Wikisource nlwikisource https://nl.wikisource.org/wiki/Hoofdpagina MediaWiki 1.47.0-wmf.13 first-letter Media Speciaal Overleg Gebruiker Overleg gebruiker Wikisource Overleg Wikisource Bestand Overleg bestand MediaWiki Overleg MediaWiki Sjabloon Overleg sjabloon Help Overleg help Categorie Overleg categorie Hoofdportaal Overleg hoofdportaal Auteur Overleg auteur Pagina Overleg pagina Index Overleg index TimedText TimedText talk Module Overleg module Event Event talk 100 43569 224256 223941 2026-07-29T20:08:44Z Vincent Steenberg 280 bronnen toegevoegd/verplaatst 224256 wikitext text/x-wiki {{Infobox thema | naam = Geschiedenis van delen van Duitsland | afbeelding = Quaternion Eagle by Jost de Negker.jpg | alt = Quaternionadelaar uit 1510 van het Heilige Roomse Rijk met de wapens van de belangrijkste Duitse vorstendommen | beschrijving = Bronnen bij de geschiedenis van delen van Duitsland en [[w:nl:Deelstaten van Duitsland|bondslanden]]. }} == Graafschap Hanau == ;Willem I van Hessen-Kassel (1743-1821) *Anoniem (2 februari 1771) [[Opregte Haarlemsche Courant/1771/Zaterdageditie, nummer 5/Frankfort den 26 January|‘Frankfort den 26 January’]], ''Oprechte Saturdagse Haerlemse Courant'', [p.&nbsp;1]. == Graafschap Rantzau == ;Christian Detlev zu Rantzau (1670-1721) *Anoniem (25 januari 1720) [[Opregte Haarlemsche Courant/1720/Donderdageditie, nummer 4/Hamburg den 19 January|‘Hamburg den 19 January’]], ''Oprechte Haerlemse Donderdaegse Courant'', [p.&nbsp;2]. == Graafschap Rietberg == ;Jan III van Rietberg *Anoniem ([10 februari 1619]) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1619/10 februari/Nederlandtsche tijdinghe den 9. Februarij|‘Nederlandtsche tijdinghe den 9. Februarij’, alinea 11]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren'']. == Graafschap Schaumburg == *Anoniem (26 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/26 mei/Het Crijchsvolck vanden Coninc van Denemercken|‘Het Crijchsvolck vanden Coninc van Denemercken […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2] (als ‘Graefschap Schouwenburgh’). == Graafschap Solms-Laubach == *Anoniem (1 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 februari/Wt Franckfort den 23. dito|‘Wt Franckfort den 23. dito. [= 23 januari 1621]’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2]. == Graafschap Sponheim == *Anoniem (16 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/16 oktober (2)#art1al3|‘Wt Amsterdam ix. Oct.’, alinea 3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-4. *Anoniem (23 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/23 oktober (1)#art4|‘Wt Oppenheym 9. October’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;6. *Anoniem (17 januari 1767) [[Rotterdamsche Courant/1767/Nummer 8/Hanau den 9 January|‘Hanau den 9 January’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&nbsp;1]. == Groothertogdom Berg == *Anoniem (28 februari 1809) [[Koninklijke Courant/1809/Nummer 49/Dusseldorf den 23 van Sprokkelmaand|‘Dusseldorf den 23 van Sprokkelmaand [= 23 februari 1809]’]], ''Koninklijke Courant'', [p.&nbsp;2]. == Hanau-Münzenberg == ;Catharina Belgica van Nassau (1578-1648) *Anoniem (23 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/23 februari/In de Pfalts|‘In de Pfalts staet alles in vorige terminis, […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2] (als ‘de Gravinne van Hanau’). *Anoniem (10 april 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/10 april/Die Gravinne van Hanou|‘Die Gravinne van Hanou […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2]. == Hertogdom Gottorp == ;Frederik August van Oldenburg (1711-1785) *Anoniem (18 maart 1741) [[Amsterdamsche Courant/1741/Nummer 33/Hamburg den 14 Maert|‘Hamburg den 14 Maert’]], ''Amsterdamse Saturdaegse Courant'', [p.&nbsp;1] (vermeld als ‘Fredrik August van Holsteyn Gottorf’). ;Hedwig Sophia van Zweden (1681-1708) *Anoniem (18 februari 1700) [[Amsterdamsche Courant/1700/Nummer 21/Sleswig den 11 February|‘Sleswig den 11 February’]], ''Amsterdamse Donderdaegse Courant'', [p.&nbsp;1] (vermeld als ‘de Hertoginne van Holsteyn Gottorp’). == Hertogdom Kleef == *Anoniem (5 december 1620) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/5 december/Wt Ceulen den 29. dito|‘Wt Ceulen den 29. dito. [= 29 november 1620]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2]. *Anoniem (23 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/23 februari/De Clevische, ende Gulicksche Landen|‘De Clevische, ende Gulicksche Landen, ende Vorstendommen, […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2]. == Hertogdom Palts-Zweibrücken == === Geschiedenis van tijdperken; afzonderlijk === ;17e eeuw *Anoniem (25 februari 1651) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1651/Nummer 8/Een ander van den 21 dito|‘Een ander van den 21 dito. [= brief uit Keulen, 21 februari 1651]’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p.&nbsp;2]. === Vorsten en leden van vorstenhuizen === ;Frederik van Palts-Zweibrücken (1616-1661) *Anoniem (25 februari 1651) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1651/Nummer 8/Een ander van den 21 dito|‘Een ander van den 21 dito. [= brief uit Keulen, 21 februari 1651]’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p.&nbsp;2]. ;Johan II van Palts-Zweibrücken (1584-1635) *Anoniem (26 februari 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/26 februari/Wt Ceulen, den 20. dito|‘Wt Ceulen, den 20. dito. [= 20 februari 1621]’, alinea 3]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p.&nbsp;2]. == Hertogdom Pommeren == === Historische figuren === ;Pascovius, Friedrich (1600-1670) *Anoniem (25 februari 1653) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1653/Nummer 9/Uyt Hamburgh, den 14 dito|‘Uyt Hamburgh, den 14 dito. [= 14 februari 1653]’]], ''Ordinaris Dingsdaeghse Courante'', [p.&nbsp;1]. == Hertogdom Saksen-Coburg (1596-1633) == ;Johan Casimir van Saksen-Coburg (1564-1633) *Anoniem (17 oktober 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/17 oktober/VVt Ceulen, den 10 October|‘VVt Ceulen, den 10 October’, alinea 3]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c''., [p.&nbsp;2]. == Hertogdom Saksen-Coburg en Gotha == ;Lodewijk August van Saksen-Coburg en Gotha *Anoniem (24 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 214/Hertog August van Saksen Coburg Gotha|‘Hertog August van Saksen Coburg Gotha [...]’]], ''Limburger Koerier'', [p.&nbsp;1]. == Hertogdom Saksen-Eisenach (1596-1638) == ;Johan Ernst van Saksen-Eisenach (1566-1638) *Anoniem (17 oktober 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/17 oktober/VVt Ceulen, den 10 October|‘VVt Ceulen, den 10 October’, alinea 3]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c''., [p.&nbsp;2]. ;Johan Willem van Saksen-Einsenach (1666-1729) *Anoniem (30 november 1690) [[Opregte Haarlemsche Courant/1690/Donderdageditie, nummer 48/’s Gravenhage den 28 November|‘’s Gravenhage den 28 November’]], ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaegse Courant'', [p.&nbsp;2]. == Hertogdom Saksen-Lauenburg == ;Frans Karel van Saksen-Lauenburg (1594-1660) *Anoniem (7 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/7 oktober (2)#art4al3|‘Wt Lyptzich vanden 10. ditto. [= 10 september 1620]’, alinea 3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;6-7 (vermeld als ‘Hoptman Sachsen Louenberch’). ;Julius Hendrik van Saksen-Lauenburg (1586-1665) *Anoniem (15 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 6#art3|‘VVt VVeenen vande voorleden maent 1620’, alinea 4]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;5-6. == Hertogdom Saksen-Meiningen == ;Adelheid van Saksen-Meiningen (1792-1849) *Anoniem (1 september 1834) [[Utrechtsche Courant/1834/Nummer 105/Frankfort den 27 Augustus|‘Frankfort den 27 Augustus’, alinea 2]], ''Utrechtsche Courant'', [p.&nbsp;1]. Bernhard II van Saksen-Meiningen (1800-1882) *Anoniem (1 september 1834) [[Utrechtsche Courant/1834/Nummer 105/Frankfort den 27 Augustus|‘Frankfort den 27 Augustus’, alinea 2]], ''Utrechtsche Courant'', [p.&nbsp;1]. == Hessen-Rheinfels == ;Karel van Hessen-Wanfried (1649-1711) *Anoniem (6 maart 1700) [[Opregte Haarlemsche Courant/1700/Zaterdageditie, nummer 10/Ceulen den 2 Maert|‘Ceulen den 2 Maert’]], ''Oprechte Haerlemse Saturdaegse Courant'', [p.&nbsp;2] (vermeld als ‘Carel van Hessen-Rhijnfels’) == Keurvorstendom Trier == === Vorsten === ;Lothar van Metternich (1551-1623) *Anoniem (5 december 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/5 december (2)#art1al8|‘Cataloghe vande Coninghen, Princen, Graeven, ende andere Vorsten, met den Keyser Ferdinandvs II. opentlijck houdende tegen de Vnie der Caluinisten, ende alle Adherente Protestanten’, alinea 8]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-6. *Johan Schweicthard Eerts Bisschop tot Mens, Lotharius Eerts-Bisschop tot Trier, Ferdinandus Eerts-Bisschop te Ceulen, Hans Georg, Hertoch van Saxen, Maximiliaen, Palts-Grave aenden Rhijn, Hertoch in Oueren, ende neder Beyeren, Ludwig, Lant-grave tot Hessen (1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/Copia des Briefs vande Keur-Vorsten, ende Vorsten tot Mulhausen, vergadert|''Copia des Briefs vande Keur-Vorsten, ende Vorsten tot Mulhausen, vergadert aenden Cheur-Vorst Pfaltsz-Grave'', […]]], Hantwerpen: Abraham Verhoeuen. === Historische figuren === ==== ca. 1500-ca. 1648 ==== ;Grevenstein, Cuno von *Anoniem (12 maart 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 36#art3|‘VVt Augsborch vanden 17, ditto. [= 17 februari 1621]’, alinea 7]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;4-6 (vermeld als ‘Cuno van Greuensteyn’). ;Hausmann von Namedy, Johann Wilhelm (1579-1651) *Anoniem (12 maart 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 36#art3|‘VVt Augsborch vanden 17, ditto. [= 17 februari 1621]’, alinea 7]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;4-6 (vermeld als ‘Heer Hansmann van Namedy’). == Koninkrijk Hannover == *Anoniem (29 juni 1852) [[Groninger Courant/Jaargang 111/Nummer 52/Duitschland|‘Duitschland’]], ''Groninger Courant'', [p.&nbsp;2]. == Lippe-Brake == === Vorsten en leden van vorstenhuizen === ;Otto van Lippe-Brake (1589-1657) *Anoniem (10 maart 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 32#art4al4|‘Tydinghen vvt Ceulen van Februarius’, alinea 4]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;7-8 (vermeld als ‘den Graue Otto vander Lip’). == Mecklenburg-Schwerin == ;Christiaan Lodewijk I van Mecklenburg-Schwerin (1623-1692) *Anoniem (4 februari 1670) [[Amsterdamsche Courant/1670/Nummer 5/Regensburg den 20 dito|‘Regensburg den 20 dito. [= 20 januari 1670]’]], ''Amsteldamsche Dingsdaegse Courant'', [p.&nbsp;2]. ;Helena van Mecklenburg-Schwerin (1814-1858) *Anoniem (8 augustus 1839) [[De Noordbrabanter/1839/Nummer 95/Het vertrek van den Hertog van Orléans|‘Parijs, den 4den Augustus. Het vertrek van den Hertog van Orléans voor de reis naar het zuiden van Frankrijk is op Vrijdag den 9den dezer bepaald. […]’]], ''Noord-Brabander'', [p.&nbsp;1]. == Mecklenburg-Strelitz == ;Louise van Mecklenburg-Strelitz (1776-1810) *Anoniem (28 februari 1809) [[Koninklijke Courant/1809/Nummer 49/Berlyn den 15 van Sprokkelmaand|‘Berlyn den 15 van Sprokkelmaand [= 15 februari 1809]’]], ''Koninklijke Courant'', [p.&nbsp;2]. *Anoniem (6 maart 1809) [[Koninklijke Courant/1809/Nummer 54/Berlyn den 25 van Sprokkelmaand|‘Berlyn den 25 van Sprokkelmaand [= 25 februari 1809]’]], ''Koninklijke Courant'', [p.&nbsp;2]. == Nassau-Dietz == ;Amalia van Nassau-Dietz (1655-1695) *Anoniem (30 november 1690) [[Opregte Haarlemsche Courant/1690/Donderdageditie, nummer 48/’s Gravenhage den 28 November|‘’s Gravenhage den 28 November’]], ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaegse Courant'', [p.&nbsp;2] (vermeld als ‘de Princesse Aemilia’). ;Hendrik Casimir II van Nassau-Dietz (1657-1696) *Anoniem (30 november 1690) [[Opregte Haarlemsche Courant/1690/Donderdageditie, nummer 48/’s Gravenhage den 28 November|‘’s Gravenhage den 28 November’]], ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaegse Courant'', [p.&nbsp;2] (vermeld als ‘sijn Vorstelijcke Doorluchtigheyt van Nassau’). ;Johan Willem van Saksen-Einsenach (1666-1729) *Anoniem (30 november 1690) [[Opregte Haarlemsche Courant/1690/Donderdageditie, nummer 48/’s Gravenhage den 28 November|‘’s Gravenhage den 28 November’]], ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaegse Courant'', [p.&nbsp;2]. == Nassau-Saarbrücken == ;Lodewijk Crato van Nassau-Saarbrücken (1663-1713) *Anoniem (6 maart 1700) [[Opregte Haarlemsche Courant/1700/Zaterdageditie, nummer 10/’s Gravenhage den 4 Maert|‘’s Gravenhage den 4 Maert’]], ''Oprechte Haerlemse Saturdaegse Courant'', [p.&nbsp;2]. == Nedersaksische Kreis == *Anoniem (26 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/26 mei/Oock verstontmen van Hamburgh|‘Oock verstontmen van Hamburgh […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2]. == Oettingen-Wallerstein == ;Wolfgang IV van Oettingen-Wallerstein (1626-1708) *Anoniem (6 maart 1700) [[Opregte Haarlemsche Courant/1700/Zaterdageditie, nummer 10/Adrianopolen den 29 January|‘Adrianopolen den 29 January’]], ''Oprechte Haerlemse Saturdaegse Courant'', [p.&nbsp;1]. == Palts-Zweibrücken == ;Johan II van Palts-Zweibrücken (1584-1635) *Iohan George Hertoghe van Saxen ende Keurvorst (25 september 1620) ''[[Nieuwe Tijdinghen/1620/25 september (3)|Copye vande Antwoorde geschreuen by den Keurvorst van Saxen, aenden Pfaltz-Graeff Jan, Stadt-houder tot Heydelberch]]'', T’Hantwerpen: By Abraham Verhoeven. == Prinsaartsbisdom Bremen == *Anoniem (19 september 1645) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1645/Nummer 38/Uyt Hamburgh den 3 dito|‘Uyt Hamburgh den 3 dito. [= 3 september 1645]’]], ''Ordinaris Dingsdaegsche Courante'', [p.&nbsp;1]. == Prinsbisdom Augsburg == ;Hendrik V van Köringen (1570-1646) *Anoniem (30 juli 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/30 juli (2)#art1|‘Wt Dilinghen den 13. Julij’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-7. == Prinsbisdom Bamberg == ;Johann Gottfried von Aschhausen (1575-1622) *Anoniem (21 augustus 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/21 augustus (2)#art3|‘Wt Weenen’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;7. == Prinsbisdom Fulda == *Anoniem (5 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/5 mei/VVt Mentz den 27. April, 1621|‘VVt Mentz den 27. April, 1621’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2]. == Prinsbisdom Münster == ;17e eeuw *Anoniem (15 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/15 maart/Eenige Compagnie Ruyters|‘Eenige Compagnie Ruyters met een deel voet volc zijn op naer het Stift van Munster, […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2]. *Anoniem (10 april 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/10 april/Onse Ruyterije|‘Onse Ruyterije […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2]. == Prinsbisdom Paderborn == *Anoniem (21 april 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/21 april/Wt Ceulen, den 17. April|‘Wt Ceulen, den 17. April’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p.&nbsp;2]. == Prinsbisdom Passau == ;17e eeuw *Anoniem (21 augustus 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/21 augustus/VVt Ceulen, den 15. Augusti|‘VVt Ceulen, den 15. Augusti’, alinea 3-4]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p.&nbsp;2]. == Pruisisch Opper-Gelre == *Anoniem (6 oktober 1769) [[Opregte Groninger Courant/1769/Nummer 80/Berlyn den 23 September|‘Berlyn den 23 September’]], ''Opregte Groninger Courant'', [p.&nbsp;1]. == Rijksstad Neurenberg == ;17e eeuw *Anoniem (1 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 februari/Wt Furtz den 19. dito|‘Wt Furtz den 19. dito. [= 19 januari 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2]. == Rügen (eiland) == *Anoniem (10 september 1675) [[Amsterdamsche Courant/1675/Nummer 37/Straelsont den 3 September|‘Straelsont den 3 September’]], ''Amsterdamsche Dinghsdaegse Courant'', [p.&nbsp;2]. == Saksem-Hildburghausen == === Vorsten en leden van vorstenhuizen === ;Christiane Sophie Charlotte van Brandenburg-Kulmbach (1733-1757) *Anoniem (3 februari 1757) [[Opregte Haarlemsche Courant/1757/Donderdageditie, nummer 5/Koppenhagen den 21 January|‘Koppenhagen den 21 January’]], ''Oprechte Donderdagse Haerlemse Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Ernst Frederik III van Saksen-Hildburghausen (1727-1780) *Anoniem (3 februari 1757) [[Opregte Haarlemsche Courant/1757/Donderdageditie, nummer 5/Koppenhagen den 21 January|‘Koppenhagen den 21 January’]], ''Oprechte Donderdagse Haerlemse Courant'', [p.&nbsp;1]. == Saksen-Weimar-Eisenach == === Vorsten en leden van vorstenhuizen === ;Amalia van Saksen-Weimar-Eisenach (1830-1872) *Anoniem (19 juni 1854) [[Algemeen Handelsblad/1854/Nummer 7027/Apeldoorn, 16 Junij|‘Apeldoorn, 16 Junij’]], ''Algemeen Handelsblad'', [p.