Overleg gebruiker:Wthjmkuiper

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="nl">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikisource</sitename>
    <dbname>nlwikisource</dbname>
    <base>https://nl.wikisource.org/wiki/Hoofdpagina</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.14</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Speciaal</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Overleg</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Gebruiker</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Overleg gebruiker</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikisource</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Overleg Wikisource</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Bestand</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Overleg bestand</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Overleg MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Sjabloon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Overleg sjabloon</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Help</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Overleg help</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Categorie</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Overleg categorie</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Hoofdportaal</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Overleg hoofdportaal</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Auteur</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Overleg auteur</namespace>
      <namespace key="104" case="first-letter">Pagina</namespace>
      <namespace key="105" case="first-letter">Overleg pagina</namespace>
      <namespace key="106" case="first-letter">Index</namespace>
      <namespace key="107" case="first-letter">Overleg index</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Overleg module</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Overleg gebruiker:Wthjmkuiper</title>
    <ns>3</ns>
    <id>22849</id>
    <revision>
      <id>224413</id>
      <parentid>224404</parentid>
      <timestamp>2026-08-04T15:07:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Havang(nl)</username>
        <id>4330</id>
      </contributor>
      <comment>/* Machine-vertaling */</comment>
      <origin>224413</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30982" sha1="cf5m95ymw896bdj3kkhyo3736pqkiuj" xml:space="preserve">== Welkom ==

Welkom op de Nederlandstalige Wikisource! U bent behoorlijk actief geweest de laatste dagen, met [[Lijst van gedigitaliseerde Middelnederlandse handschriften en drukken in binnen- en buitenlandse bibliotheken]]. Mag ik zo vrij zijn eens te informeren wat u ertoe gebracht heeft deze lijst op nl-wikisource te plaatsen? 

Hartelijke groet, --[[Gebruiker:Dick Bos|Dick Bos]] ([[Overleg gebruiker:Dick Bos|overleg]]) 4 apr 2018 19:45 (CEST)


En of dat mag. Wikipedia heeft in mijn universitaire wereld(je) niet zo'n goede naam, deels terecht, maar vooral ten onrechte. Het is zo anders dan men gewend is dat men er geen raad mee weet. Een jaar of wat geleden ben ik gaan bijdragen aan Wikipedia, deels omdat ik geleerd heb dat je niet alleen moet halen maar ook brengen, deels omdat de informatie over onderwerpen op mijn vakgebied, Middelnederlandse letterkunde, nogal te wensen overlaat. Komt ook omdat mijn collega's niet goed met dit medium om kunnen gaan. Nu steeds meer bibliotheken ertoe overgaan om hun handschriften en oude drukken in facsimile online te zetten was het hoog tijd om eens een inventarisatie daarvan te maken. Niet alleen voor vakmensen, bibliothecarissen en wetenschappers, maar ook voor studenten, scholieren en journalisten, kortom voor iedereen die belangstelling heeft voor middeleeuwse handschriften en drukken met Nederlandstalige teksten. Aanhaken bij een bestaande website leek mij niet de rechte weg naar het doel. Daar een eigen website voor aanmaken is onbetaalbaar. Ook kun je zo'n lijst niet in je eentje maken. Dat kan het beste in de vorm van een wiki. De volgende vraag was: in welke wiki? Een zeer ervaren Wikipediaan, natuur12, raadde mij toen Wikisource aan. Dat advies heb ik opgevolgd. Ik heb een proefversie in mijn kladblok gemaakt, dat laten zien aan mijn collega Dirk Schoenaers, en vervolgens hebben wij / heb ik die lijst 'officieel' gepubliceerd. De reacties zijn talrijk en bijna allemaal zeer positief. Zie ook dat het concept aanslaat en dat gebruikers links toevoegen. Zie ook dat Google de Lijst gevonden heeft. Kortom, wij zijn nog lang niet klaar met het invoeren van links, maar het ziet er veelbelovend uit en ik heb de indruk dat wij hiermee heel veel mensen een grote dienst bewijzen. Dank voor uw reactie. Commentaar is altijd welkom. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 4 apr 2018 20:33 (CEST)

== Links ==

Dag Willem, kun je de wijzigingen/updates nakijken die ik aangebracht heb in de links van de lijst nakijken? Dat kan het gemakkelijkst door vanaf [https://nl.wikisource.org/w/index.php?title=Wikisource:Lijst_van_gedigitaliseerde_Middelnederlandse_handschriften_en_drukken_in_binnen-_en_buitenlandse_bibliotheken&amp;diff=next&amp;oldid=195793 dit verschil tussen versies] te vergelijken en steeds een stap verder naar het volgende verschil. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 26 okt 2024 21:33 (CEST)

:Ben begonnen met Berlijn. Het gaat goed tot en met 516 Nederrijnse Historiebijbel. Daarna komen foute links, te beginnen met: MS germ. fol. 549 Johannes Veghe, Een devoet boeck van enen gheesteliken wyngaerden. 15de eeuw.
:Dit kan mijns inziens beter online gedaan worden, bijvoorbeeld via Jitsi of Skype of wat dan ook.
:Groet, [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 27 okt 2024 00:16 (CEST)
::'''De fout zat in de oorspronkelijke link'''. Het oorspronkelijke item was *MS germ. fol. 549{{gap}}Johannes Veghe, ''https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht?PPN=PPN833652451&amp;PHYSID=PHYS_0019&amp;DMDID=DMDLOG_0006 Een devoet boeck van enen gheesteliken wyngaerden''. 15de eeuw.{{gap|1em}}'''B'''[{{BNM-I|02886}}] en die link verwijst foutief naar Ms. germ. fol. 282, en dat doet de verkorte link https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht?PPN=PPN833652451 dus ook foutief. 
::Oorspronkelijke link van volgend item ''preek'' is ook fout https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht?PPN=PPN66501970X&amp;PHYSID=PHYS_0001&amp;DMDID= , en verkort tot https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht?PPN=PPN66501970X blijft identiek fout. Kun je voor die twee de juiste link opzoeken?  
::De rest van de lijst is weer goed. Nog twee kommentaren:
::Maria van Gelder verwijst niet naar staatsbibliotheek Berlijn, maar naar ruu. Misschien kan dat vervangen worden door een verwijzing naar de staatsbibliotheek. 
::De 10 fragmenten foli 751 hebben alle http://resolver.staatsbibliothek-berlin.de/SBB000033BB00000000 wat verwijst naar (ter uniformering vervangen zou mogen worden door) https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht/?PPN=PPN637427750 
::Groet --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 27 okt 2024 09:34 (CET)
:::De goede link naar MS germ. fol. 549 is https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht/?PPN=PPN785304479
:::maar daar is het Ps.Johannes Veghe: ''Wijngaerden der seele'' en niet  Johannes Veghe:''Een devoet boeck van enen gheesteliken wyngaerden''. 
:::En overheadlink naar MS. germ. fol. 736 is wel goed https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht/?PPN=PPN66501970X maar die bevat meerdere ''predigt'' , en voorzover ik zie, is de doorverwijslink naar fragment 27 https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht?PPN=PPN66501970X&amp;PHYSID=PHYS_0062&amp;DMDID=DMDLOG_0016 en niet ....0006. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 27 okt 2024 11:21 (CET)
::::De titel die nu onder fol. 549 in de Lijst staat, is het 'incipit', niet de 'titel' van de tekst. Dus het incipit kan veranderd worden in de titel en dan zou alles weer goed moeten werken.[[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 27 okt 2024 13:09 (CET)
:::::Die verandering laat ik over aan jullie, de specialisten; ik beperk me tot onderhoud aan wikisource, al moet ik me dan ook een beetje in dit (interessante) onderwerp verdiepen. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 27 okt 2024 18:41 (CET)
::::::Alle begrip, Havang. Ik zal het veranderen.[[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 27 okt 2024 18:52 (CET)

== Hoofdbibliotheek Biekorf ==

Onder sectie Brugge, hoofdbibliotheek Biekorf, staan problematische links, die allemaal nagekeken dienen te worden. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 2 nov 2024 14:14 (CET)

== google book link ==

Dag Willem, de google book id-link bevat de google play link, maar niet omgekeerd. Ik heb de google play links daarom aangepast. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 12 nov 2024 22:05 (CET)

:Mijn voorkeur gaat uit naar een directe link naar het facsimile in pdf. De rest leidt alleen maar af en houdt alleen maar op. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 12 nov 2024 22:09 (CET)
::::Voor de google pay link moet men extra inloggen; men kan niet terug naar google books id, de universele link voor het item. Overigens, al deze google book kunnen als boek op commons geupoload en vervolgens op wikisource gezet worden. 
::[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 12 nov 2024 22:25 (CET)

== Den Haag ==

Nog enige mogelijke items voor Den Haag 
* 168 G 35 https://archive.org/details/ned-kbn-all-00001831-001
* 171 D 26 https://archive.org/details/ned-kbn-all-00001917-001
* 171 D 39 https://archive.org/details/ned-kbn-all-00002048-001
[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 dec 2024 15:43 (CET)

== Tip. ==

Tip: [https://www.uu.nl/nieuws/des-coninx-summe-digitaal-beschikbaar Des Coninx Summe digitaal beschikbaar - Nieuws - Universiteit Utrecht] [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 6 jan 2025 19:17 (CET)

:Bedankt! [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 7 jan 2025 00:41 (CET)

== Rijmbijbel ==

Dag Willem, 
Je hebt al wat verbeteringen aangebracht in Rijmbijbel. Intussen heb ik Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf in leesbare resolutie kunnen construeren en na enige technische problemen dank zij hulp van een franse gebruikster het bestand op commons gekregen en de [[Index:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf]] aangemaakt. Kun je de begeleidende teksten bij de ''Index'' nakijken? 
Ik ben begonnen de bestaande teksten pagina na pagina te kopieren naar de indexpagina's. Voor de sier-initiaalletters gebruik ik [[sjabloon:initiaal]].Je kunt nu per pagina vergelijkenderwijs corrigeren, beginnend met [[Pagina:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf/19]], (correctie, die je misschien al af hebt). [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 16 mei 2025 15:12 (CEST)
PS. Je wilde de versnummering anders hebben. Hoe anders? Verwijderen of andere opmaak?

:Vroeger was het gebruikelijk om in de linker marge ruimte te reserveren voor regelnummers. Maar als je in een tekstverwerker gebruikt maakt van DropCaps (wat ik doe in WordPerfect 2021, m.i. de beste tekstverwerker) dan levert dat conflicten op als er een regelnummer vóór die DropCap staat. Daarom zet ik nu mijn regelnummers in de rechtermarge. In WordPerfect kun je dat heel gemakkelijk doen met 'sprong naar rechts'. Ze komen dan tegen de kantlijn te staan, wat er heel goed uit ziet. Het is heel overzichtelijk om ook kolom- en pagina-overgangen in de (rechter) marge op te nemen. Ik doe dat in vet en in een kleiner corps, zodat de lezer ziet dat het toevoegingen zijn van de editeur. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 16 mei 2025 16:44 (CEST)
::Wikisource gebruikt zijn eigen wikisource code met lokaal toegevoegde sjablonen. De pagina's worden in het artikel al rechts aangegeven met een link in blauw, ik heb ''als test'' op indexpagina 19 de kolommen met [[Sjabloon:float right]] in [[Sjabloon:grijs|grijs]] rechts van de eerste regel aangegeven, en de regelnummers heb ik met [[sjabloon:sup]] als kleine letters in grijs bovenaan de genummerde regels gezet, dat is simpel en niet zo storend als cijfers in tussenregels. Kun je [[Pagina:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf/19]] bekijken, en als het accoord is zo, in de edit-mode onderaan de groene ''knop'' aanklikken voor gecontroleerd, en de pagina opslaan? 
::Ik kan in de Index de paginanummers aanpassen van 1 2 3 4 etc naar f1r f1v f2r f2v, zodat de (in potlood aangebrachte) folionrs van het manuscript verschijnen in het artikel. Doen? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 16 mei 2025 17:52 (CEST)
:::Sommige handschriften zijn voorzien van middeleeuwse foliëring, die soms verschilt van moderne potloodfoliëring. Ook zitten er wel eens fouten in moderne foliëring. Als een perkamenten handschrift weinig gebruikt is, kunnen haarzijden las klitband aan elkaar kleven. Mijn voorkeur gaat uit naar de middeleeuwse foliéring als die er is. De gebruikelijke afkorting voor 'folium' (blad) is: fol. De voorkant van het blad noemt men de 'recto' zijde, de achterkant de 'verso' zijde. De kolommen worden aangeduid met kleine letters: fol. 1 recto a, fol. 1 recto b, fol. 1 verso a, fol. 1 verso b. Dit kan afgekort worden als: fol. 1ra, fol. 1rb, fol. 1va en fol. 1vb.[[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 16 mei 2025 18:03 (CEST)
::::{{sup|{{grijs|25}}}}{{initiaal|N}}: de sjablonen blijken niet compatibel, want eerst initiaal dan nummer, dat  ik stel voor om simpel het regelnummer weg te laten.
::::Kolom 1 en kolom 2 kan vervangen worden door kolom a en kolom b.
::::In de Index onder ''Pagina's'' wordt de kortste vorm f1r en f1v gebruikt, het zou te groot worden om langere vormen te gebruiken, het is al erg genoeg dat doornummering niet kan en alle nrs apart in de pagelist getypt moeten worden. Ik ga dat wel doen. Kun jij dan op de Index de volgende pagina nakijken en beoordelen of de scan goed genoeg is voor de visuele transcriptie? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 16 mei 2025 19:12 (CEST)
:::::Om het afschrift met het handschrift te vergelijken, open ik het handschrift in browser 1 in venster 1 boven in mijn scherm, en open ik het afschrift in een andere browser in een tweede venster onder in mijn scherm. Op die manier kun je 1 op 1 vergelijken zonder dat je ogen uitglijden. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 16 mei 2025 19:16 (CEST)
::::::IK ben intussen gevorderd met onderhoud tot pag fol.9r=pdf-pag 33. Kun je die pagina's ''proeflezen'', en klik je dan bij opslaan ook de gele knop (proefgelezen) aan? --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 17 mei 2025 14:12 (CEST)
==Corrigeren niet in de hoofdnaamruimte, maar in de indexruimte ==
Dag Willem,Ik ben bezig de aanwezige tekst van de hoofdnaamruimte te verplaatsen naar de indexruimte. Alle tekst moet uiteindelijk in depagina's van de Index komen,m en vandaar met een ''tag'' verschijnen in de hooifdnaamruimte.dat heb ik al gedaan t/m f15v. Ik zie dat je [https://nl.wikisource.org/w/index.php?title=Rijmbijbel%2FGenesis&amp;diff=208180&amp;oldid=208179 deze correcties hebt gemaakt]. Je correcties zijn prima, maar op de verkeerde plek;  daarom heb je f2v t/m f15v gemist het is de bedoeling dat alle correcties in de indexruimte gebeuren op de individuele pagina's, en dat in de hoofdnaamruimte geen veranderingen gemaakt worden.&lt;br&gt; :
Je hebt gezien, dat je f2v in Rijmbijbel/Genesis niet meer kon veranderen; als je f2v wil corrigeren, moet dat op de index in [[Pagina:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf/20|f2v]], waar handschrift en afschrift naast elkaar staan. Je hoeft inderdaad niet de twee naast elkaar te vergelijken, onder elkaar kan ook. Wat je daar corrigeert, verschijnt automatisch als gecorrigeerd in [[Rijmbijbel/Genesis]].  Klikken bij Rijmbijbel/Genesis op ''bron'' (menuregel bovenaan) brengt je bij de [[Index:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf]]  en bestuur eens hoe die is opgebouwd: klik in de paginalijst f2v aan en je kunt de correctie on-line direct op de pagina binnen wikisource maken, of de tekst eerst off-line corrigeren en dan kopieren op die pagina.  

Ik ga nu de laatste pagina's van Genesis overzetten (in nog niet gecorrigeerde vorm) van hoofdnaamruimte naar indexruimte, dus dan tref je in de edit-modus van Rijmbijbel/Genesis alleen maar meer de &lt;pages index=....&gt; tag aan. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 18 mei 2025 10:47 (CEST)

:Dag Willem,
Misschien heb jij contact met sudenten die zouden kunnen oefenen om pagina's te corrigeren van [[Index:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf]].--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 28 mei 2025 18:09 (CEST)

:Helaas, Havang(nl), ben al sinds 2011 met pensioen. Maar ik zal nog in actieve dienst zijnde collegas vragen of zij iemand(en) bereid kunnen vinden. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 28 mei 2025 19:18 (CEST)

== Van proefgelezen naar gecorrigeerd ==

Dag Willem, 

ik zag je enkele pagina's verbeteren, je kunt als tweede corrector deze pagina's bij het opslaan markeren als &quot;gecorrigeeerd&quot; met behulp van de groene ''knop'' onderaan. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 4 sep 2025 20:04 (CEST)
PS. bij het koppelen van tekst aan de scans, heb ik de bestaande tekst gekopieerd naar de indexpagina's en als '''proefgelezen''' gemarkeerd, lees dus: &quot;proefgelezen door de oorspronkelijke plaatser van de tekst&quot;. Omdat we met zo weinigen zijn, kan dan de corrector/gebruiker die na mij komt de tekst verbeteren en '''valideren'''. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 6 sep 2025 13:36 (CEST)

:Kwam deze tekst tegen in de USTC en keek met Google of er al een transcriptie van bestond. Zo vond ik de Wikisource pagina. Met alle respect en bewondering voor de goede bedoelingen en het verzette werk, dit is amateurisme. Teksten editeren is een vak dat je moet leren. Ik heb er een zooi fouten in verbeterd, maar wil dit niet valideren zolang die rechte-s in de tekst blijft staan. Editeren is niet imiteren maar laten zien wát er staat. Groet, Willem [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 6 sep 2025 13:43 (CEST)
::Op wikisource wordt zowel de rechte-s als de gewone s toegestaan. Zelf laat ik dat overal over aan de keuze van de gebruikers/correctors van de tekst. Je bent vrij om de rechte-s door een gewone s te vervangen, en wel allemaal tegelijk met behulp van de zwarte knop ''zoeken en vervangen'' rechts boven onder ''voorvertoning'' in de bewerken-modus. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 6 sep 2025 15:09 (CEST)
:::Dank je wel. Ga ik proberen. Als je een afbeelding van de tekst naast de transcriptie plaatst, is het niet zinvol om die ook in de editie te zetten. Dat deed men wel eens in de vroege 19e eeuw, toen het vak nog in de kinderschoenen stond. Groet, Willem. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 6 sep 2025 16:34 (CEST)
::::Het spijt mij, maar ik kan die zwarte knop niet vinden. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 6 sep 2025 16:38 (CEST)
:::::P.S. Als deze tekst door een OCR programma 'gelezen' is, dan zou ik dat programma alleen gebruiken als iemand de leesfouten van dat OCR programma kan corrigeren. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 6 sep 2025 16:41 (CEST)
::::::Als in de menuregel boven de tekst de knop ''uitgebreid'' blauw is, moet je die eerst aanklikken, dan verschijnt een tweede menuregel en daar vind je de genoemde zwarte knop.
::::::PS. De tekst na toepassing van '''O'''ptical '''C'''haracter '''R'''ecognition moet inderdaad gecorrigeerd worden door twee gebruikers, de tweede gebruiker zet de laatste puntjes op de i. De scan-afbeelding wordt in de indexpagina naast de transcriptie ter correctie getoond ([[Pagina:Warachtighe Ende verschrickelijcke beschrijuinge van vele Toouenaers ende Toouenersse oft vandoysen hoe ende waerom men die herwaerts ende ghentswaerts verbrandt heeft in dit teghenwoordich Jaer 1589.pdf/8|Voorbeeld van pagina]] maar bij toepassing van de pages tag verschijnt in het artikel slechts de transcriptie ([[Warachtighe ende verschrickelijcke beschrijvinge van vele toovenaers ende toovenerssen oft vandoysen, hoe ende waerom men die herwaerts en ghentswaerts verbrandt heeft in dit teghenwoordich jaer 1589|Voorbeeld van artikel met alle pagina's]]).  Het artikel geldt als gepubliceerd en is toegankelijk voor zoekmachines, de pagina in de index is niet toegankelijk voor zoekmachines en geldt niet als gepubliceerd.--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 6 sep 2025 20:54 (CEST)
:::::::Deze interface is mij te onoverzichtelijk. Ik blijf ervan af. Ik wil dit wel proeflezen en corrigeren, maar dan moet iemand anders die lange-s vervangen door onze 's'. Groet, Willem [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 7 sep 2025 15:42 (CEST)
::::::::{{done}}, nog geen 2 minuten werk voor alle pagina's, dank zij de simpele interface.--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 7 sep 2025 16:46 (CEST)
:::::::::Dank je wel! Groet, Willem. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 7 sep 2025 17:42 (CEST)
=== &amp;#383; zowel als s ===
Dag Willem, zie deze discussie over [[Sjabloon:Lange s]] : [[Overleg gebruiker:Eievie#S is s]], het is mogelijk met dit sjabloon:ls naar keuze &amp;#383; zowel als s te kunnen weergeven. Standaardinstelling: met &lt;nowiki&gt;{{ls}}&lt;/nowiki&gt; is op de indexpagina's &lt;code&gt;ſ&lt;/code&gt; zichtbaar en is op de artikelpagina's de &lt;code&gt;{{ls}}&lt;/code&gt; zichtbaar:  Zo kan men op de indexpagina's de transcriptie conform de scan maken en verschijnt in de weergave in de hoofdnaamruimte toch de s. Zou dit voor jou een acceptabele oplossing zijn? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 11 sep 2025 20:45 (CEST)

:Mijn ervaring is dat de lange 's' te vaak als een 'f' gelezen wordt. Hij maakt geen deel meer uit van ons alfabet. Transcriberen is niet natekenen of imiteren. Het is het omzetten van het ene alfabet naar het andere. Hoe het er staat, kun je op de foto zien. Wat er staat, lees je in de editie. Ook de manier waarop men destijds met leestekens en hoofdletters omging, is de onze niet. Dus dat pas je aan. Daarmee verander je niets aan de tekst. En als je wat verandert dan markeer je dat met [rechte haken], wat zo veel betekent als 'ingreep van de editeur'. Simpeler en effectiever kan het niet. Voorwaarde is dat je vertrouwd bent met historische teksten. Groet, Willem. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 12 sep 2025 11:40 (CEST)
:::Ik leer veel van je inbreng, zowel als van inbreng van andere ws-gebruikers. Ik ontdek daarbij de voordelen van extra digitale  mogelijkheden. Het [[sjabloon:ls]] combineert op wikisource behoud van het oude (hoe het op de scan staat) met toepassing van het nieuwe (wat er staat). Zo ook:net als jouw inbreng over de transcripties leerzaam is voor mij, is jou inbreng bij uitleg van een oud woord in de tekst fijn, maar in wikisource wordt '''niet''' een ref '''toegevoegd''' maar gebruikt men het [[sjabloon:SIC]]. Voorbeeld: &lt;nowiki&gt; weirwolff&lt;ref&gt;weerwolf&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt; heb ik vervangen door {{SIC|weirwolff|weerwolf}} (ga met de muis op het blauw onderstreepte woord). Zo wordt geen tekst onderaan toegevoegd en toch uitleg gegeven, dank zij die extra digitale mogelijkheid.
::[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 12 sep 2025 12:10 (CEST)
:::Prima. Ga ik naar kijken. Zal een dezer dagen dit nieuwsbericht afmaken. Groet, Willem. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 12 sep 2025 12:11 (CEST)

== Regels op wikisource.  ==

Dag Willem, Wikisource heeft eigen regels.  Een belangrijke serie regels betreft [[s:en:Wikisource:Annotations]]. Dus die toegevoegde ref's horen niet, zie met name de sectie ''Clean texts'': &lt;&lt;A &quot;clean&quot; text&quot;, in the context of this policy, is the original work with no user-added annotations. A clean text must exist on Wikisource before an annotated version of the same text can be created.&gt;&gt; Wel is toegestaan (sectie lager)&quot;: &lt;&lt;Use of the &lt;nowiki&gt;{{SIC}}&lt;/nowiki&gt; template to indicate that typos are part of the original text and were not introduced during proofreading.&gt;&gt;

Ken je eigenlijk wel het onderscheid tussen de ''transcriptie'' die op de indexpagina (paginaruimte) staat en niet toegankelijk is voor ''export'' naar e-readers e.d., en de ''transclusie'' met de ''pages tag'' die in het artikel (hoofdruimte) verschijnt en toegankelijk is voor e-readers e.d.? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 12 sep 2025 17:22 (CEST)

:Verander het maar in hoe het moet. Dan zal ik mij aanpassen. Groet, Willem. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 12 sep 2025 20:33 (CEST)
::Dag Willem, 
::{{done}}. Kijk eerst naar de [[Warachtighe ende verschrickelijcke beschrijvinge van vele toovenaers ende toovenerssen oft vandoysen, hoe ende waerom men die herwaerts en ghentswaerts verbrandt heeft in dit teghenwoordich jaer 1589|transclusie]] van de gehele tekst (met gewone s), en ga dan de [[Pagina:Warachtighe Ende verschrickelijcke beschrijuinge van vele Toouenaers ende Toouenersse oft vandoysen hoe ende waerom men die herwaerts ende ghentswaerts verbrandt heeft in dit teghenwoordich Jaer 1589.pdf/3|transcriptie]] (met lange {{ls}}) pagina per pagina controleren. Er zullen nog wel karakters aan te passen zijn.
::Ik heb veel geleerd van je commentaren, en lees middeleeuwse teksten daardoor gemakkelijker. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 14 sep 2025 10:32 (CEST)
:::Graag gedaan. Maar ik houd het voor gezien. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 14 sep 2025 18:30 (CEST)

== Machine-vertaling  ==

Dag Willem, van Bauduin de Sebourc is nu een googlevertaling beschikbaar: gebrekkig, maar wel behulpzaam: [https://fr.wikisource.org/wiki/Bauduin_de_Sebourc] en  klikken op de adresregel bovenaan, dan verschijnt  het zwarte vertaalikoontje G bovenaan rechts naast de ster, daarop klikken geeft de vertaling.    
PS. De moeder van Bauduin, ''Rose'' de Nimaye blijkt de fictieve zus van Heliant, de Ridder metter Swane, te zijn, in de Nederlandse editie van de Ridder metter Swane uit 1931 wordt ze ''Rasse'' genoemd, elders Rosetta. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 aug 2026 13:51 (CEST)

:Dank je wel. Ga ik naar kijken als ik visueel weer op de klaver ben. Misschien ga ik met een Romanistische collega hier een stukje over schrijven: Hoe betrouwbaar is die machinale vertaling. Maar dat hoor / lees je wel als het zo ver is. Groet, Willem [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 14:16 (CEST)
::De machinevertaling verslikt zich vaak, en de vertaling wil steeds maar synoniemen gebruiken. Het is soms lachwekkend fout, en soms worden flarden of losse woorden niet vertaald. Je ziet bij de meeste fouten wel dat het fout is gegaan (bijv. m/v klopt vaak niet). Een oud-frans woord aanpassen geeft soms al verbetering (vb.: Damoiseau voor damsel). Maar het helpt wel de Oud-Franse tekst gemakkelijker te lezen. Het is net als met OCR: nu eens 80%, dan 98% goed en altijd nog door een mens te corrigeren. PS. ''Rasse'', ik zag nu in jouw versie ''Rosse'', met opmerking: ''Lees Roose''. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 aug 2026 14:39 (CEST)
:::Mijn pessimistisch vermoeden is dat volgende generaties studenten geen Oudfrans meer gaan studeren maar in plaats daarvan Oudfranse teksten door de vertaalmachine halen en niet in staat zijn de fouten in de vertaling te herkennen.
:::In een vorig leven was ik gecommitteerde bij de eindexamens Nederlands van de PABO. Elk jaar was er minstens één kandidaat die probeerde de docent en de gecommitteerde te foppen door te doen alsof hij / zij het boek gelezen had, maar alleen maar naar de film geweest was. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 14:43 (CEST)
::::De oplossing van het vertaal probleem zal, naar ik vermoed, niet gezocht worden in beter onderwijs voor studenten, maar in betere vertaalmachines. Zoals met ook de terugloop van kwaliteit bij onderwijsgevenden probeert te compenseren met technische snufjes. Zogenaamd slim, maar in wezen oliedom.[[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 14:46 (CEST)
:::::Maar dit is juist een oproep aan taalkundigen om '''hun kennis toe te voegen''' aan de gebrekkige machine-vertaling, niet om genoegen te nemen met de machine-vertaling. Zie het als de steigers bij een te bouwen gebouw, die helpen om sneller het bouwmateriaal op de plek neer te leggen waar men het gebruiken wil. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 aug 2026 18:17 (CEST)
::::::Begrijp ik. Maar het probleem is (botweg geformuleerd): De mensen die het niet kunnen, hebben tijd. De mensen die het wel kunnen, hebben geen tijd. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 18:24 (CEST)
:::::::Ben er ook helemaal niet op tegen. Maar ... er zijn nog maar heel weinig mensen in Nederlands en België die dit Frans goed genoeg kunnen begrijpen om het correct te vertalen. En het is nogal een lap tekst... [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 18:27 (CEST)
::::::::Eerst overzetten in modern Frans zou het vertalen kunnen bevorderen. Dat zou op ws:fr gedaan kunnen worden met Franse gebruikers. Wie, o wie? --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 aug 2026 19:07 (CEST)
:::::::::Ook voor moderne Fransen is middeleeuws Frans geen appeltje eitje. Al is de kloof minder groot dan voor (Noord-)Nederlanders, wier taal niet teruggaat op een Middelnederlandse streektaal, maar op de wat taal betreft kunstmatige Dordtse Statenvertaling van de Bijbel. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 22:16 (CEST)

Ik ben aan het spelen gegaan met AI, daar had ik nog geen ervaring mee. Eerst AI van oud naar modern Frans, zie [[s:fr:Page:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/23]], dan google translate naar Nederlands, zie [[Pagina:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/23]]. En toen ben ik een stap verder gegaan, heb gekeken wat voor soort berijmde versie AI ervan maakt: 

AI gaf: 
''&lt;poem&gt;Hieronder is de volledige proloog herschreven in jambische verzen (afwisselend onbeklemtoonde en beklemtoonde lettergrepen) met een klassiek gepaard rijmschema (AABB):

Baronnen, wees nu stil, in Gods verheven Naam.
Moge de Heer van Glorie, heilig en bekwaam,
Die eens in Bethlehem uit de Maagd geboren werd,
Ons allen hoeden voor de hel en diepe smart.
Zorg dat u daar nooit woont, in die verstikte stroom;
Maar luister naar een lied, zo nobel en vroom,
Een zeer bekoorlijk vers, vol ridders en vol moed,
Dat over liefde spreekt en strijd met wapenbloed.
Dit lied komt uit de bron van koning Euriant.
U hoorde vast weleer, in een aloude krant,
Hoe deze goede vorst bij zijn getrouwe vrouw
Zes zonen en een dochter kreeg in zuiv're trouw.
Zij kwamen ter natuur, verwekt in één moment,
En elk droeg om de hals een ketting, heel present.
Maar Matabrune bracht hun vreselijk misbruik;
Zij stal het zilverwerk uit boosaardig gestruik.
Toen werden de zes broers, door Godes vaste wil,
Zes zwanen op de vloed, zo statig en zo stil.
Alleen de held Elyas wist daar te ontkomen;
Hij streed zo vurig dat de kettingen weer kwamen.
Zij kregen allen weer hun menselijk gezicht,
En werden koning, graaf of hertog in het licht.
De dochter Rose was een schone, wijze vrouw;
Zij schonk aan een prins haar liefde en haar trouw.
Dat was de dapp're Ernoul, die hoog in aanzien stond,
Wiens broer, de sterke Bauduin, Beauvais verbond.&lt;/poem&gt;''

Ik kijk er met enige verbazing naar.  Wat zal de Romanistische collega vinden van die meerstaps computervertaling, en wat te denken van die rijmvariant - die toch wel erg ver afstaat van de brontekst?</text>
      <sha1>cf5m95ymw896bdj3kkhyo3736pqkiuj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224415</id>
      <parentid>224413</parentid>
      <timestamp>2026-08-04T16:44:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Wthjmkuiper</username>
        <id>946</id>
      </contributor>
      <comment>/* Machine-vertaling */ Reactie</comment>
      <origin>224415</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31319" sha1="pe7xiat6z4wdvfvebaa2kcu63mh8ih0" xml:space="preserve">== Welkom ==

Welkom op de Nederlandstalige Wikisource! U bent behoorlijk actief geweest de laatste dagen, met [[Lijst van gedigitaliseerde Middelnederlandse handschriften en drukken in binnen- en buitenlandse bibliotheken]]. Mag ik zo vrij zijn eens te informeren wat u ertoe gebracht heeft deze lijst op nl-wikisource te plaatsen? 

Hartelijke groet, --[[Gebruiker:Dick Bos|Dick Bos]] ([[Overleg gebruiker:Dick Bos|overleg]]) 4 apr 2018 19:45 (CEST)


En of dat mag. Wikipedia heeft in mijn universitaire wereld(je) niet zo'n goede naam, deels terecht, maar vooral ten onrechte. Het is zo anders dan men gewend is dat men er geen raad mee weet. Een jaar of wat geleden ben ik gaan bijdragen aan Wikipedia, deels omdat ik geleerd heb dat je niet alleen moet halen maar ook brengen, deels omdat de informatie over onderwerpen op mijn vakgebied, Middelnederlandse letterkunde, nogal te wensen overlaat. Komt ook omdat mijn collega's niet goed met dit medium om kunnen gaan. Nu steeds meer bibliotheken ertoe overgaan om hun handschriften en oude drukken in facsimile online te zetten was het hoog tijd om eens een inventarisatie daarvan te maken. Niet alleen voor vakmensen, bibliothecarissen en wetenschappers, maar ook voor studenten, scholieren en journalisten, kortom voor iedereen die belangstelling heeft voor middeleeuwse handschriften en drukken met Nederlandstalige teksten. Aanhaken bij een bestaande website leek mij niet de rechte weg naar het doel. Daar een eigen website voor aanmaken is onbetaalbaar. Ook kun je zo'n lijst niet in je eentje maken. Dat kan het beste in de vorm van een wiki. De volgende vraag was: in welke wiki? Een zeer ervaren Wikipediaan, natuur12, raadde mij toen Wikisource aan. Dat advies heb ik opgevolgd. Ik heb een proefversie in mijn kladblok gemaakt, dat laten zien aan mijn collega Dirk Schoenaers, en vervolgens hebben wij / heb ik die lijst 'officieel' gepubliceerd. De reacties zijn talrijk en bijna allemaal zeer positief. Zie ook dat het concept aanslaat en dat gebruikers links toevoegen. Zie ook dat Google de Lijst gevonden heeft. Kortom, wij zijn nog lang niet klaar met het invoeren van links, maar het ziet er veelbelovend uit en ik heb de indruk dat wij hiermee heel veel mensen een grote dienst bewijzen. Dank voor uw reactie. Commentaar is altijd welkom. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 4 apr 2018 20:33 (CEST)

== Links ==

Dag Willem, kun je de wijzigingen/updates nakijken die ik aangebracht heb in de links van de lijst nakijken? Dat kan het gemakkelijkst door vanaf [https://nl.wikisource.org/w/index.php?title=Wikisource:Lijst_van_gedigitaliseerde_Middelnederlandse_handschriften_en_drukken_in_binnen-_en_buitenlandse_bibliotheken&amp;diff=next&amp;oldid=195793 dit verschil tussen versies] te vergelijken en steeds een stap verder naar het volgende verschil. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 26 okt 2024 21:33 (CEST)

:Ben begonnen met Berlijn. Het gaat goed tot en met 516 Nederrijnse Historiebijbel. Daarna komen foute links, te beginnen met: MS germ. fol. 549 Johannes Veghe, Een devoet boeck van enen gheesteliken wyngaerden. 15de eeuw.
:Dit kan mijns inziens beter online gedaan worden, bijvoorbeeld via Jitsi of Skype of wat dan ook.
:Groet, [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 27 okt 2024 00:16 (CEST)
::'''De fout zat in de oorspronkelijke link'''. Het oorspronkelijke item was *MS germ. fol. 549{{gap}}Johannes Veghe, ''https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht?PPN=PPN833652451&amp;PHYSID=PHYS_0019&amp;DMDID=DMDLOG_0006 Een devoet boeck van enen gheesteliken wyngaerden''. 15de eeuw.{{gap|1em}}'''B'''[{{BNM-I|02886}}] en die link verwijst foutief naar Ms. germ. fol. 282, en dat doet de verkorte link https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht?PPN=PPN833652451 dus ook foutief. 
::Oorspronkelijke link van volgend item ''preek'' is ook fout https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht?PPN=PPN66501970X&amp;PHYSID=PHYS_0001&amp;DMDID= , en verkort tot https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht?PPN=PPN66501970X blijft identiek fout. Kun je voor die twee de juiste link opzoeken?  
::De rest van de lijst is weer goed. Nog twee kommentaren:
::Maria van Gelder verwijst niet naar staatsbibliotheek Berlijn, maar naar ruu. Misschien kan dat vervangen worden door een verwijzing naar de staatsbibliotheek. 
::De 10 fragmenten foli 751 hebben alle http://resolver.staatsbibliothek-berlin.de/SBB000033BB00000000 wat verwijst naar (ter uniformering vervangen zou mogen worden door) https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht/?PPN=PPN637427750 
::Groet --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 27 okt 2024 09:34 (CET)
:::De goede link naar MS germ. fol. 549 is https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht/?PPN=PPN785304479
:::maar daar is het Ps.Johannes Veghe: ''Wijngaerden der seele'' en niet  Johannes Veghe:''Een devoet boeck van enen gheesteliken wyngaerden''. 
:::En overheadlink naar MS. germ. fol. 736 is wel goed https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht/?PPN=PPN66501970X maar die bevat meerdere ''predigt'' , en voorzover ik zie, is de doorverwijslink naar fragment 27 https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht?PPN=PPN66501970X&amp;PHYSID=PHYS_0062&amp;DMDID=DMDLOG_0016 en niet ....0006. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 27 okt 2024 11:21 (CET)
::::De titel die nu onder fol. 549 in de Lijst staat, is het 'incipit', niet de 'titel' van de tekst. Dus het incipit kan veranderd worden in de titel en dan zou alles weer goed moeten werken.[[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 27 okt 2024 13:09 (CET)
:::::Die verandering laat ik over aan jullie, de specialisten; ik beperk me tot onderhoud aan wikisource, al moet ik me dan ook een beetje in dit (interessante) onderwerp verdiepen. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 27 okt 2024 18:41 (CET)
::::::Alle begrip, Havang. Ik zal het veranderen.[[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 27 okt 2024 18:52 (CET)

== Hoofdbibliotheek Biekorf ==

Onder sectie Brugge, hoofdbibliotheek Biekorf, staan problematische links, die allemaal nagekeken dienen te worden. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 2 nov 2024 14:14 (CET)

== google book link ==

Dag Willem, de google book id-link bevat de google play link, maar niet omgekeerd. Ik heb de google play links daarom aangepast. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 12 nov 2024 22:05 (CET)

:Mijn voorkeur gaat uit naar een directe link naar het facsimile in pdf. De rest leidt alleen maar af en houdt alleen maar op. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 12 nov 2024 22:09 (CET)
::::Voor de google pay link moet men extra inloggen; men kan niet terug naar google books id, de universele link voor het item. Overigens, al deze google book kunnen als boek op commons geupoload en vervolgens op wikisource gezet worden. 
::[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 12 nov 2024 22:25 (CET)

== Den Haag ==

Nog enige mogelijke items voor Den Haag 
* 168 G 35 https://archive.org/details/ned-kbn-all-00001831-001
* 171 D 26 https://archive.org/details/ned-kbn-all-00001917-001
* 171 D 39 https://archive.org/details/ned-kbn-all-00002048-001
[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 dec 2024 15:43 (CET)

== Tip. ==

Tip: [https://www.uu.nl/nieuws/des-coninx-summe-digitaal-beschikbaar Des Coninx Summe digitaal beschikbaar - Nieuws - Universiteit Utrecht] [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 6 jan 2025 19:17 (CET)

:Bedankt! [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 7 jan 2025 00:41 (CET)

== Rijmbijbel ==

Dag Willem, 
Je hebt al wat verbeteringen aangebracht in Rijmbijbel. Intussen heb ik Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf in leesbare resolutie kunnen construeren en na enige technische problemen dank zij hulp van een franse gebruikster het bestand op commons gekregen en de [[Index:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf]] aangemaakt. Kun je de begeleidende teksten bij de ''Index'' nakijken? 
Ik ben begonnen de bestaande teksten pagina na pagina te kopieren naar de indexpagina's. Voor de sier-initiaalletters gebruik ik [[sjabloon:initiaal]].Je kunt nu per pagina vergelijkenderwijs corrigeren, beginnend met [[Pagina:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf/19]], (correctie, die je misschien al af hebt). [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 16 mei 2025 15:12 (CEST)
PS. Je wilde de versnummering anders hebben. Hoe anders? Verwijderen of andere opmaak?

