/Jaargang 99/Nummer 194/Boekenvaria]] |NestedInhoud= |Breedte= |Css= |Header= |Footer= }} ruk3kuuzb98njljh40sjpgya5jdnfon Pagina:Delftsche Courant vol 099 no 194 Boekenvaria.pdf/1 104 86437 221526 2026-05-24T11:37:16Z Vincent Steenberg 280 /* Proefgelezen */ 221526 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vincent Steenberg" /></noinclude>[[Bestand:Delftsche Courant vol 099 no 194 Boekenvaria1.jpg|500px|center]] {{c|{{larger|''Een tragische vrouwenfiguur''.}}}} {{Links|'''Johanna de Waanzinnige,''' door '''dr J. Brouwer''' (J. M. Meulenhoff, Amsterdam).|10em}} {{gap}}Johanna de Waanzinnige, Koningin van Castilië (1479—1554) was de dochter van Ferdinand van Aragon en Isabella van Castilië, zooals We uit de schoolboekjes nog wel weten. Ze trouwde in 1496 met Philips de Schoone, zoon van Keizer Maximiliaan I en dit huwelijk zou haar ongeluk worden. Philips was een losbol en trok zich van den huwelijkstrouw niet veel aan. Johanna daarentegen kwam er zoo van onder den indruk — zij was buitengewoon jaloersch — dat zij haar geestelijk evenwicht verloor. Na Philips spoedigen dood, in 1506, werd dit nog erger; Johanna verwaarloosde haar regeeringstaak en reisde voortdurend des nachts van stad tot stad met het lijk van haar aangebeden gemaal in een glazen kist. Haar vader liet haar opsluiten in het kasteel Tordesillas bij Valladolid en liet haar bewaken door den Aragonnees Moroen Luis Ferrer, die haar slecht behandelde. Tijdens den opstand der Communeros in 1529 werd Johanna bevrijd en als koningin erkend. Na de onderwerping der opstandelingen sloot haar zoon Karel V haar weer op; haar dood in 1554 maakte aan haar gevangenschap een einde. <br>{{gap}}Johanna is zeker een der meest tragische figuren uit de wereldgeschiedenis. De Spanje-kenner dr J. Brouwer heeft een buitengewoon boeiend en levendig boek aan haar gewijd, deel van de serie „Historie en Memoiren”. Hij is niet alleen een goed historicus, maar ook een goed schrijver, aan wiens bekwame pen beeldende kracht allerminst te ontzeggen valt. Is Johanna inderdaad krankzinnig geweest? Die vraag is niet met volledige zekerheid te beantwoorden. Wellicht was zij slachtoffer van de Inquisitie omdat zij haar godsdienstige plichten verzaakte of moet zij worden beschouwd als een politiek gevangene, slachtoffer van intriges waarin vooral haar vader en haar zoon Karel V een rol hebben gespeeld. Johanna’s tijdgenooten hebben elk dezer drie opvattingen, streng gescheiden of vereenigd, gehad en het nageslacht heeft hen daarin gevolgd. Dr Brouwer bespreekt ze uitvoerig, maar komt dan tot de conclusie, dat het leven van {{SIC|Johanne|Johanna}} in den diepsten zin een geheim, een raadsel is gebleven. Zooals dit steeds geschiedt, bevat elk van de gegeven, schematische verklaringen een groote kern van waarheid. Maar {{sp|de}} waarheid vindt dr Brouwer blijkbaar in geen enkele der verklaringswijzen en in zooverre draagt zijn boek tot de verheldering van het raadsel niet bij. Wèl echter — en in hooge mate — tot de kennis van de boeiende historie van den tijd, waarin „Johanna la Loca” leefde. {{lijn|4em}} {{c|{{larger|''Een wijsgeer over de wetenschap.''}}}} {{links|'''Filosofie der Wetenschappen''' door '''dr H. J. Pos.''' (Van Loghum Slaterus Uitg. Mij Arnhem).