Wikisource
nlwikisource
https://nl.wikisource.org/wiki/Hoofdpagina
MediaWiki 1.47.0-wmf.20
first-letter
Media
Speciaal
Overleg
Gebruiker
Overleg gebruiker
Wikisource
Overleg Wikisource
Bestand
Overleg bestand
MediaWiki
Overleg MediaWiki
Sjabloon
Overleg sjabloon
Help
Overleg help
Categorie
Overleg categorie
Hoofdportaal
Overleg hoofdportaal
Auteur
Overleg auteur
Pagina
Overleg pagina
Index
Overleg index
TimedText
TimedText talk
Module
Overleg module
Event
Event talk
Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten/MVIII
0
2276
226996
195016
2026-09-18T06:34:54Z
Havang(nl)
4330
Havang(nl) heeft pagina [[Duizend en eenige hoofdstukken over specialiteiten]] hernoemd naar [[Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten/MVIII]]: Onjuist gespelde titel
195016
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox document
| naam=Duizend en enige hoofdstukken over specialiteiten
| auteur=[[Multatuli]]
| genre=Literatuur voor 1880
| taal=Nederlands
| datum=1871
| bron=Deel van Bits of Freedom-project [http://www.bof.nl/takedown/multatuli.html]. Tekst uit E.D.Dekkers ''Duizend en enige hoofdstukken over specialiteiten''
(eerste druk 1871, herdrukt door Salamander in 1981, blz 76-94.).
| auteursrecht=Publiek domein (zie hiervoor ook [http://www.bof.nl/index.html] en [http://www.bof.nl/takedown/])
| artikelwikipedia=Duizend en eenige hoofdstukken over specialiteiten
}}
==Gedeelte uit: Duizend en enige hoofdstukken over specialiteiten==
A is een monarchische herder, en mishandelt z'n schapen. Dat
komt van die alleenheersing!
''L'Histoire nous apprend''
''Qu'en de tels accidents''
''L'on fit'' ...
''On fit'' ... Wat? Wel een revolutie! Alle schapen liepen tehoop en
maakten een grondwet.--Of 't in '48 geschiedde, weet ik niet,
maar het jaar doet niet ter zake.--Volgens die grondwet dan, zouden
alle schapen verheven worden tot herders, en A gedegradeerd tot
schaap. Niet één ''princeps'' of ''voorste'' zou voortaan de
kudde leiden, drenken en scheren, maar ''allen'' zouden ''allen'' ...
Dat ging niet! Iedereen wou voorgaan. Iedereen wou 't eerst
drinken, of liever nog, alleen. Iedereen had lust in scheren, maar
niemand wou geschoren worden. Bovendien, alles blaatte door elkaar, en
de ooien konden hun eigen lammeren niet verstaan. Men had de regering
van eenling A allerdrukkendst gevonden, ondragelijk zelfs, maar bevond
zich niet veel beter onder de tirannie van allen over allen. Dan volgt
het vertegenwoordigend stelsel:
--Indien we eens niet allen tegelijk blaatten, riep 'n politieke
nieuwlichter, doch het recht daartoe slechts toekenden aan ...
zeventig?
--Reactie! riep 'n opgewonden lam dat niet vrij was van
carbonarisme.
--Geenszins, antwoordde de eerwaardige hamel van wie het voorstel
was uitgegaan, en die veel wol was kwijtgeraakt onder het regime van
de panarchie. Ik verzeker u op m'n republikeinse eer, dat het
volstrekt niet in mijn bedoeling ligt, terug te keren tot de
alleenheersing. Eens en vooral, weg met A! Hij is ontherderd en blijft
ontherderd!
--Weg met A! blaatte de kudde.
--Ik ben het volkomen met u eens. Dit is dus eens en vooral
afgedaan. Maar, geëerde schapen, indien wij eens ...
Zie verder het kiesreglement in alle beschaafde weiden. Het werd
onder het uiten van ontelbare ‘Weg met A's’ en
‘Leve de constitutie's’ aangenomen. Men adverteerde,
kuipte, hemelde op, maakte verdacht of zwart, men prees en
verafgoodde, al naar de partijprogramma’s dit met zich
meebrachten. Bij het aanbevelen van kandidaten werd telkens deze of
gene bijzondere hoedanigheid van een schaap onder de aandacht der
kiezers gebracht. Mooi blaten en veel wol waren de gewone gronden van
predilectie. Maar ach, de kudde prospereerde niet. Iedereen was
ontevreden. ''Houlette'' en hamelbel gingen gedurig over van de een op
de ander, en men begon weldra in te zien dat niet elke verandering
...
--Terugkeren tot A? Nooit!
--Nooit, nooit, nooit!
--Liever Turks, dan ...
--Weg met A!
Zeker, dit blijft zo! We houden vast aan het vertegenwoordigend
stelsel. Maar we moeten anders ''kiezen'' Ik stel voor geen schapen af
te vaardigen dan die bijzonder geacht zijn in hun district.
Acclamatie. Voorts:
--Weg met A!
--Zeker, weg met A! Maar we moesten ons laten vertegenwoordigen door
iemand die verstand heeft van scheren. Er zijn leden in ons parlement
die nooit een schaar in de poten hebben gehad. Dit is 'n grote
fout, waarde medeschapen. Sedert de dagen van die vervloekte A ...
--Weg met A!
--Precies, weg met A! Sedert de tijd van die tiran worden er veel
zaken niet behoorlijk behartigd, 't ene schaap wordt in 't
geheel niet geschoren, en 't andere alle weken. Ja, zelfs worden
er sommigen tegen alle recht en rede ... gevild. Vanwaar komt dit
geachte medeschapen? Doodeenvoudig hiervan dat wij in onze
vertegenwoordiging gebrek hebben aan ... deskundigen, aan schapen van
't vak. Op die wijs voortgaande, zouden we niets gewonnen hebben
door het verdrijven van de geweldenaar ...
--Weg met A!
--Tot in alle eeuwigheid, weg met A! Om zo in ons parlement het ware
echte oude onvervalste scheersysteem gehandhaafd te zien, heb ik de
eer u een kandidaat voor te stellen, die van het scheren een bepaalde
studie heeft gemaakt. In de dagen van dwingelandij ...
--Weg met A!
--Gewis. Onherroepelijk weg met de vervloekte A! Dit ben ik volkomen
met u eens ... maar laat ons voortgaan, de stembus wacht. Mijn
kandidaat heeft overvloediglijk bewijzen gegeven dat hij scheren kan.
Bovendien is hij zeer geacht in z'n regio. Maar dit is nu bijzaak.
Hoofdzaak is dat hij uw vertegenwoordiging zal kunnen voorlichten bij
elke epineuze scheerkwestie. Hij zal de wankelende overtuigingen
steunen, de verdwaalden terechtbrengen, de stijfhoofdigen overreden,
de onwetenden onderrichten, de weerspannigen ontzag inboezemen ...
alles door het prestige van z'n eigenaardige kunde. Wat allen
tezamen niet weten, weet hij alleen. Wat aan de algemene aandacht
ontsnapte, is zijn bijzonder eigendom. Wat anderen duister is, ligt
hem klaar voor ogen. Kiezers, bedenkt het gewicht van uw stemming!
Erken dat onze weide dringend behoefte heeft aan zo een schaap in de
vertegenwoordiging. Op dus, op! Allen ter stembus, en kiest, blatend
uit onbeklemde borsten: leve de constitutie ...
--Weg met A!
--Voorzeker ... weg met A! Kiest als uit één bek,
onder 't aanheffen van weidelievende kreten, tot uw
parlementsbelhamel ...
''Wie'' denkt u, lezers? Wèl, de oude weggejaagde A., die de
voorpoort was uitgeworpen, maar in hoedanigheid van
‘Specialiteit’ weer wordt binnengesmokkeld door een
achterdeurtje.
{{Asterisme|plat}}
De geschiedenis van de meeste dwalingen beweegt zich langs de omtrek
van een cirkel. Op despotisme volgt ontevredenheid, verzet,
omwenteling. Uit dit alles ontstaan allerlei ‘-archien’
die--dikwijls onjuist--de naam van republiek dragen. Hoe ook de vorm
is die alleenheersing verving, ze wankelt gedurig tusschen
dwingelandij en regeringsloosheid. In het eerste geval is de kring
meteen vrij geleidelijk gesloten, tenzij men groot onderscheid maakt
tussen de tirannie van een enkele, van enigen, of van velen. Bij
anarchie werpt men zich in de armen van een persoonlijkheid die zich
bijzonder heeft toegelegd op het stichten van orde, een
gezagsspecialiteit die al zeer spoedig ''nolens volens''--want niemand
is tiran voor z'n genoegen--het voorbeeld volgt van de despoot die
men wegjoeg.
Moet dit altijd zo blijven? Wie weet! We trachten naar 't
betere. Dit ''trachten'' is onze roeping, en juist daarom is het plicht
de middelen ter verbetering met oordeel te kiezen.
De proeven die sinds kort op het vaste land van Europa, en in
Engeland sedert eeuwen, genomen werden, leverden gebrekkige resultaten
op. Aannemende dat elk volk het recht heeft over zichzelf te
beschikken, rijzen er ontelbare vragen, waarvan de beantwoording zo
moeilijk is dat wij door de erkenning van dat recht nog zeer weinig
gevorderd zijn. Wat ''is'' een volk? Vormen de Scandinaviërs
één volk? Hebben de Friezen recht op zelfbeschikking als
alleenstaande natie? Behoren Schotten en Ieren bij Engelsen? Walen bij
Vlamingers? Vragen van deze soort kunnen er honderden gesteld
worden.
Al konden zulke kwesties behoorlijk--d.w.z. met terzijdestelling van
diplomatieke ficties die dagelijks veranderen--worden opgelost, dan
stonden we voor nieuwe moeilijkheden. Het is zeer gemakkelijk een
natie toe te roepen: u bent uw eigen meesteres, beschik, beveel! Wie
moet antwoorden op deze eis? Wie is gerechtigd tot gebruikmaken van
het geschonken of veroverd voorrecht? Hoe ''uit'' zich de wil van de
collectieve menigte die men «Volk» noemt? Of, erger nog,
''heeft'' zo'n volk wel 'n wil? Eén wil zeker niet, en
dit komt met géén wil vrijwel overeen.
Daarna dwaalt men af op de kinderachtige uitweg van het
stemmentellen, en vervalt in het zeer onwijsgerig aannemen van een
''veronderstelde'' volkswil, die men tegen beter weten in ''voorgeeft'' te
kunnen opmaken uit stemmingen waarvan de uitslag en betekenis beheerst
worden door een kiesreglement, dat in z'n geheel willekeurige
samenstelling geen andere logische reden van bestaan heeft, dan de
zucht om zich met een Franse slag af te helpen van een taak die men
niet weet te vervullen.
De daaruit voortvloeiende zeer onnauwkeurige--ja, valse!
--manifestatie van de volkswil leidt tot nog onzuiverder resultaten
dan reeds het geval wezen zou indien zekere ''bepaalde zaak'' aan het
oordeel van de menigte werd onderworpen. Die menigte kiest nu slechts
''generale'' gevolmachtigden, samen genomen niet de minste waarborg
opleverend dat hun majoriteits-mening met de wil van de natie, hun
lastgeefster, overeenstemt.
Zo stuiten wij in het parlementair stelsel overal op
onnauwkeurigheid, op genoegen nemen met zeer ruwe benadering, op
fictie, en ... op ''misleiding''.
Ook wanneer wij al de gebreken die uit de aangestipte moeilijkheden
voortvloeien, nu eens aannemen als onvermijdelijk--een treurige
veronderstelling!--dan blijft toch altijd de mogelijkheid bestaan om
het materiaal dat voorhanden is van staatkundige gegevens eerlijk toe
te passen.
En ... dit doet men niet! Dezelfde kiezers die, zodra het hun
''bijzonder'' belang gold, zich alleromzichtigst zouden tonen in het
onderzoeken van de bevoegdheid en vooral van de ''intégriteit''
van hun gemachtigden, behandelen de ''publieke zaak'' met een
slordigheid die aan het krankzinnige grenst, met een gebrek aan
conscientie die in het misdadige overgaat.
Lezen we niet dagelijks in onze kranten dat B, C of D--ik sla nu A
over, om de schijn van ondeugende toespeling op mijn schapenparabel
weg te nemen-- vernemen we niet dagelijks dat het onze plicht is voor
''die'' heren te stemmen,
''juist om redenen die hen onbevoegd maken om het volk te vertegenwoordigen''?
De ene heeft zich bijzonder toegelegd op de handel ...
Dat zal hem van pas komen als-ie 'n winkel opzet. Veel succes!
Maar daarmee heeft het ''vaderland'' niets te maken.
De tweede was jaren lang in Indië ...
We willen hopen dat-ie rijk is, of 'n behoorlijk pensioen heeft,
zonder leverziekte. Doch dat gaat het ''volk'' niet aan.
Een derde is fabrikant. «Het fabriekswezen, mijne heren, het
fabriekswezen ...
Zeer wel! Ook dat behoort tot de ''staat''. Maar ook dat ''is'' de staat
niet.
Een vierde kandidaat is bijzonder bekwaam in het loodswezen. Hij
weet de weg in de zeegaten ...
Dat is juist de weg die wij het ''vaderland'' niet willen
opsturen.
«Zie die vijfde eens. Men aanbidt hem in zijn regio ...
Wèl, laat hem dan blijven waar-ie bekend is en aangebeden
wordt. Het ''volk'' kent hem ''niet'', aanbidt hem ''niet''.
«U zult toch deze zesde niet afwijzen. Hij behoorde sedert
z'n prille jeugd van familiewegen tot de
zó-en-zó-partij. Hij is van-ouder-tot-ouder 'n
''dit-aan'', 'n ''dàt-ist,'' een van de echte soort!»
Dat zal z'n grootmama plezier doen, van wie hij al die -isterij
en -anerij geërfd heeft, maar het ''volksbelang'' heeft
àndere eisen. Laat men die man een plaats aanbieden in de een
of andere kamer van z'n familie, als daar door 't overlijden
van een oudtante een vacature is. De ''staat'' is niet gediend met
lieden die de oplossing van alle maatschappelijke vraagstukken
meebrachten uit hun luiermand.
«Wraakt u ook de zevende, die als ''Specialiteit'' in ...
In 't een-of-ander, ''genoeg''! Ja, ik wraak ook hem. Ik ontzeg
eenieder het recht volksvertegenwoordiger te zijn die dat recht grondt
op iets anders--op wat ook!--dan kennis van de behoefte van het volk
''in het algemeen'', dan toewijding aan de belangen van het volk
''in het algemeen'', dan op de gegronde verwachting dat hij nuttig zal wezen
voor het volk ''in het algemeen''. Het volgen van een vooruit bepaalde
richting op wetenschappelijk, sociaal of politiek terrein, bewijst
òf onbekwaamheid òf verraad, en dit laatste is altijd
het geval bij het voorstaan van ''bijzondere belangen''. De algemene
zaak--''res publica''--is in de hoogste maat ''integraal'', en moet als
zodanig behandeld worden.
Ik weet zeer goed dat het vertegenwoordigend stelsel in het
algemeen, ook zonder verkeerde toepassing in de onderdelen, aan deze
laatste eis niet kàn voldoen. Doch wie hierin toestemt, zal
erkennen dat wij de daaraan klevende gebreken niet willens en wetens
mogen vermeerderen. Hoe gebrekkig ook de wil van het volk door zijn
afgevaardigden wordt kenbaar gemaakt, er is weinig hoop op beterschap
indien wij opzettelijk voortgaan, ''erkend-onbevoegden'' met die
moeilijke taak te belasten. Zien de liberalen niet in, dat ze zich
bespottelijk maken in de ogen van de conservatieven door dagelijks
blijk te geven dat zij hun eigen stelsel òf niet begrijpen,
òf moedwillig verkrachten? Is er logica in de roep: «weg
met Gods genade?» als men tegelijkertijd zweert bij de genade
van Professor X of Dokter Y? Met welk recht excuseert men het
overwicht van 'n BOURBON of andere ''Krates'', als men stokstijf
beweert dat het lekeplicht is, eerbied te hebben voor de militaire
kunde van Luitenant Q? Is het dan alleen om plaats te maken voor
katheders dat men zich voor het omhalen van tronen en bidstoelen
zoveel moeite getroostte? Miljoenen en miljoenen plebisciteren sinds
eeuwen voor het gezag van de Paus. Weg met ''die'' meerderheid, zeggen
we nu, wij weten beter! Maar ... de anderhalve stem uit Schiedam, die
de jeneverstoker Z zo bijzonder bevoegd rekent tot het beslissen over
industriele--en alle andere! kwesties, dàt is een àndere
heiligheid, dááraan mag niet geschud worden! JOZUA deed
de zon stilstaan. Dit werd aangenomen door miljoenen stemmen. Vijf tot
zesduizend jaar lang aanbad het hele mensdom de onschendbaarheid van
JOZUA'S wonder. ''Die'' meerderheid wordt nu terzijde gezet--en ik
doe hartelijk mee!--maar moeten we nu telkens een nieuwe JOZUA
erkennen in eenieder die het lukt zich door een paar dozijn kiezers te
laten uitroepen als specialist in stilstaan?
Wie de aanbevelingen voor de kandidaten ontleedt, staat verbaasd
over de botheid van lezers en de onbeschaamdheid van
dagbladschrijvers. Deze heren geven zich niet eens de moeite hun
felonie te verbergen, en dringen brutaal aan op de verkiezing van deze
of gene, om redenen die juist de kandidaat het lidmaatschap in de
Kamer zouden ónwaardig maken, indien hij inderdaad schuldig was
aan de Kamerdeugden waarvan-ie beticht wordt. Laat ons hopen dat er
veel gelasterd wordt in die aanbevelingen! Maar in dit geval is het
vreemd dat de betrokkenen zich niet verdedigen. Nooit las ik
te-dier-zake een rechtvaardiging. Nooit werd 'n dagbladschrijver
door de kandidaat van zijn krant voor de rechter gedaagd, omdat hij
hem in staat achtte als Kamerlid het algemeen welzijn op te offeren
aan ondergeschikte belangen, in 't bijzonder aan die van zijn
regio. Nooit eiste een aanstaand vertegenwoordiger van het volk
herstel van eer na de aantijging dat-ie gereed-stond dat volk naar de
maat van z'n vermogen te verraden als ''Specialiteit''. Integendeel,
de Fritsjens leggen vrij onnozel hun schitterende ''staat-van-dienst''
over, en schijnen heus te geloven dat na hùn verkiezing,
''tout sera pour le mieux dans le meilleur des parlements possible''.
Het best-mogelijke parlement? Dit verkrijgen wij op die manier
''niet''!
Wie als ''specialiteit'' de Kamer betreedt, voelt zich genoopt z'n
kiezers te doen zien dat hij wel terdege de man is waarvoor hij zich
... in de societeit ''Gezelligheid'' uitgaf. Men was gewend hem daar
gekleed te zien in iets dat op een uniform leek. Ook schoor de kapper
z'n nekharen weg. En z'n rok werd geborsteld door een gewezen
wachtmeester-titulair, een krijgskameraad uit de dagen van het
oorlogszuchtig garnizoensleven. Zou, na dit alles, het geacht lid uit
de ''Gezelligheid'' mogen zwijgen bij het behandelen van de vraag, hoe
wij de Pruisen uit het land houden? Dat zij verre! ''Specialité oblige''!
Het ruist hem in de oren hoe z'n kiezers elkaar
toeroepen: 't zal me benieuwen wat ''onze'' man zegt over de linie
van defensie. Zoiets is juist z'n sterke punt.
Nu, die kiezers krijgen hun zin. «Onze man» praat
terdege mee. En waarom zou hij niet? Hij heeft immers--de
gelukkige!--verstand van «linies» waarop zich de
vredelievende krijgsman terugtrekt, en hij weet wat de rug van 'n
leger is ... 'n ding, naar 't schijnt, waarin iemand vallen
kan zonder zich te bezeren, jazelfs voor z'n plezier. Hij licht
dus de vergadering voor, zij het dan niet met technische kennis, dan
toch met wat kennis van de meestal zinledige terminologie van de
techniek. De kruidenier van z'n dorp voelt iets in zich van een
CAESAR of NAPOLEON bij het verondersteld ''hear, hear''! dat de aandacht
scherpt op de oorlogswijsheid van ''zijn'' afgevaardigde. De
geldwisselaar op de hoek is wat huiverig geworden in 't aannemen
van ''Cassenscheine'', na die redevoering van «onze man.»
't Is toch maar zeker dat VON MOLTKE, uit het veld geslagen door
die fameuze nieuwe linie, geen raad weten zal met z'n legerrug, en
dat zo de solvabiliteit van de Pruise Staat ...
«Onderwijs? Wacht even, straks zal onze dominee die zaak eens
behandelen. We zonden hem naar Den Haag omdat het preken hem wat
lastig viel--hij moest zo, en kan de stovenlucht niet verdragen
--''maar onderwijs'' z'n stokpaardje, daar kan je van op aan! Hij
catechizeerde altijd 'n kwartier over tijd, en op z'n zesde
jaar al kende m'n kleine jongen 't hele gebed van MANASSE
van-buiten, zodat nu die reorganisatie van de hoge scholen wel in orde
komen zal. Liberaal is-ie ... van belang! Hij preekte zonder bef, en
z'n vrouw heeft 'n ''cotillon'' meegedanst op de zilveren
bruiloft van onze burgemeester.»
«Accijnzen? Nu, dàt is een kolfje naar de hand van onze
X! Hij is graanhandelaar, en heeft molens ook. Altijd lag-ie overhoop
met de komiezen van 't gemaal. Hij is door-en-door thuis in die
zaken ... doorkneed! Alles weet-ie «binnen» te krijgen, en
de ambtenaar die hèm iets bewijzen kan, moet nog geboren
worden. Lees eens wat onze «provinciale» van 'm zei
toen-ie gekozen worden zou. De «provinciale» zei, dat ...
dat ... niemand zo bijzonder thuis was in de accijnzen als X. De
behouders zullen het hard te verantwoorden hebben als hij begint. Want
... praten kan-ie ... kijk! Verleden week bij de brand heeft hij een
toespraak gehouden, wel een half uur lang. De spuitgasten stonden
perplex, en toen 't dak instortte, was-ie nog niet klaar. Ik
verzeker je dat-ie niet voor niemendal naar Den Haag is
gezonden.»
't Is nu maar te hopen dat er geen brand ontstaat in Den Haag of
in Nederland, in de Kamer of onder 't volk. De welsprekende
gemaal-specialiteit mocht de spuitgasten eens roerloos praten!
Het doet mij overigens genoegen dat die X zo'n goede spreker is,
omdat hij me hierdoor aanleiding geeft om terug te komen op de
specialiteit van mooipraters, een ras dat ons moest doen gloeien van
eerbied voor de uitvinder van het Perzisch insectenpoeder. De
mensenvriend HAKIM HHAFIZ--daar ik niet weet hoe de man heette, willen
wij aannemen dat die naam hem is toegekend door de meerderheid van een
vergadering die het ook niet wist--die HHAFIZ mag aanspraak maken op
onze dankbaarheid, al ontwaren we dan bij warm weer en Kamerzittingen,
dat z'n pogingen nog altijd gedeeltelijk onbekroond bleven.
''In magnis voluisse'' ... o edele HAKIM, troost u daarmee!
De specialiteit van mooipraten, publiekspreken, oratorisch talent,
welsprekendheid--de frequentste onder alle specialiteiten--is een ware
ziekte, een besmetting, een pest die uitgeroeid behoort te worden, een
vloek die men bezweren moet.
Ik heb mij onlangs in de Ideen (Bundel III) hiermee te lang bezig
gehouden, om daarbij nu te blijven stilstaan. De belangstellende lezer
wordt naar dat werk verwezen, en ik zal dus hierover nu niet meer
zeggen dan nodig is tot het aanwijzen van de nadelige invloed van deze
soort van specialiteit op de volksvertegenwoordiging.
Welsprekendheid in de zin die men gewoonlijk aan dit woord hecht,
behoort thuis op de kansel. Het opdringen van ongerijmdheden kan niet
lukken, zonder zekere ''flux de bouche'' die we aan
goochelaars,geestelijken en biologen moesten overlaten. Bij het
nuchter behandelen van zaken--en dit is zowel voor de balie als op de
volkstribune een vereiste--komt het aan op de zaken zelf, en niet op
de manier waarop deze of gene praatspecialiteit die zaken weet voor te
stellen. De aangevoerde ''feiten'' behoren wèl te spreken, en
kunnen dan de welsprekendheid van de rhetor niet alleen zonder schade
missen, maar worden daardoor in het duister gesteld. Welke waarde
heeft de vrijspraak van de beschuldigde, indien men daarbij de
bekwaamheid van z'n verdediger op de voorgrond zet? Welk
vertrouwen kan het volk stellen in de doelmatigheid van een genomen
maatregel, wanneer daartoe beslist is onder de indruk van de
redevoering van een mooiprater? Bedenk dat het bij behandeling van
zaken niet om overreding te doen is, niet om een kinderachtige triomf
over tegenstanders, niet om de problematische eer van het laatste
woord. De vraag is hoe de ''feiten'' zijn. Hoe die van elkaar afhangen?
Hoe er moet gehandeld worden om ze in de toekomst naar wens te leiden?
En dit doel wordt niet bereikt door oratorische inspanning of
overspanning.
Erger nog, op dat doel wordt onder het regime van de mooipraterij
niet eens aangelegd. Het spreken zelf staat dikwijls het belang van de
zaak waaròver men spreekt in de weg, zoals in de schouwburg het
luid gesis òm stilte, ''de'' stilte. Het is de
specialiteit-prater minder om het welzijn van het vaderland te doen,
dan om de bloei van z'n redenarij. En ook z'n tegenstanders
slaan meer acht op de rhetorische waarde van z'n arbeid, dan op de
invloed die z'n redenering behoorde te hebben op hun oordeel, een
invloed die dan ook zeer gering is. Lang voor het openen der debatten
kan men vrij nauwkeurig weten hoe de uitslag van de stemming wezen
zal, waaruit mag worden opgemaakt dat de advocaterij van de pleiters
geen enkele overtuiging wijzigt. Liever: geen enkel ''parti pris'', want
van «overtuiging» kan in zó'n bedorven kring
geen sprake zijn.
De waarde die in weerwil hiervan, nog bijna overal aan publiek
spreken gehecht wordt, legt een droevige getuigenis af van de ernst
waarmee men ''waarheid'' naspoort. Als meest eenvoudige geneesmiddel
voel ik me alweer genoopt te wijzen op de wiskundige, die in de
harmonie van het ''Zijn'', uitgedrukt in hoeveelheden of uitgebreidheid,
de schoonheid van het stipte, de poëzie van de juistheid najaagt.
Hij vindt dit alles niet in een bijzondere wijze van voorstelling,
maar in de eenvoudige vermelding van het gevondene dat hem
uitdrukkingen in de mond legt die steeds, en in veel hoger zin dan we
gewoonlijk dit woord gebruiken, wél-sprekend zijn. Wat
daartegen strijdt, noemt hij ''Leugen''. En zelfs zonder bepaalde
tegenstelling, al wat afwijkt van het eenvoudig ware, is hem
ónwaarheid, en als zodanig een gruwel.
Mooipraten? In de kranten, die verraderlijke foto’s van onze
maatschappelijke toestand--de oplettende lezer begrijpt dat ik nu
vooral van advertenties spreek, omdat foto’s aan iets als
juistheid doen denken--in de kranten wordt nu en dan
''eine gewandte Verkäuferinn'' gevraagd. Hoe men zo'n ding in het Hollands
noemt, weet ik niet. De zaak zal wel hierop neerkomen, dat men een
schepsel zoekt dat het talent heeft een onbedreven klant verschoten
lapjes aan te praten. Heeft de specialiteit van zo'n winkelmeubel
werkelijk voor de chef enige waarde? Oefent zo'n geacht lid van de
toonbank inderdaad een goede invloed uit op het geluk van het volk dat
wat welvaart komt opdoen uit haar voorraad?
Op ''mij'' niet! Ik tart de meest ''gewandte Verkäuferinn'' van het
hele nieuwe Duitse Rijk, mij een kadaster-wetsontwerp of 'n
reorganisatie van de Preanger in de hand te stoppen voor een waardig
antwoord op de ''Havelaar'', en ik zou geen slaapmuts aannemen uit haar
hand, al verzekerde ze mij op erewoord dat VAN TWIST--bijgestaan dan
door andere specialiteiten, omdat hijzelf de specialiteit van
volslagen onbekwaamheid beoefent--dat ding had gebreid.
Maar onze kiescolleges en Kamers zijn zo keurig niet. In ''die''
winkels stelt men zich met de nieuwe juffrouw tevreden, zodra zij
zeker soort van omstanders tot handgeklap weet te bewegen, en vraagt
er zó weinig naar of ze overigens verstand van de zaken heeft
''in'' het ''algemeen'', dat men ten laatste die zaken met het effect van
haar praatjes verwart. Dit nu is in een winkelier begrijpelijk. Hij
slijt z'n waren door de gladmondigheid van z'n
vertegenwoordigster, en daarom alleen is het hem te doen. Doch
behoorde niet het volk aan z'n afgevaardigden àndere eisen
te stellen?
«De redevoering van A, van B, van C, was mooi ...
Heel mooi! Maar, eilieve, zijn we daardoor een graad veiliger voor
de Pruisen?
«Onze D heeft daar eens weer perfect gesproken!»
«O ja, bijna zo mooi als onlangs in de
«''Gezelligheid''» maar de arbeider is ontevreden. Kan hij
voedsel kopen voor D's prachtige oratie! Is de kans op algemene
welvaart verbeterd?
«Heb je gelezen hoe onze E die F op z'n plaats heeft
gezet? Dàt was taal!»
Zeker, zeker! Maar ... de Javaan wordt mishandeld, met of zonder
begeleiding van kamerspeeches, met of zonder de ''Gewandtheit'' der
Bataafse toko-specialiteit die z'n diepe kennis van Indische zaken
te luchten hangt.
Maar niet alle mooipraterij riekt juist naar de winkel. Ook, en
vooral, de ''balie'' levert gewoonlijk een contingent sprekers die de
toonbank zouden doen blozen, wanneer een toonbank blozen kon.
«De rechten, mijne heren, de rechten ...
Nu ja, de rechten. We kennen ze, die vadermoordende bastaarden van
het ''Recht''! De rechten vullen alle plaatsen die openbleven tussen de
bezette botertonnetjes en de vertegenwoordigers van Vlaardingse
haring! Zo'n man van rechten spreekt, spreekt, spreekt ... tot in
het oneindige. En daarna spreekt-ie. Dat is z'n vak, z'n
roeping, z'n beroep, z'n gewoonte, z'n hebbelijkheid,
z'n behoefte, z'n ''tic''. Het spreken is zijn zeer speciale
''specialiteit'' ...
Daartoe werd-ie dan ook afgevaardigd!
Waarover spreekt hij? 't Is hem om het even. Hoe? Het scheelt
hem niet. Hij spreekt niet om iets op te helderen, iets mee te delen,
hij spreekt òm te spreken. Z'n kiezers wachten van hem
zoveel kolommen Bijblad in de week. Levert-ie minder, ze fronzen het
voorhoofd: hm, hm, onze Z gaat achteruit. Draaft hij z'n ''penmus''
'n paar regels voorbij: «zie zo, Z is terdege op z'n
dreef geweest».
