Wikisource nlwikisource https://nl.wikisource.org/wiki/Hoofdpagina MediaWiki 1.47.0-wmf.12 first-letter Media Speciaal Overleg Gebruiker Overleg gebruiker Wikisource Overleg Wikisource Bestand Overleg bestand MediaWiki Overleg MediaWiki Sjabloon Overleg sjabloon Help Overleg help Categorie Overleg categorie Hoofdportaal Overleg hoofdportaal Auteur Overleg auteur Pagina Overleg pagina Index Overleg index TimedText TimedText talk Module Overleg module Event Event talk 104 41621 224229 130475 2026-07-28T13:55:26Z DoekeHellema 16849 /* Gevalideerd */ 224229 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="DoekeHellema" />{{rh|92|HET KEUKENZOUT.|}}</noinclude>daar wij het zout met spleten zien doortrokken, die in drie rigtingen loodregt op elkander staan. Het verschillend voorkomen van het zout is niet alleen afhankelijk van de verschillende grootte der zoutkuben, maar ook van den aard, waarop zij kunnen gegroepeerd zijn. Hoogst merkwaardig is het zout ten opzigte van de warmtestralen; deze laat het zoutkristal volkomen door, terwijl b.v. het even doorschijnende aluin ze terughoudt. De natuurkundige maakt daarom, als hij zwakke warmtestralen in een punt wil zamentrekken, lenzen van klipzout, even als wij, tot zamentrekking der warmtestralen van de zon, brandglazen gebruiken. Naar de grootte der kuben onderscheidt men in den handel grof-, middel- en fijnkorrelig zout, en ook zout van zachten en scherpen korrel. Het laatste bestaat uit voltooide kuben en is daarom op het gevoel ruw en scherp. Het zachte zout bestaat uit meer spichtige kristallen en laat zich met de hand tot een bal pakken, terwijl het zout van groven, scherpen korrel uit elkander valt. De grootte van de kristallen hangt af van de wijze van verdamping, waarover aanstonds nader. Het specifiek gewigt van het zout, uit zeewater of zoutbronnen getrokken, is 2,05; dat van het klipzout, is 2,1. Het ware gewigt van het keukenzout is des te grooter, hoe grofkorreliger het is. Zoo b.v. zal eene maat zout van een kubieken voet of ongeveer 31 kan inhoud, wanneer het zout er los wordt ingeschud en niet wordt aangestooten, {{block center| voor groot korrelig {{gap|3em}} zout wegen 62—65 pond; </br> voor groot korrelig {{gap|3em}} zout wegen 42—48 pond; </br> voor middel korrelig {{gap|2em}} zout wegen 38—41 pond; </br> voor fijn korrelig (scherp) zout wegen 35—38 pond; </br> voor fijn korrelig (zacht){{gap|1em}}zout wegen 30—33 pond;}} Zoo die ruimte van 31 kan geheel en al ware aangevuld met zout, zou zij 31 x 2,05 of 135 pond wegen. Hieruit blijkt, dat het gewigt van eene maat zout, naar de grootte en de gesteldheid van den korrel, meer dan het dubbel verschillen kan. Het is dus beter, om bij het gewigt het zout te verkoopen, hoewel er dan nog altijd, maar<noinclude></noinclude> saevhxbe1k34198n5ggastkm0l8qer4 104 41625 224230 130476 2026-07-28T13:58:11Z DoekeHellema 16849 /* Gevalideerd */ 224230 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="DoekeHellema" />{{rh||HET KEUKENZOUT.