Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="nl">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikisource</sitename>
    <dbname>nlwikisource</dbname>
    <base>https://nl.wikisource.org/wiki/Hoofdpagina</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.5</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Speciaal</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Overleg</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Gebruiker</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Overleg gebruiker</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikisource</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Overleg Wikisource</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Bestand</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Overleg bestand</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Overleg MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Sjabloon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Overleg sjabloon</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Help</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Overleg help</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Categorie</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Overleg categorie</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Hoofdportaal</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Overleg hoofdportaal</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Auteur</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Overleg auteur</namespace>
      <namespace key="104" case="first-letter">Pagina</namespace>
      <namespace key="105" case="first-letter">Overleg pagina</namespace>
      <namespace key="106" case="first-letter">Index</namespace>
      <namespace key="107" case="first-letter">Overleg index</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Overleg module</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo</title>
    <ns>100</ns>
    <id>34760</id>
    <revision>
      <id>222953</id>
      <parentid>222854</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T18:26:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>bronnen toegevoegd/verplaatst</comment>
      <origin>222953</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="116649" sha1="ab97pd1iqw8xs66cwutjsdt90xcho2g" xml:space="preserve">{{Infobox thema
| naam                = Nederlandse schilderkunst;&lt;br&gt;Barok en Rococo&lt;br&gt;(ca. 1600-ca. 1750)
| afbeelding          = Rembrandt-Belsazar.jpg
| beschrijving        = Dit is een overzicht van alle op [[Wikisource:Over Wikisource|Wikisource]] beschikbare bronnen over Nederlandse schilderkunst uit de periode ca. 1600 tot ca. 1750.
| artikelwikipedia    = 
}}
== Algemeen ==
=== Tentoonstellingen ===
;1933
*''Kunsthandel Dorus Hermsen N.V.'', Den Haag, december 1933.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Gio. [=Jan Kalff] (16 december 1933) ‘Kunst in Den Haag’, ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p.&amp;nbsp;10.

;1935
*''Vermeer. Oorsprong en invloed Fabritius, De Hooch, De Witte'', Museum Boymans, Rotterdam, 9 juli-9 oktober 1935.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (24 mei 1935) [[Haagsche Courant/Nummer 16042/Boymans' openings-expositie|‘Boymans’ openings-expositie. Werken van Meesters van de Delftsche School’]], ''Haagsche Courant'', vierde blad, p.&amp;nbsp;3.
**Anoniem (21 juni 1935) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 108/Nummer 35334/Avondblad/Het Rijksmuseum leent aan Boymans|‘Het Rijksmuseum leent aan Boymans’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, p.&amp;nbsp;13.
**Anoniem (9 juli 1935) [[De Gooi- en Eemlander/Jaargang 64/Nummer 159/Schilderkunst|‘Schilderkunst. De Vermeer-tentoonstelling in Boymans’]], ''De Gooi- en Eemlander'', eerste blad, p.&amp;nbsp;3.

== Algemene geschiedenis van de Nederlandse schilderkunst uit de barok en rococo ==
*Houbraken, Arnold (1718-1721) ''[[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen]]'', Amsterdam: [s.n.]

== Bijzondere onderwerpen ==
;Aelst, Willem van (1627-1683)
*''Tentoonstelling van schilderijen van oude meesters in de zalen van het Gothische Paleis in het Noordeinde te ’s Gravenhage ten behoeve der watersnoodlijdenden'' […], Paleis Noordeinde, Den Haag, 20 maart-30 april 1881.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (26 april 1881) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 215/Nummer 97/De tentoonstelling|‘De tentoonstelling van kunstvoorwerpen van oude meesters, te ’s Gravenhage, ten behoeve der Watersnoodlijdenden, onder de Hooge Bescherming van HH. MM. de Koning en de Koningin. VII. Figuur- en stilleven-schilders’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p.&amp;nbsp;581].
*''Catalogus der oude schilderijen en der antieke meubelen nagelaten door wijlen Mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen te Enkhuizen'', Frederik Muller &amp; Co., van Pappelendam &amp; Schouten, Enkhuizen, 29 april 1886.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (1 mei 1886) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 220/Nummer 102/Uit Enkhuizen|‘Uit Enkhuizen ontvingen wij het volgende bericht omtrent den verkoop […] van de oude schilderijen en antieke meubelen, nagelaten door mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen: […]’]], ''Dagblad van Zuid-Holland en ’s-Gravenhage'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;685].

;Aldewereld, Herman van (1628/1629-1669)
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p.&amp;nbsp;2.

;Anthonisz., Aert
*''Tableaux anciens et antiquités. Cabinet de m. S. B. Bos de Harlingue'', Frederik Muller &amp; Cie. et Van Pappelendam &amp; Schouten, 21 februari 1888.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Op de heden door de heeren Fr. Muller &amp; Co. en Van Pappelendam &amp; Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling|‘Op de heden door de heeren Fr. Muller &amp; Co. en Van Pappelendam &amp; Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;Arentsz. genaamd Cabel, Arent
*''Tableaux anciens et antiquités. Cabinet de m. S. B. Bos de Harlingue'', Frederik Muller &amp; Cie. et Van Pappelendam &amp; Schouten, 21 februari 1888.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Op de heden door de heeren Fr. Muller &amp; Co. en Van Pappelendam &amp; Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling|‘Op de heden door de heeren Fr. Muller &amp; Co. en Van Pappelendam &amp; Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p.&amp;nbsp;2.

;Asch, Pieter van
*Arnold Houbraken (1718) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 1/Pieter Janze van Asch|&quot;Pieter Janze van Asch&quot;]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel I, p.&amp;nbsp;235-236.

;Avercamp, Hendrick (1585-1634)
*''Catalogus der oude schilderijen en der antieke meubelen nagelaten door wijlen Mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen te Enkhuizen'', Frederik Muller &amp; Co., van Pappelendam &amp; Schouten, Enkhuizen, 29 april 1886.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (1 mei 1886) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 220/Nummer 102/Uit Enkhuizen|‘Uit Enkhuizen ontvingen wij het volgende bericht omtrent den verkoop […] van de oude schilderijen en antieke meubelen, nagelaten door mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen: […]’]], ''Dagblad van Zuid-Holland en ’s-Gravenhage'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;685].
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p.&amp;nbsp;2.

;Ban, Gerbrand
*''Tableaux anciens et antiquités. Cabinet de m. S. B. Bos de Harlingue'', Frederik Muller &amp; Cie. et Van Pappelendam &amp; Schouten, 21 februari 1888.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Op de heden door de heeren Fr. Muller &amp; Co. en Van Pappelendam &amp; Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling|‘Op de heden door de heeren Fr. Muller &amp; Co. en Van Pappelendam &amp; Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;Beck, David (1621-1656)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/David Beck|“David Beck”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;83-87.

;Beelt, Cornelis (voor 1612-na 1664)
*''Catalogus der oude schilderijen en der antieke meubelen nagelaten door wijlen Mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen te Enkhuizen'', Frederik Muller &amp; Co., van Pappelendam &amp; Schouten, Enkhuizen, 29 april 1886.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (1 mei 1886) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 220/Nummer 102/Uit Enkhuizen|‘Uit Enkhuizen ontvingen wij het volgende bericht omtrent den verkoop […] van de oude schilderijen en antieke meubelen, nagelaten door mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen: […]’]], ''Dagblad van Zuid-Holland en ’s-Gravenhage'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;685].

;Beerstraaten, Anthonie
*''Catalogus der oude schilderijen en der antieke meubelen nagelaten door wijlen Mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen te Enkhuizen'', Frederik Muller &amp; Co., van Pappelendam &amp; Schouten, Enkhuizen, 29 april 1886.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (1 mei 1886) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 220/Nummer 102/Uit Enkhuizen|‘Uit Enkhuizen ontvingen wij het volgende bericht omtrent den verkoop […] van de oude schilderijen en antieke meubelen, nagelaten door mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen: […]’]], ''Dagblad van Zuid-Holland en ’s-Gravenhage'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;685].
*Anoniem (13 juli 1898) [[Leeuwarder Courant/1898/Nummer 162/Leeuwarden, 12 Juli/Stadsnieuws/Ter afwisseling van de vorige verzameling|‘Ter afwisseling van de vorige verzameling is thans op het Prentenkabinet van het Friesch Museum tentoongesteld […]’]], ''Leeuwarder Courant'', [eerste blad, p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (8 mei 1985) ‘Tip voor Sneek’, ''Leeuwarder Courant'', [p.&amp;nbsp;17].
*Anoniem (22 mei 1985) ‘Beerstraatens stadsgezicht niet naar Sneek’, ''Leeuwarder Courant'', p.&amp;nbsp;15.
*''’t Is Winter'', Amsterdams Historisch Museum, Amsterdam, ....-2 maart 1987, geen catalogus.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Jan Bart Klaster (14 januari 1987) ‘Moralistisch lesje in pretverpakking. Het verdwenen Amsterdam op wintertaferelen’, ''Het Parool'', uit en thuis, p.&amp;nbsp;6.

;Beerstraaten, Jan Abrahamsz.
[[Bestand:Rotterdamsche Courant vol 1867 no 024 advertisement A. J. &amp; Dirk A. Lamme.jpg|thumb|Advertentie uit de ''Rotterdamsche Courant'', 27 januari 1867]]
[[Bestand:Algemeen Handelsblad vol 1872 no 12851 advertisement Belangrijke kunstveilingen in de Brakke Grond.jpg|thumb|Advertentie uit het ''Algemeen Handelsblad'', 24 september 1872]]
*''Catalogus der oude schilderijen en der antieke meubelen nagelaten door wijlen Mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen te Enkhuizen'', Frederik Muller &amp; Co., van Pappelendam &amp; Schouten, Enkhuizen, 29 april 1886.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (1 mei 1886) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 220/Nummer 102/Uit Enkhuizen|‘Uit Enkhuizen ontvingen wij het volgende bericht omtrent den verkoop […] van de oude schilderijen en antieke meubelen, nagelaten door mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen: […]’]], ''Dagblad van Zuid-Holland en ’s-Gravenhage'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;685].
*''Annual autumn exhibition of paintings by old Dutch and Flemish masters'', Alfred Brod Galerie, Londen, 5 oktober-4 november 1961.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (13 oktober 1961) ‘Londense expositie van oude meesters’, ''Het Parool'', p.&amp;nbsp;17.
*''’t Is Winter'', Amsterdams Historisch Museum, Amsterdam, ....-2 maart 1987, geen catalogus.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Jan Bart Klaster (14 januari 1987) ‘Moralistisch lesje in pretverpakking. Het verdwenen Amsterdam op wintertaferelen’, ''Het Parool'', uit en thuis, p.&amp;nbsp;6.

;Beest, Sybrand van
*''Schilderijenkabinet van F. H. Wente'', loods op het Damrak, Amsterdam, februari 1890.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (25 februari 1890) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 63/Nummer 19093/Avondblad/Schilderijen-verzamelingen/Onze stadgenoot, de heer F. H. Wente|‘Onze stadgenoot, de heer F. H. Wente, heeft zijn kostbare verzameling schilderijen in de loods op het Damrak ter bezichtiging gesteld. […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Tweede Blad, [p.&amp;nbsp;2].
*Kramm, Christiaan (1857) [[De levens en werken der Hollandsche en Vlaamsche kunstschilders, beeldhouwers, graveurs en bouwmeesters/Deel 1/Beest. (S... van)|“Beest. (S... van)”]], in: Christiaan Kramm (1857-1864) ''De levens en werken der Hollandsche en Vlaamsche kunstschilders, beeldhouwers, graveurs en bouwmeesters'', Amsterdam: Gebroeders Diederichs, deel I, p.&amp;nbsp;68.

;Begeyn, Abraham
*Anoniem (3 oktober 1876) [[Algemeen Handelsblad/Nummer 14295/De heer de Stuers, schrijver van de uitmuntende Notice van het Mauritshuis|‘De heer de Stuers, schrijver van de uitmuntende ''Notice'' van het Mauritshuis, [...]’]], ''Algemeen Handelsblad'', [p.&amp;nbsp;2].
*Kramm, Christiaan (1857) [[De levens en werken der Hollandsche en Vlaamsche kunstschilders, beeldhouwers, graveurs en bouwmeesters/Deel 1/Bega. (Abraham)|“Bega. (Abraham)”]], in: Christiaan Kramm (1857-1864) ''De levens en werken der Hollandsche en Vlaamsche kunstschilders, beeldhouwers, graveurs en bouwmeesters'', Amsterdam: Gebroeders Diederichs, deel I, p.&amp;nbsp;68-69.

;Bemmel, Jacob Gerritsz. van
*Kramm, Christiaan (1857) [[De levens en werken der Hollandsche en Vlaamsche kunstschilders, beeldhouwers, graveurs en bouwmeesters/Deel 1/Bemmel. (Joost van)|“Bemmel. (Joost van)”]], in: Christiaan Kramm (1857-1864) ''De levens en werken der Hollandsche en Vlaamsche kunstschilders, beeldhouwers, graveurs en bouwmeesters'', Amsterdam: Gebroeders Diederichs, deel I, p.&amp;nbsp;73.

;Bemmel, Willem van (1630-1708)
*Kramm, Christiaan (1857) [[De levens en werken der Hollandsche en Vlaamsche kunstschilders, beeldhouwers, graveurs en bouwmeesters/Deel 1/Bemmel. (van)|“Bemmel. (van)”]], in: Christiaan Kramm (1857-1864) ''De levens en werken der Hollandsche en Vlaamsche kunstschilders, beeldhouwers, graveurs en bouwmeesters'', Amsterdam: Gebroeders Diederichs, deel I, p.&amp;nbsp;72-73.

;Berckheyde, Job (1630-1693)
*Anoniem (25 februari 1940) [[Nieuwe Haarlemsche Courant/Jaargang 63/Nummer 22259/Beroemde Haarlemmers|‘Beroemde Haarlemmers’]], ''Nieuwe Haarlemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;3].
*Houbraken, Arnold (1721) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 3/Job en Gerard Berkheyden|“Job en Gerard Berkheyden”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel III, p.&amp;nbsp;189-198.

;Bergen, Dirck van
*''Schilderijenkabinet van F. H. Wente'', loods op het Damrak, Amsterdam, februari 1890.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (25 februari 1890) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 63/Nummer 19093/Avondblad/Schilderijen-verzamelingen/Onze stadgenoot, de heer F. H. Wente|‘Onze stadgenoot, de heer F. H. Wente, heeft zijn kostbare verzameling schilderijen in de loods op het Damrak ter bezichtiging gesteld. […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Tweede Blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Bergh, Matthijs van den (1618-1687)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Mathys vanden Berg|“Mathys vanden Berg”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;15-16.

;Bloemaert, Hendrick
[[Bestand:Opregte Haerlemsche Courant vol 1832 no 027 ad L. van Es en S. de Grebber.jpg|thumb|Advertentie uit de ''Opregte Haerlemsche Courant'', 3 maart 1832.]]
*''Catalogus der tentoonstelling van oude schilderkunst te Utrecht'', Gebouw voor Kunsten en Wetenschappen, Utrecht, 20 augustus-1 oktober 1894.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Graaf, J.J. (17 september 1894) [[De Tijd/Nummer 14327/De Tentoonstelling van Oude Schilderkunst te Utrecht|‘De Tentoonstelling van Oude Schilderkunst te Utrecht’]], ''De Tijd'', Tweede Blad, [p.&amp;nbsp;1-2].
*Houbraken, Arn. (1718) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 1/Abraham Bloemaart|&quot;Abraham Bloemaart&quot;]], in: Arn. Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel I, p.&amp;nbsp;44.

;Borssom, Anthonie van
*Mautner, W. (1941) [[Oud-Holland/Jaargang 58/Onbekende Meesters - Onbekende Werken|‘Onbekende Meesters — Onbekende Werken’]], ''Oud-Holland'', jrg. 58, p.&amp;nbsp;38-48.

;Brakenburgh, Richard (1650-1702)
*''Tableaux anciens et antiquités. Cabinet de m. S. B. Bos de Harlingue'', Frederik Muller &amp; Cie. et Van Pappelendam &amp; Schouten, 21 februari 1888.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Op de heden door de heeren Fr. Muller &amp; Co. en Van Pappelendam &amp; Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling|‘Op de heden door de heeren Fr. Muller &amp; Co. en Van Pappelendam &amp; Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p.&amp;nbsp;2.

;Bramer, Leonaert (1596-1674)
*''Tentoonstelling van schilderijen van oude meesters in de zalen van het Gothische Paleis in het Noordeinde te ’s Gravenhage ten behoeve der watersnoodlijdenden'' […], Paleis Noordeinde, Den Haag, 20 maart-30 april 1881.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (26 april 1881) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 215/Nummer 97/De tentoonstelling|‘De tentoonstelling van kunstvoorwerpen van oude meesters, te ’s Gravenhage, ten behoeve der Watersnoodlijdenden, onder de Hooge Bescherming van HH. MM. de Koning en de Koningin. VII. Figuur- en stilleven-schilders’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p.&amp;nbsp;581].

;Bray, Jan de
*''Tentoonstelling Bijbelsche Kunst'', Rijksmuseum, Amsterdam, 8 juli-8 oktober 1939.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**M.V. (27 juli 1939) ‘Bijbelsche kunst in het Rijksmuseum’, ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p.&amp;nbsp;9.

;Breenbergh, Bartholomeus
*''Catalogus der tentoonstelling van oude schilderkunst te Utrecht'', Gebouw voor Kunsten en Wetenschappen, Utrecht, 20 augustus-1 oktober 1894.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Graaf, J.J. (17 september 1894) [[De Tijd/Nummer 14327/De Tentoonstelling van Oude Schilderkunst te Utrecht|‘De Tentoonstelling van Oude Schilderkunst te Utrecht’]], ''De Tijd'', Tweede Blad, [p.&amp;nbsp;1-2].

;Brekelenkam, Quiringh van (1622/30-1669/1670)
*''Tentoonstelling van schilderijen van oude meesters in de zalen van het Gothische Paleis in het Noordeinde te ’s Gravenhage ten behoeve der watersnoodlijdenden'' […], Paleis Noordeinde, Den Haag, 20 maart-30 april 1881.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (26 april 1881) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 215/Nummer 97/De tentoonstelling|‘De tentoonstelling van kunstvoorwerpen van oude meesters, te ’s Gravenhage, ten behoeve der Watersnoodlijdenden, onder de Hooge Bescherming van HH. MM. de Koning en de Koningin. VII. Figuur- en stilleven-schilders’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p.&amp;nbsp;581].

;Broeck, Elias van den (ca. 1650-1708)
*''Tentoonstelling van schilderijen van oude meesters in de zalen van het Gothische Paleis in het Noordeinde te ’s Gravenhage ten behoeve der watersnoodlijdenden'' […], Paleis Noordeinde, Den Haag, 20 maart-30 april 1881.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (26 april 1881) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 215/Nummer 97/De tentoonstelling|‘De tentoonstelling van kunstvoorwerpen van oude meesters, te ’s Gravenhage, ten behoeve der Watersnoodlijdenden, onder de Hooge Bescherming van HH. MM. de Koning en de Koningin. VII. Figuur- en stilleven-schilders’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p.&amp;nbsp;581].

;Buytewech, Willem (I) (1591/1592-1624)
*Anoniem (22 juli 1905) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 78/Nummer 24505/Avondblad/&quot;Rembrandt&quot;|‘„Rembrandt”’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Eerste Blad, [p.&amp;nbsp;1].
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p.&amp;nbsp;2.

;Carrée, Michiel (1657-1727)
*''Catalogus der oude schilderijen en der antieke meubelen nagelaten door wijlen Mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen te Enkhuizen'', Frederik Muller &amp; Co., van Pappelendam &amp; Schouten, Enkhuizen, 29 april 1886.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (1 mei 1886) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 220/Nummer 102/Uit Enkhuizen|‘Uit Enkhuizen ontvingen wij het volgende bericht omtrent den verkoop […] van de oude schilderijen en antieke meubelen, nagelaten door mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen: […]’]], ''Dagblad van Zuid-Holland en ’s-Gravenhage'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;685].
*''Schilderijenkabinet van F. H. Wente'', loods op het Damrak, Amsterdam, februari 1890.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (25 februari 1890) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 63/Nummer 19093/Avondblad/Schilderijen-verzamelingen/Onze stadgenoot, de heer F. H. Wente|‘Onze stadgenoot, de heer F. H. Wente, heeft zijn kostbare verzameling schilderijen in de loods op het Damrak ter bezichtiging gesteld. […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Tweede Blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Claesz., Pieter (1597/1598-1661)
*''Catalogue des tableaux anciens des écoles allemande, anglaise, espagnole, flamande, française, hollandaise, italienne, suisse des XVe, XVIe, XVIIe, XVIIIe siècles composant la collection de Son Excellence feu Paul Delaroff, conseiller privé de Sa Majesté l'Empereur de Russie'', F. Lair-Dubreuil, Parijs, 23-24 april 1914.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (25 april 1914) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 87/Nummer 27675/Avondblad/Veiling-Delaroff|‘Veiling-Delaroff’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Tweede blad, p.&amp;nbsp;7.
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p.&amp;nbsp;2.

;Codde, Pieter
*''Catalogue tableaux anciens, porcelaines diverses, beau meuble Boulle - collection du Baron Liphart-Rathshoff à Dorpat; argenterie interessante, chales, tapis persans, porcelaines emaillées, meubles - provenances diverses'' [veilingcat.], A. Mak, Amsterdam, 11-13 oktober 1921.&lt;br&gt;Aankondigingen:
**Anoniem (29 september 1921) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 78/Nummer 270/Avondblad/De firma A. Mak te Amsterdam zendt ons den catalogus van de kunstveiling, welke 11 en 13 October in het gebouw „De Roos” zal worden gehouden|‘De firma A. Mak te Amsterdam zendt ons den catalogus van de kunstveiling, welke 11 en 13 October in het gebouw „De Roos” zal worden gehouden [...]’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, B, p.&amp;nbsp;1.

;Compe, Jan ten
*[''Stadsgezichten en genretaferelen''], Centraal Museum, Utrecht, ....-15 juli 1934, geen catalogus.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**H. de Jonge (12 juni 1934) ‘Centraal museum Utrecht. Stadsgezichten en genretafereelen’, ''De Tijd'', Avondblad, [p.&amp;nbsp;5].

;Croos, Anthonie van (1606/1607-1662)
*''Tableaux anciens et antiquités. Cabinet de m. S. B. Bos de Harlingue'', Frederik Muller &amp; Cie. et Van Pappelendam &amp; Schouten, 21 februari 1888.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Op de heden door de heeren Fr. Muller &amp; Co. en Van Pappelendam &amp; Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling|‘Op de heden door de heeren Fr. Muller &amp; Co. en Van Pappelendam &amp; Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (24 september 1902) [[De Zuid-Willemsvaart/Jaargang 22/Nummer 76/Veiling Heeswijk|‘Veiling Heeswijk’]], ''De Zuid-Willemsvaart'', [p.&amp;nbsp;2].
*''Catalogue des tableaux anciens des écoles allemande, anglaise, espagnole, flamande, française, hollandaise, italienne, suisse des XVe, XVIe, XVIIe, XVIIIe siècles composant la collection de Son Excellence feu Paul Delaroff, conseiller privé de Sa Majesté l'Empereur de Russie'', F. Lair-Dubreuil, Parijs, 23-24 april 1914.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (25 april 1914) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 87/Nummer 27675/Avondblad/Veiling-Delaroff|‘Veiling-Delaroff’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Tweede blad, p.&amp;nbsp;7.

;Cuylenborch, Abraham van (I)
*''Catalogus der tentoonstelling van oude schilderkunst te Utrecht'', Gebouw voor Kunsten en Wetenschappen, Utrecht, 20 augustus-1 oktober 1894.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Graaf, J.J. (17 september 1894) [[De Tijd/Nummer 14327/De Tentoonstelling van Oude Schilderkunst te Utrecht|‘De Tentoonstelling van Oude Schilderkunst te Utrecht’]], ''De Tijd'', Tweede Blad, [p.&amp;nbsp;1-2].

;Delff, Jacob Willemsz. (II) (1619-1661)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Jakob Delff|“Jakob Delff”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;56-57.

;Diepraam, Arent (1622-1670)
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p.&amp;nbsp;2.

;Does, Jacob van der (I) (1623-1673)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Jakob vander Does|“Jakob vander Does”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;105-108.

;Donker, Jan
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Jan en Pieter Donker|“Jan en Pieter Donker”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;93.

;Donker, Pieter (ca. 1635-1668)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Jan en Pieter Donker|“Jan en Pieter Donker”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;93.

;Doomer, Lambert (1624-1700)
*''Kaarten, profielen en panorama’s van Amsterdam'', Museum Fodor, Amsterdam, 10 september-27 november 1932.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (1 oktober 1932) [[De Locomotief/Jaargang 81/Nummer 228/Amsterdam in Vroeger Eeuwen|‘Amsterdam in Vroeger Eeuwen. Eene belangwekkende tentoonstelling’]], ''De Locomotief'', Vijfde Blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Drielenburg, Willem van (1632-1677)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Willem van Drillenburg|“Willem van Drillenburg”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;147-153.
*[''Stadsgezichten en genretaferelen''], Centraal Museum, Utrecht, ....-15 juli 1934, geen catalogus.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**H. de Jonge (12 juni 1934) ‘Centraal museum Utrecht. Stadsgezichten en genretafereelen’, ''De Tijd'', Avondblad, [p.&amp;nbsp;5].

;Droochsloot, Cornelis
*''Tentoonstelling van schilderijen van oude meesters in de zalen van het Gothische Paleis in het Noordeinde te ’s Gravenhage ten behoeve der watersnoodlijdenden'' […], Paleis Noordeinde, Den Haag, 20 maart-30 april 1881.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (26 april 1881) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 215/Nummer 97/De tentoonstelling|‘De tentoonstelling van kunstvoorwerpen van oude meesters, te ’s Gravenhage, ten behoeve der Watersnoodlijdenden, onder de Hooge Bescherming van HH. MM. de Koning en de Koningin. VII. Figuur- en stilleven-schilders’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p.&amp;nbsp;581].
*''Catalogus der tentoonstelling van oude schilderkunst te Utrecht'', Gebouw voor Kunsten en Wetenschappen, Utrecht, 20 augustus-1 oktober 1894.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Graaf, J.J. (17 september 1894) [[De Tijd/Nummer 14327/De Tentoonstelling van Oude Schilderkunst te Utrecht|‘De Tentoonstelling van Oude Schilderkunst te Utrecht’]], ''De Tijd'', Tweede Blad, [p.&amp;nbsp;1-2].

;Druyvestein, Aart Jansz. (1577-1627)
*Arnold Houbraken (1718) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 1/Aart Janze Druivestein|&quot;Aart Janze Druivestein&quot;]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel I, p.&amp;nbsp;60-61.

;Dubbels, Hendrick Jacobsz.
*Anoniem (12 maart 1872) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 205/Nummer 61/De derde serie schilderijen, (...) leverde een zeer schoone veiling op|‘De derde serie schilderijen, […] leverde een zeer schoone veiling op, […]’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p.&amp;nbsp;1].
*''’t Is Winter'', Amsterdams Historisch Museum, Amsterdam, ....-2 maart 1987, geen catalogus.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Jan Bart Klaster (14 januari 1987) ‘Moralistisch lesje in pretverpakking. Het verdwenen Amsterdam op wintertaferelen’, ''Het Parool'', uit en thuis, p.&amp;nbsp;6.

;Duck, Jacob
*[''Stadsgezichten en genretaferelen''], Centraal Museum, Utrecht, ....-15 juli 1934, geen catalogus.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**H. de Jonge (12 juni 1934) ‘Centraal museum Utrecht. Stadsgezichten en genretafereelen’, ''De Tijd'', Avondblad, [p.&amp;nbsp;5].

;Duif, Jan Ariens (1617-1649)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Jan Duive|“Jan Duive”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;90-91.

;Dullaert, Heyman
*Anoniem (31 maart 1915) [[Nieuwsblad van het Noorden/Jaargang 76/Nummer 28/Het geschenk van dr. P. Hofstede de Groot|‘Het geschenk van dr. P. Hofstede de Groot’]], ''Nieuwsblad van het Noorden'', [eerste blad, p.&amp;nbsp;2].