De arme Z wordt martelaar van zijn dorpsroem. 't Is met hem:
«spreken kunt u, spreken wilt u, spreken zult u ... tot de dood
erop volgt, en dan wachten wij uit uw eigen mond de lijkrede.»
De ongelukkige allemans-babbelaar is nog rampzaliger dan z'n
mede-specialiteiten in andere vakken. Deze toch behoeven zich slechts
op den voorgrond te stellen wanneer hun ''métier'' wordt
aangeroerd. Maar Mr. Z is van àlle vakken, juist omdat de
eigenaardigheid van z'n welspreken meebrengt dat-ie redevoeren kan
over zaken waarvan hij òf weinig weet, òf bijna niets,
òf volstrekt niemendal. Waartoe zou de gave van spreken dienen,
als men daarbij nog verstand nodig had van het behandelde ook? De
zeeman mag zwijgen over tienden ... al doet hij het niet immer. De
bankier kan neutraal blijven bij het kibbelen over armenverzorging ...
al doet hij het niet immer. De afgevaardigde uit de venen mag op
z'n lauweren rusten zodra de turf afgehandeld is ... al doet hij
het niet immer. De kiezers gunnen al die heren de tijd tot
kraamuitleggen na het verlossen van hun vakwijsheid. Maar de
praatspecialiteit is gedoemd zich te laten braden op èlk
rooster. Hij heeft na het afhandelen van enig onderwerp, nauwelijks de
tijd zich als St. Laurens op z'n andere zij te leggen. Turf,
armenbederf, eredienst, verstopte zeegaten, koninklijk prerogatief,
volkenrecht, buitenlandse zaken, vrije arbeid, pensioenen, strafwet,
onderwijs ... alles is van z'n gading. Of liever, alles is van de
gading van zijn kiezers die «''onze man'' ook wel eens over dat
onderwerp willen horen.»
We zullen niet toegeven aan ziekelijk medelijden met het praatorgel,
dat veroordeeld is tot het afspelen van meer deunen dan er op
één cilinder gezet kunnen zijn. Wie zich voor universele
deunmachine uitgaf, moet dan maar de bittere gevolgen van z'n
triomf dragen. Maar we vragen wat er terecht komt van de ''zaken'' die
op zulke wijs worden behandeld? We vragen of het ''volk'' gebaat wordt
door de mondknapheid van zo een babbelaar?
Misschien werpt men mij tegen dat ik die aan ''specialiteiten'' hun
bekrompenheid verwijt, genoegen moest nemen met de ... ''generaliteit''
van iemand die over ''alles'' meespreekt, en die men dus niet verwijten
kan dat de kring waarin hij zich beweegt, te nauw is. Die ruimte moge
wijder zijn dan van anderen, ze is--grotendeels ten gevolge van het
eigenaardig hersenbederf dat de studie der zogenaamde
«''Rechten''» meebrengt--gewoonlijk minder goed gevuld.
Heeft men bij vakmannen te klagen over ''penurie van zaken'' hier hebben
we met ''profusie van woorden'' te doen. Het is voor de eersten
onmogelijk bepaalde nauwe grenzen te overschrijden, maar praters
kunnen zich binnen geen enkele grens tot iets wezenlijks bepalen, en
wanneer men de zaakkennis van dergelijke mensen, en het licht dat ze
verspreiden, condenseert, voelt men iets als sympathie voor de andere
specialiteiten, die weliswaar slechts één zaak
representeren, maar zich daarover dan ook niet behoorlijk weten uit te
drukken en dus meer kans hebben om door zwijgen tot een schijntje van
iets degelijks te geraken. In dat laatste geval blijft hun tenminste
de verdienste, het woord te laten aan de enkele die inderdaad iets te
zeggen heeft waardoor misschien het Volk kan worden gebaat.
Uit m'n Ideen kan men weten hoe ik de staatkundige waarde van de
heer THORBECKE beoordeel. Toch heb ik z'n handelwijze in zekere
zin goedgekeurd, toen hij zich onttrok aan het praatduel waartoe een
debatteer-specialiteit van de ergste soort hem aanhoudend dwingen
wilde. De poging van de aanvaller om zich tot «iets» te
maken, door het voortdurend mikken op een persoon die naar de mening
van een groot deel van het volk sedert lange tijd iets ''is'', noem ik
... kwajongensachtig. Ik moet geloven dat de man bij z'n kiezers
eer heeft ingelegd met z'n sarren, daar de rol die hij spelen zou,
te voorzien, en waarschijnlijk een van de voorwaarden van z'n
verkiezing geweest was. Het is dan ook mogelijk dat-ie nu en dan
z'n tegenstander gekwetst heeft. Maar de grotere eer, door die
tegenstander gekwetst te worden, is hem ontgaan. De in dit geval door
de liberale specialiteit in acht genomen terughouding zou ons bijna
stemmen tot wat vergevensgezindheid voor de zotternijen van '48,
indien hier aan iets anders dan zeer persoonlijke beweegredenen te
denken viel. De ''persoon'' THORBECKE wilde niet toernooien met het
individu dat zich als «geacht lid» uit ... een of ander,
zo indiscreet opdrong in z'n vijandschap, maar 't ''Kamerlid''
THORBECKE gaf te dikwijls bewijzen van onkunde omtrent de ware roeping
van de volksvertegenwoordigers, dan dat z'n terughoudendheid aan
staatkundig ''bon sens'' mag worden toegeschreven. Dit is dan ook niet
te verwachten van de schepper van onze kieswet, die volgens zijn
beginselen, ''als lid der Kamer'' het recht niet had zich te ontrekken
aan de noodzakelijke gevolgen van z'n eigen werk. Zulke
verkiezingen brengen zùlke geachte leden voort!
''Patere legum quam fecisti''!
Of het overigens waar is, dat het bedoeld ''ad hoc'' afgevaardigd
kemphaantje z'n kiezers behaagd zou hebben? Ik gis ja.
Waarschijnlijk zijn z'n herhaalde provocaties met innig
welgevallen gelezen. Me dunkt ik hoor zeggen: «dat is ''onze''
man!» Welnu, deze ingenomenheid vloeit voor een deel uit onkunde
voort. De meerderheid der kiezers is nog altijd van mening dat praten,
spreken, publiekspreken, redevoeren, enz. uitstekende zaken zijn. Men
schijnt nog altijd niet te weten dat niets gewoner is dan dit
talentje. Het gaat daarmee als met muskaatnoten, verzenmaken en
speciaalkennis van «den Oost» altemaal kruierijen die eens
tegen goud werden opgewogen, en tegenwoordig in het burgerlijkst
huishouden tot vervelens toe worden voortgezet. Voedsel zit er in al
die dingen niet, en overvoer deed de prijs dalen. Dat is gelukkig.
Want al vloeit hieruit verhoging van consumptie voort, het stemt de
waardering van het gebruik wat lager, en dit is ''iets'' gewonnen.
Maar zover zijn we nog altijd niet met debatspecerij. Nog immer
vinden mensen en ... kiezers, 'n ''haut goût'' van talent in
de hebbelijkheid van frazen-lijmen. Ze schijnen niet te weten dat de
prijs van dit artikel sedert de afschaffing van het monopolie zo
verbazend gedaald is. Wat onbevangenheid, een beetje gewoonte z'n
eigen stem te horen, ''le désir de se voir imprimé'',
'n twintigtal gelegenheids-frazen, een wel geprepareerd slotwoord,
''et le tour est fait''!
Voedsel zit er in dat alles niet, zei ik zoeven, toen ik van andere
goedkope producten sprak. Zit er voedsel in wat we zien voortbrengen
door zulke publieksprekers? Om te blijven bij het voorbeeld dat ik
aanhaalde, durf ik vragen of er in al die aanvallen van 't geacht
lid KOORDERS tegen de heer THORBECKE, één nieuw
denkbeeld is ontwikkeld? Of er één oud denkbeeld in
nieuw licht werd gesteld? Of er ''iets'' is overgebleven van die telkens
tevergeefs afgestoken vuurwerkjes? Werd er in het grenzeloos rijk der
IDEEN 'n nieuw werelddeel ontdekt? Een vreemde kust? Een
onbekenden klip? Een dorp, een rots, een zodenbankje, een zandkorrel?
Niets van dat alles! Niet eenmaal een nieuw kiesdistrict. Geen ''mot''
zelfs is blijven bestaan van al de projectielen waarmee de arme
THORBECKE uit z'n eigen ''kies-mitrailleuse'' beschoten werd. Wind
zijt ge, o praat-specialiteit, tot wind zult ge wederkeeren. Dat zij
zo!
De wens is vroom. Van alle specialiteiten is de redevoerspecialiteit
de verderfelijkste, de onuitroeibaarste! In weerwil van de uitvinding
van de beroemde HAKIM HHAFIZ, is de kans op genezing van de ziekte nog
zeer gering. U moet weten, lezer, dat die man te strijden heeft met
boosaardige vijanden. Venijnige tegenstanders hebben in Perzie z'n
pogingen verijdeld door het oprichten van dispuut-colleges en
debating-clubs. Men ziet het, iemand die z'n tijd vooruit is,
stuit gewoonlijk op boosaardige tegenwerking. Ook ik heb een
uitvinding gedaan. Ik wilde de publieksprekers inenten met de tranen
van een berouwhebbende ekster. Maar ik houd de ontdekking geheim, uit
vrees dat broodnijd en zucht tot zelfbehoud zich zullen wreken door
het oprichten van instituten als die in Perzie de armen HHAFIZ het
leven verbitteren. Ik denk dat-ie naar Wiesbaden vluchten zal.
Wie overigens nog niet voldoende doordrongen is van de noodlottige
invloed der praatspecialiteiten, sla het oog op het ongelukkige
Frankrijk waar men, na alle bittere ondervindingen van het laatste
jaar, nog altijd niet van de kwaal genezen is. Toen onlangs de
generaal VINOY met alle duizenden vechtmannen die hij onder z'n
bevel had, gevlucht was voor de opstandelingen te Parijs, gaf een
frazensmid van die gebeurtenis aan de ''Assemblée Nationale''
kennis met de woorden:
''le général a concentré ses forces à Versailles''.
Indien de Franse afgevaardigden Duits
lazen, zouden ze weten dat sedert maanden hun vechtende en
gevechtbeschrijvende landgenoten door de vijand over zulke frazen
worden bespot, en dat de uitdrukking:
''sich rückwärts konzentrieren'', op Fransen toegepast, in de mond van de opgeblazen
onderdanen van Keizer WILHELM--die op hun beurt óók met
frazen weten om te gaan! --identiek is geworden met schandelijk
weglopen. De vaderlandredders in de ''Assemblée'' slikken nog
altijd zulke woorden, en zetten daarbij een gezicht alsof ze
doordrongen zijn van het besef van de strategische waarde van zo'n
militaire retro-volutie. JULES FAVRE, een pleit- en praatman,
spreekspecialiteit van de eerste rang, vond een andere manier uit om
de lafhartige vlucht te eufoniseren. Hij, lid van de regering,
had--evenals al z'n ambtgenoten trouwens--het hazenpad gekozen
voor de oproerlingen van het Hôtel de Ville en met majestueuze
deftigheid stelde hij die rugwaartse concentratie aan de
volksvertegenwoordiging voor, als een heroïsche poging om de
vijand te verdelgen: ''en créant autour de lui le vide le plus absolu''.
Het doet waarlijk denken aan een muisje onder de luchtpomp.
Maar ... als nu eens die vijand, aangetrokken door het zo heldhaftig
geschapen ''vacuum'', zich liet voorttrekken naar ''Versailles'', en
verder, verder, zo ver de door voortdurende vlucht veroorzaakte
ijlheid toelaat of eist ... wat dan? ''Que usque'', o dappere JULIUS
FRAZE? Hoe lang wilt u de vijand op u toezuigen? Ik heb ongelijk. Er
staat: ''autour'', luchtledige zuiging dus aan alle kanten tegelijk
...het is om te barsten.
De ''Assemblée'' neemt genoegen met zulke ''cant'', zij die
optreedt als redster van het bedrogen Frankrijk dat te gronde werd
gericht door praatjes van gelijke soort. Die mensen hebben niets
geleerd en niets afgeleerd. Doch waarom het hùn te wijten?
Werden ze niet door een ''wettelijk bevoegd verklaard deel van het volk''
waardig en bekwaam gekeurd, de belangen van dat volk te
behartigen?
Tot nog toe ging het bij ons niet beter. En het is te betwijfelen of
dit veranderen zal. Maar, in weerwil van mijn moedeloosheid zal ik
blijven waarschuwen zo goed ik kan. Wie menen mocht dat ik bij veel
gelegenheden, en ook nu weer in deze bladen, onze
volksvertegenwoordiging te hard val, moet zich afvragen of de Kamers
bij het volk in aanzien zijn? Dit is het geval ''niet''. De kiezers
minachten hun eigen werk. Vreemd is het zeker, dat koks de spijzen
niet lusten die zij anderen voorzetten. Reeds het bijwonen van het
vuil geknoei in de keuken, maakt het onmogelijk die met smaak te
nuttigen, hoeveel te meer moet dit het geval zijn als men heeft
deelgenomen aan dat gemors.
En ... het oordeel der Kamerleden zelf! Wie slechts eenmaal gelet
heeft op de toon waarop buiten de Kamer zo'n uitverkorene zijn
mede-uitverkorenen «ze» noemt, zal mij ten goede houden
dat ik met die heren weinig omslag maak, waartoe geen grote moed
vereist wordt, daar ieder van hun volkomen instemt met mijn oordeel
over z'n «geachte» collega’s ''en-bloc''.
Dagelijks hoort men:
«Dat begrijpen ''ze'' niet ... dáártoe zijn ''ze''
niet te bewegen ...zoiets is ''hun'' te hoog!»
En de éénling die aldus spreekt en accentueert, heeft
gelijk. Er ligt niet de minste verwaandheid in, dat hij zich als
''individu'' hoger stelt dan al z'n ambtgenoten ''tesamen genomen.''
Hij voelt inderdaad het overwicht van z'n onverbrokkelde
individualiteit tegenover de poespas van kennis en kunde, die door
gebrek aan affiniteit nooit een dergelijk geheel kan uitmaken. Een
verzameling van mensen bezit als zodanig nooit een van de
eigenschappen die een mens kunnen versieren. Ze heeft geen consequente
wil, geen overtuiging, geen bekwaamheid, geen geweten, geen eergevoel,
geen schaamte en geen moed. Elk ''individu'', hoe schitterend
middelmatig ook, staat boven een ''Vergadering'', (Idee 9 en 336).
Wie na al het aangevoerde nog meer bewijs verlangt van de laagte
waarop onze volksvertegenwoordiging staat, moet zich de vragen
voorleggen:
''Welk werkstuk heeft ooit onze Kamer voortgebracht? Welk belangrijk denkbeeld is uit haar voortgekomen? Welke blijken gaf zij dat ze besef had van haar verplichtingen? Op welk gebied leverde zij voorbeelden ter navolging? In welk opzicht was zij uitstekend? Wat heeft het vaderland aan z'n vertegenwoordiging te danken''?
Door de overvloed van individuele specialiteiten in allerlei vakken,
werd zij altijd verhinderd collectief te zijn wat ze uit de aard van
de zaak wezen moest: ''algemene'' SPECIALITEIT
''ter behartiging van de belangen van het VOLK''.
Zie daar alzo wat de in willekeurige brokstukken verdeelde opinie
van de menigte oplevert! ''Vox populi Vox Dei'', zegt men, zonder te
bedenken dat men daarmee z'n God een vreemd compliment maakt. Een
zonderlinge eer voorwaar--en voor een God nogal!--homogeen te worden
verklaard met kannibalen, rovers, heksenbranders, stommerikken,
aanhangers van oudewijvenpraatjes, gelovers, verstandvermoorders, enz.
enz. Hadden niet al die specialiteiten van beroerdheid eenmaal--en
hebben ze niet nog, in zekere landen--zo'n ''Vox'' op hun hand?
Doch, dit daargelaten, ik vraag of zij die de wil van hun God
vereenzelvigen met de volkswil, geen zonde begaan door die
eensluidende voxen door te knippen als een poliep? Me dunkt: ge zult
de Heer uw God niet regionaliseren.
Zeker is het dat ''mijn'' godin, de ''Rede'', geen genoegen neemt met
zulke kinderachtige en misdadige kunstjes.
[[Categorie:Multatuli]]
0obqge5nsns0dda1t5dfpssx1hje9pw
227000
226996
2026-09-18T06:47:18Z
Havang(nl)
4330
begin van invoegen in index
227000
wikitext
text/x-wiki
<pages index="Multatuli, Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten (1871).pdf" from=82 to=82 header=1 />
had de regering van eenling A allerdrukkendst gevonden, ondragelijk zelfs, maar bevond
zich niet veel beter onder de tirannie van allen over allen. Dan volgt
het vertegenwoordigend stelsel:
--Indien we eens niet allen tegelijk blaatten, riep 'n politieke
nieuwlichter, doch het recht daartoe slechts toekenden aan ...
zeventig?
--Reactie! riep 'n opgewonden lam dat niet vrij was van
carbonarisme.
--Geenszins, antwoordde de eerwaardige hamel van wie het voorstel
was uitgegaan, en die veel wol was kwijtgeraakt onder het regime van
de panarchie. Ik verzeker u op m'n republikeinse eer, dat het
volstrekt niet in mijn bedoeling ligt, terug te keren tot de
alleenheersing. Eens en vooral, weg met A! Hij is ontherderd en blijft
ontherderd!
--Weg met A! blaatte de kudde.
--Ik ben het volkomen met u eens. Dit is dus eens en vooral
afgedaan. Maar, geëerde schapen, indien wij eens ...
Zie verder het kiesreglement in alle beschaafde weiden. Het werd
onder het uiten van ontelbare ‘Weg met A's’ en
‘Leve de constitutie's’ aangenomen. Men adverteerde,
kuipte, hemelde op, maakte verdacht of zwart, men prees en
verafgoodde, al naar de partijprogramma’s dit met zich
meebrachten. Bij het aanbevelen van kandidaten werd telkens deze of
gene bijzondere hoedanigheid van een schaap onder de aandacht der
kiezers gebracht. Mooi blaten en veel wol waren de gewone gronden van
predilectie. Maar ach, de kudde prospereerde niet. Iedereen was
ontevreden. ''Houlette'' en hamelbel gingen gedurig over van de een op
de ander, en men begon weldra in te zien dat niet elke verandering
...
--Terugkeren tot A? Nooit!
--Nooit, nooit, nooit!
--Liever Turks, dan ...
--Weg met A!
Zeker, dit blijft zo! We houden vast aan het vertegenwoordigend
stelsel. Maar we moeten anders ''kiezen'' Ik stel voor geen schapen af
te vaardigen dan die bijzonder geacht zijn in hun district.
Acclamatie. Voorts:
--Weg met A!
--Zeker, weg met A! Maar we moesten ons laten vertegenwoordigen door
iemand die verstand heeft van scheren. Er zijn leden in ons parlement
die nooit een schaar in de poten hebben gehad. Dit is 'n grote
fout, waarde medeschapen. Sedert de dagen van die vervloekte A ...
--Weg met A!
--Precies, weg met A! Sedert de tijd van die tiran worden er veel
zaken niet behoorlijk behartigd, 't ene schaap wordt in 't
geheel niet geschoren, en 't andere alle weken. Ja, zelfs worden
er sommigen tegen alle recht en rede ... gevild. Vanwaar komt dit
geachte medeschapen? Doodeenvoudig hiervan dat wij in onze
vertegenwoordiging gebrek hebben aan ... deskundigen, aan schapen van
't vak. Op die wijs voortgaande, zouden we niets gewonnen hebben
door het verdrijven van de geweldenaar ...
--Weg met A!
--Tot in alle eeuwigheid, weg met A! Om zo in ons parlement het ware
echte oude onvervalste scheersysteem gehandhaafd te zien, heb ik de
eer u een kandidaat voor te stellen, die van het scheren een bepaalde
studie heeft gemaakt. In de dagen van dwingelandij ...
--Weg met A!
--Gewis. Onherroepelijk weg met de vervloekte A! Dit ben ik volkomen
met u eens ... maar laat ons voortgaan, de stembus wacht. Mijn
kandidaat heeft overvloediglijk bewijzen gegeven dat hij scheren kan.
Bovendien is hij zeer geacht in z'n regio. Maar dit is nu bijzaak.
Hoofdzaak is dat hij uw vertegenwoordiging zal kunnen voorlichten bij
elke epineuze scheerkwestie. Hij zal de wankelende overtuigingen
steunen, de verdwaalden terechtbrengen, de stijfhoofdigen overreden,
de onwetenden onderrichten, de weerspannigen ontzag inboezemen ...
alles door het prestige van z'n eigenaardige kunde. Wat allen
tezamen niet weten, weet hij alleen. Wat aan de algemene aandacht
ontsnapte, is zijn bijzonder eigendom. Wat anderen duister is, ligt
hem klaar voor ogen. Kiezers, bedenkt het gewicht van uw stemming!
Erken dat onze weide dringend behoefte heeft aan zo een schaap in de
vertegenwoordiging. Op dus, op! Allen ter stembus, en kiest, blatend
uit onbeklemde borsten: leve de constitutie ...
--Weg met A!
--Voorzeker ... weg met A! Kiest als uit één bek,
onder 't aanheffen van weidelievende kreten, tot uw
parlementsbelhamel ...
''Wie'' denkt u, lezers? Wèl, de oude weggejaagde A., die de
voorpoort was uitgeworpen, maar in hoedanigheid van
‘Specialiteit’ weer wordt binnengesmokkeld door een
achterdeurtje.
{{Asterisme|plat}}
De geschiedenis van de meeste dwalingen beweegt zich langs de omtrek
van een cirkel. Op despotisme volgt ontevredenheid, verzet,
omwenteling. Uit dit alles ontstaan allerlei ‘-archien’
die--dikwijls onjuist--de naam van republiek dragen. Hoe ook de vorm
is die alleenheersing verving, ze wankelt gedurig tusschen
dwingelandij en regeringsloosheid. In het eerste geval is de kring
meteen vrij geleidelijk gesloten, tenzij men groot onderscheid maakt
tussen de tirannie van een enkele, van enigen, of van velen. Bij
anarchie werpt men zich in de armen van een persoonlijkheid die zich
bijzonder heeft toegelegd op het stichten van orde, een
gezagsspecialiteit die al zeer spoedig ''nolens volens''--want niemand
is tiran voor z'n genoegen--het voorbeeld volgt van de despoot die
men wegjoeg.
Moet dit altijd zo blijven? Wie weet! We trachten naar 't
betere. Dit ''trachten'' is onze roeping, en juist daarom is het plicht
de middelen ter verbetering met oordeel te kiezen.
De proeven die sinds kort op het vaste land van Europa, en in
Engeland sedert eeuwen, genomen werden, leverden gebrekkige resultaten
op. Aannemende dat elk volk het recht heeft over zichzelf te
beschikken, rijzen er ontelbare vragen, waarvan de beantwoording zo
moeilijk is dat wij door de erkenning van dat recht nog zeer weinig
gevorderd zijn. Wat ''is'' een volk? Vormen de Scandinaviërs
één volk? Hebben de Friezen recht op zelfbeschikking als
alleenstaande natie? Behoren Schotten en Ieren bij Engelsen? Walen bij
Vlamingers? Vragen van deze soort kunnen er honderden gesteld
worden.
Al konden zulke kwesties behoorlijk--d.w.z. met terzijdestelling van
diplomatieke ficties die dagelijks veranderen--worden opgelost, dan
stonden we voor nieuwe moeilijkheden. Het is zeer gemakkelijk een
natie toe te roepen: u bent uw eigen meesteres, beschik, beveel! Wie
moet antwoorden op deze eis? Wie is gerechtigd tot gebruikmaken van
het geschonken of veroverd voorrecht? Hoe ''uit'' zich de wil van de
collectieve menigte die men «Volk» noemt? Of, erger nog,
''heeft'' zo'n volk wel 'n wil? Eén wil zeker niet, en
dit komt met géén wil vrijwel overeen.
Daarna dwaalt men af op de kinderachtige uitweg van het
stemmentellen, en vervalt in het zeer onwijsgerig aannemen van een
''veronderstelde'' volkswil, die men tegen beter weten in ''voorgeeft'' te
kunnen opmaken uit stemmingen waarvan de uitslag en betekenis beheerst
worden door een kiesreglement, dat in z'n geheel willekeurige
samenstelling geen andere logische reden van bestaan heeft, dan de
zucht om zich met een Franse slag af te helpen van een taak die men
niet weet te vervullen.
De daaruit voortvloeiende zeer onnauwkeurige--ja, valse!
--manifestatie van de volkswil leidt tot nog onzuiverder resultaten
dan reeds het geval wezen zou indien zekere ''bepaalde zaak'' aan het
oordeel van de menigte werd onderworpen. Die menigte kiest nu slechts
''generale'' gevolmachtigden, samen genomen niet de minste waarborg
opleverend dat hun majoriteits-mening met de wil van de natie, hun
lastgeefster, overeenstemt.
Zo stuiten wij in het parlementair stelsel overal op
onnauwkeurigheid, op genoegen nemen met zeer ruwe benadering, op
fictie, en ... op ''misleiding''.
Ook wanneer wij al de gebreken die uit de aangestipte moeilijkheden
voortvloeien, nu eens aannemen als onvermijdelijk--een treurige
veronderstelling!--dan blijft toch altijd de mogelijkheid bestaan om
het materiaal dat voorhanden is van staatkundige gegevens eerlijk toe
te passen.
En ... dit doet men niet! Dezelfde kiezers die, zodra het hun
''bijzonder'' belang gold, zich alleromzichtigst zouden tonen in het
onderzoeken van de bevoegdheid en vooral van de ''intégriteit''
van hun gemachtigden, behandelen de ''publieke zaak'' met een
slordigheid die aan het krankzinnige grenst, met een gebrek aan
conscientie die in het misdadige overgaat.
Lezen we niet dagelijks in onze kranten dat B, C of D--ik sla nu A
over, om de schijn van ondeugende toespeling op mijn schapenparabel
weg te nemen-- vernemen we niet dagelijks dat het onze plicht is voor
''die'' heren te stemmen,
''juist om redenen die hen onbevoegd maken om het volk te vertegenwoordigen''?
De ene heeft zich bijzonder toegelegd op de handel ...
Dat zal hem van pas komen als-ie 'n winkel opzet. Veel succes!
Maar daarmee heeft het ''vaderland'' niets te maken.
De tweede was jaren lang in Indië ...
We willen hopen dat-ie rijk is, of 'n behoorlijk pensioen heeft,
zonder leverziekte. Doch dat gaat het ''volk'' niet aan.
Een derde is fabrikant. «Het fabriekswezen, mijne heren, het
fabriekswezen ...
Zeer wel! Ook dat behoort tot de ''staat''. Maar ook dat ''is'' de staat
niet.
Een vierde kandidaat is bijzonder bekwaam in het loodswezen. Hij
weet de weg in de zeegaten ...
Dat is juist de weg die wij het ''vaderland'' niet willen
opsturen.
«Zie die vijfde eens. Men aanbidt hem in zijn regio ...
Wèl, laat hem dan blijven waar-ie bekend is en aangebeden
wordt. Het ''volk'' kent hem ''niet'', aanbidt hem ''niet''.
«U zult toch deze zesde niet afwijzen. Hij behoorde sedert
z'n prille jeugd van familiewegen tot de
zó-en-zó-partij. Hij is van-ouder-tot-ouder 'n
''dit-aan'', 'n ''dàt-ist,'' een van de echte soort!»
Dat zal z'n grootmama plezier doen, van wie hij al die -isterij
en -anerij geërfd heeft, maar het ''volksbelang'' heeft
àndere eisen. Laat men die man een plaats aanbieden in de een
of andere kamer van z'n familie, als daar door 't overlijden
van een oudtante een vacature is. De ''staat'' is niet gediend met
lieden die de oplossing van alle maatschappelijke vraagstukken
meebrachten uit hun luiermand.
«Wraakt u ook de zevende, die als ''Specialiteit'' in ...
In 't een-of-ander, ''genoeg''! Ja, ik wraak ook hem. Ik ontzeg
eenieder het recht volksvertegenwoordiger te zijn die dat recht grondt
op iets anders--op wat ook!--dan kennis van de behoefte van het volk
''in het algemeen'', dan toewijding aan de belangen van het volk
''in het algemeen'', dan op de gegronde verwachting dat hij nuttig zal wezen
voor het volk ''in het algemeen''. Het volgen van een vooruit bepaalde
richting op wetenschappelijk, sociaal of politiek terrein, bewijst
òf onbekwaamheid òf verraad, en dit laatste is altijd
het geval bij het voorstaan van ''bijzondere belangen''. De algemene
zaak--''res publica''--is in de hoogste maat ''integraal'', en moet als
zodanig behandeld worden.
Ik weet zeer goed dat het vertegenwoordigend stelsel in het
algemeen, ook zonder verkeerde toepassing in de onderdelen, aan deze
laatste eis niet kàn voldoen. Doch wie hierin toestemt, zal
erkennen dat wij de daaraan klevende gebreken niet willens en wetens
mogen vermeerderen. Hoe gebrekkig ook de wil van het volk door zijn
afgevaardigden wordt kenbaar gemaakt, er is weinig hoop op beterschap
indien wij opzettelijk voortgaan, ''erkend-onbevoegden'' met die
moeilijke taak te belasten. Zien de liberalen niet in, dat ze zich
bespottelijk maken in de ogen van de conservatieven door dagelijks
blijk te geven dat zij hun eigen stelsel òf niet begrijpen,
òf moedwillig verkrachten? Is er logica in de roep: «weg
met Gods genade?» als men tegelijkertijd zweert bij de genade
van Professor X of Dokter Y? Met welk recht excuseert men het
overwicht van 'n BOURBON of andere ''Krates'', als men stokstijf
beweert dat het lekeplicht is, eerbied te hebben voor de militaire
kunde van Luitenant Q? Is het dan alleen om plaats te maken voor
katheders dat men zich voor het omhalen van tronen en bidstoelen
zoveel moeite getroostte? Miljoenen en miljoenen plebisciteren sinds
eeuwen voor het gezag van de Paus. Weg met ''die'' meerderheid, zeggen
we nu, wij weten beter! Maar ... de anderhalve stem uit Schiedam, die
de jeneverstoker Z zo bijzonder bevoegd rekent tot het beslissen over
industriele--en alle andere! kwesties, dàt is een àndere
heiligheid, dááraan mag niet geschud worden! JOZUA deed
de zon stilstaan. Dit werd aangenomen door miljoenen stemmen. Vijf tot
zesduizend jaar lang aanbad het hele mensdom de onschendbaarheid van
JOZUA'S wonder. ''Die'' meerderheid wordt nu terzijde gezet--en ik
doe hartelijk mee!--maar moeten we nu telkens een nieuwe JOZUA
erkennen in eenieder die het lukt zich door een paar dozijn kiezers te
laten uitroepen als specialist in stilstaan?