|93}}</noinclude>in minderen graad, door bevochtiging van het zout, bedrog kan gepleegd worden. Volkomen zuiver keukenzout trekt geene vochtdeelen uit den dampkring aan; in het gewone keukenzout zijn het de daarbij gemengde stoffen, van chloormagnesium en chloorcalcium, die het zout hygroskopisch maken, dat is vocht doen aantrekken. Het watergehalte van het zout bedraagt 2,5 tot 5,5 percent. Door verhitting knapt en springt het zout, omdat alsdan het water, dat tusschen de plaatjes der kristallen ligt, en van het moederloog afstamt, zich begint uit te zetten, waardoor dan het kristal springt. Het zout van Wieliczka vertoont dikwerf te dezen aanzien een vreemdsoortig verschijnsel. Als men een stuk er van namelijk in water werpt en oplost, begint het geweldig te springen en te knetteren. Men schrijft dit daaraan toe, dat het kleine luchtblazen bevat, die waarschijnlijk met koolwaterstof gevuld zijn, en zich plotseling uitzetten, wanneer de wanden hunner gevangenis ineen vallen. — In sterke gloeihitte smelt zout, en wordt eene kleurlooze, olieachtige vloeistof, bij witte gloeihitte vervlugtigt het, zonder verandering te hebben ondergaan. Zout is in water zeer oplosbaar; 100 deelen lossen bij 12° C. 36 deelen keukenzout op. Het is zeer opmerkelijk, dat het in heet water bijna in geene grootere hoeveelheid oplost dan in koud. Dit is bij geen ander zout het geval. Volgens de nieuwste waarnemingen bevat een kan verzadigde keukenzout-oplossing, bij 15°, die dan bijna een gewigt van 1,205 pond heeft, ongeveer aan keukenzout 0,3185 pond, en aan water 0,8887 pond. Om de verhouding van het keukenzout in eene oplossing uit te drukken, bezigt men het woord ''procentsgehalte''. Eene 15 procentsoplossing bestaat dus op 100 gewigtsdeelen uit 15 gewigtsdeelen zout en 85 deelen water. De ''graadsterkte'' eener oplossing beteekent de hoeveelheid gewigtsdeelen water der oplossing, die 1 gewigtsdeel zout bevat: zoo is dan eene 16 gradige oplossing zulk eene, die 1 gewigtsdeel keukenzout op 16 deelen water inhoudt. Het kookpunt van eene oplossing stijgt met haar zoutgehalte. Zie hier een viertal opgaven daaromtrent: {{nop}}<noinclude></noinclude> eqia80b6jsoze5hs7zn31nkqimx40p6 104 41627 224231 133766 2026-07-28T14:00:05Z DoekeHellema 16849 /* Gevalideerd */ 224231 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="DoekeHellema" />{{rh|94|HET KEUKENZOUT.|}}</noinclude>{{block center| Proc. geh.{{gap|5em}} Kookpunt. _0 {{gap|8em}}100° 10 {{gap|8em}}102,4° 18{{gap|8em}} 104,8° 26{{gap|8em}} 108°}} Ook bevriest eene zoutoplossing te trager, naar mate zij meer geconcentreerd is, zooals blijkt uit de volgende weinige opgaven: {{block center| Proc. geh.{{gap|5em}} Vriespunt. 0 {{gap|8em}}0° 10 {{gap|8em}}7,4° onder 20 {{gap|8em}}14,4 29 {{gap|8em}}20,4}} Eene oplossing van 29 percent bereikt intusschen haar vriespunt niet meer, daar er vooraf reeds eene afscheiding van zoutkristallen plaats grijpt, en er derhalve eene zwakkere oplossing vooraf ontstaat. {{r|{{smaller|(''Wordt vervolgd.''){{gap|5em}}}}}} {{dhr|2}}{{lijn|5em}}{{gap|2em}}<noinclude></noinclude> fki837mxxy13ycmf7v6g7st1841jsta 224232 224231 2026-07-28T14:00:21Z DoekeHellema 16849 224232 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="DoekeHellema" />{{rh|94|HET KEUKENZOUT.|}}</noinclude>{{block center| Proc. geh.