;Duynen, Isaac van
*''Tableaux anciens et antiquités. Cabinet de m. S. B. Bos de Harlingue'', Frederik Muller &amp; Cie. et Van Pappelendam &amp; Schouten, 21 februari 1888.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Op de heden door de heeren Fr. Muller &amp; Co. en Van Pappelendam &amp; Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling|‘Op de heden door de heeren Fr. Muller &amp; Co. en Van Pappelendam &amp; Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;Eeckhout, Gerbrand van den (1621-1674)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Gerbrant vanden Eekhout|“Gerbrant vanden Eekhout”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;100-101.
*''Tableaux anciens et antiquités. Cabinet de m. S. B. Bos de Harlingue'', Frederik Muller &amp; Cie. et Van Pappelendam &amp; Schouten, 21 februari 1888.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Op de heden door de heeren Fr. Muller &amp; Co. en Van Pappelendam &amp; Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling|‘Op de heden door de heeren Fr. Muller &amp; Co. en Van Pappelendam &amp; Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;Esselens, Jacob (1626-1687)
[[Bestand:Het Nieuws van den Dag 1878 no 2447 advertisement Belangrijke Verkooping van schilderijen door oude meesters.jpg|thumb|Advertentie uit ''Het Nieuws van den Dag'', 21 februari 1878.]]
*''Catalogue de douze tableaux anciens provenant de la célèbre galerie de tableaux de feu Madame la douairière Van Loon-van Winter, à Amsterdam, et d’autres tableaux anciens provenant de la famille Druyvesteyn, de Haarlem, de feu Monsieur Ed. Croese, d’Amsterdam, et d’autres successions'' […], C.F. Roos en C.F. Roos Jr., Amsterdam, 26 februari 1878.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (27 februari 1878) [[Opregte Haarlemsche Courant/1878/Nummer 50/In de heden (dingsdag) te Amsterdam gehouden veiling|‘In de heden (dingsdag) te Amsterdam ge­hou­den veiling […]’]], ''Opregte Woensdagsche Haarlemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;Everdingen, Allaert van (1617-1675)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Aldert van Everdingen|“Aldert van Everdingen”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;95-96.

;Everdingen, Caesar van (1616/1617-1678)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Cesar van Everdingen|“Cesar van Everdingen”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;94-95.
*''Catalogus tentoonstelling van schilderijen en teekeningen van Nederlandsche Italianiseerende schilders uit de 16e en 17e eeuw'', Arti et Amicitiae, Amsterdam, 14 juli-16 september 1934.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**M.V. (27 juli 1934) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 107/Nummer 35008/Avondblad/Nederlandsche italianiseerende meesters|‘Neder­land­sche italiani­seeren­de mees­ters’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p.&amp;nbsp;9.

;Everdingen, Jan (I) (ca. 1618/1620-1656)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Jan van Everdingen|“Jan van Everdingen”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;95.

;Fabritius, Barent
*''Tentoonstelling van oude schilderijen der Collectie N.V. Kunsthandel P. de Boer, Amsterdam'', Koninklijke kunstzaal Kleykamp, 's-Gravenhage, 8 juni-3 juli 1939.&lt;br&gt;Recensies en aankondigingen:
**Anoniem (23 juni 1939) [[Haagsche Courant/Nummer 17294/Tentoonstelling van oude schilderijen|‘Tentoonstelling van oude schilderijen’]], ''Haagsche Courant'', tweede blad, p.&amp;nbsp;3.

;Feddes van Harlingen, Pieter
*Anoniem (13 juli 1898) [[Leeuwarder Courant/1898/Nummer 162/Leeuwarden, 12 Juli/Stadsnieuws/Ter afwisseling van de vorige verzameling|‘Ter afwisseling van de vorige verzameling is thans op het Prentenkabinet van het Friesch Museum tentoongesteld […]’]], ''Leeuwarder Courant'', [eerste blad, p.&amp;nbsp;1].

;Fromantiou, Hendrick de (1633/1634-na 1693)
*Anoniem (3 april 1937) [[De Telegraaf/Jaargang 45/Nummer 16746/Avondblad/Berlijn beleefde eens een periode van Nederlandsche cultuur|‘Berlijn beleefde eens een periode van Nederlandsche cultuur. Groot was de invloed van Louise van Oranje. Uiteindelijk is niet veel meer van dit alles te merken’]], ''De Telegraaf'', Avondblad, derde blad, p.&amp;nbsp;5.
*Anoniem (25 februari 1940) [[Nieuwe Haarlemsche Courant/Jaargang 63/Nummer 22259/Beroemde Haarlemmers|‘Beroemde Haarlemmers’]], ''Nieuwe Haarlemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;3].

;Gael, Barent (1630/1635-1698)
*''Catalogus der oude schilderijen en der antieke meubelen nagelaten door wijlen Mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen te Enkhuizen'', Frederik Muller &amp; Co., van Pappelendam &amp; Schouten, Enkhuizen, 29 april 1886.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (1 mei 1886) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 220/Nummer 102/Uit Enkhuizen|‘Uit Enkhuizen ontvingen wij het volgende bericht omtrent den verkoop […] van de oude schilderijen en antieke meubelen, nagelaten door mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen: […]’]], ''Dagblad van Zuid-Holland en ’s-Gravenhage'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;685].

;Gaesbeeck, Adriaen van
*Mautner, W. (1941) [[Oud-Holland/Jaargang 58/Onbekende Meesters - Onbekende Werken|‘Onbekende Meesters — Onbekende Werken’]], ''Oud-Holland'', jrg. 58, p.&amp;nbsp;38-48.

;Gelder, Arent de
*''Tentoonstelling Bijbelsche Kunst'', Rijksmuseum, Amsterdam, 8 juli-8 oktober 1939.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**M.V. (27 juli 1939) ‘Bijbelsche kunst in het Rijksmuseum’, ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p.&amp;nbsp;9.

;Giselaer, Nicolaes de
*Anoniem (31 maart 1915) [[Nieuwsblad van het Noorden/Jaargang 76/Nummer 28/Het geschenk van dr. P. Hofstede de Groot|‘Het geschenk van dr. P. Hofstede de Groot’]], ''Nieuwsblad van het Noorden'', [eerste blad, p.&amp;nbsp;2].

;Gool, Jan van
*''Schilderijenkabinet van F. H. Wente'', loods op het Damrak, Amsterdam, februari 1890.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (25 februari 1890) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 63/Nummer 19093/Avondblad/Schilderijen-verzamelingen/Onze stadgenoot, de heer F. H. Wente|‘Onze stadgenoot, de heer F. H. Wente, heeft zijn kostbare verzameling schilderijen in de loods op het Damrak ter bezichtiging gesteld. […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Tweede Blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Graauw, Hendrik (1627-1693)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Hendrik Graauw|“Hendrik Graauw”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;189-191.

;Grasdorp, Willem
*Mautner, W. (1941) [[Oud-Holland/Jaargang 58/Onbekende Meesters - Onbekende Werken|‘Onbekende Meesters — Onbekende Werken’]], ''Oud-Holland'', jrg. 58, p.&amp;nbsp;38-48.

;Grebber, Anthonie Claesz. de
*Mautner, W. (1941) [[Oud-Holland/Jaargang 58/Onbekende Meesters - Onbekende Werken|‘Onbekende Meesters — Onbekende Werken’]], ''Oud-Holland'', jrg. 58, p.&amp;nbsp;38-48.

;Grebber, Pieter de (ca. 1600-1652/1653)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Johan Torrentius|“Johan Torrentius”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;117-125, met name 122.

;Groot, Jan de (1650-1726)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Jan de Groot|“Jan de Groot”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;58.

;Hackaert, Jan
*''Tentoonstelling van oude schilderijen der Collectie N.V. Kunsthandel P. de Boer, Amsterdam'', Koninklijke kunstzaal Kleykamp, 's-Gravenhage, 8 juni-3 juli 1939.&lt;br&gt;Recensies en aankondigingen:
**Anoniem (23 juni 1939) [[Haagsche Courant/Nummer 17294/Tentoonstelling van oude schilderijen|‘Tentoonstelling van oude schilderijen’]], ''Haagsche Courant'', tweede blad, p.&amp;nbsp;3.

;Hals, Dirck (1591-1656)
*''Collection de Mme Jean Cardon. Tableaux modernes &amp; anciens, dessins, aquarelles, objets d’art, meubles'', Galerie J. et A. Le Roy, frères, Brussel, 24-25 april 1912.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (24 april 1912) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 69/Nummer 113/Ochtendblad/Men schrijft ons uit Brussel|‘Men schrijft ons uit Brussel: […]’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Ochtendblad, A, p.&amp;nbsp;1.
*Anoniem (18 oktober 1924) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 81/Nummer 289/Avondblad/Kunsthandel Gebr. Douwes|‘Kunsthandel Gebr. Douwes’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, B, p.&amp;nbsp;1.

;Hals, Frans (II) (1618-1669)
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p.&amp;nbsp;2.

;Hals, Harmen
*Anoniem (31 maart 1915) [[Nieuwsblad van het Noorden/Jaargang 76/Nummer 28/Het geschenk van dr. P. Hofstede de Groot|‘Het geschenk van dr. P. Hofstede de Groot’]], ''Nieuwsblad van het Noorden'', [eerste blad, p.&amp;nbsp;2].

;Hannot, Johannes
*''Tableaux anciens et antiquités. Cabinet de m. S. B. Bos de Harlingue'', Frederik Muller &amp; Cie. et Van Pappelendam &amp; Schouten, 21 februari 1888.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Op de heden door de heeren Fr. Muller &amp; Co. en Van Pappelendam &amp; Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling|‘Op de heden door de heeren Fr. Muller &amp; Co. en Van Pappelendam &amp; Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;Heck, Claes Jacobsz. van der (ca. 1575/ca. 1581-1652)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Nicolaas vander Hek|“Nicolaas vander Hek”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;7-8.

;Heck, Marten Heemskerck van der (ca. 1607-1656)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Marten Heemskerk vander Hek|“Marten Heemskerk vander Hek”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;8.

;Heem, Jan Davidsz. de (1606-1684)
*''Tentoonstelling van schilderijen van oude meesters in de zalen van het Gothische Paleis in het Noordeinde te ’s Gravenhage ten behoeve der watersnoodlijdenden'' […], Paleis Noordeinde, Den Haag, 20 maart-30 april 1881.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (26 april 1881) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 215/Nummer 97/De tentoonstelling|‘De tentoonstelling van kunstvoorwerpen van oude meesters, te ’s Gravenhage, ten behoeve der Watersnoodlijdenden, onder de Hooge Bescherming van HH. MM. de Koning en de Koningin. VII. Figuur- en stilleven-schilders’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p.&amp;nbsp;581].
*''Tentoonstelling van oude schilderijen der Collectie N.V. Kunsthandel P. de Boer, Amsterdam'', Koninklijke kunstzaal Kleykamp, 's-Gravenhage, 8 juni-3 juli 1939.&lt;br&gt;Recensies en aankondigingen:
**Anoniem (23 juni 1939) [[Haagsche Courant/Nummer 17294/Tentoonstelling van oude schilderijen|‘Tentoonstelling van oude schilderijen’]], ''Haagsche Courant'', tweede blad, p.&amp;nbsp;3.

;Heer, Margareta de (voor 1603-voor 1665)
*''Catalogus der oude schilderijen en der antieke meubelen nagelaten door wijlen Mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen te Enkhuizen'', Frederik Muller &amp; Co., van Pappelendam &amp; Schouten, Enkhuizen, 29 april 1886.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (1 mei 1886) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 220/Nummer 102/Uit Enkhuizen|‘Uit Enkhuizen ontvingen wij het volgende bericht omtrent den verkoop […] van de oude schilderijen en antieke meubelen, nagelaten door mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen: […]’]], ''Dagblad van Zuid-Holland en ’s-Gravenhage'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;685].

;Helmbreker, Dirck (1633-1696)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Theodoor Helmbreker|“Theodoor Helmbreker”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;108-109.
*''Tableaux anciens et antiquités. Cabinet de m. S. B. Bos de Harlingue'', Frederik Muller &amp; Cie. et Van Pappelendam &amp; Schouten, 21 februari 1888.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Op de heden door de heeren Fr. Muller &amp; Co. en Van Pappelendam &amp; Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling|‘Op de heden door de heeren Fr. Muller &amp; Co. en Van Pappelendam &amp; Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;Heusch, Willem de
*''Kersttentoonstelling van teekeningen van Utrechtsche meesters der 17e en 18e eeuw uit het bezit van Teyler's Stichting te Haarlem'', Centraal Museum, Utrecht, december 1927, geen catalogus bekend.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (25 december 1927) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 84/Nummer 358/Centraal Museum te Utrecht|‘Centraal Museum te Utrecht’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Ochtendblad, B, p.&amp;nbsp;1.
*[''Stadsgezichten en genretaferelen''], Centraal Museum, Utrecht, ....-15 juli 1934, geen catalogus.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**H. de Jonge (12 juni 1934) ‘Centraal museum Utrecht. Stadsgezichten en genretafereelen’, ''De Tijd'', Avondblad, [p.&amp;nbsp;5].

;Heyden, Jan van der (1637-1712)
*Anoniem (12 maart 1872) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 205/Nummer 61/De derde serie schilderijen, (...) leverde een zeer schoone veiling op|‘De derde serie schilderijen, […] leverde een zeer schoone veiling op, […]’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p.&amp;nbsp;1].
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p.&amp;nbsp;2.

;Hillegaert, Paulus van (I) (1596-1640)
[[Bestand:Het Nieuws van den Dag 1878 no 2447 advertisement Belangrijke Verkooping van schilderijen door oude meesters.jpg|thumb|Advertentie uit ''Het Nieuws van den Dag'', 21 februari 1878.]]
*''Catalogue de douze tableaux anciens provenant de la célèbre galerie de tableaux de feu Madame la douairière Van Loon-van Winter, à Amsterdam, et d’autres tableaux anciens provenant de la famille Druyvesteyn, de Haarlem, de feu Monsieur Ed. Croese, d’Amsterdam, et d’autres successions'' […], C.F. Roos en C.F. Roos Jr., Amsterdam, 26 februari 1878.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (27 februari 1878) [[Opregte Haarlemsche Courant/1878/Nummer 50/In de heden (dingsdag) te Amsterdam gehouden veiling|‘In de heden (dingsdag) te Amsterdam ge­hou­den veiling […]’]], ''Opregte Woensdagsche Haarlemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;Holsteyn, Pieter (II) (ca. 1614-1673)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Johan Torrentius|“Johan Torrentius”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;117-125, met name 124-125.

;Hondecoeter, Gijsbert Gillisz. de
*''Catalogus der oude schilderijen en der antieke meubelen nagelaten door wijlen Mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen te Enkhuizen'', Frederik Muller &amp; Co., van Pappelendam &amp; Schouten, Enkhuizen, 29 april 1886.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (1 mei 1886) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 220/Nummer 102/Uit Enkhuizen|‘Uit Enkhuizen ontvingen wij het volgende bericht omtrent den verkoop […] van de oude schilderijen en antieke meubelen, nagelaten door mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen: […]’]], ''Dagblad van Zuid-Holland en ’s-Gravenhage'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;685].
*Anoniem (9 oktober 1928) [[De Maasbode/Jaargang 61/Nummer 22102/Ochtendblad/Centraal Museum te Utrecht|‘Centraal Museum te Utrecht. Het jaarverslag’]], ''De Maasbode'', Ochtendblad, derde blad, [p.&amp;nbsp;1].

;Hondecoeter, Gillis Claesz. de (ca. 1575-1638)
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p.&amp;nbsp;2.
*D.L. (1853) [[Album der Natuur/1853/Nieuwe afbeelding Dodo, Lubach|‘Over eene nieuw ontdekte afbeelding van den Dodo’]], ''Album der Natuur'', jrg. 2, p.&amp;nbsp;255.

;Hondecoeter, Melchior d’
*''Catalogue de tableaux anciens de premier ordre des écoles hollandaise et flamande provenant de différentes successions vente à Amsterdam à hôtel &quot;De Brakke Grond&quot; le mercredi 16 mai 1877'', Van Pappelendam &amp; Schouten, Amsterdam.&lt;br&gt;Uitslagen:
**Anoniem (17 mei 1877) [[Algemeen Handelsblad/1877/Nummer 14517/Uitslag der veiling|‘Uitslag der veiling van oude schilderijen op heden, in „de Brakke Grond” alhier. […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', [p.&amp;nbsp;3].
*''Catalogus der oude schilderijen en der antieke meubelen nagelaten door wijlen Mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen te Enkhuizen'', Frederik Muller &amp; Co., van Pappelendam &amp; Schouten, Enkhuizen, 29 april 1886.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (1 mei 1886) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 220/Nummer 102/Uit Enkhuizen|‘Uit Enkhuizen ontvingen wij het volgende bericht omtrent den verkoop […] van de oude schilderijen en antieke meubelen, nagelaten door mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen: […]’]], ''Dagblad van Zuid-Holland en ’s-Gravenhage'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;685].

;Hoogstraten, Jan van (1629/1630-1654)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Samuel van Hoogstraten|“Samuel van Hoogstraten”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;155-170, met name 168-170.

;Hoogstraten, Samuel van (1627-1678)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Samuel van Hoogstraten|“Samuel van Hoogstraten”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;155-170.

;Houbraken, Arnold
*''Schilderijenkabinet van F. H. Wente'', loods op het Damrak, Amsterdam, februari 1890.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (25 februari 1890) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 63/Nummer 19093/Avondblad/Schilderijen-verzamelingen/Onze stadgenoot, de heer F. H. Wente|‘Onze stadgenoot, de heer F. H. Wente, heeft zijn kostbare verzameling schilderijen in de loods op het Damrak ter bezichtiging gesteld. […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Tweede Blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Huijsum, Jan van (1682-1749)
*''Tentoonstelling van schilderijen van oude meesters in de zalen van het Gothische Paleis in het Noordeinde te ’s Gravenhage ten behoeve der watersnoodlijdenden'' […], Paleis Noordeinde, Den Haag, 20 maart-30 april 1881.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (26 april 1881) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 215/Nummer 97/De tentoonstelling|‘De tentoonstelling van kunstvoorwerpen van oude meesters, te ’s Gravenhage, ten behoeve der Watersnoodlijdenden, onder de Hooge Bescherming van HH. MM. de Koning en de Koningin. VII. Figuur- en stilleven-schilders’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p.&amp;nbsp;581].
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p.&amp;nbsp;2.
*Anoniem (4 juni 1930) [[De Telegraaf/Jaargang 38/Nummer 14271/Avondblad/Hooge prijzen bij Christie|‘Hooge prijzen bij Christie’]], ''De Telegraaf'', Avondblad, derde blad, p.&amp;nbsp;9.

;Jacobsz., Jurriaan (1624-1685)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Juriaan Jakobze|“Juriaan Jakobze”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;49-50.

;Jardin, Karel du
*''Catalogus der tentoonstelling van oude schilderkunst te Utrecht'', Gebouw voor Kunsten en Wetenschappen, Utrecht, 20 augustus-1 oktober 1894.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Graaf, J.J. (17 september 1894) [[De Tijd/Nummer 14327/De Tentoonstelling van Oude Schilderkunst te Utrecht|‘De Tentoonstelling van Oude Schilderkunst te Utrecht’]], ''De Tijd'', Tweede Blad, [p.&amp;nbsp;1-2].

;Jongh, Ludolph de
*Anoniem (31 maart 1915) [[Nieuwsblad van het Noorden/Jaargang 76/Nummer 28/Het geschenk van dr. P. Hofstede de Groot|‘Het geschenk van dr. P. Hofstede de Groot’]], ''Nieuwsblad van het Noorden'', [eerste blad, p.&amp;nbsp;2].
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Ludolf de Jong|“Ludolf de Jong”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;32-34.

;Jonson van Ceulen, Cornelis (I)
*Anoniem (12 maart 1872) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 205/Nummer 61/De derde serie schilderijen, (...) leverde een zeer schoone veiling op|‘De derde serie schilderijen, […] leverde een zeer schoone veiling op, […]’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p.&amp;nbsp;1].

;Jordaens, Hans (IV) (1616-1680)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Hans Jordaans|“Hans Jordaans”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;28-30.

;Keirincx, Alexander (1600-1652)
*Houbraken, Arn. van (1718) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 1/Alexander Kierings|&quot;Alexander Kierings&quot;]], in: Arn. Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel I, p.&amp;nbsp;130.

;Klomp, Albert Jansz.
*''Schilderijenkabinet van F. H. Wente'', loods op het Damrak, Amsterdam, februari 1890.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (25 februari 1890) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 63/Nummer 19093/Avondblad/Schilderijen-verzamelingen/Onze stadgenoot, de heer F. H. Wente|‘Onze stadgenoot, de heer F. H. Wente, heeft zijn kostbare verzameling schilderijen in de loods op het Damrak ter bezichtiging gesteld. […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Tweede Blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Knijff, Wouter (1605/1607-1694)
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p.&amp;nbsp;2.

;Koninck, Philips (1619-1688)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Philips de Koning|“Philips de Koning”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;53-55.
*''Catalogue des tableaux anciens des écoles allemande, anglaise, espagnole, flamande, française, hollandaise, italienne, suisse des XVe, XVIe, XVIIe, XVIIIe siècles composant la collection de Son Excellence feu Paul Delaroff, conseiller privé de Sa Majesté l'Empereur de Russie'', F. Lair-Dubreuil, Parijs, 23-24 april 1914.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (25 april 1914) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 87/Nummer 27675/Avondblad/Veiling-Delaroff|‘Veiling-Delaroff’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Tweede blad, p.&amp;nbsp;7.

;Koninck, Salomon (1609-1656)
*''Tentoonstelling van schilderijen van oude meesters in de zalen van het Gothische Paleis in het Noordeinde te ’s Gravenhage ten behoeve der watersnoodlijdenden'' […], Paleis Noordeinde, Den Haag, 20 maart-30 april 1881.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (26 april 1881) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 215/Nummer 97/De tentoonstelling|‘De tentoonstelling van kunstvoorwerpen van oude meesters, te ’s Gravenhage, ten behoeve der Watersnoodlijdenden, onder de Hooge Bescherming van HH. MM. de Koning en de Koningin. VII. Figuur- en stilleven-schilders’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p.&amp;nbsp;581].

;Kraanevelt, N. (....-voor 1674)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/N. Kraanevelt|“N. Kraanevelt”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;52.

;Laer, Roeland van (1598-1635/1640)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Johan Torrentius|“Johan Torrentius”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;117-125, met name 124.

;Lastman, Pieter (1583-1633)
*''Catalogue des tableaux anciens des écoles allemande, anglaise, espagnole, flamande, française, hollandaise, italienne, suisse des XVe, XVIe, XVIIe, XVIIIe siècles composant la collection de Son Excellence feu Paul Delaroff, conseiller privé de Sa Majesté l'Empereur de Russie'', F. Lair-Dubreuil, Parijs, 23-24 april 1914.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (25 april 1914) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 87/Nummer 27675/Avondblad/Veiling-Delaroff|‘Veiling-Delaroff’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Tweede blad, p.&amp;nbsp;7.

;Latombe, Abraham (1597-na 1628)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Latombe|“Latombe”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;27-28.

;Leemans, Anthonie (1631-1671/1673)
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p.&amp;nbsp;2.

;Lely, Peter
*Anoniem (12 maart 1872) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 205/Nummer 61/De derde serie schilderijen, (...) leverde een zeer schoone veiling op|‘De derde serie schilderijen, […] leverde een zeer schoone veiling op, […]’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p.&amp;nbsp;1].

;Leveck, Jacobus (1634-1675)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Jakob Lavecq|“Jakob Lavecq”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;153-155.

;Lisse, Dirck van der
*''Catalogus der tentoonstelling van oude schilderkunst te Utrecht'', Gebouw voor Kunsten en Wetenschappen, Utrecht, 20 augustus-1 oktober 1894.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Graaf, J.J. (17 september 1894) [[De Tijd/Nummer 14327/De Tentoonstelling van Oude Schilderkunst te Utrecht|‘De Tentoonstelling van Oude Schilderkunst te Utrecht’]], ''De Tijd'', Tweede Blad, [p.&amp;nbsp;1-2].

;Lundens, Gerrit (1622-1686)
*''Tentoonstelling van schilderijen van oude meesters in de zalen van het Gothische Paleis in het Noordeinde te ’s Gravenhage ten behoeve der watersnoodlijdenden'' […], Paleis Noordeinde, Den Haag, 20 maart-30 april 1881.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (26 april 1881) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 215/Nummer 97/De tentoonstelling|‘De tentoonstelling van kunstvoorwerpen van oude meesters, te ’s Gravenhage, ten behoeve der Watersnoodlijdenden, onder de Hooge Bescherming van HH. MM. de Koning en de Koningin. VII. Figuur- en stilleven-schilders’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p.&amp;nbsp;581].

;Luttichuys, Isaack (1616-1673)
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p.&amp;nbsp;2.

;Man, Cornelis de (1621-1706)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Kornelis de Man|“Kornelis de Man”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;99-100.

;Marienhof, Aert Jansz. (ca. 1626-1654)
*Anoniem (15 oktober 1935) [[De Tijd/Jaargang 91/Nummer 28430/Avondblad/Utrechts Centraal Museum|‘Utrechts Centraal Museum’]], ''De Tijd'', Avondblad, [p.&amp;nbsp;6].

;Martens de Jonge, Jan
*Anoniem (22 juli 1905) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 78/Nummer 24505/Avondblad/&quot;Rembrandt&quot;|‘„Rembrandt”’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Eerste Blad, [p.&amp;nbsp;1].

;Meerkerk, Dirk (1602 of 1620-na 1660)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Dirk Meerkerk|“Dirk Meerkerk”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;91-92.

;Meijer, Hendrick de (ca. 1620-na 1689)
*Anoniem (10 juli 1910) [[De Maasbode/Jaargang 42/Nummer 10679/Aanwinsten in het Haagsch Museum|‘Aanwinsten in het Haagsch Museum’]], ''De Maasbode'', Ochtendblad, tweede blad, [p.&amp;nbsp;1].

;Menton, Frans (ca. 1545-1615)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Frans Menton|“Frans Menton”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;15.

;Mieris, Willem van
[[Bestand:Rotterdamsche Courant vol 1867 no 024 advertisement A. J. &amp; Dirk A. Lamme.jpg|thumb|Advertentie uit de ''Rotterdamsche Courant'', 27 januari 1867]]
*Anoniem (12 maart 1872) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 205/Nummer 61/De derde serie schilderijen, (...) leverde een zeer schoone veiling op|‘De derde serie schilderijen, […] leverde een zeer schoone veiling op, […]’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p.&amp;nbsp;1].
*''Tableaux anciens et antiquités. Cabinet de m. S. B. Bos de Harlingue'', Frederik Muller &amp; Cie. et Van Pappelendam &amp; Schouten, 21 februari 1888.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Op de heden door de heeren Fr. Muller &amp; Co. en Van Pappelendam &amp; Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling|‘Op de heden door de heeren Fr. Muller &amp; Co. en Van Pappelendam &amp; Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;Mijtens, Johannes (ca. 1614-1670)
*''Tentoonstelling van schilderijen van oude meesters in de zalen van het Gothische Paleis in het Noordeinde te ’s Gravenhage ten behoeve der watersnoodlijdenden'' […], Paleis Noordeinde, Den Haag, 20 maart-30 april 1881.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (26 april 1881) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 215/Nummer 97/De tentoonstelling|‘De tentoonstelling van kunstvoorwerpen van oude meesters, te ’s Gravenhage, ten behoeve der Watersnoodlijdenden, onder de Hooge Bescherming van HH. MM. de Koning en de Koningin. VII. Figuur- en stilleven-schilders’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p.&amp;nbsp;581].

;Molenaer, Klaes
*''Catalogus der oude schilderijen en der antieke meubelen nagelaten door wijlen Mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen te Enkhuizen'', Frederik Muller &amp; Co., van Pappelendam &amp; Schouten, Enkhuizen, 29 april 1886.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (1 mei 1886) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 220/Nummer 102/Uit Enkhuizen|‘Uit Enkhuizen ontvingen wij het volgende bericht omtrent den verkoop […] van de oude schilderijen en antieke meubelen, nagelaten door mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen: […]’]], ''Dagblad van Zuid-Holland en ’s-Gravenhage'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;685].
*''Tableaux anciens et antiquités. Cabinet de m. S. B. Bos de Harlingue'', Frederik Muller &amp; Cie. et Van Pappelendam &amp; Schouten, 21 februari 1888.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Op de heden door de heeren Fr. Muller &amp; Co. en Van Pappelendam &amp; Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling|‘Op de heden door de heeren Fr. Muller &amp; Co. en Van Pappelendam &amp; Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].
*''Schilderijenkabinet van F. H. Wente'', loods op het Damrak, Amsterdam, februari 1890.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (25 februari 1890) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 63/Nummer 19093/Avondblad/Schilderijen-verzamelingen/Onze stadgenoot, de heer F. H. Wente|‘Onze stadgenoot, de heer F. H. Wente, heeft zijn kostbare verzameling schilderijen in de loods op het Damrak ter bezichtiging gesteld. […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Tweede Blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Mommers, Hendrick (1619/1620-1693)
*''Catalogus der oude schilderijen en der antieke meubelen nagelaten door wijlen Mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen te Enkhuizen'', Frederik Muller &amp; Co., van Pappelendam &amp; Schouten, Enkhuizen, 29 april 1886.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (1 mei 1886) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 220/Nummer 102/Uit Enkhuizen|‘Uit Enkhuizen ontvingen wij het volgende bericht omtrent den verkoop […] van de oude schilderijen en antieke meubelen, nagelaten door mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen: […]’]], ''Dagblad van Zuid-Holland en ’s-Gravenhage'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;685].