:Vroeger was het gebruikelijk om in de linker marge ruimte te reserveren voor regelnummers. Maar als je in een tekstverwerker gebruikt maakt van DropCaps (wat ik doe in WordPerfect 2021, m.i. de beste tekstverwerker) dan levert dat conflicten op als er een regelnummer vóór die DropCap staat. Daarom zet ik nu mijn regelnummers in de rechtermarge. In WordPerfect kun je dat heel gemakkelijk doen met 'sprong naar rechts'. Ze komen dan tegen de kantlijn te staan, wat er heel goed uit ziet. Het is heel overzichtelijk om ook kolom- en pagina-overgangen in de (rechter) marge op te nemen. Ik doe dat in vet en in een kleiner corps, zodat de lezer ziet dat het toevoegingen zijn van de editeur. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 16 mei 2025 16:44 (CEST)
::Wikisource gebruikt zijn eigen wikisource code met lokaal toegevoegde sjablonen. De pagina's worden in het artikel al rechts aangegeven met een link in blauw, ik heb ''als test'' op indexpagina 19 de kolommen met [[Sjabloon:float right]] in [[Sjabloon:grijs|grijs]] rechts van de eerste regel aangegeven, en de regelnummers heb ik met [[sjabloon:sup]] als kleine letters in grijs bovenaan de genummerde regels gezet, dat is simpel en niet zo storend als cijfers in tussenregels. Kun je [[Pagina:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf/19]] bekijken, en als het accoord is zo, in de edit-mode onderaan de groene ''knop'' aanklikken voor gecontroleerd, en de pagina opslaan? 
::Ik kan in de Index de paginanummers aanpassen van 1 2 3 4 etc naar f1r f1v f2r f2v, zodat de (in potlood aangebrachte) folionrs van het manuscript verschijnen in het artikel. Doen? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 16 mei 2025 17:52 (CEST)
:::Sommige handschriften zijn voorzien van middeleeuwse foliëring, die soms verschilt van moderne potloodfoliëring. Ook zitten er wel eens fouten in moderne foliëring. Als een perkamenten handschrift weinig gebruikt is, kunnen haarzijden las klitband aan elkaar kleven. Mijn voorkeur gaat uit naar de middeleeuwse foliéring als die er is. De gebruikelijke afkorting voor 'folium' (blad) is: fol. De voorkant van het blad noemt men de 'recto' zijde, de achterkant de 'verso' zijde. De kolommen worden aangeduid met kleine letters: fol. 1 recto a, fol. 1 recto b, fol. 1 verso a, fol. 1 verso b. Dit kan afgekort worden als: fol. 1ra, fol. 1rb, fol. 1va en fol. 1vb.[[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 16 mei 2025 18:03 (CEST)
::::{{sup|{{grijs|25}}}}{{initiaal|N}}: de sjablonen blijken niet compatibel, want eerst initiaal dan nummer, dat  ik stel voor om simpel het regelnummer weg te laten.
::::Kolom 1 en kolom 2 kan vervangen worden door kolom a en kolom b.
::::In de Index onder ''Pagina's'' wordt de kortste vorm f1r en f1v gebruikt, het zou te groot worden om langere vormen te gebruiken, het is al erg genoeg dat doornummering niet kan en alle nrs apart in de pagelist getypt moeten worden. Ik ga dat wel doen. Kun jij dan op de Index de volgende pagina nakijken en beoordelen of de scan goed genoeg is voor de visuele transcriptie? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 16 mei 2025 19:12 (CEST)
:::::Om het afschrift met het handschrift te vergelijken, open ik het handschrift in browser 1 in venster 1 boven in mijn scherm, en open ik het afschrift in een andere browser in een tweede venster onder in mijn scherm. Op die manier kun je 1 op 1 vergelijken zonder dat je ogen uitglijden. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 16 mei 2025 19:16 (CEST)
::::::IK ben intussen gevorderd met onderhoud tot pag fol.9r=pdf-pag 33. Kun je die pagina's ''proeflezen'', en klik je dan bij opslaan ook de gele knop (proefgelezen) aan? --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 17 mei 2025 14:12 (CEST)
==Corrigeren niet in de hoofdnaamruimte, maar in de indexruimte ==
Dag Willem,Ik ben bezig de aanwezige tekst van de hoofdnaamruimte te verplaatsen naar de indexruimte. Alle tekst moet uiteindelijk in depagina's van de Index komen,m en vandaar met een ''tag'' verschijnen in de hooifdnaamruimte.dat heb ik al gedaan t/m f15v. Ik zie dat je [https://nl.wikisource.org/w/index.php?title=Rijmbijbel%2FGenesis&amp;diff=208180&amp;oldid=208179 deze correcties hebt gemaakt]. Je correcties zijn prima, maar op de verkeerde plek;  daarom heb je f2v t/m f15v gemist het is de bedoeling dat alle correcties in de indexruimte gebeuren op de individuele pagina's, en dat in de hoofdnaamruimte geen veranderingen gemaakt worden.&lt;br&gt; :
Je hebt gezien, dat je f2v in Rijmbijbel/Genesis niet meer kon veranderen; als je f2v wil corrigeren, moet dat op de index in [[Pagina:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf/20|f2v]], waar handschrift en afschrift naast elkaar staan. Je hoeft inderdaad niet de twee naast elkaar te vergelijken, onder elkaar kan ook. Wat je daar corrigeert, verschijnt automatisch als gecorrigeerd in [[Rijmbijbel/Genesis]].  Klikken bij Rijmbijbel/Genesis op ''bron'' (menuregel bovenaan) brengt je bij de [[Index:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf]]  en bestuur eens hoe die is opgebouwd: klik in de paginalijst f2v aan en je kunt de correctie on-line direct op de pagina binnen wikisource maken, of de tekst eerst off-line corrigeren en dan kopieren op die pagina.  

Ik ga nu de laatste pagina's van Genesis overzetten (in nog niet gecorrigeerde vorm) van hoofdnaamruimte naar indexruimte, dus dan tref je in de edit-modus van Rijmbijbel/Genesis alleen maar meer de &lt;pages index=....&gt; tag aan. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 18 mei 2025 10:47 (CEST)

:Dag Willem,
Misschien heb jij contact met sudenten die zouden kunnen oefenen om pagina's te corrigeren van [[Index:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf]].--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 28 mei 2025 18:09 (CEST)

:Helaas, Havang(nl), ben al sinds 2011 met pensioen. Maar ik zal nog in actieve dienst zijnde collegas vragen of zij iemand(en) bereid kunnen vinden. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 28 mei 2025 19:18 (CEST)

== Van proefgelezen naar gecorrigeerd ==

Dag Willem, 

ik zag je enkele pagina's verbeteren, je kunt als tweede corrector deze pagina's bij het opslaan markeren als &quot;gecorrigeeerd&quot; met behulp van de groene ''knop'' onderaan. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 4 sep 2025 20:04 (CEST)
PS. bij het koppelen van tekst aan de scans, heb ik de bestaande tekst gekopieerd naar de indexpagina's en als '''proefgelezen''' gemarkeerd, lees dus: &quot;proefgelezen door de oorspronkelijke plaatser van de tekst&quot;. Omdat we met zo weinigen zijn, kan dan de corrector/gebruiker die na mij komt de tekst verbeteren en '''valideren'''. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 6 sep 2025 13:36 (CEST)

:Kwam deze tekst tegen in de USTC en keek met Google of er al een transcriptie van bestond. Zo vond ik de Wikisource pagina. Met alle respect en bewondering voor de goede bedoelingen en het verzette werk, dit is amateurisme. Teksten editeren is een vak dat je moet leren. Ik heb er een zooi fouten in verbeterd, maar wil dit niet valideren zolang die rechte-s in de tekst blijft staan. Editeren is niet imiteren maar laten zien wát er staat. Groet, Willem [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 6 sep 2025 13:43 (CEST)
::Op wikisource wordt zowel de rechte-s als de gewone s toegestaan. Zelf laat ik dat overal over aan de keuze van de gebruikers/correctors van de tekst. Je bent vrij om de rechte-s door een gewone s te vervangen, en wel allemaal tegelijk met behulp van de zwarte knop ''zoeken en vervangen'' rechts boven onder ''voorvertoning'' in de bewerken-modus. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 6 sep 2025 15:09 (CEST)
:::Dank je wel. Ga ik proberen. Als je een afbeelding van de tekst naast de transcriptie plaatst, is het niet zinvol om die ook in de editie te zetten. Dat deed men wel eens in de vroege 19e eeuw, toen het vak nog in de kinderschoenen stond. Groet, Willem. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 6 sep 2025 16:34 (CEST)
::::Het spijt mij, maar ik kan die zwarte knop niet vinden. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 6 sep 2025 16:38 (CEST)
:::::P.S. Als deze tekst door een OCR programma 'gelezen' is, dan zou ik dat programma alleen gebruiken als iemand de leesfouten van dat OCR programma kan corrigeren. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 6 sep 2025 16:41 (CEST)
::::::Als in de menuregel boven de tekst de knop ''uitgebreid'' blauw is, moet je die eerst aanklikken, dan verschijnt een tweede menuregel en daar vind je de genoemde zwarte knop.
::::::PS. De tekst na toepassing van '''O'''ptical '''C'''haracter '''R'''ecognition moet inderdaad gecorrigeerd worden door twee gebruikers, de tweede gebruiker zet de laatste puntjes op de i. De scan-afbeelding wordt in de indexpagina naast de transcriptie ter correctie getoond ([[Pagina:Warachtighe Ende verschrickelijcke beschrijuinge van vele Toouenaers ende Toouenersse oft vandoysen hoe ende waerom men die herwaerts ende ghentswaerts verbrandt heeft in dit teghenwoordich Jaer 1589.pdf/8|Voorbeeld van pagina]] maar bij toepassing van de pages tag verschijnt in het artikel slechts de transcriptie ([[Warachtighe ende verschrickelijcke beschrijvinge van vele toovenaers ende toovenerssen oft vandoysen, hoe ende waerom men die herwaerts en ghentswaerts verbrandt heeft in dit teghenwoordich jaer 1589|Voorbeeld van artikel met alle pagina's]]).  Het artikel geldt als gepubliceerd en is toegankelijk voor zoekmachines, de pagina in de index is niet toegankelijk voor zoekmachines en geldt niet als gepubliceerd.--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 6 sep 2025 20:54 (CEST)
:::::::Deze interface is mij te onoverzichtelijk. Ik blijf ervan af. Ik wil dit wel proeflezen en corrigeren, maar dan moet iemand anders die lange-s vervangen door onze 's'. Groet, Willem [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 7 sep 2025 15:42 (CEST)
::::::::{{done}}, nog geen 2 minuten werk voor alle pagina's, dank zij de simpele interface.--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 7 sep 2025 16:46 (CEST)
:::::::::Dank je wel! Groet, Willem. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 7 sep 2025 17:42 (CEST)
=== &amp;#383; zowel als s ===
Dag Willem, zie deze discussie over [[Sjabloon:Lange s]] : [[Overleg gebruiker:Eievie#S is s]], het is mogelijk met dit sjabloon:ls naar keuze &amp;#383; zowel als s te kunnen weergeven. Standaardinstelling: met &lt;nowiki&gt;{{ls}}&lt;/nowiki&gt; is op de indexpagina's &lt;code&gt;ſ&lt;/code&gt; zichtbaar en is op de artikelpagina's de &lt;code&gt;{{ls}}&lt;/code&gt; zichtbaar:  Zo kan men op de indexpagina's de transcriptie conform de scan maken en verschijnt in de weergave in de hoofdnaamruimte toch de s. Zou dit voor jou een acceptabele oplossing zijn? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 11 sep 2025 20:45 (CEST)

:Mijn ervaring is dat de lange 's' te vaak als een 'f' gelezen wordt. Hij maakt geen deel meer uit van ons alfabet. Transcriberen is niet natekenen of imiteren. Het is het omzetten van het ene alfabet naar het andere. Hoe het er staat, kun je op de foto zien. Wat er staat, lees je in de editie. Ook de manier waarop men destijds met leestekens en hoofdletters omging, is de onze niet. Dus dat pas je aan. Daarmee verander je niets aan de tekst. En als je wat verandert dan markeer je dat met [rechte haken], wat zo veel betekent als 'ingreep van de editeur'. Simpeler en effectiever kan het niet. Voorwaarde is dat je vertrouwd bent met historische teksten. Groet, Willem. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 12 sep 2025 11:40 (CEST)
:::Ik leer veel van je inbreng, zowel als van inbreng van andere ws-gebruikers. Ik ontdek daarbij de voordelen van extra digitale  mogelijkheden. Het [[sjabloon:ls]] combineert op wikisource behoud van het oude (hoe het op de scan staat) met toepassing van het nieuwe (wat er staat). Zo ook:net als jouw inbreng over de transcripties leerzaam is voor mij, is jou inbreng bij uitleg van een oud woord in de tekst fijn, maar in wikisource wordt '''niet''' een ref '''toegevoegd''' maar gebruikt men het [[sjabloon:SIC]]. Voorbeeld: &lt;nowiki&gt; weirwolff&lt;ref&gt;weerwolf&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt; heb ik vervangen door {{SIC|weirwolff|weerwolf}} (ga met de muis op het blauw onderstreepte woord). Zo wordt geen tekst onderaan toegevoegd en toch uitleg gegeven, dank zij die extra digitale mogelijkheid.
::[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 12 sep 2025 12:10 (CEST)
:::Prima. Ga ik naar kijken. Zal een dezer dagen dit nieuwsbericht afmaken. Groet, Willem. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 12 sep 2025 12:11 (CEST)

== Regels op wikisource.  ==

Dag Willem, Wikisource heeft eigen regels.  Een belangrijke serie regels betreft [[s:en:Wikisource:Annotations]]. Dus die toegevoegde ref's horen niet, zie met name de sectie ''Clean texts'': &lt;&lt;A &quot;clean&quot; text&quot;, in the context of this policy, is the original work with no user-added annotations. A clean text must exist on Wikisource before an annotated version of the same text can be created.&gt;&gt; Wel is toegestaan (sectie lager)&quot;: &lt;&lt;Use of the &lt;nowiki&gt;{{SIC}}&lt;/nowiki&gt; template to indicate that typos are part of the original text and were not introduced during proofreading.&gt;&gt;

Ken je eigenlijk wel het onderscheid tussen de ''transcriptie'' die op de indexpagina (paginaruimte) staat en niet toegankelijk is voor ''export'' naar e-readers e.d., en de ''transclusie'' met de ''pages tag'' die in het artikel (hoofdruimte) verschijnt en toegankelijk is voor e-readers e.d.? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 12 sep 2025 17:22 (CEST)

:Verander het maar in hoe het moet. Dan zal ik mij aanpassen. Groet, Willem. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 12 sep 2025 20:33 (CEST)
::Dag Willem, 
::{{done}}. Kijk eerst naar de [[Warachtighe ende verschrickelijcke beschrijvinge van vele toovenaers ende toovenerssen oft vandoysen, hoe ende waerom men die herwaerts en ghentswaerts verbrandt heeft in dit teghenwoordich jaer 1589|transclusie]] van de gehele tekst (met gewone s), en ga dan de [[Pagina:Warachtighe Ende verschrickelijcke beschrijuinge van vele Toouenaers ende Toouenersse oft vandoysen hoe ende waerom men die herwaerts ende ghentswaerts verbrandt heeft in dit teghenwoordich Jaer 1589.pdf/3|transcriptie]] (met lange {{ls}}) pagina per pagina controleren. Er zullen nog wel karakters aan te passen zijn.
::Ik heb veel geleerd van je commentaren, en lees middeleeuwse teksten daardoor gemakkelijker. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 14 sep 2025 10:32 (CEST)
:::Graag gedaan. Maar ik houd het voor gezien. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 14 sep 2025 18:30 (CEST)

== Machine-vertaling  ==

Dag Willem, van Bauduin de Sebourc is nu een googlevertaling beschikbaar: gebrekkig, maar wel behulpzaam: [https://fr.wikisource.org/wiki/Bauduin_de_Sebourc] en  klikken op de adresregel bovenaan, dan verschijnt  het zwarte vertaalikoontje G bovenaan rechts naast de ster, daarop klikken geeft de vertaling.    
PS. De moeder van Bauduin, ''Rose'' de Nimaye blijkt de fictieve zus van Heliant, de Ridder metter Swane, te zijn, in de Nederlandse editie van de Ridder metter Swane uit 1931 wordt ze ''Rasse'' genoemd, elders Rosetta. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 aug 2026 13:51 (CEST)

:Dank je wel. Ga ik naar kijken als ik visueel weer op de klaver ben. Misschien ga ik met een Romanistische collega hier een stukje over schrijven: Hoe betrouwbaar is die machinale vertaling. Maar dat hoor / lees je wel als het zo ver is. Groet, Willem [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 14:16 (CEST)
::De machinevertaling verslikt zich vaak, en de vertaling wil steeds maar synoniemen gebruiken. Het is soms lachwekkend fout, en soms worden flarden of losse woorden niet vertaald. Je ziet bij de meeste fouten wel dat het fout is gegaan (bijv. m/v klopt vaak niet). Een oud-frans woord aanpassen geeft soms al verbetering (vb.: Damoiseau voor damsel). Maar het helpt wel de Oud-Franse tekst gemakkelijker te lezen. Het is net als met OCR: nu eens 80%, dan 98% goed en altijd nog door een mens te corrigeren. PS. ''Rasse'', ik zag nu in jouw versie ''Rosse'', met opmerking: ''Lees Roose''. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 aug 2026 14:39 (CEST)
:::Mijn pessimistisch vermoeden is dat volgende generaties studenten geen Oudfrans meer gaan studeren maar in plaats daarvan Oudfranse teksten door de vertaalmachine halen en niet in staat zijn de fouten in de vertaling te herkennen.
:::In een vorig leven was ik gecommitteerde bij de eindexamens Nederlands van de PABO. Elk jaar was er minstens één kandidaat die probeerde de docent en de gecommitteerde te foppen door te doen alsof hij / zij het boek gelezen had, maar alleen maar naar de film geweest was. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 14:43 (CEST)
::::De oplossing van het vertaal probleem zal, naar ik vermoed, niet gezocht worden in beter onderwijs voor studenten, maar in betere vertaalmachines. Zoals met ook de terugloop van kwaliteit bij onderwijsgevenden probeert te compenseren met technische snufjes. Zogenaamd slim, maar in wezen oliedom.[[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 14:46 (CEST)
:::::Maar dit is juist een oproep aan taalkundigen om '''hun kennis toe te voegen''' aan de gebrekkige machine-vertaling, niet om genoegen te nemen met de machine-vertaling. Zie het als de steigers bij een te bouwen gebouw, die helpen om sneller het bouwmateriaal op de plek neer te leggen waar men het gebruiken wil. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 aug 2026 18:17 (CEST)
::::::Begrijp ik. Maar het probleem is (botweg geformuleerd): De mensen die het niet kunnen, hebben tijd. De mensen die het wel kunnen, hebben geen tijd. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 18:24 (CEST)
:::::::Ben er ook helemaal niet op tegen. Maar ... er zijn nog maar heel weinig mensen in Nederlands en België die dit Frans goed genoeg kunnen begrijpen om het correct te vertalen. En het is nogal een lap tekst... [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 18:27 (CEST)
::::::::Eerst overzetten in modern Frans zou het vertalen kunnen bevorderen. Dat zou op ws:fr gedaan kunnen worden met Franse gebruikers. Wie, o wie? --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 aug 2026 19:07 (CEST)
:::::::::Ook voor moderne Fransen is middeleeuws Frans geen appeltje eitje. Al is de kloof minder groot dan voor (Noord-)Nederlanders, wier taal niet teruggaat op een Middelnederlandse streektaal, maar op de wat taal betreft kunstmatige Dordtse Statenvertaling van de Bijbel. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 22:16 (CEST)
::::::::::Omdat ik niet kan reageren op wat hieronder staat, dan maar zo: AI is de ultieme Ulenspiegel: Hij doet wat je zegt, niet wat je bedoelt. Wat de berijmde vertalingt betreft, ja, die rijmt. Maar is het een vertaling? Non![[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 4 aug 2026 18:44 (CEST)

Ik ben aan het spelen gegaan met AI, daar had ik nog geen ervaring mee. Eerst AI van oud naar modern Frans, zie [[s:fr:Page:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/23]], dan google translate naar Nederlands, zie [[Pagina:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/23]]. En toen ben ik een stap verder gegaan, heb gekeken wat voor soort berijmde versie AI ervan maakt: 

AI gaf: 
''&lt;poem&gt;Hieronder is de volledige proloog herschreven in jambische verzen (afwisselend onbeklemtoonde en beklemtoonde lettergrepen) met een klassiek gepaard rijmschema (AABB):

Baronnen, wees nu stil, in Gods verheven Naam.
Moge de Heer van Glorie, heilig en bekwaam,
Die eens in Bethlehem uit de Maagd geboren werd,
Ons allen hoeden voor de hel en diepe smart.
Zorg dat u daar nooit woont, in die verstikte stroom;
Maar luister naar een lied, zo nobel en vroom,
Een zeer bekoorlijk vers, vol ridders en vol moed,
Dat over liefde spreekt en strijd met wapenbloed.
Dit lied komt uit de bron van koning Euriant.
U hoorde vast weleer, in een aloude krant,
Hoe deze goede vorst bij zijn getrouwe vrouw
Zes zonen en een dochter kreeg in zuiv're trouw.
Zij kwamen ter natuur, verwekt in één moment,
En elk droeg om de hals een ketting, heel present.
Maar Matabrune bracht hun vreselijk misbruik;
Zij stal het zilverwerk uit boosaardig gestruik.
Toen werden de zes broers, door Godes vaste wil,
Zes zwanen op de vloed, zo statig en zo stil.
Alleen de held Elyas wist daar te ontkomen;
Hij streed zo vurig dat de kettingen weer kwamen.
Zij kregen allen weer hun menselijk gezicht,
En werden koning, graaf of hertog in het licht.
De dochter Rose was een schone, wijze vrouw;
Zij schonk aan een prins haar liefde en haar trouw.
Dat was de dapp're Ernoul, die hoog in aanzien stond,
Wiens broer, de sterke Bauduin, Beauvais verbond.&lt;/poem&gt;''

Ik kijk er met enige verbazing naar.  Wat zal de Romanistische collega vinden van die meerstaps computervertaling, en wat te denken van die rijmvariant - die toch wel erg ver afstaat van de brontekst?</text>
      <sha1>pe7xiat6z4wdvfvebaa2kcu63mh8ih0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224421</id>
      <parentid>224415</parentid>
      <timestamp>2026-08-04T21:06:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Wthjmkuiper</username>
        <id>946</id>
      </contributor>
      <comment>/* Machine-vertaling */ Reactie</comment>
      <origin>224421</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31500" sha1="kfjcvnildyjdeubm4y5gz14635o2c2l" xml:space="preserve">== Welkom ==

Welkom op de Nederlandstalige Wikisource! U bent behoorlijk actief geweest de laatste dagen, met [[Lijst van gedigitaliseerde Middelnederlandse handschriften en drukken in binnen- en buitenlandse bibliotheken]]. Mag ik zo vrij zijn eens te informeren wat u ertoe gebracht heeft deze lijst op nl-wikisource te plaatsen? 

Hartelijke groet, --[[Gebruiker:Dick Bos|Dick Bos]] ([[Overleg gebruiker:Dick Bos|overleg]]) 4 apr 2018 19:45 (CEST)


En of dat mag. Wikipedia heeft in mijn universitaire wereld(je) niet zo'n goede naam, deels terecht, maar vooral ten onrechte. Het is zo anders dan men gewend is dat men er geen raad mee weet. Een jaar of wat geleden ben ik gaan bijdragen aan Wikipedia, deels omdat ik geleerd heb dat je niet alleen moet halen maar ook brengen, deels omdat de informatie over onderwerpen op mijn vakgebied, Middelnederlandse letterkunde, nogal te wensen overlaat. Komt ook omdat mijn collega's niet goed met dit medium om kunnen gaan. Nu steeds meer bibliotheken ertoe overgaan om hun handschriften en oude drukken in facsimile online te zetten was het hoog tijd om eens een inventarisatie daarvan te maken. Niet alleen voor vakmensen, bibliothecarissen en wetenschappers, maar ook voor studenten, scholieren en journalisten, kortom voor iedereen die belangstelling heeft voor middeleeuwse handschriften en drukken met Nederlandstalige teksten. Aanhaken bij een bestaande website leek mij niet de rechte weg naar het doel. Daar een eigen website voor aanmaken is onbetaalbaar. Ook kun je zo'n lijst niet in je eentje maken. Dat kan het beste in de vorm van een wiki. De volgende vraag was: in welke wiki? Een zeer ervaren Wikipediaan, natuur12, raadde mij toen Wikisource aan. Dat advies heb ik opgevolgd. Ik heb een proefversie in mijn kladblok gemaakt, dat laten zien aan mijn collega Dirk Schoenaers, en vervolgens hebben wij / heb ik die lijst 'officieel' gepubliceerd. De reacties zijn talrijk en bijna allemaal zeer positief. Zie ook dat het concept aanslaat en dat gebruikers links toevoegen. Zie ook dat Google de Lijst gevonden heeft. Kortom, wij zijn nog lang niet klaar met het invoeren van links, maar het ziet er veelbelovend uit en ik heb de indruk dat wij hiermee heel veel mensen een grote dienst bewijzen. Dank voor uw reactie. Commentaar is altijd welkom. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 4 apr 2018 20:33 (CEST)

== Links ==

Dag Willem, kun je de wijzigingen/updates nakijken die ik aangebracht heb in de links van de lijst nakijken? Dat kan het gemakkelijkst door vanaf [https://nl.wikisource.org/w/index.php?title=Wikisource:Lijst_van_gedigitaliseerde_Middelnederlandse_handschriften_en_drukken_in_binnen-_en_buitenlandse_bibliotheken&amp;diff=next&amp;oldid=195793 dit verschil tussen versies] te vergelijken en steeds een stap verder naar het volgende verschil. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 26 okt 2024 21:33 (CEST)

:Ben begonnen met Berlijn. Het gaat goed tot en met 516 Nederrijnse Historiebijbel. Daarna komen foute links, te beginnen met: MS germ. fol. 549 Johannes Veghe, Een devoet boeck van enen gheesteliken wyngaerden. 15de eeuw.
:Dit kan mijns inziens beter online gedaan worden, bijvoorbeeld via Jitsi of Skype of wat dan ook.
:Groet, [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 27 okt 2024 00:16 (CEST)
::'''De fout zat in de oorspronkelijke link'''. Het oorspronkelijke item was *MS germ. fol. 549{{gap}}Johannes Veghe, ''https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht?PPN=PPN833652451&amp;PHYSID=PHYS_0019&amp;DMDID=DMDLOG_0006 Een devoet boeck van enen gheesteliken wyngaerden''. 15de eeuw.{{gap|1em}}'''B'''[{{BNM-I|02886}}] en die link verwijst foutief naar Ms. germ. fol. 282, en dat doet de verkorte link https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht?PPN=PPN833652451 dus ook foutief. 
::Oorspronkelijke link van volgend item ''preek'' is ook fout https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht?PPN=PPN66501970X&amp;PHYSID=PHYS_0001&amp;DMDID= , en verkort tot https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht?PPN=PPN66501970X blijft identiek fout. Kun je voor die twee de juiste link opzoeken?  
::De rest van de lijst is weer goed. Nog twee kommentaren:
::Maria van Gelder verwijst niet naar staatsbibliotheek Berlijn, maar naar ruu. Misschien kan dat vervangen worden door een verwijzing naar de staatsbibliotheek. 
::De 10 fragmenten foli 751 hebben alle http://resolver.staatsbibliothek-berlin.de/SBB000033BB00000000 wat verwijst naar (ter uniformering vervangen zou mogen worden door) https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht/?PPN=PPN637427750 
::Groet --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 27 okt 2024 09:34 (CET)
:::De goede link naar MS germ. fol. 549 is https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht/?PPN=PPN785304479
:::maar daar is het Ps.Johannes Veghe: ''Wijngaerden der seele'' en niet  Johannes Veghe:''Een devoet boeck van enen gheesteliken wyngaerden''. 
:::En overheadlink naar MS. germ. fol. 736 is wel goed https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht/?PPN=PPN66501970X maar die bevat meerdere ''predigt'' , en voorzover ik zie, is de doorverwijslink naar fragment 27 https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht?PPN=PPN66501970X&amp;PHYSID=PHYS_0062&amp;DMDID=DMDLOG_0016 en niet ....0006. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 27 okt 2024 11:21 (CET)
::::De titel die nu onder fol. 549 in de Lijst staat, is het 'incipit', niet de 'titel' van de tekst. Dus het incipit kan veranderd worden in de titel en dan zou alles weer goed moeten werken.[[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 27 okt 2024 13:09 (CET)
:::::Die verandering laat ik over aan jullie, de specialisten; ik beperk me tot onderhoud aan wikisource, al moet ik me dan ook een beetje in dit (interessante) onderwerp verdiepen. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 27 okt 2024 18:41 (CET)
::::::Alle begrip, Havang. Ik zal het veranderen.[[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 27 okt 2024 18:52 (CET)

== Hoofdbibliotheek Biekorf ==

Onder sectie Brugge, hoofdbibliotheek Biekorf, staan problematische links, die allemaal nagekeken dienen te worden. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 2 nov 2024 14:14 (CET)

== google book link ==

Dag Willem, de google book id-link bevat de google play link, maar niet omgekeerd. Ik heb de google play links daarom aangepast. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 12 nov 2024 22:05 (CET)

:Mijn voorkeur gaat uit naar een directe link naar het facsimile in pdf. De rest leidt alleen maar af en houdt alleen maar op. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 12 nov 2024 22:09 (CET)
::::Voor de google pay link moet men extra inloggen; men kan niet terug naar google books id, de universele link voor het item. Overigens, al deze google book kunnen als boek op commons geupoload en vervolgens op wikisource gezet worden. 
::[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 12 nov 2024 22:25 (CET)

== Den Haag ==

Nog enige mogelijke items voor Den Haag 
* 168 G 35 https://archive.org/details/ned-kbn-all-00001831-001
* 171 D 26 https://archive.org/details/ned-kbn-all-00001917-001
* 171 D 39 https://archive.org/details/ned-kbn-all-00002048-001
[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 dec 2024 15:43 (CET)

== Tip. ==

Tip: [https://www.uu.nl/nieuws/des-coninx-summe-digitaal-beschikbaar Des Coninx Summe digitaal beschikbaar - Nieuws - Universiteit Utrecht] [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 6 jan 2025 19:17 (CET)

:Bedankt! [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 7 jan 2025 00:41 (CET)

== Rijmbijbel ==

Dag Willem, 
Je hebt al wat verbeteringen aangebracht in Rijmbijbel. Intussen heb ik Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf in leesbare resolutie kunnen construeren en na enige technische problemen dank zij hulp van een franse gebruikster het bestand op commons gekregen en de [[Index:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf]] aangemaakt. Kun je de begeleidende teksten bij de ''Index'' nakijken? 
Ik ben begonnen de bestaande teksten pagina na pagina te kopieren naar de indexpagina's. Voor de sier-initiaalletters gebruik ik [[sjabloon:initiaal]].Je kunt nu per pagina vergelijkenderwijs corrigeren, beginnend met [[Pagina:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf/19]], (correctie, die je misschien al af hebt). [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 16 mei 2025 15:12 (CEST)
PS. Je wilde de versnummering anders hebben. Hoe anders? Verwijderen of andere opmaak?

:Vroeger was het gebruikelijk om in de linker marge ruimte te reserveren voor regelnummers. Maar als je in een tekstverwerker gebruikt maakt van DropCaps (wat ik doe in WordPerfect 2021, m.i. de beste tekstverwerker) dan levert dat conflicten op als er een regelnummer vóór die DropCap staat. Daarom zet ik nu mijn regelnummers in de rechtermarge. In WordPerfect kun je dat heel gemakkelijk doen met 'sprong naar rechts'. Ze komen dan tegen de kantlijn te staan, wat er heel goed uit ziet. Het is heel overzichtelijk om ook kolom- en pagina-overgangen in de (rechter) marge op te nemen. Ik doe dat in vet en in een kleiner corps, zodat de lezer ziet dat het toevoegingen zijn van de editeur. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 16 mei 2025 16:44 (CEST)
::Wikisource gebruikt zijn eigen wikisource code met lokaal toegevoegde sjablonen. De pagina's worden in het artikel al rechts aangegeven met een link in blauw, ik heb ''als test'' op indexpagina 19 de kolommen met [[Sjabloon:float right]] in [[Sjabloon:grijs|grijs]] rechts van de eerste regel aangegeven, en de regelnummers heb ik met [[sjabloon:sup]] als kleine letters in grijs bovenaan de genummerde regels gezet, dat is simpel en niet zo storend als cijfers in tussenregels. Kun je [[Pagina:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf/19]] bekijken, en als het accoord is zo, in de edit-mode onderaan de groene ''knop'' aanklikken voor gecontroleerd, en de pagina opslaan? 
::Ik kan in de Index de paginanummers aanpassen van 1 2 3 4 etc naar f1r f1v f2r f2v, zodat de (in potlood aangebrachte) folionrs van het manuscript verschijnen in het artikel. Doen? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 16 mei 2025 17:52 (CEST)
:::Sommige handschriften zijn voorzien van middeleeuwse foliëring, die soms verschilt van moderne potloodfoliëring. Ook zitten er wel eens fouten in moderne foliëring. Als een perkamenten handschrift weinig gebruikt is, kunnen haarzijden las klitband aan elkaar kleven. Mijn voorkeur gaat uit naar de middeleeuwse foliéring als die er is. De gebruikelijke afkorting voor 'folium' (blad) is: fol. De voorkant van het blad noemt men de 'recto' zijde, de achterkant de 'verso' zijde. De kolommen worden aangeduid met kleine letters: fol. 1 recto a, fol. 1 recto b, fol. 1 verso a, fol. 1 verso b. Dit kan afgekort worden als: fol. 1ra, fol. 1rb, fol. 1va en fol. 1vb.[[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 16 mei 2025 18:03 (CEST)
::::{{sup|{{grijs|25}}}}{{initiaal|N}}: de sjablonen blijken niet compatibel, want eerst initiaal dan nummer, dat  ik stel voor om simpel het regelnummer weg te laten.
::::Kolom 1 en kolom 2 kan vervangen worden door kolom a en kolom b.
::::In de Index onder ''Pagina's'' wordt de kortste vorm f1r en f1v gebruikt, het zou te groot worden om langere vormen te gebruiken, het is al erg genoeg dat doornummering niet kan en alle nrs apart in de pagelist getypt moeten worden. Ik ga dat wel doen. Kun jij dan op de Index de volgende pagina nakijken en beoordelen of de scan goed genoeg is voor de visuele transcriptie? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 16 mei 2025 19:12 (CEST)
:::::Om het afschrift met het handschrift te vergelijken, open ik het handschrift in browser 1 in venster 1 boven in mijn scherm, en open ik het afschrift in een andere browser in een tweede venster onder in mijn scherm. Op die manier kun je 1 op 1 vergelijken zonder dat je ogen uitglijden. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 16 mei 2025 19:16 (CEST)
::::::IK ben intussen gevorderd met onderhoud tot pag fol.9r=pdf-pag 33. Kun je die pagina's ''proeflezen'', en klik je dan bij opslaan ook de gele knop (proefgelezen) aan? --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 17 mei 2025 14:12 (CEST)
==Corrigeren niet in de hoofdnaamruimte, maar in de indexruimte ==
Dag Willem,Ik ben bezig de aanwezige tekst van de hoofdnaamruimte te verplaatsen naar de indexruimte. Alle tekst moet uiteindelijk in depagina's van de Index komen,m en vandaar met een ''tag'' verschijnen in de hooifdnaamruimte.dat heb ik al gedaan t/m f15v. Ik zie dat je [https://nl.wikisource.org/w/index.php?title=Rijmbijbel%2FGenesis&amp;diff=208180&amp;oldid=208179 deze correcties hebt gemaakt]. Je correcties zijn prima, maar op de verkeerde plek;  daarom heb je f2v t/m f15v gemist het is de bedoeling dat alle correcties in de indexruimte gebeuren op de individuele pagina's, en dat in de hoofdnaamruimte geen veranderingen gemaakt worden.&lt;br&gt; :
Je hebt gezien, dat je f2v in Rijmbijbel/Genesis niet meer kon veranderen; als je f2v wil corrigeren, moet dat op de index in [[Pagina:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf/20|f2v]], waar handschrift en afschrift naast elkaar staan. Je hoeft inderdaad niet de twee naast elkaar te vergelijken, onder elkaar kan ook. Wat je daar corrigeert, verschijnt automatisch als gecorrigeerd in [[Rijmbijbel/Genesis]].  Klikken bij Rijmbijbel/Genesis op ''bron'' (menuregel bovenaan) brengt je bij de [[Index:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf]]  en bestuur eens hoe die is opgebouwd: klik in de paginalijst f2v aan en je kunt de correctie on-line direct op de pagina binnen wikisource maken, of de tekst eerst off-line corrigeren en dan kopieren op die pagina.  