&nbsp;1]. ;Karel Bernhard van Saksen-Weimar-Eisenach (1792-1862) *Anoniem (19 juni 1854) [[Algemeen Handelsblad/1854/Nummer 7027/Apeldoorn, 16 Junij|‘Apeldoorn, 16 Junij’]], ''Algemeen Handelsblad'', [p.&nbsp;1]. == Sleeswijk-Holstein == ;Frederik III van Sleeswijk-Holstein-Gottorp (1597-1659) *Anoniem (8 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/8 maart/Wt Dresden den 20. dito|‘Wt Dresden den 20. dito. [= 20 februari 1621]’, alinea 5]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1] (als ‘Die Hertoch van Holsteyn’). == Sleeswijk-Holstein-Sonderburg-Plön == ;Johan Adolf van Sleeswijk-Holstein-Sonderburg-Plön (1634-1738) *Anoniem (29 juli 1698) [[Amsterdamsche Courant/1698/Nummer 90/’s Gravenhage den 27 July|‘’s Gravenhage den 27 July’]], ''Amsterdamse Dingsdaegse Courant'', [p.&nbsp;2] (vermeld als ‘de Hertog van Holstein Pleun’). == Voor-Pommeren == *Anoniem (25 februari 1653) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1653/Nummer 9/Uyt Hamburgh, den 14 dito|‘Uyt Hamburgh, den 14 dito. [= 14 februari 1653]’]], ''Ordinaris Dingsdaeghse Courante'', [p.&nbsp;1]. == Vorstendom Brunswijk-Wolfenbüttel-Bevern == ;Elisabeth Christine van Brunswijk-Bevern (1715-1797) *Anoniem (2 februari 1771) [[Opregte Haarlemsche Courant/1771/Zaterdageditie, nummer 5/Berlyn den 26 January|‘Berlyn den 26 January’]], ''Oprechte Saturdagse Haerlemse Courant'', [p.&nbsp;1]. == Vorstendom Hohenzollern-Sigmaringen == === Vorsten en leden van vorstenhuizen === ;Eitel Frederik van Hohenzollern-Sigmaringen (1582-1625) *Anoniem (16 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/16 oktober (2)#art3|‘Wt Colen 9. Octobris’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;5 (vermeld als ‘den Graue van Hohenzoller’). *Anoniem (26 februari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 23#art2|‘Tydinghe vvt Roomen. Cardinalen ghemaeckt door den Heylighen Vader Paulus den vijfden’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;4-5 (vermeld als ‘den Grave van Hooghenzolre’). *Anoniem (15 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/15 maart/Wt Aughsburgh den 3. Martij|‘Wt Aughsburgh den 3. Martij’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2] (als ‘de nieuwe Cardinael van Hooghenzaller’). ;Johan van Hohenzollern-Sigmaringen (1578-1638) *Anoniem (februari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 17#art2|‘Tijdinghe vvt Praghe vanden 12. Ianuarij, anno 1621’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;5-7 (vermeld als ‘den Heere Graeff van Hohenzolleren’). == Vorstendom Palts-Neuburg == ;Wolfgang Willem van Palts-Neuburg (1578-1653) *Anoniem (9 december 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/9 december (2)#art2|‘VVt Munchen daer t’hoff van den Hertoch van Beyeren is’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;6-8 (vermeld als ‘Princeps Neoburgensis’). *Anoniem (1 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 februari/Wt Augsburgh den 19. dito|‘Wt Augsburgh den 19. dito. [= 19 januari 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2]. == Vorstendom Palts-Simmers == === Geschiedenis van tijdperken; afzonderlijk === ;17e eeuw *Anoniem (25 februari 1651) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1651/Nummer 8/Een ander van den 21 dito|‘Een ander van den 21 dito. [= brief uit Keulen, 21 februari 1651]’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p.&nbsp;2]. === Vorsten en leden van vorstenhuizen === ;Lodewijk Filips van Palts-Simmern (1602-1655) *Anoniem (28 november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/28 november#art3|‘VVt den Haghe den 20. Nouember’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;6-7 (vermeld als ‘den Broeder van den Pals-grave’). *Anoniem (25 februari 1651) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1651/Nummer 8/Een ander van den 21 dito|‘Een ander van den 21 dito. [= brief uit Keulen, 21 februari 1651]’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p.&nbsp;2]. == Vorstendom Schwarzenberg == ;Joseph I van Schwarzenberg (1722-1782) *Anoniem (17 januari 1767) [[Rotterdamsche Courant/1767/Nummer 8/Weenen den 3 January|‘Weenen den 3 January’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&nbsp;1]. == Waldeck-Eisenberg == ;George Frederik van Waldeck-Eisenberg (1620-1692) *Anoniem (30 november 1690) [[Opregte Haarlemsche Courant/1690/Donderdageditie, nummer 48/’s Gravenhage den 28 November|‘’s Gravenhage den 28 November’]], ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaegse Courant'', [p.&nbsp;2] (vermeld als ‘den Vorst van Waldeck’). == Zweeds Pommeren == *Anoniem (18 oktober 1650) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1650/Nummer 43/Van de Maynstroom den 9 dito|‘Van de Maynstroom den 9 dito. [= 9 oktober 1650]’]], ''Ordinaris Dingsdaegsche Courante'', [p.&nbsp;2]. *Anoniem (25 februari 1653) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1653/Nummer 9/Uyt Hamburgh, den 14 dito|‘Uyt Hamburgh, den 14 dito. [= 14 februari 1653]’]], ''Ordinaris Dingsdaeghse Courante'', [p.&nbsp;1]. == Overige bondslanden en regio’s == * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Anhalt-Bernburg|Anhalt-Bernburg]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Anhalt-Dessau|Anhalt-Dessau]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Vorstendom Ansbach|Ansbach]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Baden|Baden]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Markgraafschap Baden-Baden|Baden-Baden]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Baden-Durlach|Baden-Durlach]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Beieren|Beieren]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Mark Brandenburg|Brandenburg]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Brunswijk-Lüneburg|Brunswijk-Lüneburg]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Brunswijk-Wolfenbüttel|Brunswijk-Wolfenbüttel]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Hertogdom Gulik|Gulik]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Hessen-Darmstadt|Hessen-Darmstadt]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Hessen-Kassel|Hessen-Kassel]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Hohenlohe-Weikersheim|Hohenlohe-Weikersheim]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Hohenzollern-Hechingen|Hohenzollern-Hechingen]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Keurvorstendom Keulen|Keulen]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Keurvorstendom Mainz|Mainz]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Nassau-Siegen|Nassau-Siegen]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Neder-Lausitz|Neder-Lausitz]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Oost-Friesland|Oost-Friesland]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Opper-Lausitz|Opper-Lausitz]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Opper-Palts|Opper-Palts]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Palts|Palts]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Palts-Neuburg|Palts-Neuburg]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Pruisen|Pruisen]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Saksen|Saksen]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Saksen-Altenburg|Saksen-Altenburg]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Saksen-Weimar|Saksen-Weimar]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Solms-Braunfels|Solms-Braunfels]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Solms-Rödelheim|Solms-Rödelheim]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Prinsbisdom Spiers|Spiers]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Waldeck-Pyrmont|Waldeck-Pyrmont]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Württemberg|Württemberg]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Prinsbisdom Würzburg|Würzburg]] == Plaatsen; afzonderlijk == ;Ahrweiler *Anoniem (26 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/26 mei/VVt Ceulen|‘VVt Ceulen’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1-2] (als ‘Arwijler’). ;Altrip *Anoniem (5 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/5 mei/VVt den Palts den 27. dito|‘VVt den Palts den 27. dito. [= 27 april 1621]’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1-2]. ;Auerbach, Hessen *Anoniem (12 december 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/12 december/VVt der Bergstraten, den 2. December|‘VVt der Bergstraten, den 2. December’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p.&nbsp;1]. ;Bad Soden am Taunus *Anoniem (8 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 3#art3|‘VVt Franckfort in Decembris’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-4. ;Baruth bei Bautzen *Anoniem (20 november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/20 november (1)#art1|‘Tijdinghe vvt Bohemen van des vyants Hooft-leger by Gorlits’, alinea 3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-4 (Baruth bei Bautzen vermeld als ‘Barut’). ;Bayerbach (Rottal-Inn) *Anoniem (21 augustus 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/21 augustus (1)#art1al15|‘Met Brieuen wt weenen van v. Augusti’, alinea 15]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-8 (vermeld als ‘Bayrbach’). ;Bensheim *Anoniem (12 december 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/12 december/VVt der Bergstraten, den 2. December|‘VVt der Bergstraten, den 2. December’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p.&nbsp;1]. ;Berlijn *Anoniem (22 november 1831) [[Groninger Courant/1831/Nummer 93/Berlijn den 14 November|‘Berlijn den 14 November’]], ''Groninger Courant'', [p.&nbsp;1]. *Anoniem (3 april 1937) [[De Telegraaf/Jaargang 45/Nummer 16746/Avondblad/Berlijn beleefde eens een periode van Nederlandsche cultuur|‘Berlijn beleefde eens een periode van Nederlandsche cultuur. Groot was de invloed van Louise van Oranje. Uiteindelijk is niet veel meer van dit alles te merken’]], ''De Telegraaf'', Avondblad, derde blad, p.&nbsp;5. ;Biberach an der Riß *Anoniem (17 juli 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/17 juli (1)#art5|‘Wt Vlm van xxiij. Junij 1620’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;7. ;Bingen am Rhein *Anoniem (februari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 18#art2al6|‘Tijdinghe van den Rhijnstroom van 24. Ianuarij 1621’, alinea 6]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;6-8. ;Bischofsheim (Maintal) *Anoniem (20 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/20 maart/Wt Franckfort den 14. Martij|‘Wt Franckfort den 14. Martij’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2] (als ‘Bisschopsheym’). ;Bischofswerda *Anoniem (23 september 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/23 september (2)#art4|‘VVt Dresden den 4. Sept’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;6-7. ;Bislich *Anoniem ([augustus 1620]) ''[[Eygentlicke afbeeldinge van het Legher Ed. H. M. Heeren Staten ende sijn Princelijcke Exelentie, met alle ghelegentheydt van dien|Eygentlicke afbeeldinge van het Legher Ed. H. M. Heeren Staten ende sijn Princelijcke Exelentie, met alle ghelegentheydt van dien. Midtsgaders de Afbeeldinghe der Stadt Weesel, ende de om leggende plaetsen, daer hem onse partyen houden]]'' [nieuwsprent], Leyden: Niclaes Geelkerck. ;Bonn *Anoniem (26 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/26 mei/VVt Ceulen|‘VVt Ceulen’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1-2]. *Anoniem ([ca. 3] november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/ca. 3 november#art1|‘Tijdinghe wt Ceulen, ende des Marquis Spinola Legher, 24. Octobris. 1620’, alinea 3-4]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-6. ;Braubach *Anoniem (28 augustus 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/28 augustus#art2al4|‘Wt Ceulen’, alinea 4]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;6-8. ;Braunschweig *Anoniem (16 juli 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/16 juli (1)#art4|‘Wt Ceulen van 21. ditto. [= 21 juni 1620]’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;6-7. ;Bremen *Anoniem (26 augustus 1656) [[Weeckelycke Courante van Europa/1656/Nummer 34/Hamborgh den 19 Augusti|‘Hamborgh den 19 Augusti’]], ''Weeckelycke Courante van Europa'', [p.&nbsp;1]. ;Bretzenheim *Anoniem (25 september 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/25 september (1)#art2|‘VVt Ments van 10. September’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;4-7 (vermeld als ‘Breizenheim’). ;Brounevelt (= Braunfels?) *Anoniem (15 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/15 maart/Wt Franckfort den 5. Martij|‘Wt Franckfort den 5. Martij’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2]. *Anoniem (20 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/20 maart/Wt Franckfort den 14. Martij|‘Wt Franckfort den 14. Martij’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2] (als ‘Seckbach’). ;Büderich (Werl) *Kaiser, F. (1855) [[Album der Natuur/1855/Bovennatuurlijk Krijgsheer, Kaiser|‘Het bovennatuurlijk krijgsheer, gezien bij Büderich den 22 Januarij 1854’]], ''Album der Natuur'', jrg. 4, p.&nbsp;123-127. ;Buxtehude *Anoniem (19 september 1645) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1645/Nummer 38/Uyt Hamburgh den 3 dito|‘Uyt Hamburgh den 3 dito. [= 3 september 1645]’]], ''Ordinaris Dingsdaegsche Courante'', [p.&nbsp;1]. ;Darmstadt-Arheiligen *Anoniem (10 oktober 1620) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/10 oktober/VVt Franckfoort den 20. dito|‘VVt Franckfoort den 20. dito. [= 20 september 1620]’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2]. ;Demmin *Anoniem (18 oktober 1650) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1650/Nummer 43/Van de Maynstroom den 9 dito|‘Van de Maynstroom den 9 dito. [= 9 oktober 1650]’]], ''Ordinaris Dingsdaegsche Courante'', [p.&nbsp;2] (Demmin vermeld als ‘Dommin’). ;Diez-Freiendiez *Anoniem (4 september 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/4 september#art2|‘Wt den Elsz van 24. Augusti’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;4-7. ;Dillenburg *Anoniem (28 februari 1809) [[Koninklijke Courant/1809/Nummer 49/Dusseldorf den 23 van Sprokkelmaand|‘Dusseldorf den 23 van Sprokkelmaand [= 23 februari 1809]’]], ''Koninklijke Courant'', [p.&nbsp;2]. ;Dillingen an der Donau *Anoniem (20 juni 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/20 juni#art3al2|‘Wt Vlm 2. Junij’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;7-8. ;Dortmund *Anoniem (28 februari 1809) [[Koninklijke Courant/1809/Nummer 49/Dusseldorf den 23 van Sprokkelmaand|‘Dusseldorf den 23 van Sprokkelmaand [= 23 februari 1809]’]], ''Koninklijke Courant'', [p.&nbsp;2]. ;Durlach *Anoniem (26 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/26 mei/VVtten Pals den 18. dito|‘VVtten Pals den 18. dito. [= 18 mei 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1] (als ‘Tourlach’). ;Düsseldorf *Anoniem (28 februari 1809) [[Koninklijke Courant/1809/Nummer 49/Dusseldorf den 23 van Sprokkelmaand|‘Dusseldorf den 23 van Sprokkelmaand [= 23 februari 1809]’]], ''Koninklijke Courant'', [p.&nbsp;2]. ;Edingen-Neckarhausen *Anoniem (12 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/12 mei/VVtte Berghstraet den 4. dito|‘VVtte Berghstraet den 4. dito. [= 4 mei 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1-2] (als ‘Neckerhuysen’). *Anoniem (22 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/22 mei/VVtten Pals den 14. dito|‘VVtten Pals den 14. dito. [= 14 mei 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2] (als ‘Neckerhuysen’). *Anoniem (26 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/26 mei/VVtten Pals den 18. dito|‘VVtten Pals den 18. dito. [= 18 mei 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1] (als ‘Neckerhuysen’). ;Emmerik *Anoniem (19 mei 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/19 mei (2)#art1al6|‘Hollandsche nieuwe Tijdinghen, te weten, hoemen in Hollandt de strenge Placcaten, die tegen de Arminianen ghemaeckt sijn, soeckt in ’t werck te stellen, ende te executeren, met hun het prediken te beletten, ende de Predikanten te vanghen’, alinea 6]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-8. *Anoniem (28 augustus 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/28 augustus#art2al11|‘Wt Ceulen’, alinea 11]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;6-8. *Anoniem (5 september 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/5 september#art1al9|‘Verhael hoe dat zijn Excellentie Marquis Spinola is over den Rhijn ghemarcheert, ende ghetrocken naer Franckfort’, alinea 9]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-7. ;Engers *Anoniem (28 augustus 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/28 augustus#art2al2|‘Wt Ceulen’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;6-8. *Anoniem (28 augustus 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/28 augustus/VVt Ceulen den 25 dito|‘VVt Ceulen den 25 dito. [= 25 augustus 1620]’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p.