;Moor, Carel de (II) (1655-1738)
*''Tentoonstelling van zeldzame en belangrijke schilderijen van oude meesters. In de kunstzalen der Maatschappij „Arti et Amicitiae.” Ten behoeve van het Weduwen- en Wezenfonds'', Arti et Amicitiae, Amsterdam, 12 april 1872-....&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (14-15 april 1872) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 205/Nummer 89/Amsterdam, 12 April|‘Amsterdam, 12 April’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', bijvoegsel, [p.&amp;nbsp;1].

;Murant, Emanuel (1622-ca. 1700)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Emanuel Murant|“Emanuel Murant”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;102.

;Naiveu, Matthijs (1647-1726)
*''Catalogus der oude schilderijen en der antieke meubelen nagelaten door wijlen Mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen te Enkhuizen'', Frederik Muller &amp; Co., van Pappelendam &amp; Schouten, Enkhuizen, 29 april 1886.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (1 mei 1886) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 220/Nummer 102/Uit Enkhuizen|‘Uit Enkhuizen ontvingen wij het volgende bericht omtrent den verkoop […] van de oude schilderijen en antieke meubelen, nagelaten door mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen: […]’]], ''Dagblad van Zuid-Holland en ’s-Gravenhage'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;685].

;Nedek, Pieter Pietersz. (1617-na 1692)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Pieter Pieterze Nedek|“Pieter Pieterze Nedek”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;27.

;Neer, Eglon van der
*Anoniem (12 maart 1872) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 205/Nummer 61/De derde serie schilderijen, (...) leverde een zeer schoone veiling op|‘De derde serie schilderijen, […] leverde een zeer schoone veiling op, […]’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p.&amp;nbsp;1].
*''Tableaux anciens et antiquités. Cabinet de m. S. B. Bos de Harlingue'', Frederik Muller &amp; Cie. et Van Pappelendam &amp; Schouten, 21 februari 1888.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Op de heden door de heeren Fr. Muller &amp; Co. en Van Pappelendam &amp; Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling|‘Op de heden door de heeren Fr. Muller &amp; Co. en Van Pappelendam &amp; Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;Netscher, Caspar (1639-1684)
*Havelaar, Just (7 september 1921) [[Het Vaderland/Jaargang 53/7 september 1921/Avondblad/Collectie Van Maanen|‘Collectie Van Maanen’]], ''Het Vaderland'', Avondblad B, p.&amp;nbsp;2.

;Netscher, Constantijn
*Anoniem (12 maart 1872) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 205/Nummer 61/De derde serie schilderijen, (...) leverde een zeer schoone veiling op|‘De derde serie schilderijen, […] leverde een zeer schoone veiling op, […]’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p.&amp;nbsp;1].

;Nickelen, Isaak van (1632/1633-1703)
*''Catalogus der oude schilderijen en der antieke meubelen nagelaten door wijlen Mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen te Enkhuizen'', Frederik Muller &amp; Co., van Pappelendam &amp; Schouten, Enkhuizen, 29 april 1886.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (1 mei 1886) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 220/Nummer 102/Uit Enkhuizen|‘Uit Enkhuizen ontvingen wij het volgende bericht omtrent den verkoop […] van de oude schilderijen en antieke meubelen, nagelaten door mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen: […]’]], ''Dagblad van Zuid-Holland en ’s-Gravenhage'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;685].

;Nieulandt, Adriaen van (ca. 1586-1658)
*Houbraken, Arnold (1718) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 1/Adriaan Nieulant|&quot;Adriaan Nieulant&quot;]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel I, p.&amp;nbsp;42-43.

;Oosterwijck, Maria van
*''Tableaux anciens et antiquités. Cabinet de m. S. B. Bos de Harlingue'', Frederik Muller &amp; Cie. et Van Pappelendam &amp; Schouten, 21 februari 1888.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Op de heden door de heeren Fr. Muller &amp; Co. en Van Pappelendam &amp; Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling|‘Op de heden door de heeren Fr. Muller &amp; Co. en Van Pappelendam &amp; Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;Ossenbeeck, Jan van (ca. 1624-1674)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Ossenbek|“Ossenbek”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;170-171.

;Pape, Abraham de (ca. 1620-1666)
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p.&amp;nbsp;2.

;Pardanus, Abraham (1673-1744)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Gysbrecht Thys|“Gysbrecht Thys”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;144-145.

;Paulusz., Zacharias (ca. 1580-1648)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Zacharias Paulusz.|“Zacharias Paulusz.”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;55-56.

;Pijnacker, Adam (1620/1622-1673)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Adam Pynaker|“Adam Pynaker”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;96-99.
*''Kunsthandel Dorus Hermsen N.V.'', Den Haag, december 1933.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Gio. [=Jan Kalff] (16 december 1933) ‘Kunst in Den Haag’, ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p.&amp;nbsp;10.

;Poel, Egbert Lievensz. van der (1621-1664)
*''Catalogus der oude schilderijen en der antieke meubelen nagelaten door wijlen Mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen te Enkhuizen'', Frederik Muller &amp; Co., van Pappelendam &amp; Schouten, Enkhuizen, 29 april 1886.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (1 mei 1886) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 220/Nummer 102/Uit Enkhuizen|‘Uit Enkhuizen ontvingen wij het volgende bericht omtrent den verkoop […] van de oude schilderijen en antieke meubelen, nagelaten door mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen: […]’]], ''Dagblad van Zuid-Holland en ’s-Gravenhage'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;685].
*''Oude kunst'', Kunstzaal Bennewitz, Den Haag, ....-23 mei 1936, geen catalogus.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (14 mei 1936) [[Het Vaderland/Jaargang 68/14 mei 1936/Avondblad/Oude kunst|‘Oude kunst’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p.&amp;nbsp;1.

;Poorter, Willem de (1608-na 1648)
*''Tentoonstelling van schilderijen van oude meesters in de zalen van het Gothische Paleis in het Noordeinde te ’s Gravenhage ten behoeve der watersnoodlijdenden'' […], Paleis Noordeinde, Den Haag, 20 maart-30 april 1881.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (26 april 1881) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 215/Nummer 97/De tentoonstelling|‘De tentoonstelling van kunstvoorwerpen van oude meesters, te ’s Gravenhage, ten behoeve der Watersnoodlijdenden, onder de Hooge Bescherming van HH. MM. de Koning en de Koningin. VII. Figuur- en stilleven-schilders’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p.&amp;nbsp;581].

;Post, Frans
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p.&amp;nbsp;2.
*''Annual autumn exhibition of paintings by old Dutch and Flemish masters'', Alfred Brod Galerie, Londen, 5 oktober-4 november 1961.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (13 oktober 1961) ‘Londense expositie van oude meesters’, ''Het Parool'', p.&amp;nbsp;17.

;Pot, Hendrik Gerritsz. (1580/1581-1657)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Johan Torrentius|“Johan Torrentius”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;117-125, met name 123.

;Puytlinck, Christoffel
*''Tableaux anciens et antiquités. Cabinet de m. S. B. Bos de Harlingue'', Frederik Muller &amp; Cie. et Van Pappelendam &amp; Schouten, 21 februari 1888.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Op de heden door de heeren Fr. Muller &amp; Co. en Van Pappelendam &amp; Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling|‘Op de heden door de heeren Fr. Muller &amp; Co. en Van Pappelendam &amp; Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;Ravesteyn, Jan van (ca. 1572-1657)
[[Bestand:Rotterdamsche Courant vol 1867 no 024 advertisement A. J. &amp; Dirk A. Lamme.jpg|thumb|Advertentie uit de ''Rotterdamsche Courant'', 27 januari 1867]]
*''Collection de Mme Jean Cardon. Tableaux modernes &amp; anciens, dessins, aquarelles, objets d’art, meubles'', Galerie J. et A. Le Roy, frères, Brussel, 24-25 april 1912.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (24 april 1912) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 69/Nummer 113/Ochtendblad/Men schrijft ons uit Brussel|‘Men schrijft ons uit Brussel: […]’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Ochtendblad, A, p.&amp;nbsp;1.
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p.&amp;nbsp;2.

;Roestraeten, Pieter van (1630-1700)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Roestraten|“Roestraten”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;191-192.
*Anoniem (25 februari 1940) [[Nieuwe Haarlemsche Courant/Jaargang 63/Nummer 22259/Beroemde Haarlemmers|‘Beroemde Haarlemmers’]], ''Nieuwe Haarlemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;3].

;Romeyn, Willem
*''Tableaux anciens et antiquités. Cabinet de m. S. B. Bos de Harlingue'', Frederik Muller &amp; Cie. et Van Pappelendam &amp; Schouten, 21 februari 1888.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Op de heden door de heeren Fr. Muller &amp; Co. en Van Pappelendam &amp; Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling|‘Op de heden door de heeren Fr. Muller &amp; Co. en Van Pappelendam &amp; Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;Rotius, Jan Albertsz. (1624-1666)
*Anoniem (7 juni 1898) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 232/Nummer 131/Men meldt ons uit Amsterdam|‘Men meldt ons uit Amsterdam: [...]’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', Eerste Blad, [p.&amp;nbsp;2].
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Jan Albertsz. Roodtseus|“Jan Albertsz. Roodtseus”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;11-12.

;Ruysch, Rachel
*''Tentoonstelling van schilderijen van oude meesters in de zalen van het Gothische Paleis in het Noordeinde te ’s Gravenhage ten behoeve der watersnoodlijdenden'' […], Paleis Noordeinde, Den Haag, 20 maart-30 april 1881.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (26 april 1881) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 215/Nummer 97/De tentoonstelling|‘De tentoonstelling van kunstvoorwerpen van oude meesters, te ’s Gravenhage, ten behoeve der Watersnoodlijdenden, onder de Hooge Bescherming van HH. MM. de Koning en de Koningin. VII. Figuur- en stilleven-schilders’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p.&amp;nbsp;581].
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p.&amp;nbsp;2.
*''Kunsthandel Dorus Hermsen N.V.'', Den Haag, december 1933.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Gio. [=Jan Kalff] (16 december 1933) ‘Kunst in Den Haag’, ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p.&amp;nbsp;10.

;Saftleven, Cornelis
*Anoniem (8 november 1905) [[Het Nieuws van den Dag/1905/Nummer 10999/Wetenschap en kunst|‘Wetenschap en kunst’]], ''Het Nieuws van den Dag'', p. 15.

;Sant-Acker, Frans (''fl''. 1648-1668)
*''Tentoonstelling van schilderijen van oude meesters in de zalen van het Gothische Paleis in het Noordeinde te ’s Gravenhage ten behoeve der watersnoodlijdenden'' […], Paleis Noordeinde, Den Haag, 20 maart-30 april 1881.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (26 april 1881) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 215/Nummer 97/De tentoonstelling|‘De tentoonstelling van kunstvoorwerpen van oude meesters, te ’s Gravenhage, ten behoeve der Watersnoodlijdenden, onder de Hooge Bescherming van HH. MM. de Koning en de Koningin. VII. Figuur- en stilleven-schilders’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p.&amp;nbsp;581].

;Santvoort, Dirck Dircksz.
*''Catalogue de tableaux anciens de premier ordre des écoles hollandaise et flamande provenant de différentes successions vente à Amsterdam à hôtel &quot;De Brakke Grond&quot; le mercredi 16 mai 1877'', Van Pappelendam &amp; Schouten, Amsterdam.&lt;br&gt;Uitslagen:
**Anoniem (17 mei 1877) [[Algemeen Handelsblad/1877/Nummer 14517/Uitslag der veiling|‘Uitslag der veiling van oude schilderijen op heden, in „de Brakke Grond” alhier. […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', [p.&amp;nbsp;3].
*''Schilderijenkabinet van F. H. Wente'', loods op het Damrak, Amsterdam, februari 1890.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (25 februari 1890) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 63/Nummer 19093/Avondblad/Schilderijen-verzamelingen/Onze stadgenoot, de heer F. H. Wente|‘Onze stadgenoot, de heer F. H. Wente, heeft zijn kostbare verzameling schilderijen in de loods op het Damrak ter bezichtiging gesteld. […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Tweede Blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Savoyen, Carel van (1618-1665)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Karel van Savoyen|“Karel van Savoyen”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;53.

;Schagen, Gillis (1616-1668)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Gillis Schagen|“Gillis Schagen”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;30-32.

;Seghers, Hercules
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Hercules Segers|“Hercules Segers”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;136-137.
*''Hercules Seghers. Omstreeks 1590-omstreeks 1640'', ’s Rijks Prentenkabinet, Amsterdam, 1 april-30 juni 1914.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**M.V. (25 april 1914) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 87/Nummer 27675/Avondblad/Prentenkabinet Hercules Seghers|‘Prentenkabinet: Hercules Seghers’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Tweede blad, p.&amp;nbsp;6.

;Sorgh, Hendrick Martensz. (ca. 1611-1670)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Hendrik Martensz. bygenaamt Zorgh|“Hendrik Martensz. bygenaamt Zorgh”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;89-90.

*''Tentoonstelling van schilderijen van oude meesters in de zalen van het Gothische Paleis in het Noordeinde te ’s Gravenhage ten behoeve der watersnoodlijdenden'' […], Paleis Noordeinde, Den Haag, 20 maart-30 april 1881.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (26 april 1881) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 215/Nummer 97/De tentoonstelling|‘De tentoonstelling van kunstvoorwerpen van oude meesters, te ’s Gravenhage, ten behoeve der Watersnoodlijdenden, onder de Hooge Bescherming van HH. MM. de Koning en de Koningin. VII. Figuur- en stilleven-schilders’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p.&amp;nbsp;581].

;Stap, Jan Woutersz. genaamd
*''Tentoonstelling van oude schilderijen der Collectie N.V. Kunsthandel P. de Boer, Amsterdam'', Koninklijke kunstzaal Kleykamp, 's-Gravenhage, 8 juni-3 juli 1939.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (23 juni 1939) [[Haagsche Courant/Nummer 17294/Tentoonstelling van oude schilderijen|‘Tentoonstelling van oude schilderijen’]], ''Haagsche Courant'', tweede blad, p.&amp;nbsp;3.

;Staveren, Jan Adriaensz. van
*''Tableaux anciens et antiquités. Cabinet de m. S. B. Bos de Harlingue'', Frederik Muller &amp; Cie. et Van Pappelendam &amp; Schouten, 21 februari 1888.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Op de heden door de heeren Fr. Muller &amp; Co. en Van Pappelendam &amp; Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling|‘Op de heden door de heeren Fr. Muller &amp; Co. en Van Pappelendam &amp; Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;Streek, Juriaan van (1632-1687)
*''Tentoonstelling van schilderijen van oude meesters in de zalen van het Gothische Paleis in het Noordeinde te ’s Gravenhage ten behoeve der watersnoodlijdenden'' […], Paleis Noordeinde, Den Haag, 20 maart-30 april 1881.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (26 april 1881) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 215/Nummer 97/De tentoonstelling|‘De tentoonstelling van kunstvoorwerpen van oude meesters, te ’s Gravenhage, ten behoeve der Watersnoodlijdenden, onder de Hooge Bescherming van HH. MM. de Koning en de Koningin. VII. Figuur- en stilleven-schilders’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p.&amp;nbsp;581].

;Stoop, Dirk
*''Kersttentoonstelling van teekeningen van Utrechtsche meesters der 17e en 18e eeuw uit het bezit van Teyler's Stichting te Haarlem'', Centraal Museum, Utrecht, december 1927, geen catalogus bekend.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (25 december 1927) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 84/Nummer 358/Centraal Museum te Utrecht|‘Centraal Museum te Utrecht’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Ochtendblad, B, p.&amp;nbsp;1.

;Storck, Abraham
[[Bestand:Het Nieuws van den Dag 1878 no 2447 advertisement Belangrijke Verkooping van schilderijen door oude meesters.jpg|thumb|Advertentie uit ''Het Nieuws van den Dag'', 21 februari 1878.]]
*''Tableaux anciens et antiquités. Cabinet de m. S. B. Bos de Harlingue'', Frederik Muller &amp; Cie. et Van Pappelendam &amp; Schouten, 21 februari 1888.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Op de heden door de heeren Fr. Muller &amp; Co. en Van Pappelendam &amp; Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling|‘Op de heden door de heeren Fr. Muller &amp; Co. en Van Pappelendam &amp; Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;Storck, Jacobus
*''Catalogus der oude schilderijen en der antieke meubelen nagelaten door wijlen Mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen te Enkhuizen'', Frederik Muller &amp; Co., van Pappelendam &amp; Schouten, Enkhuizen, 29 april 1886.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (1 mei 1886) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 220/Nummer 102/Uit Enkhuizen|‘Uit Enkhuizen ontvingen wij het volgende bericht omtrent den verkoop […] van de oude schilderijen en antieke meubelen, nagelaten door mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen: […]’]], ''Dagblad van Zuid-Holland en ’s-Gravenhage'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;685].
*Mautner, W. (1941) [[Oud-Holland/Jaargang 58/Onbekende Meesters - Onbekende Werken|‘Onbekende Meesters — Onbekende Werken’]], ''Oud-Holland'', jrg. 58, p.&amp;nbsp;38-48.

;Swart, Pieter
*Mautner, W. (1941) [[Oud-Holland/Jaargang 58/Onbekende Meesters - Onbekende Werken|‘Onbekende Meesters — Onbekende Werken’]], ''Oud-Holland'', jrg. 58, p.&amp;nbsp;38-48.

;Tempel, Abraham van den
*''Tentoonstelling van zeldzame en belangrijke schilderijen van oude meesters. In de kunstzalen der Maatschappij „Arti et Amicitiae.” Ten behoeve van het Weduwen- en Wezenfonds'', Arti et Amicitiae, Amsterdam, 12 april 1872-....&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (14-15 april 1872) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 205/Nummer 89/Amsterdam, 12 April|‘Amsterdam, 12 April’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', bijvoegsel, [p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (22 juli 1905) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 78/Nummer 24505/Avondblad/&quot;Rembrandt&quot;|‘„Rembrandt”’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Eerste Blad, [p.&amp;nbsp;1].

;Troost, Cornelis
*''Tableaux anciens et antiquités. Cabinet de m. S. B. Bos de Harlingue'', Frederik Muller &amp; Cie. et Van Pappelendam &amp; Schouten, 21 februari 1888.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Op de heden door de heeren Fr. Muller &amp; Co. en Van Pappelendam &amp; Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling|‘Op de heden door de heeren Fr. Muller &amp; Co. en Van Pappelendam &amp; Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;Tulden, Theodoor van
*Anoniem (24 september 1902) [[De Zuid-Willemsvaart/Jaargang 22/Nummer 76/Veiling Heeswijk|‘Veiling Heeswijk’]], ''De Zuid-Willemsvaart'', [p.&amp;nbsp;2].

;Vaillant, Andries (1655-1693)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Vaillant|“Wallerant, Jan, Bernard, Jaques en Andreas Vaillant”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;102-105.

;Vaillant, Bernard (1632-1698)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Vaillant|“Wallerant, Jan, Bernard, Jaques en Andreas Vaillant”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;102-105.

;Vaillant, Jacques (1643-1691)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Vaillant|“Wallerant, Jan, Bernard, Jaques en Andreas Vaillant”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;102-105.

;Vaillant, Wallerant (1623-1677)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Vaillant|“Wallerant, Jan, Bernard, Jaques en Andreas Vaillant”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;102-105.

;Valkenburg, Dirk
*''Schilderijenkabinet van F. H. Wente'', loods op het Damrak, Amsterdam, februari 1890.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (25 februari 1890) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 63/Nummer 19093/Avondblad/Schilderijen-verzamelingen/Onze stadgenoot, de heer F. H. Wente|‘Onze stadgenoot, de heer F. H. Wente, heeft zijn kostbare verzameling schilderijen in de loods op het Damrak ter bezichtiging gesteld. […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Tweede Blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Velde, Jan van de (III) (1620-1662)
*Anoniem (18 oktober 1924) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 81/Nummer 289/Avondblad/Kunsthandel Gebr. Douwes|‘Kunsthandel Gebr. Douwes’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, B, p.&amp;nbsp;1.

;Velde, Willem van de (II) (1633-1707)
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p.&amp;nbsp;2.

;Venne, Pieter van de
*''Tentoonstelling van oude schilderijen der Collectie N.V. Kunsthandel P. de Boer, Amsterdam'', Koninklijke kunstzaal Kleykamp, 's-Gravenhage, 8 juni-3 juli 1939.&lt;br&gt;Recensies en aankondigingen:
**Anoniem (23 juni 1939) [[Haagsche Courant/Nummer 17294/Tentoonstelling van oude schilderijen|‘Tentoonstelling van oude schilderijen’]], ''Haagsche Courant'', tweede blad, p.&amp;nbsp;3.

;Verbeeck, Cornelis (ca. 1590-na 1637)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Johan Torrentius|“Johan Torrentius”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;117-125, met name 123.

;Verbijl, Jan Govertsz. (1634-1690)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Jan Duive|“Jan Duive”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;90-91.

;Verboom, Adriaen Hendriksz. (1627/1628-1673)
[[Bestand:Het Nieuws van den Dag 1878 no 2447 advertisement Belangrijke Verkooping van schilderijen door oude meesters.jpg|thumb|Advertentie uit ''Het Nieuws van den Dag'', 21 februari 1878.]]
*''Catalogue de douze tableaux anciens provenant de la célèbre galerie de tableaux de feu Madame la douairière Van Loon-van Winter, à Amsterdam, et d’autres tableaux anciens provenant de la famille Druyvesteyn, de Haarlem, de feu Monsieur Ed. Croese, d’Amsterdam, et d’autres successions'' […], C.F. Roos en C.F. Roos Jr., Amsterdam, 26 februari 1878.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (27 februari 1878) [[Opregte Haarlemsche Courant/1878/Nummer 50/In de heden (dingsdag) te Amsterdam gehouden veiling|‘In de heden (dingsdag) te Amsterdam ge­hou­den veiling […]’]], ''Opregte Woensdagsche Haarlemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;Verdoel, Adriaen (I) (1623-1675)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Adriaan Verdoel|“Adriaan Verdoel”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;57-58.

;Verkolje, Nicolaas (1673-1746)
*''Catalogus der oude schilderijen en der antieke meubelen nagelaten door wijlen Mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen te Enkhuizen'', Frederik Muller &amp; Co., van Pappelendam &amp; Schouten, Enkhuizen, 29 april 1886.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (1 mei 1886) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 220/Nummer 102/Uit Enkhuizen|‘Uit Enkhuizen ontvingen wij het volgende bericht omtrent den verkoop […] van de oude schilderijen en antieke meubelen, nagelaten door mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen: […]’]], ''Dagblad van Zuid-Holland en ’s-Gravenhage'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;685].

;Verschuring, Hendrick (1627-1690
*''Tableaux anciens et antiquités. Cabinet de m. S. B. Bos de Harlingue'', Frederik Muller &amp; Cie. et Van Pappelendam &amp; Schouten, 21 februari 1888.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Op de heden door de heeren Fr. Muller &amp; Co. en Van Pappelendam &amp; Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling|‘Op de heden door de heeren Fr. Muller &amp; Co. en Van Pappelendam &amp; Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].
*''Catalogus tentoonstelling van schilderijen en teekeningen van Nederlandsche Italianiseerende schilders uit de 16e en 17e eeuw'', Arti et Amicitiae, Amsterdam, 14 juli-16 september 1934.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**M.V. (27 juli 1934) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 107/Nummer 35008/Avondblad/Nederlandsche italianiseerende meesters|‘Neder­land­sche italiani­seeren­de mees­ters’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p.&amp;nbsp;9.

;Verspronck, Johannes Cornelisz. (1600/1603-1662)
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p.&amp;nbsp;2.
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Johan Torrentius|“Johan Torrentius”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;117-125, met name 122-123.

;Verwilt, François
*''Catalogus der tentoonstelling van oude schilderkunst te Utrecht'', Gebouw voor Kunsten en Wetenschappen, Utrecht, 20 augustus-1 oktober 1894.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Graaf, J.J. (17 september 1894) [[De Tijd/Nummer 14327/De Tentoonstelling van Oude Schilderkunst te Utrecht|‘De Tentoonstelling van Oude Schilderkunst te Utrecht’]], ''De Tijd'', Tweede Blad, [p.&amp;nbsp;1-2].

;Victors, Jan
*''Tableaux anciens et antiquités. Cabinet de m. S. B. Bos de Harlingue'', Frederik Muller &amp; Cie. et Van Pappelendam &amp; Schouten, 21 februari 1888.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Op de heden door de heeren Fr. Muller &amp; Co. en Van Pappelendam &amp; Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling|‘Op de heden door de heeren Fr. Muller &amp; Co. en Van Pappelendam &amp; Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].
*''Catalogus tentoonstelling van schilderijen en teekeningen van Nederlandsche Italianiseerende schilders uit de 16e en 17e eeuw'', Arti et Amicitiae, Amsterdam, 14 juli-16 september 1934.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (14 juli 1934) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 107/Nummer 34995/Avondblad/Tentoonstelling in &quot;Arti&quot;|‘Tentoonstelling in „Arti”. Italianisanten uit de 16de en 17de eeuw’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p.&amp;nbsp;9.

;Vinne, Vincent Laurensz. van der (I) (1628-1702)
*Anoniem (25 februari 1940) [[Nieuwe Haarlemsche Courant/Jaargang 63/Nummer 22259/Beroemde Haarlemmers|‘Beroemde Haarlemmers’]], ''Nieuwe Haarlemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;3].

;Vliet, Hendrick van (1611/1612-1675)
*[''Stadsgezichten en genretaferelen''], Centraal Museum, Utrecht, ....-15 juli 1934, geen catalogus.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**H. de Jonge (12 juni 1934) ‘Centraal museum Utrecht. Stadsgezichten en genretafereelen’, ''De Tijd'', Avondblad, [p.&amp;nbsp;5].
*Anoniem (15 oktober 1935) [[De Tijd/Jaargang 91/Nummer 28430/Avondblad/Utrechts Centraal Museum|‘Utrechts Centraal Museum’]], ''De Tijd'', Avondblad, [p.&amp;nbsp;6].

;Vois, Ary de
*''Catalogue de tableaux anciens de premier ordre des écoles hollandaise et flamande provenant de différentes successions vente à Amsterdam à hôtel &quot;De Brakke Grond&quot; le mercredi 16 mai 1877'', Van Pappelendam &amp; Schouten, Amsterdam.&lt;br&gt;Uitslagen:
**Anoniem (17 mei 1877) [[Algemeen Handelsblad/1877/Nummer 14517/Uitslag der veiling|‘Uitslag der veiling van oude schilderijen op heden, in „de Brakke Grond” alhier. […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', [p.&amp;nbsp;3].

;Voort, Cornelis van der
*Anoniem (24 september 1902) [[De Zuid-Willemsvaart/Jaargang 22/Nummer 76/Veiling Heeswijk|‘Veiling Heeswijk’]], ''De Zuid-Willemsvaart'', [p.&amp;nbsp;2].

;Vrel, Jacob
*''Vermeer. Oorsprong en invloed Fabritius, De Hooch, De Witte'', Museum Boymans, Rotterdam, 9 juli-9 oktober 1935.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (24 mei 1935) [[Haagsche Courant/Nummer 16042/Boymans' openings-expositie|‘Boymans’ openings-expositie. Werken van Meesters van de Delftsche School’]], ''Haagsche Courant'', vierde blad, p.&amp;nbsp;3.
**Anoniem (9 juli 1935) [[De Gooi- en Eemlander/Jaargang 64/Nummer 159/Schilderkunst|‘Schilderkunst. De Vermeer-tentoonstelling in Boymans’]], ''De Gooi- en Eemlander'', eerste blad, p.&amp;nbsp;3.

;Waben, Jacobus (ca. 1575-ca. 1641)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Jaques Wabbe|“Jaques Wabbe”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;10-11.

;Waes, Aert van (ca. 1620-1664)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Jan Duive|“Jan Duive”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;90-91.

;Waterloo, Anthonie (1609-1690)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Antoni Waterloo|“Antoni Waterloo”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;51.