Ik ga nu de laatste pagina's van Genesis overzetten (in nog niet gecorrigeerde vorm) van hoofdnaamruimte naar indexruimte, dus dan tref je in de edit-modus van Rijmbijbel/Genesis alleen maar meer de &lt;pages index=....&gt; tag aan. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 18 mei 2025 10:47 (CEST)

:Dag Willem,
Misschien heb jij contact met sudenten die zouden kunnen oefenen om pagina's te corrigeren van [[Index:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf]].--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 28 mei 2025 18:09 (CEST)

:Helaas, Havang(nl), ben al sinds 2011 met pensioen. Maar ik zal nog in actieve dienst zijnde collegas vragen of zij iemand(en) bereid kunnen vinden. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 28 mei 2025 19:18 (CEST)

== Van proefgelezen naar gecorrigeerd ==

Dag Willem, 

ik zag je enkele pagina's verbeteren, je kunt als tweede corrector deze pagina's bij het opslaan markeren als &quot;gecorrigeeerd&quot; met behulp van de groene ''knop'' onderaan. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 4 sep 2025 20:04 (CEST)
PS. bij het koppelen van tekst aan de scans, heb ik de bestaande tekst gekopieerd naar de indexpagina's en als '''proefgelezen''' gemarkeerd, lees dus: &quot;proefgelezen door de oorspronkelijke plaatser van de tekst&quot;. Omdat we met zo weinigen zijn, kan dan de corrector/gebruiker die na mij komt de tekst verbeteren en '''valideren'''. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 6 sep 2025 13:36 (CEST)

:Kwam deze tekst tegen in de USTC en keek met Google of er al een transcriptie van bestond. Zo vond ik de Wikisource pagina. Met alle respect en bewondering voor de goede bedoelingen en het verzette werk, dit is amateurisme. Teksten editeren is een vak dat je moet leren. Ik heb er een zooi fouten in verbeterd, maar wil dit niet valideren zolang die rechte-s in de tekst blijft staan. Editeren is niet imiteren maar laten zien wát er staat. Groet, Willem [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 6 sep 2025 13:43 (CEST)
::Op wikisource wordt zowel de rechte-s als de gewone s toegestaan. Zelf laat ik dat overal over aan de keuze van de gebruikers/correctors van de tekst. Je bent vrij om de rechte-s door een gewone s te vervangen, en wel allemaal tegelijk met behulp van de zwarte knop ''zoeken en vervangen'' rechts boven onder ''voorvertoning'' in de bewerken-modus. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 6 sep 2025 15:09 (CEST)
:::Dank je wel. Ga ik proberen. Als je een afbeelding van de tekst naast de transcriptie plaatst, is het niet zinvol om die ook in de editie te zetten. Dat deed men wel eens in de vroege 19e eeuw, toen het vak nog in de kinderschoenen stond. Groet, Willem. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 6 sep 2025 16:34 (CEST)
::::Het spijt mij, maar ik kan die zwarte knop niet vinden. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 6 sep 2025 16:38 (CEST)
:::::P.S. Als deze tekst door een OCR programma 'gelezen' is, dan zou ik dat programma alleen gebruiken als iemand de leesfouten van dat OCR programma kan corrigeren. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 6 sep 2025 16:41 (CEST)
::::::Als in de menuregel boven de tekst de knop ''uitgebreid'' blauw is, moet je die eerst aanklikken, dan verschijnt een tweede menuregel en daar vind je de genoemde zwarte knop.
::::::PS. De tekst na toepassing van '''O'''ptical '''C'''haracter '''R'''ecognition moet inderdaad gecorrigeerd worden door twee gebruikers, de tweede gebruiker zet de laatste puntjes op de i. De scan-afbeelding wordt in de indexpagina naast de transcriptie ter correctie getoond ([[Pagina:Warachtighe Ende verschrickelijcke beschrijuinge van vele Toouenaers ende Toouenersse oft vandoysen hoe ende waerom men die herwaerts ende ghentswaerts verbrandt heeft in dit teghenwoordich Jaer 1589.pdf/8|Voorbeeld van pagina]] maar bij toepassing van de pages tag verschijnt in het artikel slechts de transcriptie ([[Warachtighe ende verschrickelijcke beschrijvinge van vele toovenaers ende toovenerssen oft vandoysen, hoe ende waerom men die herwaerts en ghentswaerts verbrandt heeft in dit teghenwoordich jaer 1589|Voorbeeld van artikel met alle pagina's]]).  Het artikel geldt als gepubliceerd en is toegankelijk voor zoekmachines, de pagina in de index is niet toegankelijk voor zoekmachines en geldt niet als gepubliceerd.--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 6 sep 2025 20:54 (CEST)
:::::::Deze interface is mij te onoverzichtelijk. Ik blijf ervan af. Ik wil dit wel proeflezen en corrigeren, maar dan moet iemand anders die lange-s vervangen door onze 's'. Groet, Willem [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 7 sep 2025 15:42 (CEST)
::::::::{{done}}, nog geen 2 minuten werk voor alle pagina's, dank zij de simpele interface.--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 7 sep 2025 16:46 (CEST)
:::::::::Dank je wel! Groet, Willem. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 7 sep 2025 17:42 (CEST)
=== &amp;#383; zowel als s ===
Dag Willem, zie deze discussie over [[Sjabloon:Lange s]] : [[Overleg gebruiker:Eievie#S is s]], het is mogelijk met dit sjabloon:ls naar keuze &amp;#383; zowel als s te kunnen weergeven. Standaardinstelling: met &lt;nowiki&gt;{{ls}}&lt;/nowiki&gt; is op de indexpagina's &lt;code&gt;ſ&lt;/code&gt; zichtbaar en is op de artikelpagina's de &lt;code&gt;{{ls}}&lt;/code&gt; zichtbaar:  Zo kan men op de indexpagina's de transcriptie conform de scan maken en verschijnt in de weergave in de hoofdnaamruimte toch de s. Zou dit voor jou een acceptabele oplossing zijn? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 11 sep 2025 20:45 (CEST)

:Mijn ervaring is dat de lange 's' te vaak als een 'f' gelezen wordt. Hij maakt geen deel meer uit van ons alfabet. Transcriberen is niet natekenen of imiteren. Het is het omzetten van het ene alfabet naar het andere. Hoe het er staat, kun je op de foto zien. Wat er staat, lees je in de editie. Ook de manier waarop men destijds met leestekens en hoofdletters omging, is de onze niet. Dus dat pas je aan. Daarmee verander je niets aan de tekst. En als je wat verandert dan markeer je dat met [rechte haken], wat zo veel betekent als 'ingreep van de editeur'. Simpeler en effectiever kan het niet. Voorwaarde is dat je vertrouwd bent met historische teksten. Groet, Willem. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 12 sep 2025 11:40 (CEST)
:::Ik leer veel van je inbreng, zowel als van inbreng van andere ws-gebruikers. Ik ontdek daarbij de voordelen van extra digitale  mogelijkheden. Het [[sjabloon:ls]] combineert op wikisource behoud van het oude (hoe het op de scan staat) met toepassing van het nieuwe (wat er staat). Zo ook:net als jouw inbreng over de transcripties leerzaam is voor mij, is jou inbreng bij uitleg van een oud woord in de tekst fijn, maar in wikisource wordt '''niet''' een ref '''toegevoegd''' maar gebruikt men het [[sjabloon:SIC]]. Voorbeeld: &lt;nowiki&gt; weirwolff&lt;ref&gt;weerwolf&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt; heb ik vervangen door {{SIC|weirwolff|weerwolf}} (ga met de muis op het blauw onderstreepte woord). Zo wordt geen tekst onderaan toegevoegd en toch uitleg gegeven, dank zij die extra digitale mogelijkheid.
::[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 12 sep 2025 12:10 (CEST)
:::Prima. Ga ik naar kijken. Zal een dezer dagen dit nieuwsbericht afmaken. Groet, Willem. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 12 sep 2025 12:11 (CEST)

== Regels op wikisource.  ==

Dag Willem, Wikisource heeft eigen regels.  Een belangrijke serie regels betreft [[s:en:Wikisource:Annotations]]. Dus die toegevoegde ref's horen niet, zie met name de sectie ''Clean texts'': &lt;&lt;A &quot;clean&quot; text&quot;, in the context of this policy, is the original work with no user-added annotations. A clean text must exist on Wikisource before an annotated version of the same text can be created.&gt;&gt; Wel is toegestaan (sectie lager)&quot;: &lt;&lt;Use of the &lt;nowiki&gt;{{SIC}}&lt;/nowiki&gt; template to indicate that typos are part of the original text and were not introduced during proofreading.&gt;&gt;

Ken je eigenlijk wel het onderscheid tussen de ''transcriptie'' die op de indexpagina (paginaruimte) staat en niet toegankelijk is voor ''export'' naar e-readers e.d., en de ''transclusie'' met de ''pages tag'' die in het artikel (hoofdruimte) verschijnt en toegankelijk is voor e-readers e.d.? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 12 sep 2025 17:22 (CEST)

:Verander het maar in hoe het moet. Dan zal ik mij aanpassen. Groet, Willem. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 12 sep 2025 20:33 (CEST)
::Dag Willem, 
::{{done}}. Kijk eerst naar de [[Warachtighe ende verschrickelijcke beschrijvinge van vele toovenaers ende toovenerssen oft vandoysen, hoe ende waerom men die herwaerts en ghentswaerts verbrandt heeft in dit teghenwoordich jaer 1589|transclusie]] van de gehele tekst (met gewone s), en ga dan de [[Pagina:Warachtighe Ende verschrickelijcke beschrijuinge van vele Toouenaers ende Toouenersse oft vandoysen hoe ende waerom men die herwaerts ende ghentswaerts verbrandt heeft in dit teghenwoordich Jaer 1589.pdf/3|transcriptie]] (met lange {{ls}}) pagina per pagina controleren. Er zullen nog wel karakters aan te passen zijn.
::Ik heb veel geleerd van je commentaren, en lees middeleeuwse teksten daardoor gemakkelijker. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 14 sep 2025 10:32 (CEST)
:::Graag gedaan. Maar ik houd het voor gezien. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 14 sep 2025 18:30 (CEST)

== Machine-vertaling  ==

Dag Willem, van Bauduin de Sebourc is nu een googlevertaling beschikbaar: gebrekkig, maar wel behulpzaam: [https://fr.wikisource.org/wiki/Bauduin_de_Sebourc] en  klikken op de adresregel bovenaan, dan verschijnt  het zwarte vertaalikoontje G bovenaan rechts naast de ster, daarop klikken geeft de vertaling.    
PS. De moeder van Bauduin, ''Rose'' de Nimaye blijkt de fictieve zus van Heliant, de Ridder metter Swane, te zijn, in de Nederlandse editie van de Ridder metter Swane uit 1931 wordt ze ''Rasse'' genoemd, elders Rosetta. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 aug 2026 13:51 (CEST)

:Dank je wel. Ga ik naar kijken als ik visueel weer op de klaver ben. Misschien ga ik met een Romanistische collega hier een stukje over schrijven: Hoe betrouwbaar is die machinale vertaling. Maar dat hoor / lees je wel als het zo ver is. Groet, Willem [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 14:16 (CEST)
::De machinevertaling verslikt zich vaak, en de vertaling wil steeds maar synoniemen gebruiken. Het is soms lachwekkend fout, en soms worden flarden of losse woorden niet vertaald. Je ziet bij de meeste fouten wel dat het fout is gegaan (bijv. m/v klopt vaak niet). Een oud-frans woord aanpassen geeft soms al verbetering (vb.: Damoiseau voor damsel). Maar het helpt wel de Oud-Franse tekst gemakkelijker te lezen. Het is net als met OCR: nu eens 80%, dan 98% goed en altijd nog door een mens te corrigeren. PS. ''Rasse'', ik zag nu in jouw versie ''Rosse'', met opmerking: ''Lees Roose''. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 aug 2026 14:39 (CEST)
:::Mijn pessimistisch vermoeden is dat volgende generaties studenten geen Oudfrans meer gaan studeren maar in plaats daarvan Oudfranse teksten door de vertaalmachine halen en niet in staat zijn de fouten in de vertaling te herkennen.
:::In een vorig leven was ik gecommitteerde bij de eindexamens Nederlands van de PABO. Elk jaar was er minstens één kandidaat die probeerde de docent en de gecommitteerde te foppen door te doen alsof hij / zij het boek gelezen had, maar alleen maar naar de film geweest was. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 14:43 (CEST)
::::De oplossing van het vertaal probleem zal, naar ik vermoed, niet gezocht worden in beter onderwijs voor studenten, maar in betere vertaalmachines. Zoals met ook de terugloop van kwaliteit bij onderwijsgevenden probeert te compenseren met technische snufjes. Zogenaamd slim, maar in wezen oliedom.[[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 14:46 (CEST)
:::::Maar dit is juist een oproep aan taalkundigen om '''hun kennis toe te voegen''' aan de gebrekkige machine-vertaling, niet om genoegen te nemen met de machine-vertaling. Zie het als de steigers bij een te bouwen gebouw, die helpen om sneller het bouwmateriaal op de plek neer te leggen waar men het gebruiken wil. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 aug 2026 18:17 (CEST)
::::::Begrijp ik. Maar het probleem is (botweg geformuleerd): De mensen die het niet kunnen, hebben tijd. De mensen die het wel kunnen, hebben geen tijd. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 18:24 (CEST)
:::::::Ben er ook helemaal niet op tegen. Maar ... er zijn nog maar heel weinig mensen in Nederlands en België die dit Frans goed genoeg kunnen begrijpen om het correct te vertalen. En het is nogal een lap tekst... [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 18:27 (CEST)
::::::::Eerst overzetten in modern Frans zou het vertalen kunnen bevorderen. Dat zou op ws:fr gedaan kunnen worden met Franse gebruikers. Wie, o wie? --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 aug 2026 19:07 (CEST)
:::::::::Ook voor moderne Fransen is middeleeuws Frans geen appeltje eitje. Al is de kloof minder groot dan voor (Noord-)Nederlanders, wier taal niet teruggaat op een Middelnederlandse streektaal, maar op de wat taal betreft kunstmatige Dordtse Statenvertaling van de Bijbel. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 22:16 (CEST)
::::::::::Omdat ik niet kan reageren op wat hieronder staat, dan maar zo: AI is de ultieme Ulenspiegel: Hij doet wat je zegt, niet wat je bedoelt. Wat de berijmde vertalingt betreft, ja, die rijmt. Maar is het een vertaling? Non![[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 4 aug 2026 18:44 (CEST)
:::::::::::Zal je het commentaar van mijn collega Romanistiek bespraren. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 4 aug 2026 23:06 (CEST)

Ik ben aan het spelen gegaan met AI, daar had ik nog geen ervaring mee. Eerst AI van oud naar modern Frans, zie [[s:fr:Page:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/23]], dan google translate naar Nederlands, zie [[Pagina:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/23]]. En toen ben ik een stap verder gegaan, heb gekeken wat voor soort berijmde versie AI ervan maakt: 

AI gaf: 
''&lt;poem&gt;Hieronder is de volledige proloog herschreven in jambische verzen (afwisselend onbeklemtoonde en beklemtoonde lettergrepen) met een klassiek gepaard rijmschema (AABB):

Baronnen, wees nu stil, in Gods verheven Naam.
Moge de Heer van Glorie, heilig en bekwaam,
Die eens in Bethlehem uit de Maagd geboren werd,
Ons allen hoeden voor de hel en diepe smart.
Zorg dat u daar nooit woont, in die verstikte stroom;
Maar luister naar een lied, zo nobel en vroom,
Een zeer bekoorlijk vers, vol ridders en vol moed,
Dat over liefde spreekt en strijd met wapenbloed.
Dit lied komt uit de bron van koning Euriant.
U hoorde vast weleer, in een aloude krant,
Hoe deze goede vorst bij zijn getrouwe vrouw
Zes zonen en een dochter kreeg in zuiv're trouw.
Zij kwamen ter natuur, verwekt in één moment,
En elk droeg om de hals een ketting, heel present.
Maar Matabrune bracht hun vreselijk misbruik;
Zij stal het zilverwerk uit boosaardig gestruik.
Toen werden de zes broers, door Godes vaste wil,
Zes zwanen op de vloed, zo statig en zo stil.
Alleen de held Elyas wist daar te ontkomen;
Hij streed zo vurig dat de kettingen weer kwamen.
Zij kregen allen weer hun menselijk gezicht,
En werden koning, graaf of hertog in het licht.
De dochter Rose was een schone, wijze vrouw;
Zij schonk aan een prins haar liefde en haar trouw.
Dat was de dapp're Ernoul, die hoog in aanzien stond,
Wiens broer, de sterke Bauduin, Beauvais verbond.&lt;/poem&gt;''

Ik kijk er met enige verbazing naar.  Wat zal de Romanistische collega vinden van die meerstaps computervertaling, en wat te denken van die rijmvariant - die toch wel erg ver afstaat van de brontekst?</text>
      <sha1>kfjcvnildyjdeubm4y5gz14635o2c2l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224424</id>
      <parentid>224421</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T05:38:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Havang(nl)</username>
        <id>4330</id>
      </contributor>
      <comment>/* Machine-vertaling */</comment>
      <origin>224424</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29944" sha1="mxxex91weusbzx3fwa3okkwutrhqgpb" xml:space="preserve">== Welkom ==

Welkom op de Nederlandstalige Wikisource! U bent behoorlijk actief geweest de laatste dagen, met [[Lijst van gedigitaliseerde Middelnederlandse handschriften en drukken in binnen- en buitenlandse bibliotheken]]. Mag ik zo vrij zijn eens te informeren wat u ertoe gebracht heeft deze lijst op nl-wikisource te plaatsen? 

Hartelijke groet, --[[Gebruiker:Dick Bos|Dick Bos]] ([[Overleg gebruiker:Dick Bos|overleg]]) 4 apr 2018 19:45 (CEST)


En of dat mag. Wikipedia heeft in mijn universitaire wereld(je) niet zo'n goede naam, deels terecht, maar vooral ten onrechte. Het is zo anders dan men gewend is dat men er geen raad mee weet. Een jaar of wat geleden ben ik gaan bijdragen aan Wikipedia, deels omdat ik geleerd heb dat je niet alleen moet halen maar ook brengen, deels omdat de informatie over onderwerpen op mijn vakgebied, Middelnederlandse letterkunde, nogal te wensen overlaat. Komt ook omdat mijn collega's niet goed met dit medium om kunnen gaan. Nu steeds meer bibliotheken ertoe overgaan om hun handschriften en oude drukken in facsimile online te zetten was het hoog tijd om eens een inventarisatie daarvan te maken. Niet alleen voor vakmensen, bibliothecarissen en wetenschappers, maar ook voor studenten, scholieren en journalisten, kortom voor iedereen die belangstelling heeft voor middeleeuwse handschriften en drukken met Nederlandstalige teksten. Aanhaken bij een bestaande website leek mij niet de rechte weg naar het doel. Daar een eigen website voor aanmaken is onbetaalbaar. Ook kun je zo'n lijst niet in je eentje maken. Dat kan het beste in de vorm van een wiki. De volgende vraag was: in welke wiki? Een zeer ervaren Wikipediaan, natuur12, raadde mij toen Wikisource aan. Dat advies heb ik opgevolgd. Ik heb een proefversie in mijn kladblok gemaakt, dat laten zien aan mijn collega Dirk Schoenaers, en vervolgens hebben wij / heb ik die lijst 'officieel' gepubliceerd. De reacties zijn talrijk en bijna allemaal zeer positief. Zie ook dat het concept aanslaat en dat gebruikers links toevoegen. Zie ook dat Google de Lijst gevonden heeft. Kortom, wij zijn nog lang niet klaar met het invoeren van links, maar het ziet er veelbelovend uit en ik heb de indruk dat wij hiermee heel veel mensen een grote dienst bewijzen. Dank voor uw reactie. Commentaar is altijd welkom. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 4 apr 2018 20:33 (CEST)

== Links ==

Dag Willem, kun je de wijzigingen/updates nakijken die ik aangebracht heb in de links van de lijst nakijken? Dat kan het gemakkelijkst door vanaf [https://nl.wikisource.org/w/index.php?title=Wikisource:Lijst_van_gedigitaliseerde_Middelnederlandse_handschriften_en_drukken_in_binnen-_en_buitenlandse_bibliotheken&amp;diff=next&amp;oldid=195793 dit verschil tussen versies] te vergelijken en steeds een stap verder naar het volgende verschil. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 26 okt 2024 21:33 (CEST)

:Ben begonnen met Berlijn. Het gaat goed tot en met 516 Nederrijnse Historiebijbel. Daarna komen foute links, te beginnen met: MS germ. fol. 549 Johannes Veghe, Een devoet boeck van enen gheesteliken wyngaerden. 15de eeuw.
:Dit kan mijns inziens beter online gedaan worden, bijvoorbeeld via Jitsi of Skype of wat dan ook.
:Groet, [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 27 okt 2024 00:16 (CEST)
::'''De fout zat in de oorspronkelijke link'''. Het oorspronkelijke item was *MS germ. fol. 549{{gap}}Johannes Veghe, ''https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht?PPN=PPN833652451&amp;PHYSID=PHYS_0019&amp;DMDID=DMDLOG_0006 Een devoet boeck van enen gheesteliken wyngaerden''. 15de eeuw.{{gap|1em}}'''B'''[{{BNM-I|02886}}] en die link verwijst foutief naar Ms. germ. fol. 282, en dat doet de verkorte link https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht?PPN=PPN833652451 dus ook foutief. 
::Oorspronkelijke link van volgend item ''preek'' is ook fout https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht?PPN=PPN66501970X&amp;PHYSID=PHYS_0001&amp;DMDID= , en verkort tot https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht?PPN=PPN66501970X blijft identiek fout. Kun je voor die twee de juiste link opzoeken?  
::De rest van de lijst is weer goed. Nog twee kommentaren:
::Maria van Gelder verwijst niet naar staatsbibliotheek Berlijn, maar naar ruu. Misschien kan dat vervangen worden door een verwijzing naar de staatsbibliotheek. 
::De 10 fragmenten foli 751 hebben alle http://resolver.staatsbibliothek-berlin.de/SBB000033BB00000000 wat verwijst naar (ter uniformering vervangen zou mogen worden door) https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht/?PPN=PPN637427750 
::Groet --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 27 okt 2024 09:34 (CET)
:::De goede link naar MS germ. fol. 549 is https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht/?PPN=PPN785304479
:::maar daar is het Ps.Johannes Veghe: ''Wijngaerden der seele'' en niet  Johannes Veghe:''Een devoet boeck van enen gheesteliken wyngaerden''. 
:::En overheadlink naar MS. germ. fol. 736 is wel goed https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht/?PPN=PPN66501970X maar die bevat meerdere ''predigt'' , en voorzover ik zie, is de doorverwijslink naar fragment 27 https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht?PPN=PPN66501970X&amp;PHYSID=PHYS_0062&amp;DMDID=DMDLOG_0016 en niet ....0006. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 27 okt 2024 11:21 (CET)
::::De titel die nu onder fol. 549 in de Lijst staat, is het 'incipit', niet de 'titel' van de tekst. Dus het incipit kan veranderd worden in de titel en dan zou alles weer goed moeten werken.[[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 27 okt 2024 13:09 (CET)
:::::Die verandering laat ik over aan jullie, de specialisten; ik beperk me tot onderhoud aan wikisource, al moet ik me dan ook een beetje in dit (interessante) onderwerp verdiepen. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 27 okt 2024 18:41 (CET)
::::::Alle begrip, Havang. Ik zal het veranderen.[[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 27 okt 2024 18:52 (CET)

== Hoofdbibliotheek Biekorf ==

Onder sectie Brugge, hoofdbibliotheek Biekorf, staan problematische links, die allemaal nagekeken dienen te worden. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 2 nov 2024 14:14 (CET)

== google book link ==

Dag Willem, de google book id-link bevat de google play link, maar niet omgekeerd. Ik heb de google play links daarom aangepast. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 12 nov 2024 22:05 (CET)

:Mijn voorkeur gaat uit naar een directe link naar het facsimile in pdf. De rest leidt alleen maar af en houdt alleen maar op. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 12 nov 2024 22:09 (CET)
::::Voor de google pay link moet men extra inloggen; men kan niet terug naar google books id, de universele link voor het item. Overigens, al deze google book kunnen als boek op commons geupoload en vervolgens op wikisource gezet worden. 
::[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 12 nov 2024 22:25 (CET)

== Den Haag ==

Nog enige mogelijke items voor Den Haag 
* 168 G 35 https://archive.org/details/ned-kbn-all-00001831-001
* 171 D 26 https://archive.org/details/ned-kbn-all-00001917-001
* 171 D 39 https://archive.org/details/ned-kbn-all-00002048-001
[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 dec 2024 15:43 (CET)

== Tip. ==

Tip: [https://www.uu.nl/nieuws/des-coninx-summe-digitaal-beschikbaar Des Coninx Summe digitaal beschikbaar - Nieuws - Universiteit Utrecht] [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 6 jan 2025 19:17 (CET)

:Bedankt! [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 7 jan 2025 00:41 (CET)

== Rijmbijbel ==

Dag Willem, 
Je hebt al wat verbeteringen aangebracht in Rijmbijbel. Intussen heb ik Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf in leesbare resolutie kunnen construeren en na enige technische problemen dank zij hulp van een franse gebruikster het bestand op commons gekregen en de [[Index:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf]] aangemaakt. Kun je de begeleidende teksten bij de ''Index'' nakijken? 
Ik ben begonnen de bestaande teksten pagina na pagina te kopieren naar de indexpagina's. Voor de sier-initiaalletters gebruik ik [[sjabloon:initiaal]].Je kunt nu per pagina vergelijkenderwijs corrigeren, beginnend met [[Pagina:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf/19]], (correctie, die je misschien al af hebt). [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 16 mei 2025 15:12 (CEST)
PS. Je wilde de versnummering anders hebben. Hoe anders? Verwijderen of andere opmaak?

:Vroeger was het gebruikelijk om in de linker marge ruimte te reserveren voor regelnummers. Maar als je in een tekstverwerker gebruikt maakt van DropCaps (wat ik doe in WordPerfect 2021, m.i. de beste tekstverwerker) dan levert dat conflicten op als er een regelnummer vóór die DropCap staat. Daarom zet ik nu mijn regelnummers in de rechtermarge. In WordPerfect kun je dat heel gemakkelijk doen met 'sprong naar rechts'. Ze komen dan tegen de kantlijn te staan, wat er heel goed uit ziet. Het is heel overzichtelijk om ook kolom- en pagina-overgangen in de (rechter) marge op te nemen. Ik doe dat in vet en in een kleiner corps, zodat de lezer ziet dat het toevoegingen zijn van de editeur. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 16 mei 2025 16:44 (CEST)
::Wikisource gebruikt zijn eigen wikisource code met lokaal toegevoegde sjablonen. De pagina's worden in het artikel al rechts aangegeven met een link in blauw, ik heb ''als test'' op indexpagina 19 de kolommen met [[Sjabloon:float right]] in [[Sjabloon:grijs|grijs]] rechts van de eerste regel aangegeven, en de regelnummers heb ik met [[sjabloon:sup]] als kleine letters in grijs bovenaan de genummerde regels gezet, dat is simpel en niet zo storend als cijfers in tussenregels. Kun je [[Pagina:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf/19]] bekijken, en als het accoord is zo, in de edit-mode onderaan de groene ''knop'' aanklikken voor gecontroleerd, en de pagina opslaan? 
::Ik kan in de Index de paginanummers aanpassen van 1 2 3 4 etc naar f1r f1v f2r f2v, zodat de (in potlood aangebrachte) folionrs van het manuscript verschijnen in het artikel. Doen? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 16 mei 2025 17:52 (CEST)
:::Sommige handschriften zijn voorzien van middeleeuwse foliëring, die soms verschilt van moderne potloodfoliëring. Ook zitten er wel eens fouten in moderne foliëring. Als een perkamenten handschrift weinig gebruikt is, kunnen haarzijden las klitband aan elkaar kleven. Mijn voorkeur gaat uit naar de middeleeuwse foliéring als die er is. De gebruikelijke afkorting voor 'folium' (blad) is: fol. De voorkant van het blad noemt men de 'recto' zijde, de achterkant de 'verso' zijde. De kolommen worden aangeduid met kleine letters: fol. 1 recto a, fol. 1 recto b, fol. 1 verso a, fol. 1 verso b. Dit kan afgekort worden als: fol. 1ra, fol. 1rb, fol. 1va en fol. 1vb.[[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 16 mei 2025 18:03 (CEST)
::::{{sup|{{grijs|25}}}}{{initiaal|N}}: de sjablonen blijken niet compatibel, want eerst initiaal dan nummer, dat  ik stel voor om simpel het regelnummer weg te laten.
::::Kolom 1 en kolom 2 kan vervangen worden door kolom a en kolom b.
::::In de Index onder ''Pagina's'' wordt de kortste vorm f1r en f1v gebruikt, het zou te groot worden om langere vormen te gebruiken, het is al erg genoeg dat doornummering niet kan en alle nrs apart in de pagelist getypt moeten worden. Ik ga dat wel doen. Kun jij dan op de Index de volgende pagina nakijken en beoordelen of de scan goed genoeg is voor de visuele transcriptie? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 16 mei 2025 19:12 (CEST)
:::::Om het afschrift met het handschrift te vergelijken, open ik het handschrift in browser 1 in venster 1 boven in mijn scherm, en open ik het afschrift in een andere browser in een tweede venster onder in mijn scherm. Op die manier kun je 1 op 1 vergelijken zonder dat je ogen uitglijden. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 16 mei 2025 19:16 (CEST)
::::::IK ben intussen gevorderd met onderhoud tot pag fol.9r=pdf-pag 33. Kun je die pagina's ''proeflezen'', en klik je dan bij opslaan ook de gele knop (proefgelezen) aan? --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 17 mei 2025 14:12 (CEST)
==Corrigeren niet in de hoofdnaamruimte, maar in de indexruimte ==
Dag Willem,Ik ben bezig de aanwezige tekst van de hoofdnaamruimte te verplaatsen naar de indexruimte. Alle tekst moet uiteindelijk in depagina's van de Index komen,m en vandaar met een ''tag'' verschijnen in de hooifdnaamruimte.dat heb ik al gedaan t/m f15v. Ik zie dat je [https://nl.wikisource.org/w/index.php?title=Rijmbijbel%2FGenesis&amp;diff=208180&amp;oldid=208179 deze correcties hebt gemaakt]. Je correcties zijn prima, maar op de verkeerde plek;  daarom heb je f2v t/m f15v gemist het is de bedoeling dat alle correcties in de indexruimte gebeuren op de individuele pagina's, en dat in de hoofdnaamruimte geen veranderingen gemaakt worden.&lt;br&gt; :
Je hebt gezien, dat je f2v in Rijmbijbel/Genesis niet meer kon veranderen; als je f2v wil corrigeren, moet dat op de index in [[Pagina:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf/20|f2v]], waar handschrift en afschrift naast elkaar staan. Je hoeft inderdaad niet de twee naast elkaar te vergelijken, onder elkaar kan ook. Wat je daar corrigeert, verschijnt automatisch als gecorrigeerd in [[Rijmbijbel/Genesis]].  Klikken bij Rijmbijbel/Genesis op ''bron'' (menuregel bovenaan) brengt je bij de [[Index:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf]]  en bestuur eens hoe die is opgebouwd: klik in de paginalijst f2v aan en je kunt de correctie on-line direct op de pagina binnen wikisource maken, of de tekst eerst off-line corrigeren en dan kopieren op die pagina.  

Ik ga nu de laatste pagina's van Genesis overzetten (in nog niet gecorrigeerde vorm) van hoofdnaamruimte naar indexruimte, dus dan tref je in de edit-modus van Rijmbijbel/Genesis alleen maar meer de &lt;pages index=....&gt; tag aan. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 18 mei 2025 10:47 (CEST)

:Dag Willem,
Misschien heb jij contact met sudenten die zouden kunnen oefenen om pagina's te corrigeren van [[Index:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf]].--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 28 mei 2025 18:09 (CEST)

:Helaas, Havang(nl), ben al sinds 2011 met pensioen. Maar ik zal nog in actieve dienst zijnde collegas vragen of zij iemand(en) bereid kunnen vinden. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 28 mei 2025 19:18 (CEST)

== Van proefgelezen naar gecorrigeerd ==

Dag Willem, 

ik zag je enkele pagina's verbeteren, je kunt als tweede corrector deze pagina's bij het opslaan markeren als &quot;gecorrigeeerd&quot; met behulp van de groene ''knop'' onderaan. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 4 sep 2025 20:04 (CEST)
PS. bij het koppelen van tekst aan de scans, heb ik de bestaande tekst gekopieerd naar de indexpagina's en als '''proefgelezen''' gemarkeerd, lees dus: &quot;proefgelezen door de oorspronkelijke plaatser van de tekst&quot;. Omdat we met zo weinigen zijn, kan dan de corrector/gebruiker die na mij komt de tekst verbeteren en '''valideren'''. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 6 sep 2025 13:36 (CEST)

:Kwam deze tekst tegen in de USTC en keek met Google of er al een transcriptie van bestond. Zo vond ik de Wikisource pagina. Met alle respect en bewondering voor de goede bedoelingen en het verzette werk, dit is amateurisme. Teksten editeren is een vak dat je moet leren. Ik heb er een zooi fouten in verbeterd, maar wil dit niet valideren zolang die rechte-s in de tekst blijft staan. Editeren is niet imiteren maar laten zien wát er staat. Groet, Willem [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 6 sep 2025 13:43 (CEST)
::Op wikisource wordt zowel de rechte-s als de gewone s toegestaan. Zelf laat ik dat overal over aan de keuze van de gebruikers/correctors van de tekst. Je bent vrij om de rechte-s door een gewone s te vervangen, en wel allemaal tegelijk met behulp van de zwarte knop ''zoeken en vervangen'' rechts boven onder ''voorvertoning'' in de bewerken-modus. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 6 sep 2025 15:09 (CEST)
:::Dank je wel. Ga ik proberen. Als je een afbeelding van de tekst naast de transcriptie plaatst, is het niet zinvol om die ook in de editie te zetten. Dat deed men wel eens in de vroege 19e eeuw, toen het vak nog in de kinderschoenen stond. Groet, Willem. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 6 sep 2025 16:34 (CEST)
::::Het spijt mij, maar ik kan die zwarte knop niet vinden. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 6 sep 2025 16:38 (CEST)
:::::P.S. Als deze tekst door een OCR programma 'gelezen' is, dan zou ik dat programma alleen gebruiken als iemand de leesfouten van dat OCR programma kan corrigeren. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 6 sep 2025 16:41 (CEST)
::::::Als in de menuregel boven de tekst de knop ''uitgebreid'' blauw is, moet je die eerst aanklikken, dan verschijnt een tweede menuregel en daar vind je de genoemde zwarte knop.
::::::PS. De tekst na toepassing van '''O'''ptical '''C'''haracter '''R'''ecognition moet inderdaad gecorrigeerd worden door twee gebruikers, de tweede gebruiker zet de laatste puntjes op de i. De scan-afbeelding wordt in de indexpagina naast de transcriptie ter correctie getoond ([[Pagina:Warachtighe Ende verschrickelijcke beschrijuinge van vele Toouenaers ende Toouenersse oft vandoysen hoe ende waerom men die herwaerts ende ghentswaerts verbrandt heeft in dit teghenwoordich Jaer 1589.pdf/8|Voorbeeld van pagina]] maar bij toepassing van de pages tag verschijnt in het artikel slechts de transcriptie ([[Warachtighe ende verschrickelijcke beschrijvinge van vele toovenaers ende toovenerssen oft vandoysen, hoe ende waerom men die herwaerts en ghentswaerts verbrandt heeft in dit teghenwoordich jaer 1589|Voorbeeld van artikel met alle pagina's]]).  Het artikel geldt als gepubliceerd en is toegankelijk voor zoekmachines, de pagina in de index is niet toegankelijk voor zoekmachines en geldt niet als gepubliceerd.--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 6 sep 2025 20:54 (CEST)
:::::::Deze interface is mij te onoverzichtelijk. Ik blijf ervan af. Ik wil dit wel proeflezen en corrigeren, maar dan moet iemand anders die lange-s vervangen door onze 's'. Groet, Willem [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 7 sep 2025 15:42 (CEST)
::::::::{{done}}, nog geen 2 minuten werk voor alle pagina's, dank zij de simpele interface.--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 7 sep 2025 16:46 (CEST)
:::::::::Dank je wel! Groet, Willem. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 7 sep 2025 17:42 (CEST)
=== &amp;#383; zowel als s ===
Dag Willem, zie deze discussie over [[Sjabloon:Lange s]] : [[Overleg gebruiker:Eievie#S is s]], het is mogelijk met dit sjabloon:ls naar keuze &amp;#383; zowel als s te kunnen weergeven. Standaardinstelling: met &lt;nowiki&gt;{{ls}}&lt;/nowiki&gt; is op de indexpagina's &lt;code&gt;ſ&lt;/code&gt; zichtbaar en is op de artikelpagina's de &lt;code&gt;{{ls}}&lt;/code&gt; zichtbaar:  Zo kan men op de indexpagina's de transcriptie conform de scan maken en verschijnt in de weergave in de hoofdnaamruimte toch de s. Zou dit voor jou een acceptabele oplossing zijn? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 11 sep 2025 20:45 (CEST)

:Mijn ervaring is dat de lange 's' te vaak als een 'f' gelezen wordt. Hij maakt geen deel meer uit van ons alfabet. Transcriberen is niet natekenen of imiteren. Het is het omzetten van het ene alfabet naar het andere. Hoe het er staat, kun je op de foto zien. Wat er staat, lees je in de editie. Ook de manier waarop men destijds met leestekens en hoofdletters omging, is de onze niet. Dus dat pas je aan. Daarmee verander je niets aan de tekst. En als je wat verandert dan markeer je dat met [rechte haken], wat zo veel betekent als 'ingreep van de editeur'. Simpeler en effectiever kan het niet. Voorwaarde is dat je vertrouwd bent met historische teksten. Groet, Willem. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 12 sep 2025 11:40 (CEST)
:::Ik leer veel van je inbreng, zowel als van inbreng van andere ws-gebruikers. Ik ontdek daarbij de voordelen van extra digitale  mogelijkheden. Het [[sjabloon:ls]] combineert op wikisource behoud van het oude (hoe het op de scan staat) met toepassing van het nieuwe (wat er staat). Zo ook:net als jouw inbreng over de transcripties leerzaam is voor mij, is jou inbreng bij uitleg van een oud woord in de tekst fijn, maar in wikisource wordt '''niet''' een ref '''toegevoegd''' maar gebruikt men het [[sjabloon:SIC]]. Voorbeeld: &lt;nowiki&gt; weirwolff&lt;ref&gt;weerwolf&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt; heb ik vervangen door {{SIC|weirwolff|weerwolf}} (ga met de muis op het blauw onderstreepte woord). Zo wordt geen tekst onderaan toegevoegd en toch uitleg gegeven, dank zij die extra digitale mogelijkheid.
::[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 12 sep 2025 12:10 (CEST)
:::Prima. Ga ik naar kijken. Zal een dezer dagen dit nieuwsbericht afmaken. Groet, Willem. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 12 sep 2025 12:11 (CEST)

== Regels op wikisource.  ==

Dag Willem, Wikisource heeft eigen regels.  Een belangrijke serie regels betreft [[s:en:Wikisource:Annotations]]. Dus die toegevoegde ref's horen niet, zie met name de sectie ''Clean texts'': &lt;&lt;A &quot;clean&quot; text&quot;, in the context of this policy, is the original work with no user-added annotations. A clean text must exist on Wikisource before an annotated version of the same text can be created.&gt;&gt; Wel is toegestaan (sectie lager)&quot;: &lt;&lt;Use of the &lt;nowiki&gt;{{SIC}}&lt;/nowiki&gt; template to indicate that typos are part of the original text and were not introduced during proofreading.&gt;&gt;

Ken je eigenlijk wel het onderscheid tussen de ''transcriptie'' die op de indexpagina (paginaruimte) staat en niet toegankelijk is voor ''export'' naar e-readers e.d., en de ''transclusie'' met de ''pages tag'' die in het artikel (hoofdruimte) verschijnt en toegankelijk is voor e-readers e.d.? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 12 sep 2025 17:22 (CEST)

:Verander het maar in hoe het moet. Dan zal ik mij aanpassen. Groet, Willem. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 12 sep 2025 20:33 (CEST)
::Dag Willem, 
::{{done}}. Kijk eerst naar de [[Warachtighe ende verschrickelijcke beschrijvinge van vele toovenaers ende toovenerssen oft vandoysen, hoe ende waerom men die herwaerts en ghentswaerts verbrandt heeft in dit teghenwoordich jaer 1589|transclusie]] van de gehele tekst (met gewone s), en ga dan de [[Pagina:Warachtighe Ende verschrickelijcke beschrijuinge van vele Toouenaers ende Toouenersse oft vandoysen hoe ende waerom men die herwaerts ende ghentswaerts verbrandt heeft in dit teghenwoordich Jaer 1589.pdf/3|transcriptie]] (met lange {{ls}}) pagina per pagina controleren. Er zullen nog wel karakters aan te passen zijn.
::Ik heb veel geleerd van je commentaren, en lees middeleeuwse teksten daardoor gemakkelijker. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 14 sep 2025 10:32 (CEST)
:::Graag gedaan. Maar ik houd het voor gezien. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 14 sep 2025 18:30 (CEST)

== Machine-vertaling  ==

Dag Willem, van Bauduin de Sebourc is nu een googlevertaling beschikbaar: gebrekkig, maar wel behulpzaam: [https://fr.wikisource.org/wiki/Bauduin_de_Sebourc] en  klikken op de adresregel bovenaan, dan verschijnt  het zwarte vertaalikoontje G bovenaan rechts naast de ster, daarop klikken geeft de vertaling.    
PS. De moeder van Bauduin, ''Rose'' de Nimaye blijkt de fictieve zus van Heliant, de Ridder metter Swane, te zijn, in de Nederlandse editie van de Ridder metter Swane uit 1931 wordt ze ''Rasse'' genoemd, elders Rosetta. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 aug 2026 13:51 (CEST)

:Dank je wel. Ga ik naar kijken als ik visueel weer op de klaver ben. Misschien ga ik met een Romanistische collega hier een stukje over schrijven: Hoe betrouwbaar is die machinale vertaling. Maar dat hoor / lees je wel als het zo ver is. Groet, Willem [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 14:16 (CEST)
::De machinevertaling verslikt zich vaak, en de vertaling wil steeds maar synoniemen gebruiken. Het is soms lachwekkend fout, en soms worden flarden of losse woorden niet vertaald. Je ziet bij de meeste fouten wel dat het fout is gegaan (bijv. m/v klopt vaak niet). Een oud-frans woord aanpassen geeft soms al verbetering (vb.: Damoiseau voor damsel). Maar het helpt wel de Oud-Franse tekst gemakkelijker te lezen. Het is net als met OCR: nu eens 80%, dan 98% goed en altijd nog door een mens te corrigeren. PS. ''Rasse'', ik zag nu in jouw versie ''Rosse'', met opmerking: ''Lees Roose''. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 aug 2026 14:39 (CEST)
:::Mijn pessimistisch vermoeden is dat volgende generaties studenten geen Oudfrans meer gaan studeren maar in plaats daarvan Oudfranse teksten door de vertaalmachine halen en niet in staat zijn de fouten in de vertaling te herkennen.
:::In een vorig leven was ik gecommitteerde bij de eindexamens Nederlands van de PABO. Elk jaar was er minstens één kandidaat die probeerde de docent en de gecommitteerde te foppen door te doen alsof hij / zij het boek gelezen had, maar alleen maar naar de film geweest was. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 14:43 (CEST)
::::De oplossing van het vertaal probleem zal, naar ik vermoed, niet gezocht worden in beter onderwijs voor studenten, maar in betere vertaalmachines. Zoals met ook de terugloop van kwaliteit bij onderwijsgevenden probeert te compenseren met technische snufjes. Zogenaamd slim, maar in wezen oliedom.[[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 14:46 (CEST)
:::::Maar dit is juist een oproep aan taalkundigen om '''hun kennis toe te voegen''' aan de gebrekkige machine-vertaling, niet om genoegen te nemen met de machine-vertaling. Zie het als de steigers bij een te bouwen gebouw, die helpen om sneller het bouwmateriaal op de plek neer te leggen waar men het gebruiken wil. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 aug 2026 18:17 (CEST)
::::::Begrijp ik. Maar het probleem is (botweg geformuleerd): De mensen die het niet kunnen, hebben tijd. De mensen die het wel kunnen, hebben geen tijd. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 18:24 (CEST)
:::::::Ben er ook helemaal niet op tegen. Maar ... er zijn nog maar heel weinig mensen in Nederlands en België die dit Frans goed genoeg kunnen begrijpen om het correct te vertalen. En het is nogal een lap tekst... [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 18:27 (CEST)
::::::::Eerst overzetten in modern Frans zou het vertalen kunnen bevorderen. Dat zou op ws:fr gedaan kunnen worden met Franse gebruikers. Wie, o wie? --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 aug 2026 19:07 (CEST)
:::::::::Ook voor moderne Fransen is middeleeuws Frans geen appeltje eitje. Al is de kloof minder groot dan voor (Noord-)Nederlanders, wier taal niet teruggaat op een Middelnederlandse streektaal, maar op de wat taal betreft kunstmatige Dordtse Statenvertaling van de Bijbel. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 22:16 (CEST)
::::::::::Omdat ik niet kan reageren op wat hieronder staat, dan maar zo: AI is de ultieme Ulenspiegel: Hij doet wat je zegt, niet wat je bedoelt. Wat de berijmde vertalingt betreft, ja, die rijmt. Maar is het een vertaling? Non![[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 4 aug 2026 18:44 (CEST)
:::::::::::Zal je het commentaar van mijn collega Romanistiek bespraren. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 4 aug 2026 23:06 (CEST)

Ik ben aan het spelen gegaan met AI, daar had ik nog geen ervaring mee. Eerst AI van oud naar modern Frans, zie [[s:fr:Page:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/23]], dan google translate naar Nederlands, zie [[Pagina:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/23|pagina 1]] en [[Pagina:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/24|pagina 2]]. 