Wie de aanbevelingen voor de kandidaten ontleedt, staat verbaasd
over de botheid van lezers en de onbeschaamdheid van
dagbladschrijvers. Deze heren geven zich niet eens de moeite hun
felonie te verbergen, en dringen brutaal aan op de verkiezing van deze
of gene, om redenen die juist de kandidaat het lidmaatschap in de
Kamer zouden ónwaardig maken, indien hij inderdaad schuldig was
aan de Kamerdeugden waarvan-ie beticht wordt. Laat ons hopen dat er
veel gelasterd wordt in die aanbevelingen! Maar in dit geval is het
vreemd dat de betrokkenen zich niet verdedigen. Nooit las ik
te-dier-zake een rechtvaardiging. Nooit werd 'n dagbladschrijver
door de kandidaat van zijn krant voor de rechter gedaagd, omdat hij
hem in staat achtte als Kamerlid het algemeen welzijn op te offeren
aan ondergeschikte belangen, in 't bijzonder aan die van zijn
regio. Nooit eiste een aanstaand vertegenwoordiger van het volk
herstel van eer na de aantijging dat-ie gereed-stond dat volk naar de
maat van z'n vermogen te verraden als ''Specialiteit''. Integendeel,
de Fritsjens leggen vrij onnozel hun schitterende ''staat-van-dienst''
over, en schijnen heus te geloven dat na hùn verkiezing,
''tout sera pour le mieux dans le meilleur des parlements possible''.
Het best-mogelijke parlement? Dit verkrijgen wij op die manier
''niet''!
Wie als ''specialiteit'' de Kamer betreedt, voelt zich genoopt z'n
kiezers te doen zien dat hij wel terdege de man is waarvoor hij zich
... in de societeit ''Gezelligheid'' uitgaf. Men was gewend hem daar
gekleed te zien in iets dat op een uniform leek. Ook schoor de kapper
z'n nekharen weg. En z'n rok werd geborsteld door een gewezen
wachtmeester-titulair, een krijgskameraad uit de dagen van het
oorlogszuchtig garnizoensleven. Zou, na dit alles, het geacht lid uit
de ''Gezelligheid'' mogen zwijgen bij het behandelen van de vraag, hoe
wij de Pruisen uit het land houden? Dat zij verre! ''Specialité oblige''!
Het ruist hem in de oren hoe z'n kiezers elkaar
toeroepen: 't zal me benieuwen wat ''onze'' man zegt over de linie
van defensie. Zoiets is juist z'n sterke punt.
Nu, die kiezers krijgen hun zin. «Onze man» praat
terdege mee. En waarom zou hij niet? Hij heeft immers--de
gelukkige!--verstand van «linies» waarop zich de
vredelievende krijgsman terugtrekt, en hij weet wat de rug van 'n
leger is ... 'n ding, naar 't schijnt, waarin iemand vallen
kan zonder zich te bezeren, jazelfs voor z'n plezier. Hij licht
dus de vergadering voor, zij het dan niet met technische kennis, dan
toch met wat kennis van de meestal zinledige terminologie van de
techniek. De kruidenier van z'n dorp voelt iets in zich van een
CAESAR of NAPOLEON bij het verondersteld ''hear, hear''! dat de aandacht
scherpt op de oorlogswijsheid van ''zijn'' afgevaardigde. De
geldwisselaar op de hoek is wat huiverig geworden in 't aannemen
van ''Cassenscheine'', na die redevoering van «onze man.»
't Is toch maar zeker dat VON MOLTKE, uit het veld geslagen door
die fameuze nieuwe linie, geen raad weten zal met z'n legerrug, en
dat zo de solvabiliteit van de Pruise Staat ...
«Onderwijs? Wacht even, straks zal onze dominee die zaak eens
behandelen. We zonden hem naar Den Haag omdat het preken hem wat
lastig viel--hij moest zo, en kan de stovenlucht niet verdragen
--''maar onderwijs'' z'n stokpaardje, daar kan je van op aan! Hij
catechizeerde altijd 'n kwartier over tijd, en op z'n zesde
jaar al kende m'n kleine jongen 't hele gebed van MANASSE
van-buiten, zodat nu die reorganisatie van de hoge scholen wel in orde
komen zal. Liberaal is-ie ... van belang! Hij preekte zonder bef, en
z'n vrouw heeft 'n ''cotillon'' meegedanst op de zilveren
bruiloft van onze burgemeester.»
«Accijnzen? Nu, dàt is een kolfje naar de hand van onze
X! Hij is graanhandelaar, en heeft molens ook. Altijd lag-ie overhoop
met de komiezen van 't gemaal. Hij is door-en-door thuis in die
zaken ... doorkneed! Alles weet-ie «binnen» te krijgen, en
de ambtenaar die hèm iets bewijzen kan, moet nog geboren
worden. Lees eens wat onze «provinciale» van 'm zei
toen-ie gekozen worden zou. De «provinciale» zei, dat ...
dat ... niemand zo bijzonder thuis was in de accijnzen als X. De
behouders zullen het hard te verantwoorden hebben als hij begint. Want
... praten kan-ie ... kijk! Verleden week bij de brand heeft hij een
toespraak gehouden, wel een half uur lang. De spuitgasten stonden
perplex, en toen 't dak instortte, was-ie nog niet klaar. Ik
verzeker je dat-ie niet voor niemendal naar Den Haag is
gezonden.»
't Is nu maar te hopen dat er geen brand ontstaat in Den Haag of
in Nederland, in de Kamer of onder 't volk. De welsprekende
gemaal-specialiteit mocht de spuitgasten eens roerloos praten!
Het doet mij overigens genoegen dat die X zo'n goede spreker is,
omdat hij me hierdoor aanleiding geeft om terug te komen op de
specialiteit van mooipraters, een ras dat ons moest doen gloeien van
eerbied voor de uitvinder van het Perzisch insectenpoeder. De
mensenvriend HAKIM HHAFIZ--daar ik niet weet hoe de man heette, willen
wij aannemen dat die naam hem is toegekend door de meerderheid van een
vergadering die het ook niet wist--die HHAFIZ mag aanspraak maken op
onze dankbaarheid, al ontwaren we dan bij warm weer en Kamerzittingen,
dat z'n pogingen nog altijd gedeeltelijk onbekroond bleven.
''In magnis voluisse'' ... o edele HAKIM, troost u daarmee!
De specialiteit van mooipraten, publiekspreken, oratorisch talent,
welsprekendheid--de frequentste onder alle specialiteiten--is een ware
ziekte, een besmetting, een pest die uitgeroeid behoort te worden, een
vloek die men bezweren moet.
Ik heb mij onlangs in de Ideen (Bundel III) hiermee te lang bezig
gehouden, om daarbij nu te blijven stilstaan. De belangstellende lezer
wordt naar dat werk verwezen, en ik zal dus hierover nu niet meer
zeggen dan nodig is tot het aanwijzen van de nadelige invloed van deze
soort van specialiteit op de volksvertegenwoordiging.
Welsprekendheid in de zin die men gewoonlijk aan dit woord hecht,
behoort thuis op de kansel. Het opdringen van ongerijmdheden kan niet
lukken, zonder zekere ''flux de bouche'' die we aan
goochelaars,geestelijken en biologen moesten overlaten. Bij het
nuchter behandelen van zaken--en dit is zowel voor de balie als op de
volkstribune een vereiste--komt het aan op de zaken zelf, en niet op
de manier waarop deze of gene praatspecialiteit die zaken weet voor te
stellen. De aangevoerde ''feiten'' behoren wèl te spreken, en
kunnen dan de welsprekendheid van de rhetor niet alleen zonder schade
missen, maar worden daardoor in het duister gesteld. Welke waarde
heeft de vrijspraak van de beschuldigde, indien men daarbij de
bekwaamheid van z'n verdediger op de voorgrond zet? Welk
vertrouwen kan het volk stellen in de doelmatigheid van een genomen
maatregel, wanneer daartoe beslist is onder de indruk van de
redevoering van een mooiprater? Bedenk dat het bij behandeling van
zaken niet om overreding te doen is, niet om een kinderachtige triomf
over tegenstanders, niet om de problematische eer van het laatste
woord. De vraag is hoe de ''feiten'' zijn. Hoe die van elkaar afhangen?
Hoe er moet gehandeld worden om ze in de toekomst naar wens te leiden?
En dit doel wordt niet bereikt door oratorische inspanning of
overspanning.
Erger nog, op dat doel wordt onder het regime van de mooipraterij
niet eens aangelegd. Het spreken zelf staat dikwijls het belang van de
zaak waaròver men spreekt in de weg, zoals in de schouwburg het
luid gesis òm stilte, ''de'' stilte. Het is de
specialiteit-prater minder om het welzijn van het vaderland te doen,
dan om de bloei van z'n redenarij. En ook z'n tegenstanders
slaan meer acht op de rhetorische waarde van z'n arbeid, dan op de
invloed die z'n redenering behoorde te hebben op hun oordeel, een
invloed die dan ook zeer gering is. Lang voor het openen der debatten
kan men vrij nauwkeurig weten hoe de uitslag van de stemming wezen
zal, waaruit mag worden opgemaakt dat de advocaterij van de pleiters
geen enkele overtuiging wijzigt. Liever: geen enkel ''parti pris'', want
van «overtuiging» kan in zó'n bedorven kring
geen sprake zijn.
De waarde die in weerwil hiervan, nog bijna overal aan publiek
spreken gehecht wordt, legt een droevige getuigenis af van de ernst
waarmee men ''waarheid'' naspoort. Als meest eenvoudige geneesmiddel
voel ik me alweer genoopt te wijzen op de wiskundige, die in de
harmonie van het ''Zijn'', uitgedrukt in hoeveelheden of uitgebreidheid,
de schoonheid van het stipte, de poëzie van de juistheid najaagt.
Hij vindt dit alles niet in een bijzondere wijze van voorstelling,
maar in de eenvoudige vermelding van het gevondene dat hem
uitdrukkingen in de mond legt die steeds, en in veel hoger zin dan we
gewoonlijk dit woord gebruiken, wél-sprekend zijn. Wat
daartegen strijdt, noemt hij ''Leugen''. En zelfs zonder bepaalde
tegenstelling, al wat afwijkt van het eenvoudig ware, is hem
ónwaarheid, en als zodanig een gruwel.
Mooipraten? In de kranten, die verraderlijke foto’s van onze
maatschappelijke toestand--de oplettende lezer begrijpt dat ik nu
vooral van advertenties spreek, omdat foto’s aan iets als
juistheid doen denken--in de kranten wordt nu en dan
''eine gewandte Verkäuferinn'' gevraagd. Hoe men zo'n ding in het Hollands
noemt, weet ik niet. De zaak zal wel hierop neerkomen, dat men een
schepsel zoekt dat het talent heeft een onbedreven klant verschoten
lapjes aan te praten. Heeft de specialiteit van zo'n winkelmeubel
werkelijk voor de chef enige waarde? Oefent zo'n geacht lid van de
toonbank inderdaad een goede invloed uit op het geluk van het volk dat
wat welvaart komt opdoen uit haar voorraad?
Op ''mij'' niet! Ik tart de meest ''gewandte Verkäuferinn'' van het
hele nieuwe Duitse Rijk, mij een kadaster-wetsontwerp of 'n
reorganisatie van de Preanger in de hand te stoppen voor een waardig
antwoord op de ''Havelaar'', en ik zou geen slaapmuts aannemen uit haar
hand, al verzekerde ze mij op erewoord dat VAN TWIST--bijgestaan dan
door andere specialiteiten, omdat hijzelf de specialiteit van
volslagen onbekwaamheid beoefent--dat ding had gebreid.
Maar onze kiescolleges en Kamers zijn zo keurig niet. In ''die''
winkels stelt men zich met de nieuwe juffrouw tevreden, zodra zij
zeker soort van omstanders tot handgeklap weet te bewegen, en vraagt
er zó weinig naar of ze overigens verstand van de zaken heeft
''in'' het ''algemeen'', dat men ten laatste die zaken met het effect van
haar praatjes verwart. Dit nu is in een winkelier begrijpelijk. Hij
slijt z'n waren door de gladmondigheid van z'n
vertegenwoordigster, en daarom alleen is het hem te doen. Doch
behoorde niet het volk aan z'n afgevaardigden àndere eisen
te stellen?
«De redevoering van A, van B, van C, was mooi ...
Heel mooi! Maar, eilieve, zijn we daardoor een graad veiliger voor
de Pruisen?
«Onze D heeft daar eens weer perfect gesproken!»
«O ja, bijna zo mooi als onlangs in de
«''Gezelligheid''» maar de arbeider is ontevreden. Kan hij
voedsel kopen voor D's prachtige oratie! Is de kans op algemene
welvaart verbeterd?
«Heb je gelezen hoe onze E die F op z'n plaats heeft
gezet? Dàt was taal!»
Zeker, zeker! Maar ... de Javaan wordt mishandeld, met of zonder
begeleiding van kamerspeeches, met of zonder de ''Gewandtheit'' der
Bataafse toko-specialiteit die z'n diepe kennis van Indische zaken
te luchten hangt.
Maar niet alle mooipraterij riekt juist naar de winkel. Ook, en
vooral, de ''balie'' levert gewoonlijk een contingent sprekers die de
toonbank zouden doen blozen, wanneer een toonbank blozen kon.
«De rechten, mijne heren, de rechten ...
Nu ja, de rechten. We kennen ze, die vadermoordende bastaarden van
het ''Recht''! De rechten vullen alle plaatsen die openbleven tussen de
bezette botertonnetjes en de vertegenwoordigers van Vlaardingse
haring! Zo'n man van rechten spreekt, spreekt, spreekt ... tot in
het oneindige. En daarna spreekt-ie. Dat is z'n vak, z'n
roeping, z'n beroep, z'n gewoonte, z'n hebbelijkheid,
z'n behoefte, z'n ''tic''. Het spreken is zijn zeer speciale
''specialiteit'' ...
Daartoe werd-ie dan ook afgevaardigd!
Waarover spreekt hij? 't Is hem om het even. Hoe? Het scheelt
hem niet. Hij spreekt niet om iets op te helderen, iets mee te delen,
hij spreekt òm te spreken. Z'n kiezers wachten van hem
zoveel kolommen Bijblad in de week. Levert-ie minder, ze fronzen het
voorhoofd: hm, hm, onze Z gaat achteruit. Draaft hij z'n ''penmus''
'n paar regels voorbij: «zie zo, Z is terdege op z'n
dreef geweest».
De arme Z wordt martelaar van zijn dorpsroem. 't Is met hem:
«spreken kunt u, spreken wilt u, spreken zult u ... tot de dood
erop volgt, en dan wachten wij uit uw eigen mond de lijkrede.»
De ongelukkige allemans-babbelaar is nog rampzaliger dan z'n
mede-specialiteiten in andere vakken. Deze toch behoeven zich slechts
op den voorgrond te stellen wanneer hun ''métier'' wordt
aangeroerd. Maar Mr. Z is van àlle vakken, juist omdat de
eigenaardigheid van z'n welspreken meebrengt dat-ie redevoeren kan
over zaken waarvan hij òf weinig weet, òf bijna niets,
òf volstrekt niemendal. Waartoe zou de gave van spreken dienen,
als men daarbij nog verstand nodig had van het behandelde ook? De
zeeman mag zwijgen over tienden ... al doet hij het niet immer. De
bankier kan neutraal blijven bij het kibbelen over armenverzorging ...
al doet hij het niet immer. De afgevaardigde uit de venen mag op
z'n lauweren rusten zodra de turf afgehandeld is ... al doet hij
het niet immer. De kiezers gunnen al die heren de tijd tot
kraamuitleggen na het verlossen van hun vakwijsheid. Maar de
praatspecialiteit is gedoemd zich te laten braden op èlk
rooster. Hij heeft na het afhandelen van enig onderwerp, nauwelijks de
tijd zich als St. Laurens op z'n andere zij te leggen. Turf,
armenbederf, eredienst, verstopte zeegaten, koninklijk prerogatief,
volkenrecht, buitenlandse zaken, vrije arbeid, pensioenen, strafwet,
onderwijs ... alles is van z'n gading. Of liever, alles is van de
gading van zijn kiezers die «''onze man'' ook wel eens over dat
onderwerp willen horen.»
We zullen niet toegeven aan ziekelijk medelijden met het praatorgel,
dat veroordeeld is tot het afspelen van meer deunen dan er op
één cilinder gezet kunnen zijn. Wie zich voor universele
deunmachine uitgaf, moet dan maar de bittere gevolgen van z'n
triomf dragen. Maar we vragen wat er terecht komt van de ''zaken'' die
op zulke wijs worden behandeld? We vragen of het ''volk'' gebaat wordt
door de mondknapheid van zo een babbelaar?
Misschien werpt men mij tegen dat ik die aan ''specialiteiten'' hun
bekrompenheid verwijt, genoegen moest nemen met de ... ''generaliteit''
van iemand die over ''alles'' meespreekt, en die men dus niet verwijten
kan dat de kring waarin hij zich beweegt, te nauw is. Die ruimte moge
wijder zijn dan van anderen, ze is--grotendeels ten gevolge van het
eigenaardig hersenbederf dat de studie der zogenaamde
«''Rechten''» meebrengt--gewoonlijk minder goed gevuld.
Heeft men bij vakmannen te klagen over ''penurie van zaken'' hier hebben
we met ''profusie van woorden'' te doen. Het is voor de eersten
onmogelijk bepaalde nauwe grenzen te overschrijden, maar praters
kunnen zich binnen geen enkele grens tot iets wezenlijks bepalen, en
wanneer men de zaakkennis van dergelijke mensen, en het licht dat ze
verspreiden, condenseert, voelt men iets als sympathie voor de andere
specialiteiten, die weliswaar slechts één zaak
representeren, maar zich daarover dan ook niet behoorlijk weten uit te
drukken en dus meer kans hebben om door zwijgen tot een schijntje van
iets degelijks te geraken. In dat laatste geval blijft hun tenminste
de verdienste, het woord te laten aan de enkele die inderdaad iets te
zeggen heeft waardoor misschien het Volk kan worden gebaat.
Uit m'n Ideen kan men weten hoe ik de staatkundige waarde van de
heer THORBECKE beoordeel. Toch heb ik z'n handelwijze in zekere
zin goedgekeurd, toen hij zich onttrok aan het praatduel waartoe een
debatteer-specialiteit van de ergste soort hem aanhoudend dwingen
wilde. De poging van de aanvaller om zich tot «iets» te
maken, door het voortdurend mikken op een persoon die naar de mening
van een groot deel van het volk sedert lange tijd iets ''is'', noem ik
... kwajongensachtig. Ik moet geloven dat de man bij z'n kiezers
eer heeft ingelegd met z'n sarren, daar de rol die hij spelen zou,
te voorzien, en waarschijnlijk een van de voorwaarden van z'n
verkiezing geweest was. Het is dan ook mogelijk dat-ie nu en dan
z'n tegenstander gekwetst heeft. Maar de grotere eer, door die
tegenstander gekwetst te worden, is hem ontgaan. De in dit geval door
de liberale specialiteit in acht genomen terughouding zou ons bijna
stemmen tot wat vergevensgezindheid voor de zotternijen van '48,
indien hier aan iets anders dan zeer persoonlijke beweegredenen te
denken viel. De ''persoon'' THORBECKE wilde niet toernooien met het
individu dat zich als «geacht lid» uit ... een of ander,
zo indiscreet opdrong in z'n vijandschap, maar 't ''Kamerlid''
THORBECKE gaf te dikwijls bewijzen van onkunde omtrent de ware roeping
van de volksvertegenwoordigers, dan dat z'n terughoudendheid aan
staatkundig ''bon sens'' mag worden toegeschreven. Dit is dan ook niet
te verwachten van de schepper van onze kieswet, die volgens zijn
beginselen, ''als lid der Kamer'' het recht niet had zich te ontrekken
aan de noodzakelijke gevolgen van z'n eigen werk. Zulke
verkiezingen brengen zùlke geachte leden voort!
''Patere legum quam fecisti''!
Of het overigens waar is, dat het bedoeld ''ad hoc'' afgevaardigd
kemphaantje z'n kiezers behaagd zou hebben? Ik gis ja.
Waarschijnlijk zijn z'n herhaalde provocaties met innig
welgevallen gelezen. Me dunkt ik hoor zeggen: «dat is ''onze''
man!» Welnu, deze ingenomenheid vloeit voor een deel uit onkunde
voort. De meerderheid der kiezers is nog altijd van mening dat praten,
spreken, publiekspreken, redevoeren, enz. uitstekende zaken zijn. Men
schijnt nog altijd niet te weten dat niets gewoner is dan dit
talentje. Het gaat daarmee als met muskaatnoten, verzenmaken en
speciaalkennis van «den Oost» altemaal kruierijen die eens
tegen goud werden opgewogen, en tegenwoordig in het burgerlijkst
huishouden tot vervelens toe worden voortgezet. Voedsel zit er in al
die dingen niet, en overvoer deed de prijs dalen. Dat is gelukkig.
Want al vloeit hieruit verhoging van consumptie voort, het stemt de
waardering van het gebruik wat lager, en dit is ''iets'' gewonnen.
Maar zover zijn we nog altijd niet met debatspecerij. Nog immer
vinden mensen en ... kiezers, 'n ''haut goût'' van talent in
de hebbelijkheid van frazen-lijmen. Ze schijnen niet te weten dat de
prijs van dit artikel sedert de afschaffing van het monopolie zo
verbazend gedaald is. Wat onbevangenheid, een beetje gewoonte z'n
eigen stem te horen, ''le désir de se voir imprimé'',
'n twintigtal gelegenheids-frazen, een wel geprepareerd slotwoord,
''et le tour est fait''!
Voedsel zit er in dat alles niet, zei ik zoeven, toen ik van andere
goedkope producten sprak. Zit er voedsel in wat we zien voortbrengen
door zulke publieksprekers? Om te blijven bij het voorbeeld dat ik
aanhaalde, durf ik vragen of er in al die aanvallen van 't geacht
lid KOORDERS tegen de heer THORBECKE, één nieuw
denkbeeld is ontwikkeld? Of er één oud denkbeeld in
nieuw licht werd gesteld? Of er ''iets'' is overgebleven van die telkens
tevergeefs afgestoken vuurwerkjes? Werd er in het grenzeloos rijk der
IDEEN 'n nieuw werelddeel ontdekt? Een vreemde kust? Een
onbekenden klip? Een dorp, een rots, een zodenbankje, een zandkorrel?
Niets van dat alles! Niet eenmaal een nieuw kiesdistrict. Geen ''mot''
zelfs is blijven bestaan van al de projectielen waarmee de arme
THORBECKE uit z'n eigen ''kies-mitrailleuse'' beschoten werd. Wind
zijt ge, o praat-specialiteit, tot wind zult ge wederkeeren. Dat zij
zo!
De wens is vroom. Van alle specialiteiten is de redevoerspecialiteit
de verderfelijkste, de onuitroeibaarste! In weerwil van de uitvinding
van de beroemde HAKIM HHAFIZ, is de kans op genezing van de ziekte nog
zeer gering. U moet weten, lezer, dat die man te strijden heeft met
boosaardige vijanden. Venijnige tegenstanders hebben in Perzie z'n
pogingen verijdeld door het oprichten van dispuut-colleges en
debating-clubs. Men ziet het, iemand die z'n tijd vooruit is,
stuit gewoonlijk op boosaardige tegenwerking. Ook ik heb een
uitvinding gedaan. Ik wilde de publieksprekers inenten met de tranen
van een berouwhebbende ekster. Maar ik houd de ontdekking geheim, uit
vrees dat broodnijd en zucht tot zelfbehoud zich zullen wreken door
het oprichten van instituten als die in Perzie de armen HHAFIZ het
leven verbitteren. Ik denk dat-ie naar Wiesbaden vluchten zal.
Wie overigens nog niet voldoende doordrongen is van de noodlottige
invloed der praatspecialiteiten, sla het oog op het ongelukkige
Frankrijk waar men, na alle bittere ondervindingen van het laatste
jaar, nog altijd niet van de kwaal genezen is. Toen onlangs de
generaal VINOY met alle duizenden vechtmannen die hij onder z'n
bevel had, gevlucht was voor de opstandelingen te Parijs, gaf een
frazensmid van die gebeurtenis aan de ''Assemblée Nationale''
kennis met de woorden:
''le général a concentré ses forces à Versailles''.
Indien de Franse afgevaardigden Duits
lazen, zouden ze weten dat sedert maanden hun vechtende en
gevechtbeschrijvende landgenoten door de vijand over zulke frazen
worden bespot, en dat de uitdrukking:
''sich rückwärts konzentrieren'', op Fransen toegepast, in de mond van de opgeblazen
onderdanen van Keizer WILHELM--die op hun beurt óók met
frazen weten om te gaan! --identiek is geworden met schandelijk
weglopen. De vaderlandredders in de ''Assemblée'' slikken nog
altijd zulke woorden, en zetten daarbij een gezicht alsof ze
doordrongen zijn van het besef van de strategische waarde van zo'n
militaire retro-volutie. JULES FAVRE, een pleit- en praatman,
spreekspecialiteit van de eerste rang, vond een andere manier uit om
de lafhartige vlucht te eufoniseren. Hij, lid van de regering,
had--evenals al z'n ambtgenoten trouwens--het hazenpad gekozen
voor de oproerlingen van het Hôtel de Ville en met majestueuze
deftigheid stelde hij die rugwaartse concentratie aan de
volksvertegenwoordiging voor, als een heroïsche poging om de
vijand te verdelgen: ''en créant autour de lui le vide le plus absolu''.
Het doet waarlijk denken aan een muisje onder de luchtpomp.
Maar ... als nu eens die vijand, aangetrokken door het zo heldhaftig
geschapen ''vacuum'', zich liet voorttrekken naar ''Versailles'', en
verder, verder, zo ver de door voortdurende vlucht veroorzaakte
ijlheid toelaat of eist ... wat dan? ''Que usque'', o dappere JULIUS
FRAZE? Hoe lang wilt u de vijand op u toezuigen? Ik heb ongelijk. Er
staat: ''autour'', luchtledige zuiging dus aan alle kanten tegelijk
...het is om te barsten.
De ''Assemblée'' neemt genoegen met zulke ''cant'', zij die
optreedt als redster van het bedrogen Frankrijk dat te gronde werd
gericht door praatjes van gelijke soort. Die mensen hebben niets
geleerd en niets afgeleerd. Doch waarom het hùn te wijten?
Werden ze niet door een ''wettelijk bevoegd verklaard deel van het volk''
waardig en bekwaam gekeurd, de belangen van dat volk te
behartigen?
Tot nog toe ging het bij ons niet beter. En het is te betwijfelen of
dit veranderen zal. Maar, in weerwil van mijn moedeloosheid zal ik
blijven waarschuwen zo goed ik kan. Wie menen mocht dat ik bij veel
gelegenheden, en ook nu weer in deze bladen, onze
volksvertegenwoordiging te hard val, moet zich afvragen of de Kamers
bij het volk in aanzien zijn? Dit is het geval ''niet''. De kiezers
minachten hun eigen werk. Vreemd is het zeker, dat koks de spijzen
niet lusten die zij anderen voorzetten. Reeds het bijwonen van het
vuil geknoei in de keuken, maakt het onmogelijk die met smaak te
nuttigen, hoeveel te meer moet dit het geval zijn als men heeft
deelgenomen aan dat gemors.
En ... het oordeel der Kamerleden zelf! Wie slechts eenmaal gelet
heeft op de toon waarop buiten de Kamer zo'n uitverkorene zijn
mede-uitverkorenen «ze» noemt, zal mij ten goede houden
dat ik met die heren weinig omslag maak, waartoe geen grote moed
vereist wordt, daar ieder van hun volkomen instemt met mijn oordeel
over z'n «geachte» collega’s ''en-bloc''.
Dagelijks hoort men:
«Dat begrijpen ''ze'' niet ... dáártoe zijn ''ze''
niet te bewegen ...zoiets is ''hun'' te hoog!»
En de éénling die aldus spreekt en accentueert, heeft
gelijk. Er ligt niet de minste verwaandheid in, dat hij zich als
''individu'' hoger stelt dan al z'n ambtgenoten ''tesamen genomen.''
Hij voelt inderdaad het overwicht van z'n onverbrokkelde
individualiteit tegenover de poespas van kennis en kunde, die door
gebrek aan affiniteit nooit een dergelijk geheel kan uitmaken. Een
verzameling van mensen bezit als zodanig nooit een van de
eigenschappen die een mens kunnen versieren. Ze heeft geen consequente
wil, geen overtuiging, geen bekwaamheid, geen geweten, geen eergevoel,
geen schaamte en geen moed. Elk ''individu'', hoe schitterend
middelmatig ook, staat boven een ''Vergadering'', (Idee 9 en 336).
Wie na al het aangevoerde nog meer bewijs verlangt van de laagte
waarop onze volksvertegenwoordiging staat, moet zich de vragen
voorleggen:
''Welk werkstuk heeft ooit onze Kamer voortgebracht? Welk belangrijk denkbeeld is uit haar voortgekomen? Welke blijken gaf zij dat ze besef had van haar verplichtingen? Op welk gebied leverde zij voorbeelden ter navolging? In welk opzicht was zij uitstekend? Wat heeft het vaderland aan z'n vertegenwoordiging te danken''?
Door de overvloed van individuele specialiteiten in allerlei vakken,
werd zij altijd verhinderd collectief te zijn wat ze uit de aard van
de zaak wezen moest: ''algemene'' SPECIALITEIT
''ter behartiging van de belangen van het VOLK''.
Zie daar alzo wat de in willekeurige brokstukken verdeelde opinie
van de menigte oplevert! ''Vox populi Vox Dei'', zegt men, zonder te
bedenken dat men daarmee z'n God een vreemd compliment maakt. Een
zonderlinge eer voorwaar--en voor een God nogal!--homogeen te worden
verklaard met kannibalen, rovers, heksenbranders, stommerikken,
aanhangers van oudewijvenpraatjes, gelovers, verstandvermoorders, enz.
enz. Hadden niet al die specialiteiten van beroerdheid eenmaal--en
hebben ze niet nog, in zekere landen--zo'n ''Vox'' op hun hand?
Doch, dit daargelaten, ik vraag of zij die de wil van hun God
vereenzelvigen met de volkswil, geen zonde begaan door die
eensluidende voxen door te knippen als een poliep? Me dunkt: ge zult
de Heer uw God niet regionaliseren.
Zeker is het dat ''mijn'' godin, de ''Rede'', geen genoegen neemt met
zulke kinderachtige en misdadige kunstjes.
[[Categorie:Multatuli]]
mgs5nhlmke122qsy7wx7a3vbupgh59s
227007
227000
2026-09-18T07:05:44Z
Havang(nl)
4330
naar index, wordt vervolgt
227007
wikitext
text/x-wiki
<pages index="Multatuli, Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten (1871).pdf" from=76 to=82 header=1 />
had de regering van eenling A allerdrukkendst gevonden, ondragelijk zelfs, maar bevond
zich niet veel beter onder de tirannie van allen over allen. Dan volgt
het vertegenwoordigend stelsel:
--Indien we eens niet allen tegelijk blaatten, riep 'n politieke
nieuwlichter, doch het recht daartoe slechts toekenden aan ...
zeventig?