&nbsp;2] (als ‘Tol Engens’). ;Enkheim (Bergen-Enkheim) *Anoniem (20 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/20 maart/Wt Franckfort den 14. Martij|‘Wt Franckfort den 14. Martij’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2] (als ‘Enckenheym’). ;Enkirch *Anoniem (30 december 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/30 december (3)#art1|‘Tijdinghe wt Pfalts-Grauen Lant, wt den Legher van sijn Exc. den Marquis Spinola. 1620’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3. ;Erfurt *Anoniem (5 juni 1640) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1640/Nummer 23/Wt Neurenburch den 26 dito|‘Wt Neurenburch den 26 dito. [= 26 mei 1640]’]], ''Ordinaris Dingsdaeghse Courante'', [p.&nbsp;1-2] (als ‘Effort’). ;Erfurt; Karl Wilhelm Adam van Breitbach-Bürresheim (....-1770) *Anoniem (2 februari 1771) [[Opregte Haarlemsche Courant/1771/Zaterdageditie, nummer 5/Frankfort den 26 January|‘Frankfort den 26 January’]], ''Oprechte Saturdagse Haerlemse Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Flamersheim *Anoniem (5 december 1620) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/5 december/Wt Ceulen den 29. dito|‘Wt Ceulen den 29. dito. [= 29 november 1620]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2]. ;Frankfurt-Bockenheim *Anoniem ([ca. 8 september 1620]) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/ca. 8 september#art1al7|‘Tijdinghe wt Franckfort, Ende den lesten Augusti wt Bon 1620’, alinea 7]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-6. ;Frankfurt-Fechenheim *Anoniem (20 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/20 maart/Wt Franckfort den 14. Martij|‘Wt Franckfort den 14. Martij’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2] (als ‘Fechenheym’). ;Frankfurt-Hausen *Anoniem ([ca. 8 september 1620]) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/ca. 8 september#art1al7|‘Tijdinghe wt Franckfort, Ende den lesten Augusti wt Bon 1620’, alinea 7]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-6. ;Frankfurt-Rödelheim *Anoniem (1 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 februari/Wt Franckfort den 23. dito|‘Wt Franckfort den 23. dito. [= 23 januari 1621]’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2]. ;Frankfurt-Schwanheim *Anoniem ([ca. 8 september 1620]) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/ca. 8 september#art1al7|‘Tijdinghe wt Franckfort, Ende den lesten Augusti wt Bon 1620’, alinea 7]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-6. ;Frankfurt-Seckbach *Anoniem (20 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/20 maart/Wt Franckfort den 14. Martij|‘Wt Franckfort den 14. Martij’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2] (als ‘Seckbach’). ;Friedberg (Hessen) *Anoniem (29 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 15#art5|‘Tijdinghe vanden Rhijnstroom van 13. Ian.’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;7-8. *Anoniem (29 januari 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/29 januari/VVt Francfoort den 19 dito|‘VVt Francfoort den 19 dito. [= 19 januari 1621]’, alinea 3-4]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p.&nbsp;2]. ;Geldern *Anoniem (5 juni 1640) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1640/Nummer 23/Wt Dordrecht den 3 dito|‘Wt Dordrecht den 3 dito. [= 3 juni 1640]’]], ''Ordinaris Dingsdaeghse Courante'', [p.&nbsp;2]. ;Gelnhausen *Anoniem ([ca. 27] januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 14#art3|‘VVt Cruytzenach, 16. Ian. 1621’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;5-7 (Gelnhausen vermeld als ‘Gelhuysen’). *Anoniem (29 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 15#art5|‘Tijdinghe vanden Rhijnstroom van 13. Ian.’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;7-8 (Gelnhausen vermeld als ‘Gelhausen’). *Anoniem (29 januari 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/29 januari/VVt Francfoort den 19 dito|‘VVt Francfoort den 19 dito. [= 19 januari 1621]’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p.&nbsp;2]. ;Gernsheim (Gentsheym) *Anoniem (17 oktober 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/17 oktober/VVt Ceulen, den 10 October|‘VVt Ceulen, den 10 October’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c''., [p.&nbsp;2]. ;Greifswald *Anoniem (18 oktober 1650) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1650/Nummer 43/Van de Maynstroom den 9 dito|‘Van de Maynstroom den 9 dito. [= 9 oktober 1650]’]], ''Ordinaris Dingsdaegsche Courante'', [p.&nbsp;2] (Greifswald vermeld als ‘Grijpswolde’). ;Griethausen *Anoniem (29 maart 1636) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1636/Nummer 13/Wt Maestricht|‘Wt Maestricht’, alinea 3-6]], ''Tydingen uyt verscheyden Quartieren'', [p.&nbsp;2] (Griethausen vermeld als ‘Griethuysen’). ;Guben *Anoniem (11 december 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/11 december (1)#art3|‘VVt Spemberg in der Lausnitz’, alinea 2-3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;5-6. *Anoniem (11 december 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/11 december (1)#art5|‘Tijdinghe vvt Buddissin den 19 Nouember, 1620’, alinea 4]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;6-8. ;Gulik *Anoniem (26 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/26 mei/VVt Ceulen|‘VVt Ceulen’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1-2] (als ‘Guylich’). ;Guntersblum *Anoniem (17 oktober 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/17 oktober/VVt Franckfoort, den 11. October|‘VVt Franckfoort, den 11. October’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p.&nbsp;2]. ;Günzburg *Anoniem (20 juni 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/20 juni#art3al2|‘Wt Vlm 2. Junij’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;7-8. *Anoniem (17 juli 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/17 juli (1)#art5al4|‘Wt Vlm van xxiij. Junij 1620’, alinea 4]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;7. ;Hadamar *Anoniem (4 september 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/4 september#art2|‘Wt den Elsz van 24. Augusti’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;4-7. ;Halle (Saale) *Anoniem (29 maart 1636) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1636/Nummer 13/Wt Leipsigh den 6. Martij|‘Wt Leipsigh den 6. Martij’]], ''Tydingen uyt verscheyden Quartieren'', [p.&nbsp;1]. *Anoniem (12 september 1825) [[Leydse Courant/1825/Nummer 109/Frankfort den 8 September|‘Frankfort den 8 September’, alinea 4]], ''Leydsche Courant'', [p.&nbsp;1-2]. ;Hanau *Anoniem (10 oktober 1620) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/10 oktober/VVt Franckfoort den 20. dito|‘VVt Franckfoort den 20. dito. [= 20 september 1620]’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2]. *Anoniem (29 januari 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/29 januari/VVt Francfoort den 19 dito|‘VVt Francfoort den 19 dito. [= 19 januari 1621]’, alinea 4]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p.&nbsp;2]. *Anoniem (februari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 18#art2al7|‘Tijdinghe van den Rhijnstroom van 24. Ianuarij 1621’, alinea 7]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;6-8. ;Havelberg *Anoniem (22 november 1831) [[Groninger Courant/1831/Nummer 93/Van den Rijn den 14 November|‘Van den Rijn den 14 November’, alinea 2]], ''Groninger Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Herrstein *Anoniem (10 april 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/10 april/VVtte Palts den 26. dito|‘VVtte Palts den 26. dito. [= 26 maart 1621]’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2] (als ‘Harsteyn’). ;Heilbronn *Anoniem (26 februari 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/26 februari/Wt Ceulen, den 20. dito|‘Wt Ceulen, den 20. dito. [= 20 februari 1621]’, alinea 3]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p.&nbsp;2]. *Anoniem (15 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/15 maart/Wt Worms den 27. dito|‘Wt Worms den 27. dito. [= 27 februari 1621]’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1-2]. *Anoniem (5 april 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/5 april/Wt Worms den 20. dito|‘Wt Worms den 20. dito. [= 20 maart 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2] (als ‘Heylbrun’). ;Ihringen *Anoniem (19 mei 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/19 mei (1)#art5|‘Wt den Elsas 3. Mey’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;8. ;Kastellaun *Anoniem (28 november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/28 november#art5|‘VVt Oppenheym den 19. Nouembris’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;8 (Kastellaun vermeld als ‘Castelhoen’). ;Kaub *Anoniem (10 oktober 1620) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/10 oktober/VVt Franckfoort den 2. October|‘VVt Franckfoort den 2. October’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1] (als ‘Coub’). *Anoniem (14 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/14 oktober (2)#art1al7|‘Tijdinghe vvt den Legher van syn Excellentie Marquis Ambrosius Spinola, 1620’, alinea 7]] en [[Nieuwe Tijdinghen/1620/14 oktober (2)#art1al13|13]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-7. ;Kehl *Anoniem (7 januari 1730) [[Amsterdamsche Courant/1730/Nummer 3/Regensburg den 29 December|‘Regensburg den 29 December’]], ''Amsterdamse Saturdaegse Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Koblenz *Anoniem (28 augustus 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/28 augustus#art2|‘Wt Ceulen’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;6-8. ;Langenau *Anoniem (20 juni 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/20 juni#art3|‘Wt Vlm 2. Junij’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;7-8. ;Laubach *Anoniem (1 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 februari/Wt Franckfort den 23. dito|‘Wt Franckfort den 23. dito. [= 23 januari 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2]. ;Lauingen *Anoniem (20 juni 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/20 juni#art3al2|‘Wt Vlm 2. Junij’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;7-8. ;Lausitz *Anoniem (20 november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/20 november (1)#art5|‘VVt Buddissin 29. October’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;7. ;Leipheim *Anoniem (17 juli 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/17 juli (1)#art5al3|‘Wt Vlm van xxiij. Junij 1620’, alinea 3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;7. ;Lindau (Bodensee) *Anoniem (5 december 1620) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/5 december/Wt Venetien den 18. dito|‘Wt Venetien den 18. dito. [= 18 november 1620]’, alinea 5]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. ;Lingen (Ems) *Anoniem (12 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/12 mei/Die van Wesel|‘Die van Wesel zijn met eenich krijchs-volck noch versterckt, […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2] (als ‘Linghen’). ;Lippstadt *Anoniem (26 augustus 1656) [[Weeckelycke Courante van Europa/1656/Nummer 34/Lipstadt den 18 Augusti|‘Lipstadt den 18 Augusti’]], ''Weeckelycke Courante van Europa'', [p.&nbsp;1]. ;Löbau *Anoniem (20 november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/20 november (1)#art2|‘Wt Gorlitz’, alinea 3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;5 (Löbau vermeld als ‘Lubau’). *Anoniem (20 november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/20 november (1)#art5|‘VVt Buddissin 29. October’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;7. ;Lohr am Main *Anoniem (5 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/5 mei/VVt Mentz den 27. April, 1621|‘VVt Mentz den 27. April, 1621’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2] (als ‘Lohr’). ;Lübeck; geschiedenis van de joden *Anoniem (29 juni 1852) [[Groninger Courant/Jaargang 111/Nummer 52/Duitschland|‘Duitschland’, alinea 8]], ''Groninger Courant'', [p.&nbsp;2]. ;Lüneburg *Anoniem (26 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/26 mei/Oock verstontmen van Hamburgh|‘Oock verstontmen van Hamburgh […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2] (als ‘Lunenburgh’). *Anoniem (6 december 1831) [[Leeuwarder Courant/1831/Nummer 97/Hamburg, den 29 November|‘Hamburg, den 29 November’]], ''Leeuwarder Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Maagdenburg *Anoniem (18 maart 1741) [[Amsterdamsche Courant/1741/Nummer 33/Berlyn den 11 Maert|‘Berlyn den 11 Maert’]], ''Amsterdamse Saturdaegse Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Mainz *Anoniem (18 september 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/18 september#art1|‘Nieuvve Tijdinghe vvt den Leger by Mentz’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-7. *Anoniem (10 augustus 1867) [[Venloosch Weekblad/Jaargang 5/Nummer 32/De Courrier du bas Rhin|‘De Courrier du bas Rhin maakt melding van de gewelddadigheden waaraan zich de soldaten der pruisische garnizoenen in de geanexeerde landen en steden schuldig maken. […]’]], ''Venloosch Weekblad'', [p.&nbsp;2]. ;Mommenheim *Anoniem (25 september 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/25 september (1)#art2|‘VVt Ments van 10. September’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;4-7 (vermeld als ‘Momenheimb’). ;Mühlhausen (Thüringen) *Anoniem ([ca. 29 mei] 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/ca. 29 mei#art2al2|‘Van Breslauw wt der Slesien’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;4-5. *Johan Schweicthard Eerts Bisschop tot Mens, Lotharius Eerts-Bisschop tot Trier, Ferdinandus Eerts-Bisschop te Ceulen, Hans Georg, Hertoch van Saxen, Maximiliaen, Palts-Grave aenden Rhijn, Hertoch in Oueren, ende neder Beyeren, Ludwig, Lant-grave tot Hessen (1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/Copia des Briefs vande Keur-Vorsten, ende Vorsten tot Mulhausen, vergadert|''Copia des Briefs vande Keur-Vorsten, ende Vorsten tot Mulhausen, vergadert aenden Cheur-Vorst Pfaltsz-Grave'', […]]], Hantwerpen: Abraham Verhoeuen. ;München *Anoniem (15 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 6#art2|‘VVt Monicken in Beyeren 3. Ianuarij’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;4-5. *Anoniem (3 maart 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 28#art6|‘Wt Munchen vanden 28. ditto. [= 28 januari 1621]’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;7-8. *Anoniem (20 juli 1871) [[Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad/1871/Nummer 197/Duitschland|‘Duitschland’, alinea 5]], ''Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad'', [p.&nbsp;3]. ;Munster *Anoniem (28 februari 1809) [[Koninklijke Courant/1809/Nummer 49/Dusseldorf den 23 van Sprokkelmaand|‘Dusseldorf den 23 van Sprokkelmaand [= 23 februari 1809]’]], ''Koninklijke Courant'', [p.&nbsp;2]. ;Nackenheim *Anoniem (25 september 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/25 september (1)#art2|‘VVt Ments van 10. September’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;4-7 (vermeld als ‘Nackheim’). ;Neuenhain (Bad Soden am Taunus) *Anoniem (8 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 3#art3|‘VVt Franckfort in Decembris’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-4. ;Niederraden (Oberraden) *Anoniem ([ca. 8 september 1620]) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/ca. 8 september#art1al7|‘Tijdinghe wt Franckfort, Ende den lesten Augusti wt Bon 1620’, alinea 7]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-6. ;Oberwesel *Anoniem (7 november 1645) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1645/Nummer 45/Uyt Ceulen den 3 dito|‘Uyt Ceulen den 3 dito. [= 3 november 1645]’]], ''Ordinaris Dingsdaegsche Courante'', [p.&nbsp;2]. ;Osthofen *Anoniem (1 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 maart/Wt Mentz den 18. dito|‘Wt Mentz den 18. dito. [= 18 februari 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2] (als ‘Oosthoven’). *Anoniem (15 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/15 maart/Wt Worms den 27. dito|‘Wt Worms den 27. dito. [= 27 februari 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1-2] (als ‘Oosthoven’). ;Passau *Anoniem (15 februari 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/15 februari#art8al2|‘Wt Praghe den xxvi. ditto. [= 26 januari 1620]’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;7-8 (Passau vermeld als ‘Passauw’). *Anoniem (8 augustus 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/8 augustus#art2|‘Wt Regenspurg den 11. Julij’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;4-5. ;Peterswörth *Anoniem (17 juli 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/17 juli (1)#art5al4|‘Wt Vlm van xxiij. Junij 1620’, alinea 4]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;7. ;Rastatt *Anoniem (19 juni 1854) [[Algemeen Handelsblad/1854/Nummer 7027/Frankfort, 15 Junij|‘Frankfort, 15 Junij’]], ''Algemeen Handelsblad'', [p.