Ik kijk er met enige verbazing naar.  Wat zal de Romanistische collega vinden van die meerstaps computervertaling?</text>
      <sha1>mxxex91weusbzx3fwa3okkwutrhqgpb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224429</id>
      <parentid>224424</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T07:48:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Wthjmkuiper</username>
        <id>946</id>
      </contributor>
      <origin>224429</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29943" sha1="d6vamgbp12qnsk8n86gdiyfuqhbm0o8" xml:space="preserve">== Welkom ==

Welkom op de Nederlandstalige Wikisource! U bent behoorlijk actief geweest de laatste dagen, met [[Lijst van gedigitaliseerde Middelnederlandse handschriften en drukken in binnen- en buitenlandse bibliotheken]]. Mag ik zo vrij zijn eens te informeren wat u ertoe gebracht heeft deze lijst op nl-wikisource te plaatsen? 

Hartelijke groet, --[[Gebruiker:Dick Bos|Dick Bos]] ([[Overleg gebruiker:Dick Bos|overleg]]) 4 apr 2018 19:45 (CEST)


En of dat mag. Wikipedia heeft in mijn universitaire wereld(je) niet zo'n goede naam, deels terecht, maar vooral ten onrechte. Het is zo anders dan men gewend is dat men er geen raad mee weet. Een jaar of wat geleden ben ik gaan bijdragen aan Wikipedia, deels omdat ik geleerd heb dat je niet alleen moet halen maar ook brengen, deels omdat de informatie over onderwerpen op mijn vakgebied, Middelnederlandse letterkunde, nogal te wensen overlaat. Komt ook omdat mijn collega's niet goed met dit medium om kunnen gaan. Nu steeds meer bibliotheken ertoe overgaan om hun handschriften en oude drukken in facsimile online te zetten was het hoog tijd om eens een inventarisatie daarvan te maken. Niet alleen voor vakmensen, bibliothecarissen en wetenschappers, maar ook voor studenten, scholieren en journalisten, kortom voor iedereen die belangstelling heeft voor middeleeuwse handschriften en drukken met Nederlandstalige teksten. Aanhaken bij een bestaande website leek mij niet de rechte weg naar het doel. Daar een eigen website voor aanmaken is onbetaalbaar. Ook kun je zo'n lijst niet in je eentje maken. Dat kan het beste in de vorm van een wiki. De volgende vraag was: in welke wiki? Een zeer ervaren Wikipediaan, natuur12, raadde mij toen Wikisource aan. Dat advies heb ik opgevolgd. Ik heb een proefversie in mijn kladblok gemaakt, dat laten zien aan mijn collega Dirk Schoenaers, en vervolgens hebben wij / heb ik die lijst 'officieel' gepubliceerd. De reacties zijn talrijk en bijna allemaal zeer positief. Zie ook dat het concept aanslaat en dat gebruikers links toevoegen. Zie ook dat Google de Lijst gevonden heeft. Kortom, wij zijn nog lang niet klaar met het invoeren van links, maar het ziet er veelbelovend uit en ik heb de indruk dat wij hiermee heel veel mensen een grote dienst bewijzen. Dank voor uw reactie. Commentaar is altijd welkom. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 4 apr 2018 20:33 (CEST)

== Links ==

Dag Willem, kun je de wijzigingen/updates nakijken die ik aangebracht heb in de links van de lijst nakijken? Dat kan het gemakkelijkst door vanaf [https://nl.wikisource.org/w/index.php?title=Wikisource:Lijst_van_gedigitaliseerde_Middelnederlandse_handschriften_en_drukken_in_binnen-_en_buitenlandse_bibliotheken&amp;diff=next&amp;oldid=195793 dit verschil tussen versies] te vergelijken en steeds een stap verder naar het volgende verschil. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 26 okt 2024 21:33 (CEST)

:Ben begonnen met Berlijn. Het gaat goed tot en met 516 Nederrijnse Historiebijbel. Daarna komen foute links, te beginnen met: MS germ. fol. 549 Johannes Veghe, Een devoet boeck van enen gheesteliken wyngaerden. 15de eeuw.
:Dit kan mijns inziens beter online gedaan worden, bijvoorbeeld via Jitsi of Skype of wat dan ook.
:Groet, [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 27 okt 2024 00:16 (CEST)
::'''De fout zat in de oorspronkelijke link'''. Het oorspronkelijke item was *MS germ. fol. 549{{gap}}Johannes Veghe, ''https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht?PPN=PPN833652451&amp;PHYSID=PHYS_0019&amp;DMDID=DMDLOG_0006 Een devoet boeck van enen gheesteliken wyngaerden''. 15de eeuw.{{gap|1em}}'''B'''[{{BNM-I|02886}}] en die link verwijst foutief naar Ms. germ. fol. 282, en dat doet de verkorte link https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht?PPN=PPN833652451 dus ook foutief. 
::Oorspronkelijke link van volgend item ''preek'' is ook fout https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht?PPN=PPN66501970X&amp;PHYSID=PHYS_0001&amp;DMDID= , en verkort tot https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht?PPN=PPN66501970X blijft identiek fout. Kun je voor die twee de juiste link opzoeken?  
::De rest van de lijst is weer goed. Nog twee kommentaren:
::Maria van Gelder verwijst niet naar staatsbibliotheek Berlijn, maar naar ruu. Misschien kan dat vervangen worden door een verwijzing naar de staatsbibliotheek. 
::De 10 fragmenten foli 751 hebben alle http://resolver.staatsbibliothek-berlin.de/SBB000033BB00000000 wat verwijst naar (ter uniformering vervangen zou mogen worden door) https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht/?PPN=PPN637427750 
::Groet --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 27 okt 2024 09:34 (CET)
:::De goede link naar MS germ. fol. 549 is https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht/?PPN=PPN785304479
:::maar daar is het Ps.Johannes Veghe: ''Wijngaerden der seele'' en niet  Johannes Veghe:''Een devoet boeck van enen gheesteliken wyngaerden''. 
:::En overheadlink naar MS. germ. fol. 736 is wel goed https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht/?PPN=PPN66501970X maar die bevat meerdere ''predigt'' , en voorzover ik zie, is de doorverwijslink naar fragment 27 https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht?PPN=PPN66501970X&amp;PHYSID=PHYS_0062&amp;DMDID=DMDLOG_0016 en niet ....0006. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 27 okt 2024 11:21 (CET)
::::De titel die nu onder fol. 549 in de Lijst staat, is het 'incipit', niet de 'titel' van de tekst. Dus het incipit kan veranderd worden in de titel en dan zou alles weer goed moeten werken.[[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 27 okt 2024 13:09 (CET)
:::::Die verandering laat ik over aan jullie, de specialisten; ik beperk me tot onderhoud aan wikisource, al moet ik me dan ook een beetje in dit (interessante) onderwerp verdiepen. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 27 okt 2024 18:41 (CET)
::::::Alle begrip, Havang. Ik zal het veranderen.[[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 27 okt 2024 18:52 (CET)

== Hoofdbibliotheek Biekorf ==

Onder sectie Brugge, hoofdbibliotheek Biekorf, staan problematische links, die allemaal nagekeken dienen te worden. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 2 nov 2024 14:14 (CET)

== google book link ==

Dag Willem, de google book id-link bevat de google play link, maar niet omgekeerd. Ik heb de google play links daarom aangepast. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 12 nov 2024 22:05 (CET)

:Mijn voorkeur gaat uit naar een directe link naar het facsimile in pdf. De rest leidt alleen maar af en houdt alleen maar op. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 12 nov 2024 22:09 (CET)
::::Voor de google pay link moet men extra inloggen; men kan niet terug naar google books id, de universele link voor het item. Overigens, al deze google book kunnen als boek op commons geupoload en vervolgens op wikisource gezet worden. 
::[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 12 nov 2024 22:25 (CET)

== Den Haag ==

Nog enige mogelijke items voor Den Haag 
* 168 G 35 https://archive.org/details/ned-kbn-all-00001831-001
* 171 D 26 https://archive.org/details/ned-kbn-all-00001917-001
* 171 D 39 https://archive.org/details/ned-kbn-all-00002048-001
[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 dec 2024 15:43 (CET)

== Tip. ==

Tip: [https://www.uu.nl/nieuws/des-coninx-summe-digitaal-beschikbaar Des Coninx Summe digitaal beschikbaar - Nieuws - Universiteit Utrecht] [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 6 jan 2025 19:17 (CET)

:Bedankt! [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 7 jan 2025 00:41 (CET)

== Rijmbijbel ==

Dag Willem, 
Je hebt al wat verbeteringen aangebracht in Rijmbijbel. Intussen heb ik Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf in leesbare resolutie kunnen construeren en na enige technische problemen dank zij hulp van een franse gebruikster het bestand op commons gekregen en de [[Index:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf]] aangemaakt. Kun je de begeleidende teksten bij de ''Index'' nakijken? 
Ik ben begonnen de bestaande teksten pagina na pagina te kopieren naar de indexpagina's. Voor de sier-initiaalletters gebruik ik [[sjabloon:initiaal]].Je kunt nu per pagina vergelijkenderwijs corrigeren, beginnend met [[Pagina:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf/19]], (correctie, die je misschien al af hebt). [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 16 mei 2025 15:12 (CEST)
PS. Je wilde de versnummering anders hebben. Hoe anders? Verwijderen of andere opmaak?

:Vroeger was het gebruikelijk om in de linker marge ruimte te reserveren voor regelnummers. Maar als je in een tekstverwerker gebruikt maakt van DropCaps (wat ik doe in WordPerfect 2021, m.i. de beste tekstverwerker) dan levert dat conflicten op als er een regelnummer vóór die DropCap staat. Daarom zet ik nu mijn regelnummers in de rechtermarge. In WordPerfect kun je dat heel gemakkelijk doen met 'sprong naar rechts'. Ze komen dan tegen de kantlijn te staan, wat er heel goed uit ziet. Het is heel overzichtelijk om ook kolom- en pagina-overgangen in de (rechter) marge op te nemen. Ik doe dat in vet en in een kleiner corps, zodat de lezer ziet dat het toevoegingen zijn van de editeur. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 16 mei 2025 16:44 (CEST)
::Wikisource gebruikt zijn eigen wikisource code met lokaal toegevoegde sjablonen. De pagina's worden in het artikel al rechts aangegeven met een link in blauw, ik heb ''als test'' op indexpagina 19 de kolommen met [[Sjabloon:float right]] in [[Sjabloon:grijs|grijs]] rechts van de eerste regel aangegeven, en de regelnummers heb ik met [[sjabloon:sup]] als kleine letters in grijs bovenaan de genummerde regels gezet, dat is simpel en niet zo storend als cijfers in tussenregels. Kun je [[Pagina:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf/19]] bekijken, en als het accoord is zo, in de edit-mode onderaan de groene ''knop'' aanklikken voor gecontroleerd, en de pagina opslaan? 
::Ik kan in de Index de paginanummers aanpassen van 1 2 3 4 etc naar f1r f1v f2r f2v, zodat de (in potlood aangebrachte) folionrs van het manuscript verschijnen in het artikel. Doen? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 16 mei 2025 17:52 (CEST)
:::Sommige handschriften zijn voorzien van middeleeuwse foliëring, die soms verschilt van moderne potloodfoliëring. Ook zitten er wel eens fouten in moderne foliëring. Als een perkamenten handschrift weinig gebruikt is, kunnen haarzijden las klitband aan elkaar kleven. Mijn voorkeur gaat uit naar de middeleeuwse foliéring als die er is. De gebruikelijke afkorting voor 'folium' (blad) is: fol. De voorkant van het blad noemt men de 'recto' zijde, de achterkant de 'verso' zijde. De kolommen worden aangeduid met kleine letters: fol. 1 recto a, fol. 1 recto b, fol. 1 verso a, fol. 1 verso b. Dit kan afgekort worden als: fol. 1ra, fol. 1rb, fol. 1va en fol. 1vb.[[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 16 mei 2025 18:03 (CEST)
::::{{sup|{{grijs|25}}}}{{initiaal|N}}: de sjablonen blijken niet compatibel, want eerst initiaal dan nummer, dat  ik stel voor om simpel het regelnummer weg te laten.
::::Kolom 1 en kolom 2 kan vervangen worden door kolom a en kolom b.
::::In de Index onder ''Pagina's'' wordt de kortste vorm f1r en f1v gebruikt, het zou te groot worden om langere vormen te gebruiken, het is al erg genoeg dat doornummering niet kan en alle nrs apart in de pagelist getypt moeten worden. Ik ga dat wel doen. Kun jij dan op de Index de volgende pagina nakijken en beoordelen of de scan goed genoeg is voor de visuele transcriptie? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 16 mei 2025 19:12 (CEST)
:::::Om het afschrift met het handschrift te vergelijken, open ik het handschrift in browser 1 in venster 1 boven in mijn scherm, en open ik het afschrift in een andere browser in een tweede venster onder in mijn scherm. Op die manier kun je 1 op 1 vergelijken zonder dat je ogen uitglijden. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 16 mei 2025 19:16 (CEST)
::::::IK ben intussen gevorderd met onderhoud tot pag fol.9r=pdf-pag 33. Kun je die pagina's ''proeflezen'', en klik je dan bij opslaan ook de gele knop (proefgelezen) aan? --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 17 mei 2025 14:12 (CEST)
==Corrigeren niet in de hoofdnaamruimte, maar in de indexruimte ==
Dag Willem,Ik ben bezig de aanwezige tekst van de hoofdnaamruimte te verplaatsen naar de indexruimte. Alle tekst moet uiteindelijk in depagina's van de Index komen,m en vandaar met een ''tag'' verschijnen in de hooifdnaamruimte.dat heb ik al gedaan t/m f15v. Ik zie dat je [https://nl.wikisource.org/w/index.php?title=Rijmbijbel%2FGenesis&amp;diff=208180&amp;oldid=208179 deze correcties hebt gemaakt]. Je correcties zijn prima, maar op de verkeerde plek;  daarom heb je f2v t/m f15v gemist het is de bedoeling dat alle correcties in de indexruimte gebeuren op de individuele pagina's, en dat in de hoofdnaamruimte geen veranderingen gemaakt worden.&lt;br&gt; :
Je hebt gezien, dat je f2v in Rijmbijbel/Genesis niet meer kon veranderen; als je f2v wil corrigeren, moet dat op de index in [[Pagina:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf/20|f2v]], waar handschrift en afschrift naast elkaar staan. Je hoeft inderdaad niet de twee naast elkaar te vergelijken, onder elkaar kan ook. Wat je daar corrigeert, verschijnt automatisch als gecorrigeerd in [[Rijmbijbel/Genesis]].  Klikken bij Rijmbijbel/Genesis op ''bron'' (menuregel bovenaan) brengt je bij de [[Index:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf]]  en bestuur eens hoe die is opgebouwd: klik in de paginalijst f2v aan en je kunt de correctie on-line direct op de pagina binnen wikisource maken, of de tekst eerst off-line corrigeren en dan kopieren op die pagina.  

Ik ga nu de laatste pagina's van Genesis overzetten (in nog niet gecorrigeerde vorm) van hoofdnaamruimte naar indexruimte, dus dan tref je in de edit-modus van Rijmbijbel/Genesis alleen maar meer de &lt;pages index=....&gt; tag aan. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 18 mei 2025 10:47 (CEST)

:Dag Willem,
Misschien heb jij contact met sudenten die zouden kunnen oefenen om pagina's te corrigeren van [[Index:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf]].--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 28 mei 2025 18:09 (CEST)

:Helaas, Havang(nl), ben al sinds 2011 met pensioen. Maar ik zal nog in actieve dienst zijnde collegas vragen of zij iemand(en) bereid kunnen vinden. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 28 mei 2025 19:18 (CEST)

== Van proefgelezen naar gecorrigeerd ==

Dag Willem, 

ik zag je enkele pagina's verbeteren, je kunt als tweede corrector deze pagina's bij het opslaan markeren als &quot;gecorrigeeerd&quot; met behulp van de groene ''knop'' onderaan. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 4 sep 2025 20:04 (CEST)
PS. bij het koppelen van tekst aan de scans, heb ik de bestaande tekst gekopieerd naar de indexpagina's en als '''proefgelezen''' gemarkeerd, lees dus: &quot;proefgelezen door de oorspronkelijke plaatser van de tekst&quot;. Omdat we met zo weinigen zijn, kan dan de corrector/gebruiker die na mij komt de tekst verbeteren en '''valideren'''. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 6 sep 2025 13:36 (CEST)

:Kwam deze tekst tegen in de USTC en keek met Google of er al een transcriptie van bestond. Zo vond ik de Wikisource pagina. Met alle respect en bewondering voor de goede bedoelingen en het verzette werk, dit is amateurisme. Teksten editeren is een vak dat je moet leren. Ik heb er een zooi fouten in verbeterd, maar wil dit niet valideren zolang die rechte-s in de tekst blijft staan. Editeren is niet imiteren maar laten zien wát er staat. Groet, Willem [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 6 sep 2025 13:43 (CEST)
::Op wikisource wordt zowel de rechte-s als de gewone s toegestaan. Zelf laat ik dat overal over aan de keuze van de gebruikers/correctors van de tekst. Je bent vrij om de rechte-s door een gewone s te vervangen, en wel allemaal tegelijk met behulp van de zwarte knop ''zoeken en vervangen'' rechts boven onder ''voorvertoning'' in de bewerken-modus. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 6 sep 2025 15:09 (CEST)
:::Dank je wel. Ga ik proberen. Als je een afbeelding van de tekst naast de transcriptie plaatst, is het niet zinvol om die ook in de editie te zetten. Dat deed men wel eens in de vroege 19e eeuw, toen het vak nog in de kinderschoenen stond. Groet, Willem. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 6 sep 2025 16:34 (CEST)
::::Het spijt mij, maar ik kan die zwarte knop niet vinden. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 6 sep 2025 16:38 (CEST)
:::::P.S. Als deze tekst door een OCR programma 'gelezen' is, dan zou ik dat programma alleen gebruiken als iemand de leesfouten van dat OCR programma kan corrigeren. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 6 sep 2025 16:41 (CEST)
::::::Als in de menuregel boven de tekst de knop ''uitgebreid'' blauw is, moet je die eerst aanklikken, dan verschijnt een tweede menuregel en daar vind je de genoemde zwarte knop.
::::::PS. De tekst na toepassing van '''O'''ptical '''C'''haracter '''R'''ecognition moet inderdaad gecorrigeerd worden door twee gebruikers, de tweede gebruiker zet de laatste puntjes op de i. De scan-afbeelding wordt in de indexpagina naast de transcriptie ter correctie getoond ([[Pagina:Warachtighe Ende verschrickelijcke beschrijuinge van vele Toouenaers ende Toouenersse oft vandoysen hoe ende waerom men die herwaerts ende ghentswaerts verbrandt heeft in dit teghenwoordich Jaer 1589.pdf/8|Voorbeeld van pagina]] maar bij toepassing van de pages tag verschijnt in het artikel slechts de transcriptie ([[Warachtighe ende verschrickelijcke beschrijvinge van vele toovenaers ende toovenerssen oft vandoysen, hoe ende waerom men die herwaerts en ghentswaerts verbrandt heeft in dit teghenwoordich jaer 1589|Voorbeeld van artikel met alle pagina's]]).  Het artikel geldt als gepubliceerd en is toegankelijk voor zoekmachines, de pagina in de index is niet toegankelijk voor zoekmachines en geldt niet als gepubliceerd.--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 6 sep 2025 20:54 (CEST)
:::::::Deze interface is mij te onoverzichtelijk. Ik blijf ervan af. Ik wil dit wel proeflezen en corrigeren, maar dan moet iemand anders die lange-s vervangen door onze 's'. Groet, Willem [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 7 sep 2025 15:42 (CEST)
::::::::{{done}}, nog geen 2 minuten werk voor alle pagina's, dank zij de simpele interface.--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 7 sep 2025 16:46 (CEST)
:::::::::Dank je wel! Groet, Willem. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 7 sep 2025 17:42 (CEST)
=== &amp;#383; zowel als s ===
Dag Willem, zie deze discussie over [[Sjabloon:Lange s]] : [[Overleg gebruiker:Eievie#S is s]], het is mogelijk met dit sjabloon:ls naar keuze &amp;#383; zowel als s te kunnen weergeven. Standaardinstelling: met &lt;nowiki&gt;{{ls}}&lt;/nowiki&gt; is op de indexpagina's &lt;code&gt;ſ&lt;/code&gt; zichtbaar en is op de artikelpagina's de &lt;code&gt;{{ls}}&lt;/code&gt; zichtbaar:  Zo kan men op de indexpagina's de transcriptie conform de scan maken en verschijnt in de weergave in de hoofdnaamruimte toch de s. Zou dit voor jou een acceptabele oplossing zijn? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 11 sep 2025 20:45 (CEST)

:Mijn ervaring is dat de lange 's' te vaak als een 'f' gelezen wordt. Hij maakt geen deel meer uit van ons alfabet. Transcriberen is niet natekenen of imiteren. Het is het omzetten van het ene alfabet naar het andere. Hoe het er staat, kun je op de foto zien. Wat er staat, lees je in de editie. Ook de manier waarop men destijds met leestekens en hoofdletters omging, is de onze niet. Dus dat pas je aan. Daarmee verander je niets aan de tekst. En als je wat verandert dan markeer je dat met [rechte haken], wat zo veel betekent als 'ingreep van de editeur'. Simpeler en effectiever kan het niet. Voorwaarde is dat je vertrouwd bent met historische teksten. Groet, Willem. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 12 sep 2025 11:40 (CEST)
:::Ik leer veel van je inbreng, zowel als van inbreng van andere ws-gebruikers. Ik ontdek daarbij de voordelen van extra digitale  mogelijkheden. Het [[sjabloon:ls]] combineert op wikisource behoud van het oude (hoe het op de scan staat) met toepassing van het nieuwe (wat er staat). Zo ook:net als jouw inbreng over de transcripties leerzaam is voor mij, is jou inbreng bij uitleg van een oud woord in de tekst fijn, maar in wikisource wordt '''niet''' een ref '''toegevoegd''' maar gebruikt men het [[sjabloon:SIC]]. Voorbeeld: &lt;nowiki&gt; weirwolff&lt;ref&gt;weerwolf&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt; heb ik vervangen door {{SIC|weirwolff|weerwolf}} (ga met de muis op het blauw onderstreepte woord). Zo wordt geen tekst onderaan toegevoegd en toch uitleg gegeven, dank zij die extra digitale mogelijkheid.
::[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 12 sep 2025 12:10 (CEST)
:::Prima. Ga ik naar kijken. Zal een dezer dagen dit nieuwsbericht afmaken. Groet, Willem. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 12 sep 2025 12:11 (CEST)

== Regels op wikisource.  ==

Dag Willem, Wikisource heeft eigen regels.  Een belangrijke serie regels betreft [[s:en:Wikisource:Annotations]]. Dus die toegevoegde ref's horen niet, zie met name de sectie ''Clean texts'': &lt;&lt;A &quot;clean&quot; text&quot;, in the context of this policy, is the original work with no user-added annotations. A clean text must exist on Wikisource before an annotated version of the same text can be created.&gt;&gt; Wel is toegestaan (sectie lager)&quot;: &lt;&lt;Use of the &lt;nowiki&gt;{{SIC}}&lt;/nowiki&gt; template to indicate that typos are part of the original text and were not introduced during proofreading.&gt;&gt;

Ken je eigenlijk wel het onderscheid tussen de ''transcriptie'' die op de indexpagina (paginaruimte) staat en niet toegankelijk is voor ''export'' naar e-readers e.d., en de ''transclusie'' met de ''pages tag'' die in het artikel (hoofdruimte) verschijnt en toegankelijk is voor e-readers e.d.? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 12 sep 2025 17:22 (CEST)

:Verander het maar in hoe het moet. Dan zal ik mij aanpassen. Groet, Willem. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 12 sep 2025 20:33 (CEST)
::Dag Willem, 
::{{done}}. Kijk eerst naar de [[Warachtighe ende verschrickelijcke beschrijvinge van vele toovenaers ende toovenerssen oft vandoysen, hoe ende waerom men die herwaerts en ghentswaerts verbrandt heeft in dit teghenwoordich jaer 1589|transclusie]] van de gehele tekst (met gewone s), en ga dan de [[Pagina:Warachtighe Ende verschrickelijcke beschrijuinge van vele Toouenaers ende Toouenersse oft vandoysen hoe ende waerom men die herwaerts ende ghentswaerts verbrandt heeft in dit teghenwoordich Jaer 1589.pdf/3|transcriptie]] (met lange {{ls}}) pagina per pagina controleren. Er zullen nog wel karakters aan te passen zijn.
::Ik heb veel geleerd van je commentaren, en lees middeleeuwse teksten daardoor gemakkelijker. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 14 sep 2025 10:32 (CEST)
:::Graag gedaan. Maar ik houd het voor gezien. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 14 sep 2025 18:30 (CEST)

== Machine-vertaling  ==

Dag Willem, van Bauduin de Sebourc is nu een googlevertaling beschikbaar: gebrekkig, maar wel behulpzaam: [https://fr.wikisource.org/wiki/Bauduin_de_Sebourc] en  klikken op de adresregel bovenaan, dan verschijnt  het zwarte vertaalikoontje G bovenaan rechts naast de ster, daarop klikken geeft de vertaling.    
PS. De moeder van Bauduin, ''Rose'' de Nimaye blijkt de fictieve zus van Heliant, de Ridder metter Swane, te zijn, in de Nederlandse editie van de Ridder metter Swane uit 1931 wordt ze ''Rasse'' genoemd, elders Rosetta. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 aug 2026 13:51 (CEST)

:Dank je wel. Ga ik naar kijken als ik visueel weer op de klaver ben. Misschien ga ik met een Romanistische collega hier een stukje over schrijven: Hoe betrouwbaar is die machinale vertaling. Maar dat hoor / lees je wel als het zo ver is. Groet, Willem [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 14:16 (CEST)
::De machinevertaling verslikt zich vaak, en de vertaling wil steeds maar synoniemen gebruiken. Het is soms lachwekkend fout, en soms worden flarden of losse woorden niet vertaald. Je ziet bij de meeste fouten wel dat het fout is gegaan (bijv. m/v klopt vaak niet). Een oud-frans woord aanpassen geeft soms al verbetering (vb.: Damoiseau voor damsel). Maar het helpt wel de Oud-Franse tekst gemakkelijker te lezen. Het is net als met OCR: nu eens 80%, dan 98% goed en altijd nog door een mens te corrigeren. PS. ''Rasse'', ik zag nu in jouw versie ''Rosse'', met opmerking: ''Lees Roose''. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 aug 2026 14:39 (CEST)
:::Mijn pessimistisch vermoeden is dat volgende generaties studenten geen Oudfrans meer gaan studeren maar in plaats daarvan Oudfranse teksten door de vertaalmachine halen en niet in staat zijn de fouten in de vertaling te herkennen.
:::In een vorig leven was ik gecommitteerde bij de eindexamens Nederlands van de PABO. Elk jaar was er minstens één kandidaat die probeerde de docent en de gecommitteerde te foppen door te doen alsof hij / zij het boek gelezen had, maar alleen maar naar de film geweest was. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 14:43 (CEST)
::::De oplossing van het vertaal probleem zal, naar ik vermoed, niet gezocht worden in beter onderwijs voor studenten, maar in betere vertaalmachines. Zoals met ook de terugloop van kwaliteit bij onderwijsgevenden probeert te compenseren met technische snufjes. Zogenaamd slim, maar in wezen oliedom.[[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 14:46 (CEST)
:::::Maar dit is juist een oproep aan taalkundigen om '''hun kennis toe te voegen''' aan de gebrekkige machine-vertaling, niet om genoegen te nemen met de machine-vertaling. Zie het als de steigers bij een te bouwen gebouw, die helpen om sneller het bouwmateriaal op de plek neer te leggen waar men het gebruiken wil. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 aug 2026 18:17 (CEST)
::::::Begrijp ik. Maar het probleem is (botweg geformuleerd): De mensen die het niet kunnen, hebben tijd. De mensen die het wel kunnen, hebben geen tijd. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 18:24 (CEST)
:::::::Ben er ook helemaal niet op tegen. Maar ... er zijn nog maar heel weinig mensen in Nederland en België die dit Frans goed genoeg kunnen begrijpen om het correct te vertalen. En het is nogal een lap tekst... [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 18:27 (CEST)
::::::::Eerst overzetten in modern Frans zou het vertalen kunnen bevorderen. Dat zou op ws:fr gedaan kunnen worden met Franse gebruikers. Wie, o wie? --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 aug 2026 19:07 (CEST)
:::::::::Ook voor moderne Fransen is middeleeuws Frans geen appeltje eitje. Al is de kloof minder groot dan voor (Noord-)Nederlanders, wier taal niet teruggaat op een Middelnederlandse streektaal, maar op de wat taal betreft kunstmatige Dordtse Statenvertaling van de Bijbel. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 22:16 (CEST)
::::::::::Omdat ik niet kan reageren op wat hieronder staat, dan maar zo: AI is de ultieme Ulenspiegel: Hij doet wat je zegt, niet wat je bedoelt. Wat de berijmde vertalingt betreft, ja, die rijmt. Maar is het een vertaling? Non![[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 4 aug 2026 18:44 (CEST)
:::::::::::Zal je het commentaar van mijn collega Romanistiek bespraren. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 4 aug 2026 23:06 (CEST)

Ik ben aan het spelen gegaan met AI, daar had ik nog geen ervaring mee. Eerst AI van oud naar modern Frans, zie [[s:fr:Page:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/23]], dan google translate naar Nederlands, zie [[Pagina:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/23|pagina 1]] en [[Pagina:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/24|pagina 2]]. 

Ik kijk er met enige verbazing naar.  Wat zal de Romanistische collega vinden van die meerstaps computervertaling?</text>
      <sha1>d6vamgbp12qnsk8n86gdiyfuqhbm0o8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224430</id>
      <parentid>224429</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T07:50:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Wthjmkuiper</username>
        <id>946</id>
      </contributor>
      <origin>224430</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29944" sha1="as6iw6mi3fg2os89xd0mu835e8wokhb" xml:space="preserve">== Welkom ==

Welkom op de Nederlandstalige Wikisource! U bent behoorlijk actief geweest de laatste dagen, met [[Lijst van gedigitaliseerde Middelnederlandse handschriften en drukken in binnen- en buitenlandse bibliotheken]]. Mag ik zo vrij zijn eens te informeren wat u ertoe gebracht heeft deze lijst op nl-wikisource te plaatsen? 

Hartelijke groet, --[[Gebruiker:Dick Bos|Dick Bos]] ([[Overleg gebruiker:Dick Bos|overleg]]) 4 apr 2018 19:45 (CEST)


En of dat mag. Wikipedia heeft in mijn universitaire wereld(je) niet zo'n goede naam, deels terecht, maar vooral ten onrechte. Het is zo anders dan men gewend is dat men er geen raad mee weet. Een jaar of wat geleden ben ik gaan bijdragen aan Wikipedia, deels omdat ik geleerd heb dat je niet alleen moet halen maar ook brengen, deels omdat de informatie over onderwerpen op mijn vakgebied, Middelnederlandse letterkunde, nogal te wensen overlaat. Komt ook omdat mijn collega's niet goed met dit medium om kunnen gaan. Nu steeds meer bibliotheken ertoe overgaan om hun handschriften en oude drukken in facsimile online te zetten was het hoog tijd om eens een inventarisatie daarvan te maken. Niet alleen voor vakmensen, bibliothecarissen en wetenschappers, maar ook voor studenten, scholieren en journalisten, kortom voor iedereen die belangstelling heeft voor middeleeuwse handschriften en drukken met Nederlandstalige teksten. Aanhaken bij een bestaande website leek mij niet de rechte weg naar het doel. Daar een eigen website voor aanmaken is onbetaalbaar. Ook kun je zo'n lijst niet in je eentje maken. Dat kan het beste in de vorm van een wiki. De volgende vraag was: in welke wiki? Een zeer ervaren Wikipediaan, natuur12, raadde mij toen Wikisource aan. Dat advies heb ik opgevolgd. Ik heb een proefversie in mijn kladblok gemaakt, dat laten zien aan mijn collega Dirk Schoenaers, en vervolgens hebben wij / heb ik die lijst 'officieel' gepubliceerd. De reacties zijn talrijk en bijna allemaal zeer positief. Zie ook dat het concept aanslaat en dat gebruikers links toevoegen. Zie ook dat Google de Lijst gevonden heeft. Kortom, wij zijn nog lang niet klaar met het invoeren van links, maar het ziet er veelbelovend uit en ik heb de indruk dat wij hiermee heel veel mensen een grote dienst bewijzen. Dank voor uw reactie. Commentaar is altijd welkom. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 4 apr 2018 20:33 (CEST)

== Links ==

Dag Willem, kun je de wijzigingen/updates nakijken die ik aangebracht heb in de links van de lijst nakijken? Dat kan het gemakkelijkst door vanaf [https://nl.wikisource.org/w/index.php?title=Wikisource:Lijst_van_gedigitaliseerde_Middelnederlandse_handschriften_en_drukken_in_binnen-_en_buitenlandse_bibliotheken&amp;diff=next&amp;oldid=195793 dit verschil tussen versies] te vergelijken en steeds een stap verder naar het volgende verschil. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 26 okt 2024 21:33 (CEST)

:Ben begonnen met Berlijn. Het gaat goed tot en met 516 Nederrijnse Historiebijbel. Daarna komen foute links, te beginnen met: MS germ. fol. 549 Johannes Veghe, Een devoet boeck van enen gheesteliken wyngaerden. 15de eeuw.
:Dit kan mijns inziens beter online gedaan worden, bijvoorbeeld via Jitsi of Skype of wat dan ook.
:Groet, [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 27 okt 2024 00:16 (CEST)
::'''De fout zat in de oorspronkelijke link'''. Het oorspronkelijke item was *MS germ. fol. 549{{gap}}Johannes Veghe, ''https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht?PPN=PPN833652451&amp;PHYSID=PHYS_0019&amp;DMDID=DMDLOG_0006 Een devoet boeck van enen gheesteliken wyngaerden''. 15de eeuw.{{gap|1em}}'''B'''[{{BNM-I|02886}}] en die link verwijst foutief naar Ms. germ. fol. 282, en dat doet de verkorte link https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht?PPN=PPN833652451 dus ook foutief. 
::Oorspronkelijke link van volgend item ''preek'' is ook fout https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht?PPN=PPN66501970X&amp;PHYSID=PHYS_0001&amp;DMDID= , en verkort tot https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht?PPN=PPN66501970X blijft identiek fout. Kun je voor die twee de juiste link opzoeken?  
::De rest van de lijst is weer goed. Nog twee kommentaren:
::Maria van Gelder verwijst niet naar staatsbibliotheek Berlijn, maar naar ruu. Misschien kan dat vervangen worden door een verwijzing naar de staatsbibliotheek. 
::De 10 fragmenten foli 751 hebben alle http://resolver.staatsbibliothek-berlin.de/SBB000033BB00000000 wat verwijst naar (ter uniformering vervangen zou mogen worden door) https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht/?PPN=PPN637427750 
::Groet --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 27 okt 2024 09:34 (CET)
:::De goede link naar MS germ. fol. 549 is https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht/?PPN=PPN785304479
:::maar daar is het Ps.Johannes Veghe: ''Wijngaerden der seele'' en niet  Johannes Veghe:''Een devoet boeck van enen gheesteliken wyngaerden''. 
:::En overheadlink naar MS. germ. fol. 736 is wel goed https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht/?PPN=PPN66501970X maar die bevat meerdere ''predigt'' , en voorzover ik zie, is de doorverwijslink naar fragment 27 https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht?PPN=PPN66501970X&amp;PHYSID=PHYS_0062&amp;DMDID=DMDLOG_0016 en niet ....0006. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 27 okt 2024 11:21 (CET)
::::De titel die nu onder fol. 549 in de Lijst staat, is het 'incipit', niet de 'titel' van de tekst. Dus het incipit kan veranderd worden in de titel en dan zou alles weer goed moeten werken.[[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 27 okt 2024 13:09 (CET)
:::::Die verandering laat ik over aan jullie, de specialisten; ik beperk me tot onderhoud aan wikisource, al moet ik me dan ook een beetje in dit (interessante) onderwerp verdiepen. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 27 okt 2024 18:41 (CET)
::::::Alle begrip, Havang. Ik zal het veranderen.[[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 27 okt 2024 18:52 (CET)

== Hoofdbibliotheek Biekorf ==

Onder sectie Brugge, hoofdbibliotheek Biekorf, staan problematische links, die allemaal nagekeken dienen te worden. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 2 nov 2024 14:14 (CET)

== google book link ==

Dag Willem, de google book id-link bevat de google play link, maar niet omgekeerd. Ik heb de google play links daarom aangepast. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 12 nov 2024 22:05 (CET)

:Mijn voorkeur gaat uit naar een directe link naar het facsimile in pdf. De rest leidt alleen maar af en houdt alleen maar op. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 12 nov 2024 22:09 (CET)
::::Voor de google pay link moet men extra inloggen; men kan niet terug naar google books id, de universele link voor het item. Overigens, al deze google book kunnen als boek op commons geupoload en vervolgens op wikisource gezet worden. 
::[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 12 nov 2024 22:25 (CET)

== Den Haag ==

Nog enige mogelijke items voor Den Haag 
* 168 G 35 https://archive.org/details/ned-kbn-all-00001831-001
* 171 D 26 https://archive.org/details/ned-kbn-all-00001917-001
* 171 D 39 https://archive.org/details/ned-kbn-all-00002048-001
[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 dec 2024 15:43 (CET)

== Tip. ==

Tip: [https://www.uu.nl/nieuws/des-coninx-summe-digitaal-beschikbaar Des Coninx Summe digitaal beschikbaar - Nieuws - Universiteit Utrecht] [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 6 jan 2025 19:17 (CET)

:Bedankt! [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 7 jan 2025 00:41 (CET)

== Rijmbijbel ==

Dag Willem, 
Je hebt al wat verbeteringen aangebracht in Rijmbijbel. Intussen heb ik Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf in leesbare resolutie kunnen construeren en na enige technische problemen dank zij hulp van een franse gebruikster het bestand op commons gekregen en de [[Index:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf]] aangemaakt. Kun je de begeleidende teksten bij de ''Index'' nakijken? 
Ik ben begonnen de bestaande teksten pagina na pagina te kopieren naar de indexpagina's. Voor de sier-initiaalletters gebruik ik [[sjabloon:initiaal]].Je kunt nu per pagina vergelijkenderwijs corrigeren, beginnend met [[Pagina:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf/19]], (correctie, die je misschien al af hebt). [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 16 mei 2025 15:12 (CEST)
PS. Je wilde de versnummering anders hebben. Hoe anders? Verwijderen of andere opmaak?