|10em}} {{gap}}Prof. dr H. J. Pos, hoogleeraar in de wijsbegeerte aan de Amsterdamsche gemeente-universiteit, heeft in November en December 1939 op uitnoodiging van de Faculteiten van Leidsche studenten en met medewerking van het Leidsch Universiteitsfonds vijf voordrachten gehouden over de philosofie der wetenschappen. Deze voordrachten zijn thans in druk verschenen en worden door den schrijver beschouwd als uitgangspunt tot volledigere en diepere onderzoekingen. Een andere reden, om de lezingen te bundelen ligt in het feit, dat prof. Pos uit de gebleken belangstelling geconcludeerd heeft, dat jongeren en ouderen op zoek zijn naar een inzicht in den samenhang der wetenschappen, dat boven het specialisme uitvoer en dat kan bijdragen tot herstel van het door de cultuurcrisis geschokte zelfbewustzijn der wetenschap. Deze crisis blijkt in den wetenschappelijken wijsgeer Pos geen spoor te hebben achtergelaten; grondslag van al zijn beschouwingen in dezen waardevollen bundel is een idee van wetenschap, die tegenover tijdsinvloeden, hoe ingrijpend en pretentieus dikwijls ook, onaantastbaar is. Ook stroomingen binnen de wijsbegeerte, die de wetenschap in haar autonomie hebben willen aantasten door psychologische en realistische verklaringen van de wijze waarop de kennis tot stand komt wijst hij af. Van de „levensphilosofie” en de haar verwante stroomingen staat hij dus ver. „Eerst doordat het bewustzijn zich zelf van den dienst aan het leven ontslaat.... wordt het bewustzijn zuiver.” Zuivere wetenschap is niet een soort restant van toegepaste, maar omgekeerd: de toepassing gaat op de zuivere wetenschap terug, niet chronologisch maar ideëel. <br>{{gap}}Onder philosofie der wetenschappen verstaat schr. niet het van buiten af te pas brengen van een beschouwing op de wetenschappen, die deze in dienst stelt van een wereldbeschouwing of levensleer en evenmin een theorie, die de wetenschap uit den levensnood of uit de samenleving afleidt. Zij is eenvoudig: theorie der wetenschappen, d.i. bewustheid aangaande de wetenschap zelve. Deze bewustheid ontplooit de schr. achtereenvolgens aan de apriorische wetenschappen, de wetenschappen der natuur, de wetenschappen der cultuur, om te besluiten met een hoofdstuk „Universitas scientiarum”. Het betoog sluit met de woorden: „De wetenschap is lachwekkend, als ze hoogmoedig is; ze is verachtelijk, als ze zichzelf niet acht; van haarzelf bewust is ze een onvervangbaar bestanddeel van het hoogere leven. Een beschaving, die haar vrijheid schendt, geeft haar prijs. Ze heeft daarmee het vonnis geveld over haar eigen „levensbeginsel”. <br>{{gap}}Een korte litteratuur-opgave besluit het geheel. {{lijn|4em}} {{c|{{larger|DE JONGSTE NEDERLANDSCHE DICHTKUNST.}}}} {{links|'''Hannibal over den Helicon?''' door '''Anthonie Donker''' (Van Loghum Slaterus’ Uitg. Mij., Arnhem).|10em}} {{gap}}Anthonie Donker — prof. dr A. N. Donkersloot, hoogleeraar in de Nederlandsche letteren te Amsterdam — behoort tot de beste kenners van het Nederlandsche letterkundige leven en van zijn recente artikelen over de jongste dichtergeneratie in {{sp|De Stem}} hebben we eenige malen stukken overgenomen. Zij zijn thans in boekvorm bijeengebracht, onder een titel die niet dadelijk tot iedereen spreken zal. De verhouding tusschen verbeelding en werkelijkheid is erin uitgedrukt. Dreigt Hannibal — personificatie der werkelijkheid — met zijn gansche logge legermacht in dezen tijd over den Helicon te trekken, zoo vraagt Donker. En hij bedoelt er dus mee: dreigt de vrije verbeelding der poëzie te worden verstikt door de beklemming van de actualiteit? Hij meent, dat de ontwikkelingsgang, welke in de afgeloopen en voortdurende crisisjaren in de poëzie valt waar te nemen, bevestigt dat de z.g. poëzie der werkelijkheid een uiterst riskante zaak blijft en dat zij, als welke andere dichtstof ook, alleen