;Wieringa, Harmen Willems
*Anoniem (22 juli 1905) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 78/Nummer 24505/Avondblad/&quot;Rembrandt&quot;|‘„Rembrandt”’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Eerste Blad, [p.&amp;nbsp;1].

;Wieringen, Cornelis Claesz. (1577-1633)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Johan Torrentius|“Johan Torrentius”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;117-125, met name 122.

;Wilkens, Theodoor (ca. 1690-1748)
*''Catalogus tentoonstelling van schilderijen en teekeningen van Nederlandsche Italianiseerende schilders uit de 16e en 17e eeuw'', Arti et Amicitiae, Amsterdam, 14 juli-16 september 1934.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**M.V. (27 juli 1934) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 107/Nummer 35008/Avondblad/Nederlandsche italianiseerende meesters|‘Neder­land­sche italiani­seeren­de mees­ters’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p.&amp;nbsp;9.

;Willaerts, Adam (1577-1664)
*Houbraken, Arnold (1718) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 1/Adam Willaarts|&quot;Adam Willaarts&quot;]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel I, p.&amp;nbsp;60.
*''Schilderijenkabinet van F. H. Wente'', loods op het Damrak, Amsterdam, februari 1890.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (25 februari 1890) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 63/Nummer 19093/Avondblad/Schilderijen-verzamelingen/Onze stadgenoot, de heer F. H. Wente|‘Onze stadgenoot, de heer F. H. Wente, heeft zijn kostbare verzameling schilderijen in de loods op het Damrak ter bezichtiging gesteld. […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Tweede Blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Willaerts, Cornelis
*''Catalogus der tentoonstelling van oude schilderkunst te Utrecht'', Gebouw voor Kunsten en Wetenschappen, Utrecht, 20 augustus-1 oktober 1894.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Graaf, J.J. (17 september 1894) [[De Tijd/Nummer 14327/De Tentoonstelling van Oude Schilderkunst te Utrecht|‘De Tentoonstelling van Oude Schilderkunst te Utrecht’]], ''De Tijd'', Tweede Blad, [p.&amp;nbsp;1-2].

;Wit, Jacob de
*''Tableaux anciens et antiquités. Cabinet de m. S. B. Bos de Harlingue'', Frederik Muller &amp; Cie. et Van Pappelendam &amp; Schouten, 21 februari 1888.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Op de heden door de heeren Fr. Muller &amp; Co. en Van Pappelendam &amp; Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling|‘Op de heden door de heeren Fr. Muller &amp; Co. en Van Pappelendam &amp; Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;Withoos, Alida (ca. 1661/1662-1730)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Mathias Withoos|“Mathias Withoos”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;186-189, met name 188.

;Withoos, Frans
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Mathias Withoos|“Mathias Withoos”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;186-189, met name 189.

;Withoos, Johannes (1648-ca. 1688)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Mathias Withoos|“Mathias Withoos”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;186-189, met name 188.

;Withoos, Matthias (1627-1703)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Mathias Withoos|“Mathias Withoos”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;186-189.

;Withoos, Pieter (ca. 1657-1692)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Mathias Withoos|“Mathias Withoos”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;186-189, met name 189.

;Wittel, Caspar van (1653-1736)
*''Kunsthandel Dorus Hermsen N.V.'', Den Haag, december 1933.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Gio. [=Jan Kalff] (16 december 1933) ‘Kunst in Den Haag’, ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p.&amp;nbsp;10.
*''Catalogus tentoonstelling van schilderijen en teekeningen van Nederlandsche Italianiseerende schilders uit de 16e en 17e eeuw'', Arti et Amicitiae, Amsterdam, 14 juli-16 september 1934.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**M.V. (27 juli 1934) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 107/Nummer 35008/Avondblad/Nederlandsche italianiseerende meesters|‘Neder­land­sche italiani­seeren­de mees­ters’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p.&amp;nbsp;9.

;Worst, Jan (....-na 1686)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Jan Worst|“Jan Worst”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;147.

;Wouwerman, Jan (1629-1666)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Philip Wouwerman|“Philip Wouwerman”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;69-76, met name 76.

;Wtewael, Joachim (1566-1638)
*''Catalogus tentoonstelling van schilderijen en teekeningen van Nederlandsche Italianiseerende schilders uit de 16e en 17e eeuw'', Arti et Amicitiae, Amsterdam, 14 juli-16 september 1934.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (14 juli 1934) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 107/Nummer 34995/Avondblad/Tentoonstelling in &quot;Arti&quot;|‘Tentoonstelling in „Arti”. Italianisanten uit de 16de en 17de eeuw’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p.&amp;nbsp;9.
**M.V. (27 juli 1934) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 107/Nummer 35008/Avondblad/Nederlandsche italianiseerende meesters|‘Neder­land­sche italiani­seeren­de mees­ters’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p.&amp;nbsp;9.
**Engelman, Jan (25 augustus 1934) ‘Italianiseerende schilders in Nederland’, ''De Tijd'', Avondblad, [p.&amp;nbsp;5].
*''Tentoonstelling van schilderijen der Utrechtsche School'', Centraal Museum, Utrecht, 21 juni 1941–1 oktober 1941.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (23 juni 1941) [[Het Volk, Socialistisch Dagblad/Jaargang 4/Nummer 833/Utrechtse schildersschool|‘Utrechtse schildersschool’]], ''Het Volk'' (''Socialistisch Dagblad''), p.&amp;nbsp;5.

;Wyck, Jan (1652-1700)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Tomas Wyk|“Tomas Wyk”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;16-18.

;Zuylen, J. Hendricksz. van (''fl''. 1644)
*Anoniem (7 december 1931) [[De Maasbode/Jaargang 64/Nummer 24049/Avondblad/Centraal Museum te Utrecht|‘Centraal Museum te Utrecht. Nieuwe aanwinsten’]], ''De Maasbode'', Avondblad, p.&amp;nbsp;6.

;Overige onderwerpen
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Jan Asselijn|Jan Asselijn]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Balthasar van der Ast|Balthasar van der Ast]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Justus van Attevelt|Justus van Attevelt]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Dirck van Baburen|Dirck van Baburen]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Ludolf Bakhuizen|Ludolf Bakhuizen]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Cornelis Bega|Cornelis Bega]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Abraham van Beijeren|Abraham van Beijeren]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Nicolaes Berchem|Nicolaes Berchem]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Gerrit Berckheyde|Gerrit Berckheyde]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Jan van Bijlert|Jan van Bijlert]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Abraham Bloemaert|Abraham Bloemaert]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Adriaen Bloemaert|Adriaen Bloemaert]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Ferdinand Bol|Ferdinand Bol]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Paulus Bor|Paulus Bor]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Gerard ter Borch (II)|Gerard ter Borch (II)]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Andries Both|Andries Both]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Jan Both|Jan Both]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Hendrick ter Brugghen|Hendrick ter Brugghen]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Aelbert Cuyp|Aelbert Cuyp]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Benjamin Cuyp|Benjamin Cuyp]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Simon van der Does|Simon van der Does]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Gerard Dou|Gerard Dou]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Joost Cornelisz. Droochsloot|Joost Cornelisz. Droochsloot]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Carel Fabritius|Carel Fabritius]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Govert Flinck|Govert Flinck]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Jacob Gillig|Jacob Gillig]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Jan van Goyen|Jan van Goyen]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Frans Hals|Frans Hals]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Adriaen Hanneman|Adriaen Hanneman]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Willem Claesz. Heda|Willem Claesz. Heda]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Cornelis de Heem|Cornelis de Heem]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Bartholomeus van der Helst|Bartholomeus van der Helst]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Meindert Hobbema|Meindert Hobbema]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Gerard van Honthorst|Gerard van Honthorst]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Pieter de Hooch|Pieter de Hooch]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Jan van Huchtenburg|Jan van Huchtenburg]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Willem Kalf|Willem Kalf]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Hendrik van Limborch|Hendrik van Limborch]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Johannes Lingelbach|Johannes Lingelbach]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Nicolaes Maes|Nicolaes Maes]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Gabriël Metsu|Gabriël Metsu]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Michiel van Mierevelt|Michiel van Mierevelt]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Frans van Mieris (I)|Frans van Mieris (I)]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Jan Miense Molenaer|Jan Miense Molenaer]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Aert van der Neer|Aert van der Neer]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Jacob Ochtervelt|Jacob Ochtervelt]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Adriaen van Ostade|Adriaen van Ostade]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Isaac van Ostade|Isaac van Ostade]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Anthonie Palamedesz.|Anthonie Palamedesz.]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Cornelis van Poelenburch|Cornelis van Poelenburch]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Paulus Potter|Paulus Potter]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Pieter Potter|Pieter Potter]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Rembrandt|Rembrandt]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Jacob van Ruisdael|Jacob van Ruisdael]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Salomon van Ruysdael|Salomon van Ruysdael]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Pieter Saenredam|Pieter Saenredam]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Herman Saftleven|Herman Saftleven]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Jan Steen|Jan Steen]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Johannes Torrentius|Johannes Torrentius]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Jacob van der Ulft|Jacob van der Ulft]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Adriaen van de Velde|Adriaen van de Velde]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Adriaen van de Venne|Adriaen van de Venne]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Johannes Vermeer|Johannes Vermeer]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Jan Weenix|Jan Weenix]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Jan Baptist Weenix|Jan Baptist Weenix]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Thomas Wijck|Thomas Wijck]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Jan Wijnants|Jan Wijnants]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Emanuel de Witte|Emanuel de Witte]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Philips Wouwerman|Philips Wouwerman]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Pieter Wouwerman (II)|Pieter Wouwerman (II)]]

[[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal beeldende kunst]]</text>
      <sha1>ab97pd1iqw8xs66cwutjsdt90xcho2g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:De Groote Schouburgh Der Nederlantsche Konstschilders En Schilderessen (1753) vol 3.pdf/9</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82219</id>
    <revision>
      <id>222951</id>
      <parentid>213904</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T18:17:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gevalideerd */ opmaak</comment>
      <origin>222951</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="859" sha1="fej6w6hyk9c7q3i0hv820b2brfhq5w5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vincent Steenberg&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{c|{{larger|{{sp|DE}}}}

{{x-larger|GROOTE SCHOUBURGH}}

{{larger|Der}}

{{larger|{{sp|NEDERLANTSCHE}}}}

{{xxx-larger|KONSTSCHILDERS}}

{{larger|En}}

{{xx-larger|SCHILDERESSEN.}}}}

{{c|{{larger|''DERDE DEEL.''}}}}

{{initiaal|E}}En Boomgaardenier kan een jongen boom en zyn takken, zoo lang de zelve nog taay en buigzaam zyn, leiden naar zyn zin: maar 't beurt ook wel, wanneer het kragtig voedzel van zyn wortel in den stam en spranten geweldig doorstraalt, dat de zelve in de hoogte opschietende zig van die banden ontslaat; waar door de Hofbestierder, ziende dat de kragt der natuur in de zelven niet is te teugelen, hem zynen vollen loop laat nemen, werwaart de natuur hem dryft. Dus heeft het zig toegedragen met den vermaarden Konstschilder&lt;br&gt;FRANS {{asc|VAN}} MIERIS, die d'eerste naar 't openen van het derde Toneel van den {{asc|{{sp|GROOTEN}}}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fej6w6hyk9c7q3i0hv820b2brfhq5w5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:De Groote Schouburgh Der Nederlantsche Konstschilders En Schilderessen 1719 vol 2.djvu/225</title>
    <ns>104</ns>
    <id>83966</id>
    <revision>
      <id>222949</id>
      <parentid>216407</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T18:03:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>222949</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1334" sha1="o7bitu3qzxvudnjmyue269fxhvzgfzf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Vincent Steenberg&quot; /&gt;{{RH|192|''Schouburgh der''|}}&lt;/noinclude&gt;hielt hy zig meest; aangezien P. Lely, die niet als Pourtretten konde schilderen en zyn fortuin daar mee zocht te maken, hem het schilderen van de zelve, om dat zy elkander niet in de weeg lopen zouden, afried, onder belofte van hem anderwys dienst te doen, gelyk ook geschiedde: want hy dikwils maakte dat hy veertig of vyftig pont sterlings voor een stuk kreeg.&lt;br&gt;{{gap}}Hy had zig in den brant van Londen aan zyn heup bezeert, waar door hy naderhand krepel ging.&lt;br&gt;{{gap}}Na het overlyden van zyn eerste Vrouw, troude hy een jonger; maar het was der moeite niet waart, dat om zoo weinig koren als hy te malen had, hy een nieuwe Molen oprechtte: want hy stierf in ’t jaar 1698.

{{gap}}De Boomen, en Bloemen zyn het sieraad van ’t aartryk. De milde Natuur brengt die op den regten tyd voort. De oeffening van een yverig en naarstig Bouwman zet hun schoonheit en luister by. Dus is ’t ook met den Mensch; de konsten en wetenschappen zyn de versierzelen van den zelven. De natuur schept des Menschen vernuft, en geneigtheit. De oeffening brengt het verstand in zyn volkomenheit. Dit bevestigt Horatius daar hy zeit:

{{gedicht|''Natuur mag ’s Menschen geets verwekken;''
''Maar ’t ovrige de Konst voltrekken''.}}

{{gap}}En dit tegenwoordige voorwerp zal ’er de proef op zyn.&lt;noinclude&gt;{{rechts|HEN-}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o7bitu3qzxvudnjmyue269fxhvzgfzf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Index:Henri Ernest Moltzer, De Middelnederlandsche dramatische poëzie (1875).pdf</title>
    <ns>106</ns>
    <id>85343</id>
    <revision>
      <id>222945</id>
      <parentid>222932</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T12:27:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Havang(nl)</username>
        <id>4330</id>
      </contributor>
      <origin>222945</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="352" sha1="dybkqa0lgv6vzmq13k2cbs8q9grokbr" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|Type=boek
|Taal=nl
|wikidata=
|Titel=De Middelnederlandsche dramatische poëzie
|Ondertitel=
|Deel=
|Auteur=[[Auteur:Henri Ernest Moltzer|H. E. Moltzer]]
|Vertaler=
|Redacteur=
|Illustrator=
|Stroming=
|Jaar=1875
|Uitgever=
|Plaats=
|Druk=
|OorspronkelijkeUitgave=
|Key=
|doe_wikidata=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|DBNL=
|Bron=pdf
|Afbeelding=1
|Voortgang=C
|Delen=
|Pagina's=&lt;pagelist 1=Titel 2=- 3=fr.t 4=- 5to6=Inh 7to8=- 9to70=roman 9=1 71=1  /&gt;
|Opmerkingen={{Pagina:Henri Ernest Moltzer, De Middelnederlandsche dramatische poëzie (1875).pdf/5}}
{{Pagina:Henri Ernest Moltzer, De Middelnederlandsche dramatische poëzie (1875).pdf/6}}
|NestedInhoud=
|Breedte=
|Css=
|Header=
|Footer=
}}</text>
      <sha1>dybkqa0lgv6vzmq13k2cbs8q9grokbr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Henri Ernest Moltzer, De Middelnederlandsche dramatische poëzie (1875).pdf/5</title>
    <ns>104</ns>
    <id>85351</id>
    <revision>
      <id>222948</id>
      <parentid>222928</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T12:28:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Havang(nl)</username>
        <id>4330</id>
      </contributor>
      <origin>222948</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1223" sha1="7omtx8mct2vcpesfags2cp4lzvn9ikg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Havang(nl)&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{c|{{larger|{{sp|INHOUD.}}}}}}
 

{{r|Bladz.}}
{{dotlist||{{asc|INLEIDING}}|I.}}
{{dotlist||{{gap|05.em}}§ 1. {{asc|KERKELIJK (GEESTELIJK) DRAMA. (MYSTERIE EN MIRAKELSPEL.)}}| I.}}
{{dotlist||{{gap|05.em}}§ 2. {{asc|WERELDLIJK DRAMA (ABELE SPELEN, SOTTERNIEN, CLUYTEN)}}| XXXIV.}}
{{dotlist||{{asc|EEN ABEL SPEL VAN [[Esmoreit|ESMOREIT]], SCONINCS SONE VAN CECILIEN, ENDE ENE SOTTERNIE DAER NA VOLGHENDE}}|{{pli|1|70}}.}}
{{dotlist||hier beghint die sotternie ([[Lippijn|{{asc|LIPPIJN}}]])|{{pli|60|70}}.}}
{{dotlist||{{asc|EEN ABEL SPEL ENDE EEN EDEL DINC VAN [[Gloriant|DEN HERTOGHE VAN BRUYSWIJC]], HOE HI WERT MINNENDE DES ROEDELIOENS DOCHTER VAN ABELANT, ENDE ENE SOTTERNIE NA VOLGHENDE}}|{{pli|75|70}}.}}
{{dotlist||hier beghint die sotternie [[Buskenblazer|({{asc|BUSKENBLASER}})]]|{{pli|126|70}}.}}
{{dotlist||{{asc|EEN ABEL SPEL VAN [[Lanseloet van Denemerken|LANSELOET VAN DENEMERKEN]], HOE HI WERT MINNENDE ENE JONCFROU, DI MET SYNDER MOEDER DIENDE, ENDE ENE SOTTERNIE NA VOLGHENDE}}|{{pli|141|70}}.}}
{{dotlist||Hier beghint die sotternie [[Hexe|({{asc|HEXE}})]]|{{pli|183|70}}.}}
ENE SOTTE BOERDE ENDE ENE GOEDE SOTTERNIE (DRIE DAGHE HERE) 190.
&lt;br&gt;ENE SOTTE BOERDE ENDE ENE GOEDE SOTTERNIE (TRUWANTEN) 210.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7omtx8mct2vcpesfags2cp4lzvn9ikg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>222958</id>
      <parentid>222948</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T20:26:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Havang(nl)</username>
        <id>4330</id>
      </contributor>
      <origin>222958</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1316" sha1="dz51hdlolki9rynl10ci14cg8s3puwi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Havang(nl)&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{c|{{larger|{{sp|INHOUD.}}}}}}
 

{{r|Bladz.}}
{{dotlist||{{asc|INLEIDING}}|I.}}
{{dotlist||{{gap|05.em}}§ 1. {{asc|KERKELIJK (GEESTELIJK) DRAMA. (MYSTERIE EN MIRAKELSPEL.)}}| I.}}
{{dotlist||{{gap|05.em}}§ 2. {{asc|WERELDLIJK DRAMA (ABELE SPELEN, SOTTERNIEN, CLUYTEN)}}| XXXIV.}}
{{dotlist||{{asc|EEN ABEL SPEL VAN [[Esmoreit|ESMOREIT]], SCONINCS SONE VAN CECILIEN, ENDE ENE SOTTERNIE DAER NA VOLGHENDE}}|{{pli|1|70}}.}}
{{dotlist||Hier beghint die sotternie ([[Lippijn|{{asc|LIPPIJN}}]])|{{pli|60|70}}.}}
{{dotlist||{{asc|EEN ABEL SPEL ENDE EEN EDEL DINC VAN [[Gloriant|DEN HERTOGHE VAN BRUYSWIJC]], HOE HI WERT MINNENDE DES ROEDELIOENS DOCHTER VAN ABELANT, ENDE ENE SOTTERNIE NA VOLGHENDE}}|{{pli|75|70}}.}}
{{dotlist||Hier beghint die sotternie [[Buskenblazer|({{asc|BUSKENBLASER}})]]|{{pli|126|70}}.}}
{{dotlist||{{asc|EEN ABEL SPEL VAN [[Lanseloet van Denemerken|LANSELOET VAN DENEMERKEN]], HOE HI WERT MINNENDE ENE JONCFROU, DI MET SYNDER MOEDER DIENDE, ENDE ENE SOTTERNIE NA VOLGHENDE}}|{{pli|141|70}}.}}
{{dotlist||Hier beghint die sotternie [[Hexe|({{asc|HEXE}})]]|{{pli|183|70}}.}}
{{dotlist||{{asc|ENE SOTTE BOERDE ENDE ENE GOEDE SOTTERNIE ([[Drie dage here|DRIE DAGHE HERE]])}}|{{pli|190|70}}.}}
{{dotlist||{{asc|ENE SOTTE BOERDE ENDE ENE GOEDE SOTTERNIE ([[Truwanten|TRUWANTEN]])}}|{{pli|210|70}}.}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dz51hdlolki9rynl10ci14cg8s3puwi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Overleg index:Description of Ukraine (Borysthenes) Atlas Maior NL 1664.pdf</title>
    <ns>107</ns>
    <id>86623</id>
    <revision>
      <id>222957</id>
      <parentid>222742</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T20:19:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nederlandse Leeuw</username>
        <id>797</id>
      </contributor>
      <comment>/* Vergelijk */ Reactie</comment>
      <origin>222957</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7412" sha1="km7x0qiuyjtycgf93qia7vm2s5zq0sm" xml:space="preserve">== Vergelijk ==
[[File:Borysthenes (Dnipro) river compiled map (Blaeu 1664).jpg|thumb|[[:File:Borysthenes (Dnipro) river compiled map (Blaeu 1664).jpg]]]]
* '''Oekraïense Wikisource''' [[:uk:Дніпрові пороги. Опис України і Дніпра коло 1640 р.]] (verkorte uitgave)
:[[:uk:Індекс:Дніпрові пороги. Опис України і Дніпра коло 1640 р. 1925.pdf]]. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 31 mei 2026 23:06 (CEST)

* Inmiddels ook op de '''Franse Wikisource''' begonnen met de transcriptie van de Franstalige editie van 1660: [[:fr:Livre:Description d'Vkranie, qui sont plusieurs prouinces du royaume de Pologne. Contenuës depuis les confins de la Moscouie, iusques aux limites de la Transilvanie. - Ensemble leurs moeurs (IA descriptiondvkra00beau).pdf]]. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 2 jun 2026 17:53 (CEST)
::[[:File:Description d'Vkranie, qui sont plusieurs prouinces du royaume de Pologne. Contenuës depuis les confins de la Moscouie, iusques aux limites de la Transilvanie. - Ensemble leurs moeurs (IA descriptiondvkra00beau).pdf]] Franstalige editie uit 1660 van Beauplan, geheel gescand boek (138 pagina's).
::http://izbornyk.org.ua/boplan/bop07.htm Franstalige editie uit 1660 van Beauplan, geheel gedigitaliseerde tekst van bovenstaand boek. 
::http://izbornyk.org.ua/boplan/opys.htm Moderne Oekraïense vertaling uit 1990, gebaseerd op de Franstalige editie uit 1660. Met machinevertalingen is deze tekst uiterst goed leesbaar.
::Let wel: de Nederlandstalige versie uit 1664 is gebaseerd op de originele Franstalige editie uit 1651, en zelfs daarvan heeft Joan Blaeu slechts een gedeelte vertaald (20 pagina's in het Nederlands, kaarten en de Krim niet meegerekend, versus 79 pagina's in het Frans in totaal, naar verluidt ook zonder kaarten). Het is overigens wel mogelijk dat Blaeu een veel kleiner lettertype gebruikte dan Beauplan. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 2 jun 2026 09:03 (CEST)
::PS: Zie over de verschillen in edities: [[:nl:w:Beschrijving van Oekraïne#Edities van Description d'Ukranie]]. Het Nederlands en het Spaans hebbben de pech slechts een verkorte Blaeu-vertaling te hebben gekregen op basis van Beauplan 1651 ipv de volledige versie op basis van Beauplan 1660. Mogelijk ga ik ook nog de Duitse editie van 1780 transcriberen als dat niet al te moeilijk is, maar ik vrees dat de Fraktur het me te lastig gaat maken. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 3 jun 2026 12:02 (CEST)
::: Het lijkt erop dat de beschrijving van de Krim en Krim-Tataren in Beauplan 1660 (en Churchill 1704) veel uitgebreider is dan in Blaeu 1664. Het is mij niet duidelijk of de tekst op p. 25 en p. 27 ook van Beauplan (1651?) is of niet. Ik denk van niet. Ten eerste sluit p. 24 expliciet de tekst van Beauplan af. Ten tweede is het taalgebruik van p. 25 en 27 veel 'Duitser' dan de rest van de tekst, wat een andere schrijver of vertaler suggereert. Tot slot komt het vrij korte stukje over de Krim-Tataren inhoudelijk totaal niet overeen met de uitgebreide verhandeling die in Frans 1660 of Engels 1704 (&quot;A Description of Crim Tartary&quot;, pp. 12-20) te lezen is. Beauplan verhaalt uitgebreid over de militaire tactieken van de Krim-Tataren, maar niets over de verschillende opvoeding van Tataarse jongens en meisjes, wat Blaeu 1664 p. 27 wel doet. Toch denk ik dat het terecht is om p. 25-27 bij dit boek op te nemen omdat het de beschrijving van Oekraïne wel 'af' maakt. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 3 jun 2026 11:55 (CEST) 

* '''Engelse Wikisource''': [[:en:Index:A Description of Ukraine Churchill (London 1704).pdf]]. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 3 jun 2026 11:55 (CEST)
*:== Schets van Beauplans Oekraïne ==
*:[[File:Sketch of Beauplan's Ukraine.png|500px|thumb|Schets van Beauplans Oekraïne (hier met voorbeelden uit de Franse editie van 1660 en de Engelse Churchill-editie van 1704)]]
*:Ik heb een kaart gemaakt om een algemeen beeld te geven van de toponymische terminologie die Guillaume Le Vasseur de Beauplan gebruikte in zijn ‘''Beschrijving van Oekraïne'', zijn ''Algemene kaart van Oekraïne'' en zijn ''Speciale kaart van Oekraïne'' (jaren 1640-1660). Wat voor de meeste moderne lezers waarschijnlijk het meest verwarrend zal zijn, is het veelvuldige gebruik door Beauplan (en Blaeu, Churchill en andere vertalers) van de termen ''Rusland'' (Ruslant, Ruschlandt etc.), ''Russisch'', ''Russen'' (in de meeste gevallen het best te vertalen als &quot;Roes' &quot; of &quot;Roethenen&quot;), en vooral &quot;de Russische kant”, de “kant van Rusland”, “richting Rusland”, evenals “de andere kant”, “de kant van Tartarije” enz. De overgrote meerderheid van de gevallen waarin het woord ‘'Russie’' voorkomt in [http://izbornyk.org.ua/boplan/bop07.htm Beauplans Franse editie uit 1660] worden genoemd in de context van deze “costé de la Russie”. In alle gevallen die ik heb kunnen vinden, lijkt hij te verwijzen naar het Roetheense woiwodschap in het zuidwesten van Oekraïne, dat op zijn kaarten “Russia Rubra”, “Rood Rusland” of, in het moderne Engels, vaker “Red Ruthenia” wordt genoemd, een term die grotendeels samenvalt met ‘Galicië’ of “Halychyna”. Dit moet niet worden verward met het moderne Rusland in het noordoosten, dat hij ‘'Muscovy’' (‘'Moscouie’') noemt. Op één enkele keer na verwijst hij naar de andere oever van de Dnipro gewoon als “de andere kant” / ‘'l'autre costé’' in het noorden (waar het ook deel uitmaakt van Kiovia, d.w.z. het woiwodschap Kiev/Kyiv/Kiow onder nominaal Pools bestuur, maar feitelijk onder controle van het Kozakken-hetmanaat), terwijl hij het in het zuiden soms “de kant van Tartarije” noemt (waar het nominaal onder controle staat van het Krim-khanate, maar feitelijk onder controle van de Zaporozhje-Kozakken).
*:Blijkbaar was ''Russia'' of ''Ruthenia'' in Polen een ''pars pro toto'' geworden voor heel Oekraïne aan de rechteroever (tussen de rivier de Dnipro en het 'eigenlijke' Polen), omdat het woiwodschap Roethenië grensde aan het 'eigenlijke' Polen (Klein-Polen rondom Kraków). Dit zou dan vergelijkbaar zijn met hoe ''Allemagne'' in het Frans een ''pars pro toto'' werd voor heel Duitsland vanwege de nabijheid van de regio &quot;Alemania&quot;, of hoe het grensstadje Ratgoz (Raabs an der Thaya) leidde tot de Tsjechische naam ''Rakousko'' voor heel het land Oostenrijk dat achter dat ene grensstadje lag.
*:Ik hoop dat deze kaart de lezer zal helpen het te begrijpen, hoewel ik niet zeker weet waar en hoe ik deze moet gebruiken. Hetzelfde geldt eigenlijk voor die compilatiekaart van de rivier de Borysthenes (Dnipro) hierboven. Is het een idee om deze twee kaarten te laten zien in de inhoudsopgave [[Beschrijving van Oekraïne]]? Die maakt geen deel uit van het origineel, deze twee kaarten ook niet, maar samen helpen ze de lezer wel oriërteren op wat ze zo dadelijk gaan lezen. Mvg, [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 5 jun 2026 22:19 (CEST)</text>
      <sha1>km7x0qiuyjtycgf93qia7vm2s5zq0sm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>222959</id>
      <parentid>222957</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T20:30:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nederlandse Leeuw</username>
        <id>797</id>
      </contributor>
      <comment>/* Vergelijk */ Reactie</comment>
      <origin>222959</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8722" sha1="09uzx4836js6oeu23lcbtztaxodievm" xml:space="preserve">== Vergelijk ==
[[File:Borysthenes (Dnipro) river compiled map (Blaeu 1664).jpg|thumb|[[:File:Borysthenes (Dnipro) river compiled map (Blaeu 1664).jpg]]]]
* '''Oekraïense Wikisource''' [[:uk:Дніпрові пороги. Опис України і Дніпра коло 1640 р.]] (verkorte uitgave)
:[[:uk:Індекс:Дніпрові пороги. Опис України і Дніпра коло 1640 р. 1925.pdf]]. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 31 mei 2026 23:06 (CEST)