:Vroeger was het gebruikelijk om in de linker marge ruimte te reserveren voor regelnummers. Maar als je in een tekstverwerker gebruikt maakt van DropCaps (wat ik doe in WordPerfect 2021, m.i. de beste tekstverwerker) dan levert dat conflicten op als er een regelnummer vóór die DropCap staat. Daarom zet ik nu mijn regelnummers in de rechtermarge. In WordPerfect kun je dat heel gemakkelijk doen met 'sprong naar rechts'. Ze komen dan tegen de kantlijn te staan, wat er heel goed uit ziet. Het is heel overzichtelijk om ook kolom- en pagina-overgangen in de (rechter) marge op te nemen. Ik doe dat in vet en in een kleiner corps, zodat de lezer ziet dat het toevoegingen zijn van de editeur. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 16 mei 2025 16:44 (CEST)
::Wikisource gebruikt zijn eigen wikisource code met lokaal toegevoegde sjablonen. De pagina's worden in het artikel al rechts aangegeven met een link in blauw, ik heb ''als test'' op indexpagina 19 de kolommen met [[Sjabloon:float right]] in [[Sjabloon:grijs|grijs]] rechts van de eerste regel aangegeven, en de regelnummers heb ik met [[sjabloon:sup]] als kleine letters in grijs bovenaan de genummerde regels gezet, dat is simpel en niet zo storend als cijfers in tussenregels. Kun je [[Pagina:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf/19]] bekijken, en als het accoord is zo, in de edit-mode onderaan de groene ''knop'' aanklikken voor gecontroleerd, en de pagina opslaan? 
::Ik kan in de Index de paginanummers aanpassen van 1 2 3 4 etc naar f1r f1v f2r f2v, zodat de (in potlood aangebrachte) folionrs van het manuscript verschijnen in het artikel. Doen? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 16 mei 2025 17:52 (CEST)
:::Sommige handschriften zijn voorzien van middeleeuwse foliëring, die soms verschilt van moderne potloodfoliëring. Ook zitten er wel eens fouten in moderne foliëring. Als een perkamenten handschrift weinig gebruikt is, kunnen haarzijden las klitband aan elkaar kleven. Mijn voorkeur gaat uit naar de middeleeuwse foliéring als die er is. De gebruikelijke afkorting voor 'folium' (blad) is: fol. De voorkant van het blad noemt men de 'recto' zijde, de achterkant de 'verso' zijde. De kolommen worden aangeduid met kleine letters: fol. 1 recto a, fol. 1 recto b, fol. 1 verso a, fol. 1 verso b. Dit kan afgekort worden als: fol. 1ra, fol. 1rb, fol. 1va en fol. 1vb.[[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 16 mei 2025 18:03 (CEST)
::::{{sup|{{grijs|25}}}}{{initiaal|N}}: de sjablonen blijken niet compatibel, want eerst initiaal dan nummer, dat  ik stel voor om simpel het regelnummer weg te laten.
::::Kolom 1 en kolom 2 kan vervangen worden door kolom a en kolom b.
::::In de Index onder ''Pagina's'' wordt de kortste vorm f1r en f1v gebruikt, het zou te groot worden om langere vormen te gebruiken, het is al erg genoeg dat doornummering niet kan en alle nrs apart in de pagelist getypt moeten worden. Ik ga dat wel doen. Kun jij dan op de Index de volgende pagina nakijken en beoordelen of de scan goed genoeg is voor de visuele transcriptie? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 16 mei 2025 19:12 (CEST)
:::::Om het afschrift met het handschrift te vergelijken, open ik het handschrift in browser 1 in venster 1 boven in mijn scherm, en open ik het afschrift in een andere browser in een tweede venster onder in mijn scherm. Op die manier kun je 1 op 1 vergelijken zonder dat je ogen uitglijden. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 16 mei 2025 19:16 (CEST)
::::::IK ben intussen gevorderd met onderhoud tot pag fol.9r=pdf-pag 33. Kun je die pagina's ''proeflezen'', en klik je dan bij opslaan ook de gele knop (proefgelezen) aan? --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 17 mei 2025 14:12 (CEST)
==Corrigeren niet in de hoofdnaamruimte, maar in de indexruimte ==
Dag Willem,Ik ben bezig de aanwezige tekst van de hoofdnaamruimte te verplaatsen naar de indexruimte. Alle tekst moet uiteindelijk in depagina's van de Index komen,m en vandaar met een ''tag'' verschijnen in de hooifdnaamruimte.dat heb ik al gedaan t/m f15v. Ik zie dat je [https://nl.wikisource.org/w/index.php?title=Rijmbijbel%2FGenesis&amp;diff=208180&amp;oldid=208179 deze correcties hebt gemaakt]. Je correcties zijn prima, maar op de verkeerde plek;  daarom heb je f2v t/m f15v gemist het is de bedoeling dat alle correcties in de indexruimte gebeuren op de individuele pagina's, en dat in de hoofdnaamruimte geen veranderingen gemaakt worden.&lt;br&gt; :
Je hebt gezien, dat je f2v in Rijmbijbel/Genesis niet meer kon veranderen; als je f2v wil corrigeren, moet dat op de index in [[Pagina:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf/20|f2v]], waar handschrift en afschrift naast elkaar staan. Je hoeft inderdaad niet de twee naast elkaar te vergelijken, onder elkaar kan ook. Wat je daar corrigeert, verschijnt automatisch als gecorrigeerd in [[Rijmbijbel/Genesis]].  Klikken bij Rijmbijbel/Genesis op ''bron'' (menuregel bovenaan) brengt je bij de [[Index:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf]]  en bestuur eens hoe die is opgebouwd: klik in de paginalijst f2v aan en je kunt de correctie on-line direct op de pagina binnen wikisource maken, of de tekst eerst off-line corrigeren en dan kopieren op die pagina.  

Ik ga nu de laatste pagina's van Genesis overzetten (in nog niet gecorrigeerde vorm) van hoofdnaamruimte naar indexruimte, dus dan tref je in de edit-modus van Rijmbijbel/Genesis alleen maar meer de &lt;pages index=....&gt; tag aan. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 18 mei 2025 10:47 (CEST)

:Dag Willem,
Misschien heb jij contact met sudenten die zouden kunnen oefenen om pagina's te corrigeren van [[Index:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf]].--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 28 mei 2025 18:09 (CEST)

:Helaas, Havang(nl), ben al sinds 2011 met pensioen. Maar ik zal nog in actieve dienst zijnde collegas vragen of zij iemand(en) bereid kunnen vinden. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 28 mei 2025 19:18 (CEST)

== Van proefgelezen naar gecorrigeerd ==

Dag Willem, 

ik zag je enkele pagina's verbeteren, je kunt als tweede corrector deze pagina's bij het opslaan markeren als &quot;gecorrigeeerd&quot; met behulp van de groene ''knop'' onderaan. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 4 sep 2025 20:04 (CEST)
PS. bij het koppelen van tekst aan de scans, heb ik de bestaande tekst gekopieerd naar de indexpagina's en als '''proefgelezen''' gemarkeerd, lees dus: &quot;proefgelezen door de oorspronkelijke plaatser van de tekst&quot;. Omdat we met zo weinigen zijn, kan dan de corrector/gebruiker die na mij komt de tekst verbeteren en '''valideren'''. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 6 sep 2025 13:36 (CEST)

:Kwam deze tekst tegen in de USTC en keek met Google of er al een transcriptie van bestond. Zo vond ik de Wikisource pagina. Met alle respect en bewondering voor de goede bedoelingen en het verzette werk, dit is amateurisme. Teksten editeren is een vak dat je moet leren. Ik heb er een zooi fouten in verbeterd, maar wil dit niet valideren zolang die rechte-s in de tekst blijft staan. Editeren is niet imiteren maar laten zien wát er staat. Groet, Willem [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 6 sep 2025 13:43 (CEST)
::Op wikisource wordt zowel de rechte-s als de gewone s toegestaan. Zelf laat ik dat overal over aan de keuze van de gebruikers/correctors van de tekst. Je bent vrij om de rechte-s door een gewone s te vervangen, en wel allemaal tegelijk met behulp van de zwarte knop ''zoeken en vervangen'' rechts boven onder ''voorvertoning'' in de bewerken-modus. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 6 sep 2025 15:09 (CEST)
:::Dank je wel. Ga ik proberen. Als je een afbeelding van de tekst naast de transcriptie plaatst, is het niet zinvol om die ook in de editie te zetten. Dat deed men wel eens in de vroege 19e eeuw, toen het vak nog in de kinderschoenen stond. Groet, Willem. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 6 sep 2025 16:34 (CEST)
::::Het spijt mij, maar ik kan die zwarte knop niet vinden. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 6 sep 2025 16:38 (CEST)
:::::P.S. Als deze tekst door een OCR programma 'gelezen' is, dan zou ik dat programma alleen gebruiken als iemand de leesfouten van dat OCR programma kan corrigeren. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 6 sep 2025 16:41 (CEST)
::::::Als in de menuregel boven de tekst de knop ''uitgebreid'' blauw is, moet je die eerst aanklikken, dan verschijnt een tweede menuregel en daar vind je de genoemde zwarte knop.
::::::PS. De tekst na toepassing van '''O'''ptical '''C'''haracter '''R'''ecognition moet inderdaad gecorrigeerd worden door twee gebruikers, de tweede gebruiker zet de laatste puntjes op de i. De scan-afbeelding wordt in de indexpagina naast de transcriptie ter correctie getoond ([[Pagina:Warachtighe Ende verschrickelijcke beschrijuinge van vele Toouenaers ende Toouenersse oft vandoysen hoe ende waerom men die herwaerts ende ghentswaerts verbrandt heeft in dit teghenwoordich Jaer 1589.pdf/8|Voorbeeld van pagina]] maar bij toepassing van de pages tag verschijnt in het artikel slechts de transcriptie ([[Warachtighe ende verschrickelijcke beschrijvinge van vele toovenaers ende toovenerssen oft vandoysen, hoe ende waerom men die herwaerts en ghentswaerts verbrandt heeft in dit teghenwoordich jaer 1589|Voorbeeld van artikel met alle pagina's]]).  Het artikel geldt als gepubliceerd en is toegankelijk voor zoekmachines, de pagina in de index is niet toegankelijk voor zoekmachines en geldt niet als gepubliceerd.--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 6 sep 2025 20:54 (CEST)
:::::::Deze interface is mij te onoverzichtelijk. Ik blijf ervan af. Ik wil dit wel proeflezen en corrigeren, maar dan moet iemand anders die lange-s vervangen door onze 's'. Groet, Willem [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 7 sep 2025 15:42 (CEST)
::::::::{{done}}, nog geen 2 minuten werk voor alle pagina's, dank zij de simpele interface.--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 7 sep 2025 16:46 (CEST)
:::::::::Dank je wel! Groet, Willem. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 7 sep 2025 17:42 (CEST)
=== &amp;#383; zowel als s ===
Dag Willem, zie deze discussie over [[Sjabloon:Lange s]] : [[Overleg gebruiker:Eievie#S is s]], het is mogelijk met dit sjabloon:ls naar keuze &amp;#383; zowel als s te kunnen weergeven. Standaardinstelling: met &lt;nowiki&gt;{{ls}}&lt;/nowiki&gt; is op de indexpagina's &lt;code&gt;ſ&lt;/code&gt; zichtbaar en is op de artikelpagina's de &lt;code&gt;{{ls}}&lt;/code&gt; zichtbaar:  Zo kan men op de indexpagina's de transcriptie conform de scan maken en verschijnt in de weergave in de hoofdnaamruimte toch de s. Zou dit voor jou een acceptabele oplossing zijn? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 11 sep 2025 20:45 (CEST)

:Mijn ervaring is dat de lange 's' te vaak als een 'f' gelezen wordt. Hij maakt geen deel meer uit van ons alfabet. Transcriberen is niet natekenen of imiteren. Het is het omzetten van het ene alfabet naar het andere. Hoe het er staat, kun je op de foto zien. Wat er staat, lees je in de editie. Ook de manier waarop men destijds met leestekens en hoofdletters omging, is de onze niet. Dus dat pas je aan. Daarmee verander je niets aan de tekst. En als je wat verandert dan markeer je dat met [rechte haken], wat zo veel betekent als 'ingreep van de editeur'. Simpeler en effectiever kan het niet. Voorwaarde is dat je vertrouwd bent met historische teksten. Groet, Willem. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 12 sep 2025 11:40 (CEST)
:::Ik leer veel van je inbreng, zowel als van inbreng van andere ws-gebruikers. Ik ontdek daarbij de voordelen van extra digitale  mogelijkheden. Het [[sjabloon:ls]] combineert op wikisource behoud van het oude (hoe het op de scan staat) met toepassing van het nieuwe (wat er staat). Zo ook:net als jouw inbreng over de transcripties leerzaam is voor mij, is jou inbreng bij uitleg van een oud woord in de tekst fijn, maar in wikisource wordt '''niet''' een ref '''toegevoegd''' maar gebruikt men het [[sjabloon:SIC]]. Voorbeeld: &lt;nowiki&gt; weirwolff&lt;ref&gt;weerwolf&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt; heb ik vervangen door {{SIC|weirwolff|weerwolf}} (ga met de muis op het blauw onderstreepte woord). Zo wordt geen tekst onderaan toegevoegd en toch uitleg gegeven, dank zij die extra digitale mogelijkheid.
::[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 12 sep 2025 12:10 (CEST)
:::Prima. Ga ik naar kijken. Zal een dezer dagen dit nieuwsbericht afmaken. Groet, Willem. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 12 sep 2025 12:11 (CEST)

== Regels op wikisource.  ==

Dag Willem, Wikisource heeft eigen regels.  Een belangrijke serie regels betreft [[s:en:Wikisource:Annotations]]. Dus die toegevoegde ref's horen niet, zie met name de sectie ''Clean texts'': &lt;&lt;A &quot;clean&quot; text&quot;, in the context of this policy, is the original work with no user-added annotations. A clean text must exist on Wikisource before an annotated version of the same text can be created.&gt;&gt; Wel is toegestaan (sectie lager)&quot;: &lt;&lt;Use of the &lt;nowiki&gt;{{SIC}}&lt;/nowiki&gt; template to indicate that typos are part of the original text and were not introduced during proofreading.&gt;&gt;

Ken je eigenlijk wel het onderscheid tussen de ''transcriptie'' die op de indexpagina (paginaruimte) staat en niet toegankelijk is voor ''export'' naar e-readers e.d., en de ''transclusie'' met de ''pages tag'' die in het artikel (hoofdruimte) verschijnt en toegankelijk is voor e-readers e.d.? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 12 sep 2025 17:22 (CEST)

:Verander het maar in hoe het moet. Dan zal ik mij aanpassen. Groet, Willem. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 12 sep 2025 20:33 (CEST)
::Dag Willem, 
::{{done}}. Kijk eerst naar de [[Warachtighe ende verschrickelijcke beschrijvinge van vele toovenaers ende toovenerssen oft vandoysen, hoe ende waerom men die herwaerts en ghentswaerts verbrandt heeft in dit teghenwoordich jaer 1589|transclusie]] van de gehele tekst (met gewone s), en ga dan de [[Pagina:Warachtighe Ende verschrickelijcke beschrijuinge van vele Toouenaers ende Toouenersse oft vandoysen hoe ende waerom men die herwaerts ende ghentswaerts verbrandt heeft in dit teghenwoordich Jaer 1589.pdf/3|transcriptie]] (met lange {{ls}}) pagina per pagina controleren. Er zullen nog wel karakters aan te passen zijn.
::Ik heb veel geleerd van je commentaren, en lees middeleeuwse teksten daardoor gemakkelijker. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 14 sep 2025 10:32 (CEST)
:::Graag gedaan. Maar ik houd het voor gezien. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 14 sep 2025 18:30 (CEST)

== Machine-vertaling  ==

Dag Willem, van Bauduin de Sebourc is nu een googlevertaling beschikbaar: gebrekkig, maar wel behulpzaam: [https://fr.wikisource.org/wiki/Bauduin_de_Sebourc] en  klikken op de adresregel bovenaan, dan verschijnt  het zwarte vertaalikoontje G bovenaan rechts naast de ster, daarop klikken geeft de vertaling.    
PS. De moeder van Bauduin, ''Rose'' de Nimaye blijkt de fictieve zus van Heliant, de Ridder metter Swane, te zijn, in de Nederlandse editie van de Ridder metter Swane uit 1931 wordt ze ''Rasse'' genoemd, elders Rosetta. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 aug 2026 13:51 (CEST)

:Dank je wel. Ga ik naar kijken als ik visueel weer op de klaver ben. Misschien ga ik met een Romanistische collega hier een stukje over schrijven: Hoe betrouwbaar is die machinale vertaling. Maar dat hoor / lees je wel als het zo ver is. Groet, Willem [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 14:16 (CEST)
::De machinevertaling verslikt zich vaak, en de vertaling wil steeds maar synoniemen gebruiken. Het is soms lachwekkend fout, en soms worden flarden of losse woorden niet vertaald. Je ziet bij de meeste fouten wel dat het fout is gegaan (bijv. m/v klopt vaak niet). Een oud-frans woord aanpassen geeft soms al verbetering (vb.: Damoiseau voor damsel). Maar het helpt wel de Oud-Franse tekst gemakkelijker te lezen. Het is net als met OCR: nu eens 80%, dan 98% goed en altijd nog door een mens te corrigeren. PS. ''Rasse'', ik zag nu in jouw versie ''Rosse'', met opmerking: ''Lees Roose''. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 aug 2026 14:39 (CEST)
:::Mijn pessimistisch vermoeden is dat volgende generaties studenten geen Oudfrans meer gaan studeren maar in plaats daarvan Oudfranse teksten door de vertaalmachine halen en niet in staat zijn de fouten in de vertaling te herkennen.
:::In een vorig leven was ik gecommitteerde bij de eindexamens Nederlands van de PABO. Elk jaar was er minstens één kandidaat die probeerde de docent en de gecommitteerde te foppen door te doen alsof hij / zij het boek gelezen had, maar alleen maar naar de film geweest was. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 14:43 (CEST)
::::De oplossing van het vertaal probleem zal, naar ik vermoed, niet gezocht worden in beter onderwijs voor studenten, maar in betere vertaalmachines. Zoals met ook de terugloop van kwaliteit bij onderwijsgevenden probeert te compenseren met technische snufjes. Zogenaamd slim, maar in wezen oliedom.[[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 14:46 (CEST)
:::::Maar dit is juist een oproep aan taalkundigen om '''hun kennis toe te voegen''' aan de gebrekkige machine-vertaling, niet om genoegen te nemen met de machine-vertaling. Zie het als de steigers bij een te bouwen gebouw, die helpen om sneller het bouwmateriaal op de plek neer te leggen waar men het gebruiken wil. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 aug 2026 18:17 (CEST)
::::::Begrijp ik. Maar het probleem is (botweg geformuleerd): De mensen die het niet kunnen, hebben tijd. De mensen die het wel kunnen, hebben geen tijd. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 18:24 (CEST)
:::::::Ben er ook helemaal niet op tegen. Maar ... er zijn nog maar heel weinig mensen in Nederland en België die dit Frans goed genoeg kunnen begrijpen om het correct te vertalen. En het is nogal een lap tekst... [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 18:27 (CEST)
::::::::Eerst overzetten in modern Frans zou het vertalen kunnen bevorderen. Dat zou op ws:fr gedaan kunnen worden met Franse gebruikers. Wie, o wie? --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 aug 2026 19:07 (CEST)
:::::::::Ook voor moderne Fransen is middeleeuws Frans geen appeltje eitje. Al is de kloof minder groot dan voor (Noord-)Nederlanders, wier taal niet teruggaat op een Middelnederlandse streektaal, maar op de wat taal betreft kunstmatige Dordtse Statenvertaling van de Bijbel. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 22:16 (CEST)
::::::::::Omdat ik niet kan reageren op wat hieronder staat, dan maar zo: AI is de ultieme Ulenspiegel: Hij doet wat je zegt, niet wat je bedoelt. Wat de berijmde vertalingt betreft, ja, die rijmt. Maar is het een vertaling? Non! [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 4 aug 2026 18:44 (CEST)
:::::::::::Zal je het commentaar van mijn collega Romanistiek bespraren. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 4 aug 2026 23:06 (CEST)

Ik ben aan het spelen gegaan met AI, daar had ik nog geen ervaring mee. Eerst AI van oud naar modern Frans, zie [[s:fr:Page:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/23]], dan google translate naar Nederlands, zie [[Pagina:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/23|pagina 1]] en [[Pagina:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/24|pagina 2]]. 

Ik kijk er met enige verbazing naar.  Wat zal de Romanistische collega vinden van die meerstaps computervertaling?</text>
      <sha1>as6iw6mi3fg2os89xd0mu835e8wokhb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224431</id>
      <parentid>224430</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T08:47:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Havang(nl)</username>
        <id>4330</id>
      </contributor>
      <comment>/* Machine-vertaling */</comment>
      <origin>224431</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30156" sha1="pvikxo899830t957trsuw2dm9bh07k1" xml:space="preserve">== Welkom ==

Welkom op de Nederlandstalige Wikisource! U bent behoorlijk actief geweest de laatste dagen, met [[Lijst van gedigitaliseerde Middelnederlandse handschriften en drukken in binnen- en buitenlandse bibliotheken]]. Mag ik zo vrij zijn eens te informeren wat u ertoe gebracht heeft deze lijst op nl-wikisource te plaatsen? 

Hartelijke groet, --[[Gebruiker:Dick Bos|Dick Bos]] ([[Overleg gebruiker:Dick Bos|overleg]]) 4 apr 2018 19:45 (CEST)


En of dat mag. Wikipedia heeft in mijn universitaire wereld(je) niet zo'n goede naam, deels terecht, maar vooral ten onrechte. Het is zo anders dan men gewend is dat men er geen raad mee weet. Een jaar of wat geleden ben ik gaan bijdragen aan Wikipedia, deels omdat ik geleerd heb dat je niet alleen moet halen maar ook brengen, deels omdat de informatie over onderwerpen op mijn vakgebied, Middelnederlandse letterkunde, nogal te wensen overlaat. Komt ook omdat mijn collega's niet goed met dit medium om kunnen gaan. Nu steeds meer bibliotheken ertoe overgaan om hun handschriften en oude drukken in facsimile online te zetten was het hoog tijd om eens een inventarisatie daarvan te maken. Niet alleen voor vakmensen, bibliothecarissen en wetenschappers, maar ook voor studenten, scholieren en journalisten, kortom voor iedereen die belangstelling heeft voor middeleeuwse handschriften en drukken met Nederlandstalige teksten. Aanhaken bij een bestaande website leek mij niet de rechte weg naar het doel. Daar een eigen website voor aanmaken is onbetaalbaar. Ook kun je zo'n lijst niet in je eentje maken. Dat kan het beste in de vorm van een wiki. De volgende vraag was: in welke wiki? Een zeer ervaren Wikipediaan, natuur12, raadde mij toen Wikisource aan. Dat advies heb ik opgevolgd. Ik heb een proefversie in mijn kladblok gemaakt, dat laten zien aan mijn collega Dirk Schoenaers, en vervolgens hebben wij / heb ik die lijst 'officieel' gepubliceerd. De reacties zijn talrijk en bijna allemaal zeer positief. Zie ook dat het concept aanslaat en dat gebruikers links toevoegen. Zie ook dat Google de Lijst gevonden heeft. Kortom, wij zijn nog lang niet klaar met het invoeren van links, maar het ziet er veelbelovend uit en ik heb de indruk dat wij hiermee heel veel mensen een grote dienst bewijzen. Dank voor uw reactie. Commentaar is altijd welkom. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 4 apr 2018 20:33 (CEST)

== Links ==

Dag Willem, kun je de wijzigingen/updates nakijken die ik aangebracht heb in de links van de lijst nakijken? Dat kan het gemakkelijkst door vanaf [https://nl.wikisource.org/w/index.php?title=Wikisource:Lijst_van_gedigitaliseerde_Middelnederlandse_handschriften_en_drukken_in_binnen-_en_buitenlandse_bibliotheken&amp;diff=next&amp;oldid=195793 dit verschil tussen versies] te vergelijken en steeds een stap verder naar het volgende verschil. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 26 okt 2024 21:33 (CEST)

:Ben begonnen met Berlijn. Het gaat goed tot en met 516 Nederrijnse Historiebijbel. Daarna komen foute links, te beginnen met: MS germ. fol. 549 Johannes Veghe, Een devoet boeck van enen gheesteliken wyngaerden. 15de eeuw.
:Dit kan mijns inziens beter online gedaan worden, bijvoorbeeld via Jitsi of Skype of wat dan ook.
:Groet, [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 27 okt 2024 00:16 (CEST)
::'''De fout zat in de oorspronkelijke link'''. Het oorspronkelijke item was *MS germ. fol. 549{{gap}}Johannes Veghe, ''https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht?PPN=PPN833652451&amp;PHYSID=PHYS_0019&amp;DMDID=DMDLOG_0006 Een devoet boeck van enen gheesteliken wyngaerden''. 15de eeuw.{{gap|1em}}'''B'''[{{BNM-I|02886}}] en die link verwijst foutief naar Ms. germ. fol. 282, en dat doet de verkorte link https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht?PPN=PPN833652451 dus ook foutief. 
::Oorspronkelijke link van volgend item ''preek'' is ook fout https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht?PPN=PPN66501970X&amp;PHYSID=PHYS_0001&amp;DMDID= , en verkort tot https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht?PPN=PPN66501970X blijft identiek fout. Kun je voor die twee de juiste link opzoeken?  
::De rest van de lijst is weer goed. Nog twee kommentaren:
::Maria van Gelder verwijst niet naar staatsbibliotheek Berlijn, maar naar ruu. Misschien kan dat vervangen worden door een verwijzing naar de staatsbibliotheek. 
::De 10 fragmenten foli 751 hebben alle http://resolver.staatsbibliothek-berlin.de/SBB000033BB00000000 wat verwijst naar (ter uniformering vervangen zou mogen worden door) https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht/?PPN=PPN637427750 
::Groet --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 27 okt 2024 09:34 (CET)
:::De goede link naar MS germ. fol. 549 is https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht/?PPN=PPN785304479
:::maar daar is het Ps.Johannes Veghe: ''Wijngaerden der seele'' en niet  Johannes Veghe:''Een devoet boeck van enen gheesteliken wyngaerden''. 
:::En overheadlink naar MS. germ. fol. 736 is wel goed https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht/?PPN=PPN66501970X maar die bevat meerdere ''predigt'' , en voorzover ik zie, is de doorverwijslink naar fragment 27 https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht?PPN=PPN66501970X&amp;PHYSID=PHYS_0062&amp;DMDID=DMDLOG_0016 en niet ....0006. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 27 okt 2024 11:21 (CET)
::::De titel die nu onder fol. 549 in de Lijst staat, is het 'incipit', niet de 'titel' van de tekst. Dus het incipit kan veranderd worden in de titel en dan zou alles weer goed moeten werken.[[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 27 okt 2024 13:09 (CET)
:::::Die verandering laat ik over aan jullie, de specialisten; ik beperk me tot onderhoud aan wikisource, al moet ik me dan ook een beetje in dit (interessante) onderwerp verdiepen. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 27 okt 2024 18:41 (CET)
::::::Alle begrip, Havang. Ik zal het veranderen.[[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 27 okt 2024 18:52 (CET)

== Hoofdbibliotheek Biekorf ==

Onder sectie Brugge, hoofdbibliotheek Biekorf, staan problematische links, die allemaal nagekeken dienen te worden. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 2 nov 2024 14:14 (CET)

== google book link ==

Dag Willem, de google book id-link bevat de google play link, maar niet omgekeerd. Ik heb de google play links daarom aangepast. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 12 nov 2024 22:05 (CET)

:Mijn voorkeur gaat uit naar een directe link naar het facsimile in pdf. De rest leidt alleen maar af en houdt alleen maar op. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 12 nov 2024 22:09 (CET)
::::Voor de google pay link moet men extra inloggen; men kan niet terug naar google books id, de universele link voor het item. Overigens, al deze google book kunnen als boek op commons geupoload en vervolgens op wikisource gezet worden. 
::[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 12 nov 2024 22:25 (CET)

== Den Haag ==

Nog enige mogelijke items voor Den Haag 
* 168 G 35 https://archive.org/details/ned-kbn-all-00001831-001
* 171 D 26 https://archive.org/details/ned-kbn-all-00001917-001
* 171 D 39 https://archive.org/details/ned-kbn-all-00002048-001
[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 dec 2024 15:43 (CET)

== Tip. ==

Tip: [https://www.uu.nl/nieuws/des-coninx-summe-digitaal-beschikbaar Des Coninx Summe digitaal beschikbaar - Nieuws - Universiteit Utrecht] [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 6 jan 2025 19:17 (CET)

:Bedankt! [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 7 jan 2025 00:41 (CET)

== Rijmbijbel ==

Dag Willem, 
Je hebt al wat verbeteringen aangebracht in Rijmbijbel. Intussen heb ik Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf in leesbare resolutie kunnen construeren en na enige technische problemen dank zij hulp van een franse gebruikster het bestand op commons gekregen en de [[Index:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf]] aangemaakt. Kun je de begeleidende teksten bij de ''Index'' nakijken? 
Ik ben begonnen de bestaande teksten pagina na pagina te kopieren naar de indexpagina's. Voor de sier-initiaalletters gebruik ik [[sjabloon:initiaal]].Je kunt nu per pagina vergelijkenderwijs corrigeren, beginnend met [[Pagina:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf/19]], (correctie, die je misschien al af hebt). [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 16 mei 2025 15:12 (CEST)
PS. Je wilde de versnummering anders hebben. Hoe anders? Verwijderen of andere opmaak?

:Vroeger was het gebruikelijk om in de linker marge ruimte te reserveren voor regelnummers. Maar als je in een tekstverwerker gebruikt maakt van DropCaps (wat ik doe in WordPerfect 2021, m.i. de beste tekstverwerker) dan levert dat conflicten op als er een regelnummer vóór die DropCap staat. Daarom zet ik nu mijn regelnummers in de rechtermarge. In WordPerfect kun je dat heel gemakkelijk doen met 'sprong naar rechts'. Ze komen dan tegen de kantlijn te staan, wat er heel goed uit ziet. Het is heel overzichtelijk om ook kolom- en pagina-overgangen in de (rechter) marge op te nemen. Ik doe dat in vet en in een kleiner corps, zodat de lezer ziet dat het toevoegingen zijn van de editeur. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 16 mei 2025 16:44 (CEST)
::Wikisource gebruikt zijn eigen wikisource code met lokaal toegevoegde sjablonen. De pagina's worden in het artikel al rechts aangegeven met een link in blauw, ik heb ''als test'' op indexpagina 19 de kolommen met [[Sjabloon:float right]] in [[Sjabloon:grijs|grijs]] rechts van de eerste regel aangegeven, en de regelnummers heb ik met [[sjabloon:sup]] als kleine letters in grijs bovenaan de genummerde regels gezet, dat is simpel en niet zo storend als cijfers in tussenregels. Kun je [[Pagina:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf/19]] bekijken, en als het accoord is zo, in de edit-mode onderaan de groene ''knop'' aanklikken voor gecontroleerd, en de pagina opslaan? 
::Ik kan in de Index de paginanummers aanpassen van 1 2 3 4 etc naar f1r f1v f2r f2v, zodat de (in potlood aangebrachte) folionrs van het manuscript verschijnen in het artikel. Doen? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 16 mei 2025 17:52 (CEST)
:::Sommige handschriften zijn voorzien van middeleeuwse foliëring, die soms verschilt van moderne potloodfoliëring. Ook zitten er wel eens fouten in moderne foliëring. Als een perkamenten handschrift weinig gebruikt is, kunnen haarzijden las klitband aan elkaar kleven. Mijn voorkeur gaat uit naar de middeleeuwse foliéring als die er is. De gebruikelijke afkorting voor 'folium' (blad) is: fol. De voorkant van het blad noemt men de 'recto' zijde, de achterkant de 'verso' zijde. De kolommen worden aangeduid met kleine letters: fol. 1 recto a, fol. 1 recto b, fol. 1 verso a, fol. 1 verso b. Dit kan afgekort worden als: fol. 1ra, fol. 1rb, fol. 1va en fol. 1vb.[[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 16 mei 2025 18:03 (CEST)
::::{{sup|{{grijs|25}}}}{{initiaal|N}}: de sjablonen blijken niet compatibel, want eerst initiaal dan nummer, dat  ik stel voor om simpel het regelnummer weg te laten.
::::Kolom 1 en kolom 2 kan vervangen worden door kolom a en kolom b.
::::In de Index onder ''Pagina's'' wordt de kortste vorm f1r en f1v gebruikt, het zou te groot worden om langere vormen te gebruiken, het is al erg genoeg dat doornummering niet kan en alle nrs apart in de pagelist getypt moeten worden. Ik ga dat wel doen. Kun jij dan op de Index de volgende pagina nakijken en beoordelen of de scan goed genoeg is voor de visuele transcriptie? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 16 mei 2025 19:12 (CEST)
:::::Om het afschrift met het handschrift te vergelijken, open ik het handschrift in browser 1 in venster 1 boven in mijn scherm, en open ik het afschrift in een andere browser in een tweede venster onder in mijn scherm. Op die manier kun je 1 op 1 vergelijken zonder dat je ogen uitglijden. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 16 mei 2025 19:16 (CEST)
::::::IK ben intussen gevorderd met onderhoud tot pag fol.9r=pdf-pag 33. Kun je die pagina's ''proeflezen'', en klik je dan bij opslaan ook de gele knop (proefgelezen) aan? --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 17 mei 2025 14:12 (CEST)
==Corrigeren niet in de hoofdnaamruimte, maar in de indexruimte ==
Dag Willem,Ik ben bezig de aanwezige tekst van de hoofdnaamruimte te verplaatsen naar de indexruimte. Alle tekst moet uiteindelijk in depagina's van de Index komen,m en vandaar met een ''tag'' verschijnen in de hooifdnaamruimte.dat heb ik al gedaan t/m f15v. Ik zie dat je [https://nl.wikisource.org/w/index.php?title=Rijmbijbel%2FGenesis&amp;diff=208180&amp;oldid=208179 deze correcties hebt gemaakt]. Je correcties zijn prima, maar op de verkeerde plek;  daarom heb je f2v t/m f15v gemist het is de bedoeling dat alle correcties in de indexruimte gebeuren op de individuele pagina's, en dat in de hoofdnaamruimte geen veranderingen gemaakt worden.&lt;br&gt; :
Je hebt gezien, dat je f2v in Rijmbijbel/Genesis niet meer kon veranderen; als je f2v wil corrigeren, moet dat op de index in [[Pagina:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf/20|f2v]], waar handschrift en afschrift naast elkaar staan. Je hoeft inderdaad niet de twee naast elkaar te vergelijken, onder elkaar kan ook. Wat je daar corrigeert, verschijnt automatisch als gecorrigeerd in [[Rijmbijbel/Genesis]].  Klikken bij Rijmbijbel/Genesis op ''bron'' (menuregel bovenaan) brengt je bij de [[Index:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf]]  en bestuur eens hoe die is opgebouwd: klik in de paginalijst f2v aan en je kunt de correctie on-line direct op de pagina binnen wikisource maken, of de tekst eerst off-line corrigeren en dan kopieren op die pagina.  

Ik ga nu de laatste pagina's van Genesis overzetten (in nog niet gecorrigeerde vorm) van hoofdnaamruimte naar indexruimte, dus dan tref je in de edit-modus van Rijmbijbel/Genesis alleen maar meer de &lt;pages index=....&gt; tag aan. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 18 mei 2025 10:47 (CEST)

:Dag Willem,
Misschien heb jij contact met sudenten die zouden kunnen oefenen om pagina's te corrigeren van [[Index:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf]].--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 28 mei 2025 18:09 (CEST)

:Helaas, Havang(nl), ben al sinds 2011 met pensioen. Maar ik zal nog in actieve dienst zijnde collegas vragen of zij iemand(en) bereid kunnen vinden. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 28 mei 2025 19:18 (CEST)

== Van proefgelezen naar gecorrigeerd ==

Dag Willem, 

ik zag je enkele pagina's verbeteren, je kunt als tweede corrector deze pagina's bij het opslaan markeren als &quot;gecorrigeeerd&quot; met behulp van de groene ''knop'' onderaan. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 4 sep 2025 20:04 (CEST)
PS. bij het koppelen van tekst aan de scans, heb ik de bestaande tekst gekopieerd naar de indexpagina's en als '''proefgelezen''' gemarkeerd, lees dus: &quot;proefgelezen door de oorspronkelijke plaatser van de tekst&quot;. Omdat we met zo weinigen zijn, kan dan de corrector/gebruiker die na mij komt de tekst verbeteren en '''valideren'''. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 6 sep 2025 13:36 (CEST)

:Kwam deze tekst tegen in de USTC en keek met Google of er al een transcriptie van bestond. Zo vond ik de Wikisource pagina. Met alle respect en bewondering voor de goede bedoelingen en het verzette werk, dit is amateurisme. Teksten editeren is een vak dat je moet leren. Ik heb er een zooi fouten in verbeterd, maar wil dit niet valideren zolang die rechte-s in de tekst blijft staan. Editeren is niet imiteren maar laten zien wát er staat. Groet, Willem [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 6 sep 2025 13:43 (CEST)
::Op wikisource wordt zowel de rechte-s als de gewone s toegestaan. Zelf laat ik dat overal over aan de keuze van de gebruikers/correctors van de tekst. Je bent vrij om de rechte-s door een gewone s te vervangen, en wel allemaal tegelijk met behulp van de zwarte knop ''zoeken en vervangen'' rechts boven onder ''voorvertoning'' in de bewerken-modus. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 6 sep 2025 15:09 (CEST)
:::Dank je wel. Ga ik proberen. Als je een afbeelding van de tekst naast de transcriptie plaatst, is het niet zinvol om die ook in de editie te zetten. Dat deed men wel eens in de vroege 19e eeuw, toen het vak nog in de kinderschoenen stond. Groet, Willem. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 6 sep 2025 16:34 (CEST)
::::Het spijt mij, maar ik kan die zwarte knop niet vinden. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 6 sep 2025 16:38 (CEST)
:::::P.S. Als deze tekst door een OCR programma 'gelezen' is, dan zou ik dat programma alleen gebruiken als iemand de leesfouten van dat OCR programma kan corrigeren. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 6 sep 2025 16:41 (CEST)
::::::Als in de menuregel boven de tekst de knop ''uitgebreid'' blauw is, moet je die eerst aanklikken, dan verschijnt een tweede menuregel en daar vind je de genoemde zwarte knop.
::::::PS. De tekst na toepassing van '''O'''ptical '''C'''haracter '''R'''ecognition moet inderdaad gecorrigeerd worden door twee gebruikers, de tweede gebruiker zet de laatste puntjes op de i. De scan-afbeelding wordt in de indexpagina naast de transcriptie ter correctie getoond ([[Pagina:Warachtighe Ende verschrickelijcke beschrijuinge van vele Toouenaers ende Toouenersse oft vandoysen hoe ende waerom men die herwaerts ende ghentswaerts verbrandt heeft in dit teghenwoordich Jaer 1589.pdf/8|Voorbeeld van pagina]] maar bij toepassing van de pages tag verschijnt in het artikel slechts de transcriptie ([[Warachtighe ende verschrickelijcke beschrijvinge van vele toovenaers ende toovenerssen oft vandoysen, hoe ende waerom men die herwaerts en ghentswaerts verbrandt heeft in dit teghenwoordich jaer 1589|Voorbeeld van artikel met alle pagina's]]).  Het artikel geldt als gepubliceerd en is toegankelijk voor zoekmachines, de pagina in de index is niet toegankelijk voor zoekmachines en geldt niet als gepubliceerd.--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 6 sep 2025 20:54 (CEST)
:::::::Deze interface is mij te onoverzichtelijk. Ik blijf ervan af. Ik wil dit wel proeflezen en corrigeren, maar dan moet iemand anders die lange-s vervangen door onze 's'. Groet, Willem [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 7 sep 2025 15:42 (CEST)
::::::::{{done}}, nog geen 2 minuten werk voor alle pagina's, dank zij de simpele interface.--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 7 sep 2025 16:46 (CEST)
:::::::::Dank je wel! Groet, Willem. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 7 sep 2025 17:42 (CEST)
=== &amp;#383; zowel als s ===
Dag Willem, zie deze discussie over [[Sjabloon:Lange s]] : [[Overleg gebruiker:Eievie#S is s]], het is mogelijk met dit sjabloon:ls naar keuze &amp;#383; zowel als s te kunnen weergeven. Standaardinstelling: met &lt;nowiki&gt;{{ls}}&lt;/nowiki&gt; is op de indexpagina's &lt;code&gt;ſ&lt;/code&gt; zichtbaar en is op de artikelpagina's de &lt;code&gt;{{ls}}&lt;/code&gt; zichtbaar:  Zo kan men op de indexpagina's de transcriptie conform de scan maken en verschijnt in de weergave in de hoofdnaamruimte toch de s. Zou dit voor jou een acceptabele oplossing zijn? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 11 sep 2025 20:45 (CEST)

:Mijn ervaring is dat de lange 's' te vaak als een 'f' gelezen wordt. Hij maakt geen deel meer uit van ons alfabet. Transcriberen is niet natekenen of imiteren. Het is het omzetten van het ene alfabet naar het andere. Hoe het er staat, kun je op de foto zien. Wat er staat, lees je in de editie. Ook de manier waarop men destijds met leestekens en hoofdletters omging, is de onze niet. Dus dat pas je aan. Daarmee verander je niets aan de tekst. En als je wat verandert dan markeer je dat met [rechte haken], wat zo veel betekent als 'ingreep van de editeur'. Simpeler en effectiever kan het niet. Voorwaarde is dat je vertrouwd bent met historische teksten. Groet, Willem. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 12 sep 2025 11:40 (CEST)
:::Ik leer veel van je inbreng, zowel als van inbreng van andere ws-gebruikers. Ik ontdek daarbij de voordelen van extra digitale  mogelijkheden. Het [[sjabloon:ls]] combineert op wikisource behoud van het oude (hoe het op de scan staat) met toepassing van het nieuwe (wat er staat). Zo ook:net als jouw inbreng over de transcripties leerzaam is voor mij, is jou inbreng bij uitleg van een oud woord in de tekst fijn, maar in wikisource wordt '''niet''' een ref '''toegevoegd''' maar gebruikt men het [[sjabloon:SIC]]. Voorbeeld: &lt;nowiki&gt; weirwolff&lt;ref&gt;weerwolf&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt; heb ik vervangen door {{SIC|weirwolff|weerwolf}} (ga met de muis op het blauw onderstreepte woord). Zo wordt geen tekst onderaan toegevoegd en toch uitleg gegeven, dank zij die extra digitale mogelijkheid.
::[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 12 sep 2025 12:10 (CEST)
:::Prima. Ga ik naar kijken. Zal een dezer dagen dit nieuwsbericht afmaken. Groet, Willem. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 12 sep 2025 12:11 (CEST)