{{gap|5em}} Kookpunt. 0 {{gap|8em}}100° 10 {{gap|8em}}102,4° 18{{gap|8em}} 104,8° 26{{gap|8em}} 108°}} Ook bevriest eene zoutoplossing te trager, naar mate zij meer geconcentreerd is, zooals blijkt uit de volgende weinige opgaven: {{block center| Proc. geh.{{gap|5em}} Vriespunt. 0 {{gap|8em}}0° 10 {{gap|8em}}7,4° onder 20 {{gap|8em}}14,4 29 {{gap|8em}}20,4}} Eene oplossing van 29 percent bereikt intusschen haar vriespunt niet meer, daar er vooraf reeds eene afscheiding van zoutkristallen plaats grijpt, en er derhalve eene zwakkere oplossing vooraf ontstaat. {{r|{{smaller|(''Wordt vervolgd.''){{gap|5em}}}}}} {{dhr|2}}{{lijn|5em}}{{gap|2em}}<noinclude></noinclude> gokute5z3y4v04c7wxksu84whbhavy7 224233 224232 2026-07-28T14:01:43Z DoekeHellema 16849 224233 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="DoekeHellema" />{{rh|94|HET KEUKENZOUT.|}}</noinclude>{{block center| Proc. geh.{{gap|5em}} Kookpunt. 0 {{gap|8em}}100° 10 {{gap|8em}}102,4° 18{{gap|8em}} 104,8° 26{{gap|8em}} 108°}} Ook bevriest eene zoutoplossing te trager, naar mate zij meer geconcentreerd is, zooals blijkt uit de volgende weinige opgaven: {{block center| Proc. geh.{{gap|5em}} Vriespunt. 0 {{gap|8em}}0° 10 {{gap|8em}}7,4° onder 0 20 {{gap|8em}}14,4 29 {{gap|8em}}20,4}} Eene oplossing van 29 percent bereikt intusschen haar vriespunt niet meer, daar er vooraf reeds eene afscheiding van zoutkristallen plaats grijpt, en er derhalve eene zwakkere oplossing vooraf ontstaat. {{r|{{smaller|(''Wordt vervolgd.''){{gap|5em}}}}}} {{dhr|2}}{{lijn|5em}}{{gap|2em}}<noinclude></noinclude> rwhi7vxq1ng30dbk6t1wesh99s8wgou 224234 224233 2026-07-28T14:02:12Z DoekeHellema 16849 224234 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="DoekeHellema" />{{rh|94|HET KEUKENZOUT.|}}</noinclude>{{block center| Proc. geh.{{gap|5em}} Kookpunt. 0 {{gap|8em}}100° 10 {{gap|8em}}102,4° 18{{gap|8em}} 104,8° 26{{gap|8em}} 108°}} Ook bevriest eene zoutoplossing te trager, naar mate zij meer geconcentreerd is, zooals blijkt uit de volgende weinige opgaven: {{block center| Proc. geh.{{gap|5em}} Vriespunt. 0 {{gap|8em}}0° 10 {{gap|8em}}7,4° onder 0 20 {{gap|8em}}14,4 ,, 29 {{gap|8em}}20,4}} ,, Eene oplossing van 29 percent bereikt intusschen haar vriespunt niet meer, daar er vooraf reeds eene afscheiding van zoutkristallen plaats grijpt, en er derhalve eene zwakkere oplossing vooraf ontstaat. {{r|{{smaller|(''Wordt vervolgd.''){{gap|5em}}}}}} {{dhr|2}}{{lijn|5em}}{{gap|2em}}<noinclude></noinclude> 2ukkb7nubs92774ouf6ofvmr4yrjleu 224235 224234 2026-07-28T14:02:37Z DoekeHellema 16849 224235 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="DoekeHellema" />{{rh|94|HET KEUKENZOUT.|}}</noinclude>{{block center| Proc. geh.{{gap|5em}} Kookpunt. 0 {{gap|8em}}100° 10 {{gap|8em}}102,4° 18{{gap|8em}} 104,8° 26{{gap|8em}} 108°}} Ook bevriest eene zoutoplossing te trager, naar mate zij meer geconcentreerd is, zooals blijkt uit de volgende weinige opgaven: {{block center| Proc. geh.{{gap|5em}} Vriespunt. 