--Reactie! riep 'n opgewonden lam dat niet vrij was van
carbonarisme.
--Geenszins, antwoordde de eerwaardige hamel van wie het voorstel
was uitgegaan, en die veel wol was kwijtgeraakt onder het regime van
de panarchie. Ik verzeker u op m'n republikeinse eer, dat het
volstrekt niet in mijn bedoeling ligt, terug te keren tot de
alleenheersing. Eens en vooral, weg met A! Hij is ontherderd en blijft
ontherderd!
--Weg met A! blaatte de kudde.
--Ik ben het volkomen met u eens. Dit is dus eens en vooral
afgedaan. Maar, geëerde schapen, indien wij eens ...
Zie verder het kiesreglement in alle beschaafde weiden. Het werd
onder het uiten van ontelbare ‘Weg met A's’ en
‘Leve de constitutie's’ aangenomen. Men adverteerde,
kuipte, hemelde op, maakte verdacht of zwart, men prees en
verafgoodde, al naar de partijprogramma’s dit met zich
meebrachten. Bij het aanbevelen van kandidaten werd telkens deze of
gene bijzondere hoedanigheid van een schaap onder de aandacht der
kiezers gebracht. Mooi blaten en veel wol waren de gewone gronden van
predilectie. Maar ach, de kudde prospereerde niet. Iedereen was
ontevreden. ''Houlette'' en hamelbel gingen gedurig over van de een op
de ander, en men begon weldra in te zien dat niet elke verandering
...
--Terugkeren tot A? Nooit!
--Nooit, nooit, nooit!
--Liever Turks, dan ...
--Weg met A!
Zeker, dit blijft zo! We houden vast aan het vertegenwoordigend
stelsel. Maar we moeten anders ''kiezen'' Ik stel voor geen schapen af
te vaardigen dan die bijzonder geacht zijn in hun district.
Acclamatie. Voorts:
--Weg met A!
--Zeker, weg met A! Maar we moesten ons laten vertegenwoordigen door
iemand die verstand heeft van scheren. Er zijn leden in ons parlement
die nooit een schaar in de poten hebben gehad. Dit is 'n grote
fout, waarde medeschapen. Sedert de dagen van die vervloekte A ...
--Weg met A!
--Precies, weg met A! Sedert de tijd van die tiran worden er veel
zaken niet behoorlijk behartigd, 't ene schaap wordt in 't
geheel niet geschoren, en 't andere alle weken. Ja, zelfs worden
er sommigen tegen alle recht en rede ... gevild. Vanwaar komt dit
geachte medeschapen? Doodeenvoudig hiervan dat wij in onze
vertegenwoordiging gebrek hebben aan ... deskundigen, aan schapen van
't vak. Op die wijs voortgaande, zouden we niets gewonnen hebben
door het verdrijven van de geweldenaar ...
--Weg met A!
--Tot in alle eeuwigheid, weg met A! Om zo in ons parlement het ware
echte oude onvervalste scheersysteem gehandhaafd te zien, heb ik de
eer u een kandidaat voor te stellen, die van het scheren een bepaalde
studie heeft gemaakt. In de dagen van dwingelandij ...
--Weg met A!
--Gewis. Onherroepelijk weg met de vervloekte A! Dit ben ik volkomen
met u eens ... maar laat ons voortgaan, de stembus wacht. Mijn
kandidaat heeft overvloediglijk bewijzen gegeven dat hij scheren kan.
Bovendien is hij zeer geacht in z'n regio. Maar dit is nu bijzaak.
Hoofdzaak is dat hij uw vertegenwoordiging zal kunnen voorlichten bij
elke epineuze scheerkwestie. Hij zal de wankelende overtuigingen
steunen, de verdwaalden terechtbrengen, de stijfhoofdigen overreden,
de onwetenden onderrichten, de weerspannigen ontzag inboezemen ...
alles door het prestige van z'n eigenaardige kunde. Wat allen
tezamen niet weten, weet hij alleen. Wat aan de algemene aandacht
ontsnapte, is zijn bijzonder eigendom. Wat anderen duister is, ligt
hem klaar voor ogen. Kiezers, bedenkt het gewicht van uw stemming!
Erken dat onze weide dringend behoefte heeft aan zo een schaap in de
vertegenwoordiging. Op dus, op! Allen ter stembus, en kiest, blatend
uit onbeklemde borsten: leve de constitutie ...
--Weg met A!
--Voorzeker ... weg met A! Kiest als uit één bek,
onder 't aanheffen van weidelievende kreten, tot uw
parlementsbelhamel ...
''Wie'' denkt u, lezers? Wèl, de oude weggejaagde A., die de
voorpoort was uitgeworpen, maar in hoedanigheid van
‘Specialiteit’ weer wordt binnengesmokkeld door een
achterdeurtje.
{{Asterisme|plat}}
De geschiedenis van de meeste dwalingen beweegt zich langs de omtrek
van een cirkel. Op despotisme volgt ontevredenheid, verzet,
omwenteling. Uit dit alles ontstaan allerlei ‘-archien’
die--dikwijls onjuist--de naam van republiek dragen. Hoe ook de vorm
is die alleenheersing verving, ze wankelt gedurig tusschen
dwingelandij en regeringsloosheid. In het eerste geval is de kring
meteen vrij geleidelijk gesloten, tenzij men groot onderscheid maakt
tussen de tirannie van een enkele, van enigen, of van velen. Bij
anarchie werpt men zich in de armen van een persoonlijkheid die zich
bijzonder heeft toegelegd op het stichten van orde, een
gezagsspecialiteit die al zeer spoedig ''nolens volens''--want niemand
is tiran voor z'n genoegen--het voorbeeld volgt van de despoot die
men wegjoeg.
Moet dit altijd zo blijven? Wie weet! We trachten naar 't
betere. Dit ''trachten'' is onze roeping, en juist daarom is het plicht
de middelen ter verbetering met oordeel te kiezen.
De proeven die sinds kort op het vaste land van Europa, en in
Engeland sedert eeuwen, genomen werden, leverden gebrekkige resultaten
op. Aannemende dat elk volk het recht heeft over zichzelf te
beschikken, rijzen er ontelbare vragen, waarvan de beantwoording zo
moeilijk is dat wij door de erkenning van dat recht nog zeer weinig
gevorderd zijn. Wat ''is'' een volk? Vormen de Scandinaviërs
één volk? Hebben de Friezen recht op zelfbeschikking als
alleenstaande natie? Behoren Schotten en Ieren bij Engelsen? Walen bij
Vlamingers? Vragen van deze soort kunnen er honderden gesteld
worden.
Al konden zulke kwesties behoorlijk--d.w.z. met terzijdestelling van
diplomatieke ficties die dagelijks veranderen--worden opgelost, dan
stonden we voor nieuwe moeilijkheden. Het is zeer gemakkelijk een
natie toe te roepen: u bent uw eigen meesteres, beschik, beveel! Wie
moet antwoorden op deze eis? Wie is gerechtigd tot gebruikmaken van
het geschonken of veroverd voorrecht? Hoe ''uit'' zich de wil van de
collectieve menigte die men «Volk» noemt? Of, erger nog,
''heeft'' zo'n volk wel 'n wil? Eén wil zeker niet, en
dit komt met géén wil vrijwel overeen.
Daarna dwaalt men af op de kinderachtige uitweg van het
stemmentellen, en vervalt in het zeer onwijsgerig aannemen van een
''veronderstelde'' volkswil, die men tegen beter weten in ''voorgeeft'' te
kunnen opmaken uit stemmingen waarvan de uitslag en betekenis beheerst
worden door een kiesreglement, dat in z'n geheel willekeurige
samenstelling geen andere logische reden van bestaan heeft, dan de
zucht om zich met een Franse slag af te helpen van een taak die men
niet weet te vervullen.
De daaruit voortvloeiende zeer onnauwkeurige--ja, valse!
--manifestatie van de volkswil leidt tot nog onzuiverder resultaten
dan reeds het geval wezen zou indien zekere ''bepaalde zaak'' aan het
oordeel van de menigte werd onderworpen. Die menigte kiest nu slechts
''generale'' gevolmachtigden, samen genomen niet de minste waarborg
opleverend dat hun majoriteits-mening met de wil van de natie, hun
lastgeefster, overeenstemt.
Zo stuiten wij in het parlementair stelsel overal op
onnauwkeurigheid, op genoegen nemen met zeer ruwe benadering, op
fictie, en ... op ''misleiding''.
Ook wanneer wij al de gebreken die uit de aangestipte moeilijkheden
voortvloeien, nu eens aannemen als onvermijdelijk--een treurige
veronderstelling!--dan blijft toch altijd de mogelijkheid bestaan om
het materiaal dat voorhanden is van staatkundige gegevens eerlijk toe
te passen.
En ... dit doet men niet! Dezelfde kiezers die, zodra het hun
''bijzonder'' belang gold, zich alleromzichtigst zouden tonen in het
onderzoeken van de bevoegdheid en vooral van de ''intégriteit''
van hun gemachtigden, behandelen de ''publieke zaak'' met een
slordigheid die aan het krankzinnige grenst, met een gebrek aan
conscientie die in het misdadige overgaat.
Lezen we niet dagelijks in onze kranten dat B, C of D--ik sla nu A
over, om de schijn van ondeugende toespeling op mijn schapenparabel
weg te nemen-- vernemen we niet dagelijks dat het onze plicht is voor
''die'' heren te stemmen,
''juist om redenen die hen onbevoegd maken om het volk te vertegenwoordigen''?
De ene heeft zich bijzonder toegelegd op de handel ...
Dat zal hem van pas komen als-ie 'n winkel opzet. Veel succes!
Maar daarmee heeft het ''vaderland'' niets te maken.
De tweede was jaren lang in Indië ...
We willen hopen dat-ie rijk is, of 'n behoorlijk pensioen heeft,
zonder leverziekte. Doch dat gaat het ''volk'' niet aan.
Een derde is fabrikant. «Het fabriekswezen, mijne heren, het
fabriekswezen ...
Zeer wel! Ook dat behoort tot de ''staat''. Maar ook dat ''is'' de staat
niet.
Een vierde kandidaat is bijzonder bekwaam in het loodswezen. Hij
weet de weg in de zeegaten ...
Dat is juist de weg die wij het ''vaderland'' niet willen
opsturen.
«Zie die vijfde eens. Men aanbidt hem in zijn regio ...
Wèl, laat hem dan blijven waar-ie bekend is en aangebeden
wordt. Het ''volk'' kent hem ''niet'', aanbidt hem ''niet''.
«U zult toch deze zesde niet afwijzen. Hij behoorde sedert
z'n prille jeugd van familiewegen tot de
zó-en-zó-partij. Hij is van-ouder-tot-ouder 'n
''dit-aan'', 'n ''dàt-ist,'' een van de echte soort!»
Dat zal z'n grootmama plezier doen, van wie hij al die -isterij
en -anerij geërfd heeft, maar het ''volksbelang'' heeft
àndere eisen. Laat men die man een plaats aanbieden in de een
of andere kamer van z'n familie, als daar door 't overlijden
van een oudtante een vacature is. De ''staat'' is niet gediend met
lieden die de oplossing van alle maatschappelijke vraagstukken
meebrachten uit hun luiermand.
«Wraakt u ook de zevende, die als ''Specialiteit'' in ...
In 't een-of-ander, ''genoeg''! Ja, ik wraak ook hem. Ik ontzeg
eenieder het recht volksvertegenwoordiger te zijn die dat recht grondt
op iets anders--op wat ook!--dan kennis van de behoefte van het volk
''in het algemeen'', dan toewijding aan de belangen van het volk
''in het algemeen'', dan op de gegronde verwachting dat hij nuttig zal wezen
voor het volk ''in het algemeen''. Het volgen van een vooruit bepaalde
richting op wetenschappelijk, sociaal of politiek terrein, bewijst
òf onbekwaamheid òf verraad, en dit laatste is altijd
het geval bij het voorstaan van ''bijzondere belangen''. De algemene
zaak--''res publica''--is in de hoogste maat ''integraal'', en moet als
zodanig behandeld worden.
Ik weet zeer goed dat het vertegenwoordigend stelsel in het
algemeen, ook zonder verkeerde toepassing in de onderdelen, aan deze
laatste eis niet kàn voldoen. Doch wie hierin toestemt, zal
erkennen dat wij de daaraan klevende gebreken niet willens en wetens
mogen vermeerderen. Hoe gebrekkig ook de wil van het volk door zijn
afgevaardigden wordt kenbaar gemaakt, er is weinig hoop op beterschap
indien wij opzettelijk voortgaan, ''erkend-onbevoegden'' met die
moeilijke taak te belasten. Zien de liberalen niet in, dat ze zich
bespottelijk maken in de ogen van de conservatieven door dagelijks
blijk te geven dat zij hun eigen stelsel òf niet begrijpen,
òf moedwillig verkrachten? Is er logica in de roep: «weg
met Gods genade?» als men tegelijkertijd zweert bij de genade
van Professor X of Dokter Y? Met welk recht excuseert men het
overwicht van 'n BOURBON of andere ''Krates'', als men stokstijf
beweert dat het lekeplicht is, eerbied te hebben voor de militaire
kunde van Luitenant Q? Is het dan alleen om plaats te maken voor
katheders dat men zich voor het omhalen van tronen en bidstoelen
zoveel moeite getroostte? Miljoenen en miljoenen plebisciteren sinds
eeuwen voor het gezag van de Paus. Weg met ''die'' meerderheid, zeggen
we nu, wij weten beter! Maar ... de anderhalve stem uit Schiedam, die
de jeneverstoker Z zo bijzonder bevoegd rekent tot het beslissen over
industriele--en alle andere! kwesties, dàt is een àndere
heiligheid, dááraan mag niet geschud worden! JOZUA deed
de zon stilstaan. Dit werd aangenomen door miljoenen stemmen. Vijf tot
zesduizend jaar lang aanbad het hele mensdom de onschendbaarheid van
JOZUA'S wonder. ''Die'' meerderheid wordt nu terzijde gezet--en ik
doe hartelijk mee!--maar moeten we nu telkens een nieuwe JOZUA
erkennen in eenieder die het lukt zich door een paar dozijn kiezers te
laten uitroepen als specialist in stilstaan?
Wie de aanbevelingen voor de kandidaten ontleedt, staat verbaasd
over de botheid van lezers en de onbeschaamdheid van
dagbladschrijvers. Deze heren geven zich niet eens de moeite hun
felonie te verbergen, en dringen brutaal aan op de verkiezing van deze
of gene, om redenen die juist de kandidaat het lidmaatschap in de
Kamer zouden ónwaardig maken, indien hij inderdaad schuldig was
aan de Kamerdeugden waarvan-ie beticht wordt. Laat ons hopen dat er
veel gelasterd wordt in die aanbevelingen! Maar in dit geval is het
vreemd dat de betrokkenen zich niet verdedigen. Nooit las ik
te-dier-zake een rechtvaardiging. Nooit werd 'n dagbladschrijver
door de kandidaat van zijn krant voor de rechter gedaagd, omdat hij
hem in staat achtte als Kamerlid het algemeen welzijn op te offeren
aan ondergeschikte belangen, in 't bijzonder aan die van zijn
regio. Nooit eiste een aanstaand vertegenwoordiger van het volk
herstel van eer na de aantijging dat-ie gereed-stond dat volk naar de
maat van z'n vermogen te verraden als ''Specialiteit''. Integendeel,
de Fritsjens leggen vrij onnozel hun schitterende ''staat-van-dienst''
over, en schijnen heus te geloven dat na hùn verkiezing,
''tout sera pour le mieux dans le meilleur des parlements possible''.
Het best-mogelijke parlement? Dit verkrijgen wij op die manier
''niet''!
Wie als ''specialiteit'' de Kamer betreedt, voelt zich genoopt z'n
kiezers te doen zien dat hij wel terdege de man is waarvoor hij zich
... in de societeit ''Gezelligheid'' uitgaf. Men was gewend hem daar
gekleed te zien in iets dat op een uniform leek. Ook schoor de kapper
z'n nekharen weg. En z'n rok werd geborsteld door een gewezen
wachtmeester-titulair, een krijgskameraad uit de dagen van het
oorlogszuchtig garnizoensleven. Zou, na dit alles, het geacht lid uit
de ''Gezelligheid'' mogen zwijgen bij het behandelen van de vraag, hoe
wij de Pruisen uit het land houden? Dat zij verre! ''Specialité oblige''!
Het ruist hem in de oren hoe z'n kiezers elkaar
toeroepen: 't zal me benieuwen wat ''onze'' man zegt over de linie
van defensie. Zoiets is juist z'n sterke punt.
Nu, die kiezers krijgen hun zin. «Onze man» praat
terdege mee. En waarom zou hij niet? Hij heeft immers--de
gelukkige!--verstand van «linies» waarop zich de
vredelievende krijgsman terugtrekt, en hij weet wat de rug van 'n
leger is ... 'n ding, naar 't schijnt, waarin iemand vallen
kan zonder zich te bezeren, jazelfs voor z'n plezier. Hij licht
dus de vergadering voor, zij het dan niet met technische kennis, dan
toch met wat kennis van de meestal zinledige terminologie van de
techniek. De kruidenier van z'n dorp voelt iets in zich van een
CAESAR of NAPOLEON bij het verondersteld ''hear, hear''! dat de aandacht
scherpt op de oorlogswijsheid van ''zijn'' afgevaardigde. De
geldwisselaar op de hoek is wat huiverig geworden in 't aannemen
van ''Cassenscheine'', na die redevoering van «onze man.»
't Is toch maar zeker dat VON MOLTKE, uit het veld geslagen door
die fameuze nieuwe linie, geen raad weten zal met z'n legerrug, en
dat zo de solvabiliteit van de Pruise Staat ...
«Onderwijs? Wacht even, straks zal onze dominee die zaak eens
behandelen. We zonden hem naar Den Haag omdat het preken hem wat
lastig viel--hij moest zo, en kan de stovenlucht niet verdragen
--''maar onderwijs'' z'n stokpaardje, daar kan je van op aan! Hij
catechizeerde altijd 'n kwartier over tijd, en op z'n zesde
jaar al kende m'n kleine jongen 't hele gebed van MANASSE
van-buiten, zodat nu die reorganisatie van de hoge scholen wel in orde
komen zal. Liberaal is-ie ... van belang! Hij preekte zonder bef, en
z'n vrouw heeft 'n ''cotillon'' meegedanst op de zilveren
bruiloft van onze burgemeester.»
«Accijnzen? Nu, dàt is een kolfje naar de hand van onze
X! Hij is graanhandelaar, en heeft molens ook. Altijd lag-ie overhoop
met de komiezen van 't gemaal. Hij is door-en-door thuis in die
zaken ... doorkneed! Alles weet-ie «binnen» te krijgen, en
de ambtenaar die hèm iets bewijzen kan, moet nog geboren
worden. Lees eens wat onze «provinciale» van 'm zei
toen-ie gekozen worden zou. De «provinciale» zei, dat ...
dat ... niemand zo bijzonder thuis was in de accijnzen als X. De
behouders zullen het hard te verantwoorden hebben als hij begint. Want
... praten kan-ie ... kijk! Verleden week bij de brand heeft hij een
toespraak gehouden, wel een half uur lang. De spuitgasten stonden
perplex, en toen 't dak instortte, was-ie nog niet klaar. Ik
verzeker je dat-ie niet voor niemendal naar Den Haag is
gezonden.»
't Is nu maar te hopen dat er geen brand ontstaat in Den Haag of
in Nederland, in de Kamer of onder 't volk. De welsprekende
gemaal-specialiteit mocht de spuitgasten eens roerloos praten!
Het doet mij overigens genoegen dat die X zo'n goede spreker is,
omdat hij me hierdoor aanleiding geeft om terug te komen op de
specialiteit van mooipraters, een ras dat ons moest doen gloeien van
eerbied voor de uitvinder van het Perzisch insectenpoeder. De
mensenvriend HAKIM HHAFIZ--daar ik niet weet hoe de man heette, willen
wij aannemen dat die naam hem is toegekend door de meerderheid van een
vergadering die het ook niet wist--die HHAFIZ mag aanspraak maken op
onze dankbaarheid, al ontwaren we dan bij warm weer en Kamerzittingen,
dat z'n pogingen nog altijd gedeeltelijk onbekroond bleven.
''In magnis voluisse'' ... o edele HAKIM, troost u daarmee!
De specialiteit van mooipraten, publiekspreken, oratorisch talent,
welsprekendheid--de frequentste onder alle specialiteiten--is een ware
ziekte, een besmetting, een pest die uitgeroeid behoort te worden, een
vloek die men bezweren moet.
Ik heb mij onlangs in de Ideen (Bundel III) hiermee te lang bezig
gehouden, om daarbij nu te blijven stilstaan. De belangstellende lezer
wordt naar dat werk verwezen, en ik zal dus hierover nu niet meer
zeggen dan nodig is tot het aanwijzen van de nadelige invloed van deze
soort van specialiteit op de volksvertegenwoordiging.
Welsprekendheid in de zin die men gewoonlijk aan dit woord hecht,
behoort thuis op de kansel. Het opdringen van ongerijmdheden kan niet
lukken, zonder zekere ''flux de bouche'' die we aan
goochelaars,geestelijken en biologen moesten overlaten. Bij het
nuchter behandelen van zaken--en dit is zowel voor de balie als op de
volkstribune een vereiste--komt het aan op de zaken zelf, en niet op
de manier waarop deze of gene praatspecialiteit die zaken weet voor te
stellen. De aangevoerde ''feiten'' behoren wèl te spreken, en
kunnen dan de welsprekendheid van de rhetor niet alleen zonder schade
missen, maar worden daardoor in het duister gesteld. Welke waarde
heeft de vrijspraak van de beschuldigde, indien men daarbij de
bekwaamheid van z'n verdediger op de voorgrond zet? Welk
vertrouwen kan het volk stellen in de doelmatigheid van een genomen
maatregel, wanneer daartoe beslist is onder de indruk van de
redevoering van een mooiprater? Bedenk dat het bij behandeling van
zaken niet om overreding te doen is, niet om een kinderachtige triomf
over tegenstanders, niet om de problematische eer van het laatste
woord. De vraag is hoe de ''feiten'' zijn. Hoe die van elkaar afhangen?
Hoe er moet gehandeld worden om ze in de toekomst naar wens te leiden?
En dit doel wordt niet bereikt door oratorische inspanning of
overspanning.
Erger nog, op dat doel wordt onder het regime van de mooipraterij
niet eens aangelegd. Het spreken zelf staat dikwijls het belang van de
zaak waaròver men spreekt in de weg, zoals in de schouwburg het
luid gesis òm stilte, ''de'' stilte. Het is de
specialiteit-prater minder om het welzijn van het vaderland te doen,
dan om de bloei van z'n redenarij. En ook z'n tegenstanders
slaan meer acht op de rhetorische waarde van z'n arbeid, dan op de
invloed die z'n redenering behoorde te hebben op hun oordeel, een
invloed die dan ook zeer gering is. Lang voor het openen der debatten
kan men vrij nauwkeurig weten hoe de uitslag van de stemming wezen
zal, waaruit mag worden opgemaakt dat de advocaterij van de pleiters
geen enkele overtuiging wijzigt. Liever: geen enkel ''parti pris'', want
van «overtuiging» kan in zó'n bedorven kring
geen sprake zijn.
De waarde die in weerwil hiervan, nog bijna overal aan publiek
spreken gehecht wordt, legt een droevige getuigenis af van de ernst
waarmee men ''waarheid'' naspoort. Als meest eenvoudige geneesmiddel
voel ik me alweer genoopt te wijzen op de wiskundige, die in de
harmonie van het ''Zijn'', uitgedrukt in hoeveelheden of uitgebreidheid,
de schoonheid van het stipte, de poëzie van de juistheid najaagt.
Hij vindt dit alles niet in een bijzondere wijze van voorstelling,
maar in de eenvoudige vermelding van het gevondene dat hem
uitdrukkingen in de mond legt die steeds, en in veel hoger zin dan we
gewoonlijk dit woord gebruiken, wél-sprekend zijn. Wat
daartegen strijdt, noemt hij ''Leugen''. En zelfs zonder bepaalde
tegenstelling, al wat afwijkt van het eenvoudig ware, is hem
ónwaarheid, en als zodanig een gruwel.
Mooipraten? In de kranten, die verraderlijke foto’s van onze
maatschappelijke toestand--de oplettende lezer begrijpt dat ik nu
vooral van advertenties spreek, omdat foto’s aan iets als
juistheid doen denken--in de kranten wordt nu en dan
''eine gewandte Verkäuferinn'' gevraagd. Hoe men zo'n ding in het Hollands
noemt, weet ik niet. De zaak zal wel hierop neerkomen, dat men een
schepsel zoekt dat het talent heeft een onbedreven klant verschoten
lapjes aan te praten. Heeft de specialiteit van zo'n winkelmeubel
werkelijk voor de chef enige waarde? Oefent zo'n geacht lid van de
toonbank inderdaad een goede invloed uit op het geluk van het volk dat
wat welvaart komt opdoen uit haar voorraad?
Op ''mij'' niet! Ik tart de meest ''gewandte Verkäuferinn'' van het
hele nieuwe Duitse Rijk, mij een kadaster-wetsontwerp of 'n
reorganisatie van de Preanger in de hand te stoppen voor een waardig
antwoord op de ''Havelaar'', en ik zou geen slaapmuts aannemen uit haar
hand, al verzekerde ze mij op erewoord dat VAN TWIST--bijgestaan dan
door andere specialiteiten, omdat hijzelf de specialiteit van
volslagen onbekwaamheid beoefent--dat ding had gebreid.
Maar onze kiescolleges en Kamers zijn zo keurig niet. In ''die''
winkels stelt men zich met de nieuwe juffrouw tevreden, zodra zij
zeker soort van omstanders tot handgeklap weet te bewegen, en vraagt
er zó weinig naar of ze overigens verstand van de zaken heeft
''in'' het ''algemeen'', dat men ten laatste die zaken met het effect van
haar praatjes verwart. Dit nu is in een winkelier begrijpelijk. Hij
slijt z'n waren door de gladmondigheid van z'n
vertegenwoordigster, en daarom alleen is het hem te doen. Doch
behoorde niet het volk aan z'n afgevaardigden àndere eisen
te stellen?
«De redevoering van A, van B, van C, was mooi ...
Heel mooi! Maar, eilieve, zijn we daardoor een graad veiliger voor
de Pruisen?
«Onze D heeft daar eens weer perfect gesproken!»
«O ja, bijna zo mooi als onlangs in de
«''Gezelligheid''» maar de arbeider is ontevreden. Kan hij
voedsel kopen voor D's prachtige oratie! Is de kans op algemene
welvaart verbeterd?
«Heb je gelezen hoe onze E die F op z'n plaats heeft
gezet? Dàt was taal!»
Zeker, zeker! Maar ... de Javaan wordt mishandeld, met of zonder
begeleiding van kamerspeeches, met of zonder de ''Gewandtheit'' der
Bataafse toko-specialiteit die z'n diepe kennis van Indische zaken
te luchten hangt.
Maar niet alle mooipraterij riekt juist naar de winkel. Ook, en
vooral, de ''balie'' levert gewoonlijk een contingent sprekers die de
toonbank zouden doen blozen, wanneer een toonbank blozen kon.
«De rechten, mijne heren, de rechten ...
Nu ja, de rechten. We kennen ze, die vadermoordende bastaarden van
het ''Recht''! De rechten vullen alle plaatsen die openbleven tussen de
bezette botertonnetjes en de vertegenwoordigers van Vlaardingse
haring! Zo'n man van rechten spreekt, spreekt, spreekt ... tot in
het oneindige. En daarna spreekt-ie. Dat is z'n vak, z'n
roeping, z'n beroep, z'n gewoonte, z'n hebbelijkheid,
z'n behoefte, z'n ''tic''. Het spreken is zijn zeer speciale
''specialiteit'' ...
Daartoe werd-ie dan ook afgevaardigd!
Waarover spreekt hij? 't Is hem om het even. Hoe? Het scheelt
hem niet. Hij spreekt niet om iets op te helderen, iets mee te delen,
hij spreekt òm te spreken. Z'n kiezers wachten van hem
zoveel kolommen Bijblad in de week. Levert-ie minder, ze fronzen het
voorhoofd: hm, hm, onze Z gaat achteruit. Draaft hij z'n ''penmus''
'n paar regels voorbij: «zie zo, Z is terdege op z'n
dreef geweest».
De arme Z wordt martelaar van zijn dorpsroem. 't Is met hem:
«spreken kunt u, spreken wilt u, spreken zult u ... tot de dood
erop volgt, en dan wachten wij uit uw eigen mond de lijkrede.»
De ongelukkige allemans-babbelaar is nog rampzaliger dan z'n
mede-specialiteiten in andere vakken. Deze toch behoeven zich slechts
op den voorgrond te stellen wanneer hun ''métier'' wordt
aangeroerd. Maar Mr. Z is van àlle vakken, juist omdat de
eigenaardigheid van z'n welspreken meebrengt dat-ie redevoeren kan
over zaken waarvan hij òf weinig weet, òf bijna niets,
òf volstrekt niemendal. Waartoe zou de gave van spreken dienen,
als men daarbij nog verstand nodig had van het behandelde ook? De
zeeman mag zwijgen over tienden ... al doet hij het niet immer. De
bankier kan neutraal blijven bij het kibbelen over armenverzorging ...
al doet hij het niet immer. De afgevaardigde uit de venen mag op
z'n lauweren rusten zodra de turf afgehandeld is ... al doet hij
het niet immer. De kiezers gunnen al die heren de tijd tot
kraamuitleggen na het verlossen van hun vakwijsheid. Maar de
praatspecialiteit is gedoemd zich te laten braden op èlk
rooster. Hij heeft na het afhandelen van enig onderwerp, nauwelijks de
tijd zich als St. Laurens op z'n andere zij te leggen. Turf,
armenbederf, eredienst, verstopte zeegaten, koninklijk prerogatief,
volkenrecht, buitenlandse zaken, vrije arbeid, pensioenen, strafwet,
onderwijs ... alles is van z'n gading. Of liever, alles is van de
gading van zijn kiezers die «''onze man'' ook wel eens over dat
onderwerp willen horen.»
We zullen niet toegeven aan ziekelijk medelijden met het praatorgel,
dat veroordeeld is tot het afspelen van meer deunen dan er op
één cilinder gezet kunnen zijn. Wie zich voor universele
deunmachine uitgaf, moet dan maar de bittere gevolgen van z'n
triomf dragen. Maar we vragen wat er terecht komt van de ''zaken'' die
op zulke wijs worden behandeld? We vragen of het ''volk'' gebaat wordt
door de mondknapheid van zo een babbelaar?
Misschien werpt men mij tegen dat ik die aan ''specialiteiten'' hun
bekrompenheid verwijt, genoegen moest nemen met de ... ''generaliteit''
van iemand die over ''alles'' meespreekt, en die men dus niet verwijten
kan dat de kring waarin hij zich beweegt, te nauw is. Die ruimte moge
wijder zijn dan van anderen, ze is--grotendeels ten gevolge van het
eigenaardig hersenbederf dat de studie der zogenaamde
«''Rechten''» meebrengt--gewoonlijk minder goed gevuld.