* Inmiddels ook op de '''Franse Wikisource''' begonnen met de transcriptie van de Franstalige editie van 1660: [[:fr:Livre:Description d'Vkranie, qui sont plusieurs prouinces du royaume de Pologne. Contenuës depuis les confins de la Moscouie, iusques aux limites de la Transilvanie. - Ensemble leurs moeurs (IA descriptiondvkra00beau).pdf]]. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 2 jun 2026 17:53 (CEST)
::[[:File:Description d'Vkranie, qui sont plusieurs prouinces du royaume de Pologne. Contenuës depuis les confins de la Moscouie, iusques aux limites de la Transilvanie. - Ensemble leurs moeurs (IA descriptiondvkra00beau).pdf]] Franstalige editie uit 1660 van Beauplan, geheel gescand boek (138 pagina's).
::http://izbornyk.org.ua/boplan/bop07.htm Franstalige editie uit 1660 van Beauplan, geheel gedigitaliseerde tekst van bovenstaand boek. 
::http://izbornyk.org.ua/boplan/opys.htm Moderne Oekraïense vertaling uit 1990, gebaseerd op de Franstalige editie uit 1660. Met machinevertalingen is deze tekst uiterst goed leesbaar.
::Let wel: de Nederlandstalige versie uit 1664 is gebaseerd op de originele Franstalige editie uit 1651, en zelfs daarvan heeft Joan Blaeu slechts een gedeelte vertaald (20 pagina's in het Nederlands, kaarten en de Krim niet meegerekend, versus 79 pagina's in het Frans in totaal, naar verluidt ook zonder kaarten). Het is overigens wel mogelijk dat Blaeu een veel kleiner lettertype gebruikte dan Beauplan. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 2 jun 2026 09:03 (CEST)
::PS: Zie over de verschillen in edities: [[:nl:w:Beschrijving van Oekraïne#Edities van Description d'Ukranie]]. Het Nederlands en het Spaans hebbben de pech slechts een verkorte Blaeu-vertaling te hebben gekregen op basis van Beauplan 1651 ipv de volledige versie op basis van Beauplan 1660. Mogelijk ga ik ook nog de Duitse editie van 1780 transcriberen als dat niet al te moeilijk is, maar ik vrees dat de Fraktur het me te lastig gaat maken. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 3 jun 2026 12:02 (CEST)
::: Het lijkt erop dat de beschrijving van de Krim en Krim-Tataren in Beauplan 1660 (en Churchill 1704) veel uitgebreider is dan in Blaeu 1664. Het is mij niet duidelijk of de tekst op p. 25 en p. 27 ook van Beauplan (1651?) is of niet. Ik denk van niet. Ten eerste sluit p. 24 expliciet de tekst van Beauplan af. Ten tweede is het taalgebruik van p. 25 en 27 veel 'Duitser' dan de rest van de tekst, wat een andere schrijver of vertaler suggereert. Tot slot komt het vrij korte stukje over de Krim-Tataren inhoudelijk totaal niet overeen met de uitgebreide verhandeling die in Frans 1660 of Engels 1704 (&quot;A Description of Crim Tartary&quot;, pp. 12-20) te lezen is. Beauplan verhaalt uitgebreid over de militaire tactieken van de Krim-Tataren, maar niets over de verschillende opvoeding van Tataarse jongens en meisjes, wat Blaeu 1664 p. 27 wel doet. Toch denk ik dat het terecht is om p. 25-27 bij dit boek op te nemen omdat het de beschrijving van Oekraïne wel 'af' maakt. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 3 jun 2026 11:55 (CEST) 

* '''Engelse Wikisource''': [[:en:Index:A Description of Ukraine Churchill (London 1704).pdf]]. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 3 jun 2026 11:55 (CEST)
*:== Schets van Beauplans Oekraïne ==
*:[[File:Sketch of Beauplan's Ukraine.png|500px|thumb|Schets van Beauplans Oekraïne (hier met voorbeelden uit de Franse editie van 1660 en de Engelse Churchill-editie van 1704)]]
*:Ik heb een kaart gemaakt om een algemeen beeld te geven van de toponymische terminologie die Guillaume Le Vasseur de Beauplan gebruikte in zijn ‘''Beschrijving van Oekraïne'', zijn ''Algemene kaart van Oekraïne'' en zijn ''Speciale kaart van Oekraïne'' (jaren 1640-1660). Wat voor de meeste moderne lezers waarschijnlijk het meest verwarrend zal zijn, is het veelvuldige gebruik door Beauplan (en Blaeu, Churchill en andere vertalers) van de termen ''Rusland'' (Ruslant, Ruschlandt etc.), ''Russisch'', ''Russen'' (in de meeste gevallen het best te vertalen als &quot;Roes' &quot; of &quot;Roethenen&quot;), en vooral &quot;de Russische kant”, de “kant van Rusland”, “richting Rusland”, evenals “de andere kant”, “de kant van Tartarije” enz. De overgrote meerderheid van de gevallen waarin het woord ‘'Russie’' voorkomt in [http://izbornyk.org.ua/boplan/bop07.htm Beauplans Franse editie uit 1660] worden genoemd in de context van deze “costé de la Russie”. In alle gevallen die ik heb kunnen vinden, lijkt hij te verwijzen naar het Roetheense woiwodschap in het zuidwesten van Oekraïne, dat op zijn kaarten “Russia Rubra”, “Rood Rusland” of, in het moderne Engels, vaker “Red Ruthenia” wordt genoemd, een term die grotendeels samenvalt met ‘Galicië’ of “Halychyna”. Dit moet niet worden verward met het moderne Rusland in het noordoosten, dat hij ‘'Muscovy’' (‘'Moscouie’') noemt. Op één enkele keer na verwijst hij naar de andere oever van de Dnipro gewoon als “de andere kant” / ‘'l'autre costé’' in het noorden (waar het ook deel uitmaakt van Kiovia, d.w.z. het woiwodschap Kiev/Kyiv/Kiow onder nominaal Pools bestuur, maar feitelijk onder controle van het Kozakken-hetmanaat), terwijl hij het in het zuiden soms “de kant van Tartarije” noemt (waar het nominaal onder controle staat van het Krim-khanate, maar feitelijk onder controle van de Zaporozhje-Kozakken).
*:Blijkbaar was ''Russia'' of ''Ruthenia'' in Polen een ''pars pro toto'' geworden voor heel Oekraïne aan de rechteroever (tussen de rivier de Dnipro en het 'eigenlijke' Polen), omdat het woiwodschap Roethenië grensde aan het 'eigenlijke' Polen (Klein-Polen rondom Kraków). Dit zou dan vergelijkbaar zijn met hoe ''Allemagne'' in het Frans een ''pars pro toto'' werd voor heel Duitsland vanwege de nabijheid van de regio &quot;Alemania&quot;, of hoe het grensstadje Ratgoz (Raabs an der Thaya) leidde tot de Tsjechische naam ''Rakousko'' voor heel het land Oostenrijk dat achter dat ene grensstadje lag.
*:Ik hoop dat deze kaart de lezer zal helpen het te begrijpen, hoewel ik niet zeker weet waar en hoe ik deze moet gebruiken. Hetzelfde geldt eigenlijk voor die compilatiekaart van de rivier de Borysthenes (Dnipro) hierboven. Is het een idee om deze twee kaarten te laten zien in de inhoudsopgave [[Beschrijving van Oekraïne]]? Die maakt geen deel uit van het origineel, deze twee kaarten ook niet, maar samen helpen ze de lezer wel oriërteren op wat ze zo dadelijk gaan lezen. Mvg, [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 5 jun 2026 22:19 (CEST)
*::PS: Ik heb het dan over passages zoals:
*::* &quot;Hier is 't dat de Tarters, voorgenomen hebbende een roof uyt Ruschlant te halen, gemeenlijck hun benden overvoeren&quot;. (een moderne lezer kan hier denken dat dit van west naar oost zal zijn, omdat wat we nu &quot;Rusland&quot; noemen ten oosten van de Dnipro ligt, maar het is precies andersom).
*::* &quot;aen den slincken oever van de Borysthenes gelegen&quot;
*::* &quot;Noch laeger, aen de rechte sijde van de rivier, legt Cirkacze&quot;
*::* &quot; op d'andere oever Czeherin, Dombrow, omtrent het vierde deel eens mijls vandaer: gelijck oock Krylow aen d'over-oever,&quot;
*::* &quot;aen d'oever van Ruschlant&quot;
*::* &quot;D'oever aen d'andere sijde&quot;
*::* &quot;D'oever van Ruslant is seer hoogh en steyl; maer d'andere oever over 't eylant Tawan is laegh.&quot;
*::* &quot;Aen de rechte sijde van de Borysthenes, oft aen de strandt van Ruschlandt&quot;
*::* &quot;aen den slincken oever&quot;
*::* &quot;aen de slincke sijde&quot;
*::slinkcke(n) sijde/oever = Linkeroever-Oekraïne (oost)
*::rechte(n) sijde/oever = Rechteroever-Oekraïne (west)
*::Ook omdat deze rivier in het algemeen van noord naar zuid stroomt en zich niks aantrekt van het kaartnoorden, levert dit nog regelmatig verwarring op (ook bij mijzelf). Mvg, [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 5 jun 2026 22:30 (CEST)</text>
      <sha1>09uzx4836js6oeu23lcbtztaxodievm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>222960</id>
      <parentid>222959</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T20:32:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nederlandse Leeuw</username>
        <id>797</id>
      </contributor>
      <comment>/* Vergelijk */ Reactie</comment>
      <origin>222960</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8977" sha1="50t2e3prjajg9ze5pksg2760so8unu3" xml:space="preserve">== Vergelijk ==
[[File:Borysthenes (Dnipro) river compiled map (Blaeu 1664).jpg|thumb|[[:File:Borysthenes (Dnipro) river compiled map (Blaeu 1664).jpg]]]]
* '''Oekraïense Wikisource''' [[:uk:Дніпрові пороги. Опис України і Дніпра коло 1640 р.]] (verkorte uitgave)
:[[:uk:Індекс:Дніпрові пороги. Опис України і Дніпра коло 1640 р. 1925.pdf]]. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 31 mei 2026 23:06 (CEST)

* Inmiddels ook op de '''Franse Wikisource''' begonnen met de transcriptie van de Franstalige editie van 1660: [[:fr:Livre:Description d'Vkranie, qui sont plusieurs prouinces du royaume de Pologne. Contenuës depuis les confins de la Moscouie, iusques aux limites de la Transilvanie. - Ensemble leurs moeurs (IA descriptiondvkra00beau).pdf]]. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 2 jun 2026 17:53 (CEST)
::[[:File:Description d'Vkranie, qui sont plusieurs prouinces du royaume de Pologne. Contenuës depuis les confins de la Moscouie, iusques aux limites de la Transilvanie. - Ensemble leurs moeurs (IA descriptiondvkra00beau).pdf]] Franstalige editie uit 1660 van Beauplan, geheel gescand boek (138 pagina's).
::http://izbornyk.org.ua/boplan/bop07.htm Franstalige editie uit 1660 van Beauplan, geheel gedigitaliseerde tekst van bovenstaand boek. 
::http://izbornyk.org.ua/boplan/opys.htm Moderne Oekraïense vertaling uit 1990, gebaseerd op de Franstalige editie uit 1660. Met machinevertalingen is deze tekst uiterst goed leesbaar.
::Let wel: de Nederlandstalige versie uit 1664 is gebaseerd op de originele Franstalige editie uit 1651, en zelfs daarvan heeft Joan Blaeu slechts een gedeelte vertaald (20 pagina's in het Nederlands, kaarten en de Krim niet meegerekend, versus 79 pagina's in het Frans in totaal, naar verluidt ook zonder kaarten). Het is overigens wel mogelijk dat Blaeu een veel kleiner lettertype gebruikte dan Beauplan. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 2 jun 2026 09:03 (CEST)
::PS: Zie over de verschillen in edities: [[:nl:w:Beschrijving van Oekraïne#Edities van Description d'Ukranie]]. Het Nederlands en het Spaans hebbben de pech slechts een verkorte Blaeu-vertaling te hebben gekregen op basis van Beauplan 1651 ipv de volledige versie op basis van Beauplan 1660. Mogelijk ga ik ook nog de Duitse editie van 1780 transcriberen als dat niet al te moeilijk is, maar ik vrees dat de Fraktur het me te lastig gaat maken. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 3 jun 2026 12:02 (CEST)
::: Het lijkt erop dat de beschrijving van de Krim en Krim-Tataren in Beauplan 1660 (en Churchill 1704) veel uitgebreider is dan in Blaeu 1664. Het is mij niet duidelijk of de tekst op p. 25 en p. 27 ook van Beauplan (1651?) is of niet. Ik denk van niet. Ten eerste sluit p. 24 expliciet de tekst van Beauplan af. Ten tweede is het taalgebruik van p. 25 en 27 veel 'Duitser' dan de rest van de tekst, wat een andere schrijver of vertaler suggereert. Tot slot komt het vrij korte stukje over de Krim-Tataren inhoudelijk totaal niet overeen met de uitgebreide verhandeling die in Frans 1660 of Engels 1704 (&quot;A Description of Crim Tartary&quot;, pp. 12-20) te lezen is. Beauplan verhaalt uitgebreid over de militaire tactieken van de Krim-Tataren, maar niets over de verschillende opvoeding van Tataarse jongens en meisjes, wat Blaeu 1664 p. 27 wel doet. Toch denk ik dat het terecht is om p. 25-27 bij dit boek op te nemen omdat het de beschrijving van Oekraïne wel 'af' maakt. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 3 jun 2026 11:55 (CEST) 

* '''Engelse Wikisource''': [[:en:Index:A Description of Ukraine Churchill (London 1704).pdf]]. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 3 jun 2026 11:55 (CEST)
*:== Schets van Beauplans Oekraïne ==
*:[[File:Sketch of Beauplan's Ukraine.png|500px|thumb|Schets van Beauplans Oekraïne (hier met voorbeelden uit de Franse editie van 1660 en de Engelse Churchill-editie van 1704)]]
*:Ik heb een kaart gemaakt om een algemeen beeld te geven van de toponymische terminologie die Guillaume Le Vasseur de Beauplan gebruikte in zijn ‘''Beschrijving van Oekraïne'', zijn ''Algemene kaart van Oekraïne'' en zijn ''Speciale kaart van Oekraïne'' (jaren 1640-1660). Wat voor de meeste moderne lezers waarschijnlijk het meest verwarrend zal zijn, is het veelvuldige gebruik door Beauplan (en Blaeu, Churchill en andere vertalers) van de termen ''Rusland'' (Ruslant, Ruschlandt etc.), ''Russisch'', ''Russen'' (in de meeste gevallen het best te vertalen als &quot;Roes' &quot; of &quot;Roethenen&quot;), en vooral &quot;de Russische kant”, de “kant van Rusland”, “richting Rusland”, evenals “de andere kant”, “de kant van Tartarije” enz. De overgrote meerderheid van de gevallen waarin het woord ‘'Russie’' voorkomt in [http://izbornyk.org.ua/boplan/bop07.htm Beauplans Franse editie uit 1660] worden genoemd in de context van deze “costé de la Russie”. In alle gevallen die ik heb kunnen vinden, lijkt hij te verwijzen naar het Roetheense woiwodschap in het zuidwesten van Oekraïne, dat op zijn kaarten “Russia Rubra”, “Rood Rusland” of, in het moderne Engels, vaker “Red Ruthenia” wordt genoemd, een term die grotendeels samenvalt met ‘Galicië’ of “Halychyna”. Dit moet niet worden verward met het moderne Rusland in het noordoosten, dat hij ‘'Muscovy’' (‘'Moscouie’') noemt. Op één enkele keer na verwijst hij naar de andere oever van de Dnipro gewoon als “de andere kant” / ‘'l'autre costé’' in het noorden (waar het ook deel uitmaakt van Kiovia, d.w.z. het woiwodschap Kiev/Kyiv/Kiow onder nominaal Pools bestuur, maar feitelijk onder controle van het Kozakken-hetmanaat), terwijl hij het in het zuiden soms “de kant van Tartarije” noemt (waar het nominaal onder controle staat van het Krim-khanate, maar feitelijk onder controle van de Zaporozhje-Kozakken).
*:Blijkbaar was ''Russia'' of ''Ruthenia'' in Polen een ''pars pro toto'' geworden voor heel Oekraïne aan de rechteroever (tussen de rivier de Dnipro en het 'eigenlijke' Polen), omdat het woiwodschap Roethenië grensde aan het 'eigenlijke' Polen (Klein-Polen rondom Kraków). Dit zou dan vergelijkbaar zijn met hoe ''Allemagne'' in het Frans een ''pars pro toto'' werd voor heel Duitsland vanwege de nabijheid van de regio &quot;Alemania&quot;, of hoe het grensstadje Ratgoz (Raabs an der Thaya) leidde tot de Tsjechische naam ''Rakousko'' voor heel het land Oostenrijk dat achter dat ene grensstadje lag.
*:Ik hoop dat deze kaart de lezer zal helpen het te begrijpen, hoewel ik niet zeker weet waar en hoe ik deze moet gebruiken. Hetzelfde geldt eigenlijk voor die compilatiekaart van de rivier de Borysthenes (Dnipro) hierboven. Is het een idee om deze twee kaarten te laten zien in de inhoudsopgave [[Beschrijving van Oekraïne]]? Die maakt geen deel uit van het origineel, deze twee kaarten ook niet, maar samen helpen ze de lezer wel oriërteren op wat ze zo dadelijk gaan lezen. Mvg, [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 5 jun 2026 22:19 (CEST)
*::PS: Ik heb het dan over passages zoals:
*::* &quot;Hier is 't dat de Tarters, voorgenomen hebbende een roof uyt Ruschlant te halen, gemeenlijck hun benden overvoeren&quot;. (een moderne lezer kan hier denken dat dit van west naar oost zal zijn, omdat wat we nu &quot;Rusland&quot; noemen ten oosten van de Dnipro ligt, maar het is precies andersom).
*::* &quot;aen den slincken oever van de Borysthenes gelegen&quot;
*::* &quot;Noch laeger, aen de rechte sijde van de rivier, legt Cirkacze&quot;
*::* &quot; op d'andere oever Czeherin, Dombrow, omtrent het vierde deel eens mijls vandaer: gelijck oock Krylow aen d'over-oever,&quot;
*::* &quot;aen d'oever van Ruschlant&quot;
*::* &quot;D'oever aen d'andere sijde&quot;
*::* &quot;D'oever van Ruslant is seer hoogh en steyl; maer d'andere oever over 't eylant Tawan is laegh.&quot;
*::* &quot;Aen de rechte sijde van de Borysthenes, oft aen de strandt van Ruschlandt&quot;
*::* &quot;aen den slincken oever&quot;
*::* &quot;aen de slincke sijde&quot;
*::slinkcke(n) sijde/oever = Linkeroever-Oekraïne (oost)
*::rechte(n) sijde/oever = Rechteroever-Oekraïne (west)
*::Ook omdat deze rivier in het algemeen van noord naar zuid stroomt en zich niks aantrekt van het kaartnoorden, levert dit nog regelmatig verwarring op (ook bij mijzelf). Mvg, [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 5 jun 2026 22:30 (CEST)
*:::@[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] Wat denk jij?
*:::PS: Nogmaals bedankt voor het valideren, ik ben er heel erg blij mee!!! [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 5 jun 2026 22:32 (CEST)</text>
      <sha1>50t2e3prjajg9ze5pksg2760so8unu3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>222961</id>
      <parentid>222960</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T20:38:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nederlandse Leeuw</username>
        <id>797</id>
      </contributor>
      <comment>/* Vergelijk */</comment>
      <origin>222961</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8971" sha1="0l2fay0o8t6l6isbdgh0cacbldnwf3q" xml:space="preserve">== Vergelijk ==
[[File:Borysthenes (Dnipro) river compiled map (Blaeu 1664).jpg|thumb|[[:File:Borysthenes (Dnipro) river compiled map (Blaeu 1664).jpg]]]]
* '''Oekraïense Wikisource''' [[:uk:Дніпрові пороги. Опис України і Дніпра коло 1640 р.]] (verkorte uitgave)
:[[:uk:Індекс:Дніпрові пороги. Опис України і Дніпра коло 1640 р. 1925.pdf]]. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 31 mei 2026 23:06 (CEST)

* Inmiddels ook op de '''Franse Wikisource''' begonnen met de transcriptie van de Franstalige editie van 1660: [[:fr:Livre:Description d'Vkranie, qui sont plusieurs prouinces du royaume de Pologne. Contenuës depuis les confins de la Moscouie, iusques aux limites de la Transilvanie. - Ensemble leurs moeurs (IA descriptiondvkra00beau).pdf]]. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 2 jun 2026 17:53 (CEST)
::[[:File:Description d'Vkranie, qui sont plusieurs prouinces du royaume de Pologne. Contenuës depuis les confins de la Moscouie, iusques aux limites de la Transilvanie. - Ensemble leurs moeurs (IA descriptiondvkra00beau).pdf]] Franstalige editie uit 1660 van Beauplan, geheel gescand boek (138 pagina's).
::http://izbornyk.org.ua/boplan/bop07.htm Franstalige editie uit 1660 van Beauplan, geheel gedigitaliseerde tekst van bovenstaand boek. 
::http://izbornyk.org.ua/boplan/opys.htm Moderne Oekraïense vertaling uit 1990, gebaseerd op de Franstalige editie uit 1660. Met machinevertalingen is deze tekst uiterst goed leesbaar.
::Let wel: de Nederlandstalige versie uit 1664 is gebaseerd op de originele Franstalige editie uit 1651, en zelfs daarvan heeft Joan Blaeu slechts een gedeelte vertaald (20 pagina's in het Nederlands, kaarten en de Krim niet meegerekend, versus 79 pagina's in het Frans in totaal, naar verluidt ook zonder kaarten). Het is overigens wel mogelijk dat Blaeu een veel kleiner lettertype gebruikte dan Beauplan. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 2 jun 2026 09:03 (CEST)
::PS: Zie over de verschillen in edities: [[:nl:w:Beschrijving van Oekraïne#Edities van Description d'Ukranie]]. Het Nederlands en het Spaans hebbben de pech slechts een verkorte Blaeu-vertaling te hebben gekregen op basis van Beauplan 1651 ipv de volledige versie op basis van Beauplan 1660. Mogelijk ga ik ook nog de Duitse editie van 1780 transcriberen als dat niet al te moeilijk is, maar ik vrees dat de Fraktur het me te lastig gaat maken. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 3 jun 2026 12:02 (CEST)
::: Het lijkt erop dat de beschrijving van de Krim en Krim-Tataren in Beauplan 1660 (en Churchill 1704) veel uitgebreider is dan in Blaeu 1664. Het is mij niet duidelijk of de tekst op p. 25 en p. 27 ook van Beauplan (1651?) is of niet. Ik denk van niet. Ten eerste sluit p. 24 expliciet de tekst van Beauplan af. Ten tweede is het taalgebruik van p. 25 en 27 veel 'Duitser' dan de rest van de tekst, wat een andere schrijver of vertaler suggereert. Tot slot komt het vrij korte stukje over de Krim-Tataren inhoudelijk totaal niet overeen met de uitgebreide verhandeling die in Frans 1660 of Engels 1704 (&quot;A Description of Crim Tartary&quot;, pp. 12-20) te lezen is. Beauplan verhaalt uitgebreid over de militaire tactieken van de Krim-Tataren, maar niets over de verschillende opvoeding van Tataarse jongens en meisjes, wat Blaeu 1664 p. 27 wel doet. Toch denk ik dat het terecht is om p. 25-27 bij dit boek op te nemen omdat het de beschrijving van Oekraïne wel 'af' maakt. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 3 jun 2026 11:55 (CEST) 

* '''Engelse Wikisource''': [[:en:Index:A Description of Ukraine Churchill (London 1704).pdf]]. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 3 jun 2026 11:55 (CEST)

== Schets van Beauplans Oekraïne ==
[[File:Sketch of Beauplan's Ukraine.png|500px|thumb|Schets van Beauplans Oekraïne (hier met voorbeelden uit de Franse editie van 1660 en de Engelse Churchill-editie van 1704)]]
:Ik heb een kaart gemaakt om een algemeen beeld te geven van de toponymische terminologie die Guillaume Le Vasseur de Beauplan gebruikte in zijn ''Beschrijving van Oekraïne'', zijn ''Algemene kaart van Oekraïne'' en zijn ''Speciale kaart van Oekraïne'' (jaren 1640-1660). Wat voor de meeste moderne lezers waarschijnlijk het meest verwarrend zal zijn, is het veelvuldige gebruik door Beauplan (en Blaeu, Churchill en andere vertalers) van de termen ''Rusland'' (Ruslant, Ruschlandt etc.), ''Russisch'', ''Russen'' (in de meeste gevallen het best te vertalen als &quot;Roes' &quot; of &quot;Roethenen&quot;), en vooral &quot;de Russische oever”, de “oever van Rusland”, “sijde van Rusland”, evenals “de andere oever”, “de sijde van Tartarien” enz. De overgrote meerderheid van de gevallen waarin het woord ‘'Russie’' voorkomt in [http://izbornyk.org.ua/boplan/bop07.htm Beauplans Franse editie uit 1660] worden genoemd in de context van “costé de la Russie”. In alle gevallen die ik heb kunnen vinden, lijkt hij te verwijzen naar het woiwodschap Roethenië in het zuidwesten van hedendaags Oekraïne, dat op zijn kaarten ''Russia Rubra'', &quot;Rood-Rusland&quot; of, in modern Nederlands, vaker ''Rood-Roethenië'' wordt genoemd, een term die grotendeels samenvalt met ‘Galicië’ of “Halychyna”. Dit moet niet worden verward met het moderne Rusland in het noordoosten, dat hij ''Moskovië'' (‘'Moscouie’') noemt. Op één enkele keer na verwijst hij naar de andere oever van de Dnipro gewoon als “de andere kant” / ‘'l'autre costé’' in het noorden (waar het ook deel uitmaakt van Kiovia, d.w.z. het woiwodschap Kiev/Kyiv/Kiow onder nominaal Pools bestuur, maar feitelijk onder controle van het Kozakken-Hetmanaat), terwijl hij het in het zuiden soms “de kant van Tartarije” noemt (waar het nominaal onder controle staat van het Krim-Kanaat, maar feitelijk onder controle van de Zaporozje-Kozakken).
*:Blijkbaar was ''Russia'' of ''Ruthenia'' in Polen een ''pars pro toto'' geworden voor heel Oekraïne aan de rechteroever (tussen de rivier de Dnipro en het 'eigenlijke' Polen), omdat het woiwodschap Roethenië grensde aan het 'eigenlijke' Polen (Klein-Polen rondom Kraków). Dit zou dan vergelijkbaar zijn met hoe ''Allemagne'' in het Frans een ''pars pro toto'' werd voor heel Duitsland vanwege de nabijheid van de regio &quot;Alemania&quot;, of hoe het grensstadje Ratgoz (Raabs an der Thaya) leidde tot de Tsjechische naam ''Rakousko'' voor heel het land Oostenrijk dat achter dat ene grensstadje lag.
*:Ik hoop dat deze kaart de lezer zal helpen het te begrijpen, hoewel ik niet zeker weet waar en hoe ik deze moet gebruiken. Hetzelfde geldt eigenlijk voor die compilatiekaart van de rivier de Borysthenes (Dnipro) hierboven. Is het een idee om deze twee kaarten te laten zien in de inhoudsopgave [[Beschrijving van Oekraïne]]? Die maakt geen deel uit van het origineel, deze twee kaarten ook niet, maar samen helpen ze de lezer wel oriërteren op wat ze zo dadelijk gaan lezen. Mvg, [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 5 jun 2026 22:19 (CEST)
*::PS: Ik heb het dan over passages zoals:
*::* &quot;Hier is 't dat de Tarters, voorgenomen hebbende een roof uyt Ruschlant te halen, gemeenlijck hun benden overvoeren&quot;. (een moderne lezer kan hier denken dat dit van west naar oost zal zijn, omdat wat we nu &quot;Rusland&quot; noemen ten oosten van de Dnipro ligt, maar het is precies andersom).
*::* &quot;aen den slincken oever van de Borysthenes gelegen&quot;
*::* &quot;Noch laeger, aen de rechte sijde van de rivier, legt Cirkacze&quot;
*::* &quot; op d'andere oever Czeherin, Dombrow, omtrent het vierde deel eens mijls vandaer: gelijck oock Krylow aen d'over-oever,&quot;
*::* &quot;aen d'oever van Ruschlant&quot;
*::* &quot;D'oever aen d'andere sijde&quot;
*::* &quot;D'oever van Ruslant is seer hoogh en steyl; maer d'andere oever over 't eylant Tawan is laegh.&quot;
*::* &quot;Aen de rechte sijde van de Borysthenes, oft aen de strandt van Ruschlandt&quot;
*::* &quot;aen den slincken oever&quot;
*::* &quot;aen de slincke sijde&quot;
*::slinkcke(n) sijde/oever = Linkeroever-Oekraïne (oost)
*::rechte(n) sijde/oever = Rechteroever-Oekraïne (west)
*::Ook omdat deze rivier in het algemeen van noord naar zuid stroomt en zich niks aantrekt van het kaartnoorden, levert dit nog regelmatig verwarring op (ook bij mijzelf). Mvg, [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 5 jun 2026 22:30 (CEST)
*:::@[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] Wat denk jij?
*:::PS: Nogmaals bedankt voor het valideren, ik ben er heel erg blij mee!!! [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 5 jun 2026 22:32 (CEST)</text>
      <sha1>0l2fay0o8t6l6isbdgh0cacbldnwf3q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>222962</id>
      <parentid>222961</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T20:39:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nederlandse Leeuw</username>
        <id>797</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Schets van Beauplans Oekraïne */</comment>
      <origin>222962</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8971" sha1="dl3xriyxmcic3pxp959voyfyfzchmk3" xml:space="preserve">== Vergelijk ==
[[File:Borysthenes (Dnipro) river compiled map (Blaeu 1664).jpg|thumb|[[:File:Borysthenes (Dnipro) river compiled map (Blaeu 1664).jpg]]]]
* '''Oekraïense Wikisource''' [[:uk:Дніпрові пороги. Опис України і Дніпра коло 1640 р.]] (verkorte uitgave)
:[[:uk:Індекс:Дніпрові пороги. Опис України і Дніпра коло 1640 р. 1925.pdf]]. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 31 mei 2026 23:06 (CEST)