0 {{gap|8em}}0° 10 {{gap|8em}}7,4° onder 0 20 {{gap|8em}}14,4 ,, 29 {{gap|8em}}20,4 ,,}} Eene oplossing van 29 percent bereikt intusschen haar vriespunt niet meer, daar er vooraf reeds eene afscheiding van zoutkristallen plaats grijpt, en er derhalve eene zwakkere oplossing vooraf ontstaat. {{r|{{smaller|(''Wordt vervolgd.''){{gap|5em}}}}}} {{dhr|2}}{{lijn|5em}}{{gap|2em}}<noinclude></noinclude> 19q4a31m12dkt3tpvr9uljto5t5fj0o 224236 224235 2026-07-28T14:02:57Z DoekeHellema 16849 224236 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="DoekeHellema" />{{rh|94|HET KEUKENZOUT.|}}</noinclude>{{block center| Proc. geh.{{gap|5em}} Kookpunt. 0 {{gap|8em}}100° 10 {{gap|8em}}102,4° 18{{gap|8em}} 104,8° 26{{gap|8em}} 108°}} Ook bevriest eene zoutoplossing te trager, naar mate zij meer geconcentreerd is, zooals blijkt uit de volgende weinige opgaven: {{block center| Proc. geh.{{gap|5em}} Vriespunt. 0 {{gap|8em}}0° 10 {{gap|8em}}7,4° onder 0 20 {{gap|8em}}14,4 ,, 29 {{gap|8em}}20,4 ,,}} Eene oplossing van 29 percent bereikt intusschen haar vriespunt niet meer, daar er vooraf reeds eene afscheiding van zoutkristallen plaats grijpt, en er derhalve eene zwakkere oplossing vooraf ontstaat. {{r|{{smaller|(''Wordt vervolgd.''){{gap|5em}}}}}} {{dhr|2}}{{lijn|5em}}{{gap|2em}}<noinclude></noinclude> ms6g2mck1xc9twuv8m9afinmx4cu5cf 104 87439 224237 2026-07-28T17:55:30Z Vincent Steenberg 280 /* Proefgelezen */ 224237 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vincent Steenberg" />{{RH||''Schilders en Schilderessen''.|251}}</noinclude>met aandagt op het zeggen van den grooten Leonard da Vinci.<br>{{gap}}''’T is met de Schilderkonst'', zegt hy, ''niet gelegen als met de Musykkonst, dewelke sterft en te onder gaat, op den zelven oogenblik alsze geboren wort, en by gevolg verdwynen de faalgrepen ook met haar te gelyk; maar de fouten in de Teeken- en Schilderkonst begaan blyven lang tot ontdekking van des meesters onverstant in ’t leven overig''.<br>{{gap}}Meergemelde Philip Angels, na dat hy den inhoud van een Tafereel door {{sc|Jan Lievens}} geschildert, om des zelfs geestige vindingen, en byvoegselen byzonder geroemt heeft, en gezeit dat zulke ongemeene eygentlykheden geoorloft zyn, en ten hoogsten prysselyk wanneer een Schilder die betracht, zoo vervolgt hy dus: ''Ook heeft deze geest zyn wonderbare nagedachten te kennen gegeven in de Historien van Bathseba uit te beelden, waar van wy lezen'' 2 ''Sam''. 11. ''Dat David, na dat hy Bathseba van zyn dack zich had zien wasschen, hy straks boden zond om haar te halen, en geen omstandigheden meer. Zoo heeft deze wydvermaarde geest tot versieringe van zyn werk, treffelyke na gedachten gehad: Eerstelyk dat ongetwyffelt deze bode zal geweest zyn, een oude Koppelaresse die tot zulks in ’t gemeen worden gebruikt, en die boodschap niet alleen met den mond, maar ook door een brief zal hebben te kennen gegeven. Waar in hy wederom zyn zoete bedenkingen die hy hier over heeft gehad te kennen geeft, door dien hy een blos van eerbare schaamte op de wangen van Bathseba doet ontsteken op ’t lezen van dien Minnebrief. Vorders had hy boven in de lucht Kupido afgemaalt, niet met een stale flits, maar met een vlammende pyl waar van een dunne rook opging, waar door men zyn poesle leden zag we''-<noinclude>{{rechts|''me-''}}</noinclude> am5y12yx6qy2b8roeujygygmedlpwuz