Heeft men bij vakmannen te klagen over ''penurie van zaken'' hier hebben
we met ''profusie van woorden'' te doen. Het is voor de eersten
onmogelijk bepaalde nauwe grenzen te overschrijden, maar praters
kunnen zich binnen geen enkele grens tot iets wezenlijks bepalen, en
wanneer men de zaakkennis van dergelijke mensen, en het licht dat ze
verspreiden, condenseert, voelt men iets als sympathie voor de andere
specialiteiten, die weliswaar slechts één zaak
representeren, maar zich daarover dan ook niet behoorlijk weten uit te
drukken en dus meer kans hebben om door zwijgen tot een schijntje van
iets degelijks te geraken. In dat laatste geval blijft hun tenminste
de verdienste, het woord te laten aan de enkele die inderdaad iets te
zeggen heeft waardoor misschien het Volk kan worden gebaat.
Uit m'n Ideen kan men weten hoe ik de staatkundige waarde van de
heer THORBECKE beoordeel. Toch heb ik z'n handelwijze in zekere
zin goedgekeurd, toen hij zich onttrok aan het praatduel waartoe een
debatteer-specialiteit van de ergste soort hem aanhoudend dwingen
wilde. De poging van de aanvaller om zich tot «iets» te
maken, door het voortdurend mikken op een persoon die naar de mening
van een groot deel van het volk sedert lange tijd iets ''is'', noem ik
... kwajongensachtig. Ik moet geloven dat de man bij z'n kiezers
eer heeft ingelegd met z'n sarren, daar de rol die hij spelen zou,
te voorzien, en waarschijnlijk een van de voorwaarden van z'n
verkiezing geweest was. Het is dan ook mogelijk dat-ie nu en dan
z'n tegenstander gekwetst heeft. Maar de grotere eer, door die
tegenstander gekwetst te worden, is hem ontgaan. De in dit geval door
de liberale specialiteit in acht genomen terughouding zou ons bijna
stemmen tot wat vergevensgezindheid voor de zotternijen van '48,
indien hier aan iets anders dan zeer persoonlijke beweegredenen te
denken viel. De ''persoon'' THORBECKE wilde niet toernooien met het
individu dat zich als «geacht lid» uit ... een of ander,
zo indiscreet opdrong in z'n vijandschap, maar 't ''Kamerlid''
THORBECKE gaf te dikwijls bewijzen van onkunde omtrent de ware roeping
van de volksvertegenwoordigers, dan dat z'n terughoudendheid aan
staatkundig ''bon sens'' mag worden toegeschreven. Dit is dan ook niet
te verwachten van de schepper van onze kieswet, die volgens zijn
beginselen, ''als lid der Kamer'' het recht niet had zich te ontrekken
aan de noodzakelijke gevolgen van z'n eigen werk. Zulke
verkiezingen brengen zùlke geachte leden voort!
''Patere legum quam fecisti''!
Of het overigens waar is, dat het bedoeld ''ad hoc'' afgevaardigd
kemphaantje z'n kiezers behaagd zou hebben? Ik gis ja.
Waarschijnlijk zijn z'n herhaalde provocaties met innig
welgevallen gelezen. Me dunkt ik hoor zeggen: «dat is ''onze''
man!» Welnu, deze ingenomenheid vloeit voor een deel uit onkunde
voort. De meerderheid der kiezers is nog altijd van mening dat praten,
spreken, publiekspreken, redevoeren, enz. uitstekende zaken zijn. Men
schijnt nog altijd niet te weten dat niets gewoner is dan dit
talentje. Het gaat daarmee als met muskaatnoten, verzenmaken en
speciaalkennis van «den Oost» altemaal kruierijen die eens
tegen goud werden opgewogen, en tegenwoordig in het burgerlijkst
huishouden tot vervelens toe worden voortgezet. Voedsel zit er in al
die dingen niet, en overvoer deed de prijs dalen. Dat is gelukkig.
Want al vloeit hieruit verhoging van consumptie voort, het stemt de
waardering van het gebruik wat lager, en dit is ''iets'' gewonnen.
Maar zover zijn we nog altijd niet met debatspecerij. Nog immer
vinden mensen en ... kiezers, 'n ''haut goût'' van talent in
de hebbelijkheid van frazen-lijmen. Ze schijnen niet te weten dat de
prijs van dit artikel sedert de afschaffing van het monopolie zo
verbazend gedaald is. Wat onbevangenheid, een beetje gewoonte z'n
eigen stem te horen, ''le désir de se voir imprimé'',
'n twintigtal gelegenheids-frazen, een wel geprepareerd slotwoord,
''et le tour est fait''!
Voedsel zit er in dat alles niet, zei ik zoeven, toen ik van andere
goedkope producten sprak. Zit er voedsel in wat we zien voortbrengen
door zulke publieksprekers? Om te blijven bij het voorbeeld dat ik
aanhaalde, durf ik vragen of er in al die aanvallen van 't geacht
lid KOORDERS tegen de heer THORBECKE, één nieuw
denkbeeld is ontwikkeld? Of er één oud denkbeeld in
nieuw licht werd gesteld? Of er ''iets'' is overgebleven van die telkens
tevergeefs afgestoken vuurwerkjes? Werd er in het grenzeloos rijk der
IDEEN 'n nieuw werelddeel ontdekt? Een vreemde kust? Een
onbekenden klip? Een dorp, een rots, een zodenbankje, een zandkorrel?
Niets van dat alles! Niet eenmaal een nieuw kiesdistrict. Geen ''mot''
zelfs is blijven bestaan van al de projectielen waarmee de arme
THORBECKE uit z'n eigen ''kies-mitrailleuse'' beschoten werd. Wind
zijt ge, o praat-specialiteit, tot wind zult ge wederkeeren. Dat zij
zo!
De wens is vroom. Van alle specialiteiten is de redevoerspecialiteit
de verderfelijkste, de onuitroeibaarste! In weerwil van de uitvinding
van de beroemde HAKIM HHAFIZ, is de kans op genezing van de ziekte nog
zeer gering. U moet weten, lezer, dat die man te strijden heeft met
boosaardige vijanden. Venijnige tegenstanders hebben in Perzie z'n
pogingen verijdeld door het oprichten van dispuut-colleges en
debating-clubs. Men ziet het, iemand die z'n tijd vooruit is,
stuit gewoonlijk op boosaardige tegenwerking. Ook ik heb een
uitvinding gedaan. Ik wilde de publieksprekers inenten met de tranen
van een berouwhebbende ekster. Maar ik houd de ontdekking geheim, uit
vrees dat broodnijd en zucht tot zelfbehoud zich zullen wreken door
het oprichten van instituten als die in Perzie de armen HHAFIZ het
leven verbitteren. Ik denk dat-ie naar Wiesbaden vluchten zal.
Wie overigens nog niet voldoende doordrongen is van de noodlottige
invloed der praatspecialiteiten, sla het oog op het ongelukkige
Frankrijk waar men, na alle bittere ondervindingen van het laatste
jaar, nog altijd niet van de kwaal genezen is. Toen onlangs de
generaal VINOY met alle duizenden vechtmannen die hij onder z'n
bevel had, gevlucht was voor de opstandelingen te Parijs, gaf een
frazensmid van die gebeurtenis aan de ''Assemblée Nationale''
kennis met de woorden:
''le général a concentré ses forces à Versailles''.
Indien de Franse afgevaardigden Duits
lazen, zouden ze weten dat sedert maanden hun vechtende en
gevechtbeschrijvende landgenoten door de vijand over zulke frazen
worden bespot, en dat de uitdrukking:
''sich rückwärts konzentrieren'', op Fransen toegepast, in de mond van de opgeblazen
onderdanen van Keizer WILHELM--die op hun beurt óók met
frazen weten om te gaan! --identiek is geworden met schandelijk
weglopen. De vaderlandredders in de ''Assemblée'' slikken nog
altijd zulke woorden, en zetten daarbij een gezicht alsof ze
doordrongen zijn van het besef van de strategische waarde van zo'n
militaire retro-volutie. JULES FAVRE, een pleit- en praatman,
spreekspecialiteit van de eerste rang, vond een andere manier uit om
de lafhartige vlucht te eufoniseren. Hij, lid van de regering,
had--evenals al z'n ambtgenoten trouwens--het hazenpad gekozen
voor de oproerlingen van het Hôtel de Ville en met majestueuze
deftigheid stelde hij die rugwaartse concentratie aan de
volksvertegenwoordiging voor, als een heroïsche poging om de
vijand te verdelgen: ''en créant autour de lui le vide le plus absolu''.
Het doet waarlijk denken aan een muisje onder de luchtpomp.
Maar ... als nu eens die vijand, aangetrokken door het zo heldhaftig
geschapen ''vacuum'', zich liet voorttrekken naar ''Versailles'', en
verder, verder, zo ver de door voortdurende vlucht veroorzaakte
ijlheid toelaat of eist ... wat dan? ''Que usque'', o dappere JULIUS
FRAZE? Hoe lang wilt u de vijand op u toezuigen? Ik heb ongelijk. Er
staat: ''autour'', luchtledige zuiging dus aan alle kanten tegelijk
...het is om te barsten.
De ''Assemblée'' neemt genoegen met zulke ''cant'', zij die
optreedt als redster van het bedrogen Frankrijk dat te gronde werd
gericht door praatjes van gelijke soort. Die mensen hebben niets
geleerd en niets afgeleerd. Doch waarom het hùn te wijten?
Werden ze niet door een ''wettelijk bevoegd verklaard deel van het volk''
waardig en bekwaam gekeurd, de belangen van dat volk te
behartigen?
Tot nog toe ging het bij ons niet beter. En het is te betwijfelen of
dit veranderen zal. Maar, in weerwil van mijn moedeloosheid zal ik
blijven waarschuwen zo goed ik kan. Wie menen mocht dat ik bij veel
gelegenheden, en ook nu weer in deze bladen, onze
volksvertegenwoordiging te hard val, moet zich afvragen of de Kamers
bij het volk in aanzien zijn? Dit is het geval ''niet''. De kiezers
minachten hun eigen werk. Vreemd is het zeker, dat koks de spijzen
niet lusten die zij anderen voorzetten. Reeds het bijwonen van het
vuil geknoei in de keuken, maakt het onmogelijk die met smaak te
nuttigen, hoeveel te meer moet dit het geval zijn als men heeft
deelgenomen aan dat gemors.
En ... het oordeel der Kamerleden zelf! Wie slechts eenmaal gelet
heeft op de toon waarop buiten de Kamer zo'n uitverkorene zijn
mede-uitverkorenen «ze» noemt, zal mij ten goede houden
dat ik met die heren weinig omslag maak, waartoe geen grote moed
vereist wordt, daar ieder van hun volkomen instemt met mijn oordeel
over z'n «geachte» collega’s ''en-bloc''.
Dagelijks hoort men:
«Dat begrijpen ''ze'' niet ... dáártoe zijn ''ze''
niet te bewegen ...zoiets is ''hun'' te hoog!»
En de éénling die aldus spreekt en accentueert, heeft
gelijk. Er ligt niet de minste verwaandheid in, dat hij zich als
''individu'' hoger stelt dan al z'n ambtgenoten ''tesamen genomen.''
Hij voelt inderdaad het overwicht van z'n onverbrokkelde
individualiteit tegenover de poespas van kennis en kunde, die door
gebrek aan affiniteit nooit een dergelijk geheel kan uitmaken. Een
verzameling van mensen bezit als zodanig nooit een van de
eigenschappen die een mens kunnen versieren. Ze heeft geen consequente
wil, geen overtuiging, geen bekwaamheid, geen geweten, geen eergevoel,
geen schaamte en geen moed. Elk ''individu'', hoe schitterend
middelmatig ook, staat boven een ''Vergadering'', (Idee 9 en 336).
Wie na al het aangevoerde nog meer bewijs verlangt van de laagte
waarop onze volksvertegenwoordiging staat, moet zich de vragen
voorleggen:
''Welk werkstuk heeft ooit onze Kamer voortgebracht? Welk belangrijk denkbeeld is uit haar voortgekomen? Welke blijken gaf zij dat ze besef had van haar verplichtingen? Op welk gebied leverde zij voorbeelden ter navolging? In welk opzicht was zij uitstekend? Wat heeft het vaderland aan z'n vertegenwoordiging te danken''?
Door de overvloed van individuele specialiteiten in allerlei vakken,
werd zij altijd verhinderd collectief te zijn wat ze uit de aard van
de zaak wezen moest: ''algemene'' SPECIALITEIT
''ter behartiging van de belangen van het VOLK''.
Zie daar alzo wat de in willekeurige brokstukken verdeelde opinie
van de menigte oplevert! ''Vox populi Vox Dei'', zegt men, zonder te
bedenken dat men daarmee z'n God een vreemd compliment maakt. Een
zonderlinge eer voorwaar--en voor een God nogal!--homogeen te worden
verklaard met kannibalen, rovers, heksenbranders, stommerikken,
aanhangers van oudewijvenpraatjes, gelovers, verstandvermoorders, enz.
enz. Hadden niet al die specialiteiten van beroerdheid eenmaal--en
hebben ze niet nog, in zekere landen--zo'n ''Vox'' op hun hand?
Doch, dit daargelaten, ik vraag of zij die de wil van hun God
vereenzelvigen met de volkswil, geen zonde begaan door die
eensluidende voxen door te knippen als een poliep? Me dunkt: ge zult
de Heer uw God niet regionaliseren.
Zeker is het dat ''mijn'' godin, de ''Rede'', geen genoegen neemt met
zulke kinderachtige en misdadige kunstjes.
[[Categorie:Multatuli]]
3peoegof17wxyzvpejdeva6fas3sd97
227047
227007
2026-09-18T11:32:46Z
Havang(nl)
4330
{{fait}} naar Indexpagina's.
227047
wikitext
text/x-wiki
<pages index="Multatuli, Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten (1871).pdf" from=76 to=102 header=1 />
[[Categorie:Multatuli]]
rmnmlo6xp2n69ozxptzlwbr4hgktbpt
Overleg gebruiker:Vincent Steenberg
3
5958
227048
226615
2026-09-18T11:39:35Z
Havang(nl)
4330
/* Te repareren */ nieuwe subkop
227048
wikitext
text/x-wiki
[[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg/archief1]]
== Zo zou ik het doen ==
Dag Vincent, zo zou ik het doen: [https://nl.wikisource.org/w/index.php?title=Index%3ACourante_uyt_Italien%2C_Duytslandt%2C_%26c._1651_no_008.djvu&diff=186246&oldid=121035 alles in de index] en [https://nl.wikisource.org/w/index.php?title=Courante_uyt_Italien%2C_Duytslandt%2C_%26c.%2F1651%2FNummer_8&diff=186245&oldid=121060 pages index met header] haalt info op uit de index. Je mag het uiteraard terugdraaien. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 16 aug 2024 13:49 (CEST)
:Dat kan in de toekomst, maar eerst wacht ik de header kranten- en tijdschriftartikel af. Dan wordt o.a. de datum automatisch gegenereerd. Alleen jaar van uitgifte werkt niet voor kranten. [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 16 aug 2024 14:03 (CEST)
::::Je hebt de [[Index:Courante uyt Italien, Duytslandt, &c. 1651 no 008.djvu|index]] niet teruggedraaid. Het grappige is dat dan ook [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1651/Nummer 8|het overzicht(sartikel)]] niet teruggedraaid had hoeven te worden: de ''getoonde header'' boven die pagina reageert op de Indexpagina, en past zich bij latere wijziging van de headerinstructie of de indexpagina spontaan aan! Er kan dus al veel werk nu gedaan worden, vooruitlopend op de wijzigingen door @[[Gebruiker:Raketsla]] in 't ''headersjabloon''. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 16 aug 2024 17:07 (CEST)
== Controle ==
Dag Vincent , het was een hele puzzel om alle bestaande artikelen van P.C. Hooft te koppelen aan de bron die van Busken Huet bleek te zijn: [[Index:Busken Huet, Litterarische fantasiën en kritieken Deel 1 (1868).pdf]] kun je kijken of dat goed gedaan is. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 20 aug 2024 12:03 (CEST)
:Zie ook [[Busken Huet]]; moet ik ook [[Auteur:Pieter Cornelisz. Hooft]] aanpassen? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 20 aug 2024 12:23 (CEST)
::Je bedoelt dat je het segment {{tt|P.C. Hooft/...}} vervangt door {{tt|Litterarische fantasiën en kritieken/Deel 1/...}}. Ja, dat kan. [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 20 aug 2024 15:10 (CEST)
::::::Ik bedoel:zal ik de artikelen (op één na alle) op de pagina [[Auteur:Pieter Cornelisz. Hooft]] ook groeperen onder
:::* Teksten van P. C. Hooft in Busken Huet, ''[[Litterarische fantasiën en kritieken/Deel 1]]'' (1868), p.1-29 :
:::#...
:::#...
:::[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 20 aug 2024 19:35 (CEST)
::::Wacht, nu zie ik het. Het zijn gedichten die her en der in een hoofdstuk van dat boek staan en ook nog zonder titel. Dat maakt het inderdaad ingewikkeld. Misschien kun je beter met ankers werken i.p.v. losse pagina's? [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 20 aug 2024 20:04 (CEST)
:::::Alle artikelen waren al aangemaakt (!) en stonden onder P.C. Hooft. Maar het waren geen werken, slechts stukjes tekst. Het was een hele puzzel met al die losse pagina's zonder bron. Met de bron erbij is de samenhang duidelijker. Zou je het geheel naar jouw inzicht willen ombouwen met behoud/versterken van de samenhang? (''Nydighe Tijt waerom ist'' hoort er niet bij, apart te houden, staat in de canon van 2015)--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 20 aug 2024 20:31 (CEST)
== Onnodige " " ==
Dag Vincent, '''" "''' zijn slechts nodig als het aangehaalde een spatie bevat. Dus in de index '''"franse pagina"''' met, en '''titelpagina''' zonder '''" "''', terwijl in de page tag '''from="1" to="1"''' gewoon '''from=1 to=1''' mag zijn. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 25 aug 2024 20:39 (CEST)
== Nieuwe gebruiker ==
Eerste bijdragen van [[Gebruiker:Ben the Bear09]], Ben the Bear is [[m:en:Bruno (bear actor)]]. Ik heb de artikelen teruggezet naar de versies vóór diens bijdragen. Het blijken een serie onvertaalde engelstalige volksliedjes te zijn, die ik meteen maar voorgedragen heb ter verwijdering. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 30 aug 2024 23:11 (CEST)
Dag Vincent, @[[Gebruiker:Ben the Bear09]] is aan zijn eerste boek begonnen, ziet er goed uit. maar de filenaam op commons moest aangepast worden (is gedaan). Kun je de serie reeds aangemaakte pagina's (2 t/m 17) Pagina:LMge022niel02 01.pdf/.. hernoemen zonder redict in Pagina:Lagerlof, Niels Holgersson's Wonderbare Reis (1917).pdf/.. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 31 aug 2024 11:10 (CEST)
:Dat wil ik wel doen, maar [[w:Wikipedia:Ga uit van goede wil|ga ook een beetje uit van goede wil]]. [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 31 aug 2024 15:14 (CEST)
:Ja, hij doet god werk, maar de eerste bijdragen waren wat vreemd.--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 31 aug 2024 17:35 (CEST)
== Nederlands schilderkunst ==
Dag Vincent, Kun je voor [[Johannes van Vloten/Nederlands schilderkunst]] naar de titels kijken en eventueel hernoemen: de gebruikte titel is ''Johannes van Vloten/Nederlands schilderkunst'', en voor de hoofdstukken ''Nederlands schilderkunst/...''; de eigenlijke titel is [[Nederlands schilderkunst van de 14e tot de 18e eeuw]]. Je zou de titels uniform kunnen maken. Ik heb alle bestaande tekst geconsolideerd onder index-pagina's. Maar de helft van de pagina's was nog ongedaan. Misschien heb je zin je werk daar af te maken. Groet [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 10 sep 2024 20:52 (CEST)
== Hernoeming zonder redirect ==
Dag Vincent, kun je de items in [[:Categorie:Vergeten liedjes]] hernoemen zonder redirect door de auteursnaam ''Boutens/'' te vervangen dooir de bundeltitel ''Vergeten liedjes/''. Mijn dank. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 15 sep 2024 10:46 (CEST)
:Lukjt het niet in één keer met de categorie? Helpt het, als je uitgaat van de old-edit https://nl.wikisource.org/w/index.php?title=Vergeten_liedjes&action=edit&oldid=189736 ? --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 15 sep 2024 13:24 (CEST)
::Ja, dat is inderdaad handiger. Moment. [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 15 sep 2024 13:34 (CEST)
== minder dan 5000 ==
Dag Vincent, we hebben intussen minder dan 5000 artikelen zonder scan! Een vraag: wikisource is gedefinieerd als internet e-bibliotheek, maar met al die krantenstukjes lijkt het een knipselbibliotheek. ''bron'' is een dubbelzinnig woord: op wikipedia betreft het de referentie naar de ''bron'' waar het feit vermeld staat, op wikisource betreft het 't brondocument dat in de e-bibliotheek is opgenomen als getranscludeerd e-document. Kunnen we ons op wikisource niet veel beter concentreren op boeken en originele teksten, in plaats van op al die feiten in referentie-bronnen. De bron waar het feit staat, is al voldoende ''bewaard'' wanneer de krant op commons is opgeslagen. ----[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 23 sep 2024 10:04 (CEST)
:Op [[Wikisource:Over Wikisource]] staat dat Wikisource bedoeld is voor "Originele teksten, vrij van rechten, en die reeds gepubliceerd zijn". Ik zie geen reden om dit verder in te perken. [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 23 sep 2024 11:09 (CEST)
::Het is maar hoe men interpeteert, welk soort teksten relevanter zijn voor een bibliotheek, en of we ons daar op ''concentreren''. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 23 sep 2024 11:16 (CEST)
:::ok, maar je doelt neem ik aan op alle krantenartikelen zonder scan. Dat zijn er als ik het goed heb ten minste 1846. Ik wil daar wel naar kijken als je wil. [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 23 sep 2024 20:06 (CEST)
::::Nee, daar doel ik niet zozeer op. Zonder scan betreft achterstallig onderhoud. Relevant is: wat lezers hopen te vinden in wikisource... Zo was ik vorig jaar verbaasd er niets in te vinden van Vondel. Toch is er in ruim een jaar veel gedaan: 3000 oude teksten voorzien van scan (zonder scan van 8000 naar 5000) en ruim 3000 nieuwe teksten (van minder dan 14.000 naar meer dan 17.000); tegenover in de 18 jaar ervoor gemiddeld nog geen 1000 artikelen per jaar. Hoe kunnen we meer leven in wikisource krijgen?
== rode links ==
Dag Vincent, kun je nakijken wat er met deze rode links en hun koppelingen aan de hand is... Vergeten aan te maken, of moeten de link-haken verwijderd worden?
*[[Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants/Allegrezza (1)]] (2 koppelingen)
*[[Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants/De vier tijden van ’t Jaer (1)]] (2 koppelingen)
*[[Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants/Democratia (2)]] (2 koppelingen)
*[[Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants/Ethica (1)]] (2 koppelingen)
*[[Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants/Fama (2)]] (2 koppelingen)
*[[Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants/Furore Poetico (1)]] (2 koppelingen)
*[[Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants/Musen]] (2 koppelingen)
*[[Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants/Ontschuldinge]] (2 koppelingen)
*[[Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants/Opdracht]] (2 koppelingen)
*[[Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants/Rivalita (2)]] (2 koppelingen)
Misschien weet je wat te doen met [[Speciaal:GevraagdePaginas|Niet-bestaande pagina's met koppelingen]]. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 24 sep 2024 22:24 (CEST)
:Oops. Nee, die moeten allemaal nog aangemaakt worden. Er wordt aan gewerkt. [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 25 sep 2024 09:05 (CEST)
== copyrightprobleem ==
Dag Vincent, er is een mogelijk copyrightprobleem: [https://www.monarchie.be/nl/algemene-gebruiksvoorwaarden-website Monarchie] staat niet-commercieel gebruik, dit slaat op alle [[Toespraken van koning Filip van België]] ... allemaal verwijderen? «Reproductie van de teksten: voor privé- of niet-commercieel gebruik, met volgende bronvermelding:
© Koninklijk Paleis, Brussel, België.» [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 26 sep 2024 12:18 (CEST)
:Ja, dat is inderdaad niet helemaal in de geest van Wikisource. Teksten moeten rechtenvrij zijn, maar ze moeten ook vanuit Wikisource zonder hobbels verspreid kunnen worden. Dus zo'n toevoeging zoals het Belgische koninklijk huis eist lijkt me niet wenselijk. [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 27 sep 2024 20:15 (CEST)
::Dus die toespraken verwijderen? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 27 sep 2024 20:48 (CEST)
:::Ik zal binnenkort gebruiker Geschiedschrijver een berichtje schrijven. Eerst even kijken wat hij of zij ervan vindt. [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 27 sep 2024 21:25 (CEST)
== Lintfouten ==
Dag Vincent, ik ben begonnen met corrigeren ''[[Speciaal:Linterrors]]''. Gemakkelijk was ''Lintfouten: Oud gedrag van font-tags die een link omgeven'' ({{done}}). Kun jij eens kijken naar : ''Lintfouten: Verkeerd geneste tag met andere weergave in HTML5 dan in HTML4'', dan ga ik me verdiepen in Lintfouten: Overige problemen -> ik heb systematische fouten in sjabloon:gedicht gemaakt. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 27 sep 2024 15:06 (CEST)
:Daar kijk ik ook af en toe op, en het is inderdaad soms lastig om er achter te komen wat het probleem precies is. [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 27 sep 2024 20:07 (CEST)
::IK heb er nu ruim 150 opgelost: ''smaller'' of ''larger'' van vóór naar achter ''c'' of ''r'' gezet. <nowiki>{{blockcenter|{{smaller|<poem>... </poem>}}}}</nowiki> vervangen door <nowiki>{{smaller|{{gedicht|...}}}}</nowiki> scoorde ook. ''gedicht'' moet beginnen met stanza en eindigen met stanza, ertussenin alles follow. Ik heb helaas de beginstanza systematisch weggelaten. Binnen gedicht geeft ''alinea'' problemen, en misschien ''c'' ook. Wat ''grijs'' fout doet, heb ik nog niet ontdekt. Na het verwijderen van de fouten in de ''indexpagina'' moet een nul-edit gedaan worden met het hoofdnaamruimteartikel. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 27 sep 2024 20:47 (CEST)
===Leerzaam===
Van mijn fouten leer ik veel. Jij hebt één systematische lintfout: onterechte lijnspaties in vroege tag ''font'' en in latere sjabloon ''grijs.'', zie [[Speciaal:LintErrors/html5-misnesting]] Je kunt dat voorkomen door i.p.v. lijnspatie tag ''br'' te gebruiken, zie [https://nl.wikisource.org/w/index.php?title=De_Opmerker%2FJaargang_33%2FNummer_19%2FEdam%27s_museum&diff=193286&oldid=62755 dit verschil].
:Het is leuk puzzelen. Ik probeer nu te kijken hoe het uitpakt om de oude bestanden op te schonen, met name die vier manieren van <br>
Inspringing<br>
{{idt}}Inspringing<br>
{{gap|1.6em}}Inspringing<br>
:Inspringing<br>
Ik bots zelf op problemen met ''sjabloon:gedicht'' bij doorlopen over pagina's en bij insluiten van andere sjablonen (ook misnesting).
--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 1 okt 2024 21:32 (CEST)
:Officieel moet je dan geloof ik sjabloon alinea gebruiken, maar zelf vind ik sjabloon gap handiger. Dubbele punt om in te springen zou ik niet gebruiken. [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 1 okt 2024 21:46 (CEST)
::Hoe moeten we aankijken tegen de gewoonte om die inspringingen te laten vervallen in de transcriptie, zoals je in veel artikelen ziet. (We hoeven niet het niveau van een fac-similé te bereiken). Overigens krijgen die oude artikelen (ook die met jouw sjabloon:grijs) vanzelf modernere opmaakcodes op het moment dat ze aan een scan gekoppeld worden. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 1 okt 2024 22:52 (CEST)
:::Precies ja. Het gebruik van sjabloon grijs zal in de toekomst minder worden denk ik. En sjabloon idt zou eventueel vervangen kunnen worden met sjabloon gap. Iedereen doet het net even anders en daar is niks mis mee. [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 2 okt 2024 08:43 (CEST)
::Het valt op dat @[[Gebruiker:Raketsla]] in de codes veel vereenvoudigingen heeft gerealiseerd, maar dat die nog niet allemaal zijn toegepast, vooral in de oude niet-scanned teksten. Dank zij bestudering lintfouten heb ik leren omgaan met sjabloon:gedicht: aan het begin '''geen start=stanza|'''; van pagina naar pagina end=follow|, start=follow|end=follow, en aan eind start=follow|end=stanza| ; verder geen insluitingen van ''c'', ''r'' of ''alinea'' , die vervang ik nu door '''gap|...em'''. Dus nu kan ik verder met (onderhoud aan lintfouten en) Da Costa en Cats, twee lange taaie teksten. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 okt 2024 21:15 (CEST)
== Botwerk? ==
Dag Vincent, sjabloon:idt vervangen door sjabloon:gap lijkt me botwerk: het gaat om enkele duizenden vervangingen. Kun jij iemands bot inschakelen (Romaine?)? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 okt 2024 21:23 (CEST)
:Je kan toch gewoon van sjabloon idt een doorverwijzing maken naar sjabloon gap. Dit zal vast hier en daar ongewenste effecten hebben, maar idt komt vrijwel alleen op naakte teksten voor. [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 3 okt 2024 21:35 (CEST)
::Nee, dat is computertechnisch een inefficiente omweg, doorverwijzingen vervangen door doel-item is altijd wenselijk. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 okt 2024 22:18 (CEST)
:::ok, een bot kan ze allemaal in één keer vervangen. [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 4 okt 2024 16:27 (CEST)
::::Zoiets laat ik aan aministrateurs over. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 4 okt 2024 18:51 (CEST)
== verouderde tag ==
Dag Vincent, tt en /tt zijn verouderd. Op [[Pagina:Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren 1654 no 008.djvu/2]] heb je er een hele serie staan. Die hebben toch geen nut meer? Kunnen die weg? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 5 okt 2024 21:00 (CEST)
:Inderdaad, ik zie nu ook allerlei waarschuwingen bij dit element. Ik zal ter vervanging proberen het sjabloon [[en:Template:Monospace]] naar hier te kopiëren. [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 6 okt 2024 12:29 (CEST)
::De tt tag schijnt vervangen te kunnen worden door de kbd tag (keybord-tag). Test: sjabloon monospace {{Monospace|t’Amsterdam}} vergeleken met kbd-tag <kbd>t’Amsterdam</kbd> --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 20 okt 2024 18:27 (CEST)
:::Dat ziet er in de mobiele weergave een beetje raar uit met een kader om de tekst. [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 20 okt 2024 18:57 (CEST)
::::Op mijn computer zien ze er identiek uit. Vanwaar dat verschil computer/mobiel? --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 20 okt 2024 19:24 (CEST)
:::::Het kader schijnt te voorschijn te komen als de kbd-tag binnen een CSS-style opmaak gebruikt wordt. Maar het is me nog niet duidelijk welke gevallen dat zijn. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 20 okt 2024 20:02 (CEST)
We kunnen net als in ws:en een sjabloon:tt als redirect naar sjabloon:monospace maken, zodat het gemakkelijk te onthouden is om i.p.v.tag tt sjaboon tt te gebruiken. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 20 okt 2024 22:20 (CEST)
:ja, dat is een goed idee. [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 20 okt 2024 23:06 (CEST)
== Doorzoekbaar? ==
Dag Vincent, ik vind nooit een (hoofd)portaal als ik een item zoek via het "doorzoek wikisource" venster, maar ook nooit via gooigle search. Nemen zoekprogramma's geen wikisource (hoofd)portalen op in hun zoekresultaten? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 10 okt 2024 22:42 (CEST)
:Dat is een goede vraag. Het lijkt erop dat de zoekfunctie van nl.wikisource op de Hoofdnaamruimte is gericht en alle andere naamruimten lagere prioriteit geeft. Op en.wikisource is dat anders opgelost. Als je daar bijvoorbeeld [https://en.wikisource.org/w/index.php?go=Go&search=Architecture op "Architecture" zoekt], verschijnt het bijbehorende portal bovenaan. Dat is wel een opvallend verschil. [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 11 okt 2024 10:13 (CEST)
::Jouw voorbeeld uit ws:en helpt me verder: Op ws:en staan in de keuze balk '''search in:''' de standaardrubrieken: Main, portal, auteur, index, translation, op ws:nl heb ik in mijn keuzebalk '''zoeken in''' na aanklikken: '''naamruimtes toevoegen''' ''hoofdportaal'' toegevoegd aan het standaardzoeken. Kan iemand de standaard ''zoeken in'' voor alle gebruikers uitbreiden met "hoofdportaal" en "auteur", zoals in ws:en? --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 11 okt 2024 12:03 (CEST)
:::Wacht, ik kijk weer niet verder dan mijn neus lang is. Bij een standaard zoekopdracht op het woord "architectuur" op nl.ws krijg je [https://nl.wikisource.org/w/index.php?search=Architectuur&title=Speciaal:Zoeken&profile=advanced&fulltext=1&ns0=1&ns1=1&ns2=1&ns3=1&ns4=1&ns5=1&ns7=1&ns8=1&ns9=1&ns10=1&ns11=1&ns12=1&ns13=1&ns100=1&ns102=1 dit]. Het hoofdportaal komt dan als tweede resultaat. Dat verschilt dus niet zo heel veel van en.wikisource.