* Inmiddels ook op de '''Franse Wikisource''' begonnen met de transcriptie van de Franstalige editie van 1660: [[:fr:Livre:Description d'Vkranie, qui sont plusieurs prouinces du royaume de Pologne. Contenuës depuis les confins de la Moscouie, iusques aux limites de la Transilvanie. - Ensemble leurs moeurs (IA descriptiondvkra00beau).pdf]]. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 2 jun 2026 17:53 (CEST)
::[[:File:Description d'Vkranie, qui sont plusieurs prouinces du royaume de Pologne. Contenuës depuis les confins de la Moscouie, iusques aux limites de la Transilvanie. - Ensemble leurs moeurs (IA descriptiondvkra00beau).pdf]] Franstalige editie uit 1660 van Beauplan, geheel gescand boek (138 pagina's).
::http://izbornyk.org.ua/boplan/bop07.htm Franstalige editie uit 1660 van Beauplan, geheel gedigitaliseerde tekst van bovenstaand boek. 
::http://izbornyk.org.ua/boplan/opys.htm Moderne Oekraïense vertaling uit 1990, gebaseerd op de Franstalige editie uit 1660. Met machinevertalingen is deze tekst uiterst goed leesbaar.
::Let wel: de Nederlandstalige versie uit 1664 is gebaseerd op de originele Franstalige editie uit 1651, en zelfs daarvan heeft Joan Blaeu slechts een gedeelte vertaald (20 pagina's in het Nederlands, kaarten en de Krim niet meegerekend, versus 79 pagina's in het Frans in totaal, naar verluidt ook zonder kaarten). Het is overigens wel mogelijk dat Blaeu een veel kleiner lettertype gebruikte dan Beauplan. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 2 jun 2026 09:03 (CEST)
::PS: Zie over de verschillen in edities: [[:nl:w:Beschrijving van Oekraïne#Edities van Description d'Ukranie]]. Het Nederlands en het Spaans hebbben de pech slechts een verkorte Blaeu-vertaling te hebben gekregen op basis van Beauplan 1651 ipv de volledige versie op basis van Beauplan 1660. Mogelijk ga ik ook nog de Duitse editie van 1780 transcriberen als dat niet al te moeilijk is, maar ik vrees dat de Fraktur het me te lastig gaat maken. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 3 jun 2026 12:02 (CEST)
::: Het lijkt erop dat de beschrijving van de Krim en Krim-Tataren in Beauplan 1660 (en Churchill 1704) veel uitgebreider is dan in Blaeu 1664. Het is mij niet duidelijk of de tekst op p. 25 en p. 27 ook van Beauplan (1651?) is of niet. Ik denk van niet. Ten eerste sluit p. 24 expliciet de tekst van Beauplan af. Ten tweede is het taalgebruik van p. 25 en 27 veel 'Duitser' dan de rest van de tekst, wat een andere schrijver of vertaler suggereert. Tot slot komt het vrij korte stukje over de Krim-Tataren inhoudelijk totaal niet overeen met de uitgebreide verhandeling die in Frans 1660 of Engels 1704 (&quot;A Description of Crim Tartary&quot;, pp. 12-20) te lezen is. Beauplan verhaalt uitgebreid over de militaire tactieken van de Krim-Tataren, maar niets over de verschillende opvoeding van Tataarse jongens en meisjes, wat Blaeu 1664 p. 27 wel doet. Toch denk ik dat het terecht is om p. 25-27 bij dit boek op te nemen omdat het de beschrijving van Oekraïne wel 'af' maakt. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 3 jun 2026 11:55 (CEST) 

* '''Engelse Wikisource''': [[:en:Index:A Description of Ukraine Churchill (London 1704).pdf]]. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 3 jun 2026 11:55 (CEST)

== Schets van Beauplans Oekraïne ==
[[File:Sketch of Beauplan's Ukraine.png|500px|thumb|Schets van Beauplans Oekraïne (hier met voorbeelden uit de Franse editie van 1660 en de Engelse Churchill-editie van 1704)]]
:Ik heb een kaart gemaakt om een algemeen beeld te geven van de toponymische terminologie die Guillaume Le Vasseur de Beauplan gebruikte in zijn ''Beschrijving van Oekraïne'', zijn ''Algemene kaart van Oekraïne'' en zijn ''Speciale kaart van Oekraïne'' (jaren 1640-1660). Wat voor de meeste moderne lezers waarschijnlijk het meest verwarrend zal zijn, is het veelvuldige gebruik door Beauplan (en Blaeu, Churchill en andere vertalers) van de termen ''Rusland'' (Ruslant, Ruschlandt etc.), ''Russisch'', ''Russen'' (in de meeste gevallen het best te vertalen als &quot;Roes' &quot; of &quot;Roethenen&quot;), en vooral &quot;de Russische oever”, de “oever van Rusland”, “sijde van Rusland”, evenals “de andere oever”, “de sijde van Tartarien” enz. De overgrote meerderheid van de gevallen waarin het woord ‘'Russie’' voorkomt in [http://izbornyk.org.ua/boplan/bop07.htm Beauplans Franse editie uit 1660] worden genoemd in de context van “costé de la Russie”. In alle gevallen die ik heb kunnen vinden, lijkt hij te verwijzen naar het woiwodschap Roethenië in het zuidwesten van hedendaags Oekraïne, dat op zijn kaarten ''Russia Rubra'', &quot;Rood-Rusland&quot; of, in modern Nederlands, vaker ''Rood-Roethenië'' wordt genoemd, een term die grotendeels samenvalt met ‘Galicië’ of “Halychyna”. Dit moet niet worden verward met het moderne Rusland in het noordoosten, dat hij ''Moskovië'' (‘'Moscouie’') noemt. Op één enkele keer na verwijst hij naar de andere oever van de Dnipro gewoon als “de andere kant” / ‘'l'autre costé’' in het noorden (waar het ook deel uitmaakt van Kiovia, d.w.z. het woiwodschap Kiev/Kyiv/Kiow onder nominaal Pools bestuur, maar feitelijk onder controle van het Kozakken-Hetmanaat), terwijl hij het in het zuiden soms “de sijde van Tartarien” noemt (waar het nominaal onder controle staat van het Krim-Kanaat, maar feitelijk onder controle van de Zaporozje-Kozakken).

Blijkbaar was ''Russia'' of ''Ruthenia'' in Polen een ''pars pro toto'' geworden voor heel Oekraïne aan de rechteroever (tussen de rivier de Dnipro en het 'eigenlijke' Polen), omdat het woiwodschap Roethenië grensde aan het 'eigenlijke' Polen (Klein-Polen rondom Kraków). Dit zou dan vergelijkbaar zijn met hoe ''Allemagne'' in het Frans een ''pars pro toto'' werd voor heel Duitsland vanwege de nabijheid van de regio &quot;Alemania&quot;, of hoe het grensstadje Ratgoz (Raabs an der Thaya) leidde tot de Tsjechische naam ''Rakousko'' voor heel het land Oostenrijk dat achter dat ene grensstadje lag.
*:Ik hoop dat deze kaart de lezer zal helpen het te begrijpen, hoewel ik niet zeker weet waar en hoe ik deze moet gebruiken. Hetzelfde geldt eigenlijk voor die compilatiekaart van de rivier de Borysthenes (Dnipro) hierboven. Is het een idee om deze twee kaarten te laten zien in de inhoudsopgave [[Beschrijving van Oekraïne]]? Die maakt geen deel uit van het origineel, deze twee kaarten ook niet, maar samen helpen ze de lezer wel oriërteren op wat ze zo dadelijk gaan lezen. Mvg, [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 5 jun 2026 22:19 (CEST)
*::PS: Ik heb het dan over passages zoals:
*::* &quot;Hier is 't dat de Tarters, voorgenomen hebbende een roof uyt Ruschlant te halen, gemeenlijck hun benden overvoeren&quot;. (een moderne lezer kan hier denken dat dit van west naar oost zal zijn, omdat wat we nu &quot;Rusland&quot; noemen ten oosten van de Dnipro ligt, maar het is precies andersom).
*::* &quot;aen den slincken oever van de Borysthenes gelegen&quot;
*::* &quot;Noch laeger, aen de rechte sijde van de rivier, legt Cirkacze&quot;
*::* &quot; op d'andere oever Czeherin, Dombrow, omtrent het vierde deel eens mijls vandaer: gelijck oock Krylow aen d'over-oever,&quot;
*::* &quot;aen d'oever van Ruschlant&quot;
*::* &quot;D'oever aen d'andere sijde&quot;
*::* &quot;D'oever van Ruslant is seer hoogh en steyl; maer d'andere oever over 't eylant Tawan is laegh.&quot;
*::* &quot;Aen de rechte sijde van de Borysthenes, oft aen de strandt van Ruschlandt&quot;
*::* &quot;aen den slincken oever&quot;
*::* &quot;aen de slincke sijde&quot;
*::slinkcke(n) sijde/oever = Linkeroever-Oekraïne (oost)
*::rechte(n) sijde/oever = Rechteroever-Oekraïne (west)
*::Ook omdat deze rivier in het algemeen van noord naar zuid stroomt en zich niks aantrekt van het kaartnoorden, levert dit nog regelmatig verwarring op (ook bij mijzelf). Mvg, [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 5 jun 2026 22:30 (CEST)
*:::@[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] Wat denk jij?
*:::PS: Nogmaals bedankt voor het valideren, ik ben er heel erg blij mee!!! [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 5 jun 2026 22:32 (CEST)</text>
      <sha1>dl3xriyxmcic3pxp959voyfyfzchmk3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>222963</id>
      <parentid>222962</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T20:40:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Havang(nl)</username>
        <id>4330</id>
      </contributor>
      <comment>/* Schets van Beauplans Oekraïne */ Reactie</comment>
      <origin>222963</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9449" sha1="cgmkup32k74x6wbitnmg2y87y0jylg9" xml:space="preserve">== Vergelijk ==
[[File:Borysthenes (Dnipro) river compiled map (Blaeu 1664).jpg|thumb|[[:File:Borysthenes (Dnipro) river compiled map (Blaeu 1664).jpg]]]]
* '''Oekraïense Wikisource''' [[:uk:Дніпрові пороги. Опис України і Дніпра коло 1640 р.]] (verkorte uitgave)
:[[:uk:Індекс:Дніпрові пороги. Опис України і Дніпра коло 1640 р. 1925.pdf]]. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 31 mei 2026 23:06 (CEST)

* Inmiddels ook op de '''Franse Wikisource''' begonnen met de transcriptie van de Franstalige editie van 1660: [[:fr:Livre:Description d'Vkranie, qui sont plusieurs prouinces du royaume de Pologne. Contenuës depuis les confins de la Moscouie, iusques aux limites de la Transilvanie. - Ensemble leurs moeurs (IA descriptiondvkra00beau).pdf]]. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 2 jun 2026 17:53 (CEST)
::[[:File:Description d'Vkranie, qui sont plusieurs prouinces du royaume de Pologne. Contenuës depuis les confins de la Moscouie, iusques aux limites de la Transilvanie. - Ensemble leurs moeurs (IA descriptiondvkra00beau).pdf]] Franstalige editie uit 1660 van Beauplan, geheel gescand boek (138 pagina's).
::http://izbornyk.org.ua/boplan/bop07.htm Franstalige editie uit 1660 van Beauplan, geheel gedigitaliseerde tekst van bovenstaand boek. 
::http://izbornyk.org.ua/boplan/opys.htm Moderne Oekraïense vertaling uit 1990, gebaseerd op de Franstalige editie uit 1660. Met machinevertalingen is deze tekst uiterst goed leesbaar.
::Let wel: de Nederlandstalige versie uit 1664 is gebaseerd op de originele Franstalige editie uit 1651, en zelfs daarvan heeft Joan Blaeu slechts een gedeelte vertaald (20 pagina's in het Nederlands, kaarten en de Krim niet meegerekend, versus 79 pagina's in het Frans in totaal, naar verluidt ook zonder kaarten). Het is overigens wel mogelijk dat Blaeu een veel kleiner lettertype gebruikte dan Beauplan. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 2 jun 2026 09:03 (CEST)
::PS: Zie over de verschillen in edities: [[:nl:w:Beschrijving van Oekraïne#Edities van Description d'Ukranie]]. Het Nederlands en het Spaans hebbben de pech slechts een verkorte Blaeu-vertaling te hebben gekregen op basis van Beauplan 1651 ipv de volledige versie op basis van Beauplan 1660. Mogelijk ga ik ook nog de Duitse editie van 1780 transcriberen als dat niet al te moeilijk is, maar ik vrees dat de Fraktur het me te lastig gaat maken. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 3 jun 2026 12:02 (CEST)
::: Het lijkt erop dat de beschrijving van de Krim en Krim-Tataren in Beauplan 1660 (en Churchill 1704) veel uitgebreider is dan in Blaeu 1664. Het is mij niet duidelijk of de tekst op p. 25 en p. 27 ook van Beauplan (1651?) is of niet. Ik denk van niet. Ten eerste sluit p. 24 expliciet de tekst van Beauplan af. Ten tweede is het taalgebruik van p. 25 en 27 veel 'Duitser' dan de rest van de tekst, wat een andere schrijver of vertaler suggereert. Tot slot komt het vrij korte stukje over de Krim-Tataren inhoudelijk totaal niet overeen met de uitgebreide verhandeling die in Frans 1660 of Engels 1704 (&quot;A Description of Crim Tartary&quot;, pp. 12-20) te lezen is. Beauplan verhaalt uitgebreid over de militaire tactieken van de Krim-Tataren, maar niets over de verschillende opvoeding van Tataarse jongens en meisjes, wat Blaeu 1664 p. 27 wel doet. Toch denk ik dat het terecht is om p. 25-27 bij dit boek op te nemen omdat het de beschrijving van Oekraïne wel 'af' maakt. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 3 jun 2026 11:55 (CEST) 

* '''Engelse Wikisource''': [[:en:Index:A Description of Ukraine Churchill (London 1704).pdf]]. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 3 jun 2026 11:55 (CEST)

== Schets van Beauplans Oekraïne ==
[[File:Sketch of Beauplan's Ukraine.png|500px|thumb|Schets van Beauplans Oekraïne (hier met voorbeelden uit de Franse editie van 1660 en de Engelse Churchill-editie van 1704)]]
:Ik heb een kaart gemaakt om een algemeen beeld te geven van de toponymische terminologie die Guillaume Le Vasseur de Beauplan gebruikte in zijn ''Beschrijving van Oekraïne'', zijn ''Algemene kaart van Oekraïne'' en zijn ''Speciale kaart van Oekraïne'' (jaren 1640-1660). Wat voor de meeste moderne lezers waarschijnlijk het meest verwarrend zal zijn, is het veelvuldige gebruik door Beauplan (en Blaeu, Churchill en andere vertalers) van de termen ''Rusland'' (Ruslant, Ruschlandt etc.), ''Russisch'', ''Russen'' (in de meeste gevallen het best te vertalen als &quot;Roes' &quot; of &quot;Roethenen&quot;), en vooral &quot;de Russische oever”, de “oever van Rusland”, “sijde van Rusland”, evenals “de andere oever”, “de sijde van Tartarien” enz. De overgrote meerderheid van de gevallen waarin het woord ‘'Russie’' voorkomt in [http://izbornyk.org.ua/boplan/bop07.htm Beauplans Franse editie uit 1660] worden genoemd in de context van “costé de la Russie”. In alle gevallen die ik heb kunnen vinden, lijkt hij te verwijzen naar het woiwodschap Roethenië in het zuidwesten van hedendaags Oekraïne, dat op zijn kaarten ''Russia Rubra'', &quot;Rood-Rusland&quot; of, in modern Nederlands, vaker ''Rood-Roethenië'' wordt genoemd, een term die grotendeels samenvalt met ‘Galicië’ of “Halychyna”. Dit moet niet worden verward met het moderne Rusland in het noordoosten, dat hij ''Moskovië'' (‘'Moscouie’') noemt. Op één enkele keer na verwijst hij naar de andere oever van de Dnipro gewoon als “de andere kant” / ‘'l'autre costé’' in het noorden (waar het ook deel uitmaakt van Kiovia, d.w.z. het woiwodschap Kiev/Kyiv/Kiow onder nominaal Pools bestuur, maar feitelijk onder controle van het Kozakken-Hetmanaat), terwijl hij het in het zuiden soms “de sijde van Tartarien” noemt (waar het nominaal onder controle staat van het Krim-Kanaat, maar feitelijk onder controle van de Zaporozje-Kozakken).

Blijkbaar was ''Russia'' of ''Ruthenia'' in Polen een ''pars pro toto'' geworden voor heel Oekraïne aan de rechteroever (tussen de rivier de Dnipro en het 'eigenlijke' Polen), omdat het woiwodschap Roethenië grensde aan het 'eigenlijke' Polen (Klein-Polen rondom Kraków). Dit zou dan vergelijkbaar zijn met hoe ''Allemagne'' in het Frans een ''pars pro toto'' werd voor heel Duitsland vanwege de nabijheid van de regio &quot;Alemania&quot;, of hoe het grensstadje Ratgoz (Raabs an der Thaya) leidde tot de Tsjechische naam ''Rakousko'' voor heel het land Oostenrijk dat achter dat ene grensstadje lag.
*:Ik hoop dat deze kaart de lezer zal helpen het te begrijpen, hoewel ik niet zeker weet waar en hoe ik deze moet gebruiken. Hetzelfde geldt eigenlijk voor die compilatiekaart van de rivier de Borysthenes (Dnipro) hierboven. Is het een idee om deze twee kaarten te laten zien in de inhoudsopgave [[Beschrijving van Oekraïne]]? Die maakt geen deel uit van het origineel, deze twee kaarten ook niet, maar samen helpen ze de lezer wel oriërteren op wat ze zo dadelijk gaan lezen. Mvg, [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 5 jun 2026 22:19 (CEST)
*::PS: Ik heb het dan over passages zoals:
*::* &quot;Hier is 't dat de Tarters, voorgenomen hebbende een roof uyt Ruschlant te halen, gemeenlijck hun benden overvoeren&quot;. (een moderne lezer kan hier denken dat dit van west naar oost zal zijn, omdat wat we nu &quot;Rusland&quot; noemen ten oosten van de Dnipro ligt, maar het is precies andersom).
*::* &quot;aen den slincken oever van de Borysthenes gelegen&quot;
*::* &quot;Noch laeger, aen de rechte sijde van de rivier, legt Cirkacze&quot;
*::* &quot; op d'andere oever Czeherin, Dombrow, omtrent het vierde deel eens mijls vandaer: gelijck oock Krylow aen d'over-oever,&quot;
*::* &quot;aen d'oever van Ruschlant&quot;
*::* &quot;D'oever aen d'andere sijde&quot;
*::* &quot;D'oever van Ruslant is seer hoogh en steyl; maer d'andere oever over 't eylant Tawan is laegh.&quot;
*::* &quot;Aen de rechte sijde van de Borysthenes, oft aen de strandt van Ruschlandt&quot;
*::* &quot;aen den slincken oever&quot;
*::* &quot;aen de slincke sijde&quot;
*::slinkcke(n) sijde/oever = Linkeroever-Oekraïne (oost)
*::rechte(n) sijde/oever = Rechteroever-Oekraïne (west)
*::Ook omdat deze rivier in het algemeen van noord naar zuid stroomt en zich niks aantrekt van het kaartnoorden, levert dit nog regelmatig verwarring op (ook bij mijzelf). Mvg, [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 5 jun 2026 22:30 (CEST)
*:::@[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] Wat denk jij?
*:::PS: Nogmaals bedankt voor het valideren, ik ben er heel erg blij mee!!! [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 5 jun 2026 22:32 (CEST)
*::::Zo'n toevoeging, die zou kunnen passen in een encyclopedisch artikel op wikipedia, is op wikisource ongewenst. Het is niet hetzelfde als de toevoeging van een Inhoud: De toevoeging van een inhoud van de bron in de index heeft als functie de hoofdstukken via de magic header met elkaar te verbinden. Als de inhoud niet in het brondocument staat, wordt dat erbij vermeld. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 5 jun 2026 22:40 (CEST)</text>
      <sha1>cgmkup32k74x6wbitnmg2y87y0jylg9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>222964</id>
      <parentid>222963</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T21:06:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nederlandse Leeuw</username>
        <id>797</id>
      </contributor>
      <comment>/* Schets van Beauplans Oekraïne */ Reactie</comment>
      <origin>222964</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11865" sha1="21zskt9gxc9tg91aecp3xuhbtcl14bq" xml:space="preserve">== Vergelijk ==
[[File:Borysthenes (Dnipro) river compiled map (Blaeu 1664).jpg|thumb|[[:File:Borysthenes (Dnipro) river compiled map (Blaeu 1664).jpg]]]]
* '''Oekraïense Wikisource''' [[:uk:Дніпрові пороги. Опис України і Дніпра коло 1640 р.]] (verkorte uitgave)
:[[:uk:Індекс:Дніпрові пороги. Опис України і Дніпра коло 1640 р. 1925.pdf]]. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 31 mei 2026 23:06 (CEST)

* Inmiddels ook op de '''Franse Wikisource''' begonnen met de transcriptie van de Franstalige editie van 1660: [[:fr:Livre:Description d'Vkranie, qui sont plusieurs prouinces du royaume de Pologne. Contenuës depuis les confins de la Moscouie, iusques aux limites de la Transilvanie. - Ensemble leurs moeurs (IA descriptiondvkra00beau).pdf]]. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 2 jun 2026 17:53 (CEST)
::[[:File:Description d'Vkranie, qui sont plusieurs prouinces du royaume de Pologne. Contenuës depuis les confins de la Moscouie, iusques aux limites de la Transilvanie. - Ensemble leurs moeurs (IA descriptiondvkra00beau).pdf]] Franstalige editie uit 1660 van Beauplan, geheel gescand boek (138 pagina's).
::http://izbornyk.org.ua/boplan/bop07.htm Franstalige editie uit 1660 van Beauplan, geheel gedigitaliseerde tekst van bovenstaand boek. 
::http://izbornyk.org.ua/boplan/opys.htm Moderne Oekraïense vertaling uit 1990, gebaseerd op de Franstalige editie uit 1660. Met machinevertalingen is deze tekst uiterst goed leesbaar.
::Let wel: de Nederlandstalige versie uit 1664 is gebaseerd op de originele Franstalige editie uit 1651, en zelfs daarvan heeft Joan Blaeu slechts een gedeelte vertaald (20 pagina's in het Nederlands, kaarten en de Krim niet meegerekend, versus 79 pagina's in het Frans in totaal, naar verluidt ook zonder kaarten). Het is overigens wel mogelijk dat Blaeu een veel kleiner lettertype gebruikte dan Beauplan. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 2 jun 2026 09:03 (CEST)
::PS: Zie over de verschillen in edities: [[:nl:w:Beschrijving van Oekraïne#Edities van Description d'Ukranie]]. Het Nederlands en het Spaans hebbben de pech slechts een verkorte Blaeu-vertaling te hebben gekregen op basis van Beauplan 1651 ipv de volledige versie op basis van Beauplan 1660. Mogelijk ga ik ook nog de Duitse editie van 1780 transcriberen als dat niet al te moeilijk is, maar ik vrees dat de Fraktur het me te lastig gaat maken. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 3 jun 2026 12:02 (CEST)
::: Het lijkt erop dat de beschrijving van de Krim en Krim-Tataren in Beauplan 1660 (en Churchill 1704) veel uitgebreider is dan in Blaeu 1664. Het is mij niet duidelijk of de tekst op p. 25 en p. 27 ook van Beauplan (1651?) is of niet. Ik denk van niet. Ten eerste sluit p. 24 expliciet de tekst van Beauplan af. Ten tweede is het taalgebruik van p. 25 en 27 veel 'Duitser' dan de rest van de tekst, wat een andere schrijver of vertaler suggereert. Tot slot komt het vrij korte stukje over de Krim-Tataren inhoudelijk totaal niet overeen met de uitgebreide verhandeling die in Frans 1660 of Engels 1704 (&quot;A Description of Crim Tartary&quot;, pp. 12-20) te lezen is. Beauplan verhaalt uitgebreid over de militaire tactieken van de Krim-Tataren, maar niets over de verschillende opvoeding van Tataarse jongens en meisjes, wat Blaeu 1664 p. 27 wel doet. Toch denk ik dat het terecht is om p. 25-27 bij dit boek op te nemen omdat het de beschrijving van Oekraïne wel 'af' maakt. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 3 jun 2026 11:55 (CEST) 

* '''Engelse Wikisource''': [[:en:Index:A Description of Ukraine Churchill (London 1704).pdf]]. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 3 jun 2026 11:55 (CEST)

== Schets van Beauplans Oekraïne ==
[[File:Sketch of Beauplan's Ukraine.png|500px|thumb|Schets van Beauplans Oekraïne (hier met voorbeelden uit de Franse editie van 1660 en de Engelse Churchill-editie van 1704)]]
:Ik heb een kaart gemaakt om een algemeen beeld te geven van de toponymische terminologie die Guillaume Le Vasseur de Beauplan gebruikte in zijn ''Beschrijving van Oekraïne'', zijn ''Algemene kaart van Oekraïne'' en zijn ''Speciale kaart van Oekraïne'' (jaren 1640-1660). Wat voor de meeste moderne lezers waarschijnlijk het meest verwarrend zal zijn, is het veelvuldige gebruik door Beauplan (en Blaeu, Churchill en andere vertalers) van de termen ''Rusland'' (Ruslant, Ruschlandt etc.), ''Russisch'', ''Russen'' (in de meeste gevallen het best te vertalen als &quot;Roes' &quot; of &quot;Roethenen&quot;), en vooral &quot;de Russische oever”, de “oever van Rusland”, “sijde van Rusland”, evenals “de andere oever”, “de sijde van Tartarien” enz. De overgrote meerderheid van de gevallen waarin het woord ‘'Russie’' voorkomt in [http://izbornyk.org.ua/boplan/bop07.htm Beauplans Franse editie uit 1660] worden genoemd in de context van “costé de la Russie”. In alle gevallen die ik heb kunnen vinden, lijkt hij te verwijzen naar het woiwodschap Roethenië in het zuidwesten van hedendaags Oekraïne, dat op zijn kaarten ''Russia Rubra'', &quot;Rood-Rusland&quot; of, in modern Nederlands, vaker ''Rood-Roethenië'' wordt genoemd, een term die grotendeels samenvalt met ‘Galicië’ of “Halychyna”. Dit moet niet worden verward met het moderne Rusland in het noordoosten, dat hij ''Moskovië'' (‘'Moscouie’') noemt. Op één enkele keer na verwijst hij naar de andere oever van de Dnipro gewoon als “de andere kant” / ‘'l'autre costé’' in het noorden (waar het ook deel uitmaakt van Kiovia, d.w.z. het woiwodschap Kiev/Kyiv/Kiow onder nominaal Pools bestuur, maar feitelijk onder controle van het Kozakken-Hetmanaat), terwijl hij het in het zuiden soms “de sijde van Tartarien” noemt (waar het nominaal onder controle staat van het Krim-Kanaat, maar feitelijk onder controle van de Zaporozje-Kozakken).