&nbsp;1]. ;Rectz (= Rhens?) *Anoniem (28 augustus 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/28 augustus#art2al4|‘Wt Ceulen’, alinea 4]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;6-8. ;Rees *Anoniem (28 augustus 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/28 augustus#art2al11|‘Wt Ceulen’, alinea 11]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;6-8. ;Rhede (Borken) *Anoniem (15 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/15 maart/Eenige Compagnie Ruyters|‘Eenige Compagnie Ruyters met een deel voet volc zijn op naer het Stift van Munster, […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2] (als ‘Renen’). ;Rheinberg *Anoniem ([ca. 8 september 1620]) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/ca. 8 september#art2|‘Wt Ceulen’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;6-8. ;Rockenhausen *Anoniem (28 november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/28 november#art5|‘VVt Oppenheym den 19. Nouembris’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;8 (Rockenhausen vermeld als ‘Reckenhausen’). ;Saalfeld/Saale *Anoniem (5 juni 1640) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1640/Nummer 23/Wt Bremen den 30 dito|‘Wt Bremen den 30 dito. [= 30 mei 1640]’]], ''Ordinaris Dingsdaeghse Courante'', [p.&nbsp;2]. ;Sandhofen *Anoniem ([ca. 8 september 1620]) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/ca. 8 september#art1al7|‘Tijdinghe wt Franckfort, Ende den lesten Augusti wt Bon 1620’, alinea 7]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-6. ;Sankt Goar *Anoniem (14 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/14 oktober (2)#art1al9|‘Tijdinghe vvt den Legher van syn Excellentie Marquis Ambrosius Spinola, 1620’, alinea 9]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-7. ;Schlüchtern *Anoniem (1 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 februari/Wt Franckfort den 23. dito|‘Wt Franckfort den 23. dito. [= 23 januari 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2]. ;Schweinsdorf (Freital) *Anoniem (1 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 februari/Wt Franckfort den 23. dito|‘Wt Franckfort den 23. dito. [= 23 januari 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2]. ;Simmern/Hunsrück *Anoniem (14 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/14 oktober (2)#art1al13|‘Tijdinghe vvt den Legher van syn Excellentie Marquis Ambrosius Spinola, 1620’, alinea 13]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-7. *Anoniem (17 oktober 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/17 oktober/VVt Ceulen, den 10 October|‘VVt Ceulen, den 10 October’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c''., [p.&nbsp;2] (vermeld als ‘Zummeren’). ;Sinte Guwer (= Sankt Goar?) *Anoniem (28 augustus 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/28 augustus#art2al5|‘Wt Ceulen’, alinea 5]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;6-8. ;Sinzig *Anoniem (26 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/26 mei/VVt Ceulen|‘VVt Ceulen’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1-2] (als ‘Sintsig’). ;Stralsund *Anoniem (6 maart 1809) [[Koninklijke Courant/1809/Nummer 54/Straalsund den 21 van sprokkelmaand|‘Straalsund den 21 van sprokkelmaand [= 21 februari 1809]’]], ''Koninklijke Courant'', [p.&nbsp;2]. ;Sulzbach (Taunus) *Anoniem (8 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 3#art3|‘VVt Franckfort in Decembris’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-4 (Sulzbach vermeld als ‘Sultzelach’). ;Torgau *Anoniem (26 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/26 mei/Die van Leypsich vermelden|‘Die van Leypsich vermelden […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2]. ;Traben-Trarbach *Anoniem (28 november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/28 november#art5|‘VVt Oppenheym den 19. Nouembris’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;8. *Anoniem (30 december 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/30 december (3)#art1|‘Tijdinghe wt Pfalts-Grauen Lant, wt den Legher van sijn Exc. den Marquis Spinola. 1620’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3. ;Ulm *Anoniem (30 december 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/30 december (2)#art2|‘Tijdinghe met Brieuen wt Ceulen’, alinea 3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;5. *Anoniem (15 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 6#art2al6|‘VVt Monicken in Beyeren 3. Ianuarij’, alinea 6]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;4-5. ;Ulm (Baden-Württemberg) *Anoniem (19 juni 1854) [[Algemeen Handelsblad/1854/Nummer 7027/Frankfort, 15 Junij|‘Frankfort, 15 Junij’]], ''Algemeen Handelsblad'', [p.&nbsp;1]. ;Varel *Anoniem (18 maart 1741) [[Amsterdamsche Courant/1741/Nummer 33/Also den 17 February 1741 een vreemde Joodin vermoord gevonden is|‘Also den 17 February 1741, in de Graefl. Bentingse Heerschap Varel, een vreemde Joodin […] vermoord gevonden is […] [advertentie]’]], ''Amsterdamse Saturdaegse Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Vendersheim *Anoniem (26 februari 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/26 februari/VVt Francfoort den 18. dito|‘VVt Francfoort den 18. dito. [= 18 februari 1621]’, alinea 4]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p.&nbsp;2]. ;Vreden *Anoniem (15 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/15 maart/Eenige Compagnie Ruyters|‘Eenige Compagnie Ruyters met een deel voet volc zijn op naer het Stift van Munster, […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2] (als ‘Vreen’). ;Waldsassen *Anoniem (5 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/5 mei/VVt Greslits in Bohemen|‘VVt Greslits in Bohemen’, alinea 4]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1] (als ‘Waltsaxen’). ;Walsdorf (Hessen) *Anoniem (4 september 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/4 september#art2|‘Wt den Elsz van 24. Augusti’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;4-7. ;Westerburg *Anoniem (4 september 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/4 september#art2|‘Wt den Elsz van 24. Augusti’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;4-7. ;Westhofen *Anoniem (1 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 maart/Wt Mentz den 18. dito|‘Wt Mentz den 18. dito. [= 18 februari 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2] (als ‘Westhoven’). *Anoniem (5 maart 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 29#art1|‘Relaes vande groote victorie tot Westerhouen by Worms, ende van de nieuvve oprustinghe des Crijs-volck in Brabandt, Vlaenderen, Lorreynen, &c.’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-7. *Anoniem (15 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/15 maart/Wt Worms den 27. dito|‘Wt Worms den 27. dito. [= 27 februari 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1-2] (als ‘West-hoven’). ;Wetzlar *Anoniem (26 februari 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/26 februari/VVt Francfoort den 18. dito|‘VVt Francfoort den 18. dito. [= 18 februari 1621]’, alinea 2]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p.&nbsp;2]. *Anoniem (26 april 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/26 april/VVt Francfoort den 18. April|‘VVt Francfoort den 18. April’, alinea 4]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p.&nbsp;2] (als ‘Wetselaer’). ;Wismar *Anoniem (10 september 1675) [[Amsterdamsche Courant/1675/Nummer 37/Cleve den 7 September|‘Cleve den 7 September’]], ''Amsterdamsche Dinghsdaegse Courant'', [p.&nbsp;2]. ;Wolfebbüttel *Anoniem (16 juli 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/16 juli (1)#art4|‘Wt Ceulen van 21. ditto. [= 21 juni 1620]’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;6-7. ;Würzburg *Anoniem ([10] april 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/april#art1al15|‘Wt Weenen xj. Meert 1620’, alinea 15]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-8 (Würzburg vermeld als ‘Wirtzbourgh’). ;Zittau *Anoniem (7 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/7 oktober (1)#art3al3|‘Wt Praghe’, alinea 3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;5-7 (Zittau vermeld als ‘Sitta’). *Anoniem (11 december 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/11 december (1)#art5|‘Tijdinghe vvt Buddissin den 19 Nouember, 1620’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;6-8. ;Overige plaatsen * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Alzey|Alzey]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Augsburg|Augsburg]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Bacharach|Bacharach]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Bad Kreuznach|Bad Kreuznach]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Bautzen|Bautzen]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Breisach am Rhein|Breisach am Rhein]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Frankenthal (Palts)|Frankenthal (Palts)]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Frankfurt am Main|Frankfurt am Main]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Görlitz|Görlitz]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Hamburg|Hamburg]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Heidelberg|Heidelberg]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Keulen|Keulen]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Kirchberg (Rijnland-Palts)|Kirchberg (Rijnland-Palts)]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Ladenburg|Ladenburg]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Neurenberg|Neurenberg]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Oppenheim|Oppenheim]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Philippsburg|Philippsburg]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Schenkenschanz|Schenkenschanz]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Speyer|Speyer]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Trier|Trier]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Wezel|Wezel]] * [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Worms|Worms]] [[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal geschiedenis]] ndac1f3jdjanzjgzk2di2fblp8zzqaj 100 80803 224248 224130 2026-07-29T18:52:28Z Vincent Steenberg 280 bronnen toegevoegd/verplaatst 224248 wikitext text/x-wiki {{Infobox thema | naam = Geschiedenis van de Rooms-katholieke Kerk | afbeelding = Entrega de las llaves a San Pedro (Perugino).jpg | alt = Christus overhandigt Petrus de sleutels van de stad Rome door Perugino | beschrijving = Bronnen bij de geschiedenis van de [[w:Rooms-Katholieke Kerk|Rooms-Katholieke Kerk]] }} == Tijdperken; afzonderlijk == == Geschiedenis van landen == Hierbij ook levensbeschrijvingen van personen die niet elders zijn onder te brengen === België === ;Bisdom Doornik *Anoniem (7 juli 1828) [[Nederlandsche Staatscourant/1828/Nummer 158/Ten gevolge van een verzoek|‘Ten gevolge van een verzoek van den Heer Vikaris-Generaal van het openstaande Bisdom van Doornik, heeft Zijne Majesteit […] veroorloofd, […]’]], ''Nederlandsche Staats-Courant'', [p.&nbsp;3]. ;Montpellier, Théodore Alexis Joseph de (1807-1879), bisschop van Luik *Anoniem (19 juni 1854) [[Algemeen Handelsblad/1854/Nummer 7027/Brussel, Vrijdag 16 Junij|‘Brussel, Vrijdag 16 Junij’, alinea 3]], ''Algemeen Handelsblad'', [p.&nbsp;1]. === Nederland === *[[Hoofdportaal:Religie/Katholicisme/Geschiedenis/Nederland|Nederland]] === Overige landen === *[[Hoofdportaal:Religie/Katholicisme/Geschiedenis/Frankrijk|Frankrijk]] ==== Denemarken ==== ;Neuvel, Anton (1842-1924) *Anoniem (30 september 1916) [[Nieuwe Haarlemsche Courant/Jaargang 41/Nummer 9151/Pastoor Antoon Neuvel|‘Pastoor Antoon Neuvel’]], ''Nieuwe Haarlemsche Courant'', Tweede Blad, [p.&nbsp;2]. ==== Duitsland ==== ;32e algemene vergadering van Duitschlands Katholieken, Münster, 1885 *Anoniem (5 september 1885) [[Venloosch Weekblad/Jaargang 23/Nummer 36/Dr. Schaepman|‘Dr. Schaepman’]], ''Venloosch Weekblad'', [p.&nbsp;1]. ;Kerkelijk conflict in Baden *Hermann [von Vicari] (25 april 1854) [[De Tijd/1854/Nummer 2129/Aan het Groot-Hertogelijk Staatsministerie|‘Aan het Groot-Hertogelijk Staatsministerie’]], ''De Tijd'', [p.&nbsp;1]. ;Hohenzollern-Sigmaringen, Eitel Frederik van (1582-1625) *Anoniem (26 februari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 23#art2|‘Tydinghe vvt Roomen. Cardinalen ghemaeckt door den Heylighen Vader Paulus den vijfden’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;4-5. *Anoniem (15 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/15 maart/Wt Aughsburgh den 3. Martij|‘Wt Aughsburgh den 3. Martij’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2] (als ‘de nieuwe Cardinael van Hooghenzaller’). ==== Griekenland ==== ;Caccia, Giuseppe (1675-1758), bisschop van Zante en Cefalonia *Anoniem (7 januari 1730) [[Amsterdamsche Courant/1730/Nummer 3/Romen den 17 December|‘Romen den 17 December’]], ''Amsterdamse Saturdaegse Courant'', [p.&nbsp;1]. ==== Hongarije ==== ;Wet op gemengde huwelijken in Hongarije *Anoniem (8 augustus 1839) [[De Noordbrabanter/1839/Nummer 95/Uit Pesth verneemt men|‘Brussel, den 5den Augustus. Uit Pesth (Hongarye) verneemt men […]’]], ''Noord-Brabander'', [p.&nbsp;1]. *Anoniem (8 september 1893) [[Arnhemsche Courant/Jaargang 80/Nummer 2201/Tot de Hongaarsche bisschoppen is een brief gericht|‘Tot de Hongaarsche bisschoppen is een brief door den Paus gericht […]’]], ''Arnhemsche Courant'', bijvoegsel, [p.&nbsp;1]. ==== Ierland ==== *Anoniem (7 juli 1828) [[Nederlandsche Staatscourant/1828/Nummer 158/Engeland|‘Engeland’]], ''Nederlandsche Staats-Courant'', [p.&nbsp;3]. ;Doyle, James Warren (1786-1834), bisschop *Anoniem (7 juli 1828) [[Nederlandsche Staatscourant/1828/Nummer 158/Engeland|‘Engeland’]], ''Nederlandsche Staats-Courant'', [p.&nbsp;3]. ==== Italië ==== ;Alberoni, Giulio (1664-1752), kardinaal *Anoniem (7 januari 1730) [[Amsterdamsche Courant/1730/Nummer 3/Romen den 17 December|‘Romen den 17 December’]], ''Amsterdamse Saturdaegse Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Aldobrandini, Pietro (1571-1621), kardinaal *Anoniem (18 augustus 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/18 augustus (1)#art3al2|‘Wt Roomen van xviij. Julij’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;6-7 (vermeld als ‘[Cardinael] S. Susanna’). *Anoniem (26 februari 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/26 februari/VVt Roomen den 2 Februarij, 1621|‘VVt Roomen den 2 Februarij, 1621’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p.&nbsp;1] (als ‘de Cardinael Aldobodrino’). *Anoniem (15 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/15 maart/Wt Venetien den 17. Februarij 1621|‘Wt Venetien den 17. Februarij 1621’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. ;Ansidei, Marco Antonio (1671-1730) *Anoniem (7 januari 1730) [[Amsterdamsche Courant/1730/Nummer 3/Romen den 17 December|‘Romen den 17 December’]], ''Amsterdamse Saturdaegse Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Antonelli, Giacomo (1806-1876), kardinaal *Anoniem (10 augustus 1867) [[Venloosch Weekblad/Jaargang 5/Nummer 32/Generaal Dumont|‘Generaal Dumont heeft Rome verlaten, […]’]], ''Venloosch Weekblad'', [p.&nbsp;2]. *Anoniem (16 september 1872) [[Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad/1872/Nummer 256/Rusland|‘Rusland’]], ''Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad'', [p.&nbsp;3]. ;Aquino Ladislao d' (1546-1621), kardinaal *Anoniem (15 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/15 maart/Wt Venetien den 17. Februarij 1621|‘Wt Venetien den 17. Februarij 1621’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. ;Asquini, Fabio Maria (1802-1878) *Anoniem (25 december 1878) [[Het Vaderland/Jaargang 10/Nummer 303/De kardinaal|‘De kardinaal Fabro Asquini […]’]], ''Het Vaderland'', tweede blad, [p.&nbsp;1]. ;Barberini, Antonio (1607-1671), kardinaal *Anoniem (7 november 1645) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1645/Nummer 45/Uyt Romen den 2 October|‘Uyt Romen den 2 October’]], ''Ordinaris Dingsdaegsche Courante'', [p.&nbsp;1]. ;Belli, Silvestro (1781-1844), kardinaal *Anoniem (5 december 1840) [[De Noordbrabanter/1840/Nummer 146/Parijs, 1 December|‘Parijs, 1 December’, alinea 3]], ''Noord-Brabander'', [p.&nbsp;1]. ;Bentivoglio, Cornelio (1668-1732), kardinaal *Anoniem (7 januari 1730) [[Amsterdamsche Courant/1730/Nummer 3/Romen den 17 December|‘Romen den 17 December’]], ''Amsterdamse Saturdaegse Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Bentivoglio, Guido (1579-1644), kardinaal *Anoniem (26 februari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 23#art2|‘Tydinghe vvt Roomen. Cardinalen ghemaeckt door den Heylighen Vader Paulus den vijfden’, nummer 8]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;4-5. ;Borghese, Scipione (1577-1633) *Anoniem (2 mei 1620) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/2 mei/VVt Romen den 12, April|‘VVt Romen den 12, April’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. *Anoniem (26 februari 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/26 februari/VVt Roomen den 2 Februarij, 1621|‘VVt Roomen den 2 Februarij, 1621’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p.