:::En in de mobiele versie wordt van dezelfde standaard zoekfunctie gebruik gemaakt. Dus de zoekresultaten daar zijn hetzelfde als die van de desktop versie, zolang je in die laatste maar een standaard zoekopdracht uitvoert. [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 11 okt 2024 19:03 (CEST)
::::Bij mij stond alleen bibliotheek en gebruiker geactiveerd, ik heb nu enkele andere eraantoegevoegd. Jij hebt alle zoekruimtes geactiveerd. Overigens, ik wist niet dat er op wikisource zoveel portalen zijn. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 11 okt 2024 20:48 (CEST)
:::::ja, die knopjes heb ik altijd aanstaan bij het zoeken. [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 11 okt 2024 21:01 (CEST)
== Hoe maak je een sjabloon? ==
Dag Vincent, zie [[Overleg Wikisource:Lijst van gedigitaliseerde Middelnederlandse handschriften en drukken in binnen- en buitenlandse bibliotheken#Korte url mogelijk voor MMDC ?]]. IK denk dat er een interessante korte sjabloon mogelijk is, die de pagina aanzienlijk lichter zou maken. Maar hoe maak je zo'n sjabloon? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 15 okt 2024 14:18 (CEST)
== Portalen opschonen ==
Dag Vincent, er bestaan geen ws portalen meer, alleen hoofdportalen. Dus de portaalsjablonen zijn obsoleet en [[:Categorie:Wikisource:Sjablonen portaal]] bevat meerdere elementen die verwijderd kunnen worden, of sommige eventueel hernoemd. Dat kan beter rechtstreeks door jou als expert hoofdportalen en als administrateur gedaan worden. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 22 okt 2024 17:37 (CEST)
:Dat is prima. Een aantal van deze sjablonen is niet eens meer in gebruik. [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 22 okt 2024 18:49 (CEST)
== Nieuwe Tijdingen ==
Dag Vincent,
* [[Nieuwe Tijdinghen/1620/ca. 20 februari]] zou als boekje B opgenomen moeten worden in de ''inputbox'' van de zoeklijst Nieuwe Tijdinghen/1620, maar het staat naast die zoeklijst in [[Nieuwe Tijdinghen]]. Hoe werkt zo'n inputbox? Kun jij dat voor boekje B in orde maken?
*@[[Gebruiker:OudeKranten]] vult de tekst van nummers van ''Nieuwe Tijdingen'' aan, waar nog geen index voor gemaakt is. Eerst een index maken en dan de tekst op de betreffende pagina setten, heeft voorkeur en spaart werk. Ik heb geprobeerd twee ''Nieuwe tijdingen'' te uploaden, [[:File:Nieuwe Tijdinghen 1622-019.pdf]] vanaf google books en [[:File:Nieuwe tydinghen 1622-019.pdf]] vanaf uurl.kbr.be maar dat gaat allebei gebrekkig. De bijbehorende ws-artikelen zijn nu wel aan een bron gekoppeld, maar dat doe jij beter: Ik zie dat het jou wel lukt om vanaf ''Samengesteld asset | DAMS Antwerpen'' files op commons te plaatsen. Ik laat dat dus verder aan jou over, je mag mijn inbreng daarbij vervangen door jouw betere inbreng. Probeer eventueel met @[[Gebruiker:OudeKranten]] af te stemmen, dat jij eerst de indexen kunt maken van de nummers waar hij tranbscriptie-teksten voor wil invoegen.
[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 31 okt 2024 12:54 (CET)
:Geen probleem. Ik zal er na mijn vakantie zeker naar kijken. @[[Gebruiker:OudeKranten|OudeKranten]], bedankt voor uw bijdrage. De proofread extensie kan afschrikwekkend zijn, maar uw transcriptie scheelt al het nodige werk. Bedankt ook dat u dit boekje gevonden hebt. Ik heb hem duidelijk over het hoofd gezien. Groeten, [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 31 okt 2024 20:28 (CET)
::Er zijn nog 60 N.T. artikelen zonder scan... 1620 boekje B en nog 59 van de jaren daarna; die staan wel in de Inhoud onder [[Nieuwe Tijdinghen]], maar schijnen nog geen eigen categorie (per jaar) te hebben.
::Als de bronnen eenmaal op commons staan, kunnen de teksten snel op de betreffende pagina's overgebracht worden.
::Een mooi project voor de maanden nov-dec misschien? 60 uploads, 60 indexes (en circa 800 pagina's, schat ik) [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 31 okt 2024 21:17 (CET)
== Kamerjet.nl ==
Kamerjet.nl Verwijderen en maker blokkeren. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 31 dec 2024 12:56 (CET)
== Betiteling ==
Dag Vincent,
Binnenkort begin ik aan [[Index:Hamel, Verhaal van het vergaan van het jacht de Sperwer (Hoetink, 1920).pdf]]. De bestaande betiteling gebruikt voor het ''overzicht'' de titel [[Verhaal van het vergaan van het jacht de Sperwer]] maar de hoofdstukken hebben subartikeltitel [[Hendrik Hamel/...]]. Dit breekt het verband ertussen.
In de voorlopige inhoudspagina heb ik ''Hendrik Hamel/...'' aangehouden. Ook vallen de bestaande subartikelen niet samen met de inhoudsindeling van het boek. Zal ik alles omzetten naar ''Verhaal van het vergaan van het jacht de Sperwer/...'' en voor de sub-artikelen de boekinhoud volgen? Dat maakt wel hernoemingen en verwijderingen nodig. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 14 jan 2025 19:43 (CET)
:Dat is geen probleem. Ik kan het segment {{tt|Hendrik Hamel/...}} gewoon vervangen door {{tt|Verhaal van het vergaan van het jacht de Sperwer/...}} met of zonder een redirect achter te laten. [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 14 jan 2025 19:48 (CET)
Dat is goeed, doe maar. Andere titel-correcties kunnen later. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 14 jan 2025 22:16 (CET)
== Correctie nodig ==
Dag Vincent, In ''Wetboek van Strafregt. Code Pénal (1867)'' is ''Code Pénal'' een subtitel die op de titelpagina tussen haken staat. Ter behoud van de geschiedenis wilde ik de eerdere titel [[Wetboek van Strafregt. Code Pénal (1867)]] hernoemen naar het reeds aangemaakte ''Wetboek van Strafregt (1867)'', (de hoofdstukken/subartikelen zijn ook zonder punt). Maar per vergissing liet ik de punt staan: ''Wetboek van Strafregt. (1867)''. Ik heb nu voorlopig [[Wetboek van Strafregt (1867)]] zonder punt geredirigeerd naar [[Wetboek van Strafregt. (1867)]] met punt. Kun je die twee fuseren? of de redirect omdraaien zodat de lange geschiedenis komt bij het artikel zonder punt. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 8 feb 2025 12:44 (CET)
:Hallo, Bedoel je zo? [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 8 feb 2025 19:11 (CET)
::Ja, prima. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 8 feb 2025 20:23 (CET)
== vandalisme ==
Te verwijderen [[Uhuis.nl]], [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 20 feb 2025 09:47 (CET)
:Nu te verwijderen [[Uhuis]] --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 21 feb 2025 09:09 (CET)
::Te verewijderen: [[Hoe wonen de mensen in de eigen tijd]] --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 14 mrt 2025 15:09 (CET)
:::Ook te verwijderen : [[Staatsregeling voor het Bataafse Volk 1798]] --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 19 mrt 2025 17:50 (CET)
== Index probleem ==
Dag Vincent, na re-upload van gewijzigde [[:File:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf]] werkt de Index niet meer op s:nl. Maar op s:fr kan [https://fr.wikisource.org/w/index.php?title=Livre:Van_Maerlant,_Rijmbijbel_(Hs_10B21,_1332).pdf&action=submit LIVRE:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf] gewoon op test geopend worden (=prévisualiser) met pagina's zichtbaar. Kun je testen of verwijderen van [[Index:Van Maerlant, Rijmbijbel (Hs 10B21, 1332).pdf]] en daarna opnieuw creeren het probleem misschien verhelpt? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 13 mei 2025 13:12 (CEST)
:Ik kan het proberen, maar zo te zien is er wat mis met de pdf. [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 13 mei 2025 19:52 (CEST)
::Nee, dat had dus weinig nut. Ik krijg de foutmelding "Kan Open[[:w:en:Seadragon Software|Seadragon]] niet initialiseren; geen afbeelding gevonden". Dit heb ik zelf ook nog nooit meegemaakt. Ik zou de pdf opnieuw aanmaken en als dat niet werkt een image-only pdf uploaden? [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 13 mei 2025 20:03 (CEST)
:::Wacht even. Ik heb vandaag [[commons:File:De Tijd 1889 no 2688.pdf|deze pdf]] geupload en die wordt ook niet goed weergegeven. Dus misschien ligt het aan commons. [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 13 mei 2025 20:51 (CEST)
:::''Jouw'' pdf doet het nadat ik ?action=purge achter het adres in de adresbalk geplaatst heb en purge toegepast heb. ''Mijn'' pdf doet het op andere wikisources wel, maar op nl-wikisource niet. Daar heb ik nog geen oplossing voor gevonden. Groet.
::::Het probleem is opgelost door een geb ruikster van wikisource fr. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 16 mei 2025 14:15 (CEST)
::::Superb! 🤩[[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 16 mei 2025 20:44 (CEST)
== Een nagelaten bekentenis. ==
Dag Vincent, ik kom nog eens terug op Emants ''Een nagelaten bekentenis''. De versie op wikisource, [[Marcellus Emants - Een nagelaten bekentenis (1894)]], vermeldt: uitgegeven door Van Oorschot in 1894. Maar in 1894 bestond van Oorschot nog niet, de uitgeverij is van na de oorlog. Het betreft waarschijnlijk de derde druk van 1951, herziene spelling. Maar dan zit er toch nog copyright op voor de uitgeverij? De andere versie op wikisource [[Emants/Een nagelaten bekentenis]] vermeldt: eerste druk, en is van 1894, maar die is nog niet aan een bron gekoppeld. Wel zijn er [https://books.google.nl/books?id=oJNVAAAAcAAJ scans] beschikbaar. Wat nu? De scan aan de eerste druk-versie toevoegen? En de Van Oorschotversie uit 1951 maskeren tot datum... ? --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 18 mei 2025 17:21 (CEST)
:Die datum klopt inderdaad niet. Dat moet inderdaad de derde druk uit 1951 zijn. Maar volgens mij zijn beide versies auteursrechtenvrij. D.w.z. dat de hertaling inmiddels ook rechtenvrij is. De afbeelding op de voorkant is dat misschien niet, maar ik kan niet 1,2,3 achterhalen wie die gemaakt heeft, dus die kunnen we als anoniem beschouwen. [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 18 mei 2025 17:41 (CEST)
[https://www.dbnl.org/tekst/_nie017195101_01/_nie017195101_01_0024.php HIER] staat vermeld :derde drukj 1951 van Oorschot. Boekomslagen hebben een eigen copyright los van de boekinhoud. Er geldt toch: <Voor anonieme werken, pseudonieme werken of werken die in opdracht zijn gemaakt, bedraagt de auteursrechttermijn 95 jaar vanaf het jaar van de eerste publicatie of 120 jaar vanaf de creatie, afhankelijk van wat het eerst komt> ? --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 18 mei 2025 21:04 (CEST)
:Dat klopt. Voor commons geldt inderdaad een periode van 95 jaar voor anonieme werken, maar je kunt dan zeggen dat je het voor "lokaal gebruik" bestemd is. In Nederland geldt immers een periode van 70 jaar. Ik heb ooit eens ergens gelezen dat dat toegestaan is. [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 19 mei 2025 09:39 (CEST)
::Lokaal gebruik botst met de ws licentie ''commercieel gebruik toegestaan''. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 19 mei 2025 12:30 (CEST)
:::Ja, auteursrechten is vaak een eindeloos iets. In Nederland zou het ook commercieel gebruikt kunnen worden. Tenminste, dat neem ik aan. [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 19 mei 2025 15:27 (CEST)
== Opheffen beveiliging ==
Dag Vincent, nu [[De Sonnetten van Shakespeare]] gekoppeld is aan de bron, is beveiliging niet meer nodig. Kun je die opheffen? --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 25 mei 2025 19:18 (CEST)
== Sjabloon Welkom ==
Dag Vincent, [[Sjabloon:Welkom]] verdient aanpassing: met name niet meer van toepassing is de alinea < ''Wie voorzichtig wil beginnen met bewerken, kan eens kijken bij de Beginnetjes of de Nog te vertalen-bronnen. Wellicht kun je een artikel daar met je expertise uitbreiden.'' > Misschien is er meer te verbeteren, o.a. te vermijden links naar buiten wikisource (die naar wikipedia, dat kan verwarrend zijn voor beginners). [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 6 jun 2025 21:38 (CEST)
:Sorry voor de late reactie. Privézaken. Ik zie dat je het al hebt aangepast. Bedankt daarvoor. [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 13 jun 2025 20:14 (CEST)
== Nakijken ==
Dag Vincent, ik heb een poging gewaagd om [[Sanders & Berlage/Bij de plaat]] aan de bron te koppelen. Kun je dit nakijken en veranderen wat je wenst. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 8 sep 2025 11:27 (CEST)
:Dankjewel. Prima. Zal ik doen. Groet, [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 8 sep 2025 11:49 (CEST)
== Schouburgh ==
Dag Vincent,
Ik ben begonnen met [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 1]] van 3 delen. Ik gebruik lange artikeltitels conform de paar titels die jij ooit aangemaakt had.
Vraag:<s> Kun je de djvu's maken en uploaden van [https://www.google.nl/books/edition/De_groote_schouburgh_der_Nederlantsche_k/Z55ZAAAAcAAJ?hl=nl&gbpv=1&dq=inauthor:%22Arnold+Houbraken%22&printsec=frontcover| Deel II]</s> (is al Index aangemaakt) <s>en [https://www.google.nl/books/edition/De_groote_schouburgh_der_Nederlantsche_k/Y9g9AAAAcAAJ?hl=nl&gbpv=1&dq=inauthor:%22Arnold+Houbraken%22&printsec=frontcover| Deel III.]</s> (pdf staat al op commons).?
Ik wil later ''Schouburg'' (Zie [[:Categorie:Schouburg]]) in alle artikeltitels vervangen door de lange naam. Ik vind ''naamrol'' niet zo'n geschikte titel, waarschijnlijk kunnen te zijner tijd die titels verwijderd worden. Maar eerst moet ik dan titels met de namen van de schilders maken, dat betekent vele honderden artikeltjes... Laat je gedachten er maar vast over gaan, of dat goed is, dan wel of je anders voorstelt. Groet [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 7 okt 2025 21:55 (CEST)
:Ja, dat ziet er goed uit. Bedankt daarvoor. Ik kan alvast kijken naar deel 2. Dan lopen we elkaar niet voor de voeten. [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 8 okt 2025 09:52 (CEST)
::Jij werkt met [[sjabloon:ls]], Ik heb de gewone s gebruikt, dat gaat veel sneller en heeft geen invloed op de ''transclusie'' naar de hoofdnaamruimte. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 8 okt 2025 22:39 (CEST)
:::ok, prima. Lange s is geen halszaak. [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 9 okt 2025 19:52 (CEST)
::::IK heb deel 2 gekoppeld aan de bron, met het vorderen van het proeflezen kunnen de oude delen stapsgewijs verwijderd worden, als eerste kan nu weg [[Schouburg/Deel II/Naamrol 1-18]]. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 28 okt 2025 10:46 (CET)
Dag Vincent, ik heb voor de drie delen de ''Naamlyst der schilders en Schilderessen'' gedaan, kun je nakijken of gebruikte tabelvorm goed is. Gr. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 16 nov 2025 16:37 (CET)
== Tussenstuk ==
Dag Vincen5t, er zijn veel ''tussenstukken'' per deel, in deel 1 noemt de auteur ze ''Tusschenrede'', en er past een bekonpte titel (omschrijving) bij. Voor de uniformiteit had ik het ''tussenstuk'' in deel 2 oook hernoemd naar Tusschenrede. Zie maar hoe je recht kunt doen aan uniformiteit voor de tussenstukken. ==[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 8 dec 2025 21:34 (CET)
== Te repareren ==
Dag Vincent, ik heb Schouburg/Deel II/LYST 131
hernoemd naar Pagina:De Groote Schouburgh Der Nederlantsche Konstschilders En Schilderessen 1719 vol 2.djvu/158, maar dat is fout. Kun jij dit repareren, waarschijnlijk door de hernoeming ongedaan te maken, zonder redirect achter te laten. Daarna moet pag. 158 correct aangemaakt worden als indexpagina. Sorry voor het ongemak. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 9 dec 2025 17:02 (CET)
:Hallo, als het goed is, is het nu teruggedraaid.
:En dat tussenstuk zal ik ook binnenkort fixen.
:Groeten, [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 9 dec 2025 20:17 (CET)
== De enige ==
Dag Vincent,
Roimaine en Raketsla zijn hun moderatorrechten kwijt. Jij ben de enige overgeblevene. Kun je [[:Categorie:Wikisource:Nuweg]] leegmaken? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 13 dec 2025 13:03 (CET)
:prima. [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 13 dec 2025 19:30 (CET)
::Doorverwijzing subpagina deel II resp. III naar deel 2 resp. 3 is overbodig, zodra alles met ''schouburg'' opgeschoond is. Ook de categorie kan hernoemd worden. ~~----
:::Beide pagina's zijn 15 jaar oud. Dus de mogelijkheid bestaat dat er extern naar gelinkt wordt. Vandaar dat ik de doorverwijzing voor beide weer hersteld heb. [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 14 dec 2025 10:51 (CET)
== Nuweg ==
Dag Vincent, op nuweg zijn twee artikelen snel te verwijderen. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 9 feb 2026 17:09 (CET)
:OK. [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 9 feb 2026 17:55 (CET)
==Spam==
Dag Vincent, de [[Gebruiker:MarkTrevino81]] heeft zijn pagina met spamreclame aangemaakt. Kun je de geschiedenis wissen, zodat er geen spam meer zichtbaar is, en als dat mag, de gebruikerspagina verwijderen. En kun je ook ''nuweg'' legen? --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 30 mrt 2026 17:22 (CEST)
:ok. [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 30 mrt 2026 18:41 (CEST)
== You may be an eligible candidate for the U4C election ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Greetings,
The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.
This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.
The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.
In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 28 apr 2026 22:06 (CEST) </div>
<!-- Bericht verzonden door User:Keegan (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 -->
== Pagina in eigen gebruikersruimte verwijderen ==
Beste Vincent Steenberg,
Kan u als beheerder deze pagina in eigen gebruikersruimte verwijderen: [[Gebruiker:NovaSerenQuest/Kladblok]]?
Mvg, [[Gebruiker:NovaSerenQuest|NovaSerenQuest]] ([[Overleg gebruiker:NovaSerenQuest|overleg]]) 5 mei 2026 16:56 (CEST)
:geen probleem. [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 5 mei 2026 17:48 (CEST)
== Paginalijst ==
Beste Vincent,
Zou je mij kunnen helpen met de Paginalijst van [[:Index:Description of Ukraine (Borysthenes) Atlas Maior NL 1664.pdf]]? Blijkbaar doe ik iets niet goed, hij zegt "Fout: er is een ongeldige interval opgegeven".
Mvg, [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 31 mei 2026 17:24 (CEST)
:Hallo @[[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]]
:Ja, dat is een terugkerende hapering. Dit kun je oplossen door:
:1. naar [[Index:Description of Ukraine (Borysthenes) Atlas Maior NL 1664.pdf]] te gaan en op het icoontje [[Bestand:View-refresh.svg|20px]] te klikken. Dit purget het bestand op commons.
:2. opnieuw naar [[Index:Description of Ukraine (Borysthenes) Atlas Maior NL 1664.pdf]] te gaan en op bewerken te klikken en de pagina vervolgens zonder wijziging op te slaan.
:[[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 31 mei 2026 17:46 (CEST)
== Te verwijderen ==
Dag Vincent, engelse tekst [[JCS 1067]] hoort niet op de Nederlandse wikisource, staat op de Engelse wikisource. Te verwijderen. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 1 jun 2026 22:57 (CEST)
:ook [[Drebbel]] hoort hier niet thuis, engelstalig wikipedia-achtig artikel. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 11 jun 2026 18:04 (CEST)
::Nu weg: [[Nederlandse vertaling van Commentarii de bello Gallico]], vandalisme. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 11 sep 2026 13:34 (CEST)
== Vertaling met hulp van AI. ==
Dag Vincent, kun je kijken wat ik aan het doen ben met [[Index:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf]]?
Ik heb alles voorbereid op de Franse wikisource zie [[s:fr:Wikisource:Scriptorium#Traduction ancien français avec AI]] en in mijn eigen computer, nu ben ik begonnen met kopieren/plakken in de pagina's.
Wordt zo'n vertaling met hulp van AI op nl:wikisource geaccepteerd? Wat vind je van de opmaak van de pagina's in twee talen (zie de aangemaakte eerste pagina's via ''bewerken'' met ''bewerking ter controle bekijken'') en hoe de transclusies Zang I en Zang II er uit zien. De vertalingen moeten nog handmatig nagelopen/georrigeerd worden, o.a. op de eigennamen. Ook de paginanummering is vaak verschoven en moet hersteld worden. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 10 aug 2026 21:09 (CEST)
:Hallo @[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]], Interessant idee om dit zo te doen. Dat scheelt een boel werk en hoofdbrekens. Vertalingen zijn toegestaan op nl.wikisource, dus dat is geen probleem. En zo te zien ben je de eerste die een vertaling maakt van deze tekst. Groeten, [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 11 aug 2026 10:03 (CEST)
::Kun je de mislukte [[Sjabloon:Fr-nl]] verwijderen. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 12 aug 2026 12:43 (CEST)
:::Bedankt. En vraag: zal ik de twee kolommen ook zichtbaar maken in de hoofruimtepagina's, vb: eerste 2 pagina's in [[Boudewijn van Sebourg/ZANG I]]? Het is iets extra werk. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 12 aug 2026 22:49 (CEST)
::::Ja, ik zou 2 kolommen laten zien. Dan kan de vertaling beter vergeleken worden. Misschien later ook annotaties, indien nodig. Grappig dat Nijmegen genoemd wordt, maar ik begrijp dat de schrijver Henegouws was. [https://www.dbnl.org/tekst/_ver016197301_01/_ver016197301_01_0016.php Hier] een interessant stuk over Nimay/Nijmegen. Misschien jou al bekend. [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 12 aug 2026 23:20 (CEST)
:::::Ja. Ik heb een lange lijst van ref's. Ik heb overwogen de gegenereerde glossaria toe te voegen, maar daar is wikisource niet voor bedoeld: dat zou geen 840 pagina's maar een veelvoud gaan bedragen. Ben al blij als ik de hele vertaling pagina voor pagina op wikisource krijg. Misschien een binnendoortje door niet de indexpagina's te vullen maar de 26 zangen rechtstreeks op de hoofdruimte te dumpen en vandaar te verplaatsen naar de pagina's. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 13 aug 2026 09:16 (CEST)
== Te repareren ==
Dag Vinent, '''sorry''', ik heb [[Index:Multatuli, Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten (1871).pdf]] aangemaakt en één hoofdstuk proefgelezen, maar had voordat ik de categorie multatuli bekeek niet gezien dat [[Index:Multatuli - Duizen-en-eenige Hoofdstukken over Specialiteiten.djvu]] reeds bestond, met enige pagina's niet-proefgelezen. Kun je dat repareren? --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 18 sep 2026 13:39 (CEST)
ji878qpmzhpq7068pyc2nireysu8bgu
Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw
100
32672
226987
226354
2026-09-17T18:12:24Z
Vincent Steenberg
280
bronnen toegevoegd/verplaatst
226987
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox thema
| naam = Nederlandse schilderkunst;<br>20e eeuw
| afbeelding = Piet Mondrian Victory Boogie Woogie.jpg
| beschrijving = Dit is een overzicht van alle op [[Wikisource:Over Wikisource|Wikisource]] beschikbare bronnen over Nederlandse schilderkunst uit de 20e eeuw.
| artikelwikipedia =
}}
== Algemeen ==
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Tentoonstellingen|Tentoonstellingen]]
== Geschiedenis van de Nederlandse schilderkunst uit de 20e eeuw ==
=== Bijzondere onderwerpen ===
;Akkeringa, Jan (1894-1983)
*''Tentoonstelling Voorburgsche Kunstkring'', Café Vronesteyn, Voorburg, 27 april-5 mei 1935, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (28 april 1935) [[Het Vaderland/Jaargang 67/28 april 1935/Tentoonstelling Voorburgsche Kunstkring|‘Tentoonstelling Voorburgsche Kunstkring’]], ''Het Vaderland'', Ochtendblad B, p. 2.
*''Tentoonstelling Voorburgsche Kunstkring'', Café Vronesteyn, Voorburg, 16-24 mei 1936, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (18 mei 1936) [[Het Vaderland/Jaargang 68/18 mei 1936/Avondblad/Tentoonstelling Voorburgsche Kunstkring|‘Tentoonstelling Voorburgsche Kunstkring’]], ''Het Vaderland'', Avondblad D, p. 2.
;Anrooy, Jan van
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Arntzenius, Floris (1864-1925)
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
;Arntzenius, Paul
*''Gemeentelijke tentoonstelling van kunstwerken van levende meesters (vijfde vierjaarlijksche)'', Musis Sacrum, Arnhem, 4 juli-17 augustus 1913.<br>Aankondigingen en recensies:
**Lapidoth, Frits (13 juli 1913) [[De Nieuwe Courant/Jaargang 13/Nummer 192/Ochtendblad/De vijfde "Vierjaarlijksche" te Arnhem|‘De vijfde "Vierjaarlijksche" te Arnhem’]], ''De Nieuwe Courant'', Ochtendblad, Bijblad van het Ochtendblad, [p. 1].
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
;Avoort, Herman van de
*Anoniem (19 juni 1933) [[Nieuwe Venlosche Courant/Jaargang 71/Nummer 142/Tentoonstelling "Kunst en Arbeid"|‘Tentoonstelling „Kunst en Arbeid”’]], ''Nieuwe Venlosche Courant'', [p. 1].
;Bakermans, Adriaan
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Bander, Jan Cornelis
*''Gemeentelijke tentoonstelling van kunstwerken van levende meesters (vijfde vierjaarlijksche)'', Musis Sacrum, Arnhem, 4 juli-17 augustus 1913.<br>Aankondigingen en recensies:
**Lapidoth, Frits (13 juli 1913) [[De Nieuwe Courant/Jaargang 13/Nummer 192/Ochtendblad/De vijfde "Vierjaarlijksche" te Arnhem|‘De vijfde "Vierjaarlijksche" te Arnhem’]], ''De Nieuwe Courant'', Ochtendblad, Bijblad van het Ochtendblad, [p. 1].
;Bastert, Nicolaas (1854-1939)
*''Catalogus der tentoonstelling van schilderijen enz.'', E.J. van Wisselingh, Panorama Mesdag, Den Haag, oktober-november 1916.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (26 oktober 1916) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 73/Nummer 300/Avondblad/E. J. v. Wisselingh|‘E. J. v. Wisselingh. (Slot.) Gebouw Panorama Mesdag’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, A, p. 1.
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Bauer, Lucas (1896-1959)
*[''Paastentoonstelling''], kunstzaal [Kunst van onze Tijd], Den Haag, 18 maart 1936-...., geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (16 maart 1936) [[Het Vaderland/Jaargang 67/16 maart 1936/Avondblad/Woensdag|‘Woensdag zal de Paaschtentoonstelling in de toonzaal Prins Mauritsplein 21—21 geopend worden […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 1.
;Bayens, Han (1876-1945)
*''H. Bayens'', Koninklijke Kunstzaal Kleykamp, Den Haag, 2-23 januari 1926.<br>Aankondiging en recensies:
**J.H. de Bois (13 januari 1926) [[De Avondpost/Jaargang 41/Nummer 12967/Avondeditie/Kunstkroniek|‘Kunstkroniek’]], ''De Avondpost'', Avondeditie, Tweede blad, p. 1.
;Bendien, Jacob
*Anoniem (11 januari 1985) ‘'Meditist' Jacob Bendien, eigenzinnig kunstenaar’, ''Leeuwarder Courant'', LCetera, [p. 1].
;Berends, Barend
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
;Berg, Ans van den (1873-1942)
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
;Berg, Else
*H.[asselt, Bertha van] (2 oktober 1918) [[Provinciale Overijsselsche en Zwolsche Courant/Jaargang 1918/Nummer 231/Kunst in de Hofstad|‘Kunst in de Hofstad’]], ''Provinciale Overijsselsche en Zwolsche Courant'', Eerste van 2 bladen, [p. 2].