Blijkbaar was ''Russia'' of ''Ruthenia'' in Polen een ''pars pro toto'' geworden voor heel Oekraïne aan de rechteroever (tussen de rivier de Dnipro en het 'eigenlijke' Polen), omdat het woiwodschap Roethenië grensde aan het 'eigenlijke' Polen (Klein-Polen rondom Kraków). Dit zou dan vergelijkbaar zijn met hoe ''Allemagne'' in het Frans een ''pars pro toto'' werd voor heel Duitsland vanwege de nabijheid van de regio &quot;Alemania&quot;, of hoe het grensstadje Ratgoz (Raabs an der Thaya) leidde tot de Tsjechische naam ''Rakousko'' voor heel het land Oostenrijk dat achter dat ene grensstadje lag.
*:Ik hoop dat deze kaart de lezer zal helpen het te begrijpen, hoewel ik niet zeker weet waar en hoe ik deze moet gebruiken. Hetzelfde geldt eigenlijk voor die compilatiekaart van de rivier de Borysthenes (Dnipro) hierboven. Is het een idee om deze twee kaarten te laten zien in de inhoudsopgave [[Beschrijving van Oekraïne]]? Die maakt geen deel uit van het origineel, deze twee kaarten ook niet, maar samen helpen ze de lezer wel oriërteren op wat ze zo dadelijk gaan lezen. Mvg, [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 5 jun 2026 22:19 (CEST)
*::PS: Ik heb het dan over passages zoals:
*::* &quot;Hier is 't dat de Tarters, voorgenomen hebbende een roof uyt Ruschlant te halen, gemeenlijck hun benden overvoeren&quot;. (een moderne lezer kan hier denken dat dit van west naar oost zal zijn, omdat wat we nu &quot;Rusland&quot; noemen ten oosten van de Dnipro ligt, maar het is precies andersom).
*::* &quot;aen den slincken oever van de Borysthenes gelegen&quot;
*::* &quot;Noch laeger, aen de rechte sijde van de rivier, legt Cirkacze&quot;
*::* &quot; op d'andere oever Czeherin, Dombrow, omtrent het vierde deel eens mijls vandaer: gelijck oock Krylow aen d'over-oever,&quot;
*::* &quot;aen d'oever van Ruschlant&quot;
*::* &quot;D'oever aen d'andere sijde&quot;
*::* &quot;D'oever van Ruslant is seer hoogh en steyl; maer d'andere oever over 't eylant Tawan is laegh.&quot;
*::* &quot;Aen de rechte sijde van de Borysthenes, oft aen de strandt van Ruschlandt&quot;
*::* &quot;aen den slincken oever&quot;
*::* &quot;aen de slincke sijde&quot;
*::slinkcke(n) sijde/oever = Linkeroever-Oekraïne (oost)
*::rechte(n) sijde/oever = Rechteroever-Oekraïne (west)
*::Ook omdat deze rivier in het algemeen van noord naar zuid stroomt en zich niks aantrekt van het kaartnoorden, levert dit nog regelmatig verwarring op (ook bij mijzelf). Mvg, [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 5 jun 2026 22:30 (CEST)
*:::@[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] Wat denk jij?
*:::PS: Nogmaals bedankt voor het valideren, ik ben er heel erg blij mee!!! [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 5 jun 2026 22:32 (CEST)
*::::Zo'n toevoeging, die zou kunnen passen in een encyclopedisch artikel op wikipedia, is op wikisource ongewenst. Het is niet hetzelfde als de toevoeging van een Inhoud: De toevoeging van een inhoud van de bron in de index heeft als functie de hoofdstukken via de magic header met elkaar te verbinden. Als de inhoud niet in het brondocument staat, wordt dat erbij vermeld. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 5 jun 2026 22:40 (CEST)
*:::::Hmmm goed punt. Ik ga er dan nog eens over nadenken. Er speelt sowieso nog wel meer, zoals het feit dat het toponiem ''Oekraïne'' in de titel staat (althans in de meeste taalversies, niet in NL), maar in de tekst zelf maar weinig voorkomt en niet uitgelegd wordt. Beauplan lijkt met &quot;Oekraïne&quot; de woiwodschappen Kiow/Kyiv/Kiev, Bratslav en Severië te hebben bedoeld (die bij het Verdrag van Zboriv van 1649 provisioneel erkend werden als het grondgebied van het Kozakken-Hetmanaat), maar niet Podolië, Pokutië, Wolynië en Galicië (Rood-Roethenië), die wel bij hedendaags Oekraïne horen. Dat blijkt uit passages zoals:
*:::::* &quot;Hier staet aen te mercken, dat byna alle de dorpen van Podolien en Ukraine met heggen en dichte bosschen omringt sijn&quot;.
*:::::M.a.w. ''Podolien'' hoorde volgens Beauplan niet bij ''Ukraine'', anders zou alleen ''Ukraine'' hebben volstaan.
*:::::* &quot;dat 'er in geheel Ukraine geen sout is, 't welck uyt Pokucia, een Poolsch landtschap (...), derwaerts gebracht wordt.&quot;
*:::::Ergo, ''Pokucia'' (Pokutië) hoorde volgens Beauplan niet bij ''Ukraine''.
*:::::Het is overigens veelzeggend dat volgens de Franse titel van 1660 ''Ukranie, qui sont plusieurs des provinces  du Royaume de Pologne'' (&quot;Oekraïne zijn verschillende provincies van het Koninkrijk Polen&quot;), maar volgens de passage hierboven is ''Ukraine'' impliciet geen &quot;Poolsch landtschap&quot; (meer?). Daarmee lijkt Beauplan impliciet ook de onafhankelijkheid van Oekraïne (d.w.z. het Kozakken-Hetmanaat) t.o.v. Polen te erkennen. Het zegt veel over de complexe en bewogen tekstgeschiedenis en publicatiegeschiedenis van Beauplan, die oorspronkelijk in dienst van de Poolse koning werkte (met als doel om Oekraïne juist bij Polen te houden, zo nodig met militair geweld, met behulp van zijn kaarten en beschrijvingen) en bij Hondius in Gdansk zijn kaarten wou publiceren, maar uiteindelijk clandestien (tégen het koninklijk privilege van 1654 in) zijn kaarten bij de concurrent Blaeu in Amsterdam liet publiceren zónder toestemming van de Poolse koning. 
*:::::Ik moet nog een manier bedenken waarop ik de lezer op dit soort zaken kan wijzen. Dat zal dan denk ik wel buiten Wikisource om moeten. Ik neem aan dat we verder ook niet aan voetnoten doen die niet in het originele boek stonden? Mvg, [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 5 jun 2026 23:06 (CEST)</text>
      <sha1>21zskt9gxc9tg91aecp3xuhbtcl14bq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>222965</id>
      <parentid>222964</parentid>
      <timestamp>2026-06-06T08:31:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Havang(nl)</username>
        <id>4330</id>
      </contributor>
      <comment>/* Schets van Beauplans Oekraïne */ Reactie</comment>
      <origin>222965</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12030" sha1="cub0tlptndw7j25j805yu2fstt5a497" xml:space="preserve">== Vergelijk ==
[[File:Borysthenes (Dnipro) river compiled map (Blaeu 1664).jpg|thumb|[[:File:Borysthenes (Dnipro) river compiled map (Blaeu 1664).jpg]]]]
* '''Oekraïense Wikisource''' [[:uk:Дніпрові пороги. Опис України і Дніпра коло 1640 р.]] (verkorte uitgave)
:[[:uk:Індекс:Дніпрові пороги. Опис України і Дніпра коло 1640 р. 1925.pdf]]. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 31 mei 2026 23:06 (CEST)

* Inmiddels ook op de '''Franse Wikisource''' begonnen met de transcriptie van de Franstalige editie van 1660: [[:fr:Livre:Description d'Vkranie, qui sont plusieurs prouinces du royaume de Pologne. Contenuës depuis les confins de la Moscouie, iusques aux limites de la Transilvanie. - Ensemble leurs moeurs (IA descriptiondvkra00beau).pdf]]. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 2 jun 2026 17:53 (CEST)
::[[:File:Description d'Vkranie, qui sont plusieurs prouinces du royaume de Pologne. Contenuës depuis les confins de la Moscouie, iusques aux limites de la Transilvanie. - Ensemble leurs moeurs (IA descriptiondvkra00beau).pdf]] Franstalige editie uit 1660 van Beauplan, geheel gescand boek (138 pagina's).
::http://izbornyk.org.ua/boplan/bop07.htm Franstalige editie uit 1660 van Beauplan, geheel gedigitaliseerde tekst van bovenstaand boek. 
::http://izbornyk.org.ua/boplan/opys.htm Moderne Oekraïense vertaling uit 1990, gebaseerd op de Franstalige editie uit 1660. Met machinevertalingen is deze tekst uiterst goed leesbaar.
::Let wel: de Nederlandstalige versie uit 1664 is gebaseerd op de originele Franstalige editie uit 1651, en zelfs daarvan heeft Joan Blaeu slechts een gedeelte vertaald (20 pagina's in het Nederlands, kaarten en de Krim niet meegerekend, versus 79 pagina's in het Frans in totaal, naar verluidt ook zonder kaarten). Het is overigens wel mogelijk dat Blaeu een veel kleiner lettertype gebruikte dan Beauplan. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 2 jun 2026 09:03 (CEST)
::PS: Zie over de verschillen in edities: [[:nl:w:Beschrijving van Oekraïne#Edities van Description d'Ukranie]]. Het Nederlands en het Spaans hebbben de pech slechts een verkorte Blaeu-vertaling te hebben gekregen op basis van Beauplan 1651 ipv de volledige versie op basis van Beauplan 1660. Mogelijk ga ik ook nog de Duitse editie van 1780 transcriberen als dat niet al te moeilijk is, maar ik vrees dat de Fraktur het me te lastig gaat maken. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 3 jun 2026 12:02 (CEST)
::: Het lijkt erop dat de beschrijving van de Krim en Krim-Tataren in Beauplan 1660 (en Churchill 1704) veel uitgebreider is dan in Blaeu 1664. Het is mij niet duidelijk of de tekst op p. 25 en p. 27 ook van Beauplan (1651?) is of niet. Ik denk van niet. Ten eerste sluit p. 24 expliciet de tekst van Beauplan af. Ten tweede is het taalgebruik van p. 25 en 27 veel 'Duitser' dan de rest van de tekst, wat een andere schrijver of vertaler suggereert. Tot slot komt het vrij korte stukje over de Krim-Tataren inhoudelijk totaal niet overeen met de uitgebreide verhandeling die in Frans 1660 of Engels 1704 (&quot;A Description of Crim Tartary&quot;, pp. 12-20) te lezen is. Beauplan verhaalt uitgebreid over de militaire tactieken van de Krim-Tataren, maar niets over de verschillende opvoeding van Tataarse jongens en meisjes, wat Blaeu 1664 p. 27 wel doet. Toch denk ik dat het terecht is om p. 25-27 bij dit boek op te nemen omdat het de beschrijving van Oekraïne wel 'af' maakt. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 3 jun 2026 11:55 (CEST) 

* '''Engelse Wikisource''': [[:en:Index:A Description of Ukraine Churchill (London 1704).pdf]]. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 3 jun 2026 11:55 (CEST)

== Schets van Beauplans Oekraïne ==
[[File:Sketch of Beauplan's Ukraine.png|500px|thumb|Schets van Beauplans Oekraïne (hier met voorbeelden uit de Franse editie van 1660 en de Engelse Churchill-editie van 1704)]]
:Ik heb een kaart gemaakt om een algemeen beeld te geven van de toponymische terminologie die Guillaume Le Vasseur de Beauplan gebruikte in zijn ''Beschrijving van Oekraïne'', zijn ''Algemene kaart van Oekraïne'' en zijn ''Speciale kaart van Oekraïne'' (jaren 1640-1660). Wat voor de meeste moderne lezers waarschijnlijk het meest verwarrend zal zijn, is het veelvuldige gebruik door Beauplan (en Blaeu, Churchill en andere vertalers) van de termen ''Rusland'' (Ruslant, Ruschlandt etc.), ''Russisch'', ''Russen'' (in de meeste gevallen het best te vertalen als &quot;Roes' &quot; of &quot;Roethenen&quot;), en vooral &quot;de Russische oever”, de “oever van Rusland”, “sijde van Rusland”, evenals “de andere oever”, “de sijde van Tartarien” enz. De overgrote meerderheid van de gevallen waarin het woord ‘'Russie’' voorkomt in [http://izbornyk.org.ua/boplan/bop07.htm Beauplans Franse editie uit 1660] worden genoemd in de context van “costé de la Russie”. In alle gevallen die ik heb kunnen vinden, lijkt hij te verwijzen naar het woiwodschap Roethenië in het zuidwesten van hedendaags Oekraïne, dat op zijn kaarten ''Russia Rubra'', &quot;Rood-Rusland&quot; of, in modern Nederlands, vaker ''Rood-Roethenië'' wordt genoemd, een term die grotendeels samenvalt met ‘Galicië’ of “Halychyna”. Dit moet niet worden verward met het moderne Rusland in het noordoosten, dat hij ''Moskovië'' (‘'Moscouie’') noemt. Op één enkele keer na verwijst hij naar de andere oever van de Dnipro gewoon als “de andere kant” / ‘'l'autre costé’' in het noorden (waar het ook deel uitmaakt van Kiovia, d.w.z. het woiwodschap Kiev/Kyiv/Kiow onder nominaal Pools bestuur, maar feitelijk onder controle van het Kozakken-Hetmanaat), terwijl hij het in het zuiden soms “de sijde van Tartarien” noemt (waar het nominaal onder controle staat van het Krim-Kanaat, maar feitelijk onder controle van de Zaporozje-Kozakken).

Blijkbaar was ''Russia'' of ''Ruthenia'' in Polen een ''pars pro toto'' geworden voor heel Oekraïne aan de rechteroever (tussen de rivier de Dnipro en het 'eigenlijke' Polen), omdat het woiwodschap Roethenië grensde aan het 'eigenlijke' Polen (Klein-Polen rondom Kraków). Dit zou dan vergelijkbaar zijn met hoe ''Allemagne'' in het Frans een ''pars pro toto'' werd voor heel Duitsland vanwege de nabijheid van de regio &quot;Alemania&quot;, of hoe het grensstadje Ratgoz (Raabs an der Thaya) leidde tot de Tsjechische naam ''Rakousko'' voor heel het land Oostenrijk dat achter dat ene grensstadje lag.
*:Ik hoop dat deze kaart de lezer zal helpen het te begrijpen, hoewel ik niet zeker weet waar en hoe ik deze moet gebruiken. Hetzelfde geldt eigenlijk voor die compilatiekaart van de rivier de Borysthenes (Dnipro) hierboven. Is het een idee om deze twee kaarten te laten zien in de inhoudsopgave [[Beschrijving van Oekraïne]]? Die maakt geen deel uit van het origineel, deze twee kaarten ook niet, maar samen helpen ze de lezer wel oriërteren op wat ze zo dadelijk gaan lezen. Mvg, [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 5 jun 2026 22:19 (CEST)
*::PS: Ik heb het dan over passages zoals:
*::* &quot;Hier is 't dat de Tarters, voorgenomen hebbende een roof uyt Ruschlant te halen, gemeenlijck hun benden overvoeren&quot;. (een moderne lezer kan hier denken dat dit van west naar oost zal zijn, omdat wat we nu &quot;Rusland&quot; noemen ten oosten van de Dnipro ligt, maar het is precies andersom).
*::* &quot;aen den slincken oever van de Borysthenes gelegen&quot;
*::* &quot;Noch laeger, aen de rechte sijde van de rivier, legt Cirkacze&quot;
*::* &quot; op d'andere oever Czeherin, Dombrow, omtrent het vierde deel eens mijls vandaer: gelijck oock Krylow aen d'over-oever,&quot;
*::* &quot;aen d'oever van Ruschlant&quot;
*::* &quot;D'oever aen d'andere sijde&quot;
*::* &quot;D'oever van Ruslant is seer hoogh en steyl; maer d'andere oever over 't eylant Tawan is laegh.&quot;
*::* &quot;Aen de rechte sijde van de Borysthenes, oft aen de strandt van Ruschlandt&quot;
*::* &quot;aen den slincken oever&quot;
*::* &quot;aen de slincke sijde&quot;
*::slinkcke(n) sijde/oever = Linkeroever-Oekraïne (oost)
*::rechte(n) sijde/oever = Rechteroever-Oekraïne (west)
*::Ook omdat deze rivier in het algemeen van noord naar zuid stroomt en zich niks aantrekt van het kaartnoorden, levert dit nog regelmatig verwarring op (ook bij mijzelf). Mvg, [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 5 jun 2026 22:30 (CEST)
*:::@[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] Wat denk jij?
*:::PS: Nogmaals bedankt voor het valideren, ik ben er heel erg blij mee!!! [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 5 jun 2026 22:32 (CEST)
*::::Zo'n toevoeging, die zou kunnen passen in een encyclopedisch artikel op wikipedia, is op wikisource ongewenst. Het is niet hetzelfde als de toevoeging van een Inhoud: De toevoeging van een inhoud van de bron in de index heeft als functie de hoofdstukken via de magic header met elkaar te verbinden. Als de inhoud niet in het brondocument staat, wordt dat erbij vermeld. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 5 jun 2026 22:40 (CEST)
*:::::Hmmm goed punt. Ik ga er dan nog eens over nadenken. Er speelt sowieso nog wel meer, zoals het feit dat het toponiem ''Oekraïne'' in de titel staat (althans in de meeste taalversies, niet in NL), maar in de tekst zelf maar weinig voorkomt en niet uitgelegd wordt. Beauplan lijkt met &quot;Oekraïne&quot; de woiwodschappen Kiow/Kyiv/Kiev, Bratslav en Severië te hebben bedoeld (die bij het Verdrag van Zboriv van 1649 provisioneel erkend werden als het grondgebied van het Kozakken-Hetmanaat), maar niet Podolië, Pokutië, Wolynië en Galicië (Rood-Roethenië), die wel bij hedendaags Oekraïne horen. Dat blijkt uit passages zoals:
*:::::* &quot;Hier staet aen te mercken, dat byna alle de dorpen van Podolien en Ukraine met heggen en dichte bosschen omringt sijn&quot;.
*:::::M.a.w. ''Podolien'' hoorde volgens Beauplan niet bij ''Ukraine'', anders zou alleen ''Ukraine'' hebben volstaan.
*:::::* &quot;dat 'er in geheel Ukraine geen sout is, 't welck uyt Pokucia, een Poolsch landtschap (...), derwaerts gebracht wordt.&quot;
*:::::Ergo, ''Pokucia'' (Pokutië) hoorde volgens Beauplan niet bij ''Ukraine''.
*:::::Het is overigens veelzeggend dat volgens de Franse titel van 1660 ''Ukranie, qui sont plusieurs des provinces  du Royaume de Pologne'' (&quot;Oekraïne zijn verschillende provincies van het Koninkrijk Polen&quot;), maar volgens de passage hierboven is ''Ukraine'' impliciet geen &quot;Poolsch landtschap&quot; (meer?). Daarmee lijkt Beauplan impliciet ook de onafhankelijkheid van Oekraïne (d.w.z. het Kozakken-Hetmanaat) t.o.v. Polen te erkennen. Het zegt veel over de complexe en bewogen tekstgeschiedenis en publicatiegeschiedenis van Beauplan, die oorspronkelijk in dienst van de Poolse koning werkte (met als doel om Oekraïne juist bij Polen te houden, zo nodig met militair geweld, met behulp van zijn kaarten en beschrijvingen) en bij Hondius in Gdansk zijn kaarten wou publiceren, maar uiteindelijk clandestien (tégen het koninklijk privilege van 1654 in) zijn kaarten bij de concurrent Blaeu in Amsterdam liet publiceren zónder toestemming van de Poolse koning. 
*:::::Ik moet nog een manier bedenken waarop ik de lezer op dit soort zaken kan wijzen. Dat zal dan denk ik wel buiten Wikisource om moeten. Ik neem aan dat we verder ook niet aan voetnoten doen die niet in het originele boek stonden? Mvg, [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 5 jun 2026 23:06 (CEST)
*::::::Je denkt ''encyclopedie'',  denk ''source/brontekst''. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 6 jun 2026 10:31 (CEST)</text>
      <sha1>cub0tlptndw7j25j805yu2fstt5a497</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>222966</id>
      <parentid>222965</parentid>
      <timestamp>2026-06-06T08:44:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Havang(nl)</username>
        <id>4330</id>
      </contributor>
      <comment>/* Schets van Beauplans Oekraïne */</comment>
      <origin>222966</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12116" sha1="h2bqup48h6d06cg6bqn9y5id7kqrzff" xml:space="preserve">== Vergelijk ==
[[File:Borysthenes (Dnipro) river compiled map (Blaeu 1664).jpg|thumb|[[:File:Borysthenes (Dnipro) river compiled map (Blaeu 1664).jpg]]]]
* '''Oekraïense Wikisource''' [[:uk:Дніпрові пороги. Опис України і Дніпра коло 1640 р.]] (verkorte uitgave)
:[[:uk:Індекс:Дніпрові пороги. Опис України і Дніпра коло 1640 р. 1925.pdf]]. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 31 mei 2026 23:06 (CEST)

* Inmiddels ook op de '''Franse Wikisource''' begonnen met de transcriptie van de Franstalige editie van 1660: [[:fr:Livre:Description d'Vkranie, qui sont plusieurs prouinces du royaume de Pologne. Contenuës depuis les confins de la Moscouie, iusques aux limites de la Transilvanie. - Ensemble leurs moeurs (IA descriptiondvkra00beau).pdf]]. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 2 jun 2026 17:53 (CEST)
::[[:File:Description d'Vkranie, qui sont plusieurs prouinces du royaume de Pologne. Contenuës depuis les confins de la Moscouie, iusques aux limites de la Transilvanie. - Ensemble leurs moeurs (IA descriptiondvkra00beau).pdf]] Franstalige editie uit 1660 van Beauplan, geheel gescand boek (138 pagina's).
::http://izbornyk.org.ua/boplan/bop07.htm Franstalige editie uit 1660 van Beauplan, geheel gedigitaliseerde tekst van bovenstaand boek. 
::http://izbornyk.org.ua/boplan/opys.htm Moderne Oekraïense vertaling uit 1990, gebaseerd op de Franstalige editie uit 1660. Met machinevertalingen is deze tekst uiterst goed leesbaar.
::Let wel: de Nederlandstalige versie uit 1664 is gebaseerd op de originele Franstalige editie uit 1651, en zelfs daarvan heeft Joan Blaeu slechts een gedeelte vertaald (20 pagina's in het Nederlands, kaarten en de Krim niet meegerekend, versus 79 pagina's in het Frans in totaal, naar verluidt ook zonder kaarten). Het is overigens wel mogelijk dat Blaeu een veel kleiner lettertype gebruikte dan Beauplan. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 2 jun 2026 09:03 (CEST)
::PS: Zie over de verschillen in edities: [[:nl:w:Beschrijving van Oekraïne#Edities van Description d'Ukranie]]. Het Nederlands en het Spaans hebbben de pech slechts een verkorte Blaeu-vertaling te hebben gekregen op basis van Beauplan 1651 ipv de volledige versie op basis van Beauplan 1660. Mogelijk ga ik ook nog de Duitse editie van 1780 transcriberen als dat niet al te moeilijk is, maar ik vrees dat de Fraktur het me te lastig gaat maken. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 3 jun 2026 12:02 (CEST)
::: Het lijkt erop dat de beschrijving van de Krim en Krim-Tataren in Beauplan 1660 (en Churchill 1704) veel uitgebreider is dan in Blaeu 1664. Het is mij niet duidelijk of de tekst op p. 25 en p. 27 ook van Beauplan (1651?) is of niet. Ik denk van niet. Ten eerste sluit p. 24 expliciet de tekst van Beauplan af. Ten tweede is het taalgebruik van p. 25 en 27 veel 'Duitser' dan de rest van de tekst, wat een andere schrijver of vertaler suggereert. Tot slot komt het vrij korte stukje over de Krim-Tataren inhoudelijk totaal niet overeen met de uitgebreide verhandeling die in Frans 1660 of Engels 1704 (&quot;A Description of Crim Tartary&quot;, pp. 12-20) te lezen is. Beauplan verhaalt uitgebreid over de militaire tactieken van de Krim-Tataren, maar niets over de verschillende opvoeding van Tataarse jongens en meisjes, wat Blaeu 1664 p. 27 wel doet. Toch denk ik dat het terecht is om p. 25-27 bij dit boek op te nemen omdat het de beschrijving van Oekraïne wel 'af' maakt. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 3 jun 2026 11:55 (CEST) 

* '''Engelse Wikisource''': [[:en:Index:A Description of Ukraine Churchill (London 1704).pdf]]. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 3 jun 2026 11:55 (CEST)

== Schets van Beauplans Oekraïne ==
[[File:Sketch of Beauplan's Ukraine.png|500px|thumb|Schets van Beauplans Oekraïne (hier met voorbeelden uit de Franse editie van 1660 en de Engelse Churchill-editie van 1704)]]
:Ik heb een kaart gemaakt om een algemeen beeld te geven van de toponymische terminologie die Guillaume Le Vasseur de Beauplan gebruikte in zijn ''Beschrijving van Oekraïne'', zijn ''Algemene kaart van Oekraïne'' en zijn ''Speciale kaart van Oekraïne'' (jaren 1640-1660). Wat voor de meeste moderne lezers waarschijnlijk het meest verwarrend zal zijn, is het veelvuldige gebruik door Beauplan (en Blaeu, Churchill en andere vertalers) van de termen ''Rusland'' (Ruslant, Ruschlandt etc.), ''Russisch'', ''Russen'' (in de meeste gevallen het best te vertalen als &quot;Roes' &quot; of &quot;Roethenen&quot;), en vooral &quot;de Russische oever”, de “oever van Rusland”, “sijde van Rusland”, evenals “de andere oever”, “de sijde van Tartarien” enz. De overgrote meerderheid van de gevallen waarin het woord ‘'Russie’' voorkomt in [http://izbornyk.org.ua/boplan/bop07.htm Beauplans Franse editie uit 1660] worden genoemd in de context van “costé de la Russie”. In alle gevallen die ik heb kunnen vinden, lijkt hij te verwijzen naar het woiwodschap Roethenië in het zuidwesten van hedendaags Oekraïne, dat op zijn kaarten ''Russia Rubra'', &quot;Rood-Rusland&quot; of, in modern Nederlands, vaker ''Rood-Roethenië'' wordt genoemd, een term die grotendeels samenvalt met ‘Galicië’ of “Halychyna”. Dit moet niet worden verward met het moderne Rusland in het noordoosten, dat hij ''Moskovië'' (‘'Moscouie’') noemt. Op één enkele keer na verwijst hij naar de andere oever van de Dnipro gewoon als “de andere kant” / ‘'l'autre costé’' in het noorden (waar het ook deel uitmaakt van Kiovia, d.w.z. het woiwodschap Kiev/Kyiv/Kiow onder nominaal Pools bestuur, maar feitelijk onder controle van het Kozakken-Hetmanaat), terwijl hij het in het zuiden soms “de sijde van Tartarien” noemt (waar het nominaal onder controle staat van het Krim-Kanaat, maar feitelijk onder controle van de Zaporozje-Kozakken).