== Regels op wikisource.  ==

Dag Willem, Wikisource heeft eigen regels.  Een belangrijke serie regels betreft [[s:en:Wikisource:Annotations]]. Dus die toegevoegde ref's horen niet, zie met name de sectie ''Clean texts'': &lt;&lt;A &quot;clean&quot; text&quot;, in the context of this policy, is the original work with no user-added annotations. A clean text must exist on Wikisource before an annotated version of the same text can be created.&gt;&gt; Wel is toegestaan (sectie lager)&quot;: &lt;&lt;Use of the &lt;nowiki&gt;{{SIC}}&lt;/nowiki&gt; template to indicate that typos are part of the original text and were not introduced during proofreading.&gt;&gt;

Ken je eigenlijk wel het onderscheid tussen de ''transcriptie'' die op de indexpagina (paginaruimte) staat en niet toegankelijk is voor ''export'' naar e-readers e.d., en de ''transclusie'' met de ''pages tag'' die in het artikel (hoofdruimte) verschijnt en toegankelijk is voor e-readers e.d.? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 12 sep 2025 17:22 (CEST)

:Verander het maar in hoe het moet. Dan zal ik mij aanpassen. Groet, Willem. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 12 sep 2025 20:33 (CEST)
::Dag Willem, 
::{{done}}. Kijk eerst naar de [[Warachtighe ende verschrickelijcke beschrijvinge van vele toovenaers ende toovenerssen oft vandoysen, hoe ende waerom men die herwaerts en ghentswaerts verbrandt heeft in dit teghenwoordich jaer 1589|transclusie]] van de gehele tekst (met gewone s), en ga dan de [[Pagina:Warachtighe Ende verschrickelijcke beschrijuinge van vele Toouenaers ende Toouenersse oft vandoysen hoe ende waerom men die herwaerts ende ghentswaerts verbrandt heeft in dit teghenwoordich Jaer 1589.pdf/3|transcriptie]] (met lange {{ls}}) pagina per pagina controleren. Er zullen nog wel karakters aan te passen zijn.
::Ik heb veel geleerd van je commentaren, en lees middeleeuwse teksten daardoor gemakkelijker. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 14 sep 2025 10:32 (CEST)
:::Graag gedaan. Maar ik houd het voor gezien. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 14 sep 2025 18:30 (CEST)

== Machine-vertaling  ==

Dag Willem, van Bauduin de Sebourc is nu een googlevertaling beschikbaar: gebrekkig, maar wel behulpzaam: [https://fr.wikisource.org/wiki/Bauduin_de_Sebourc] en  klikken op de adresregel bovenaan, dan verschijnt  het zwarte vertaalikoontje G bovenaan rechts naast de ster, daarop klikken geeft de vertaling.    
PS. De moeder van Bauduin, ''Rose'' de Nimaye blijkt de fictieve zus van Heliant, de Ridder metter Swane, te zijn, in de Nederlandse editie van de Ridder metter Swane uit 1931 wordt ze ''Rasse'' genoemd, elders Rosetta. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 aug 2026 13:51 (CEST)

:Dank je wel. Ga ik naar kijken als ik visueel weer op de klaver ben. Misschien ga ik met een Romanistische collega hier een stukje over schrijven: Hoe betrouwbaar is die machinale vertaling. Maar dat hoor / lees je wel als het zo ver is. Groet, Willem [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 14:16 (CEST)
::De machinevertaling verslikt zich vaak, en de vertaling wil steeds maar synoniemen gebruiken. Het is soms lachwekkend fout, en soms worden flarden of losse woorden niet vertaald. Je ziet bij de meeste fouten wel dat het fout is gegaan (bijv. m/v klopt vaak niet). Een oud-frans woord aanpassen geeft soms al verbetering (vb.: Damoiseau voor damsel). Maar het helpt wel de Oud-Franse tekst gemakkelijker te lezen. Het is net als met OCR: nu eens 80%, dan 98% goed en altijd nog door een mens te corrigeren. PS. ''Rasse'', ik zag nu in jouw versie ''Rosse'', met opmerking: ''Lees Roose''. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 aug 2026 14:39 (CEST)
:::Mijn pessimistisch vermoeden is dat volgende generaties studenten geen Oudfrans meer gaan studeren maar in plaats daarvan Oudfranse teksten door de vertaalmachine halen en niet in staat zijn de fouten in de vertaling te herkennen.
:::In een vorig leven was ik gecommitteerde bij de eindexamens Nederlands van de PABO. Elk jaar was er minstens één kandidaat die probeerde de docent en de gecommitteerde te foppen door te doen alsof hij / zij het boek gelezen had, maar alleen maar naar de film geweest was. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 14:43 (CEST)
::::De oplossing van het vertaal probleem zal, naar ik vermoed, niet gezocht worden in beter onderwijs voor studenten, maar in betere vertaalmachines. Zoals met ook de terugloop van kwaliteit bij onderwijsgevenden probeert te compenseren met technische snufjes. Zogenaamd slim, maar in wezen oliedom.[[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 14:46 (CEST)
:::::Maar dit is juist een oproep aan taalkundigen om '''hun kennis toe te voegen''' aan de gebrekkige machine-vertaling, niet om genoegen te nemen met de machine-vertaling. Zie het als de steigers bij een te bouwen gebouw, die helpen om sneller het bouwmateriaal op de plek neer te leggen waar men het gebruiken wil. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 aug 2026 18:17 (CEST)
::::::Begrijp ik. Maar het probleem is (botweg geformuleerd): De mensen die het niet kunnen, hebben tijd. De mensen die het wel kunnen, hebben geen tijd. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 18:24 (CEST)
:::::::Ben er ook helemaal niet op tegen. Maar ... er zijn nog maar heel weinig mensen in Nederland en België die dit Frans goed genoeg kunnen begrijpen om het correct te vertalen. En het is nogal een lap tekst... [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 18:27 (CEST)
::::::::Eerst overzetten in modern Frans zou het vertalen kunnen bevorderen. Dat zou op ws:fr gedaan kunnen worden met Franse gebruikers. Wie, o wie? --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 aug 2026 19:07 (CEST)
:::::::::Ook voor moderne Fransen is middeleeuws Frans geen appeltje eitje. Al is de kloof minder groot dan voor (Noord-)Nederlanders, wier taal niet teruggaat op een Middelnederlandse streektaal, maar op de wat taal betreft kunstmatige Dordtse Statenvertaling van de Bijbel. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 22:16 (CEST)
::::::::::Omdat ik niet kan reageren op wat hieronder staat, dan maar zo: AI is de ultieme Ulenspiegel: Hij doet wat je zegt, niet wat je bedoelt. Wat de berijmde vertalingt betreft, ja, die rijmt. Maar is het een vertaling? Non! [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 4 aug 2026 18:44 (CEST)
:::::::::::Zal je het commentaar van mijn collega Romanistiek bespraren. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 4 aug 2026 23:06 (CEST)

Ik ben aan het spelen gegaan met AI, daar had ik nog geen ervaring mee. Eerst AI van oud naar modern Frans, zie [[s:fr:Page:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/23]], dan google translate naar Nederlands, zie [[Pagina:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/23|pagina 1]] en [[Pagina:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/24|pagina 2]]. 

Ik kijk er met enige verbazing naar.  Wat zal de Romanistische collega vinden van die meerstaps computervertaling?
===Verrassing ===
:Haha, verrassing: AI vertaalt alleen de paar pagina's die ik al een paar keer had proberen te vertalen en aan te passen met google translate en met DeepL, kennelijk heeft AI van mij afgekeken.</text>
      <sha1>pvikxo899830t957trsuw2dm9bh07k1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224432</id>
      <parentid>224431</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T08:50:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Wthjmkuiper</username>
        <id>946</id>
      </contributor>
      <comment>/* Machine-vertaling */ Reactie</comment>
      <origin>224432</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30361" sha1="e8cpnw9lgh6j4bt3ddcfkhidi75sgsc" xml:space="preserve">== Welkom ==

Welkom op de Nederlandstalige Wikisource! U bent behoorlijk actief geweest de laatste dagen, met [[Lijst van gedigitaliseerde Middelnederlandse handschriften en drukken in binnen- en buitenlandse bibliotheken]]. Mag ik zo vrij zijn eens te informeren wat u ertoe gebracht heeft deze lijst op nl-wikisource te plaatsen? 

Hartelijke groet, --[[Gebruiker:Dick Bos|Dick Bos]] ([[Overleg gebruiker:Dick Bos|overleg]]) 4 apr 2018 19:45 (CEST)


En of dat mag. Wikipedia heeft in mijn universitaire wereld(je) niet zo'n goede naam, deels terecht, maar vooral ten onrechte. Het is zo anders dan men gewend is dat men er geen raad mee weet. Een jaar of wat geleden ben ik gaan bijdragen aan Wikipedia, deels omdat ik geleerd heb dat je niet alleen moet halen maar ook brengen, deels omdat de informatie over onderwerpen op mijn vakgebied, Middelnederlandse letterkunde, nogal te wensen overlaat. Komt ook omdat mijn collega's niet goed met dit medium om kunnen gaan. Nu steeds meer bibliotheken ertoe overgaan om hun handschriften en oude drukken in facsimile online te zetten was het hoog tijd om eens een inventarisatie daarvan te maken. Niet alleen voor vakmensen, bibliothecarissen en wetenschappers, maar ook voor studenten, scholieren en journalisten, kortom voor iedereen die belangstelling heeft voor middeleeuwse handschriften en drukken met Nederlandstalige teksten. Aanhaken bij een bestaande website leek mij niet de rechte weg naar het doel. Daar een eigen website voor aanmaken is onbetaalbaar. Ook kun je zo'n lijst niet in je eentje maken. Dat kan het beste in de vorm van een wiki. De volgende vraag was: in welke wiki? Een zeer ervaren Wikipediaan, natuur12, raadde mij toen Wikisource aan. Dat advies heb ik opgevolgd. Ik heb een proefversie in mijn kladblok gemaakt, dat laten zien aan mijn collega Dirk Schoenaers, en vervolgens hebben wij / heb ik die lijst 'officieel' gepubliceerd. De reacties zijn talrijk en bijna allemaal zeer positief. Zie ook dat het concept aanslaat en dat gebruikers links toevoegen. Zie ook dat Google de Lijst gevonden heeft. Kortom, wij zijn nog lang niet klaar met het invoeren van links, maar het ziet er veelbelovend uit en ik heb de indruk dat wij hiermee heel veel mensen een grote dienst bewijzen. Dank voor uw reactie. Commentaar is altijd welkom. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 4 apr 2018 20:33 (CEST)

== Links ==

Dag Willem, kun je de wijzigingen/updates nakijken die ik aangebracht heb in de links van de lijst nakijken? Dat kan het gemakkelijkst door vanaf [https://nl.wikisource.org/w/index.php?title=Wikisource:Lijst_van_gedigitaliseerde_Middelnederlandse_handschriften_en_drukken_in_binnen-_en_buitenlandse_bibliotheken&amp;diff=next&amp;oldid=195793 dit verschil tussen versies] te vergelijken en steeds een stap verder naar het volgende verschil. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 26 okt 2024 21:33 (CEST)

:Ben begonnen met Berlijn. Het gaat goed tot en met 516 Nederrijnse Historiebijbel. Daarna komen foute links, te beginnen met: MS germ. fol. 549 Johannes Veghe, Een devoet boeck van enen gheesteliken wyngaerden. 15de eeuw.
:Dit kan mijns inziens beter online gedaan worden, bijvoorbeeld via Jitsi of Skype of wat dan ook.
:Groet, [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 27 okt 2024 00:16 (CEST)
::'''De fout zat in de oorspronkelijke link'''. Het oorspronkelijke item was *MS germ. fol. 549{{gap}}Johannes Veghe, ''https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht?PPN=PPN833652451&amp;PHYSID=PHYS_0019&amp;DMDID=DMDLOG_0006 Een devoet boeck van enen gheesteliken wyngaerden''. 15de eeuw.{{gap|1em}}'''B'''[{{BNM-I|02886}}] en die link verwijst foutief naar Ms. germ. fol. 282, en dat doet de verkorte link https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht?PPN=PPN833652451 dus ook foutief. 
::Oorspronkelijke link van volgend item ''preek'' is ook fout https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht?PPN=PPN66501970X&amp;PHYSID=PHYS_0001&amp;DMDID= , en verkort tot https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht?PPN=PPN66501970X blijft identiek fout. Kun je voor die twee de juiste link opzoeken?  
::De rest van de lijst is weer goed. Nog twee kommentaren:
::Maria van Gelder verwijst niet naar staatsbibliotheek Berlijn, maar naar ruu. Misschien kan dat vervangen worden door een verwijzing naar de staatsbibliotheek. 
::De 10 fragmenten foli 751 hebben alle http://resolver.staatsbibliothek-berlin.de/SBB000033BB00000000 wat verwijst naar (ter uniformering vervangen zou mogen worden door) https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht/?PPN=PPN637427750 
::Groet --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 27 okt 2024 09:34 (CET)
:::De goede link naar MS germ. fol. 549 is https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht/?PPN=PPN785304479
:::maar daar is het Ps.Johannes Veghe: ''Wijngaerden der seele'' en niet  Johannes Veghe:''Een devoet boeck van enen gheesteliken wyngaerden''. 
:::En overheadlink naar MS. germ. fol. 736 is wel goed https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht/?PPN=PPN66501970X maar die bevat meerdere ''predigt'' , en voorzover ik zie, is de doorverwijslink naar fragment 27 https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht?PPN=PPN66501970X&amp;PHYSID=PHYS_0062&amp;DMDID=DMDLOG_0016 en niet ....0006. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 27 okt 2024 11:21 (CET)
::::De titel die nu onder fol. 549 in de Lijst staat, is het 'incipit', niet de 'titel' van de tekst. Dus het incipit kan veranderd worden in de titel en dan zou alles weer goed moeten werken.[[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 27 okt 2024 13:09 (CET)
:::::Die verandering laat ik over aan jullie, de specialisten; ik beperk me tot onderhoud aan wikisource, al moet ik me dan ook een beetje in dit (interessante) onderwerp verdiepen. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 27 okt 2024 18:41 (CET)
::::::Alle begrip, Havang. Ik zal het veranderen.[[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 27 okt 2024 18:52 (CET)

== Hoofdbibliotheek Biekorf ==

Onder sectie Brugge, hoofdbibliotheek Biekorf, staan problematische links, die allemaal nagekeken dienen te worden. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 2 nov 2024 14:14 (CET)

== google book link ==

Dag Willem, de google book id-link bevat de google play link, maar niet omgekeerd. Ik heb de google play links daarom aangepast. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 12 nov 2024 22:05 (CET)

:Mijn voorkeur gaat uit naar een directe link naar het facsimile in pdf. De rest leidt alleen maar af en houdt alleen maar op. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 12 nov 2024 22:09 (CET)
::::Voor de google pay link moet men extra inloggen; men kan niet terug naar google books id, de universele link voor het item. Overigens, al deze google book kunnen als boek op commons geupoload en vervolgens op wikisource gezet worden. 
::[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 12 nov 2024 22:25 (CET)

== Den Haag ==

Nog enige mogelijke items voor Den Haag 
* 168 G 35 https://archive.org/details/ned-kbn-all-00001831-001
* 171 D 26 https://archive.org/details/ned-kbn-all-00001917-001
* 171 D 39 https://archive.org/details/ned-kbn-all-00002048-001
[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 dec 2024 15:43 (CET)

== Tip. ==

Tip: [https://www.uu.nl/nieuws/des-coninx-summe-digitaal-beschikbaar Des Coninx Summe digitaal beschikbaar - Nieuws - Universiteit Utrecht] [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 6 jan 2025 19:17 (CET)

:Bedankt! [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 7 jan 2025 00:41 (CET)

== Rijmbijbel ==

Dag Willem, 
Je hebt al wat verbeteringen aangebracht in Rijmbijbel. Intussen heb ik Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf in leesbare resolutie kunnen construeren en na enige technische problemen dank zij hulp van een franse gebruikster het bestand op commons gekregen en de [[Index:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf]] aangemaakt. Kun je de begeleidende teksten bij de ''Index'' nakijken? 
Ik ben begonnen de bestaande teksten pagina na pagina te kopieren naar de indexpagina's. Voor de sier-initiaalletters gebruik ik [[sjabloon:initiaal]].Je kunt nu per pagina vergelijkenderwijs corrigeren, beginnend met [[Pagina:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf/19]], (correctie, die je misschien al af hebt). [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 16 mei 2025 15:12 (CEST)
PS. Je wilde de versnummering anders hebben. Hoe anders? Verwijderen of andere opmaak?

:Vroeger was het gebruikelijk om in de linker marge ruimte te reserveren voor regelnummers. Maar als je in een tekstverwerker gebruikt maakt van DropCaps (wat ik doe in WordPerfect 2021, m.i. de beste tekstverwerker) dan levert dat conflicten op als er een regelnummer vóór die DropCap staat. Daarom zet ik nu mijn regelnummers in de rechtermarge. In WordPerfect kun je dat heel gemakkelijk doen met 'sprong naar rechts'. Ze komen dan tegen de kantlijn te staan, wat er heel goed uit ziet. Het is heel overzichtelijk om ook kolom- en pagina-overgangen in de (rechter) marge op te nemen. Ik doe dat in vet en in een kleiner corps, zodat de lezer ziet dat het toevoegingen zijn van de editeur. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 16 mei 2025 16:44 (CEST)
::Wikisource gebruikt zijn eigen wikisource code met lokaal toegevoegde sjablonen. De pagina's worden in het artikel al rechts aangegeven met een link in blauw, ik heb ''als test'' op indexpagina 19 de kolommen met [[Sjabloon:float right]] in [[Sjabloon:grijs|grijs]] rechts van de eerste regel aangegeven, en de regelnummers heb ik met [[sjabloon:sup]] als kleine letters in grijs bovenaan de genummerde regels gezet, dat is simpel en niet zo storend als cijfers in tussenregels. Kun je [[Pagina:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf/19]] bekijken, en als het accoord is zo, in de edit-mode onderaan de groene ''knop'' aanklikken voor gecontroleerd, en de pagina opslaan? 
::Ik kan in de Index de paginanummers aanpassen van 1 2 3 4 etc naar f1r f1v f2r f2v, zodat de (in potlood aangebrachte) folionrs van het manuscript verschijnen in het artikel. Doen? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 16 mei 2025 17:52 (CEST)
:::Sommige handschriften zijn voorzien van middeleeuwse foliëring, die soms verschilt van moderne potloodfoliëring. Ook zitten er wel eens fouten in moderne foliëring. Als een perkamenten handschrift weinig gebruikt is, kunnen haarzijden las klitband aan elkaar kleven. Mijn voorkeur gaat uit naar de middeleeuwse foliéring als die er is. De gebruikelijke afkorting voor 'folium' (blad) is: fol. De voorkant van het blad noemt men de 'recto' zijde, de achterkant de 'verso' zijde. De kolommen worden aangeduid met kleine letters: fol. 1 recto a, fol. 1 recto b, fol. 1 verso a, fol. 1 verso b. Dit kan afgekort worden als: fol. 1ra, fol. 1rb, fol. 1va en fol. 1vb.[[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 16 mei 2025 18:03 (CEST)
::::{{sup|{{grijs|25}}}}{{initiaal|N}}: de sjablonen blijken niet compatibel, want eerst initiaal dan nummer, dat  ik stel voor om simpel het regelnummer weg te laten.
::::Kolom 1 en kolom 2 kan vervangen worden door kolom a en kolom b.
::::In de Index onder ''Pagina's'' wordt de kortste vorm f1r en f1v gebruikt, het zou te groot worden om langere vormen te gebruiken, het is al erg genoeg dat doornummering niet kan en alle nrs apart in de pagelist getypt moeten worden. Ik ga dat wel doen. Kun jij dan op de Index de volgende pagina nakijken en beoordelen of de scan goed genoeg is voor de visuele transcriptie? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 16 mei 2025 19:12 (CEST)
:::::Om het afschrift met het handschrift te vergelijken, open ik het handschrift in browser 1 in venster 1 boven in mijn scherm, en open ik het afschrift in een andere browser in een tweede venster onder in mijn scherm. Op die manier kun je 1 op 1 vergelijken zonder dat je ogen uitglijden. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 16 mei 2025 19:16 (CEST)
::::::IK ben intussen gevorderd met onderhoud tot pag fol.9r=pdf-pag 33. Kun je die pagina's ''proeflezen'', en klik je dan bij opslaan ook de gele knop (proefgelezen) aan? --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 17 mei 2025 14:12 (CEST)
==Corrigeren niet in de hoofdnaamruimte, maar in de indexruimte ==
Dag Willem,Ik ben bezig de aanwezige tekst van de hoofdnaamruimte te verplaatsen naar de indexruimte. Alle tekst moet uiteindelijk in depagina's van de Index komen,m en vandaar met een ''tag'' verschijnen in de hooifdnaamruimte.dat heb ik al gedaan t/m f15v. Ik zie dat je [https://nl.wikisource.org/w/index.php?title=Rijmbijbel%2FGenesis&amp;diff=208180&amp;oldid=208179 deze correcties hebt gemaakt]. Je correcties zijn prima, maar op de verkeerde plek;  daarom heb je f2v t/m f15v gemist het is de bedoeling dat alle correcties in de indexruimte gebeuren op de individuele pagina's, en dat in de hoofdnaamruimte geen veranderingen gemaakt worden.&lt;br&gt; :
Je hebt gezien, dat je f2v in Rijmbijbel/Genesis niet meer kon veranderen; als je f2v wil corrigeren, moet dat op de index in [[Pagina:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf/20|f2v]], waar handschrift en afschrift naast elkaar staan. Je hoeft inderdaad niet de twee naast elkaar te vergelijken, onder elkaar kan ook. Wat je daar corrigeert, verschijnt automatisch als gecorrigeerd in [[Rijmbijbel/Genesis]].  Klikken bij Rijmbijbel/Genesis op ''bron'' (menuregel bovenaan) brengt je bij de [[Index:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf]]  en bestuur eens hoe die is opgebouwd: klik in de paginalijst f2v aan en je kunt de correctie on-line direct op de pagina binnen wikisource maken, of de tekst eerst off-line corrigeren en dan kopieren op die pagina.  

Ik ga nu de laatste pagina's van Genesis overzetten (in nog niet gecorrigeerde vorm) van hoofdnaamruimte naar indexruimte, dus dan tref je in de edit-modus van Rijmbijbel/Genesis alleen maar meer de &lt;pages index=....&gt; tag aan. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 18 mei 2025 10:47 (CEST)

:Dag Willem,
Misschien heb jij contact met sudenten die zouden kunnen oefenen om pagina's te corrigeren van [[Index:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf]].--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 28 mei 2025 18:09 (CEST)

:Helaas, Havang(nl), ben al sinds 2011 met pensioen. Maar ik zal nog in actieve dienst zijnde collegas vragen of zij iemand(en) bereid kunnen vinden. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 28 mei 2025 19:18 (CEST)

== Van proefgelezen naar gecorrigeerd ==

Dag Willem, 

ik zag je enkele pagina's verbeteren, je kunt als tweede corrector deze pagina's bij het opslaan markeren als &quot;gecorrigeeerd&quot; met behulp van de groene ''knop'' onderaan. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 4 sep 2025 20:04 (CEST)
PS. bij het koppelen van tekst aan de scans, heb ik de bestaande tekst gekopieerd naar de indexpagina's en als '''proefgelezen''' gemarkeerd, lees dus: &quot;proefgelezen door de oorspronkelijke plaatser van de tekst&quot;. Omdat we met zo weinigen zijn, kan dan de corrector/gebruiker die na mij komt de tekst verbeteren en '''valideren'''. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 6 sep 2025 13:36 (CEST)

:Kwam deze tekst tegen in de USTC en keek met Google of er al een transcriptie van bestond. Zo vond ik de Wikisource pagina. Met alle respect en bewondering voor de goede bedoelingen en het verzette werk, dit is amateurisme. Teksten editeren is een vak dat je moet leren. Ik heb er een zooi fouten in verbeterd, maar wil dit niet valideren zolang die rechte-s in de tekst blijft staan. Editeren is niet imiteren maar laten zien wát er staat. Groet, Willem [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 6 sep 2025 13:43 (CEST)
::Op wikisource wordt zowel de rechte-s als de gewone s toegestaan. Zelf laat ik dat overal over aan de keuze van de gebruikers/correctors van de tekst. Je bent vrij om de rechte-s door een gewone s te vervangen, en wel allemaal tegelijk met behulp van de zwarte knop ''zoeken en vervangen'' rechts boven onder ''voorvertoning'' in de bewerken-modus. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 6 sep 2025 15:09 (CEST)
:::Dank je wel. Ga ik proberen. Als je een afbeelding van de tekst naast de transcriptie plaatst, is het niet zinvol om die ook in de editie te zetten. Dat deed men wel eens in de vroege 19e eeuw, toen het vak nog in de kinderschoenen stond. Groet, Willem. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 6 sep 2025 16:34 (CEST)
::::Het spijt mij, maar ik kan die zwarte knop niet vinden. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 6 sep 2025 16:38 (CEST)
:::::P.S. Als deze tekst door een OCR programma 'gelezen' is, dan zou ik dat programma alleen gebruiken als iemand de leesfouten van dat OCR programma kan corrigeren. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 6 sep 2025 16:41 (CEST)
::::::Als in de menuregel boven de tekst de knop ''uitgebreid'' blauw is, moet je die eerst aanklikken, dan verschijnt een tweede menuregel en daar vind je de genoemde zwarte knop.
::::::PS. De tekst na toepassing van '''O'''ptical '''C'''haracter '''R'''ecognition moet inderdaad gecorrigeerd worden door twee gebruikers, de tweede gebruiker zet de laatste puntjes op de i. De scan-afbeelding wordt in de indexpagina naast de transcriptie ter correctie getoond ([[Pagina:Warachtighe Ende verschrickelijcke beschrijuinge van vele Toouenaers ende Toouenersse oft vandoysen hoe ende waerom men die herwaerts ende ghentswaerts verbrandt heeft in dit teghenwoordich Jaer 1589.pdf/8|Voorbeeld van pagina]] maar bij toepassing van de pages tag verschijnt in het artikel slechts de transcriptie ([[Warachtighe ende verschrickelijcke beschrijvinge van vele toovenaers ende toovenerssen oft vandoysen, hoe ende waerom men die herwaerts en ghentswaerts verbrandt heeft in dit teghenwoordich jaer 1589|Voorbeeld van artikel met alle pagina's]]).  Het artikel geldt als gepubliceerd en is toegankelijk voor zoekmachines, de pagina in de index is niet toegankelijk voor zoekmachines en geldt niet als gepubliceerd.--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 6 sep 2025 20:54 (CEST)
:::::::Deze interface is mij te onoverzichtelijk. Ik blijf ervan af. Ik wil dit wel proeflezen en corrigeren, maar dan moet iemand anders die lange-s vervangen door onze 's'. Groet, Willem [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 7 sep 2025 15:42 (CEST)
::::::::{{done}}, nog geen 2 minuten werk voor alle pagina's, dank zij de simpele interface.--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 7 sep 2025 16:46 (CEST)
:::::::::Dank je wel! Groet, Willem. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 7 sep 2025 17:42 (CEST)
=== &amp;#383; zowel als s ===
Dag Willem, zie deze discussie over [[Sjabloon:Lange s]] : [[Overleg gebruiker:Eievie#S is s]], het is mogelijk met dit sjabloon:ls naar keuze &amp;#383; zowel als s te kunnen weergeven. Standaardinstelling: met &lt;nowiki&gt;{{ls}}&lt;/nowiki&gt; is op de indexpagina's &lt;code&gt;ſ&lt;/code&gt; zichtbaar en is op de artikelpagina's de &lt;code&gt;{{ls}}&lt;/code&gt; zichtbaar:  Zo kan men op de indexpagina's de transcriptie conform de scan maken en verschijnt in de weergave in de hoofdnaamruimte toch de s. Zou dit voor jou een acceptabele oplossing zijn? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 11 sep 2025 20:45 (CEST)

:Mijn ervaring is dat de lange 's' te vaak als een 'f' gelezen wordt. Hij maakt geen deel meer uit van ons alfabet. Transcriberen is niet natekenen of imiteren. Het is het omzetten van het ene alfabet naar het andere. Hoe het er staat, kun je op de foto zien. Wat er staat, lees je in de editie. Ook de manier waarop men destijds met leestekens en hoofdletters omging, is de onze niet. Dus dat pas je aan. Daarmee verander je niets aan de tekst. En als je wat verandert dan markeer je dat met [rechte haken], wat zo veel betekent als 'ingreep van de editeur'. Simpeler en effectiever kan het niet. Voorwaarde is dat je vertrouwd bent met historische teksten. Groet, Willem. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 12 sep 2025 11:40 (CEST)
:::Ik leer veel van je inbreng, zowel als van inbreng van andere ws-gebruikers. Ik ontdek daarbij de voordelen van extra digitale  mogelijkheden. Het [[sjabloon:ls]] combineert op wikisource behoud van het oude (hoe het op de scan staat) met toepassing van het nieuwe (wat er staat). Zo ook:net als jouw inbreng over de transcripties leerzaam is voor mij, is jou inbreng bij uitleg van een oud woord in de tekst fijn, maar in wikisource wordt '''niet''' een ref '''toegevoegd''' maar gebruikt men het [[sjabloon:SIC]]. Voorbeeld: &lt;nowiki&gt; weirwolff&lt;ref&gt;weerwolf&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt; heb ik vervangen door {{SIC|weirwolff|weerwolf}} (ga met de muis op het blauw onderstreepte woord). Zo wordt geen tekst onderaan toegevoegd en toch uitleg gegeven, dank zij die extra digitale mogelijkheid.
::[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 12 sep 2025 12:10 (CEST)
:::Prima. Ga ik naar kijken. Zal een dezer dagen dit nieuwsbericht afmaken. Groet, Willem. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 12 sep 2025 12:11 (CEST)

== Regels op wikisource.  ==

Dag Willem, Wikisource heeft eigen regels.  Een belangrijke serie regels betreft [[s:en:Wikisource:Annotations]]. Dus die toegevoegde ref's horen niet, zie met name de sectie ''Clean texts'': &lt;&lt;A &quot;clean&quot; text&quot;, in the context of this policy, is the original work with no user-added annotations. A clean text must exist on Wikisource before an annotated version of the same text can be created.&gt;&gt; Wel is toegestaan (sectie lager)&quot;: &lt;&lt;Use of the &lt;nowiki&gt;{{SIC}}&lt;/nowiki&gt; template to indicate that typos are part of the original text and were not introduced during proofreading.&gt;&gt;

Ken je eigenlijk wel het onderscheid tussen de ''transcriptie'' die op de indexpagina (paginaruimte) staat en niet toegankelijk is voor ''export'' naar e-readers e.d., en de ''transclusie'' met de ''pages tag'' die in het artikel (hoofdruimte) verschijnt en toegankelijk is voor e-readers e.d.? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 12 sep 2025 17:22 (CEST)

:Verander het maar in hoe het moet. Dan zal ik mij aanpassen. Groet, Willem. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 12 sep 2025 20:33 (CEST)
::Dag Willem, 
::{{done}}. Kijk eerst naar de [[Warachtighe ende verschrickelijcke beschrijvinge van vele toovenaers ende toovenerssen oft vandoysen, hoe ende waerom men die herwaerts en ghentswaerts verbrandt heeft in dit teghenwoordich jaer 1589|transclusie]] van de gehele tekst (met gewone s), en ga dan de [[Pagina:Warachtighe Ende verschrickelijcke beschrijuinge van vele Toouenaers ende Toouenersse oft vandoysen hoe ende waerom men die herwaerts ende ghentswaerts verbrandt heeft in dit teghenwoordich Jaer 1589.pdf/3|transcriptie]] (met lange {{ls}}) pagina per pagina controleren. Er zullen nog wel karakters aan te passen zijn.
::Ik heb veel geleerd van je commentaren, en lees middeleeuwse teksten daardoor gemakkelijker. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 14 sep 2025 10:32 (CEST)
:::Graag gedaan. Maar ik houd het voor gezien. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 14 sep 2025 18:30 (CEST)

== Machine-vertaling  ==

Dag Willem, van Bauduin de Sebourc is nu een googlevertaling beschikbaar: gebrekkig, maar wel behulpzaam: [https://fr.wikisource.org/wiki/Bauduin_de_Sebourc] en  klikken op de adresregel bovenaan, dan verschijnt  het zwarte vertaalikoontje G bovenaan rechts naast de ster, daarop klikken geeft de vertaling.    
PS. De moeder van Bauduin, ''Rose'' de Nimaye blijkt de fictieve zus van Heliant, de Ridder metter Swane, te zijn, in de Nederlandse editie van de Ridder metter Swane uit 1931 wordt ze ''Rasse'' genoemd, elders Rosetta. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 aug 2026 13:51 (CEST)

:Dank je wel. Ga ik naar kijken als ik visueel weer op de klaver ben. Misschien ga ik met een Romanistische collega hier een stukje over schrijven: Hoe betrouwbaar is die machinale vertaling. Maar dat hoor / lees je wel als het zo ver is. Groet, Willem [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 14:16 (CEST)
::De machinevertaling verslikt zich vaak, en de vertaling wil steeds maar synoniemen gebruiken. Het is soms lachwekkend fout, en soms worden flarden of losse woorden niet vertaald. Je ziet bij de meeste fouten wel dat het fout is gegaan (bijv. m/v klopt vaak niet). Een oud-frans woord aanpassen geeft soms al verbetering (vb.: Damoiseau voor damsel). Maar het helpt wel de Oud-Franse tekst gemakkelijker te lezen. Het is net als met OCR: nu eens 80%, dan 98% goed en altijd nog door een mens te corrigeren. PS. ''Rasse'', ik zag nu in jouw versie ''Rosse'', met opmerking: ''Lees Roose''. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 aug 2026 14:39 (CEST)
:::Mijn pessimistisch vermoeden is dat volgende generaties studenten geen Oudfrans meer gaan studeren maar in plaats daarvan Oudfranse teksten door de vertaalmachine halen en niet in staat zijn de fouten in de vertaling te herkennen.
:::In een vorig leven was ik gecommitteerde bij de eindexamens Nederlands van de PABO. Elk jaar was er minstens één kandidaat die probeerde de docent en de gecommitteerde te foppen door te doen alsof hij / zij het boek gelezen had, maar alleen maar naar de film geweest was. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 14:43 (CEST)
::::De oplossing van het vertaal probleem zal, naar ik vermoed, niet gezocht worden in beter onderwijs voor studenten, maar in betere vertaalmachines. Zoals met ook de terugloop van kwaliteit bij onderwijsgevenden probeert te compenseren met technische snufjes. Zogenaamd slim, maar in wezen oliedom.[[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 14:46 (CEST)
:::::Maar dit is juist een oproep aan taalkundigen om '''hun kennis toe te voegen''' aan de gebrekkige machine-vertaling, niet om genoegen te nemen met de machine-vertaling. Zie het als de steigers bij een te bouwen gebouw, die helpen om sneller het bouwmateriaal op de plek neer te leggen waar men het gebruiken wil. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 aug 2026 18:17 (CEST)
::::::Begrijp ik. Maar het probleem is (botweg geformuleerd): De mensen die het niet kunnen, hebben tijd. De mensen die het wel kunnen, hebben geen tijd. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 18:24 (CEST)
:::::::Ben er ook helemaal niet op tegen. Maar ... er zijn nog maar heel weinig mensen in Nederland en België die dit Frans goed genoeg kunnen begrijpen om het correct te vertalen. En het is nogal een lap tekst... [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 18:27 (CEST)
::::::::Eerst overzetten in modern Frans zou het vertalen kunnen bevorderen. Dat zou op ws:fr gedaan kunnen worden met Franse gebruikers. Wie, o wie? --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 aug 2026 19:07 (CEST)
:::::::::Ook voor moderne Fransen is middeleeuws Frans geen appeltje eitje. Al is de kloof minder groot dan voor (Noord-)Nederlanders, wier taal niet teruggaat op een Middelnederlandse streektaal, maar op de wat taal betreft kunstmatige Dordtse Statenvertaling van de Bijbel. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 3 aug 2026 22:16 (CEST)
::::::::::Omdat ik niet kan reageren op wat hieronder staat, dan maar zo: AI is de ultieme Ulenspiegel: Hij doet wat je zegt, niet wat je bedoelt. Wat de berijmde vertalingt betreft, ja, die rijmt. Maar is het een vertaling? Non! [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 4 aug 2026 18:44 (CEST)
:::::::::::Zal je het commentaar van mijn collega Romanistiek bespraren. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 4 aug 2026 23:06 (CEST)
::::::::::::AI is de ultieme spieker. Kijkt alleen maar af, bedenkt niets zelf, maar doet alsof. [[Gebruiker:Wthjmkuiper|Willem Kuiper]] ([[Overleg gebruiker:Wthjmkuiper|overleg]]) 5 aug 2026 10:50 (CEST)

Ik ben aan het spelen gegaan met AI, daar had ik nog geen ervaring mee. Eerst AI van oud naar modern Frans, zie [[s:fr:Page:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/23]], dan google translate naar Nederlands, zie [[Pagina:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/23|pagina 1]] en [[Pagina:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/24|pagina 2]]. 

Ik kijk er met enige verbazing naar.  Wat zal de Romanistische collega vinden van die meerstaps computervertaling?
===Verrassing ===
:Haha, verrassing: AI vertaalt alleen de paar pagina's die ik al een paar keer had proberen te vertalen en aan te passen met google translate en met DeepL, kennelijk heeft AI van mij afgekeken.</text>
      <sha1>e8cpnw9lgh6j4bt3ddcfkhidi75sgsc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hoofdportaal:Geneeskunde en gezondheidszorg</title>
    <ns>100</ns>
    <id>33584</id>
    <revision>
      <id>224426</id>
      <parentid>217507</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T05:47:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>+bronnen</comment>
      <origin>224426</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31223" sha1="sfegxxmste7rutjw5r81o51s69lj745" xml:space="preserve">{{Infobox hoofdportaal
| afbeelding = P medicine.svg
| informatie = Dit is een overzicht van alle op [[Wikisource:Over Wikisource|Wikisource]] aanwezige bronnen over [[w:nl:Geneeskunde|geneeskunde]] en [[w:nl:Gezondheidszorg|gezondheidszorg]]. [[Hoofdportaal:Overzicht van alle hoofdportalen|Overzicht van alle hoofdportalen]]
}}
== Geneeskunde en gezondheidszorg; algemeen ==
*[[Hoofdportaal:Geneeskunde en gezondheidszorg/Algemeen|Geneeskunde en gezondheidszorg; algemeen]]

== Geschiedenis van de geneeskunde ==
*Anoniem (26 augustus 1880) [[De Tijd/1880/Nummer 10075/Volgens een bericht|‘Volgens een bericht, dat dezer dagen den rondgang door de pers maakte, zou men te Beekbergen een ontaard geneesheer bezitten, […]’]], ''De Tijd'', [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (6 januari 1881) [[De Standaard/Jaargang 10/Nummer 2697/Op den 1 Januari 1880|‘Op den 1 Januari 1880 waren in het Rijk gevestigd: […]’]], ''De Standaard'', [p.&amp;nbsp;1].

=== Geneeskundigen; afzonderlijk ===
;Doeveren, Gualtherus van (1730-1783)
*Anoniem (31 mei 1781) [[Hollandsche Historische Courant/1781/Nummer 65/Nederlanden|‘Nederlanden’, alinea 18]], ''Hollandsche Historische Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Ellama, Regnerus (''fl''. 1620)
*Anoniem (1620) [[Beschrivinge der 3 legers te weten pr. Mavri. marq. Spino. ende der vnierde vorst.|''Beschrivinge der 3 legers te weten pr. Mavri. marq. Spino. ende der vnierde vorst.'' [nieuwsprent]]], Amstelredam: Pieter vanden Keere (vermeld als ‘Rignerum Elama’).

;Harvey, William (1578-1657)
*R.B. (2 april 1936) [[De Telegraaf/Jaargang 44/Nummer 16384/Avondblad/Ontdekker van de bloedsomloop|‘Ontdekker van de bloedsomloop. William Harvey’s redenering was eigenlijk zo eenvoudig als het ei van Columbus’]], ''De Telegraaf'', Avondblad, Tweede Blad, p.&amp;nbsp;17.

;Heijermans, Louis (1873-1938)
*Anoniem (18 december 1905) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 78/Nummer 24654/Avondblad/Voor de slachtoffers in Rusland|‘Voor de slachtoffers in Rusland’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, p.&amp;nbsp;11.