;Berg, Johannes Marinus van den
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
;Berg, Jos van den
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
;Berserik, Hermanus (1921-2002)
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nr. 3.
;Bezaan, Jo (1894-1920)
*Anoniem (23 december 1929) [[Het Vaderland/Jaargang 61/23 december 1929/Avondblad/In den kunsthandel D. Sala & Zn.|‘In den kunsthandel D. Sala & Zn. te Leiden […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, [p. 1].
;Biermans, Jos
*''Midden Limburgse Kunstkring Remunj '45 exposeert. Tentoonstelling ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan'', Gemeentemuseum Roermond, Roermond, 11 december 1955-1 januari 1956.<br>Aankondigingen en recensies:
**L.M. (20 december 1955) [[De Nieuwe Limburger/Jaargang 110/Nummer 295/Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum|‘Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum met een uitgebreide en opvallende expositie in museum te Roermond’]], ''De Nieuwe Limburger'', p. 4.
;Bieruma Oosting, Jeanne (1898-1994)
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nrs. 29-30.
;Bleeker, Laurens (1905-1951)
*''De Onafhankelijken. Vereeniging van Beeldende Kunstenaars Amsterdam. Catalogus tentoonstelling Stedelijk Museum Amsterdam'', 6-28 februari 1937.<br>Aankondigingen en recensies:
**Jan Engelman (25 februari 1937) ‘Amsterdamsche tentoonstellingen. „De Onafhankelijken”’, ''De Tijd'', Avondblad, [p. 5].
;Blommestein, Louise Alice Andrine van
*''Gemeentelijke tentoonstelling van kunstwerken van levende meesters (vijfde vierjaarlijksche)'', Musis Sacrum, Arnhem, 4 juli-17 augustus 1913.<br>Aankondigingen en recensies:
**Lapidoth, Frits (13 juli 1913) [[De Nieuwe Courant/Jaargang 13/Nummer 192/Ochtendblad/De vijfde "Vierjaarlijksche" te Arnhem|‘De vijfde "Vierjaarlijksche" te Arnhem’]], ''De Nieuwe Courant'', Ochtendblad, Bijblad van het Ochtendblad, [p. 1].
;Boas-Zélander, Maria C.
*''Stichting tot Verbreiding van Hedendaagsche Schilderkunst'', Volksuniversiteit, Den Haag, 16-29 november 1931, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1931) [[Haagsche Courant/1931/Nummer 14955/Tentoonstelling Volksuniversiteit|‘Tentoonstelling Volksuniversiteit’]], ''Haagsche Courant'', vijfde blad, p. 2.
**Anoniem (17 november 1931) [[Het Vaderland/Jaargang 63/17 november 1931/Avondblad/De Stichting tot verbreiding van hedendaagsche schilderkunst|‘De Stichting tot verbreiding van hedendaagsche schilderkunst […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, [p. 1].
**W.Jos. de Gruyter (24 november 1931) ‘Groeptentoonstelling S.V.H.S. Gebouw der Volksuniversiteit, alhier’, ''Het Vaderland'', Avondblad C, [p. 1].
*''Stichting tot Verbreiding van Hedendaagsche Schilderkunst'', Volksuniversiteit, Den Haag, 26 november-7 december 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (22 november 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 64/22 november 1932/Avondblad/In het gebouw der Volksuniversiteit|‘In het gebouw der Volksuniversiteit alhier […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 1.
;Bobeldijk, Félicien
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Boer, Gerard de (1874-1935)
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
;Boessen, Mathieu (1912-1998)
*[''Kunst van vroeger ... en nu''], Noordkerk, Meijel, 3-10 juli 1955, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (2 juli 1955) [[Gazet van Limburg/Jaargang 110/Nummer 151/Vlaggen uit in Meyel|‘Vlaggen uit in Meyel. Dertig schietbomen wachten op ruim duizend schutters. Historie gaat herleven in praaltocht van Keizers, Koningen, Koninginnen, Vendeliers, Tambours, Standaardruiters en Schutters’]], ''Gazet van Limburg'', p. 13.
*''Midden Limburgse Kunstkring Remunj '45 exposeert. Tentoonstelling ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan'', Gemeentemuseum Roermond, Roermond, 11 december 1955-1 januari 1956.<br>Aankondigingen en recensies:
**L.M. (20 december 1955) [[De Nieuwe Limburger/Jaargang 110/Nummer 295/Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum|‘Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum met een uitgebreide en opvallende expositie in museum te Roermond’]], ''De Nieuwe Limburger'', p. 4.
;Bogaerts, Jan
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Böhl, Wilhelmina
*''[[De Sphinx, Catalogus der eerste tentoonstelling van werken van leden en genoodigden|De Sphinx. Catalogus der eerste tentoonstelling van werken van leden en genoodigden]]'', De Harmonie, Leiden, 18-31 januari 1917.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (22 januari 1917) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 74/Nummer 21/Avondblad/Gezelschap De Sphinx|‘Gezelschap De Sphinx’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, A, p. 1.
;Bongers, Berend Adrianus (1866-1949)
*[''Vierde tentoonstelling van het comité van St.-Lucas te Delft''], april 1904, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (2 april 1904) [[De Nieuwe Courant/Jaargang 4/Nummer 93/Avondblad/Men meldt ons|‘Men meldt ons: […]’]], ''De Nieuwe Courant'', Avondblad, [p. 2].
;Boonen, Elias
*M.V. (23 november 1916) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 89/Nummer 28618/Avondblad/"De Onafhankelijken"|‘„De Onafhankelijken”]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, p. 6.
;Bosch, Lena ten
*''Kunstkring Delft'', Koornbeurs, Delft, 20 december 1924-...., geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (22 december 1924) [[Delftsche Courant/Jaargang 83/Nummer 301/Kunstkring Delft|‘Kunstkring Delft’]], ''Delftsche Courant'', Eerste Blad, [p. 2].
*''Kunstkring Delft'', Koornbeurs, Delft, december 1925-3 januari 1926, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (24 december 1925) [[Delftsche Courant/Jaargang 84/Nummer 302/Kunstkring-tentoonstelling|‘Kunstkring-tentoonstelling’]], ''Delftsche Courant'', [Eerste Blad], [p. 2].
*''Kunstkring Delft'', Agathaklooster, Delft, 20 november-5 december 1926, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (22 november 1926) [[Delftsche Courant/Jaargang 85/Nummer 274/Kunstkring Delft|‘Kunstkring Delft’]], ''Delftsche Courant'', Eerste blad, [p. 2].
;Bottema, Tjeerd (1884-1978)
*[''Tentoonstelling van werken van Tjeerd Bottema, E. Idema, H. van Schaik en W. van Schaik''], Leeuwarder Kunstkring, Leeuwarden, april 1912, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (24 april 1912) [[Arnhemsche Courant/Jaargang 99/Nummer 7916/Middaguitgave/Kleine berichten|‘Kleine berichten’]], ''Arnhemsche Courant'', Middaguitgave, tweede blad, [p. 1].
;Braken, Peter van den
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Breman, Co
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
;Briët, Arthur
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Broers, Edmée
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
;Bron, Louis
*Anoniem (19 februari 1936) [[Het Vaderland/Jaargang 67/19 februari 1936/Ochtendblad/Kunst en practijk|‘Kunst en practijk’]], ''Het Vaderland'', Ochtendblad A, p. 3.
;Buning, Johan
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nr. 4.
;Cardinaals, Louis
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Castell, Dora (ca. 1898-1972)
*''De Onafhankelijken. Vereeniging van Beeldende Kunstenaars Amsterdam. Catalogus tentoonstelling Stedelijk Museum Amsterdam'', 6-28 februari 1937.<br>Aankondigingen en recensies:
**Jan Engelman (25 februari 1937) ‘Amsterdamsche tentoonstellingen. „De Onafhankelijken”’, ''De Tijd'', Avondblad, [p. 5].
;Chevallier, Co
*''[[:s:fr:Exposition internationale d’art moderne|Exposition Internationale d'Art Moderne]]'', Palais Electorale, Genève, 26 december 1920-25 januari 1921.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (13 januari 1921) [[De Telegraaf/Jaargang 29/Nummer 11075/Avondblad/Moderne kunst te Genève|‘Moderne kunst te Genève’]], ''De Telegraaf'', Avondblad, tweede blad, p. 7.
;Coenen, Herman
*[''Kunst van vroeger ... en nu''], Noordkerk, Meijel, 3-10 juli 1955, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (2 juli 1955) [[Gazet van Limburg/Jaargang 110/Nummer 151/Vlaggen uit in Meyel|‘Vlaggen uit in Meyel. Dertig schietbomen wachten op ruim duizend schutters. Historie gaat herleven in praaltocht van Keizers, Koningen, Koninginnen, Vendeliers, Tambours, Standaardruiters en Schutters’]], ''Gazet van Limburg'', p. 13.
;Colnot, Arnout (1887-1983)
*''XVII Biennale di Venezia'', Venetië, 4 mei-4 november 1930.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (15 augustus 1930) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 103/Nummer 33579/Avondblad/De zeventiende Biennale te Venetië|‘De zeventiende „Biennale” te Venetië’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, p. 9.
;Dam, Han van (1901-1975)
*''De Onafhankelijken. Vereeniging van Beeldende Kunstenaars Amsterdam. Catalogus tentoonstelling Stedelijk Museum Amsterdam'', 6-28 februari 1937.<br>Aankondigingen en recensies:
**Jan Engelman (25 februari 1937) ‘Amsterdamsche tentoonstellingen. „De Onafhankelijken”’, ''De Tijd'', Avondblad, [p. 5].
;Dam, Max van
*[''Najaarstentoonstelling van den Bredasche Kunstkring''], Concordia, Breda, 29 oktober 1936-....<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (30 oktober 1936) [[Bredasche Courant/Jaargang 146/Nummer 256/Tentoonstelling Bredasche Kunstkring|‘Tentoonstelling Bredasche Kunstkring’]], ''Bredasche Courant'', [p. 1].
;Dam, Wijnand van
*''[[De Sphinx, Catalogus der eerste tentoonstelling van werken van leden en genoodigden|De Sphinx. Catalogus der eerste tentoonstelling van werken van leden en genoodigden]]'', De Harmonie, Leiden, 18-31 januari 1917.
;Deering, Willem (1887-1954)
*Anoniem (7 augustus 1920) [[Het Vaderland/Jaargang 52/7 augustus 1920/Avondblad/Nationale Opera|‘Nationale Opera’]], ''Het Vaderland'', Avondblad A, [p. 1].
;Delft, Jan van
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Dievenbach, Hendricus Anthonius
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Dillen, Peter Martinus
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Dingstee, A. van
*Anoniem (18 oktober 1924) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 81/Nummer 289/In J. H. de Bois' Kunsthandel|‘In J. H. de Bois’ Kunsthandel te Haarlem […]’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, B, p. 1.
;Dittlinger, Marinus Bonifacius Willem
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Domburg, Antoon van
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Dongen, Kees van
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nr. .
;Dooijewaard, Jacob (1876-1969)
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
*''Tentoonstelling van schilderijen en beeldhouwwerken vervaardigd door leden der Maatschappij'', Arti et Amicitiae, Amsterdam, 10 april-mei 1937.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (12 april 1937) [[Arnhemsche Courant/Jaargang 124/Nummer 15586/Tentoonstelling Arti et Amicitiae|‘Tentoonstelling „Arti et Amicitiae”’]], ''Arnhemsche Courant'', tweede blad, p. 3.
;Duursma, Djurre Pieter
*Doesburg, Theo van (4 maart 1916) [[Twenthe/4 maart 1916/De schilderwerken en batiks van Djurre Duursma|‘De schilderwerken en batiks van Djurre Duursma ’]], ''Twenthe'', editie onbekend, paginanummer onbekend.
*[De Anderen]. ''Catalogus der eerste tentoonstelling van kunstwerken der leden in de kunstzalen d'Audretsch'', Den Haag, 7 mei-7 juni 1916 (verlengd tot tweede helft juni).<br />Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (4 mei 1916) [[Leidsch Dagblad/Nummer 17235/"De Anderen"|‘„De Anderen”’]], ''Leidsch Dagblad'', Eerste Blad, [p. 1].
**U. (25 mei 1916) [[Dagblad van Zuid-Holland en 's-Gravenhage/Jaargang 245/Nummer 123/De Anderen|‘De Anderen’]], ''Dagblad van Zuid-Holland en 's-Gravenhage'', eerste blad, [p. 1].
;Eck, Karel Antonie van
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
;Eeden, Paul van (1907-1996)
*[''Beeldhouwwerken door Dirk Bus en schilderijen van Paul van Eeden''], Kunstzaal ’t Center, Den Haag, ....-9 juni 1933, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
*Anoniem (23 mei 1933) [[Het Vaderland/Jaargang 65/23 mei 1933/Avondblad/Tot 9 Juni|‘Tot 9 Juni […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 1.
;Epen, Jan van
*''Moderne Kunst Kring (Cercle de l’art moderne). Catalogue des ouvrages de peinture, sculpture, dessin, gravure'', Stedelijk Museum, Amsterdam, 6 oktober-7 november 1912.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (5 oktober 1912) [[Het Nieuws van den Dag/1912/Nummer 13135/De Moderne Kunstkring|‘De Moderne Kunstkring’]], ''Het Nieuws van den Dag'', Zesde Blad, [p. 1].
**C.L. Dake (15 oktober 1912) [[De Telegraaf/Jaargang 20/Nummer 7292/Avondblad/De Moderne Kunstkring|‘De Moderne Kunstkring’]], ''De Telegraaf'', Avondblad, Tweede Blad, p. 8.
;Ferwerda, Barend (1880-1958)
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
*[''Tentoonstelling van werken van B. Ferwerda en A.J.J. de Winter''], Waaggebouw, Nijmegen, 19 oktober-2 november 1924, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (18 oktober 1924) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 81/Nummer 289/Avondblad/De Kunstkring In Consten Een|‘De Kunstkring In Consten Een te Nijmegen […]’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, B, p. 1.
;Fokkens, Phocas
*[De Anderen]. ''Catalogus der eerste tentoonstelling van kunstwerken der leden in de kunstzalen d'Audretsch'', Den Haag, 7 mei-7 juni 1916 (verlengd tot tweede helft juni).<br />Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (4 mei 1916) [[Leidsch Dagblad/Nummer 17235/"De Anderen"|‘„De Anderen”’]], ''Leidsch Dagblad'', Eerste Blad, [p. 1].
**U. (25 mei 1916) [[Dagblad van Zuid-Holland en 's-Gravenhage/Jaargang 245/Nummer 123/De Anderen|‘De Anderen’]], ''Dagblad van Zuid-Holland en 's-Gravenhage'', eerste blad, [p. 1].
;Franssen, Leo
*''Hedendaagsche Limburgsche Kunst'', Gemeentemuseum, Den Haag, 30 oktober-12 december 1937.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (30 oktober 1937) [[De Tijd/Nummer 29685/Avondblad/Hedendaagsche Limburgsche Kunst|‘Hedendaagsche Limburgsche Kunst’]], ''De Tijd'', Avondblad, [p. 5].
;Gallas, Corry
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
;Gardenier, Jaap (1933-)
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nr. 10.
;Garf, Salomon (1879-1943)
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
*''Tentoonstelling van schilderijen en beeldhouwwerken vervaardigd door leden der Maatschappij'', Arti et Amicitiae, Amsterdam, 10 april-mei 1937.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (12 april 1937) [[Arnhemsche Courant/Jaargang 124/Nummer 15586/Tentoonstelling Arti et Amicitiae|‘Tentoonstelling „Arti et Amicitiae”’]], ''Arnhemsche Courant'', tweede blad, p. 3.
;Gerdes, Ed (1887-1945)
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
;Gerretsen, Huub
*''Stichting tot Verbreiding van Hedendaagsche Schilderkunst'', Volksuniversiteit, Den Haag, 16-29 november 1931, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1931) [[Haagsche Courant/1931/Nummer 14955/Tentoonstelling Volksuniversiteit|‘Tentoonstelling Volksuniversiteit’]], ''Haagsche Courant'', vijfde blad, p. 2.
**Anoniem (17 november 1931) [[Het Vaderland/Jaargang 63/17 november 1931/Avondblad/De Stichting tot verbreiding van hedendaagsche schilderkunst|‘De Stichting tot verbreiding van hedendaagsche schilderkunst […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, [p. 1].
**W.Jos. de Gruyter (24 november 1931) ‘Groeptentoonstelling S.V.H.S. Gebouw der Volksuniversiteit, alhier’, ''Het Vaderland'', Avondblad C, [p. 1].
;Gielen, Gerda (1910-1983)
*[''Kunst van vroeger ... en nu''], Noordkerk, Meijel, 3-10 juli 1955, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (2 juli 1955) [[Gazet van Limburg/Jaargang 110/Nummer 151/Vlaggen uit in Meyel|‘Vlaggen uit in Meyel. Dertig schietbomen wachten op ruim duizend schutters. Historie gaat herleven in praaltocht van Keizers, Koningen, Koninginnen, Vendeliers, Tambours, Standaardruiters en Schutters’]], ''Gazet van Limburg'', p. 13.
*''Midden Limburgse Kunstkring Remunj '45 exposeert. Tentoonstelling ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan'', Gemeentemuseum Roermond, Roermond, 11 december 1955-1 januari 1956.<br>Aankondigingen en recensies:
**L.M. (20 december 1955) [[De Nieuwe Limburger/Jaargang 110/Nummer 295/Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum|‘Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum met een uitgebreide en opvallende expositie in museum te Roermond’]], ''De Nieuwe Limburger'', p. 4.
;Gils, Petrus van
*''Tentoonstelling van de leden van de Bredasche Kunstkring'', Sociëteit Concordia, Breda, 18-22 mei 1934, getypte catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (19 mei 1934) [[Dagblad van Noord-Brabant/Jaargang 74/Nummer 14941/Bredasche Kunstkring|‘Bredasche Kunstkring’]], ''Dagblad van Noord-Brabant'', tweede blad, p. 6.
*''Bredasche Kunstkring, werken van leden'', Stedelijk Museum, Breda, 5-12 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (6 juli 1935) [[Dagblad van Noord-Brabant/Jaargang 75/Nummer 15285/De tentoonstelling in Concordia en Stedelijk Museum|‘De tentoonstelling in Concordia en Stedelijk Museum’]], ''Dagblad van Noord-Brabant'', tweede blad, p. 6.
*[''Pinkster-tentoonstelling''], Concordia, Breda, 29 mei-2 juni 1936.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (30 mei 1936) [[Dagblad van Noord-Brabant/Jaargang 76/Nummer 15559/Bredasche Kunstkring|‘Bredasche Kunstkring’]], ''Dagblad van Noord-Brabant'', p. 6.
;Goedvriend, Theo
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
;Gorter, Arnold Marc (1866-1933)
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
;Graadt van Roggen, Johannes (1867-1959)
*[''Tentoonstelling van schilderijen, tekeningen en etsen van Graadt van Roggen''], Leidsche Kunstvereeniging, Leiden, ca. 16-ca. 23 december 1905, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (18 december 1905) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 78/Nummer 24654/Avondblad/Men meldt ons uit Leiden|‘Men meldt ons uit Leiden: […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, p. 10.
;Graafland, Rob
*Anoniem (7 april 1931) [[Nieuwe Venlosche Courant/Jaargang 69/Nummer 81/Twintig jaar Limburgsche Kunstkring|‘Twintig jaar Limburgsche Kunstkring. Een tentoonstelling van de werken der leden en oud-leden’]], ''Nieuwe Venlosche Courant'', [p. 2].
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Grégoire, Jan
*''Hedendaagsche Limburgsche Kunst'', Gemeentemuseum, Den Haag, 30 oktober-12 december 1937.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (30 oktober 1937) [[De Tijd/Nummer 29685/Avondblad/Hedendaagsche Limburgsche Kunst|‘Hedendaagsche Limburgsche Kunst’]], ''De Tijd'', Avondblad, [p. 5].
;Groenendaal, Jeane (1898-1966)
*''Werk van leden van de Limburgse Kunstkring'', Schilder- en tekenkundig Genootschap Kunstliefde, Utrecht, juni 1935, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 juni 1935) [[Limburger Koerier/Jaargang 90/Nummer 142/Limburgsche schilders|‘Limburgsche schilders. Waardeering voor hun werk. Een tentoonstelling te Utrecht’]], ''Limburger Koerier'', [eerste blad], p. 2.
*[''Kunst van vroeger ... en nu''], Noordkerk, Meijel, 3-10 juli 1955, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (2 juli 1955) [[Gazet van Limburg/Jaargang 110/Nummer 151/Vlaggen uit in Meyel|‘Vlaggen uit in Meyel. Dertig schietbomen wachten op ruim duizend schutters. Historie gaat herleven in praaltocht van Keizers, Koningen, Koninginnen, Vendeliers, Tambours, Standaardruiters en Schutters’]], ''Gazet van Limburg'', p. 13.
*''Midden Limburgse Kunstkring Remunj '45 exposeert. Tentoonstelling ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan'', Gemeentemuseum Roermond, Roermond, 11 december 1955-1 januari 1956.<br>Aankondigingen en recensies:
**L.M. (20 december 1955) [[De Nieuwe Limburger/Jaargang 110/Nummer 295/Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum|‘Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum met een uitgebreide en opvallende expositie in museum te Roermond’]], ''De Nieuwe Limburger'', p. 4.
;Groenestein, Jan (1919-1971)
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nrs. 14-15.
;Gussenhoven, Georges (1899-1990)
*''Stichting tot Verbreiding van Hedendaagsche Schilderkunst'', Volksuniversiteit, Den Haag, 16-30 november 1930, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (15 november 1930) [[Haagsche Courant/1930/Nummer 14653/Stichting tot verbreiding van hedendaagsche schilderkunst|‘Stichting tot verbreiding van hedendaagsche schilderkunst’]], ''Haagsche Courant'', tweede blad, p. 2.
;Hartman, Wibbo
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
;Hasselt, Bertha van
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
;Haverman, Hendrik (1857-1928)
*Anoniem (23 maart 1905) [[De Noordbrabanter/Jaargang 76/Nummer 3947/Tentoonstelling te Luik|‘Tentoonstelling te Luik’]], ''De Noord Brabanter'', [p. 2].
;Haverman-Birnie, Carolina
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
;Heel, Jan van (1898-1990)
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nr. 17.
;Heesters, Jan
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Heide, Johannes Wilhelm van der (1878-1956)
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
;Heijnen, Frans (1913-1981)
*[''Kunst van vroeger ... en nu''], Noordkerk, Meijel, 3-10 juli 1955, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (2 juli 1955) [[Gazet van Limburg/Jaargang 110/Nummer 151/Vlaggen uit in Meyel|‘Vlaggen uit in Meyel. Dertig schietbomen wachten op ruim duizend schutters. Historie gaat herleven in praaltocht van Keizers, Koningen, Koninginnen, Vendeliers, Tambours, Standaardruiters en Schutters’]], ''Gazet van Limburg'', p. 13.
;Helden, Jan van
*Gootzen, P.J. (1969) ‘Jan van Helden. Kunstenaar uit eigen Heem’, ''roerstreek ’69'', p. 39-42.
;Hem, Piet van der
*Anoniem (12 oktober 1913) [[Het Vaderland/Jaargang 45/Nummer 243/Agenda|‘Agenda’]], ''Het Vaderland'', Ochtendblad, B, [p. 2].
;Henkes, Dolf (1903-1989)
*''Catalogus van de St. Willibrordtentoonstelling. Willibrord-herdenking 739-1939'', Centraal Museum, Universiteit Utrecht, Dom van Utrecht, Utrecht, 16 juni-15 september 1939.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (14 juni 1939) [[Haagsche Courant/1939/Nummer 17286/De groote Willibrordtentoonstelling te Utrecht|‘De groote Willibrordtentoonstelling te Utrecht wordt morgen geopend door minister Colijn. Een schat aan kunstwerken van de vroege Middeleeuwen tot op onzen tijd’]], ''Haagsche Courant'', tweede blad, p. 3.
;Heynes, Theodoor (1920-1990)
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nr. 19.
;Heyse, Jan
*[''Grafiek''], Haagsche Kunstkring, Den Haag, 1929, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Ω (18 december 1929) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 102/Nummer 33343/Ochtendblad/Kunst in Den Haag|‘Kunst in Den Haag’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, tweede blad, p. 7.
;Hogerwaard, Georges
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Hollman, Charles
*''Werk van leden van de Limburgse Kunstkring'', Schilder- en tekenkundig Genootschap Kunstliefde, Utrecht, juni 1935, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 juni 1935) [[Limburger Koerier/Jaargang 90/Nummer 142/Limburgsche schilders|‘Limburgsche schilders. Waardeering voor hun werk. Een tentoonstelling te Utrecht’]], ''Limburger Koerier'', [eerste blad], p. 2.
;Hoog, Bernard de (1866-1943)
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
;Hoog, Hendrik de
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
;Höppe, Ferdinand Bernhard (1841-1922)
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
;Horn, Jos ten (1894-1956)
*''Catalogus van de St. Willibrordtentoonstelling. Willibrord-herdenking 739-1939'', Centraal Museum, Universiteit Utrecht, Dom van Utrecht, Utrecht, 16 juni-15 september 1939.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (14 juni 1939) [[Haagsche Courant/1939/Nummer 17286/De groote Willibrordtentoonstelling te Utrecht|‘De groote Willibrordtentoonstelling te Utrecht wordt morgen geopend door minister Colijn. Een schat aan kunstwerken van de vroege Middeleeuwen tot op onzen tijd’]], ''Haagsche Courant'', tweede blad, p. 3.
;Jans, Jan (1872-1943)
*Anoniem (28 mei 1922) [[De Telegraaf/Jaargang 30/Nummer 11570/Memorandum|‘Memorandum’]], ''De Telegraaf'', p. 9.
;Jansen, Jan (1876-1958)
*''Kunstkring Delft'', Koornbeurs, Delft, 20 december 1924-...., geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (22 december 1924) [[Delftsche Courant/Jaargang 83/Nummer 301/Kunstkring Delft|‘Kunstkring Delft’]], ''Delftsche Courant'', Eerste Blad, [p. 2].
*''Kunstkring Delft'', Koornbeurs, Delft, december 1925-3 januari 1926, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (24 december 1925) [[Delftsche Courant/Jaargang 84/Nummer 302/Kunstkring-tentoonstelling|‘Kunstkring-tentoonstelling’]], ''Delftsche Courant'', [Eerste Blad], [p. 2].
*''Kunstkring Delft'', Agathaklooster, Delft, 20 november-5 december 1926, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (22 november 1926) [[Delftsche Courant/Jaargang 85/Nummer 274/Kunstkring Delft|‘Kunstkring Delft’]], ''Delftsche Courant'', Eerste blad, [p. 2].
;Jansen, Willem (1892-1969)
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
;Janssen, Maria Francisca Hubertina (1878-1925)
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
;Janssen, Pierre
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Jelinger, Han
*Anoniem (17 oktober 1936) [[Limburger Koerier/Jaargang 91/Nummer 245/Kunstenaarsvereeniging "Limburg"|‘Kunstenaarsvereeniging „Limburg”. Niet voor amateurs’]], ''Limburger Koerier'', p. 3.
*''Hedendaagsche Limburgsche Kunst'', Gemeentemuseum, Den Haag, 30 oktober-12 december 1937.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (30 oktober 1937) [[De Tijd/Nummer 29685/Avondblad/Hedendaagsche Limburgsche Kunst|‘Hedendaagsche Limburgsche Kunst’]], ''De Tijd'', Avondblad, [p. 5].
;Jennekens, Nic (1915-1984)
*[''Kunst van vroeger ... en nu''], Noordkerk, Meijel, 3-10 juli 1955, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (2 juli 1955) [[Gazet van Limburg/Jaargang 110/Nummer 151/Vlaggen uit in Meyel|‘Vlaggen uit in Meyel. Dertig schietbomen wachten op ruim duizend schutters. Historie gaat herleven in praaltocht van Keizers, Koningen, Koninginnen, Vendeliers, Tambours, Standaardruiters en Schutters’]], ''Gazet van Limburg'', p. 13.
;Jong, Germ de (1886-1967)
*''Salon des Indédendants'', Grand Palais, Parijs, 1927.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (31 januari 1927) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 100/Nummer 32299/Avondblad/"Indépendants"|‘„Indépendants”’]], ''Algemeen Handelsblad'', derde blad, p. 9.
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nr. 20.
;Karsen, Eduard (1860-1941)
*''Catalogus van de kersttentoonstelling in het Museum Boymans'', Museum Boymans, Rotterdam, 23 december 1932-7 januari 1933.<br>Aankondigingen en recensies:
**P.K.-n. (24 december 1932) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 105/Nummer 34436/Avondblad/Kersttentoonstelling in het Museum Boymans|‘Kersttentoonstelling in het Museum Boymans’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p. 9.
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Ket, Dick
*''In Holland staat een huis. Het interieur van 1800 tot heden'', Stedelijk Museum, Amsterdam, juli-oktober 1941.<br>Aankondigingen en recensies:
**L. (15 juli 1941) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 114/Nummer 37530/Avondblad/Woninginrichting in de nieuwe eeuw|‘Woninginrichting in de nieuwe eeuw’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p. 5.
;Kiehl, Henri
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
;Knip, Willem (1883-1967)
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Koch, Pyke
*''Catalogus van de kersttentoonstelling in het Museum Boymans'', Museum Boymans, Rotterdam, 23 december 1932-7 januari 1933.<br>Aankondigingen en recensies:
**P.K.-n. (24 december 1932) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 105/Nummer 34436/Avondblad/Kersttentoonstelling in het Museum Boymans|‘Kersttentoonstelling in het Museum Boymans’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p. 9.
*Anoniem (11 mei 1936) [[Haagsche Courant/1936/Nummer 16338/Bijzondere frankeerzegels|‘Bijzondere frankeerzegels. Ter gelegenheid van het 300-jarige bestaan der Utrechtsche universiteit’]], ''Haagsche Courant'', vierde blad, p. 3.
*Anoniem (5 september 1938) [[De Maasbode/Jaargang 70/Nummer 28200/Avondblad/Het Centraal Museum te Utrecht|‘Het Centraal Museum te Utrecht. De viering van het honderdjarig bestaan. Een aantal schenkingen bij deze gelegenheid gedaan’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, p. 9.
;Komter, Douwe
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Koolwijk, Cornelis Marie van
*''Tentoonstelling van de leden van de Bredasche Kunstkring'', Sociëteit Concordia, Breda, 18-22 mei 1934, getypte catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (19 mei 1934) [[Dagblad van Noord-Brabant/Jaargang 74/Nummer 14941/Bredasche Kunstkring|‘Bredasche Kunstkring’]], ''Dagblad van Noord-Brabant'', tweede blad, p. 6.
*''Bredasche Kunstkring, werken van leden'', Stedelijk Museum, Breda, 5-12 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (6 juli 1935) [[Dagblad van Noord-Brabant/Jaargang 75/Nummer 15285/De tentoonstelling in Concordia en Stedelijk Museum|‘De tentoonstelling in Concordia en Stedelijk Museum’]], ''Dagblad van Noord-Brabant'', tweede blad, p. 6.