&nbsp;1]. *Anoniem (10 maart 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 33#art1al4|‘VVt Roomen van Ianuary 1621’, alinea 4-5]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;2-3. ;Capponi, Luigi (1582-1659) *Anoniem (18 augustus 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/18 augustus (1)#art3|‘Wt Roomen van xviij. Julij’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;6-7 (vermeld als ‘[Cardinael] S. Susanna’). ;Cavalchini, Carlo Alberto Guidobani (1683-1774) *Anoniem (22 oktober 1761) [[Opregte Haarlemsche Courant/1761/Donderdageditie, nummer 43/Romen den 3 October|‘Romen den 3 October’]], ''Oprechte Donderdagse Haerlemse Courant'', [p.&nbsp;2]. ;Cenneni de' Salamandri, Francesco (1566-1645), kardinaal *Anoniem (26 februari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 23#art2|‘Tydinghe vvt Roomen. Cardinalen ghemaeckt door den Heylighen Vader Paulus den vijfden’, nummer 5]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;4-5. ;Chigi, Flavio (1631-1693), kardinaal *Anoniem (9 november 1666) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1666/Nummer 45/Roma den 16 October|‘Roma den 16 October’]], ''Ordinaris Dingsdaeghse Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Cobelluzzi, Scipione (1564-1626) *Anoniem (18 augustus 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/18 augustus (1)#art3|‘Wt Roomen van xviij. Julij’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;6-7 (vermeld als ‘[Cardinael] S. Susanna’). ;Coscia, Niccolò (1681-1755), kardinaal *Anoniem (20 augustus 1733) [[Amsterdamsche Courant/1733/Nummer 100/Romen den eersten Augusty|‘Romen den eersten Augusty’]], ''Amsterdamse Donderdaegse Courant'', [p.&nbsp;2]. ;Davia, Gianantonio (1660-1740), kardinaal *Anoniem (7 januari 1730) [[Amsterdamsche Courant/1730/Nummer 3/Romen den 17 December|‘Romen den 17 December’]], ''Amsterdamse Saturdaegse Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Doria, Giovanni (1573-1642) *Anoniem (22 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/22 mei/VVt Roomen den 1. Mey. 1621|‘VVt Roomen den 1. Mey. 1621’, alinea 4]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1] (vermeld als ‘Cardinael Doria’). ;Este, Alessandro d' (1568-1624) *Anoniem (2 mei 1620) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/2 mei/VVt Romen den 12, April|‘VVt Romen den 12, April’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. ;Farnese, Odoardo (1573-1626) *Anoniem (22 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/22 mei/VVt Roomen den 1. Mey. 1621|‘VVt Roomen den 1. Mey. 1621’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1] (als ‘die Cardinael Farnesius’). ;Ferreri, Carlo Vincenzo Maria (1682-1742) *Anoniem (7 januari 1730) [[Amsterdamsche Courant/1730/Nummer 3/Romen den 17 December|‘Romen den 17 December’]], ''Amsterdamse Saturdaegse Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Firrao, Giuseppe (sr.) (1670-1744), kardinaal *Anoniem (20 augustus 1733) [[Amsterdamsche Courant/1733/Nummer 100/Romen den eersten Augusty|‘Romen den eersten Augusty’]], ''Amsterdamse Donderdaegse Courant'', [p.&nbsp;2]. ;Galli, Antonio Andrea (1697-1767) *Anoniem (17 januari 1767) [[Rotterdamsche Courant/1767/Nummer 8/Romen den 27 December|‘Romen den 27 December’, alinea 2]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Gherardi, Cesare (1577-1623), kardinaal *Anoniem (26 februari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 23#art2|‘Tydinghe vvt Roomen. Cardinalen ghemaeckt door den Heylighen Vader Paulus den vijfden’, nummer 7]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;4-5. ;Honorati, Bernardino (1724-1807) *Anoniem (17 januari 1767) [[Rotterdamsche Courant/1767/Nummer 8/Florence den 27 December|‘Florence den 27 December’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Kloosterherstelling in het koninkrijk Napels *Anoniem (13 september 1819) [[Leydse Courant/1819/Nummer 110/Francfort den 6 September|‘Francfort den 6 September’, alinea 6]], ''Leydse Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Kloosteropheffing in de Republiek Venetië *Anoniem (2 februari 1771) [[Opregte Haarlemsche Courant/1771/Zaterdageditie, nummer 5/Venetie den 17 January|‘Venetie den 17 January’]], ''Oprechte Saturdagse Haerlemse Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Mellino Campora (= Giovanni Garzia Mellini (1562-1629)?) *Anoniem (18 augustus 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/18 augustus (1)#art3|‘Wt Roomen van xviij. Julij’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;6-7. ;Montalto, Francesco Peretti di (1597-1655), kardinaal *Anoniem (8 maart 1650) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1650/Nummer 11/Uyt Romen den 12 dito|‘Uyt Romen den 12 dito. [= 12 februari 1650]’]], ''Ordinaris Dingsdaeghsche Courante'', [p.&nbsp;1]. ;Paluzzi Altieri degli Albertoni, Paluzzo (1623-1698), kardinaal *Anoniem (24 september 1671) [[Opregte Haarlemsche Courant/1671/Donderdageditie, nummer 39/Roma den 29 Augusti|‘Roma den 29 Augusti’]], ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaeghse Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Panici, Agapito (1839-1902), internuntius *Anoniem (6 januari 1881) [[De Standaard/Jaargang 10/Nummer 2697/Een Munchener correspondent|‘Een Munchener correspondent der Kölnische Zeitung meldt […]’]], ''De Standaard'', [p.&nbsp;1]. ;Paolucci, Fabrizio (1651-1726), kardinaal *Anoniem (23 november 1683) [[Opregte Haarlemsche Courant/1683/Dinsdageditie, nummer 47/Roma den 30 Octob.|‘Roma den 30 Octob.’]], ''Oprechte Haerlemse Dingsdaegse Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Pianetti, Gaspare Barnardo (1780-1862), kardinaal *Anoniem (5 december 1840) [[De Noordbrabanter/1840/Nummer 146/Parijs, 1 December|‘Parijs, 1 December’, alinea 3]], ''Noord-Brabander'', [p.&nbsp;1]. ;Pignatelli, Stefano (1578-1623), kardinaal *Anoniem (26 februari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 23#art2|‘Tydinghe vvt Roomen. Cardinalen ghemaeckt door den Heylighen Vader Paulus den vijfden’, nummer 6]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;4-5. *Anoniem (10 maart 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 33#art1al4|‘VVt Roomen van Ianuary 1621’, alinea 4]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;2-3. ;Pirelli, Filippo Maria (1708-1771) *Anoniem (2 februari 1771) [[Opregte Haarlemsche Courant/1771/Zaterdageditie, nummer 5/Rome den 12 January|‘Rome den 12 January’]], ''Oprechte Saturdagse Haerlemse Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Rezzonice, Carlo (1724-1799) *Anoniem (22 oktober 1761) [[Opregte Haarlemsche Courant/1761/Donderdageditie, nummer 43/Romen den 3 October|‘Romen den 3 October’]], ''Oprechte Donderdagse Haerlemse Courant'', [p.&nbsp;2]. ;Roma, Giulio (1584-1652), kardinaal *Anoniem (26 februari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 23#art2|‘Tydinghe vvt Roomen. Cardinalen ghemaeckt door den Heylighen Vader Paulus den vijfden’, nummer 9]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;4-5. ;Savoye, Maurits van (1593-1657), kardinaal *Anoniem (26 februari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 23#art1|‘Tydinghe vvt Venetien 1621’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-4. *Anoniem (1 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 maart/Wt Venetien den 6. Februarij 1621|‘Wt Venetien den 6. Februarij 1621’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1] (als ‘de Cardinael van Savoyen’). *Anoniem (8 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/8 maart/Wt Venetien den 10. Februarij 1621|‘Wt Venetien den 10. Februarij 1621’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1] (als ‘de Cardinael van Savoyen’). *Anoniem (15 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/15 maart/Wt Venetien den 17. Februarij 1621|‘Wt Venetien den 17. Februarij 1621’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. *Anoniem (10 april 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/10 april/VVt Romen den 20, Martij 1621|‘VVt Romen den 20. Martij 1621’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. ;Scaglia, Desiderio (1567-1639), kardinaal *Anoniem (26 februari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 23#art2|‘Tydinghe vvt Roomen. Cardinalen ghemaeckt door den Heylighen Vader Paulus den vijfden’, nummer 10]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;4-5. *Anoniem (10 maart 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 33#art1al4|‘VVt Roomen van Ianuary 1621’, alinea 4]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;2-3 (vermeld als ‘den Cardinael Scallia’). ;Spada, Giambattista (1597-1675), kardinaal *Anoniem (10 september 1675) [[Amsterdamsche Courant/1675/Nummer 37/Genua den 20 Augusti|‘Genua den 20 Augusti’]], ''Amsterdamsche Dinghsdaegse Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Valier, Pietro (1574-1639), kardinaal *Anoniem (26 februari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 23#art2|‘Tydinghe vvt Roomen. Cardinalen ghemaeckt door den Heylighen Vader Paulus den vijfden’, nummer 4]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;4-5. *Anoniem (10 maart 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 33#art1al4|‘VVt Roomen van Ianuary 1621’, alinea 4]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;2-3. ==== Japan ==== *Anoniem (23 september 1927) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 100/Nummer 32532/Ochtendblad/Een concessie|‘Een concessie’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, derde blad, p.&nbsp;9. ==== Litouwen ==== *Anoniem (16 september 1872) [[Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad/1872/Nummer 256/Rusland|‘Rusland’]], ''Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad'', [p.&nbsp;3]. ==== Oostenrijk ==== ;Goes, Johannes von (1612-1696), kardinaal *Anoniem (23 september 1690) [[Amsterdamsche Courant/1690/23 september/Romen den 2 September|‘Romen den 2 September’]], ''Amsterdamse Saturdaegse Courant'', [p.&nbsp;1]. ==== Rusland ==== *Anoniem (8 augustus 1867) [[De Noordbrabanter/Jaargang 39/Nummer 93/Men leest in de Tijd|‘Men leest in de Tijd: […]’]], ''De Noordbrabanter'', [p.&nbsp;3]. *Anoniem (16 september 1872) [[Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad/1872/Nummer 256/Rusland|‘Rusland’]], ''Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad'', [p.&nbsp;3]. ==== Spanje ==== ;Belluga y Moncada, Luis Antonio (1662-1743) *Anoniem (7 januari 1730) [[Amsterdamsche Courant/1730/Nummer 3/Romen den 17 December|‘Romen den 17 December’]], ''Amsterdamse Saturdaegse Courant'', [p.&nbsp;1]. *Anoniem (20 augustus 1733) [[Amsterdamsche Courant/1733/Nummer 100/Romen den eersten Augusty|‘Romen den eersten Augusty’]], ''Amsterdamse Donderdaegse Courant'', [p.&nbsp;2]. ;Cienfuegos, Juan Álvaro (1657-1739), kardinaal *Anoniem (7 januari 1730) [[Amsterdamsche Courant/1730/Nummer 3/Romen den 17 December|‘Romen den 17 December’]], ''Amsterdamse Saturdaegse Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Cordoba, Luis Fernández de (1696-1771), kardinaal *Anoniem (7 augustus 1755) [[Opregte Haarlemsche Courant/1755/Donderdageditie, nummer 32/Romen den 19 July|‘Romen den 19 July’]], ''Oprechte Donderdagse Haerlemse Courant'', [p.&nbsp;2]. ;Porto Carrero, Joaquín Fernández de (1681-1760), kardinaal *Anoniem (7 januari 1730) [[Amsterdamsche Courant/1730/Nummer 3/Romen den 17 December|‘Romen den 17 December’]], ''Amsterdamse Saturdaegse Courant'', [p.&nbsp;1] (vermeld als ‘den Graef van Almenara’). *Anoniem (7 januari 1730) [[Amsterdamsche Courant/1730/Nummer 3/Florence den 17 December|‘Florence den 17 December’]], ''Amsterdamse Saturdaegse Courant'', [p.&nbsp;1] (vermeld als ‘de Graef van Almenara’). ;Spínola Basadone, Augustín de (1597-1649) *Anoniem (26 februari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 23#art2|‘Tydinghe vvt Roomen. Cardinalen ghemaeckt door den Heylighen Vader Paulus den vijfden’, nummer 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;4-5. ;Vélez, Rafael de (1777-1850) *Anoniem (2 november 1824) [[Rotterdamsche Courant/1824/Nummer 132/Parijs den 29 October|‘Parijs den 29 October’, alinea 6]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&nbsp;1]. ==== Trinidad en Tobago ==== ;Gonin, Joachim-Hyacinthe (1814-1889), aartsbisschop van Port of Spain *Anoniem (10 augustus 1867) [[Venloosch Weekblad/Jaargang 5/Nummer 32/Mgr. Gonin|‘Mgr. Gonin, bisschop van Port d’Espagne, […]’]], ''Venloosch Weekblad'', [p.&nbsp;2]. ==== Tsjechië ==== ;Lohel, Johan (1549-1622), aartsbisschop van Praag *Anoniem (12 maart 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 36#art4|‘VVt Praghe vanden 11. ditto. [= 11 februari 1621]’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;6-7. ==== Verenigd Koninkrijk ==== ;Wiseman, Nicholas (1802-1865), bisschop *Anoniem ([september] 1867) [[De Katholieke Illustratie/Jaargang 1/Nummer 3/Kardinaal Wiseman|‘Kardinaal Wiseman’]], ''De Katholieke Illustratie'', jrg. 1, nr. 3, p.&nbsp;18-19. == Pausdom en pausen == ;Algemeen *Molanus, Jacobus Gualtheri (1645) ''Voor-lichter voor de Texelaars, tegen de duysternisse van t’ pausdom, mitsgaders: redelijcke-melck, tegen de geestelijcke honger'', t’Amsterdam: voor Marten Jansz. Brandt.<br>Aankondigingen en recensies: **Anoniem (19 september 1645) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1645/Nummer 38/’t Amsterdam, by Marten Iansz Brand|‘’t Amsterdam, by Marten Iansz Brand, Boeckvercooper in de Gereformeerde Catechismus, werdt uytgegeven […] [advertentie]’]], ''Ordinaris Dingsdaegsche Courante'', [p.&nbsp;2]. ;Alexander VII (1599-1667) *Anoniem (26 augustus 1656) [[Weeckelycke Courante van Europa/1656/Nummer 34/Romen den 29 Iuly|‘Romen den 29 Iuly’]], ''Weeckelycke Courante van Europa'', [p.&nbsp;1]. *Anoniem (17 januari 1662) [[Ordinarise Middel-weeckse Courante/1662/Nummer 3/Vyt Roomen, den 31 December 1661|‘Vyt Roomen, den 31 December 1661’]], ''Ordinarise Middel-weeckse Courante'', [p.&nbsp;1]. *Anoniem (9 november 1666) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1666/Nummer 45/Roma den 16 October|‘Roma den 16 October’]], ''Ordinaris Dingsdaeghse Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Alexander VIII (1610-1691) *Anoniem (23 september 1690) [[Amsterdamsche Courant/1690/23 september/Romen den 2 September|‘Romen den 2 September’]], ''Amsterdamse Saturdaegse Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Benedictus XIV (1675-1758) *Anoniem (3 februari 1757) [[Opregte Haarlemsche Courant/1757/Donderdageditie, nummer 5/Romen den 12 January|‘Romen den 12 January’]], ''Oprechte Donderdagse Haerlemse Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Clemens X (1590-1676) *Anoniem (24 september 1671) [[Opregte Haarlemsche Courant/1671/Donderdageditie, nummer 39/Roma den 29 Augusti|‘Roma den 29 Augusti’]], ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaeghse Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Clemens XI (1649-1721) *Anoniem (23 september 1690) [[Amsterdamsche Courant/1690/23 september/Romen den 2 September|‘Romen den 2 September’]], ''Amsterdamse Saturdaegse Courant'', [p.&nbsp;1] (vermeld als ‘den Cardinael Albani’). ;Clemens XIII (1693-1769) *Anoniem (22 oktober 1761) [[Opregte Haarlemsche Courant/1761/Donderdageditie, nummer 43/Romen den 3 October|‘Romen den 3 October’]], ''Oprechte Donderdagse Haerlemse Courant'', [p.&nbsp;2]. *Anoniem (17 januari 1767) [[Rotterdamsche Courant/1767/Nummer 8/Romen den 27 December|‘Romen den 27 December’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Clemens XIV (1705-1774) *Anoniem (13 april 1775) [[Amsterdamsche Courant/1775/Nummer 44/Rome den 25 Maart|‘Rome den 25 Maart’]], ''Amsterdamsche Donderdagsche Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Gregorius XV (1554-1623) *Anoniem (8 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/8 maart/Wt Venetien den 10. Februarij 1621|‘Wt Venetien den 10. Februarij 1621’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. *Anoniem (8 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/8 maart/Wt Ceulen den 3. Meert|‘Wt Ceulen den 3. Meert’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2]. *Anoniem (20 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/20 maart/Wt Venetien den 1. Martij, 1621|‘Wt Venetien den 1. Martij, 1621’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. *Anoniem (5 april 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/5 april/Wt Romen den 6. Meert. 1621|‘Wt Romen den 6. Meert. 