bestaan kan bij de genade van de werkelijkheid der poëzie. Intusschen: als algemeen kenmerk van de jongste generatie voert Donker aan de toenemende aandacht voor of liever het zich meten met de werkelijkheid. De plaats der gewone realiteit, het werkelijkheidsgehalte in het werk der jongste dichters is grooter dan bij de aan hen voorafgaande generaties. Het gaat daarbij vooral om de daagsche, de „gewone” werkelijkheid, die voor de jongsten zoowel levens- als samenlevingsproblematiek wordt. Niet alleen de stof, ook de taal van het gedicht is dichter bij het gewone leven komen te staan. Voor de jongste dichters wordt de strijd met den tijd hun poëzie. Zij deinzen niet terug voor het allereerst noodige: eigen plaatsbepaling daarin. „En deze levert de harde en openhartige bekentenis op: wij zijn nog nergens. Zij constateeren, dat zij wel sterke verlangens hebben, maar dat verwachtingen hun ontbreken”. {{dhr}} [[Bestand:Delftsche Courant vol 099 no 194 Anthonie Donker.jpg|300px|center]] {{c|ANTHONIE DONKER.}} {{dhr}} {{gap}}Na onder het in den titel uitgedrukte gezichtspunt Ed. Hoornik, Jac. van Hattum, Gerard den Brabander, M. Mok, G. Achterberg, Halbo C. Kool, Clara Eggink, Han G. Hoekstra en Eric van der Steen te hebben behandeld, constateert Donker in een nabeschouwing bij elk van hen benauwing en verwarring, angst en verweer. Hun werk is met obsessies bezwaard, die lijken voortgekomen uit den op hen aandringenden tijd, uit bedorven jeugdherinneringen, uit een bloednevel van sexualiteit. Zij zijn niet de rampzaligen van een droom, als de groote romantici, maar de geslagenen of gekwelden door een werkelijkheid. Men kan daarom van een groot deel der poëzie van de laatste tien jaar zeggen, dat zij meer door het beleg van een troebele werkelijkheid en de worsteling om bevrijding daaruit dan door de magnetische aantrekkingskracht van een grootsche „irrealiteit” is geïnspireerd. <br>{{gap}}Aldus Donker, die echter nog op een ander gemeenschappelijk kenmerk in onze jongste dichtkunst stuit: <br>{{gap}}„Al onze dichters, aan wier talent niet valt te betwijfelen en die elk reeds verzen van belang hebben geschreven, lijden meer of minder aan hetzelfde euvel: een gebrek aan verantwoordelijkheidsgevoel voor het vers; wat men Nijhoff, Marsman, ja zelfs Slauerhoff ondanks diens befaamde slordigheid (maar die was anders: Slauerhoff schreef nooit zoo maar wat) nooit verwijten kan. Zij zouden, met de verzen van Hoornik, Van der Steen, Den Brabander, Van Hattum, Mok in de handen, alsof het hun eigen werk was, haast van ieder gedicht tot zichzelf gezegd hebben: maar dat kan zoo niet blijven staan! Het is een gebrek aan poëtische cultuur, en in dieperen zin aan cultuur in het algemeen.” <br>{{gap}}De beschouwingen van Donker sluiten goed aan bij die van Dirk Coster over de Nederlandsche dichtkunst en zij zijn evenwaardig. Bezonnener en eerlijker wordt over poëzie zelden geschreven en Donkers typeeringen zijn dikwijls van een frappeerende puntigheid.<noinclude></noinclude> msbtvovq8crjqolix7fx6tr4fy40rwj Delftsche Courant/Jaargang 99/Nummer 194/Boekenvaria 0 86438 221527 2026-05-24T11:39:37Z Vincent Steenberg 280 nieuw 221527 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘Boekenvaria’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Delftsche Courant'', zaterdag 17 augustus 1940, tweede blad, [p.&nbsp;4]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]]. }} <pages index="Delftsche Courant vol 099 no 194 Boekenvaria.pdf" from="1" to="1"/> [[Categorie:Delftsche Courant]] gsl767jhg675w2jtjqg2nvnv13mjao3