Blijkbaar was ''Russia'' of ''Ruthenia'' in Polen een ''pars pro toto'' geworden voor heel Oekraïne aan de rechteroever (tussen de rivier de Dnipro en het 'eigenlijke' Polen), omdat het woiwodschap Roethenië grensde aan het 'eigenlijke' Polen (Klein-Polen rondom Kraków). Dit zou dan vergelijkbaar zijn met hoe ''Allemagne'' in het Frans een ''pars pro toto'' werd voor heel Duitsland vanwege de nabijheid van de regio &quot;Alemania&quot;, of hoe het grensstadje Ratgoz (Raabs an der Thaya) leidde tot de Tsjechische naam ''Rakousko'' voor heel het land Oostenrijk dat achter dat ene grensstadje lag.
*:Ik hoop dat deze kaart de lezer zal helpen het te begrijpen, hoewel ik niet zeker weet waar en hoe ik deze moet gebruiken. Hetzelfde geldt eigenlijk voor die compilatiekaart van de rivier de Borysthenes (Dnipro) hierboven. Is het een idee om deze twee kaarten te laten zien in de inhoudsopgave [[Beschrijving van Oekraïne]]? Die maakt geen deel uit van het origineel, deze twee kaarten ook niet, maar samen helpen ze de lezer wel oriërteren op wat ze zo dadelijk gaan lezen. Mvg, [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 5 jun 2026 22:19 (CEST)
*::PS: Ik heb het dan over passages zoals:
*::* &quot;Hier is 't dat de Tarters, voorgenomen hebbende een roof uyt Ruschlant te halen, gemeenlijck hun benden overvoeren&quot;. (een moderne lezer kan hier denken dat dit van west naar oost zal zijn, omdat wat we nu &quot;Rusland&quot; noemen ten oosten van de Dnipro ligt, maar het is precies andersom).
*::* &quot;aen den slincken oever van de Borysthenes gelegen&quot;
*::* &quot;Noch laeger, aen de rechte sijde van de rivier, legt Cirkacze&quot;
*::* &quot; op d'andere oever Czeherin, Dombrow, omtrent het vierde deel eens mijls vandaer: gelijck oock Krylow aen d'over-oever,&quot;
*::* &quot;aen d'oever van Ruschlant&quot;
*::* &quot;D'oever aen d'andere sijde&quot;
*::* &quot;D'oever van Ruslant is seer hoogh en steyl; maer d'andere oever over 't eylant Tawan is laegh.&quot;
*::* &quot;Aen de rechte sijde van de Borysthenes, oft aen de strandt van Ruschlandt&quot;
*::* &quot;aen den slincken oever&quot;
*::* &quot;aen de slincke sijde&quot;
*::slinkcke(n) sijde/oever = Linkeroever-Oekraïne (oost)
*::rechte(n) sijde/oever = Rechteroever-Oekraïne (west)
*::Ook omdat deze rivier in het algemeen van noord naar zuid stroomt en zich niks aantrekt van het kaartnoorden, levert dit nog regelmatig verwarring op (ook bij mijzelf). Mvg, [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 5 jun 2026 22:30 (CEST)
*:::@[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] Wat denk jij?
*:::PS: Nogmaals bedankt voor het valideren, ik ben er heel erg blij mee!!! [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 5 jun 2026 22:32 (CEST)
*::::Zo'n toevoeging, die zou kunnen passen in een encyclopedisch artikel op wikipedia, is op wikisource ongewenst. Het is niet hetzelfde als de toevoeging van een Inhoud: De toevoeging van een inhoud van de bron in de index heeft als functie de hoofdstukken via de magic header met elkaar te verbinden. Als de inhoud niet in het brondocument staat, wordt dat erbij vermeld. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 5 jun 2026 22:40 (CEST)
*:::::Hmmm goed punt. Ik ga er dan nog eens over nadenken. Er speelt sowieso nog wel meer, zoals het feit dat het toponiem ''Oekraïne'' in de titel staat (althans in de meeste taalversies, niet in NL), maar in de tekst zelf maar weinig voorkomt en niet uitgelegd wordt. Beauplan lijkt met &quot;Oekraïne&quot; de woiwodschappen Kiow/Kyiv/Kiev, Bratslav en Severië te hebben bedoeld (die bij het Verdrag van Zboriv van 1649 provisioneel erkend werden als het grondgebied van het Kozakken-Hetmanaat), maar niet Podolië, Pokutië, Wolynië en Galicië (Rood-Roethenië), die wel bij hedendaags Oekraïne horen. Dat blijkt uit passages zoals:
*:::::* &quot;Hier staet aen te mercken, dat byna alle de dorpen van Podolien en Ukraine met heggen en dichte bosschen omringt sijn&quot;.
*:::::M.a.w. ''Podolien'' hoorde volgens Beauplan niet bij ''Ukraine'', anders zou alleen ''Ukraine'' hebben volstaan.
*:::::* &quot;dat 'er in geheel Ukraine geen sout is, 't welck uyt Pokucia, een Poolsch landtschap (...), derwaerts gebracht wordt.&quot;
*:::::Ergo, ''Pokucia'' (Pokutië) hoorde volgens Beauplan niet bij ''Ukraine''.
*:::::Het is overigens veelzeggend dat volgens de Franse titel van 1660 ''Ukranie, qui sont plusieurs des provinces  du Royaume de Pologne'' (&quot;Oekraïne zijn verschillende provincies van het Koninkrijk Polen&quot;), maar volgens de passage hierboven is ''Ukraine'' impliciet geen &quot;Poolsch landtschap&quot; (meer?). Daarmee lijkt Beauplan impliciet ook de onafhankelijkheid van Oekraïne (d.w.z. het Kozakken-Hetmanaat) t.o.v. Polen te erkennen. Het zegt veel over de complexe en bewogen tekstgeschiedenis en publicatiegeschiedenis van Beauplan, die oorspronkelijk in dienst van de Poolse koning werkte (met als doel om Oekraïne juist bij Polen te houden, zo nodig met militair geweld, met behulp van zijn kaarten en beschrijvingen) en bij Hondius in Gdansk zijn kaarten wou publiceren, maar uiteindelijk clandestien (tégen het koninklijk privilege van 1654 in) zijn kaarten bij de concurrent Blaeu in Amsterdam liet publiceren zónder toestemming van de Poolse koning. 
*:::::Ik moet nog een manier bedenken waarop ik de lezer op dit soort zaken kan wijzen. Dat zal dan denk ik wel buiten Wikisource om moeten. Ik neem aan dat we verder ook niet aan voetnoten doen die niet in het originele boek stonden? Mvg, [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 5 jun 2026 23:06 (CEST)
*::::::Je denkt ''encyclopedie'',  denk ''source/brontekst''. [[Wikisource:Over Wikisource]]: Wat hoort niet op Wikisource : Zelfgeschreven teksten.[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 6 jun 2026 10:31 (CEST)</text>
      <sha1>h2bqup48h6d06cg6bqn9y5id7kqrzff</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Henri Ernest Moltzer, De Middelnederlandsche dramatische poëzie (1875).pdf/209</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86669</id>
    <revision>
      <id>222946</id>
      <timestamp>2026-06-05T12:27:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Havang(nl)</username>
        <id>4330</id>
      </contributor>
      <comment>/* Zonder tekst */</comment>
      <origin>222946</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="6fy8ix6czju8r0lz5ain22z7t1pjvxr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Havang(nl)&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6fy8ix6czju8r0lz5ain22z7t1pjvxr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Henri Ernest Moltzer, De Middelnederlandsche dramatische poëzie (1875).pdf/210</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86670</id>
    <revision>
      <id>222947</id>
      <timestamp>2026-06-05T12:27:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Havang(nl)</username>
        <id>4330</id>
      </contributor>
      <comment>/* Zonder tekst */</comment>
      <origin>222947</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="6fy8ix6czju8r0lz5ain22z7t1pjvxr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Havang(nl)&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6fy8ix6czju8r0lz5ain22z7t1pjvxr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Roestraten</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86671</id>
    <revision>
      <id>222950</id>
      <timestamp>2026-06-05T18:04:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>222950</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="168" sha1="986x19p1idu7uguyy53jyuaggqn2lsm" xml:space="preserve">&lt;pages index=&quot;De Groote Schouburgh Der Nederlantsche Konstschilders En Schilderessen 1719 vol 2.djvu&quot; from=224 to=225 fromsection=s2 header=1/&gt;

[[Categorie:Schouburg]]</text>
      <sha1>986x19p1idu7uguyy53jyuaggqn2lsm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Frans van Mieris (I)</title>
    <ns>100</ns>
    <id>86672</id>
    <revision>
      <id>222952</id>
      <timestamp>2026-06-05T18:25:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>begin</comment>
      <origin>222952</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2184" sha1="fhto9m2w41oecyppg3igvsgdvg2o3a2" xml:space="preserve">{{Infobox thema
| naam                = Frans van Mieris (I)
| afbeelding          = Frans van Mieris (I) - The Artist as Virtuoso at His Easel NTIV POLY 35293.jpg
| alt                 = Zelfportret, 1667
| beschrijving        = Bronnen bij de Noord-Nederlandse schilder, tekenaar en prentkunstenaar [[w:nl:Frans van Mieris (I)|Frans van Mieris (I)]]
}}
== Algemeen ==
== Inleidingen - Hand- en leerboeken ==
*Houbraken, Arnold (1721) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 3/Frans van Mieris|“Frans van Mieris”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel III, p.&amp;nbsp;1-12.

== Verzamelen - Musea - Tentoonstellingen ==
=== Verzamelen ===
==== Veilingen ====
;1927
*''Collections de Feu le Baron Léon de Pitteurs Hugaerts d'Ordange et Autres Provenances'', Galerie Fievez, Brussel, 14-17 december 1927.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (3 december 1927) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 84/Nummer 334/Avondblad/Veilingen|‘Veilingen’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, B, p.&amp;nbsp;1.

=== Musea ===
;Rijksmuseum Amsterdam
*Anoniem (1809) ''[[Catalogus der schilderijen, oudheden enz. op het Koninklijk Museum te Amsterdam]]'', Amsterdam: Gebroeders van Cleeff, p.&amp;nbsp;47, cat.nrs. 200-202.
*Anoniem (1830) ''[[Aanwijzing der schilderijen, berustende op 's Rijks Museum, te Amsterdam (1830)|Aanwijzing der schilderijen, berustende op 's Rijks Museum, te Amsterdam]]'', [s.l.: s.n.], p.&amp;nbsp;46, cat.nrs. 205-207.
*Dubourcq, P.L. (1858) ''[[Beschrijving der schilderijen op 's Rijks Museum te Amsterdam|Beschrijving der schilderijen op ’s Rijks Museum te Amsterdam met Fac Simile der Naamteekens]]'', Amsterdam: Frans Buffa &amp; Zonen, p.&amp;nbsp;91, cat.nrs. 200-201.

=== Tentoonstellingen ===
;1936
*''Oude kunst'', Kunstzaal Bennewitz, Den Haag, ....-23 mei 1936, geen catalogus.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (14 mei 1936) [[Het Vaderland/Jaargang 68/14 mei 1936/Avondblad/Oude kunst|‘Oude kunst’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p.&amp;nbsp;1.

[[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal beeldende kunst]]</text>
      <sha1>fhto9m2w41oecyppg3igvsgdvg2o3a2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Index:Het Vaderland vol 055 1923-12-09 Een brokje Geschiedenis van Oud-Egypte.pdf</title>
    <ns>106</ns>
    <id>86673</id>
    <revision>
      <id>222954</id>
      <timestamp>2026-06-05T19:11:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>222954</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="152" sha1="10x5o3abmrrtgkujk3kz27uze81uzs8" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|Type=tijdschrift
|Taal=nl
|wikidata=
|Titel=Het Vaderland
|Ondertitel=
|Deel=
|Auteur=
|Vertaler=
|Redacteur=
|Illustrator=
|Stroming=
|Jaar=1923
|Uitgever=
|Plaats=
|Druk=
|OorspronkelijkeUitgave=
|Key=
|doe_wikidata=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|DBNL=
|Bron=pdf
|Afbeelding=1
|Voortgang=V
|Delen=
|Pagina's=&lt;pagelist 1=&quot;Ochtendblad B, 2&quot; /&gt;
|Opmerkingen=[[Het Vaderland/Jaargang 55/9 december 1923/Een brokje Geschiedenis van Oud-Egypte]]
|NestedInhoud=
|Breedte=
|Css=
|Header=
|Footer=
}}</text>
      <sha1>10x5o3abmrrtgkujk3kz27uze81uzs8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Het Vaderland vol 055 1923-12-09 Een brokje Geschiedenis van Oud-Egypte.pdf/1</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86674</id>
    <revision>
      <id>222955</id>
      <timestamp>2026-06-05T19:12:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>222955</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10780" sha1="3a9dby8c5vpfagxu19hgu5f0e2dzf2u" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Vincent Steenberg&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{c|{{x-larger|Een brokje Geschiedenis van Oud-Egypte}}}}
{{lijn|3em}}
{{gap}}Onze collega’s van de Times zijn weer ijverig bezig om verhalen op te stellen over het graf van Toetanchamen. Het kost hun moeite, want er valt nog niets te vertellen. Dus schrijven zij met vaardige hand, hoe veel er komt kijken bij het leeghalen van een Egyptisch graf, hoe schrander men moet te werk gaan om de oude dingen niet te breken enz. Ze konden dat ook niet vertellen, maar de Times moet nu eenmaal copie leveren aan de bladen, die niet onbelangrijke bedragen hebben geofferd om te mogen deelen in het monopolie, dat wijlen lord Carnarvon aan het groote Engelsche blad heeft verkocht.
&lt;br&gt;{{gap}}Het eerste belangrijke nieuws zal moeten zijn de ontdekking van de Sarkofaag van den ouden Egyptischen koning. Dan komt het tweede belangrijke {{SIC|neiuwtje|nieuwtje}}: bijzonderheden omtrent den daarin gelegden mummie. De grafkamer, waarin het stoffelijk overschot van Toetanchamen is geplaatst, is nl. nog niet geopend en men kan dus nog verrassingen en onthullingen verwachten, onthullingen, welke ook voor Egyptologen verrassingen zullen zijn.
&lt;br&gt;{{gap}}Zij weten nl. niet zoo heel veel van de regeering van koning Toetanchamen af, niet enkel omdat deze niet bijster lang is geweest, maar ook omdat getracht is zijn naam uit de geschiedenis weg te wisschen en de geschiedschrijver Manetho, eenmaal de rijkste bron voor de kennis van Egypte’s verleden, zelfs kans heeft gezien hem heelemaal te escamoteeren.
&lt;br&gt;{{gap}}Wat hij dan heeft misdreven?
&lt;br&gt;{{gap}}Laten we, ter beantwoording van die vraag, iets vertellen van een allermerkwaardigste periode uit de geschiedenis van het land van den Nijl.
&lt;br&gt;{{gap}}Dat is nl. gedurende bijna 20 jaar geregeerd geweest door een kettersch koning, die de overtalrijke godenwereld van Egypte op nonactiviteit stelde om een monotheisme te belijden, dat, gegeven den tijd, waarin hij leefde, groote bewondering afdwingt. Die koning {{SIC|hette|heette}} Achnaton. Toen koning Amenophis de derde — Amenotep is eigenlijk zijn naam — was overleden, in 1375 voor Christus, werd hij opgevolgd door zijn zoon Achnaton.
&lt;br&gt;{{gap}}Thebe, Egypte’s hoofdstad, stond toen in den hoogsten bloei en er heerschte een weelde en welvaart als nooit te voren en nimmer daarna. Maar het land stond onder de opperheerschappij van de priesters van Ammon, aarts-conservatieven, stoer vasthoudend aan het oude en onbeperkte vereering eischend voor het heirleger van goden, dat oud-Egypte kende en waarvan Amon de opperste god was. Toen Achnaton den troon beklom, was hij een jong man, die de waarheid met onbluschbare liefde beminde en daarom een afkeer had van de zinledige vereering van allerlei goden en godjes, voortbrengselen van fantasie en bijgeloof. Hij vereerde slechts één godheid, die hij Aton heette en die nauwe overeenkomst vertoonde met Ka-Horachi, den zonnegod van Heliopolis, het uit den Bijbel bekende On. Naar hij verkondigde was Aton de onzichtbare, alomtegenwoordige vader der menschen, de bestierder van al wat leven is, die ter wille van dat leven de zon had geschapen. Hij was de trouwe, barmhartige „Vader en moeder van al wat hij had geschapen, de heer der liefde, de trooster van hen die weenen, in wiens oogen zelfs het kuiken in het ei en het kleinste vischje in de rivier schepsels waren, waarover hij waakte, geschapen om door zijn liefde gekoesterd te worden.” Aton diende men, verkondigde hij, niet door het zwaard te trekken, noch door hem offers te brengen, doch door de erkenning van de heerlijkheid der natuur en door naar het geluk zijns harten te streven. Het zonnelicht is de duidelijkste manifestatie van zijn macht op aarde en zonnevereering was dus de uiterlijke vorm van zijn aanbidding, maar Achnaton verklaarde nadrukkelijk, dat God niet de zon was, doch de beheerscher van de zon, de kracht, die er, evenals aan de natuur, het leven aan had gegeven.
&lt;br&gt;{{gap}}In het vierde jaar van zijn regeering verliet de jonge vorst Thebe met zijn talrijke Amontempels en stichtte een nieuwe stad te Tell-el Amarna, die hij den Horizon van Aton doopte, en daar zette hij zijn hervormingswerk voort, zijn volk voorhoudend den weg der waarheid te bewandelen, den vrede boven alles lief te hebben en, zelf het voorbeeld gevend, weigerde hij ten strijde te trekken tegen opstandelingen in zijn Syrische wingewesten. Zijn idealen gingen hooger dan de macht van zijn koninkrijk en vóór hij de oogen sloot waren alle veroveringen van zijn voorvaders te loor gegaan.
&lt;br&gt;{{gap}}Een der eerste voorschriften van zijn godsdienst was wel het gebod, dat ook Mozes zijn volk gaf, om geen gesneden beeld van den waren God of andere goden te maken of te vereeren en aan het einde zijner regeering ging hij zelfs zoo ver dat hij het woord „goden” liet wegkrassen uit de opschriften op de oude tempels. Hij had het vooral voorzien op Amon, den aartsvijand van zijn godsdienst. Diens naam moest alom worden uitgewischt en dit bevel werd zoo nauwgezet opgevolgd, dat men de sporen er van nog alom aantreft; zelfs werden de graven geopend om den gehaten naam weg te krabben.
&lt;br&gt;{{gap}}Toen Achnaton, ongeveer 30 jaar oud, overleed, bleef zijn weduwe, Nelertiti, met zeven dochters achter. Er was dus geen troonopvolger. Van de daardoor ontstane verwarring maakte de opperkamerheer van Achnaton, Toetoe of Doedoe geheeten, gebruik om zich tot Farao te doen uitroepen. Zijn optreden als vorst was aanleiding voor hem om zijn naam te veranderen, te vermooien en hij noemde zich Toetanchaton — „Toet, levende in Aten” — en om zijn positie te versterken huwde hij de derde dochter van Achnaton, die den voor onze ooren niet zeer liefelijken naam van Anchsenpeaton droeg.
&lt;br&gt;{{gap}}Toetanchaton verliet spoedig Tell-el-Amarna. De priesters van Amon maakten gebruik van de ontevredenheid, die alom in den lande heerschte over de wijze, waarop Achnaton de belangen van zijn land had verwaarloosd, om de hun ontnomen macht te herwinnen. Zij haalden diens opvolger over zich weder te Thebe te vestigen en den ouden godsdienst te herstellen. Hij deed dit, en om van den ernst van zijn streven om het oude weder in eere te brengen een bewijs te geven, veranderde hij zijn naam in dien van Toetanchamen, terwijl hij zijn echtgenoote herdoopte tot Anchsenamen.
&lt;br&gt;{{gap}}Achnatons lijk werd naar de oude hoofdstad gebracht en te ruste gelegd in het Dal der koningsgraven in het graf zijner moeder, koningin Tiy; terwijl een eindje verder Toetanchamen een groeve voor zich liet delven.
&lt;br&gt;{{gap}}In het begin van zijn regeering toonde Toetanchamen groote vereering voor Amon, doch later helde hij eenigszins over tot de aanbidding van Aton, de godheid van zijn voorganger. Inlusschen na zes jaar overleed hij. Hoe oud was hij toen? Dat weet men niet en dat zal vermoedelijk eerst na de ontdekking van den mummie zijn na te gaan. In de antichambre van zijn eigenlijke grafkamer heeft men een beeld, een soort pop gevonden, de beeltenis van een knaap. Is dat het portret van Toetanchamen? Dat is twijfelachtig. Immers het museum te Kairo heeft een beeld van Toetanchamen en daar is hij een man van geposeerden leeftijd, edoch amper vijf voet hoog. Is dat een beeld in levensgrootte? Dan zou Toetanchamen een dwerg geweest zijn, wat weer strookt met het vinden van een zeer kleinen handschoen in het graf. En misschien ook wel met den naam. Want Arthur Weigall, aan wiens werk: „Tutankhamen and {{SIC|ther|other}} essays”, wij deze bijzonderheden ontleenen, onderstelt wel, dat Toet hetzelfde is als Daoed of David, maar hij geeft toe, dat het ook een zuiver Egyptisch woord kan zijn, en dan zou het popje beteekenen. Men ziet, dat het voor de historiesnuffelaars niet van beteekenis ontbloot is, hoe de mummie van Toetanchamen er uit ziet!
&lt;br&gt;{{gap}}Toetanchamen werd opgevolgd door Ay, den grootvader van moederszijde van zijn vrouw. Na korten tijd werd deze opgevolgd door Horemheb, opperbevelhebber van het leger, die, om zijn aanspraken op den troon te vergrooten, huwde met een zuster van Achnatons echtgenoote. Maar dat zijn familiezwak niet bijster ontwikkeld was, blijkt uit het feit, dat hij het gansche geslacht van Achnaton aan vergetelheid trachtte prijs te geven en in de eerste plaats diens naam, maar ook die van Toetanchamen en Ay liet wegsteken. Het gevolg was, dat hij later genoemd werd de directe opvolger van Achnaton’s voorganger {{SIC|Amenhoetp|Amenhotep}} den derde en dit is oorzaak geweest van allerlei verwarring en onzekerheid. Dat treedt vooral aan den dag in Manetho’s geschiedverhaal, waarin de gebeurtenissen onder Achnaton, Toetanchamen en Ay gewoonweg op rekening van Amenhotep worden geschreven.
&lt;br&gt;{{gap}}In het zooeven genoemde boek van Weigall wordt dit uitvoerig toegelicht. We willen er echter alleen aan ontleenen, dat de geschiedenis van de ketterij van Achnaton precies verkeerd wordt voorgesteld; hij zou niet zijn godsdienstige inzichten hebben doen zegevieren, maar 80.000 Egyptenaren, die niet zuiver in het oude geloof waren, werden verbannen naar den Oostelijken oever van den Nijl — juist naar de plaats waar Achnaton zijn nieuwe stad stichtte! Het geestelijke hoofd dier 80.000 onreine Egyptenaren was echter niemand anders dan.... Mozes!
&lt;br&gt;{{gap}}Is dit juist, dan werd Mozes geboren onder de regeering van Amenhotep den derde, vertoefde hij in de dagen van Achnaton in het land Midian en is Toetanchamen de Farao geweest onder wiens regeering de Exodus der Joden heeft plaats gehad omstreeks 1350 vóór onze jaartelling. Dat dit inderdaad het geval is geweest, wordt bevestigd door de leemen tafeltjes, welke te Tell-el-Amarna zijn gevonden en welke niets anders zijn als brieven van vorsten in Azië, die Achnatons hulp inroepen tegen de opstandelingen in Syrië. Met name wordt {{SIC|waarin|daarin}} gewaagd van de Chabiri, die van het Zuiden en het Oosten Palestina binnendrongen en nu moet volgens de geleerden de naam Chabiri vereenzelvigd worden met Hebreeërs. In die dagen moeten dus benden Semieten. Hebreeërs, stamgenooten van de kinderen Israëls, die in Egypte woonden, Palestina zijn binnengevallen, alles voor zich uitdrijvend. Mozes nu maakte het plan tot den uittocht, toen hij in het land Midian, ten Oosten van Egypte vertoefde en daar kan hij dan van de Chabiri gehoord hebben van het land overvloeiende van melk en honig, waarheen zij zich aangetrokken gevoelden. Maar dan ligt de onderstelling voor de hand, dat de Exodus niet anders is geweest als een deel van den grooten trek der Semitische volksstammen naar Palestina, en voor wie het op zichzelf zoo boeiende verhaal in het Oude Testament van den uittocht der kinderen Israëls niet als zuivere historie aanvaardt, is deze onderstelling om meer dan één reden zeer aannemelijk.
{{rechts|K.|2em}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3a9dby8c5vpfagxu19hgu5f0e2dzf2u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Het Vaderland/Jaargang 55/9 december 1923/Een brokje Geschiedenis van Oud-Egypte</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86675</id>
    <revision>
      <id>222956</id>
      <timestamp>2026-06-05T19:15:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>222956</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="518" sha1="8fks4xnsh8qrdv2os3im0o4y25i6roe" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘Een brokje Geschiedenis van Oud-Egypte’
| Schrijver   = |Override_schrijver = K.
| Vertaler    = |Override_vertaler = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit ''Het Vaderland'', zondag 9 december 1923, Ochtendblad B, p.&amp;nbsp;2. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Het Vaderland vol 055 1923-12-09 Een brokje Geschiedenis van Oud-Egypte.pdf&quot; from=&quot;1&quot; to=&quot;1&quot;/&gt;

[[Categorie:Het Vaderland, Jaargang 055]]</text>
      <sha1>8fks4xnsh8qrdv2os3im0o4y25i6roe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Henri Ernest Moltzer, De Middelnederlandsche dramatische poëzie (1875).pdf/148</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86676</id>
    <revision>
      <id>222967</id>
      <timestamp>2026-06-06T08:55:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Havang(nl)</username>
        <id>4330</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>222967</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1734" sha1="hcl5pv5nud7d9pm6f1gqcf2i3pi7fep" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Havang(nl)&quot; /&gt;75&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;

{{gap|5em}}{{sp|Godevaert}}.

Heer Gheraert, dat en mochte niet scaden,
Daer hebbic oee onlancs om ghepeinst.
Maer ic segghe u al ongheveinst,
{{sup|55}}Heer Gheraert, ghi sijt des hertoghen oem,
Daer omme moetti sijns nemen goem
Meer dan ic ofte die hem niet en bestaet.

{{gap|5em}}{{sp|Gheraert}}.

Wattan, Godevaert, ghi moet ons raet
Gheven, hoe dat wi varen moghen.
{{sup|60}}Dlantschap waers in goeden hoghen!&lt;ref&gt;''Hoghen'' van ''hoghe'' d. i. ''vreugde, blijdschap''. Zeer algemeen — zegt {{asc|BUYD.}} ''Stoke'' III bl. 263 — was deze spreekwijze ''in hoge sijn'' voor ''vrolijk'' en ''wel gemoed zijn'', en hij geeft tal van voorbeelden, verg. ''L. Sp. Gloss.''&lt;/ref&gt;,
Hadde hi een wijf ende kinder daer bi.
 
{{gap|5em}}{{sp|Godevaert}}.

Heer Gheraert, daer omme selen wi ic ende ghi
Onder ons beiden daer na spien&lt;ref&gt;''Spien'' d. i. ''omzien'', geconstrueerd met om, na, te en den vierden nval van het vnw. Van ''spien'' komt ''spier'' d. i. ''bespieder'', zie {{asc|CLIGN.}} ''Bijdr.'' bl.
280 vlgg.&lt;/ref&gt;.
Ic weet ons wel na ene te sien
{{sup|65}} Die men hem gheven sal herde gherne.
Dats die coninc van Averne
Heeft een dochter noyael ende goet,
Ende die oec draecht enen reinen moet
Ende hevet enen goeden sert.

{{gap|5em}}{{sp|Gheraert}}.

{{sup|70}}Sekerlije, heer Godevaert,
Die huwelije dochte mi goet:
Die conine van Averne es een edel bloet&lt;ref&gt;''Bloet'' d. i. ''mangschap, familie, M. Lp. Gloss.''&lt;/ref&gt;
Ende die altoes binnen sinen daghen&lt;ref&gt;''Binnen sinen daghen'' d. i. ''in zijn tijd.''&lt;/ref&gt;
Sine wapen eerlije heeft ghedraghen,
{{sup|75}}Ende siju vorders&lt;ref&gt;''Vorders'' d. i. ''voorouders.''&lt;/ref&gt; van goeder aert.
Sekerlike, Godevaert,
Desen huwelije dochte mi goet ghedaen.
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hcl5pv5nud7d9pm6f1gqcf2i3pi7fep</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>