1621’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. *Anoniem (10 april 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/10 april/VVt Romen den 20, Martij 1621|‘VVt Romen den 20. Martij 1621’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. *Anoniem (22 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/22 mei/VVt Roomen den 1. Mey. 1621|‘VVt Roomen den 1. Mey. 1621’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. ;Gregorius XVI (1765-1846) *Anoniem (5 december 1840) [[De Noordbrabanter/1840/Nummer 146/Parijs, 1 December|‘Parijs, 1 December’, alinea 2]], ''Noord-Brabander'', [p.&nbsp;1]. ;Innocentius X (1574-1655) *Anoniem (12 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/12 mei/VVt Roomen den 21. April. 1621|‘VVt Roomen den 21. April. 1621’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1] (vermeld als ‘Monsieur Panifilio’). *Anoniem (17 januari 1645) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1645/Nummer 3/Uyt Romen den 12 December, 1644|‘Uyt Romen den 12 December, 1644’]], ''Ordinaris Dingsdaegsche Courante'', [p.&nbsp;1]. ;Innocentius XI (1611-1689) *Anoniem (23 november 1683) [[Opregte Haarlemsche Courant/1683/Dinsdageditie, nummer 47/Roma den 30 Octob.|‘Roma den 30 Octob.’]], ''Oprechte Haerlemse Dingsdaegse Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Innocentius XII (1615-1700) *Anoniem (6 maart 1700) [[Opregte Haarlemsche Courant/1700/Zaterdageditie, nummer 10/Roma den 13 February|‘Roma den 13 February’]], ''Oprechte Haerlemse Saturdaegse Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Leo XIII *Anoniem (22 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 213/Italië|‘Italië. ’s Pausen Jubilé’]], ''Limburger Koerier'', [p.&nbsp;2]. *Anoniem (24 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 214-215/Rome, 24 Dec.|‘Rome, 24 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, [p.&nbsp;3]. *Anoniem (28 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 216/Pest, 27 Dec.|‘Pest, 27 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, [p.&nbsp;3]. *Anoniem (8 september 1893) [[Arnhemsche Courant/Jaargang 80/Nummer 2201/Tot de Hongaarsche bisschoppen is een brief gericht|‘Tot de Hongaarsche bisschoppen is een brief door den Paus gericht […]’]], ''Arnhemsche Courant'', bijvoegsel, [p.&nbsp;1]. *C. (22 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 213/De Paus en de Vrijmetselarij|‘De Paus en de Vrijmetselarij’]], ''Limburger Koerier'', [p.&nbsp;1]. ;Paulus V (1552-1621) *Anoniem ([10 februari 1619]) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1619/10 februari/VVt Keulen den 2. Februarij, 1619|‘VVt Keulen den 2. Februarij, 1619’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren'']. *Anoniem (15 februari 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/15 februari#art1|‘Gheschreuen wt Roomen 1620’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3. *Anoniem ([10] april 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/april#art1al17|‘Wt Weenen xj. Meert 1620’, alinea 17]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-8. *Anoniem (2 mei 1620) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/2 mei/VVt Romen den 12, April|‘VVt Romen den 12, April’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. *Anoniem (18 augustus 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/18 augustus (1)#art3|‘Wt Roomen van xviij. Julij’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;6-7. *Anoniem (5 december 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/5 december (2)#art1|‘Cataloghe vande Coninghen, Princen, Graeven, ende andere Vorsten, met den Keyser Ferdinandvs II. opentlijck houdende tegen de Vnie der Caluinisten, ende alle Adherente Protestanten’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-6. *Anoniem (23 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/23 februari/Wt Venetien den 5. Februarij, 1621|‘Wt Venetien den 5. Februarij, 1621’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;1]. *Anoniem (26 februari 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/26 februari/VVt Roomen den 2 Februarij, 1621|‘VVt Roomen den 2 Februarij, 1621’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p.&nbsp;1]. ;Pius VI (1717-1799) *Anoniem (13 april 1775) [[Amsterdamsche Courant/1775/Nummer 44/Rome den 25 Maart|‘Rome den 25 Maart’]], ''Amsterdamsche Donderdagsche Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Pius VII (1742-1823) *Anoniem (13 september 1819) [[Leydse Courant/1819/Nummer 110/Romen den 24 Augustus|‘Romen den 24 Augustus’]], ''Leydse Courant'', [p.&nbsp;1]. *Anoniem (13 september 1819) [[Leydse Courant/1819/Nummer 110/Parijs den 9 September|‘Parijs den 9 September’]], ''Leydse Courant'', [p.&nbsp;2]. ;Pius IX (1792-1878) *Anoniem ([augustus] 1867) [[De Katholieke Illustratie/Jaargang 1/Nummer 1/Het feestvierende Rome|‘Het feestvierende Rome’]], ''De Katholieke Illustratie'', jrg. 1, nr. 1, p.&nbsp;4-6. *Jonge Valentijn, De ([augustus] 1867) [[De Katholieke Illustratie/Jaargang 1/Nummer 1/De wapenschouwingen van Junij 1867|‘De wapenschouwingen van Junij 1867’]], ''De Katholieke Illustratie'', jrg. 1, nr. 1, p.&nbsp;3. ;Zoeaven *Anoniem (31 augustus 1885) [[De Tijd/1885/Nummer 11590/Zouavenfeest|‘Aan het Zouavenfeest, dat morgen te Antwerpen zal worden gevierd, […] zullen […] ook veel Nederlanders deelnemen. […]’]], ''De Tijd'', [Eerste Blad], [p.&nbsp;2]. [[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal religie]] n1d9gbr3rnyf22cbkttg0oilaqll91e 104 87440 224238 2026-07-29T15:09:21Z Havang(nl) 4330 /* Proefgelezen */ 224238 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" /></noinclude>quam, ende hadt den swanen broot gedragen, als hy dagelijcks dede door ingeven der natueren, ende vertelde hem al t'geene dat d'engel gheseyd had, o mijn peter ick en wist niet, dat ghy van soo edelen bloede komen waert als ghy zijt ende ick soude u met recht eeren als van Godts wegen, ende uwe edele vrienden<ref>Bloedverwanten</ref>. Doen seyde de jonghen Helias, wat nieuwer tijdinge hebdy gehoort? Doen seyde de heremijt: Ghy sult weten mijn heere mijn vriendt, dat d'engel vanden hemel my heeft gebootschapt dat ghy zijt een sone vanden koninck Oriant, ende vander edelder koninginne Beatris. Ende 't is nood<ref>Noodzakelijk</ref> by den gebode Gods dat ick u segghen sal al tgene dat hy my bevolen heeft. Dus suldy weten dat u moeder u alle seven t'samen ontfanghen heeft vanden coninck Oriant, ende baerde u t'eenemael, maer de quade Matabrune by der hulpe vande vroe-vrouwe, als ghy ende u ander vijf broeders, ende u suster ontfangen waert van haren lichame, deden te verstaen geven dat sy gheleghen was van seven honden die sy te voren daer toe bereydt hadden ende u moeder en wist oock anders niet. Want Matabrune gaf een van haer dienaers u seven kinderen dien sy beval te dooden, maer van ontfermherticheydt liet hy u lieden int bosch al naect om van hongher te sterven, op de selve plaetse daer ick u eerst vant. Ende daer na hoorde Matabrune tijdinghe van u lieden, ende zy sant van haer volck om u te dooden, maer zy en vonden doen maer u vijf broeders ende u suster, die zy hun silveren ketens namen van hunnen hals als ghy oock hebt, ende terstont waren sy verkeert by den wille Gods in swanen, ende vloghen neffens tbosch int water, en zijn de ghene die ghy daghelijcx t'eten gaet gheven op t'water, maer sy sullen op toekomende tijden weder verkeeren in hun menschelijcke nature als sy te vooren<noinclude></noinclude> m37mtje75g10suupj607638mpcmap50 104 87441 224239 2026-07-29T15:11:29Z Havang(nl) 4330 /* Proefgelezen */ 224239 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" /></noinclude>geweest hebben. Ende om dese voorseyde verraderije zoo dede u vader u moeder setten in een ghevanckenis, daer sy in is gheweest xv. jaren lanc. Ende nu heeft Matabrune ghedaen met ghelde dat een ridder van ws vaders hof Macharis gheheeten, heeft gheseydt datse zoude bekent, ende ontfanghen hebben van eenen hont, ende dat u moeder soude hebben vergheven willen uwen vader ende Matabrune, waerom de koninck ghesworen heeft te doen dooden u moeder, ist datse niemandt en vindt die voor haer kampe teghen den ridder om haer recht te bewaren. Hierom ist geschickt van Godts weghen dat ghy daer zoudt ghaen om te beschudden<ref>Verdedigen</ref> haer recht teghen den valschen ridder, ende teghen alle diese beschuldighen met onrecht, ende ghy sult victorie hebben, ende sal verlost worden uyter ghevanckenis, ende gestelt in meerder eeren dan te vooren. Ende uyt uwen gheslachte sal komen een vroom heer gheheeten Godefroy van Billoen die door sijn kracht winnen sal tlant van Jherusalem, ende ander landen, om te verbreyden den hooghen naem Jesu, ende de heylighe wet Godts. Als den jonghen Helias die wijs ende gheleert was by den ingheven Godts ghehoort hadt alle de woorden vanden heremijt, zoo stelde hy hem inden godtlijcken wil, ende bereyde hem om te sien zijn vader ende moeder. Ende soo ginck hy tot zijnen vader ende moeder ghekleedt met bladeren, baervoets, bloothoofts, ende eenen stock in zijn handt om te beschudden<ref>Verdedigen</ref> zijn moeder, om datmen weten soude tmirakel dat Godt by hem vertoonen wilde, ende hy nam oorlof aen den heremijt, ende seyde dat hy doch alle daghe wilde te eten draghen de swanen opt water, ende de goede heremijt beloofde zijnen peter dat te doen, ter tijdt toe dattet Godt anders ordineerde. Hier nae vertrock den jonghen Helias te Lillefoort, volbrenghende t'gebodt Godts.<noinclude></noinclude> 30q94ihbxj6jzxeqfzfaovtly8qe9eq 104 87442 224240 2026-07-29T17:55:17Z Vincent Steenberg 280 /* Proefgelezen */ 224240 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vincent Steenberg" />{{RH|252|''Schouburgh der''|}}</noinclude>''melen, mikkende op die naakte schoonheit om haar boezem tot wedermin te ontsteken''.<br>{{gap}}Deze byvoegselen zyn geestig genoeg bedacht, en drukken de wyze, of den middelyken toeleg van een Geilaard om tot zyn oogwit te geraken duidelyk genoeg uit, door een Koppelares, als ook door ’t Zinnebeeld van de gewiekte Liefde den brand der hardstochten.<br>{{gap}}Onze schryver pryst zulks, en hangt ’er zyn zegel aan; doch die vriend ''slaat den bal'' (als het spreekwoort zeit) ''mis''; in opzicht dat het een Bybelsche History is, waar omtrent den Schilders zoo veel vryheit niet wort toegestaan, als wel in waereltze Historien, en Fabelen. Buiten dat is ’er geen voetspoor, om te konnen besluiten dat Koning ''David'', door een oude Koppelaarster zyn brandende geneigtheit aan ''Bathseba'' zou te kennen gegeven hebben; aangezien het dan in haar keur gestaan zoude hebben, of zy zulks doen, of niet doen wilde. ’t Stryd ook met de grootheit der Vorsten, de gemeene wegen te gaan, die gebieden maar, en het geschiet: boven dien is niet denkelyk dat de Koning het oogwit van zyn zending aan eenigen Hofbode, veel min aan een oud wyf (die alles wel zwygen konnen dat zy niet weten) zoude hebben ontdekt. Ook willen wy ten beste van dat gezalfde Hoofd denken, dat ’er in opzicht van die zaak zoo veel tusschentyd niet verloopen is, als anders zou geweest hebben: maar dat hy haar straks heeft doen halen, en zy hem van na by zoo wel bevallende als van veere, hy in die hitte van zyn drift door overyling zig vergrepen heeft tegens de Goddelyke wet. De byvoegsels zyn {{SIC|een een}} nootwendig sieraat, en dienen, om het voorname, of hoofdstuk van een<noinclude>{{rechts|Ta-}}</noinclude> 7tctvwq040dbhxp6a4boepfh2tkzepl 106 87443 224241 2026-07-29T18:21:09Z Vincent Steenberg 280 nieuw 224241 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=tijdschrift |Taal=nl |wikidata= |Titel=Oprechte Donderdagse Haerlemse Courant |Ondertitel= |Deel= |Auteur= |Vertaler= |Redacteur= |Illustrator= |Stroming= |Jaar= |Uitgever= |Plaats= |Druk= |OorspronkelijkeUitgave= |Key= |doe_wikidata= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |DBNL= |Bron=pdf |Afbeelding=1 |Voortgang=C |Delen= |Pagina's=<pagelist 1=1 /> |Opmerkingen=Zie [[:Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1757]] |NestedInhoud= |Breedte= |Css= |Header= |Footer= }} phakl2hkc89nlicl4uzwkmje6v4ka8b 104 87444 224242 2026-07-29T18:22:01Z Vincent Steenberg 280 /* Proefgelezen */ 224242 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vincent Steenberg" /></noinclude><section begin="s1"/> {| style="width:100%;" | style="width:40%;" | {{x-larger|Ao. 1757.}} {{c|{{x-larger|Oprechte}}}} {{xx-larger|{{sp|HAERLEMSE}}}} | style="width:20%;text-align:center;" | [[Bestand:Opregte Haarlemsche Courant 1789 no 049 p 1 coat of arms.jpg|180px|center]] | style="width:40%;text-align:right;" | {{x-larger|No. 5}} {{c|{{x-larger|Donderdagſe}}}} {{xx-larger|{{sp|COURANT}}}} |} <section end="s1"/> <section begin="s2"/>{{c|{{larger|{{sp|ITALIE}}N.}}}} <section end="s2"/> <section begin="s3"/>{{initiaal|N}}{{sc|apels}} den 10 January. De Berg Vesuvius continueert noch Vuur en Vlammen uyt te braken. By het instorten der Aarde in ’t uytdelven der Antiquiteyten van ’t oude Herculaneum, zyn maar 2 Gravers omgekomen, welke de oorzaak van hun Ongeluk aan niemand dan zig zelven hadden te wyten, {{SIC|wermits|vermits}} zy de bepaalingen der Ingenieurs waren te buyten gegaan: Zedert is dien Arbeyd hervat, en men heeft reeds twee Kisten met Griekse Schriften ontdekt en van onder de Puyn uytgehaald. <section end="s3"/> <section begin="s4"/>{{gap}}{{sc|Romen}} den 12 January. Toen zyne H. voorledene Maandag den 3 deezer Consistorie heeft gehouden, was dezelve gezeten op zyn Ledicant, en deed aan de gezamentlyke Cardinaalen een zeer fraaye en lange Redenvoering, die veele Eminentien de Traanen uyt de Oogen deed bersten. Den volgenden dag had de Franse Ambassadeur Audientie by den Paus, en ’s Woensdags wierd in Preseetie van zyne H. het Antwoord op den Brief des Konings van Vrankryk gedicteert, en de Redevoering in het gehoudene Consistorie in ’t net gesteld: Alle die bezigheden hebben den Ouden Vader zodanig vermoeyd, dat dezelve Donderdag en Vrydag tweemaal acces van Koorts heeft gehad; de volgende drie dagen zonder Koorts; maar gisteren en heden heeft Dezelve wederom een zwaar Toeval gekregen, zo dat het te vreezen is, dat zyne H. weder geheel zal instorten. <section end="s4"/> <section begin="s5"/>{{c|{{larger|{{sp|ZWEEDE}}N.}}}} <section end="s5"/> <section begin="s6"/>{{gap}}{{sc|Stokholm}} den 18 January. Het Hof is in de voorledene Week in goede Welstand van Ulrichsdal in deeze Redidentie terug gekomen. Zyne Majesteyt de Koning heeft van verscheydene Politique en Militaire Charges gedisponeerd, en eergisteren heeft het Hof wegens wylen de Keyzerin Douariére den Rouw voor 3 Weeken aangenomen. Met het den 2 deezer van Gothenburg vertrokkene Zweedse Asiatise Compagnies-Schip ''de Eendracht'' na Canton is ook het Deense, na Tranquebar gedestineerde, hetgeen wegens Tegenwind te Gothenburg ingeloopen was, te gelyk onderzeyl gegaan. Op het Verbod van het stooken van den Koorn-Brandewyn ziet men, by den Boekhandelaar Löchner eene zeer aartige Satyre, getyteld ''Jochem Finkel Jochemszoon'' Vaarwel ''aan den Brandewyn''. Geduurende het gepasseerde Jaar zyn binnen deeze Residentie en derzelver Voorsteden 1488 volwassene Persoonen en 1742 Kinderen overleden, en daarentegen 1139 Knechtjes en 1171 Meysjes geboren, en 702 Paar in den Echten Staat bevestigd geworden. <section end="s6"/> <section begin="s7"/>{{c|{{larger|{{sp|DENEMARKE}}N.}}}} <section end="s7"/> <section begin="s8"/>{{gap}}{{sc|Koppenhagen}} den 21 January. Het den 12 deezer by het Hof bekend gemaakte Huwelyk tusschen den Doorluchtigen Vorst Ernst Frederik Carel, Hertog van Saxen-Hildburghausen, Gulik, Cleve, Berg &c. en de Doorluchtige Princes Christina Sophia Charlotta, geboorene Mark-Gravin van Brandenburg-Culmbach, Hertogin van Pruyssen &c., is gisteren solemneel voltrokken geworden: De Heer Frederik Quisz, eerste Deense Hof-Prediker, verrichtede de Copulatie ’s avonds ten 7 uuren, in byzyn van de gantsche Koninglyke Familie en verscheydene Heeren en Dames van het Hof, na alvoorens eene welgepaste Leer-Rede over Psalm XXXIII, vs. 22, ''Uwe Goedertierenheyd, Heere, zy over ons, gelyk als wy op u hoopen'', gehouden te hebben: Geduurende deeze Handeling zat het Doorluchtig Paar onder een prachtig Verhemelte van rood met Goud geborduurd Fluweel, wordende de Sleep der Doorluchtige Bruyd door de Hof-Freule van Zetwitz gehouden: Zyne Majesteyt de Koning was onder een gelyk Verhemelte van blaauw Fluweel, en naast Deszelfs zyde beyde de Koninginnen en de Princes van Oost-Vriesland gezeten: Voor de Leer-Rede wierd het eerste Vers uyt het bekende Deense Kerk- Gezang ''In Jesus Naam &c.'', en na de Copulatie het laatste Vers van hetzelve gezongen, en daarmede de gantsche Handeling besloten: Vervolgens ontfing het Doorluchtig Paar de Gelukwenschingen van de Koninglyke Familie en van alle de aanwezende Heeren en Dames: De prachtige Vorstelyke Kroon, welke de Princesse Bruyd op haar hoofd had, was met Hermelyn gevoerd, van boven met 18 groote Paerlen, rondom met 41 Brillanten en het Kruys boven dezelve op den Ryksappel met 10 Brillanten gegarneerd: De Hertog Bruydegom bragt zyne Bruyd na de Trouw-Bank, en zyne Majesteyt de Koning geleydede Dezelve als Hertogin na de Tafel: Derzelver Kleed was van Drap d’Argent, met Zilvere Tour, en dat van zyne Doorluchtigheid den Hertog van wit met Goud doorweven Droget, met Goude Points d’Espagne bezet: Ten 9 uuren ging het hoogste en hooge Gezelschap aan de Koninglyke Gala-Tafel, welke met 80 Borden gedekt was, behalven deeze waren noch 4 Marchals-Tafels van 100 Borden: Zo voor als na de Copulatie, als ook geduurende de Tafel tot ’s avonds ten 11 uuren toe, deed zig de Koninglyke Capel zonder tusschenpoozing hooren. Heden avond word aan het Hof een Bal gegeeven. <section end="s8"/> <section begin="s9"/>{{c|{{larger|Duytsland en d’aangrensende Ryken.