;Hooft, Carlos (1910-1980)
*Anoniem (13 oktober 1935) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 108/Nummer 35448/Dr. Carlos Hooft bekroond|‘Dr. Carlos Hooft bekroond’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, derde blad, p.&amp;nbsp;10.

;Noorda, G. van der
*Anoniem (21 maart 1898) [[De Zuid-Limburger/Jaargang 4/Nummer 69/Stadsnieuws/Bevorderd tot arts|‘Bevorderd tot arts […]’]], ''De Zuid-Limburger'', [p.&amp;nbsp;2].

;Wakkers, W.M.R
*Anoniem (24 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 214-215/Aan de universiteit te Amsterdam|‘Aan de universiteit te Amsterdam […]’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;2].

=== Overige onderwerpen ===
;Bloedzuigers - Aderlating
*Hg. (1858) [[Album der Natuur/1858/Wetenschappelijk Bijblad#Bewaring van bloedzuigers|‘Bewaring van bloedzuigers’]], ''Album der Natuur'', jrg. 7, wetenschappelijk bijblad, p.&amp;nbsp;10-11.

== Het medisch beroep; algemeen ==
=== De arts; beroep en opleiding ===
*Anoniem (28 januari 1914) [[Het Vaderland/Jaargang 46/Nummer 23/Ochtendblad/Enquête over het z.g. artsenmonopolie|‘Enquête over het z.g. artsenmonopolie’]], ''Het Vaderland'', Ochtendblad, [p.&amp;nbsp;1].

== Algemene ziektekunde ==
*Lassus, P. (1822-1828) ''Heelkundige Ziektekunde'', Amsterdam: G.J.A. Beijerinck.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (15 september 1828) [[Nederlandsche Staatscourant/1828/Nummer 218/Departement van Binnenlandsche Zaken|‘Departement van Binnenlandsche Zaken [advertentie]’]], ''Nederlandsche Staats-Courant'', [p.&amp;nbsp;3-4].

== Speciale ziekten en afwijkingen ==
*[[Hoofdportaal:Geneeskunde en gezondheidszorg/Ziekten en afwijkingen|Speciale ziekten en afwijkingen]]

== Neurologie - Psychiatrie ==
=== Neurologie ===
==== CVA ====
==== Epilepsie ====
==== Multiple Sclerose ====
==== Overige onderwerpen ====
Hierbij o.a.: Afasie, ALS (Amyotrofische laterale sclerose), CVS, hemiplegie, ME (ziekte), Syndroom van Gilles de la Tourette
;Micro-cefalie
*D.L. (1857) [[Album der Natuur/1857/Wetenschappelijk Bijblad#De zoogenaamde Azteken|‘De zoogenaamde Azteken’]], ''Album der Natuur'', jrg. 6, wetenschappelijk bijblad, p.&amp;nbsp;58-64.
*Harting, P. (1857) [[Album der Natuur/1857/Azteken|‘Nog een woord over de zoogenaamde Azteken’]], ''Album der Natuur'', jrg. 6, p.&amp;nbsp;372-375.

;Nona (encephalitis lethargica?)
*Anoniem (28 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 216/Uit Nederland|‘Uit Nederland’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;1].

=== Psychiatrie; algemeen ===
==== Inleidingen - Hand- en leerboeken ====
==== Geschiedenis ====
Hierbij ook: Psychiaters; afzonderlijk die niet elders zijn onder te brengen
;Sterren, Driek van der (1904-1977)
*Anoniem (2 januari 1935) [[Limburger Koerier/Jaargang 90/Nummer 1/Paedologische instituten te Nijmegen|‘Paedologische instituten te Nijmegen. Twee directeuren benoemd’]], ''Limburger Koerier'', [eerste blad], p.&amp;nbsp;2.

=== Psychopathologie - Psychiatrische ziektekunde ===
==== Psychosen ====
===== Schizofrenie =====
===== Bipolaire stoornissen =====
===== Overige psychosen =====
;Grootheidswaan
*Anoniem (24 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 214-215/Uit Engeland (1)|‘Uit Engeland’]], ''Limburger Koerier'', eerste blad, [p.&amp;nbsp;1].

=== Psychiatrische centra ===
==== Geschiedenis ====
*Anoniem (30 mei 1899) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 72/Nummer 22279/Ochtendblad/Naar wij vernemen|‘Naar wij vernemen, zal het eerste herstellingsoord der Wilhelmina-vereeniging voor liefdezusters reeds in het begin van Juni […] worden geopend. […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, [p.&amp;nbsp;3].

;Geneeskundig gesticht voor krankzinnigen St. Joris gasthuis, Delft
*Anoniem (15 september 1880) [[Het Vaderland/Jaargang 12/Nummer 218/Voor de betrekkingen van huismeester en huismeesteres|‘Voor de betrekkingen van huismeester en huismeesteres in het geneeskundig gesticht voor krankzinnigen te Delft […]’]], ''Het Vaderland'', [eerste blad], [p.&amp;nbsp;2].

;Krankzinnigengesticht, Den Bosch
*Anoniem (12 februari 1898) [[De Zuid-Limburger/Jaargang 4/Nummer 39/Stadsnieuws/Heden morgen|‘Heden morgen […]’]], ''De Zuid-Limburger'', Eerste blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Krankzinnigengesticht, Maastricht
*Anoniem (20 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 212/Maastricht, 19 Dec. (1)|‘Maastricht, 19 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', [p.&amp;nbsp;3].

== Psychiatrische behandelingsmethoden ==
=== Psychotherapie; algemeen ===
==== Geschiedenis ====
*Anoniem (28 november 1922) [[Delftsche Courant/Jaargang 81/Nummer 279/Professor Otto Otto|‘Professor Otto Otto’]], ''Delftsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

=== Individuele psychotherapie ===
==== Psychoanalyse als therapie ====
==== Gedragstherapie ====
Hierbij o.a.: Assertiviteitstraining, mindfulness als hulpmiddel om problemen op te lossen, gedrag te veranderen
*Risoti (16 januari 1932) [[Nieuwsblad van het Noorden/Jaargang 45/Nummer 13/Van goede voornemens gesproken|‘Van goede voornemens gesproken’]], ''Nieuwsblad van het Noorden'', p.&amp;nbsp;12.

== Overige medische specialismen ==
=== Radiologie ===
*Anoniem (24 april 1912) [[Arnhemsche Courant/Jaargang 99/Nummer 7916/Middaguitgave/Radiumstandaard|‘Radiumstandaard’]], ''Arnhemsche Courant'', middaguitgeve, tweede blad, [p.&amp;nbsp;1].

== Tandheelkunde ==
[[Bestand:Het Nieuws van den Dag 1917 no 15484 Avondblad ad Oude kunstgebitten.jpg|thumb|Advertentie uit ''Het Nieuws van den Dag'', 4 april 1917]]
[[Bestand:Het Vaderland vol 055 1923-12-24 ad Sanapirin.jpg|thumb|Advertentie uit ''Het Vaderland'', 24 december 1923]]
*Anoniem (17 mei 1877) [[Algemeen Handelsblad/1877/Nummer 14517/Door de Staatscommissie voor de geneeskundige examens is bevorderd|‘Door de Staatscommissie voor de geneeskundige examens is heden bevorderd tot tandmeester […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', [p.&amp;nbsp;2].

== Alternatieve geneeskunde ==
=== Homeopathie – Antroposofische geneeskunde ===
=== Natuurgeneeswijze ===
;Sebastian Kneipp
*Anoniem (2 januari 1893) [[Limburger Koerier/Jaargang 48/Nummer 1/Uit Duitschland/Pastoor Kneipp|‘Pastoor Kneipp’]], ''Limburger Koerier'', [p.&amp;nbsp;2].

=== Oosterse geneeskunde ===
=== Spirituele geneeswijze ===

=== Overige onderwerpen ===
*Th. (31 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 217-218/Waarschuwing tegen natte voeten|‘Waarschuwing tegen natte voeten. Een Nieuwjaars-Kneipppraatje’]], ''Limburger Koerier'', eerste blad, [p.&amp;nbsp;1].

;Hypnose als geneesmiddel
*d.J. (5 januari 1899) [[Het Vaderland/Jaargang 31/Nummer 4/Occultistische conferentie|‘Occultistische conferentie’]], ''Het Vaderland'', Tweede blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Magnetiseren
*Anoniem (29 juni 1852) [[Groninger Courant/Jaargang 111/Nummer 52/Duitschland|‘Duitschland’, alinea 6]], ''Groninger Courant'', [p.&amp;nbsp;2].
*P.L. (1853) [[Album der Natuur/1853/Zoömagnetoskoop, Lubach|‘Iets over den zoogenaamden Zoömagnetoskoop’]], ''Album der Natuur'', jrg. 2, p.&amp;nbsp;278-282.

== Revalidatie - Geneesmethoden - Geneesmiddelen ==
=== Volksgeneeskunde - Kwakzalverij ===
[[Bestand:Provinciale Geldersche en Nijmeegsche Courant 1847 no 019 advertisement Holloway's pillen en zalf.jpg|thumb|Advertentie uit de ''Provinciale Geldersche en Nijmeegsche Courant'', 6 maart 1847.]]
;Sequah Medicine Company
*Anoniem (20 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 212/Roermond, 19 Dec. (1)|‘Roermond, 19 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', [p.&amp;nbsp;3].
*Anoniem (22 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 213/Roermond, 21 Dec.|‘Roermond, 21 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', [p.&amp;nbsp;3].
*Anoniem (24 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 214-215/Nederweert, 23 Dec.|‘Nederweert, 23 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (24 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 214-215/Roermond, 22 Dec.|‘Roermond, 22 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (24 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 214-215/Venloo, 22 Dec.|‘Venloo, 22 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (31 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 217-218/Venloo, 29 Dec.|‘Venloo, 29 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (31 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 217-218/Venloo, 30 Dec.|‘Venloo, 30 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;2].

=== Farmacie - Geneesmiddelen ===
[[Bestand:De Standaard vol 063 no 19219 p 04 advertisement Akkertjes.jpg|thumb|Advertentie uit ''De Standaard'', 11 december 1934]]
[[Bestand:Haagsche Courant 1936 no 16338 advertisement Akkertjes.jpg|thumb|Advertentie uit de ''Haagsche Courant'', 11 mei 1936]]
Geneesmiddelen voor de behandeling van bepaalde ziekten bij de betreffende ziekten. Hierbij ook: Apotheken, geneeskruiden, narcotica, vergiften
*Anoniem (4 mei 1758) [[Amsterdamsche Courant/1758/Nummer 53/t’Amst. by Hossé en te Rotterdam by Corn. Vroom|‘t’Amst. by Hossé […] en te Rotterdam by Corn. Vroom […] is in commissie de beroemde Frankforder borst-balsem, […] [advertentie]’]], ''Amsterdamse Donderdagse Courant'', [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (30 juni 1828) [[Leydse Courant/Jaargang 1828/Nummer 78/Bij eenen bijzondere brief uit Bern van den 15 dezer wordt gemeld|‘Bij eenen bijzondere brief uit Bern van den 15 dezer wordt gemeld, […]’]], ''Leydsche Courant'', [p.&amp;nbsp;3].
*Anoniem (22 december 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Eene Engelsche dame|‘Eene Engelsche dame stelde dezer dagen eene actie in tegen een apotheker om de volgende reden: […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (15 december 1897) [[De Telegraaf/Jaargang 5/Nummer 1810/Avond-editie/Drogisten|‘Drogisten’]], ''De Telegraaf'', Avond-editie, [Eerste blad], [p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (12 januari 1907) [[De Preanger-bode/Jaargang 12/Nummer 10/Shanghai Feestmaal|‘Shanghai Feestmaal door brand gestoord. De schok blijkt voor een damesgast te hevig te zijn [advertentie]’]], ''De Preanger-bode'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;2].
*L. (1854) [[Album der Natuur/1854/Rattenkruid-eters, Lubach|‘Rattenkruid-eters’]], ''Album der Natuur'', jrg. 3, p.&amp;nbsp;352-354.
*Vosmaer, Jacob, Claas Mulder (1828) ''Jacob Vosmaer's apothekers woordenboek, of uitvoerig zamenstel der apothekers-kunst en daartoe voorbereidende wetenschappen, in eene alphabetische orde Dl. 2, 1ste gedeelte'', Zutphen: Thieme.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 juli 1828) [[Nederlandsche Staatscourant/1828/Nummer 158/Departement van Binnenlandsche Zaken|‘Departement van Binnenlandsche Zaken [advertentie]’]], ''Nederlandsche Staats-Courant'', [p.&amp;nbsp;3-4].

=== Overige onderwerpen ===
[[Bestand:Nieuwe Rotterdamsche Courant vol 069 no 018 Ochtendblad advertisement Apenta.jpg|thumb|Advertentie uit de ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', 19 januari 1912]]
[[Bestand:De Avondpost 1916 no 9512 Avond-editie advertisement János-Bitterwater.jpg|thumb|Advertentie uit ''De Avondpost'', 11 mei 1916]]
[[Bestand:Arnhemsche Courant vol 124 no 15586 advertisement Bad Boekelo.jpg|thumb|Advertentie uit de ''Arnhemsche Courant'', 12 april 1937]]

== Verpleegkunde ==
=== Geschiedenis - Verpleegkundigen ===
*Anoniem (31 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 217-218/Kerkrade, 30 Dec.|‘Kerkrade, 30 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;2].

=== Beroep en opleiding ===
*Anoniem (2 april 1904) [[De Nieuwe Courant/Jaargang 4/Nummer 93/Avondblad/De Nederlandsche Bond voor Ziekenverpleging|‘De Nederlandsche Bond voor Ziekenverpleging, afd. ’s-Gravenhage, […]’]], ''De Nieuwe Courant'', Avondblad, [p.&amp;nbsp;2].

=== Ziekenhuiswezen ===
====Geschiedenis en organisatie ====
;Binnengasthuis, Amsterdam
[[Bestand:Het Nieuws van den Dag 1881 no 3515 ad Gasthuizen te Amsterdam.jpg|thumb|Advertentie in ''Het Nieuws van den Dag'', 10 augustus 1881]]
*Anoniem (13 februari 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 7/In de zitting van 3 Februari j.l.|‘In de zitting van 3 Februari j.l. […]’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 7, p.&amp;nbsp;45.

;Coolsingelziekenhuis, Rotterdam
*Heijnincx, Mz., E.S. (1843) [[Bouwkundige Bijdragen/Deel 1/Het ziekenhuis te Rotterdam|‘Het ziekenhuis te Rotterdam’]], ''Bouwkundige Bijdragen'', deel 1, p.&amp;nbsp;16-18.

;Gemeenteziekenhuis, Den Haag
*Tolsma, W. (8-9 juli 1916) [[De Avondpost/1916/Nummer 9560/Avond-editie/In- of uitwonend personeel|‘In- of uitwonend personeel [ingezonden]’]], ''De Avondpost'' Avond-editie, p.&amp;nbsp;C2.

;Louisahuis, Roermond
*Christoffel (7 december 1928) [[De Morgen/Jaargang 5/Nummer 1306/Roermond|‘Roermond. De Ziekenhuiskwestie opgelost!’]], ''De Morgen'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;4].

;Mutsaersstichting, Venlo
*Anoniem (16 oktober 1928) [[Nieuwe Venlosche Courant/Jaargang 66/Nummer 244/R. K. Herstellingsoordvereeniging voor Spoor- en tramwegpersoneel &quot;Mgr. Mutsaers&quot;|‘R. K. Herstellingsoordvereeniging voor Spoor- en tramwegpersoneel „Mgr. Mutsaers”. Algemeene vergadering. De volgende vergadering te Venlo’]], ''Nieuwe Venlosche Courant'', Tweede Blad, [p.&amp;nbsp;1].

;Pesthuis, Amsterdam
*Anoniem (13 april 1775) [[Amsterdamsche Courant/1775/Nummer 44/Daar is op Woensdag den 5den April na het Pesthuis ter bestelling gegeven, een brief op Delft|‘Daar is op Woensdag den 5den April […] na het Pesthuis ter bestelling gegeven, een brief op Delft, alzoo dezelve daar volgens zyn Adres niet bestelt is; […] [advertentie]’]], ''Amsterdamsche Donderdagsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;Sint Johannes de Deo, Den Haag
*Anoniem (5 januari 1899) [[Het Vaderland/Jaargang 31/Nummer 4/Omtrent de werkzaamheden der Ziekenverpleging|‘Omtrent de werkzaamheden der Ziekenverpleging van de broeders uit het gesticht van den H. Johannes de Deo op de Plaats alhier […]’]], ''Het Vaderland'', Tweede blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Ziekenhuis Calvariënberg, Maastricht
*Anoniem (20 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 212/Maastricht, 18 Dec.|‘Maastricht, 18 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', [p.&amp;nbsp;3].
*Anoniem (12 februari 1898) [[De Zuid-Limburger/Jaargang 4/Nummer 39/Stadsnieuws/Heden begaf zich de justitie|‘Heden begaf zich de justitie van alhier naar het gesticht Calvarieberg, […]’]], ''De Zuid-Limburger'', Eerste blad, [p.&amp;nbsp;2].

=== Sociale verpleegkunde - Nazorg ===
Hierbij o.a.: Wit-Gele Kruis
*Anoniem (30 september 1916) [[Nieuwe Haarlemsche Courant/Jaargang 41/Nummer 9151/Het Witte Kruis|‘Het Witte Kruis’]], ''Nieuwe Haarlemsche Courant'', Tweede Blad, [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (3 oktober 1916) [[Nieuwe Haarlemsche Courant/Jaargang 41/Nummer 9153/N.-H. Vereen. Het Witte Kruis|‘N.-H. Vereen. „Het Witte Kruis”’]], ''Nieuwe Haarlemsche Courant'', eerste blad, [p.&amp;nbsp;2].

== Maatschappelijke gezondheidszorg ==
=== Algemeen ===
;Gemeentelijke Geneeskundige en Gezondheidsdienst, Rotterdam
*Anoniem (19 januari 1937) [[Rotterdamsch Nieuwsblad/Jaargang 59/Nummer 18041/Wijkartsen Geneeskundige dienst|‘Wijkartsen Geneeskundige dienst’]], ''Rotterdamsch Nieuwsblad'', derde blad, p.&amp;nbsp;1.

=== Verzekeringsgeneeskunde - Bedrijfsgeneeskunde en -hygiëne - Arbeidsfysiologie - Beroepsziekten - Veiligheidstechniek ===
;Bedrijfsongeval De Waal en Co., Amsterdam, 17 december 1892
*Anoniem (22 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 213/Uit Nederland|‘Uit Nederland’]], ''Limburger Koerier'', [p.&amp;nbsp;1].

;Gezondheid in het onderwijs
*Coronel, S. Sr. (27 september 1873) [[De Opmerker/Jaargang 8/Nummer 39/De gezondheidsleer in toepassing op den schoolbouw|‘De gezondheidsleer in toepassing op den schoolbouw’]], ''De Opmerker'', jrg. 8, nr. 39, [p.&amp;nbsp;1-2].
*Coronel, S. Sr. (20 september 1874) [[De Opmerker/Jaargang 9/Nummer 38/De gezondheidsvereischten van schoolgebouwen|De gezondheidsvereischten van schoolgebouwen [1]’]], ''De Opmerker'', jrg. 9, nr. 38, [p.&amp;nbsp;1-2].
*Coronel, S. Sr. (27 september 1874) [[De Opmerker/Jaargang 9/Nummer 39/De gezondheidsvereischten van schoolgebouwen|‘De gezondheidsvereischten van schoolgebouwen [2]’]], ''De Opmerker'', jrg. 9, nr. 39, [p.&amp;nbsp;1].
*Coronel, S. Sr. (4 oktober 1874) [[De Opmerker/Jaargang 9/Nummer 40/De gezondheidsvereischten van schoolgebouwen|’De gezondheidsvereischten van schoolgebouwen’]], ''De Opmerker'', jrg. 9, nr. 40, [p.&amp;nbsp;1].
*Coronel, Samuel Senior, [[Samuel Senior Coronel/De gezondheidsvereischten van schoolgebouwen/4|De gezondheidsvereischten van schoolgebouwen [4]]] (11 oktober 1874).

=== Voedingsmiddelencontrole ===
*Anoniem (10 augustus 1881) [[Het Nieuws van den Dag/1881/Nummer 3515/Stadsnieuws|‘Stadsnieuws’]], ''Het Nieuws van den Dag'', eerste blad, [p.&amp;nbsp;3].
*Anoniem (12 april 1889) [[De Tijd/1889/Nummer 2688/De keurmeesters|‘De keurmeesters van het vleesch enz. te Kralingen […]’]], ''De Tijd'', [eerste blad], [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (20 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 212/Uit Oostenrijk|‘Uit Oostenrijk’]], ''Limburger Koerier'', [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (2 april 1904) [[De Nieuwe Courant/Jaargang 4/Nummer 93/Avondblad/In de afgeloopen week|‘In de afgeloopen week werden door keurmeesters afgekeurd […]’]], ''De Nieuwe Courant'', Avondblad, [p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (15-16 november 1913) [[De Avondpost/1913/Nummer 8744/Men meldt ons uit Amsterdam|‘Men meldt ons uit Amsterdam: […]’]], ''De Avondpost'', derde blad, [p.&amp;nbsp;C 1].

;Keurmeester van vee en vlees, Deventer
*Anoniem (12 december 1913) [[Provinciale Overijsselsche en Zwolsche Courant/1913/Nummer 292/Deventer, 12 Dec.|‘Deventer, 12 Dec.’]], ''Provinciale Overijsselsche en Zwolsche Courant'', eerste blad, [p.&amp;nbsp;2].

=== Voorkoming en bestrijding van ziekten; algemeen ===
==== Epidemieën - Quarantaine ====
*Anoniem (14 september 1866) [[De Locomotief/Jaargang 15/Nummer 74/Verzuim en Vergelding|‘Verzuim en Vergelding’]], ''De Locomotief'', [p.&amp;nbsp;1].

==== Vaccinatie ====
*Anoniem (17 juni 1819) [[Nederlandsche Staatscourant/1819/Nummer 141/Frankrijk#s4al5|‘Parys, den 11 Junij’]], ''Nederlandsche Staats-Courant'', [p.&amp;nbsp;4].
*Anoniem (13 september 1879) [[Algemeen Handelsblad/Nummer 15352/Geneeskundig congres (2)|‘Geneeskundig congres [2]’]], ''De Locomotief'', [p.&amp;nbsp;2].

==== Overige onderwerpen ====
;Gezondheidcommissies
*Anoniem (3 maart 1904) [[Haagsche Courant/1904/Nummer 6442/Nadat de Gezondheidscommissie gewezen had op den slechten toestand der woning Warmoezierstraat no. 45|‘Nadat de Gezondheidscommissie gewezen had op den slechten toestand der woning Warmoezierstraat no. 45 […]’]], ''Haagsche Courant'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (9 april 1906) [[Limburger Koerier/Jaargang 61/Nummer 83/Verslag van de bevindingen en werkzaamheden der gezondheidscommissie|‘Nieuws uit Roermond. Verslag van de bevindingen en werkzaamheden der gezondheidscommissie’]], ''Limburger Koerier'', eerste blad, [p.&amp;nbsp;1-2].
*Anoniem (19 oktober 1906) [[Limburger Koerier/Jaargang 61/Nummer 243/Gezondheidscommissie|‘Gezondheidscommissie’]], ''Limburger Koerier'', [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (27 juni 1911) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 84/Nummer 26652/Avondblad/Leeuwarden, 26 Juni 1911|‘Leeuwarden, 26 Juni 1911’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, p.&amp;nbsp;7.
*Anoniem (27 juni 1911) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 84/Nummer 26652/Avondblad/Tholen, 27 Juni|‘Tholen, 27 Juni’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, p.&amp;nbsp;7.

;Medische politie
*Anoniem (4 oktober 1856) [[Residentie-blad/Jaargang 1/Nummer 132/De heer Ali Cohen klaagt in een art. (...) over de geringe zorg, welke bij de gemeente-besturen hier te lande wordt in het werk gesteld voor de medische politie|‘De heer Ali Cohen klaagt in een art. […] over de geringe zorg, welke bij de gemeente-besturen hier te lande wordt in het werk gesteld voor de medische politie. […]’]], ''Residentie-blad'', [p.&amp;nbsp;4].

=== Milieubeheer ===
==== Milieuverontreiniging; algemeen ====
===== Waterverontreiniging =====
*Anoniem (15 december 1897) [[De Telegraaf/Jaargang 5/Nummer 1810/Avond-editie/Verontreiniging van stadsgrachten|‘Verontreiniging van stadsgrachten’]], ''De Telegraaf'', Avond-editie, [Eerste blad], [p.&amp;nbsp;2].

===== Luchtverontreiniging =====
*Anoniem (24 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 214-215/De Sneeuw|‘De Sneeuw’]], ''Limburger Koerier'', eerste blad, [p.&amp;nbsp;2].
*Baumhauer, E.H. von (1854) [[Album der Natuur/1854/Lucht hoofdvoedsel voor mensch, Baumhauer|‘De Lucht. Een Hoofdvoedsel voor den Mensch’]], ''Album der Natuur'', jrg. 3, p.&amp;nbsp;274-290.

==== Afvalproblematiek - Vuilverwijdering ====
*Anoniem (19 juni 1884) [[Het Nieuws van den Dag/1884/Nummer 4396/De exploitatie van de gemeentereiniging te Utrecht|‘De exploitatie van de gemeentereiniging te Utrecht […]’]], ''Het Nieuws van den Dag'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (12 februari 1898) [[De Zuid-Limburger/Jaargang 4/Nummer 39/Roermond, 12 Febr.|‘Roermond, 12 Febr.’, alinea 4-8]], ''De Zuid-Limburger'', Eerste blad, [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (24 april 1919) [[De Nieuwe Courant/Jaargang 19/Nummer 112/Avondblad/Utrecht, 23 April|‘Utrecht, 23 April’]], ''De Nieuwe Courant'', Avondblad, [p.&amp;nbsp;1].

;Gemeentereiniging Amsterdam
*Anoniem (19 november 1897) [[De Morgenpost/Jaargang 6/Nummer 1553/Sneeuwruiming|‘Sneeuwruiming’]], ''De Morgenpost'', [p.&amp;nbsp;2].

==== Overige onderwerpen ====
;Ongediertebestrijding
*Anoniem (8 juli 1828) [[Rotterdamsche Courant/1828/Nummer 82/J. Vogelzang|‘J. Vogelzang, […] Uitvinder van een radikaal middel tot wegneming van wandluizen, maakt bij deze bekend, […] [advertenties]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

=== Verslaving - Strijd tegen verdovende middelen ===
==== Roken ====
==== Alcoholisme - Drankmisbruik ====
*Anoniem (7 juli 1917) [[Nieuwe Haarlemsche Courant/Jaargang 41/Nummer 9380/Drankbestrijding|‘Drankbestrijding. Voor den vrede’]], ''Nieuwe Haarlemsche Courant'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (8 april 1924) [[Limburgsch Dagblad/Jaargang 7/Nummer 83/Spaubeek|‘Spaubeek. Kruisverbond’]], ''Limburgsch Dagblad'', [p.&amp;nbsp;3].

==== Drugs - Bestrijding van druggebruik ====
;Opium
*Anoniem (24 januari 1874) [[Bataviaasch Handelsblad/Jaargang 17/Nummer 20/Gisteren namiddag|‘Gisteren namiddag heeft de inlandsche kommandant […] Radja Boerha Noedin, eene aanhaling gedaan van 14 thails clandestine opium […]’]], ''Bataviaasch Handelsblad'', [p.&amp;nbsp;3].

=== Georganiseerde hulp bij rampen en ongevallen ===
==== Rode Kruis ====
*Anoniem (20 juli 1871) [[Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad/1871/Nummer 197/Zwitserland|‘Zwitserland’]], ''Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad'', [p.&amp;nbsp;3].
*Anoniem (24 december 1927) [[Limburger Koerier/Jaargang 82/Nummer 299/Roode Kruis|‘Roode Kruis’]], ''Limburger Koerier'', eerste blad, p.&amp;nbsp;7.
*Anoniem (3 december 1936) [[De Limburger/Jaargang 67/Nummer 284/Eerste Hulp bij Ongelukken|‘Eerste Hulp bij Ongelukken’]], ''De Limburger'', eerste blad, [p.&amp;nbsp;2].

==== Eerste hulp bij ongelukken (EHBO) ====
*Anoniem (6 januari 1881) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 68/Nummer 20980/Avondblad/Eerste Hulp|‘Eerste Hulp’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, eerste blad, [p.&amp;nbsp;2].

==== Brandweer ====
*Anoniem (10 december 1869) [[Arnhemsche Courant/Jaargang 56/Nummer 4896/Naar men verneemt|‘Naar men verneemt, zal men eerlang verrast worden door een nieuw weekblad, […]’]], ''Arnhemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;Amsterdam
*Anoniem (15 december 1897) [[De Telegraaf/Jaargang 5/Nummer 1810/Avond-editie/Sedert onze vorige opgave|‘Sedert onze vorige opgave […]’]], ''De Telegraaf'', Avond-editie, [Eerste blad], [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (30 mei 1899) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 72/Nummer 22279/Ochtendblad/Sedert onze vorige opgave|‘Sedert onze vorige opgave bluschte de brandweer 4 kleine binnenbranden: […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, [p.&amp;nbsp;3].

;Den Haag
*Anoniem (15 september 1880) [[Het Vaderland/Jaargang 12/Nummer 218/In de Trompstraat|‘In de Trompstraat werd heden in den voornacht een brand ontdekt […]’]], ''Het Vaderland'', [eerste blad], [p.&amp;nbsp;2].

;IJmuiden
*Anoniem (15 september 1880) [[Het Vaderland/Jaargang 12/Nummer 218/Gisterennacht|‘Gisterennacht, halféen, werd te IJmuiden een zware rook en brandlucht ontdekt in het hotel »Willem Barendz”. […]’]], ''Het Vaderland'', [eerste blad], [p.&amp;nbsp;2].

;Maastricht, 17/18 december 1892
*Anoniem (20 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 212/Maastricht, 18 Dec.|‘Maastricht, 18 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', [p.&amp;nbsp;3].

;Rotterdam
*Anoniem (1 december 1873) [[Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad/1873/Nummer 331/Rotterdam, 30 Nov.|‘Rotterdam, 30 Nov.’]], ''Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad'', [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (19 januari 1937) [[Rotterdamsch Nieuwsblad/Jaargang 59/Nummer 18041/Hulp zij ons streven|‘Hulp zij ons streven. Jubileum onderbrandmeester N. Verhoeven Jr.’]], ''Rotterdamsch Nieuwsblad'', derde blad, p.&amp;nbsp;1.
*Anoniem (19 januari 1937) [[Rotterdamsch Nieuwsblad/Jaargang 59/Nummer 18041/Brandjes|‘Brandjes’]], ''Rotterdamsch Nieuwsblad'', derde blad, p.&amp;nbsp;1.
*Anoniem (10 februari 1938) [[Rotterdamsch Nieuwsblad/Jaargang 60/Nummer 18367/Jaarfeest De Volharding|‘Jaarfeest „De Volharding”’]], ''Rotterdamsch Nieuwsblad'', vierde blad, p.&amp;nbsp;2.
*Anoniem (10 februari 1938) [[Rotterdamsch Nieuwsblad/Jaargang 60/Nummer 18367/Brandjes|‘Brandjes’]], ''Rotterdamsch Nieuwsblad'', vierde blad, p.&amp;nbsp;2.
*Anoniem (10 februari 1938) [[Rotterdamsch Nieuwsblad/Jaargang 60/Nummer 18367/Brand Schiedamscheweg|‘Brand Schiedamscheweg’]], ''Rotterdamsch Nieuwsblad'', vierde blad, p.&amp;nbsp;2.
*Anoniem (10 februari 1938) [[Rotterdamsch Nieuwsblad/Jaargang 60/Nummer 18367/Feestavond Hulp in Nood|‘Feestavond „Hulp in Nood”’]], ''Rotterdamsch Nieuwsblad'', vierde blad, p.&amp;nbsp;2.

=== Begrafeniswezen - Crematie ===
[[Bestand:Provinciale Overijsselsche en Zwolsche Courant 1913 no 143 advertisement Zwolsche Begrafenis-Vereeniging.jpg|thumb|Advertentie uit de ''Provinciale Overijsselsche en Zwolsche Courant'', 21 juni 1913.]]
*Anoniem (15 september 1880) [[Het Vaderland/Jaargang 12/Nummer 218/Op de vijfde algemeene vergadering der Vereeniging voor lijkverbranding|‘Op de vijfde algemeene vergadering der Vereeniging voor lijkverbranding te Nijmegen […]’]], ''Het Vaderland'', [eerste blad], [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (25 september 1936) [[Nieuwe Venlosche Courant/Jaargang 74/Nummer 224/Regeering en lijkverbranding|‘Regeering en lijkverbranding. Een officieele vertegenwoordiging?!’]], ''Nieuwe Venlosche Courant'', Tweede Blad, [p.&amp;nbsp;1].

== Persoonlijke gezondheidszorg - Seksualiteit, huwelijk en gezin; voorlichting en ethiek ==
=== Lichaamsverzorging ===
Hierbij o.a.: Hoogtezon, mondhygiëne, sauna's, solaria, voetverzorging
*Anoniem (20 augustus 1733) [[Amsterdamsche Courant/1733/Nummer 100/Het vermaerd Dentifricium Anglicanum|‘Het vermaerd Dentifricium Anglicanum of Engels Tand-Middel, […] [advertentie]’]], ''Amsterdamse Donderdaegse Courant'', [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (31 mei 1781) [[Hollandsche Historische Courant/1781/Nummer 65/Het Vermaard Dentifricium Anglicanum|‘Het Vermaard Dentifricium Anglicanum, of Engelsch tandmiddel, […] [advertentie]’]], ''Hollandsche Historische Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

=== Schoonheids- en haarverzorging ===
[[Bestand:Het Vaderland vol 061 1929-12-23 Avondblad advertisement Allegro.jpg|thumb|300px|Advertentie uit ''Het Vaderland'', 23 december 1929]]
&lt;!-- [[Bestand:Algemeen Handelsblad vol 103 no 33579 Avondblad advertisement Gillette.jpg|thumb|500px|Advertentie uit het ''Algemeen Handelsblad'', 15 augustus 1930]] --&gt;
*Martha (16 januari 1932) [[Nieuwsblad van het Noorden/Jaargang 45/Nummer 13/Zorgt voor uw uiterlijk|‘Zorgt voor uw uiterlijk’]], ''Nieuwsblad van het Noorden'', p.&amp;nbsp;12.

=== Seksualiteit, huwelijk en gezin; voorlichting en ethiek ===
==== Seksuele voorlichting ====
==== Seksuele ethiek en problematiek - Huwelijksethiek en -problematiek ====
*Anoniem (24 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 214-215/In de Amerikaansche stad Halespoint|‘In de Amerikaansche stad Halespoint […]’]], ''Limburger Koerier'', eerste blad, [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (31 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 217-218/Uit Oostenrijk|‘Uit Oostenrijk’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;1].

==== Geboorteregeling ====
*Anoniem (13 mei 1931) [[Limburger Koerier/Jaargang 86/Nummer 112/R. K. Bond voor Groote Gezinnen|‘R. K. Bond voor Groote Gezinnen. Ledenvergadering der afd. Roermond’]], ''Limburger Koerier'', eerste blad, p.&amp;nbsp;2.

=== Zwangerschap - Bevalling - Zuigelingenzorg ===
;Vroedvrouwschap
*Anoniem (31 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 217-218/Maastricht, 30 Dec. (1)|‘Maastricht, 30 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;2].