}}}} <section end="s9"/> <section begin="s10"/>{{gap}}{{sc|Dresden}} den 22 January. Eergisteren zyn wederom eenige uytgewisselde Pruyssise Krygsgevangenen uyt Boheemen alhier aangekomen. In Opper-Lusatien is op de Boheemse Grenzen een sterk Cordon van Pruyssise Militie tegens de Harceleeringen der Oostenrykse irreguliere Troupen getrokken geworden. Naar men verstaat zullen binnen weynige dagen eene menigte Tochtpaerden na Berlyn afgaan, om uyt de Tuyghuyzen aldaar noch eene Quantiteyt zwaar Geschut herwaards te brengen, dewyl vermits den aanhoudenden strengen Vorst het Transport te Water noch in langen tyd niet zal practicabel zyn. Het Gerucht, dat de Oostenrykers in het Mark-Graafschap van Bayreuth zouden gevallen zyn, word bezyden de Waarheyd bevonden. Men ziet hier tegenwoordig een Geschrift, bestaande 3 Bladen in 4to., hetgeen in faveur van het Saxise Hof is opgesteld, voerende tot Tytel: {{sc|ONDERZOEK der BEWEEGREDENEN}}, ''welke zyne Koninglyke Majesteyt van'' Pruyssen, ''ingevolge Desselfs Declaratie, hebben doen besluyten zyne Troupen op den'' 29 ''Augusti deezes Jaars in de Landen van'' Keur-Saxen ''te laaten rukken''. 1756. <section end="s10"/> <section begin="s11"/>{{gap}}{{sc|Regensburg}} den 20 January. Eergisteren is het Ryks-Goedachten in de Zaak tegens Pruyssen by Keur-Mentz door de Dictatuur gepubliceerd geworden. De Oud-Vorstelyke Huyzen, welke daaromtrent van een ander Gevoelen geweest zyn, en op een legaal en grondig Onderzoek der Oorzaaken van deezen tegenwoordigen Oorlog, de Opschorting van alle geweldige Middelen, den Weg der Minne, de Mediatie van het Ryk en het contramandeeren der vreemde Troupen aangedrongen, en tegens het voorsz. Conclusum geprotesteerd hebben, zyn de volgende: ''Bremen'' en de verdere Vota van het Huys ''Hanover; Saxen-Gotha'' en ''Altenburg; Saxen-Weimar'' en ''Eisenach; Brandenburg-Culmbach; Bronswyk-Wolffenbuttel; Baden-Durlach'' en ''Hochberg; Wurtemberg'' en ''Mumpelgard; Holsteyn-Glukstad; Hessen-Cassel'' en ''Hirschfeld; Henneberg; Nassau-Hadamar'' en ''Siegen; Nassau-Dillenburg'' en ''Dietz;'' als mede de ''Wetterauise, Frankise'' en ''Westphaalse'' Graven: Deeze protesteerende Evangelise Standen maaken 26 Vorstelyke Vota uyt. Daarentegen bedragen die van de overstemmende Party in het Vorstelyke Collegie alleen 60, onder welke laatste zig 9 Evangelise bevinden, welke wy reeds te vooren gemeld hebben. <section end="s11"/> <section begin="s12"/>{{gap}}{{sc|Hamburg}} den 28 January. Geduurende het Jaar 1756 zyn binnen deeze Stad de navolgende Graanen aangekomen: 3144 Last 46½ Vat Tarwe, 5884 Last 19½ Vat Rogge, 1163 Last 17½ Vat Garst, 6039 Last 45½ Vat Haver, 138 Last 2½ Vat Erweten, 385 Last 50 Vat Boonen, 471 Last 4 Vat Mout, 94 Last 31 Vat Boekweyt en 39 Last 57½ Vat Lynzaad; bedragende te zamen 17461 Last. Daarentegen zyn uytgegaan: 836 Last 11 Vat Tarwe, 2531 Last 6 Vat Rogge, 162 Last 9½ Vat Garst, 3002 Last 5½ Vat Haver, 35 Last 24½ Vat Erweten, 76 Last 50½ Vat Boonen, 297 Last 31½ Vat Mout, 9 Last 11 Vat Boekweyt, en 8 Last 49 Vat Lynzaad, te zamen 6959 Last 18½ Vat. De Collecte, welke ten behoeve der Armen in de Kerken op den 16 deezer alhier gedaan is, heeft omtrent 4000 Ryksdaalders gerendeerd: Wyders is by onzen Magistraat de Schikking gemaakt, dat geringe Lieden het Spint Rogge Meel, voor het welke zy by de Meelverkoopers 12 Stuyvers moesten betaalen, voor 6 Stuyvers uyt de Stads-Moolen kunnen bekomen. Eergisteren is door den Magistraat een Geschrift, beslaande 9½ Bladen Druk in Quarto, en getyteld: ''Het onbillyk Gedrag van het Aarts-Huys Oostenryk omtrent de Protestanten'', op poene van 20 Ryksdaalders Boete voor yder Exemplaar, verboden geworden. <section end="s12"/> <section begin="s13"/>{{c|{{larger|{{sp|VRANKRY}}K.}}}} <section end="s13"/> <section begin="s14"/>{{gap}}{{sc|Parys}} den 29 January. Sondag heeft de Groote Kamer van den Koning te Versailles tot Antwoord op derzelver Vertoogen ontfangen, van zig aan den Inhoud der Declaratie van den 10 December laatstleden te moeten gedragen, waarby aan de seculiere Rechters verboden word zig met eenige Kerkelyke Zaaken te bemoeyen; wyders persisteerde zyne Majesteyt op de Mortificatie der twee Kamers van de Enquêtes, en nam genoegen in het hervatten der gedesisteerd hebbende Leden van derzelver Functien, ordonneerende alle degeenen, die het noch niet gedaan hadden, ten spoedigsten het voorbeeld der eersten te volgen. By byzondere opene Brieven, aan den Cancelier geschreven, heeft zyne Majesteyt 38 Raadsheeren gisteren ochtend in Ballingschap gezonden; degeenen, welker Goederen 30 uuren van deeze Hoofdstad gelegen zyn, zyn derwaards gebannen, maar anderen, die dezelve niet hebben, zyn na de door het Hof aangewezene Plaatsen gebragt geworden, om aldaar voor den tyd van drie Jaaren te blyven. De Heeren Imbert en Duperrien, Capiteyns van Koopvaardy-Schepen, te Bourdeaux t’huys hoorende, en door de Engelsen voor de Declaratie van Oorlog Krygsgevangen gemaakt, zyn omtrent twee Maanden geleden uyt hunne Detentie na Holland gevlugt, en namen te Dordrecht een Vaartuyg, waarmede zy zig na de Moerdyk lieten brengen: Zekere onbekende Persoon verzogt mede te mogen vaaren, en onderweg, over den tegenwoordigen Oorlog spreekende, liet dezelve zig verluyden, dat men de Fransen zeer gemakkelyk in het onderspit zoude kunnen brengen, allegueerende ten dien eynde verscheydene Middelen en Wegen, waardoor zodanig een Oogmerk kon bereykt worden: Gemelde Capiteyns waren over die yslyke Projecten zeer aangedaan, en blyde wanneer gemelde Persoon den 22 December te Antwerpen hun Gezelschap verliet: Hy scheen na Brussel te willen gaan, en zylieden vervorderden hunne Reys na Vrankryk en Bourdeaux. Op de tyding, aldaar van den Toeleg op ’s Konings Leven gearriveerd, en volgens de Beschryving der Gestalte van den Moordenaar, quam hen de voorsz. Persoon en het door denzelven gehoudene Discours te binnen, en zy onderstelden, dat deeze, hen toen ter tyd onbekende, de Dader zoude moeten zyn: De Heer de Herouville, Commandeur van Guyenne, deed dezelve met de Post den 14 deezer, onder geleyde van eenen zyner Adjutanten, van Bourdeaux herwaards vertrekken, alwaar zy den 20 arriveerden, om met den Moordenaar geconfronteerd te worden. <section end="s14"/> <section begin="s15"/>{{c|{{larger|{{sp|NEDERLANDE}}N.}}}} <section end="s15"/> <section begin="s16"/>{{gap}}{{sc|Brussel}} den 31 January. Gepasseerde Vrydag den 28 deezer heeft zyne Koninglyke Hoogheyd Prins Carel van Lottharingen, onzen Gouverneur-Generaal, voorgereden door 15 à 16 Persoonen van zyn Gevolg, de reyze van hier na Weenen aangenomen, om zig als Chef over de Oostenrykse Krygsmacht in Boheemen te stellen, na zeer minzaam van zyne Huysgenooten Afscheyd te hebben genomen, en niet zonder aandoening van een Land te verlaten, ’t welk hy bemind; de verdere Suite van zyne Koninglyke Hoogheyd, bestaande in 71 Persoonen en verdere Equipagie, staat binnen weynig dagen te volgen; ondertusschen zal de Graaf van Cobenzel de bestiering deezer Landen waarneemen. Over eenige dagen is alhier by Placaat den Uytvoer van alle Soorten van Gewassen van Graanen, zelfs Boonen, Erweten en Aard-Appelen, op zwaare Boete verboden. <section end="s16"/> <section begin="s17"/>{{gap}}{{sc|Vlissingen}} den 30 January. Den 26 deezer is hier gearriveerd het Schip ''Vlissingen'', Capt. Pieter Stap, van de Kust van Africa, doch laatst van Surinamen, en was 8 dagen voor hem vertrokken Capiteyn Court Westerdaal na Amsterdam, en te Surinamen waren gearriveerd het Schip ''de Eerste Edele'', Capt. Adriaan Sap, van Angola, en het Schip ''de Willem en Carolina'', Capt. Leyn Smidt, van d’Elmina, beyde met Slaven. <section end="s17"/> <section begin="s18"/>{{gap}}{{sc|’s Gravenhage}} den eersten February. De Generaal Veld-Marchal Hertog van Brunswyk-Wolffenbuttel, als Ook eenige buytenlandse Ministers hebben geconfereerd met den Baron van Wassenaar, Heer van beyde de Catwyken &c., wegens deeze Provincie in haar Hoog Mog. Vergadering presideerende. De Graaf d’Affry, Minister-Plenipotentiaris des Konings van Vrankryk, als ook de Hee{{grijs|[r]}}<section end="s18"/><noinclude></noinclude> pzwuonp9l3o7ln2vbigdujp2lpasocz 0 87445 224243 2026-07-29T18:25:56Z Vincent Steenberg 280 nieuw 224243 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘Napels den 10 January’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Oprechte Donderdagse Haerlemse Courant'', 3 februari 1757, [p.&nbsp;1]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]]. }} <pages index="Opregte Haarlemsche Courant 1757 Thursday ed no 05.pdf" from=1 to=1 fromsection=s3 tosection=s3/> [[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1757]] 9myao605nuthrbymt8g4hki7528vqyq 0 87446 224244 2026-07-29T18:32:01Z Vincent Steenberg 280 nieuw 224244 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘Romen den 12 January’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Oprechte Donderdagse Haerlemse Courant'', 3 februari 1757, [p.&nbsp;1]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]]. }} <pages index="Opregte Haarlemsche Courant 1757 Thursday ed no 05.pdf" from=1 to=1 fromsection=s4 tosection=s4/> [[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1757]] 4d16uxxhajiojo3lorps882p9blinlz 104 87447 224245 2026-07-29T18:33:38Z WeeJeeVee 2844 /* Niet proefgelezen */ 224245 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="WeeJeeVee" /></noinclude>{{dhr}} {{c|{{x-larger|STUDIËN OVER DEN OESTER;}} {{smaller|DOOR}} D^r. {{sc|N. MEURSINGE}}}} {{dhr}}{{lijn|5em}}{{dhr}} Wanneer wij het groote boek der Natuur doorbladeren, dan kan nimmer onze aandacht ontgaan, hoe zich overal daarin harmonie openbaart. Kunnen wij ons daarvan met het ongewapend oog genoegzaam overtuigen bij de op een hoogeren trap van ontwikkeling staande vormen uit het planten en dierenrijk, evenzeer wordt ons die overtuiging geschonken, wanneer wij van het gewapend oog gebruik maken. Men wane niet, dat juist de aan het oog welgevallige voorwerpen voor den navorscher het meest belangrijk zijn; het eenvoudige krijgt bij eene diepere beschouwing dikwerf voor hem eene even groote waarde. De geoloog zou uwe aandacht boeijen, als hij u het ontstaan van den granietsteen ontvouwde, den plantkundige zoudt ge gaarne gehoor verleenen, als hij u wees op de ontwikkeling van erwten en boonen; — moge ik mij vleijen een' lezer te zullen vinden bij de behandeling van een schelpdier, niet uitmuntende door kleurenpracht, maar wiens heerlijk zamenstel menig natuuronderzoeker tot nasporing heeft opgewekt, welks aangename smaak en voedende eigenschappen tot een veelvuldig gebruik noopten en dat daardoor een belangrijk gewigt werpt in de balans van de maatschappelijke welvaart. De oester (''Ostrea edulis'' L) behoort volgens {{sc|cuvier, lamarck, blainville}} en {{sc|j. van der hoeven}} tot de groote klasse der ''Mollusca'' of ''weekdieren'' en wel tot de ''acephala'' of ''koplooze'', de orde ''acephala testacea'', de familie ''Ostracea'' en het geslacht ''Ostrea'', waaronder verscheidene soorten voorkomen, welke leven in de zee langs de kusten van<noinclude>{{rh|{{gap}}{{smaller|1864.}}||{{smaller|17}}{{gap}}}}</noinclude> 48kykgkd5kheusl8xqaknmguf702gs7 104 87448 224246 2026-07-29T18:38:24Z WeeJeeVee 2844 /* Niet proefgelezen */ 224246 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="WeeJeeVee" />{{rh|258|STUDIËN OVER DEN OESTER.|}}</noinclude>Europa, van de Vereenigde Staten van Noord-Amerika, van Guinea, in de Afrikaansche zee, de Roode zee, bij het eiland Timor, de Moluksche eilanden, in de Indische zee en langs de kusten van Java. Al deze soorten zijn voorhanden in het fraai kabinet van den zoölogischen tuin te Amsterdam. De versteende (fossile) oesters, die in de bovenste tertiairlagen van onze aardkorst tot in den Liaskalk voorkomen, en waarvan meer dan 80 soorten bekend zijn, laat ik thans rusten, om mij meer bepaald bezig te houden met de behandeling van de Europesche soort: ''Ostrea edulis''. Het ontleedkundig onderzoek dezer dieren gaat, uit den aard der zaak, met eenige moeielijkheden gepaard, waarvan het gevolg is geweest, dat men over de verschillende werktuigen nog niet eenstemmig denkt. Meermalen heb ik mijn geduld daarbij op de proef gesteld, toegerust met eene fijne schaar, naald, tangetje, buisjes voor inspuiting met kleurstoffen, mikroskoop van {{sc|nachet}} en scheikundige proefmiddelen. In de eerste plaats zal ik uiteen zetten, wat dit alles mij geleerd heeft, in verband met hetgeen andere schrijvers over ons onderwerp hebben medegedeeld, om daarna den oester uit een meer praktisch oogpunt te beschouwen en wel zijne geographische verspreiding, wijze van vangst, bewaring, gebruik, zijn invloed op de gezondheid, zonder daarbij uit het oog te verliezen, wat wij nopens dit dier, vooral bij de Latijnsche schrijvers, hebben gevonden. Ik begin met de beschrijving van de schelp of schaal, die voor mij ligt (zie fig. 1). De oester wordt ingesloten door twee rondachtig ovale schalen, die onregelmatig, ongelijkkleppig, ongelijkzijdig zijn en zich kenmerken door dakvormige en golfrandige plaatjes. De onderste schaal is het grootst en het diepst en de top door ouderdom tot eene soort van kiel verlengd. De bovenste schaal is het kleinst, min of meer dekselvormig en plat. Deze twee schalen worden aan het gesloten einde door een' band verbonden, die eenigzins naar binnen loopt, gehecht is in eene groeve en, zooals mij bij mikroskopisch onderzoek gebleken is, behalve uit bindweefsel, uit sterk ontwikkelde veerkrachtige vezels is zaâmgesteld, die, vooral na gebruik van azijnzuur, sierlijk te voorschijn treden. Die band vormt tevens het slot van de schaal. {{nop}}<noinclude></noinclude> t5h63fo92kdgsd3td9baesqnw2nlluz 100 87449 224247 2026-07-29T18:51:21Z Vincent Steenberg 280 begin 224247 wikitext text/x-wiki {{Infobox thema | naam = Geschiedenis van de Rooms-katholieke Kerk in Frankrijk | afbeelding = D575 - cluny reconstitué -liv3-ch6.png | alt = reconstructie van de kerk van de Abdij van Cluny | beschrijving = Bronnen bij de geschiedenis van de [[w:Rooms-Katholieke Kerk|Rooms-Katholieke Kerk]] in [[w:Frankrijk|Frankrijk]] }} *Anoniem (13 september 1819) [[Leydse Courant/1819/Nummer 110/Romen den 24 Augustus|‘Romen den 24 Augustus’]], ''Leydse Courant'', [p.&nbsp;1]. *Anoniem (13 september 1819) [[Leydse Courant/1819/Nummer 110/Parijs den 9 September|‘Parijs den 9 September’]], ''Leydse Courant'', [p.&nbsp;2]. ;Beaumont, Christophe de (1703-1781), aartsbisschop van Parijs *Anoniem (4 mei 1758) [[Amsterdamsche Courant/1758/Nummer 53/Parys den 28 April|‘Parys den 28 April’]], ''Amsterdamse Donderdagse Courant'', [p.&nbsp;2]. ;Belmas, Louis (1757-1841), bisschop *Anoniem (7 juli 1828) [[Nederlandsche Staatscourant/1828/Nummer 158/Ten gevolge van een verzoek|‘Ten gevolge van een verzoek van den Heer Vikaris-Generaal van het openstaande Bisdom van Doornik, heeft Zijne Majesteit […] veroorloofd, […]’]], ''Nederlandsche Staats-Courant'', [p.&nbsp;3]. ;Dupanloup, Félix (1802-1878) *Anoniem (18 januari 1867) [[Rotterdamsche Courant/1867/Nummer 16/Parijs 16 Januarij|‘Parijs 16 Januarij’, alinea 6]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&nbsp;1]. *Anoniem (17 mei 1877) [[Algemeen Handelsblad/1877/Nummer 14517/Frankrijk|‘Frankrijk’]], ''Algemeen Handelsblad'', [p.&nbsp;1]. ;Estrées, César d' (1628-1714), bisschop van Laon *Anoniem (24 september 1671) [[Opregte Haarlemsche Courant/1671/Donderdageditie, nummer 39/Roma den 29 Augusti|‘Roma den 29 Augusti’]], ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaeghse Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Guilbert, Aimé-Victor-François (1812-1899) *Anoniem (17 mei 1877) [[Algemeen Handelsblad/1877/Nummer 14517/Frankrijk/Het ministerie|‘Het ministerie heeft Maandag zonder te strijden een overwinning in den Senaat behaald. […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', [p.&nbsp;1]. ;Lavigerie, Kardinaal *Anoniem (20 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 212/België|‘België’]], ''Limburger Koerier'', [p.&nbsp;2]. *Schaepman (2 januari 1893) [[Limburger Koerier/Jaargang 48/Nummer 1/Een man|‘Een man’]], ''Limburger Koerier'', [p.&nbsp;1]. ;Le Pappe de Trévern, Jean François Marie (1754-1842), aartsbisschop van Straatsburg *Anoniem (15 september 1828) [[Nederlandsche Staatscourant/1828/Nummer 218/Frankrijk|‘Frankrijk’, alinea 2]], ''Nederlandsche Staats-Courant'', [p.&nbsp;2]. ;Loyson, Hyacinthe (1827-1912) *Anoniem (17 juli 1871) [[Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad/1871/Nummer 194/Italie|‘Italie’]], ''Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad'', [p.&nbsp;2]. ;Nogaret de La Valette, Louis de (1593-1639) *Anoniem (26 februari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 23#art2|‘Tydinghe vvt Roomen. Cardinalen ghemaeckt door den Heylighen Vader Paulus den vijfden’, nummer 3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;4-5. ;Wet op de congregaties *Anoniem (26 juli 1902) [[Het Vaderland/Jaargang 34/Nummer 174/Politiek overzicht|‘Politiek overzicht’]], ''Het Vaderland'', Eerste Blad, [p.&nbsp;1]. *Anoniem (26 juli 1902) [[Het Vaderland/Jaargang 34/Nummer 174/Parijs, 24 Juli (1)|‘Parijs, 24 Juli [1]’]], ''Het Vaderland'', Eerste Blad, [p.&nbsp;1]. *Anoniem (26 juli 1902) [[Het Vaderland/Jaargang 34/Nummer 174/Parijs, 24 Juli (2)|‘Parijs, 24 Juli [2]’]], ''Het Vaderland'', Eerste Blad, [p.&nbsp;1]. *Anoniem (26 juli 1902) [[Het Vaderland/Jaargang 34/Nummer 174/Brest, 24 Juli|‘Brest, 24 Juli’]], ''Het Vaderland'', Eerste Blad, [p.&nbsp;1]. *Anoniem (26 juli 1902) [[Het Vaderland/Jaargang 34/Nummer 174/Landerneau, 24 juli|‘Landerneau, 24 juli’]], ''Het Vaderland'', Eerste Blad, [p.&nbsp;1]. [[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal religie]] dnnuhsa37ggrd7gsxq2zu5494g8f2mr 104 87450 224249 2026-07-29T19:06:14Z WeeJeeVee 2844 /* Niet proefgelezen */ 224249 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="WeeJeeVee" />{{rh||STUDIËN OVER DEN OESTER.|259}}</noinclude>Indien men de oesterschalen aan eene scheikundige ontleding onderwerpt, dan blijken zij volgens {{sc|bucholz}} en {{sc|brandes}}<ref>{{sc|Bucholz}} en {{sc|brandes}} bij {{sc|gmelin}}, ''Handbuch der Chemie'', II, 1477.</ref> te bevatten, aan: {| style="margin: 1em auto 1em auto;" |- |Koolzure kalk||98,6 |- |Phosphorzure kalk{{gap}}||1.2 |- |Aluin||0.2 |- |Eiwitachtige stof||0.5 |- |||_____ |- |||100.5 |- |} {{sc|Schlossberger}}<ref> {{sc|Schlossberger}} ''Vergleich. Thierchemie'', I, 229.</ref> onderscheidde aan de oesterschalen: ''a'' eene inwendige parelmoeren laag; ''b'' eene uitwendige laag, bestaande uit bruine over elkander liggende platen, die een prismatisch zamenstel vertoonen; ''c'' eene krijtwitte, glanslooze laag. Hij maakte van ''a'', ''b'' en ''c'' de onderstaande scheikundige ontleding. {| style="margin: 1em auto 1em auto;" |- |{{gap|3em}}''Ostrea''.||{{gap|1em}} ''a''||{{gap|1em}}''b''||{{gap|1em}}''c'' |- |Organische bestanddeelen||0.022{{gap|1em}}||0.063{{gap|1em}}||0.047{{gap|1em}} |- |Koolzure kalk.||0.947||0.891||0.886 |- |IJzeroxyde |- |Phosphorzuur||0.031||0.047||0.067 |- |Kiezelzuur en kleiaarde met verlies |- |||____||____||____ |- |||1.000||1.001||1.000. |- |} Wij zien hieruit, dat vooral de koolzure kalk een hoofdbestanddeel der schalen uitmaakt. Het mikroskopisch onderzoek van de schalen der weekdieren heeft in de laatste jaren vele natuuronderzoekers menig verschil in zamenstel doen opmerken. {{sc|Carpenter}}<ref> {{sc|W. Carpenter}}, ''On the Microscopic Structure of Shells in "Report of the Britisch Association Meeting"'', 1844, page 13, 19, 22, 24, pl. VII, fig. 16, pl. XIX, fig. 44. {{sc|Dr. h. mecke von hemsbach}}, ''Mikrogeologie oder Ueber die Concremente in thierischen Organismus'', Berlin 1856.</ref> schreef daarover eene uitvoerige verhandeling en helderde zijne waarnemingen door een tal van platen op. Hij vervaardigde zeer dunne plaatjes der schaal, legde deze onder het mikroskoop en vond bij den oester prismatische cellen, die eenig-<noinclude>{{smallrefs}}</noinclude> fykyugdfjddrwgu469jg50inhaapo94 224251 224249 2026-07-29T19:09:59Z WeeJeeVee 2844 laatste woord 224251 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="WeeJeeVee" />{{rh||STUDIËN OVER DEN OESTER.|259}}</noinclude>Indien men de oesterschalen aan eene scheikundige ontleding onderwerpt, dan blijken zij volgens {{sc|bucholz}} en {{sc|brandes}}<ref>{{sc|Bucholz}} en {{sc|brandes}} bij {{sc|gmelin}}, ''Handbuch der Chemie'', II, 1477.</ref> te bevatten, aan: {| style="margin: 1em auto 1em auto;" |- |Koolzure kalk||98,6 |- |Phosphorzure kalk{{gap}}||1.2 |- |Aluin||0.2 |- |Eiwitachtige stof||0.5 |- |||_____ |- |||100.5 |- |} {{sc|Schlossberger}}<ref> {{sc|Schlossberger}} ''Vergleich. Thierchemie'', I, 229.</ref> onderscheidde aan de oesterschalen: ''a'' eene inwendige parelmoeren laag; ''b'' eene uitwendige laag, bestaande uit bruine over elkander liggende platen, die een prismatisch zamenstel vertoonen; ''c'' eene krijtwitte, glanslooze laag. Hij maakte van ''a'', ''b'' en ''c'' de onderstaande scheikundige ontleding. {| style="margin: 1em auto 1em auto;" |- |{{gap|3em}}''Ostrea''.||{{gap|1em}} ''a''||{{gap|1em}}''b''||{{gap|1em}}''c'' |- |Organische bestanddeelen||0.022{{gap|1em}}||0.063{{gap|1em}}||0.047{{gap|1em}} |- |Koolzure kalk.||0.947||0.891||0.886 |- |IJzeroxyde |- |Phosphorzuur||0.031||0.047||0.067 |- |Kiezelzuur en kleiaarde met verlies |- |||____||____||____ |- |||1.000||1.001||1.000. |- |} Wij zien hieruit, dat vooral de koolzure kalk een hoofdbestanddeel der schalen uitmaakt. Het mikroskopisch onderzoek van de schalen der weekdieren heeft in de laatste jaren vele natuuronderzoekers menig verschil in zamenstel doen opmerken. {{sc|Carpenter}}<ref> {{sc|W. Carpenter}}, ''On the Microscopic Structure of Shells in "Report of the Britisch Association Meeting"'', 1844, page 13, 19, 22, 24, pl. VII, fig. 16, pl. XIX, fig. 44. {{sc|Dr. h. mecke von hemsbach}}, ''Mikrogeologie oder Ueber die Concremente in thierischen Organismus'', Berlin 1856.</ref> schreef daarover eene uitvoerige verhandeling en helderde zijne waarnemingen door een tal van platen op. Hij vervaardigde zeer dunne plaatjes der schaal, legde deze onder het mikroskoop en vond bij den oester prismatische cellen, die eenigzins<noinclude>{{smallrefs}}</noinclude> nay3ydyy1k89qttw5opam9fp79bewqy 104 87451 224250 2026-07-29T19:09:36Z WeeJeeVee 2844 /* Niet proefgelezen */ 224250 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="WeeJeeVee" />{{rh|260|STUDIËN OVER DEN OESTER.|}}</noinclude>schuins liepen en den rand van elke plaat vormden. Die cellen zijn eene geschikte ophoopingsplaats voor de koolzure kalk. Hij ontkent, dat de oesterschaal het volkomen karakter heeft van parelmoer, omdat de plooijen in het weefsel der schaal die regelmatige rangschikking missen, welke volstrekt vereischt wordt om dien schoonen regenboogkleurigen glans voort te brengen, en ten andere vond hij meermalen het weefsel zoodanig met ruitvormige kristallen opgehoopt, dat daardoor de doorschijnendheid verloren ging en dit de oorzaak werd van den doffen glans der schaal. Zie fig. 2, ''a'' en ''b''. De schaal groeit niet aanhoudend voort, maar zulks geschiedt op bepaalde tijden van het jaar, waardoor wij concentrische kringen opmerken, gelijk ons algemeen bekend is uit het plantenrijk bij de jaarkringen der boomen. De schaal geopend zijnde, verdient in de eerste plaats onze aandacht het weefsel, waarmede de oester omkleed is en dat den naam draagt van mantel. Zie fig. 1 ''d''. Hij omgeeft het ligchaam van dit dier aan alle zijden en is niet gesloten, zooals b.v. bij de geslachten ''Mya'' en ''Pholas''. Deze mantel scheidt aan de buitenvlakte en in het bijzonder aan de vrije randen kalk af,‚ waardoor de ontwikkeling der schalen plaats grijpt. Meermalen onderzocht ik met het mikroskoop dezen mantel en wel bij pas geopende oesters. Bij ligte aanraking, b.v. met eene naald, of bij inwerking van een' zwakken electro-galvanischen stroom, kon ik zeer duidelijk zamentrekkingen waarnemen. Zij ontstaan door eene menigte van spiervezels, welke het korrelige weefsel van den mantel in verschillende rigtingen doorkruisen, maar vooral aan den mantelzoom zijn opgehoopt; ook de op verscheidene rijen geplaatste gevoelstepels zijn zamentrekbaar. Deze laatste vertoonen zich onder het mikroskoop min of meer vingervormig, zijn rijkelijk met eene bruine kleurstof bezet en ontvangen zenuwdraden van den zenuwtak des mantels. Vooral aan den binnenrand van den mantelzoom zag ik bij aanraking met eene fijne naald deze zamentrekking het sterkst, en kon haar nog waarnemen na verloop van drie dagen, De spiervezels van den mantel zag ik, onder het mikroskoop, het duidelijkst bij gebruik van azijnzuur. De binnenvlakte eindelijk van den mantel is nog door een<noinclude></noinclude> otm7n77yea5iw87d8b8k7m9tk6g3vva 104 87452 224252 2026-07-29T19:15:17Z WeeJeeVee 2844 /* Niet proefgelezen */ 224252 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="WeeJeeVee" />{{rh||STUDIËN OVER DEN OESTER.|261}}</noinclude>eigenaardig weefsel gekenmerkt, bekend onder den naam van trilepithelium, dat zich over de verschillende organen van het dier uitbreidt, en, zooals {{sc|siebold}}<ref>{{sc|C. Th. von Siebold}}, ''Lehrbuch der Vergleich. Anatomie'', Berlin 1848, S. 241.</ref> te regt aanmerkt, voor de schaaldieren van het grootste belang is. Immers door dit weefsel wordt niet alleen eene voortdurende strooming van het water binnen den mantel in bepaalde rigtingen onderhouden, waardoor den mond voedingstoffen en aan de kieuwen versch water worden toegevoerd, maar ook de eijeren en voorttelings- en ontlastingsstoffen kunnen hierdoor naar buiten worden gevoerd. Door dit weefsel vinden wij de vraag opgelost, hoe of vastzittende of in hout en steen besloten schaaldieren het leven kunnen bewaren. Een enkele maal zag ik duidelijk de beweging dezer trilharen, die zweepsof liever slangswijze plaats grepen. Er is bij den oester slechts ééne sluitspier (zie fig. 1 ''f''). Zij bestaat uit digt opeengehoopte, evenwijdig loopende spiervezels, die zich in eene schuinsche rigting van de eene schaal tot de andere inplanten en bij zamentrekking krachtig de schelpen bij elkander brengen. Het indruksel door deze spier veroorzaakt is zeer duidelijk te zien op de onderste schelp. Het zenuwstelsel van den oester (zie fig. 3), dat door de onderzoekingen van {{sc|brandt}}<ref> {{sc|Brandt}} und {{sc|ratzeburg}}, ''Medicin. Zoölogie'', Berlin 1829—1833, II B., taf, 36, fig. 10—12, S. 310, en overgenomen in {{sc|r. wagneri}}, ''Icones Zoötomieae'', Leipzig 1843.</ref> meer bekend is geworden, kan men onderscheiden in een in het middelpunt (centraal) en een in den omtrek gelegen (peripherisch) gedeelte. Het in de middellijn gelegen gedeelte bestaat uit zoogenaamde zenuwknoopen, waarvan wij bij den oester een' voorsten- en achtersten zenuwknoop waarnemen. Uit deze zenuwknoopen ontleent het in den omtrek gelegen gedeelte zijn' oorsprong en verspreidt zich onder den vorm van zeer fijne zenuwdraden door het geheele ligchaam van dit weekdier. De voorste zenuwknoop geeft zenuwdraden af aan het voorste gedeelte van den mantel, aan de sluitspier, aan de lipbladen en den mond; de achterste zenuwknoop geeft takken voor de kieuwen en aan den<noinclude>{{smallrefs}}</noinclude> eq7zcd5ape9k14ozt0yl4p6yvu53jpc 0 87453 224253 2026-07-29T19:18:34Z Vincent Steenberg 280 nieuw 224253 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘Stokholm den 18 January’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Oprechte Donderdagse Haerlemse Courant'', 3 februari 1757, [p.&nbsp;1]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]]. }} <pages index="Opregte Haarlemsche Courant 1757 Thursday ed no 05.pdf" from=1 to=1 fromsection=s6 tosection=s6/> [[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1757]] gw476u3ssz7a28bz5plf0oz9z1bkmh9 0 87454 224254 2026-07-29T19:50:34Z Vincent Steenberg 280 nieuw 224254 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘Koppenhagen den 21 January’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Oprechte Donderdagse Haerlemse Courant'', 3 februari 1757, [p.&nbsp;1]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]]. }} <pages index="Opregte Haarlemsche Courant 1757 Thursday ed no 05.pdf" from=1 to=1 fromsection=s8 tosection=s8/> [[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1757]] 8ebagisr815sxh18230jrd6a3f5gsl9 100 87455 224255 2026-07-29T20:08:30Z Vincent Steenberg 280 begin 224255 wikitext text/x-wiki {{Infobox thema | naam = Geschiedenis van Neurenberg | afbeelding = Nuremberg chronicles - Nuremberga.png | alt = Neurenberg in 1493 | beschrijving = Bronnen bij de [[w:Geschiedenis van Neurenberg|geschiedenis van Neurenberg]] }} == Geschiedenis van tijdperken; afzonderlijk == === ca. 1500-ca. 1648 === ;Keizer Ferdinand II vraagt de stad Neurenberg om een lening *Anoniem (30 december 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/30 december (2)#art2|‘Tijdinghe met Brieuen wt Ceulen’, alinea 3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;5. ;Keizer Ferdinand II sommeert de stad Neurenberg op te houden zijn tegenstanders te ondersteunen *Anoniem (15 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 6#art2al6|‘VVt Monicken in Beyeren 3. Ianuarij’, alinea 6]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;4-5. ;De stad Neurenberg versterkt omliggende dorpen met soldaten tegen invallen vanuit de Opper-Palts en Beieren *Anoniem (1 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 februari/Wt Furtz den 19. dito|‘Wt Furtz den 19. dito. [= 19 januari 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2]. *Anoniem (februari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 18#art2al9|‘Tijdinghe van den Rhijnstroom van 24. Ianuarij 1621’, alinea 9]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;6-8. ;Neurenberg wil de Protestante Unie verlaten *Anoniem (8 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/8 maart/Wt Ceulen den 3. Meert|‘Wt Ceulen den 3. Meert’, alinea 3]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&nbsp;2]. [[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal geschiedenis]] 6apvovuiys7qhyvm4uvrsig9w2kx1wb 0 87456 224257 2026-07-30T07:34:13Z Vincent Steenberg 280 nieuw 224257 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘Dresden den 22 January’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Oprechte Donderdagse Haerlemse Courant'', 3 februari 1757, [p.&nbsp;1]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]]. }} <pages index="Opregte Haarlemsche Courant 1757 Thursday ed no 05.pdf" from=1 to=1 fromsection=s10 tosection=s10/> [[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1757]] 7fei4fsqx3ku5ev3wo2fkkmlt6dp1yz 0 87457 224258 2026-07-30T07:38:17Z Vincent Steenberg 280 nieuw 224258 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘Regensburg den 20 January’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Oprechte Donderdagse Haerlemse Courant'', 3 februari 1757, [p.&nbsp;1]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]]. }} <pages index="Opregte Haarlemsche Courant 1757 Thursday ed no 05.pdf" from=1 to=1 fromsection=s11 tosection=s11/> [[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1757]] 3pe4nvar5kyc3d462m4bc1ogw9vk8fq 0 87458 224259 2026-07-30T07:40:07Z Vincent Steenberg 280 nieuw 224259 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘Hamburg den 28 January’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Oprechte Donderdagse Haerlemse Courant'', 3 februari 1757, [p.&nbsp;1]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]]. }} <pages index="Opregte Haarlemsche Courant 1757 Thursday ed no 05.pdf" from=1 to=1 fromsection=s12 tosection=s12/> [[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1757]] noq7evphgxyik819vurou0esvur2nk3 0 87459 224260 2026-07-30T07:41:02Z Vincent Steenberg 280 nieuw 224260 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘Parys den 29 January’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Oprechte Donderdagse Haerlemse Courant'', 3 februari 1757, [p.&nbsp;1]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]]. }} <pages index="Opregte Haarlemsche Courant 1757 Thursday ed no 05.pdf" from=1 to=1 fromsection=s14 tosection=s14/> [[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1757]] 0foo3ek46zjmlusrx98p0yazamohvgo 0 87460 224261 2026-07-30T07:52:54Z Vincent Steenberg 280 nieuw 224261 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘Brussel den 31 January’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Oprechte Donderdagse Haerlemse Courant'', 3 februari 1757, [p.&nbsp;1]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]]. }} <pages index="Opregte Haarlemsche Courant 1757 Thursday ed no 05.pdf" from=1 to=1 fromsection=s16 tosection=s16/> [[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1757]] 9dh6hu8irkrbw169h6os09yv60n4q34 0 87461 224262 2026-07-30T07:57:14Z Vincent Steenberg 280 nieuw 224262 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘Vlissingen den 30 January’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Oprechte Donderdagse Haerlemse Courant'', 3 februari 1757, [p.&nbsp;1]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]]. }} <pages index="Opregte Haarlemsche Courant 1757 Thursday ed no 05.pdf" from=1 to=1 fromsection=s17 tosection=s17/> [[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1757]] oupv1rg1m8d6y5zhcx9p018yy8rzscv