{{hoofdportalen}}

[[Categorie:Wikisource:Hoofdportalen]]
[[Categorie:Geneeskunde| ]]
[[Categorie:Gezondheidszorg| ]]</text>
      <sha1>sfegxxmste7rutjw5r81o51s69lj745</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/23</title>
    <ns>104</ns>
    <id>85693</id>
    <revision>
      <id>224412</id>
      <parentid>219819</parentid>
      <timestamp>2026-08-04T14:38:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Havang(nl)</username>
        <id>4330</id>
      </contributor>
      <origin>224412</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1580" sha1="axowcyjgfip2sgn7yb1up6ymp82zs2z" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Havang(nl)&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{c|{{Larger|'''De ROMANS}}&lt;br&gt;{{asc|VAN}}&lt;br&gt;{{larger|BOUDEWIJN VAN SEBORGH'''}}}}
{{smaller|''(Eerst met AI omgezet in modern Frans,  vervolgens vertaald met hulp van google translate)''}} 

{{lijn|3em}}
{{c|GEZANG I}}
 
&lt;poem&gt;
LIED I 

Baronnen, wees stil, omwille van de Almachtige God.
Moge Jezus Christus der glorie, die in Bethlehem 
wilde geboren worden uit de Maagd, om ons te beschermen
tegen de vijanden van de hel en hun stinkende plaats, moge Hij jullie allen bewaren; wees daar geen bewoners. 
Luister nu naar een bevredigend verhaal en lied,
nobel gearrangeerd; de verzen zijn aangenaam: 
het spreekt over wapens, over liefde en over dappere strijders
en komt uit het verhaal van de goede koning Euriant. Jullie hebben vast wel eens gehoord, in een andere roman, 
van de vrouw van deze koning die tijdens zijn leven zes zonen en een dochter kreeg, allen tegelijk verwekt; 
elk bracht een zilveren ketting mee, 
waarvan Matabrune zo ernstige misbruik maakte. 
Zij verwijderde hun kettingen; daarom werden de zes kinderen, 
door de wil van God, zwemmende zwanen. 
Elyas ontsnapte, die later zoveel deed 
dat alle kettingen terugkwamen als voorheen; 
Waardoor alle kinderen hun [menselijke] gedaante terugkregen
en  hertogen, graven en gekroonde koningen werden. 
Welnu, er was een dochter die een aantrekkelijk figuur had, 
Rose werd zo genoemd; deze dame had een wijs karakter en was getrouwd met een dappere prins: 
Die was Ernoul van Beauvais, die zo hoog in aanzien stond.
Hij was de broer van Bauduin van Beauvais, de machtige.
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;_____________
{{iwpage|fr}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>axowcyjgfip2sgn7yb1up6ymp82zs2z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/24</title>
    <ns>104</ns>
    <id>85741</id>
    <revision>
      <id>224423</id>
      <parentid>219820</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T05:30:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Havang(nl)</username>
        <id>4330</id>
      </contributor>
      <origin>224423</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1844" sha1="j4v0bknc06a71f6z9sh9q6ys4nlkzl4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Havang(nl)&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;
Die de slang doodde, met het scherpe zwaard,
Op de berg van de Tigris, voorbij de kolkende zee.
Deze Arnoul nam de dame over wie ik u vertel tot vrouw,
Die zes broers had, die grote krijgers waren;
Maar zij stierven jong, zoals we al lezend ontdekken,
En toen zij dood waren, werd Rose, over wie ik voor u zing,
Vrouwe van Nijmegen en droeg zij de kroon;
Zo werd Arnoul er koning van, door een gelukkige erfenis.
Daarom hebben sommigen soms het geluk
Om in hun familielijn een rijke koopman te hebben.
Wanneer ze zoveel hebben verzameld, altijd door te sparen,
Laten ze zich sterven, waarover zij erg bedroefd zijn;
En het fortuin komt vaak terecht bij een deugniet
Die het opdrinkt, verkwist en op grote voet leeft.
Deze koningin Rose, die ik hier noem, 
Was vrouwe van Nijmegen; zij maakte haar echtgenoot koning.
Zij was de tante van Ida met het stralende gezicht,
En deze laatste was de moeder van Godfried van Bouillon.
Uit deze Rose werd een erfgenaam van grote naam geboren,
Baudouin van Sebourg, die het hart van een leeuw had.
Het is over deze Baudouin dat ik mijn lied ben begonnen;
En over zijn drie mooie broers zal ik u vertellen.
Alle vier waren zij koning en regeerden over een edel rijk:
Esmeré, de oudste, bezat Nijmegen in zijn naam;
Gloriant regeerde over Cyprus als zijn rechtmatig deel;
Alexandre kreeg Schotland, hij die eer in overvloed ontving;
Baudouin de jongste, die het hart van een dappere heer had,
Was de gekroonde koning van de tempel van Salomo,
En bezat het hele land tot aan Kafarnaüm:
Nooit droeg een betere man dan hij een maliënkolder.
Hij vond het bloed van onze Heer, samen met de leeuw
Die het zeven jaar bewaakte, vlak naast een struik,
Nabij Abilant, een stad van grote faam,
Zoals u zult horen in dit edele epos.
Luister nu naar mij, ridders en baronnen,
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;______________
{{iwpage|fr}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j4v0bknc06a71f6z9sh9q6ys4nlkzl4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224425</id>
      <parentid>224423</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T05:41:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Havang(nl)</username>
        <id>4330</id>
      </contributor>
      <origin>224425</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1973" sha1="eejgxhgd31lsasoanvbudehg7m1vy2q" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Havang(nl)&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;{{smaller|''(Eerst met AI omgezet in modern Frans,  vervolgens vertaald met hulp van google translate)''}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;
Die de slang doodde, met het scherpe zwaard,
Op de berg van de Tigris, voorbij de kolkende zee.
Deze Arnoul nam de dame over wie ik u vertel tot vrouw,
Die zes broers had, die grote krijgers waren;
Maar zij stierven jong, zoals we al lezend ontdekken,
En toen zij dood waren, werd Rose, over wie ik voor u zing,
Vrouwe van Nijmegen en droeg zij de kroon;
Zo werd Arnoul er koning van, door een gelukkige erfenis.
Daarom hebben sommigen soms het geluk
Om in hun familielijn een rijke koopman te hebben.
Wanneer ze zoveel hebben verzameld, altijd door te sparen,
Laten ze zich sterven, waarover zij erg bedroefd zijn;
En het fortuin komt vaak terecht bij een deugniet
Die het opdrinkt, verkwist en op grote voet leeft.
Deze koningin Rose, die ik hier noem, 
Was vrouwe van Nijmegen; zij maakte haar echtgenoot koning.
Zij was de tante van Ida met het stralende gezicht,
En deze laatste was de moeder van Godfried van Bouillon.
Uit deze Rose werd een erfgenaam van grote naam geboren,
Baudouin van Sebourg, die het hart van een leeuw had.
Het is over deze Baudouin dat ik mijn lied ben begonnen;
En over zijn drie mooie broers zal ik u vertellen.
Alle vier waren zij koning en regeerden over een edel rijk:
Esmeré, de oudste, bezat Nijmegen in zijn naam;
Gloriant regeerde over Cyprus als zijn rechtmatig deel;
Alexandre kreeg Schotland, hij die eer in overvloed ontving;
Baudouin de jongste, die het hart van een dappere heer had,
Was de gekroonde koning van de tempel van Salomo,
En bezat het hele land tot aan Kafarnaüm:
Nooit droeg een betere man dan hij een maliënkolder.
Hij vond het bloed van onze Heer, samen met de leeuw
Die het zeven jaar bewaakte, vlak naast een struik,
Nabij Abilant, een stad van grote faam,
Zoals u zult horen in dit edele epos.
Luister nu naar mij, ridders en baronnen,
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;______________
{{iwpage|fr}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>eejgxhgd31lsasoanvbudehg7m1vy2q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Ridder metter swane (1931).pdf/79</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87538</id>
    <revision>
      <id>224414</id>
      <timestamp>2026-08-04T15:42:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Havang(nl)</username>
        <id>4330</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>224414</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1823" sha1="hyyzh5edum4881m6qp994ox33jp4gdv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Havang(nl)&quot; /&gt;69&lt;/noinclude&gt;&lt;nowiki /&gt;


H{{asc|OE}} H{{asc|ELIAS TROUDE DE DOCHTER VANDE HERTOGINNE OMDAT HY DEN GRAVE VERWONNEN HADDE IN DEN KAMPE.}}


{{initiaal|D}}Oe de edel Helias den grave verwonnen had, so groete hy heusschelijck den keyser Otto, die hem eerlijc ontfinck. Ende daer nae groete hy de edel hertoghinne, die hem seer danckte van't'gene dat hy gedaen hadde voor haer. Ende terstont quam de keyser totter hertoghinne segghende: Vrouwe ick geve u wederom u land, ende stelle u wederom in u eere sonder eenighe schult, alsoo men de waerheydt nu bekent. Doe seyde sy: Ick danck u heere van dien ende nu gheve ick weder mijn land Billioen, die dat eerlijc gewonnen heeft, ende daer toe geve ick hem mijn dochter die nu voortaen met hem 't landt besitten sal, want ick wil my begheven in een clooster om Godt te dienen als ick Godt belooft heb die my bewaert heeft by&lt;ref&gt;Door&lt;/ref&gt; desen ridder. Doen riep de keyser, de Ridder mette Swaen is nu hertoge van Billoen, ende hy sal trouwen Clarisse der hertoginne dochter als hem belooft is. De ridder was te vreden, ende des anderen daeghs wert de bruyloft gehouden in des keysers hof te Nimmegen daer groote geneuchte ghemaeckt was in veel manieren. Ende aldus heeft de Ridder mette Swaen 't hertoghdom van Billoen gekregen. Ende als dese feeste ende geneuchte {{SIC|xiiij.|14}} dagen geduert hadde, so nam de hertoge oorlof anden keyser, ende dede hem manschap als dat recht was, ende vertrocken soo te samen nae Billoen. Maer als hy onder wegen quam, soo vant hy veel vrienden van den grave van Franckenborgh, die hem seer vreeslijck bespronghen, om te wreecken de doodt van den grave, maer hy stelde hem vroomelijck&lt;ref&gt;Dapper&lt;/ref&gt; met sijn volck te weer, soo dat sy door reysden tegen sijn vyanden danck, ende quam soo eerlijck int landt van Billoen, daer hy met grooter blijschap&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hyyzh5edum4881m6qp994ox33jp4gdv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Index:Nederlandsche Staatscourant 1819 no 141.pdf</title>
    <ns>106</ns>
    <id>87539</id>
    <revision>
      <id>224416</id>
      <timestamp>2026-08-04T19:16:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>224416</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="154" sha1="d5dxnh926s8d2h17a5lo4sl3vyynq4b" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|Type=tijdschrift
|Taal=nl
|wikidata=
|Titel=Nederlandsche Staats-Courant
|Ondertitel=
|Deel=
|Auteur=
|Vertaler=
|Redacteur=
|Illustrator=
|Stroming=
|Jaar=1819
|Uitgever=
|Plaats=
|Druk=
|OorspronkelijkeUitgave=
|Key=
|doe_wikidata=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|DBNL=
|Bron=pdf
|Afbeelding=1
|Voortgang=C
|Delen=
|Pagina's=&lt;pagelist 1=1 5=&quot;bijvoegsel, 1&quot; 6=&quot;bijvoegsel, 2&quot; /&gt;
|Opmerkingen=Zie [[:Categorie:Nederlandsche Staatscourant, 1819]]
|NestedInhoud=
|Breedte=
|Css=
|Header=
|Footer=
}}</text>
      <sha1>d5dxnh926s8d2h17a5lo4sl3vyynq4b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Nederlandsche Staatscourant 1819 no 141.pdf/4</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87540</id>
    <revision>
      <id>224417</id>
      <timestamp>2026-08-04T19:19:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>224417</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12943" sha1="kagjh15o50hwdkeuy1yoj2lizhs11ao" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Vincent Steenberg&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;s1&quot;/&gt;22{{sup|o}}. Bij monde ven den heer ''Dubus'';
&lt;br&gt;Op de rekweste van den heer ''Moke'', wonende te Brugge, daarbij reclamerende tegen een zwaar misbruik, hetwelk hij vermeent, dat in de concept-wet op de patenten bestaat. De fabrijkanten, zegt deze rekwestrant, zijn daarbij met een bepaald hoog regt bezwaard, terwijl de andere bedrijven middel kunnen vinden, om, door hunne verklaringen, de bij de wet opgelegde belasting te verminderen. Hij is van gevoelen, dat men zich, noch op het geweten van den belastingschuldige, van wien men geene juiste verklaring kan verwachten, noch op de onzijdigheid der repartiteurs, welke, soms door eigenbelang, of door de vrees van zich vijanden te maken, weggesleept worden, noch op de medewerking der controleurs, kan verlaten.
&lt;br&gt;{{gap}}In de Zuidelijke provincien, en vooral in West-Vlaanderen, behoort men eigenaar van onderscheiden fabrijken te zijn, om een bestaan te vinden, vooral ten platten lande, alwaar het debiet minder dan in de steden is. De rekwestrant verzoekt ten hunnen behoeve eene verminderde belasting, en het regt, om alle die fabrijken in een patent te mogen begrijpen.
&lt;br&gt;{{gap}}Hetzelfde ontwerp, zeide de commissie, heeft aanleiding tot vele klagten gegeven; eene menigte looijers, wonende te Stavelot, in de provincie Luik, en te la Roche, Wilz, Clervaux, en andere plaatsen van het groothertogdom Luxemburg, zijn daartegen opgekomen.
&lt;br&gt;{{gap}}In vijf deswege ingeleverde rekwesten geven de looijers te kennen, dat deze tak van nijverheid, voorheen zoo bloeijende, zich in eenen staat van verval bevindt, daar thans die voortbrengsels in Frankrijk niet mogen inkomen; dat Pruissen, die niet dan onder betaling van hooge regten toelaat, en dat het door Pruissen gegeven voorbeeld door andere duitsche mogendheden van den tweeden rang gevolgd wordt. De laatste slag, zeggen verscheiden rekwestranten, zal weldra door de Engelschen aan onze leerlooijers worden toegebragt, welke, zich zeer gemakkelijk de eiken schors uit ons Rijk wetende te verschaffen, weldra met hunne leders op de markten van Duitschland zullen verschijnen en ons door hunne mededinging verpletten.
&lt;br&gt;{{gap}}Zij schetsen het groot nut dezer leerlooijeren voor het Koninkrijk, opmerkende, dat bijna de geheele opbrengst uitgevoerd wordt. Sommigen zeggen zelfs, dat het binnenlandsch vertier slechts een duizendste gedeelte bedraagt.
&lt;br&gt;{{gap}}De mogelijke winst in de tegenwoordige omstandigheden, zeggen laatstgemelde rekwestranten, is zoo gering, dat het verval der looijerijen in de provincien Luxemburg en Luik onvermijdelijk is, indien de verzoeken, welke zij bij ons gouvernement gedaan hebben, om, door onderhandelingen met Pruissen, te verkrijgen, dat die mogendheid tot een gematigder stelsel van tolregten terug keere, geen’ gunstigen uitslag hebben.
&lt;br&gt;{{gap}}Zij kunnen dus niet dan met te meer nadruk tegen de bepalingen van de nieuwe concept-wet reclameren, waarbij de looierijen, behalve het gewoon patent, aan een regt van vier of acht guldens per kuip of put onderworpen worden.
&lt;br&gt;{{gap}}Deze maatregel zou, volgens alle de rekwestranten, onverdragelijk en werkelijk verderfelijk zijn; dezelve zou het patent van vele looijers tot op vijfhonderd guldens doen stijgen, en, voor een zeker getal onder hen, tot twee, drie, vijf duizend en zelfs tot acht duizerd guldens; zoodanig zou het effekt der toepassing van de wet zijn, aangezien het groot aantal putten, en de kleinte van sommige derzelven, welke in de looijerijen gebezigd worden.
&lt;br&gt;{{gap}}De dag van de daarstelling eener zoo buitengewone belasting zou de looijerijen van Stavelot en van het groothertogdom zien verdwijnen, welker verval daarentegen door premien voorgekomen behoorde te worden.
&lt;br&gt;{{gap}}De commissie had slechts de voornaamste trekken dezer reclamatien afgeschetst. Dezelve worden door verscheidene andere consideratien ondersteund, welke insgelijks alle aandacht verdienen; om welke reden dezelve voorstelde, om alle deze rekwesten ter griffie te deponeren.
{{rechts|(''Het vervolg dezer rapporten hierna''.)|4em}}
&lt;section end=&quot;s1&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;s2&quot;/&gt;{{c|{{larger|BUITENLANDSCHE BERIGTEN.}}}}
&lt;section end=&quot;s2&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;s3&quot;/&gt;{{c|{{sp|BEIDE-SICILIE}}N.}}
{{c|{{sc|Napels}}, ''den'' 21 ''Mei''.}}
{{gap}}HH. MM. de Keizer en Keizerin van Oostenrijk, verzeld van den prins van Salerne en van de prinses ''Amalia'' van Saksen, hebben, den 20{{sup|sten}} dezer, ten 11 ure des avonds, den Vesuvius beklommen. Deze doorluchtige'personen bleven op korten afstand van den krater tot vijf ure des morgens, ten einde, gedurende den nacht, het schitterend en schrikverwekkend schouwspel der volcanieke uitbarstingen waar te nemen en om, ter zelfder tijd, het uitmuntend gezigt, hetwelk de golf van Napels bij het opkomen der zon oplevert, te beschouwen.
&lt;br&gt;{{gap}}De hertog ''de la Torre'', een geleerd nasporer van den Vesuvius, en de ridder ''de Gimbernat'', legatie-raad van Z. M. den Koning van Beijeren, welke onlangs nieuwe nasporingen op dien volkaan gedaan heeft, hebben de eer gehad HH. MM. op deze kleine reize te verzellen.
&lt;br&gt;{{gap}}De Keizer heeft met de grootste aandacht opgemerkt, al hetgeen de volkanieke verschijnsels opmerkenswaardig opleveren, en heeft even zoo veel vernuft als juistheid in zijne aanmerkingen deswege aan den dag gelegd. H. M. de Keizerin heeft insgelijks moediglijk de vermoeijenissen getrotseerd, en, door de belangrijkheid harer aanmerkingen, haren smaak voor de studie der natuur aan den dag gelegd.
&lt;br&gt;{{gap}}HH. MM. wenschten eene fontein te zien, welke de ridder ''de Gimbernat'' op den krater zelven van den Vesuvius heeft opgerigt, door middel van eenen toestel, in welken de dampen verdikt en tot drinkbaar water, zoo zuiver als kristal, gebragt worden; maar, daar er met geweld uit den krater gedreven gloeijende steenen rondom gezegde fontein nedervielen, zoo was de toenadering tot dezelve te gevaarlijk. Om intusschen de nieuwsgierigheid van HH. MM., immers ten deele, te voldoen, ging een moedig man hetzelve in de vuur-streek halen, en bragt eene kruik vol er van mede. De keizer heeft van dat water gedronken, en bevonden, dat hetzelve volkomen den smaak van vleeschnat of bouillon had. Het is misschien hier niet ongepast, aan te merken, dat dit water noch zout noch zwavel, noch eenige andere minerale grondstof in zich bevat.
&lt;br&gt;{{gap}}Gedurende twee achtereenvolgende uren, welke HH. MM. op den top van den berg, tegenover den krater hebben doorgebragt, heeft de Vesuvius, als om strijd, al deszelfs luister aan den dag gelegd. Ontzaggelijke uitwerpselen van vlammen en gloeijende steenen, tot eene buitengemeene hoogte geworpen wordende, verzeld van hevige uitbarstingen, volgden elkander, van tien tot tien minuten, met zoodanig een’ luister op, dat de schoonste bouquetten van een vuurwerk zelfs daar geen denkbeeld van kunnen geven.
&lt;br&gt;{{gap}}Dit verwonderlijk schouwspel heeft eenigzins de doorluchtige reizigers schadeloos gesteld, wegens het niet zien vloeijen van de lava, hetgeen eene maand lang geduurd had en die nu sedert twee dagen opgehouden had te stroomen.
{{rechts|(''Moniteur''.){{gap|2em}}&lt;br&gt;[''Uit bovengemeld artikel blijkt, dat het, op gisteren, in de'' Staats-Courant ''medegedeelde extract uit een brief van den'' 26''{{sup|sten}} mei, fautive opgaven behelst''.].}}
&lt;section end=&quot;s3&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;s4&quot;/&gt;{{c|{{sp|FRANKRĲ}}K.}}
{{c|{{sc|Parys}}, ''den'' 11 ''Junij''.}}
{{gap}}Z. M. heeft, heden, den pruisischen ambassadeur eene particuliere audiëntie verleend, en, vervolgens, met den generaal ''Dessoles'', president van den raad van ministers, gearbeid.
&lt;br&gt;{{gap}}— H. K. H. de hertogin van Angoulême, verzeld van den minister van binnenlandsche zaken, van den prefekt van het departement der Seine en van den hertog ''de Damas'', heeft heden het etablissement der archieven van het koningrijk, in het hotel van Soubise, bezigtigd. Hoogstdezelve scheen getroffen over de belangrijkheid en den rijkdom der zich aldaar bevindende gedenkstukken. H. K. H. vestigde bijzonderlijk hare aandacht op de charters van ''Childebert'', van ''Charlemagne'' en van onze oudste Koningen, en betuigde den opper-bewaarder hare grootste tevredenheid, over de orde, welke in dat groote en kostbare gesticht heerscht.
&lt;br&gt;{{gap}}— De hertogin van Gothland (Koningin Van Zweden) is, den 6{{sup|den}} dezer, tegen den avond, met haar gevolg, te Dijon aangekomen, en, twee dagen daarna, weder van daar vertrokken, den weg naar Auxonne nemende.
&lt;br&gt;{{gap}}— De heer ''Felix Lepelletier'', een der gebannenen, uit kracht der ordonnantie van den 24{{sup|sten}} julij 1815, en der uitzonderingen op de wet van amnestie, heeft verlof bekomen, om twee maanden, voor familie-zaken, in Frankrijk te mogen doorbrengen. Hij bevindt zich, sedert eenige dagen, in de hoofdstad.
&lt;br&gt;{{gap}}— De vaccine maakt de grootste vorderingen in het departement der Seine-Inférieure. In vijf kantons zijn, binnen één jaar, 2026 kinderen gevaccineerd, en het schijnt, dat de rapporten uit de overige arrondissementen insgelijks zeer voldoende zijn.
&lt;br&gt;{{gap}}— Het laatste nommer van de ''Annales de Physique et de Chimie'' (jaarboeken der natuur- en scheikunde), door de heeren ''Gay-Lussac'' en ''Arago'' geschreven wordende, behelst zeer belangrijke bijzonderheden wegens de handschriften uit het Herculaneum. Volgens den vermaarden engelschen chimist, den heer ''H. Davy'', welke onlangs een vrij lang verblijf te Napels heeft gehouden, zou het vuur niet op die handschriften hebben gewerkt, zoo als men algemeen gelooft; maar dezelve schijnen eerder door de landurige werking van vocht en lucht, of alleen door de terugwerking der groei- en grondstoffen van het eene op het andere tot kolen gebragt te zijn geworden. De heer ''Davy'' heeft, in eene der kamers, waarin dezelve zich bevonden, een fragment van een plafond gezien, waarop zeer wel bewaarde dunne gouden blaadjes en zeer schoone vermiljoen waren, hetgeen niet zou kunnen zijn, bijaldien dat vertrek aan eene hitte blootgesteld ware geweest, genoegzaam om de groeistof tot kolen te branden. Deze opmerking heeft den heer ''Davy'' op het denkbeeld gebragt van een gemakkelijk middel, om deze handschriften te ontrollen. Het zou zeer te wenschen zijn, dat deze geleerde zijne belangrijke nasporingen ten einde bragt, door zijne wijze van daar mede te handelen mede te deelen, en vooral, dat hij ons in staat stelde, om genot te hetben van sommige der rijkdommen in het vak der letteren, welke waarschijnlijk in de 1265 handschriften op ''papyrus'', die nog in het museum te Napels liggen, zullen vervat zijn.
&lt;br&gt;{{gap}}— Den 5{{sup|den}} dezer, ten vijf uur na den middag, is er een onweder, van regen en hagel verzeld, over Lyon uitgebarsten. De heer ''Degranges'', 23 jaren oud, te Brotteaux wonende, en de groote laan doorgaande, had zich onder eenen boom verscholen en werd aldaar door den bliksem getroffen.
{{rechts|(''Gazette de France en Journ. des Débats''.)|2em}}
&lt;section end=&quot;s4&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;s5&quot;/&gt;{{c|{{larger|BINNENLANDSCHE BERIGTEN.}}}}
&lt;section end=&quot;s5&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;s6&quot;/&gt;{{c|{{sc|Ruurlo}} (provincie Gelderland), ''den'' 10 ''Junij''.}}
{{gap}}Gisteren, omstreeks twee ure in den morgenstond, is de boerenwoning, op het erve den Beienpas, door ''Hendrik Braakman'' bewoond, benevens de schuppe en korenberg, tot op den grond toe afgebrand. Twee paarden, vier melkkoeijen, en nog eenig ander vee, zijn in de vlammen omgekomen. Alle voorhanden zijnde levensmiddelen, en bijna al het huisraad enz., is verbrand. De gemelde landbouwer is, door dit ongeluk, met zijne vrouw en drie kinderen, eene meid en eenen knecht, in den trenrigsten toestand geraakt, daar zij genoegzaam alles, wat zij bezaten, hebben verloren.
&lt;br&gt;{{gap}}Niet de minste spoor der oorzaak van dezen brand heeft kunnen ontdekt worden.
{{rechts|(''Arnhemsche Courant''.)|2em}}
&lt;section end=&quot;s6&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;s7&quot;/&gt;{{c|{{sc|’s Gravenhage}}, ''den'' 16 ''Junij''.}}
{{gap}}De proeve, welke wij, in de ''Staats-Conrant'' van zaturdag ll., aangekondigd hebben, als door den vermaarden buikspreker, den Heer ''Alexander'', in onzen schouwburg zullende gedaan worden, zal, zoo men verneemt, aanstaanden maandag plaats hebben.
{{lijn|3em}}
&lt;section end=&quot;s7&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;s8&quot;/&gt;
{|
| 1819.
| colspan=7 | {{gap}}''Hoogte der rivier de Maze, aan de peilschaal te Grave, des morgens ten acht ure''.
|-
| rowspan=3 style=&quot;text-align:center;&quot; | {{asc|Datum}}.
| colspan=6 style=&quot;text-align:center;&quot; | {{sc|de rivier is}},
| rowspan=3 style=&quot;text-align:center;&quot; | {{sc|Aanmerkingen}}.
|-
| rowspan=2 style=&quot;text-align:center;&quot; | Hoog.
| colspan=4 style=&quot;text-align:center;&quot; | In 24 uren
|-
| colspan=2 style=&quot;text-align:center;&quot; | Gewassen
| colspan=2 style=&quot;text-align:center;&quot; | Gevallen.
|-
| 
| vt.
| dm.
| vt.
| dm.
| vt.
| dm.
|-
| Junij 14,
| 1
| 0½
| 0
| 0
| 0
| 0½
|}
{{rechts|(''Zie verder het'' {{sc|Bijvoegsel}}.)|2em}}&lt;section end=&quot;s8&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kagjh15o50hwdkeuy1yoj2lizhs11ao</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224422</id>
      <parentid>224417</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T05:13:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>+ankers</comment>
      <origin>224422</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12973" sha1="fj2wcskup4e60owr9bs6pu39jqnfmjs" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Vincent Steenberg&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;s1&quot;/&gt;22{{sup|o}}. Bij monde ven den heer ''Dubus'';
&lt;br&gt;Op de rekweste van den heer ''Moke'', wonende te Brugge, daarbij reclamerende tegen een zwaar misbruik, hetwelk hij vermeent, dat in de concept-wet op de patenten bestaat. De fabrijkanten, zegt deze rekwestrant, zijn daarbij met een bepaald hoog regt bezwaard, terwijl de andere bedrijven middel kunnen vinden, om, door hunne verklaringen, de bij de wet opgelegde belasting te verminderen. Hij is van gevoelen, dat men zich, noch op het geweten van den belastingschuldige, van wien men geene juiste verklaring kan verwachten, noch op de onzijdigheid der repartiteurs, welke, soms door eigenbelang, of door de vrees van zich vijanden te maken, weggesleept worden, noch op de medewerking der controleurs, kan verlaten.
&lt;br&gt;{{gap}}In de Zuidelijke provincien, en vooral in West-Vlaanderen, behoort men eigenaar van onderscheiden fabrijken te zijn, om een bestaan te vinden, vooral ten platten lande, alwaar het debiet minder dan in de steden is. De rekwestrant verzoekt ten hunnen behoeve eene verminderde belasting, en het regt, om alle die fabrijken in een patent te mogen begrijpen.
&lt;br&gt;{{gap}}Hetzelfde ontwerp, zeide de commissie, heeft aanleiding tot vele klagten gegeven; eene menigte looijers, wonende te Stavelot, in de provincie Luik, en te la Roche, Wilz, Clervaux, en andere plaatsen van het groothertogdom Luxemburg, zijn daartegen opgekomen.
&lt;br&gt;{{gap}}In vijf deswege ingeleverde rekwesten geven de looijers te kennen, dat deze tak van nijverheid, voorheen zoo bloeijende, zich in eenen staat van verval bevindt, daar thans die voortbrengsels in Frankrijk niet mogen inkomen; dat Pruissen, die niet dan onder betaling van hooge regten toelaat, en dat het door Pruissen gegeven voorbeeld door andere duitsche mogendheden van den tweeden rang gevolgd wordt. De laatste slag, zeggen verscheiden rekwestranten, zal weldra door de Engelschen aan onze leerlooijers worden toegebragt, welke, zich zeer gemakkelijk de eiken schors uit ons Rijk wetende te verschaffen, weldra met hunne leders op de markten van Duitschland zullen verschijnen en ons door hunne mededinging verpletten.
&lt;br&gt;{{gap}}Zij schetsen het groot nut dezer leerlooijeren voor het Koninkrijk, opmerkende, dat bijna de geheele opbrengst uitgevoerd wordt. Sommigen zeggen zelfs, dat het binnenlandsch vertier slechts een duizendste gedeelte bedraagt.
&lt;br&gt;{{gap}}De mogelijke winst in de tegenwoordige omstandigheden, zeggen laatstgemelde rekwestranten, is zoo gering, dat het verval der looijerijen in de provincien Luxemburg en Luik onvermijdelijk is, indien de verzoeken, welke zij bij ons gouvernement gedaan hebben, om, door onderhandelingen met Pruissen, te verkrijgen, dat die mogendheid tot een gematigder stelsel van tolregten terug keere, geen’ gunstigen uitslag hebben.
&lt;br&gt;{{gap}}Zij kunnen dus niet dan met te meer nadruk tegen de bepalingen van de nieuwe concept-wet reclameren, waarbij de looierijen, behalve het gewoon patent, aan een regt van vier of acht guldens per kuip of put onderworpen worden.
&lt;br&gt;{{gap}}Deze maatregel zou, volgens alle de rekwestranten, onverdragelijk en werkelijk verderfelijk zijn; dezelve zou het patent van vele looijers tot op vijfhonderd guldens doen stijgen, en, voor een zeker getal onder hen, tot twee, drie, vijf duizend en zelfs tot acht duizerd guldens; zoodanig zou het effekt der toepassing van de wet zijn, aangezien het groot aantal putten, en de kleinte van sommige derzelven, welke in de looijerijen gebezigd worden.
&lt;br&gt;{{gap}}De dag van de daarstelling eener zoo buitengewone belasting zou de looijerijen van Stavelot en van het groothertogdom zien verdwijnen, welker verval daarentegen door premien voorgekomen behoorde te worden.
&lt;br&gt;{{gap}}De commissie had slechts de voornaamste trekken dezer reclamatien afgeschetst. Dezelve worden door verscheidene andere consideratien ondersteund, welke insgelijks alle aandacht verdienen; om welke reden dezelve voorstelde, om alle deze rekwesten ter griffie te deponeren.
{{rechts|(''Het vervolg dezer rapporten hierna''.)|4em}}
&lt;section end=&quot;s1&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;s2&quot;/&gt;{{c|{{larger|BUITENLANDSCHE BERIGTEN.}}}}
&lt;section end=&quot;s2&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;s3&quot;/&gt;{{c|{{sp|BEIDE-SICILIE}}N.}}
{{c|{{sc|Napels}}, ''den'' 21 ''Mei''.}}
{{gap}}HH. MM. de Keizer en Keizerin van Oostenrijk, verzeld van den prins van Salerne en van de prinses ''Amalia'' van Saksen, hebben, den 20{{sup|sten}} dezer, ten 11 ure des avonds, den Vesuvius beklommen. Deze doorluchtige'personen bleven op korten afstand van den krater tot vijf ure des morgens, ten einde, gedurende den nacht, het schitterend en schrikverwekkend schouwspel der volcanieke uitbarstingen waar te nemen en om, ter zelfder tijd, het uitmuntend gezigt, hetwelk de golf van Napels bij het opkomen der zon oplevert, te beschouwen.
&lt;br&gt;{{gap}}De hertog ''de la Torre'', een geleerd nasporer van den Vesuvius, en de ridder ''de Gimbernat'', legatie-raad van Z. M. den Koning van Beijeren, welke onlangs nieuwe nasporingen op dien volkaan gedaan heeft, hebben de eer gehad HH. MM. op deze kleine reize te verzellen.
&lt;br&gt;{{gap}}De Keizer heeft met de grootste aandacht opgemerkt, al hetgeen de volkanieke verschijnsels opmerkenswaardig opleveren, en heeft even zoo veel vernuft als juistheid in zijne aanmerkingen deswege aan den dag gelegd. H. M. de Keizerin heeft insgelijks moediglijk de vermoeijenissen getrotseerd, en, door de belangrijkheid harer aanmerkingen, haren smaak voor de studie der natuur aan den dag gelegd.
&lt;br&gt;{{gap}}HH. MM. wenschten eene fontein te zien, welke de ridder ''de Gimbernat'' op den krater zelven van den Vesuvius heeft opgerigt, door middel van eenen toestel, in welken de dampen verdikt en tot drinkbaar water, zoo zuiver als kristal, gebragt worden; maar, daar er met geweld uit den krater gedreven gloeijende steenen rondom gezegde fontein nedervielen, zoo was de toenadering tot dezelve te gevaarlijk. Om intusschen de nieuwsgierigheid van HH. MM., immers ten deele, te voldoen, ging een moedig man hetzelve in de vuur-streek halen, en bragt eene kruik vol er van mede. De keizer heeft van dat water gedronken, en bevonden, dat hetzelve volkomen den smaak van vleeschnat of bouillon had. Het is misschien hier niet ongepast, aan te merken, dat dit water noch zout noch zwavel, noch eenige andere minerale grondstof in zich bevat.
&lt;br&gt;{{gap}}Gedurende twee achtereenvolgende uren, welke HH. MM. op den top van den berg, tegenover den krater hebben doorgebragt, heeft de Vesuvius, als om strijd, al deszelfs luister aan den dag gelegd. Ontzaggelijke uitwerpselen van vlammen en gloeijende steenen, tot eene buitengemeene hoogte geworpen wordende, verzeld van hevige uitbarstingen, volgden elkander, van tien tot tien minuten, met zoodanig een’ luister op, dat de schoonste bouquetten van een vuurwerk zelfs daar geen denkbeeld van kunnen geven.
&lt;br&gt;{{gap}}Dit verwonderlijk schouwspel heeft eenigzins de doorluchtige reizigers schadeloos gesteld, wegens het niet zien vloeijen van de lava, hetgeen eene maand lang geduurd had en die nu sedert twee dagen opgehouden had te stroomen.
{{rechts|(''Moniteur''.){{gap|2em}}&lt;br&gt;[''Uit bovengemeld artikel blijkt, dat het, op gisteren, in de'' Staats-Courant ''medegedeelde extract uit een brief van den'' 26''{{sup|sten}} mei, fautive opgaven behelst''.].}}
&lt;section end=&quot;s3&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;s4&quot;/&gt;{{c|{{sp|FRANKRĲ}}K.}}
{{c|{{sc|Parys}}, ''den'' 11 ''Junij''.}}
{{gap}}Z. M. heeft, heden, den pruisischen ambassadeur eene particuliere audiëntie verleend, en, vervolgens, met den generaal ''Dessoles'', president van den raad van ministers, gearbeid.
&lt;br&gt;{{gap}}— H. K. H. de hertogin van Angoulême, verzeld van den minister van binnenlandsche zaken, van den prefekt van het departement der Seine en van den hertog ''de Damas'', heeft heden het etablissement der archieven van het koningrijk, in het hotel van Soubise, bezigtigd. Hoogstdezelve scheen getroffen over de belangrijkheid en den rijkdom der zich aldaar bevindende gedenkstukken. H. K. H. vestigde bijzonderlijk hare aandacht op de charters van ''Childebert'', van ''Charlemagne'' en van onze oudste Koningen, en betuigde den opper-bewaarder hare grootste tevredenheid, over de orde, welke in dat groote en kostbare gesticht heerscht.
&lt;br&gt;{{gap}}— De hertogin van Gothland (Koningin Van Zweden) is, den 6{{sup|den}} dezer, tegen den avond, met haar gevolg, te Dijon aangekomen, en, twee dagen daarna, weder van daar vertrokken, den weg naar Auxonne nemende.
&lt;br&gt;{{gap}}— De heer ''Felix Lepelletier'', een der gebannenen, uit kracht der ordonnantie van den 24{{sup|sten}} julij 1815, en der uitzonderingen op de wet van amnestie, heeft verlof bekomen, om twee maanden, voor familie-zaken, in Frankrijk te mogen doorbrengen. Hij bevindt zich, sedert eenige dagen, in de hoofdstad.
&lt;br&gt;{{anker|s4al5}}{{gap}}— De vaccine maakt de grootste vorderingen in het departement der Seine-Inférieure. In vijf kantons zijn, binnen één jaar, 2026 kinderen gevaccineerd, en het schijnt, dat de rapporten uit de overige arrondissementen insgelijks zeer voldoende zijn.
&lt;br&gt;{{anker|s4al6}}{{gap}}— Het laatste nommer van de ''Annales de Physique et de Chimie'' (jaarboeken der natuur- en scheikunde), door de heeren ''Gay-Lussac'' en ''Arago'' geschreven wordende, behelst zeer belangrijke bijzonderheden wegens de handschriften uit het Herculaneum. Volgens den vermaarden engelschen chimist, den heer ''H. Davy'', welke onlangs een vrij lang verblijf te Napels heeft gehouden, zou het vuur niet op die handschriften hebben gewerkt, zoo als men algemeen gelooft; maar dezelve schijnen eerder door de landurige werking van vocht en lucht, of alleen door de terugwerking der groei- en grondstoffen van het eene op het andere tot kolen gebragt te zijn geworden. De heer ''Davy'' heeft, in eene der kamers, waarin dezelve zich bevonden, een fragment van een plafond gezien, waarop zeer wel bewaarde dunne gouden blaadjes en zeer schoone vermiljoen waren, hetgeen niet zou kunnen zijn, bijaldien dat vertrek aan eene hitte blootgesteld ware geweest, genoegzaam om de groeistof tot kolen te branden. Deze opmerking heeft den heer ''Davy'' op het denkbeeld gebragt van een gemakkelijk middel, om deze handschriften te ontrollen. Het zou zeer te wenschen zijn, dat deze geleerde zijne belangrijke nasporingen ten einde bragt, door zijne wijze van daar mede te handelen mede te deelen, en vooral, dat hij ons in staat stelde, om genot te hetben van sommige der rijkdommen in het vak der letteren, welke waarschijnlijk in de 1265 handschriften op ''papyrus'', die nog in het museum te Napels liggen, zullen vervat zijn.
&lt;br&gt;{{gap}}— Den 5{{sup|den}} dezer, ten vijf uur na den middag, is er een onweder, van regen en hagel verzeld, over Lyon uitgebarsten. De heer ''Degranges'', 23 jaren oud, te Brotteaux wonende, en de groote laan doorgaande, had zich onder eenen boom verscholen en werd aldaar door den bliksem getroffen.
{{rechts|(''Gazette de France en Journ. des Débats''.)|2em}}
&lt;section end=&quot;s4&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;s5&quot;/&gt;{{c|{{larger|BINNENLANDSCHE BERIGTEN.}}}}
&lt;section end=&quot;s5&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;s6&quot;/&gt;{{c|{{sc|Ruurlo}} (provincie Gelderland), ''den'' 10 ''Junij''.}}
{{gap}}Gisteren, omstreeks twee ure in den morgenstond, is de boerenwoning, op het erve den Beienpas, door ''Hendrik Braakman'' bewoond, benevens de schuppe en korenberg, tot op den grond toe afgebrand. Twee paarden, vier melkkoeijen, en nog eenig ander vee, zijn in de vlammen omgekomen. Alle voorhanden zijnde levensmiddelen, en bijna al het huisraad enz., is verbrand. De gemelde landbouwer is, door dit ongeluk, met zijne vrouw en drie kinderen, eene meid en eenen knecht, in den trenrigsten toestand geraakt, daar zij genoegzaam alles, wat zij bezaten, hebben verloren.
&lt;br&gt;{{gap}}Niet de minste spoor der oorzaak van dezen brand heeft kunnen ontdekt worden.
{{rechts|(''Arnhemsche Courant''.)|2em}}
&lt;section end=&quot;s6&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;s7&quot;/&gt;{{c|{{sc|’s Gravenhage}}, ''den'' 16 ''Junij''.}}
{{gap}}De proeve, welke wij, in de ''Staats-Conrant'' van zaturdag ll., aangekondigd hebben, als door den vermaarden buikspreker, den Heer ''Alexander'', in onzen schouwburg zullende gedaan worden, zal, zoo men verneemt, aanstaanden maandag plaats hebben.
{{lijn|3em}}
&lt;section end=&quot;s7&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;s8&quot;/&gt;
{|
| 1819.
| colspan=7 | {{gap}}''Hoogte der rivier de Maze, aan de peilschaal te Grave, des morgens ten acht ure''.
|-
| rowspan=3 style=&quot;text-align:center;&quot; | {{asc|Datum}}.
| colspan=6 style=&quot;text-align:center;&quot; | {{sc|de rivier is}},
| rowspan=3 style=&quot;text-align:center;&quot; | {{sc|Aanmerkingen}}.
|-
| rowspan=2 style=&quot;text-align:center;&quot; | Hoog.
| colspan=4 style=&quot;text-align:center;&quot; | In 24 uren
|-
| colspan=2 style=&quot;text-align:center;&quot; | Gewassen
| colspan=2 style=&quot;text-align:center;&quot; | Gevallen.
|-
| 
| vt.
| dm.
| vt.
| dm.
| vt.
| dm.
|-
| Junij 14,
| 1
| 0½
| 0
| 0
| 0
| 0½
|}
{{rechts|(''Zie verder het'' {{sc|Bijvoegsel}}.)|2em}}&lt;section end=&quot;s8&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fj2wcskup4e60owr9bs6pu39jqnfmjs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nederlandsche Staatscourant/1819/Nummer 141/Beide-Sicilien</title>
    <ns>0</ns>
    <id>87541</id>
    <revision>
      <id>224418</id>
      <timestamp>2026-08-04T19:22:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>224418</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="521" sha1="0l83aegy1wknnb58rnjzu4ai8y55aax" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘Napels, den 12 Mei’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = |Override_vertaler = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Nederlandsche Staats-Courant'', donderdag 17 juni 1819, [p.&amp;nbsp;4]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Nederlandsche Staatscourant 1819 no 141.pdf&quot; from=4 to=4 fromsection=s3 tosection=s3/&gt;

[[Categorie:Nederlandsche Staatscourant, 1819]]</text>
      <sha1>0l83aegy1wknnb58rnjzu4ai8y55aax</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nederlandsche Staatscourant/1819/Nummer 141/Frankrijk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>87542</id>
    <revision>
      <id>224419</id>
      <timestamp>2026-08-04T19:28:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>224419</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="522" sha1="5qkqyax65mvfymfqlvfm2zaehdzm6w2" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘Parys, den 11 Junij’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = |Override_vertaler = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Nederlandsche Staats-Courant'', donderdag 17 juni 1819, [p.&amp;nbsp;4]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Nederlandsche Staatscourant 1819 no 141.pdf&quot; from=4 to=4 fromsection=s4 tosection=s4/&gt;

[[Categorie:Nederlandsche Staatscourant, 1819]]</text>
      <sha1>5qkqyax65mvfymfqlvfm2zaehdzm6w2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Categorie:Nederlandsche Staatscourant, 1819</title>
    <ns>14</ns>
    <id>87543</id>
    <revision>
      <id>224420</id>
      <timestamp>2026-08-04T19:28:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>224420</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41" sha1="fkydeqq9uj4b0h4qvbv89tfhrwik34w" xml:space="preserve">[[Categorie:Nederlandsche Staatscourant]]</text>
      <sha1>fkydeqq9uj4b0h4qvbv89tfhrwik34w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nederlandsche Staatscourant/1819/Nummer 141/Ruurlo (provincie Gelderland), den 10 Junij</title>
    <ns>0</ns>
    <id>87544</id>
    <revision>
      <id>224427</id>
      <timestamp>2026-08-05T05:49:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>224427</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="546" sha1="sgxn1n2j4hra8tp9gbee4fg6848rkf5" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘Ruurlo (provincie Gelderland), den 10 Junij’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = |Override_vertaler = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Nederlandsche Staats-Courant'', donderdag 17 juni 1819, [p.&amp;nbsp;4]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Nederlandsche Staatscourant 1819 no 141.pdf&quot; from=4 to=4 fromsection=s6 tosection=s6/&gt;

[[Categorie:Nederlandsche Staatscourant, 1819]]</text>
      <sha1>sgxn1n2j4hra8tp9gbee4fg6848rkf5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nederlandsche Staatscourant/1819/Nummer 141/'s Gravenhage, den 16 Junij</title>
    <ns>0</ns>
    <id>87545</id>
    <revision>
      <id>224428</id>
      <timestamp>2026-08-05T05:51:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>224428</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="532" sha1="2nrwle95djgcnoa5r6buoor6q3fqb1f" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘’s Gravenhage, den 16 Junij’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = |Override_vertaler = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Nederlandsche Staats-Courant'', donderdag 17 juni 1819, [p.&amp;nbsp;4]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Nederlandsche Staatscourant 1819 no 141.pdf&quot; from=4 to=4 fromsection=s7 tosection=s7/&gt;

[[Categorie:Nederlandsche Staatscourant, 1819]]</text>
      <sha1>2nrwle95djgcnoa5r6buoor6q3fqb1f</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>