;Koppenol, Cornelis
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Kops, Frans
*Anoniem (26 augustus 1918) [[De Maasbode/Jaargang 50/Nummer 15847/Avondblad/Tentoonstellingen|‘Tentoonstellingen’]], ''De Maasbode'', Avondblad, tweede blad, p. 2-3.
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Koster, Anton L. (1859-1937)
*''Tentoonstelling van aquarellen, teekeningen, etsen, lithographiën en beeldhouwwerk door werkende leden van Pulchri Studio'', Pulchri Studio, Den Haag, 6 december 1906-1907.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (27 maart 1907) [[De Nieuwe Courant/Jaargang 7/Nummer 86/Ochtendblad/Op de groepententoonstelling in Pulchri Studio|‘Op de groepententoonstelling in Pulchri Studio […]’]], ''De Nieuwe Courant'', Ochtendblad, [p. 3].
;Krabbé, Heinrich Martin (1868-1931)
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
;Kramer, Martinus (1860-1918)
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
;Kropff, Joop
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
;Krug, Han
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
;Kruyder, Herman (1881-1935)
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nr. 25.
;Kuyten, Harrie (1883-1952)
*''De Onafhankelijken. Vereeniging van Beeldende Kunstenaars Amsterdam. Catalogus tentoonstelling Stedelijk Museum Amsterdam'', 6-28 februari 1937.<br>Aankondigingen en recensies:
**Jan Engelman (25 februari 1937) ‘Amsterdamsche tentoonstellingen. „De Onafhankelijken”’, ''De Tijd'', Avondblad, [p. 5].
;Laar, Arnold van de
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Laat, Hendrik de
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Laguna, Baruch
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Langeveld, Frans (1877-1939)
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
;Leck, Bart van der
*Anoniem (22 augustus 1919) [[De Maasbode/Jaargang 51/Nummer 16456/Avondblad/De Raad voor Nederl. Kunst en Letteren in den Vreemde|‘De Raad voor Nederl. Kunst en Letteren in den Vreemde’]], ''De Maasbode'', Avondblad, eerste blad, p. 2.
*H. (30 januari 1923) [[Provinciale Overijsselsche en Zwolsche Courant/Jaargang 1923/Nummer 25/"De Branding"|‘„De Branding”’]], ''Provinciale Overijsselsche en Zwolsche Courant'', Tweede Blad, [p. 2-3].
;Ledeboer, Sara (1867-1952)
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
;Legner, Johan Coenraad Ulrich (1859-1932)
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
;Lehmann, Anna
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Leurs, Henk (1890-1956)
*''Kunstkring Delft'', Koornbeurs, Delft, december 1925-3 januari 1926, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (24 december 1925) [[Delftsche Courant/Jaargang 84/Nummer 302/Kunstkring-tentoonstelling|‘Kunstkring-tentoonstelling’]], ''Delftsche Courant'', [Eerste Blad], [p. 2].
*''Kunstkring Delft'', Agathaklooster, Delft, 20 november-5 december 1926, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (22 november 1926) [[Delftsche Courant/Jaargang 85/Nummer 274/Kunstkring Delft|‘Kunstkring Delft’]], ''Delftsche Courant'', Eerste blad, [p. 2].
;Lijnschooten, Jan van (1875-1958)
*[''Vierde tentoonstelling van het comité van St.-Lucas te Delft''], april 1904, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (2 april 1904) [[De Nieuwe Courant/Jaargang 4/Nummer 93/Avondblad/Men meldt ons|‘Men meldt ons: […]’]], ''De Nieuwe Courant'', Avondblad, [p. 2].
;Lint, Suze de
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Löb, Alfred
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
;Lommen, Frans (1921-2005)
*''Midden Limburgse Kunstkring Remunj '45 exposeert. Tentoonstelling ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan'', Gemeentemuseum Roermond, Roermond, 11 december 1955-1 januari 1956.<br>Aankondigingen en recensies:
**L.M. (20 december 1955) [[De Nieuwe Limburger/Jaargang 110/Nummer 295/Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum|‘Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum met een uitgebreide en opvallende expositie in museum te Roermond’]], ''De Nieuwe Limburger'', p. 4.
;Lommers, Frans
*[''Kunst van vroeger ... en nu''], Noordkerk, Meijel, 3-10 juli 1955, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (2 juli 1955) [[Gazet van Limburg/Jaargang 110/Nummer 151/Vlaggen uit in Meyel|‘Vlaggen uit in Meyel. Dertig schietbomen wachten op ruim duizend schutters. Historie gaat herleven in praaltocht van Keizers, Koningen, Koninginnen, Vendeliers, Tambours, Standaardruiters en Schutters’]], ''Gazet van Limburg'', p. 13.
;Mackenzie, Maria Henry
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Maks, Kees (1876-1967)
*''XVII Biennale di Venezia'', Venetië, 4 mei-4 november 1930.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (15 augustus 1930) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 103/Nummer 33579/Avondblad/De zeventiende Biennale te Venetië|‘De zeventiende „Biennale” te Venetië’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, p. 9.
;Marré, Gerrit
*Haveha (6 juli 1934) [[Nieuwe Tilburgsche Courant/Jaargang 56/Nummer 11980/Kunsttentoonstelling in de congreszaal|‘Kunsttentoonstelling in de congreszaal. II’]], ''Nieuwe Tilburgsche Courant'', tweede blad, [p. 2].
;Martens, Willy (1856-1927)
*Anoniem (2 spril 1904) [[De Nieuwe Courant/Jaargang 4/Nummer 93/Avondblad/Volgens ontvangen telegram|‘Volgens ontvangen telegram van Willy Martens aan Mesdag, […]’]], ''De Nieuwe Courant'', Avondblad, [p. 2].
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
;Mastenbroek, Johan Hendrik van
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Meijer, Sal
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Mendlik, Oszkár (1871-1963)
*Anoniem (25 april 1914) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 87/Nummer 27675/Avondblad/De Hongaarsche schilder Oscar Mendlik|‘De Hongaarsche schilder Oscar Mendlik, […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Tweede blad, p. 7.
;Mierlo, Louise van
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Moll, Evert
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
;Monnickendam, Martin
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
*''XVII Biennale di Venezia'', Venetië, 4 mei-4 november 1930.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (15 augustus 1930) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 103/Nummer 33579/Avondblad/De zeventiende Biennale te Venetië|‘De zeventiende „Biennale” te Venetië’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, p. 9.
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Moor, Pieter Cornelis de (1866-1953)
*''Tentoonstelling van werken door P. Cornelis de Moor'', Kunsthandel Esther Surrey, Scheveningen, juni-juli 1918.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (26 juni 1918) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 75/Nummer 175/Avondblad/P. C. de Moor|‘P. C. de Moor’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, A, p. 1.
*[''P.C. de Moor''], De Poort, Den Haag, december 1929, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Ω (18 december 1929) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 102/Nummer 33343/Ochtendblad/Kunst in Den Haag|‘Kunst in Den Haag’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, tweede blad, p. 7.
;Moulijn, Simon (1866-1948)
*Anoniem (20 november 1915) [[De Amstelbode/Jaargang 24/Nummer 7005/Koningin Elisabeth gehuldigd|‘Koningin Elisabeth gehuldigd’]], ''De Amstelbode'', Tweede Blad, [p. 3].
;Muis, Albert (1914-1988)
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nr. 27.
;Mulder, Albert
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Müller, Willem (1859-1923)
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
;Nieser, Hans
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Oerder, Frans
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Oldewelt, Ferdinand (1857-1935)
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
;Ontrop, Herman Gijsbertus
*[''halfjaarlijksche tentoonstelling Bredasche Kunstkring''], Concordia, Breda, december 1935, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (4 december 1935) [[Bredasche Courant/Jaargang 145/Nummer 283/Bredasche Kunstkring|‘Bredasche Kunstkring’]], ''De Bredasche Courant'', [p. 1].
*[''Pinkster-tentoonstelling''], Concordia, Breda, 29 mei-2 juni 1936.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (30 mei 1936) [[Dagblad van Noord-Brabant/Jaargang 76/Nummer 15559/Bredasche Kunstkring|‘Bredasche Kunstkring’]], ''Dagblad van Noord-Brabant'', p. 6.
*[''Najaarstentoonstelling van den Bredasche Kunstkring''], Concordia, Breda, 29 oktober 1936-....<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (30 oktober 1936) [[Bredasche Courant/Jaargang 146/Nummer 256/Tentoonstelling Bredasche Kunstkring|‘Tentoonstelling Bredasche Kunstkring’]], ''Bredasche Courant'', [p. 1].
;Oosten Slingeland, To van (1887-1975)
*[tentoonstelling van kunstnijverheid], Nederlandsche Vrouwenclub, Amsterdam, 24 december 1932-3 januari 1933, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (24 december 1932) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 105/Nummer 34436/Avondblad/Agenda|‘Agenda. Amsterdam’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p. 9.
;Paes, Wil
*''Midden Limburgse Kunstkring Remunj '45 exposeert. Tentoonstelling ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan'', Gemeentemuseum Roermond, Roermond, 11 december 1955-1 januari 1956.<br>Aankondigingen en recensies:
**L.M. (20 december 1955) [[De Nieuwe Limburger/Jaargang 110/Nummer 295/Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum|‘Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum met een uitgebreide en opvallende expositie in museum te Roermond’]], ''De Nieuwe Limburger'', p. 4.
;Peeters, Frans
*Anoniem (31 juli 1993) ‘Recent werk Frans Peeters’, ''Limburgsch Dagblad'', p. 2.
;Peizel, Bart (1887-1974)
*Anoniem (23 december 1929) [[Het Vaderland/Jaargang 61/23 december 1929/Avondblad/De bijeenkomst der jury|‘De bijeenkomst der jury voor den door de Thérèse van Duyl-Schwartze Stichting uitgeschreven Portretprijs […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, [p. 1].
;Perey, Emmanuel (1864-1937)
*Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/De heer Emmanuel Perey|‘De heer Emmanuel Perey, kunstschilder te Venlo, […]’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
;Pessers, Henriëtte (1899-1986)
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
*''De Onafhankelijken. Vereeniging van Beeldende Kunstenaars Amsterdam. Catalogus tentoonstelling Stedelijk Museum Amsterdam'', 6-28 februari 1937.<br>Aankondigingen en recensies:
**Jan Engelman (25 februari 1937) ‘Amsterdamsche tentoonstellingen. „De Onafhankelijken”’, ''De Tijd'', Avondblad, [p. 5].
;Philipse, Maria
*''Gemeentelijke tentoonstelling van kunstwerken van levende meesters (vijfde vierjaarlijksche)'', Musis Sacrum, Arnhem, 4 juli-17 augustus 1913.<br>Aankondigingen en recensies:
**Lapidoth, Frits (13 juli 1913) [[De Nieuwe Courant/Jaargang 13/Nummer 192/Ochtendblad/De vijfde "Vierjaarlijksche" te Arnhem|‘De vijfde "Vierjaarlijksche" te Arnhem’]], ''De Nieuwe Courant'', Ochtendblad, Bijblad van het Ochtendblad, [p. 1].
;Pieters, Evert (1856-1932)
*Anoniem (23 december 1929) [[Het Vaderland/Jaargang 61/23 december 1929/Avondblad/Zooals bekend|‘Zooals bekend zal de gemeente Laren (N.H.) voor het nieuwe gouvernementsgebouw te Haarlem een schilderij aanbieden. […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, [p. 1].
;Pijnenburg, Reinier
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Poortenaar, Jan (1886-1958)
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
;Port, Justin van de
*Anoniem (4 mei 1932) [[Limburger Koerier/Jaargang 87/Nummer 105/Schilderkunst|‘Schilderkunst. Maastrichtsch Stedelijk Museum. Een jongeren groep’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, p. 9.
*''Werk van leden van de Limburgse Kunstkring'', Schilder- en tekenkundig Genootschap Kunstliefde, Utrecht, juni 1935, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 juni 1935) [[Limburger Koerier/Jaargang 90/Nummer 142/Limburgsche schilders|‘Limburgsche schilders. Waardeering voor hun werk. Een tentoonstelling te Utrecht’]], ''Limburger Koerier'', [eerste blad], p. 2.
;Princée, Gerard (1908-1999)
*[''halfjaarlijksche tentoonstelling Bredasche Kunstkring''], Concordia, Breda, december 1935, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (4 december 1935) [[Bredasche Courant/Jaargang 145/Nummer 283/Bredasche Kunstkring|‘Bredasche Kunstkring’]], ''De Bredasche Courant'', [p. 1].
*[''Pinkster-tentoonstelling''], Concordia, Breda, 29 mei-2 juni 1936.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (30 mei 1936) [[Dagblad van Noord-Brabant/Jaargang 76/Nummer 15559/Bredasche Kunstkring|‘Bredasche Kunstkring’]], ''Dagblad van Noord-Brabant'', p. 6.
*[''Kunst van vroeger ... en nu''], Noordkerk, Meijel, 3-10 juli 1955, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (2 juli 1955) [[Gazet van Limburg/Jaargang 110/Nummer 151/Vlaggen uit in Meyel|‘Vlaggen uit in Meyel. Dertig schietbomen wachten op ruim duizend schutters. Historie gaat herleven in praaltocht van Keizers, Koningen, Koninginnen, Vendeliers, Tambours, Standaardruiters en Schutters’]], ''Gazet van Limburg'', p. 13.
;Pruijs van der Hoeven, Clémence (1839-1921)
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
;Raalte, Martinus van (1873-1944)
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
;Raemaekers, Louis
*Anoniem (26 maart 1949) ‘Expositie tekeningen van Louis Raemaekers te Roermond’, ''Limburgsch Dagblad'', [p. 9].
;Regt, Piet de
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
;Regteren Altena, Marie van (1868-1958)
*''Tentoonstelling. Schilderijen van mej. M. E. van Regteren Altena (Amsterdam) en mevr. B. Westendorp-Osieck (Amsterdam). Beeldhouwwerken van Tjipke Visser (Bergen N.H.)'', Rotterdamsche Kunstkring, Rotterdam, 16 januari-2 februari 1937, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (19 januari 1937) [[Rotterdamsch Nieuwsblad/Jaargang 59/Nummer 18041/Kunstkring|‘Kunstkring. Werk van mej. Van Regteren Altena, mevr. Westendorp-Osieck en Tjipke Visser’]], ''Rotterdamsch Nieuwsblad'', derde blad, p. 1.
;Reuchlin-Lucardie, Henriëtte Johanna
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Rezelman (1887-1967)
*''De Onafhankelijken. Vereeniging van Beeldende Kunstenaars Amsterdam. Catalogus tentoonstelling Stedelijk Museum Amsterdam'', 6-28 februari 1937.<br>Aankondigingen en recensies:
**Jan Engelman (25 februari 1937) ‘Amsterdamsche tentoonstellingen. „De Onafhankelijken”’, ''De Tijd'', Avondblad, [p. 5].
;Ritsema, Coba (1876-1961)
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nr. 33.
;Ritsema, Jacob
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Robertson, Suze (1855-1922)
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nr. 35.
;Roelofs, Willem (jr.) (1874-1940)
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
;Roelofsz, Charles (1897-1962)
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nr. 34.
;Ronda, Frans (1899-1976)
*[''Kunst van vroeger ... en nu''], Noordkerk, Meijel, 3-10 juli 1955, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (2 juli 1955) [[Gazet van Limburg/Jaargang 110/Nummer 151/Vlaggen uit in Meyel|‘Vlaggen uit in Meyel. Dertig schietbomen wachten op ruim duizend schutters. Historie gaat herleven in praaltocht van Keizers, Koningen, Koninginnen, Vendeliers, Tambours, Standaardruiters en Schutters’]], ''Gazet van Limburg'', p. 13.
;Roovers, Kees (1890-1978)
*[''Paastentoonstelling''], kunstzaal [Kunst van onze Tijd], Den Haag, 18 maart 1936-...., geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (16 maart 1936) [[Het Vaderland/Jaargang 67/16 maart 1936/Avondblad/Woensdag|‘Woensdag zal de Paaschtentoonstelling in de toonzaal Prins Mauritsplein 21—21 geopend worden […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 1.
;Ros, Johannes Dominicus (1875-1952)
*Anoniem (1 februari 1937) [[Het Vaderland/Jaargang 68/1 februari 1937/Avondblad/Kunstaardewerk en architectonisch aardewerk|‘Kunstaardewerk en architectonisch aardewerk. Van sierbord tot vensterbank’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 1.
;Rouw, Henk de
*''Kunstkring Delft'', Koornbeurs, Delft, december 1925-3 januari 1926, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (24 december 1925) [[Delftsche Courant/Jaargang 84/Nummer 302/Kunstkring-tentoonstelling|‘Kunstkring-tentoonstelling’]], ''Delftsche Courant'', [Eerste Blad], [p. 2].
*''Kunstkring Delft'', Agathaklooster, Delft, 20 november-5 december 1926, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (22 november 1926) [[Delftsche Courant/Jaargang 85/Nummer 274/Kunstkring Delft|‘Kunstkring Delft’]], ''Delftsche Courant'', Eerste blad, [p. 2].
;Rovers, Dio
*Haveha (6 juli 1934) [[Nieuwe Tilburgsche Courant/Jaargang 56/Nummer 11980/Kunsttentoonstelling in de congreszaal|‘Kunsttentoonstelling in de congreszaal. II’]], ''Nieuwe Tilburgsche Courant'', tweede blad, [p. 2].
*[''Pinkster-tentoonstelling''], Concordia, Breda, 29 mei-2 juni 1936 (buiten de catalogus).<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (30 mei 1936) [[Dagblad van Noord-Brabant/Jaargang 76/Nummer 15559/Bredasche Kunstkring|‘Bredasche Kunstkring’]], ''Dagblad van Noord-Brabant'', p. 6.
*[''Najaarstentoonstelling van den Bredasche Kunstkring''], Concordia, Breda, 29 oktober 1936-....<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (30 oktober 1936) [[Bredasche Courant/Jaargang 146/Nummer 256/Tentoonstelling Bredasche Kunstkring|‘Tentoonstelling Bredasche Kunstkring’]], ''Bredasche Courant'', [p. 1].
;Rubbens, Elsa
*Anoniem (19 juni 1933) [[Nieuwe Venlosche Courant/Jaargang 71/Nummer 142/Tentoonstelling "Kunst en Arbeid"|‘Tentoonstelling „Kunst en Arbeid”’]], ''Nieuwe Venlosche Courant'', [p. 1].
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Ruijsch, Aletta (1860-1930)
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
;Ruijsch van Dugteren, Lodewijk Dirk
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Salim, Saraochim
*''In Holland staat een huis. Het interieur van 1800 tot heden'', Stedelijk Museum, Amsterdam, juli-oktober 1941.<br>Aankondigingen en recensies:
**L. (15 juli 1941) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 114/Nummer 37530/Avondblad/Woninginrichting in de nieuwe eeuw|‘Woninginrichting in de nieuwe eeuw’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p. 5.
;Sauerbier, Hermina Geertruida
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
;Schaijk, Sjef van
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Schaik, Hugo van (1872-1946)
*[''Tentoonstelling van werken van Tjeerd Bottema, E. Idema, H. van Schaik en W. van Schaik''], Leeuwarder Kunstkring, Leeuwarden, april 1912, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (24 april 1912) [[Arnhemsche Courant/Jaargang 99/Nummer 7916/Middaguitgave/Kleine berichten|‘Kleine berichten’]], ''Arnhemsche Courant'', Middaguitgave, tweede blad, [p. 1].
;Schaik, Willem van (1874-1938)
*[''Tentoonstelling van werken van Tjeerd Bottema, E. Idema, H. van Schaik en W. van Schaik''], Leeuwarder Kunstkring, Leeuwarden, april 1912, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (24 april 1912) [[Arnhemsche Courant/Jaargang 99/Nummer 7916/Middaguitgave/Kleine berichten|‘Kleine berichten’]], ''Arnhemsche Courant'', Middaguitgave, tweede blad, [p. 1].
;Schelfhout, Lodewijk
*''Moderne Kunst Kring (Cercle de l’art moderne). Catalogue des ouvrages de peinture, sculpture, dessin, gravure'', Stedelijk Museum, Amsterdam, 6 oktober-7 november 1912.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (15 oktober 1912) [[Het Nieuws van den Dag/1912/Nummer 13143/Moderne Kunstkring (1)|‘Moderne Kunstkring’]], ''Het Nieuws van den Dag'', 2e blad, p. 6.
;Scherrewitz, Johan Frederik Cornelis
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Schiedges, Petrus Paulus (II) (1860-1922)
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
;Schildt, Martin (1867-1921)
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
;Schipperus, Piet (1840-1929)
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
;Schmitz, Pie (1904-1972)
*''Midden Limburgse Kunstkring Remunj '45 exposeert. Tentoonstelling ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan'', Gemeentemuseum Roermond, Roermond, 11 december 1955-1 januari 1956.<br>Aankondigingen en recensies:
**L.M. (20 december 1955) [[De Nieuwe Limburger/Jaargang 110/Nummer 295/Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum|‘Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum met een uitgebreide en opvallende expositie in museum te Roermond’]], ''De Nieuwe Limburger'', p. 4.
;Schotel, Marie (1883-1957)
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
;Schregel, Bernard
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Schreuder van de Coolwijk, Jan
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
;Schulman, David
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Serpenti, Guillaume (1906-1982)
*[''Kunst van vroeger ... en nu''], Noordkerk, Meijel, 3-10 juli 1955, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (2 juli 1955) [[Gazet van Limburg/Jaargang 110/Nummer 151/Vlaggen uit in Meyel|‘Vlaggen uit in Meyel. Dertig schietbomen wachten op ruim duizend schutters. Historie gaat herleven in praaltocht van Keizers, Koningen, Koninginnen, Vendeliers, Tambours, Standaardruiters en Schutters’]], ''Gazet van Limburg'', p. 13.
;Serton van Rosweyde, Piet A. (1888-1914)
*''Moderne Kunst Kring (Cercle de l’art moderne). Catalogue des ouvrages de peinture, sculpture, dessin, gravure'', Stedelijk Museum, Amsterdam, 6 oktober-7 november 1912.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (5 oktober 1912) [[Het Nieuws van den Dag/1912/Nummer 13135/De Moderne Kunstkring|‘De Moderne Kunstkring’]], ''Het Nieuws van den Dag'', Zesde Blad, [p. 1].
**C.L. Dake (15 oktober 1912) [[De Telegraaf/Jaargang 20/Nummer 7292/Avondblad/De Moderne Kunstkring|‘De Moderne Kunstkring’]], ''De Telegraaf'', Avondblad, Tweede Blad, p. 8.
**G.H. Marius (15 oktober 1912) [[Het Nieuws van den Dag/1912/Nummer 13143/Moderne Kunstkring (2)|‘Moderne Kunstkring. — Stedelijk Museum, Amsterdam. II’]], ''Het Nieuws van den Dag'', 2e blad, p. 7.
;Sijben de Maroye, Edmond von (1876-1970)
*''Midden Limburgse Kunstkring Remunj '45 exposeert. Tentoonstelling ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan'', Gemeentemuseum Roermond, Roermond, 11 december 1955-1 januari 1956.<br>Aankondigingen en recensies:
**L.M. (20 december 1955) [[De Nieuwe Limburger/Jaargang 110/Nummer 295/Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum|‘Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum met een uitgebreide en opvallende expositie in museum te Roermond’]], ''De Nieuwe Limburger'', p. 4.
;Sirks, Jan
*''[[De Sphinx, Catalogus der eerste tentoonstelling van werken van leden en genoodigden|De Sphinx. Catalogus der eerste tentoonstelling van werken van leden en genoodigden]]'', De Harmonie, Leiden, 18-31 januari 1917.<br />Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (19 januari 1917) [[De Leidsche Courant/Jaargang 8/Nummer 4215/Kunstclub "De Sphinx"|‘Kunstclub „De Sphinx”’]], ''De Leidsche Courant'', [p. 3].
;Slager, Frans
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Slager, Jeanette
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Slager-van Gilse, Maria
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Slager-Velsen, Suze
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Sliedrecht, Ella (1925-2006)
*''Midden Limburgse Kunstkring Remunj '45 exposeert. Tentoonstelling ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan'', Gemeentemuseum Roermond, Roermond, 11 december 1955-1 januari 1956.<br>Aankondigingen en recensies:
**L.M. (20 december 1955) [[De Nieuwe Limburger/Jaargang 110/Nummer 295/Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum|‘Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum met een uitgebreide en opvallende expositie in museum te Roermond’]], ''De Nieuwe Limburger'', p. 4.
;Smith, Hobbe (1862-1942)
*Anoniem (2 april 1904) [[De Nieuwe Courant/Jaargang 4/Nummer 93/Avondblad/Wij vernemen|‘Wij vernemen, dat beide Koninginnen […] een belangrijke bijdrage hebben geschonken ten behoeve van het fonds tot restauratie van de Luthersche kerk alhier. […]’]], ''De Nieuwe Courant'', Avondblad, [p. 1].
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
;Soest- van der Velden, Hannie van
*[''Kunst van vroeger ... en nu''], Noordkerk, Meijel, 3-10 juli 1955, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (2 juli 1955) [[Gazet van Limburg/Jaargang 110/Nummer 151/Vlaggen uit in Meyel|‘Vlaggen uit in Meyel. Dertig schietbomen wachten op ruim duizend schutters. Historie gaat herleven in praaltocht van Keizers, Koningen, Koninginnen, Vendeliers, Tambours, Standaardruiters en Schutters’]], ''Gazet van Limburg'', p. 13.
;Steijn, Wim (1914-1980)
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nr. 42.
;Stekelenburg, Jan (1922-1977)
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nr. 41.
;Storm van 's Gravesande, Carel Nicolaas (1841-1924)
*[''etsen en lithografieën door jhr. mr. C.N. Storm van 's Gravesande''], C.M. van Gogh, Amsterdam, april 1904, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (2 april 1904) [[De Nieuwe Courant/Jaargang 4/Nummer 93/Avondblad/Bij C. M. van Gogh|‘Bij C. M. van Gogh te Amsterdam […]’]], ''De Nieuwe Courant'', Avondblad, [p. 2].
;Stuber, Michaël Joseph
*''Stichting tot Verbreiding van Hedendaagsche Schilderkunst'', Volksuniversiteit, Den Haag, 16-30 november 1930, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (15 november 1930) [[Haagsche Courant/1930/Nummer 14653/Stichting tot verbreiding van hedendaagsche schilderkunst|‘Stichting tot verbreiding van hedendaagsche schilderkunst’]], ''Haagsche Courant'', tweede blad, p. 2.
*''Stichting tot Verbreiding van Hedendaagsche Schilderkunst'', Volksuniversiteit, Den Haag, 16-29 november 1931, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1931) [[Haagsche Courant/1931/Nummer 14955/Tentoonstelling Volksuniversiteit|‘Tentoonstelling Volksuniversiteit’]], ''Haagsche Courant'', vijfde blad, p. 2.
**Anoniem (17 november 1931) [[Het Vaderland/Jaargang 63/17 november 1931/Avondblad/De Stichting tot verbreiding van hedendaagsche schilderkunst|‘De Stichting tot verbreiding van hedendaagsche schilderkunst […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, [p. 1].
**W.Jos. de Gruyter (24 november 1931) ‘Groeptentoonstelling S.V.H.S. Gebouw der Volksuniversiteit, alhier’, ''Het Vaderland'', Avondblad C, [p. 1].
*''Stichting tot Verbreiding van Hedendaagsche Schilderkunst'', Volksuniversiteit, Den Haag, 26 november-7 december 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (22 november 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 64/22 november 1932/Avondblad/In het gebouw der Volksuniversiteit|‘In het gebouw der Volksuniversiteit alhier […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 1.
;Sühl, Gerardus Bernhard Marie (1857-1926)
*[''Vierde tentoonstelling van het comité van St.-Lucas te Delft''], april 1904, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (2 april 1904) [[De Nieuwe Courant/Jaargang 4/Nummer 93/Avondblad/Men meldt ons|‘Men meldt ons: […]’]], ''De Nieuwe Courant'', Avondblad, [p. 2].
;Sühl, Jan (1868-1945)
*[''Vierde tentoonstelling van het comité van St.-Lucas te Delft''], april 1904, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (2 april 1904) [[De Nieuwe Courant/Jaargang 4/Nummer 93/Avondblad/Men meldt ons|‘Men meldt ons: […]’]], ''De Nieuwe Courant'', Avondblad, [p. 2].
;Surie, Coba (1879-1970)
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
;Swagemakers, Theo
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Teixeira de Mattos, Joseph (1892-1971)
*[Tekeningen van J. Teixeira de Mattos], kunsthandel Walrecht, Den Haag, oktober 1917, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Ω (12 oktober 1917) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 90/Nummer 28937/Ochtendblad/Kunst in Den Haag|‘Kunst in Den Haag. Konijnenburg bij Kleykamp. – De verzameling-Goudstikker. – Groepen in Pulchri’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, tweede blad, p. 5.
;Teunissen, Piet
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Tiele, Jan
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Tielens, Johan
*[De Anderen]. ''Catalogus der eerste tentoonstelling van kunstwerken der leden in de kunstzalen d'Audretsch'', Den Haag, 7 mei-7 juni 1916 (verlengd tot tweede helft juni).<br />Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (4 mei 1916) [[Leidsch Dagblad/Nummer 17235/"De Anderen"|‘„De Anderen”’]], ''Leidsch Dagblad'', Eerste Blad, [p. 1].
**U. (25 mei 1916) [[Dagblad van Zuid-Holland en 's-Gravenhage/Jaargang 245/Nummer 123/De Anderen|‘De Anderen’]], ''Dagblad van Zuid-Holland en 's-Gravenhage'', eerste blad, [p. 1].
*''[[:s:fr:Exposition internationale d’art moderne|Exposition Internationale d'Art Moderne]]'', Palais Electorale, Genève, 26 december 1920-25 januari 1921.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (13 januari 1921) [[De Telegraaf/Jaargang 29/Nummer 11075/Avondblad/Moderne kunst te Genève|‘Moderne kunst te Genève’]], ''De Telegraaf'', Avondblad, tweede blad, p. 7.
;Titselaer, Henri
*''Midden Limburgse Kunstkring Remunj '45 exposeert. Tentoonstelling ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan'', Gemeentemuseum Roermond, Roermond, 11 december 1955-1 januari 1956.<br>Aankondigingen en recensies:
**L.M. (20 december 1955) [[De Nieuwe Limburger/Jaargang 110/Nummer 295/Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum|‘Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum met een uitgebreide en opvallende expositie in museum te Roermond’]], ''De Nieuwe Limburger'', p. 4.
;Tonge, Lammert van der (1871-1937)
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
;Tullemans, Jan (1924-2011)
*[''Kunst van vroeger ... en nu''], Noordkerk, Meijel, 3-10 juli 1955, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (2 juli 1955) [[Gazet van Limburg/Jaargang 110/Nummer 151/Vlaggen uit in Meyel|‘Vlaggen uit in Meyel. Dertig schietbomen wachten op ruim duizend schutters. Historie gaat herleven in praaltocht van Keizers, Koningen, Koninginnen, Vendeliers, Tambours, Standaardruiters en Schutters’]], ''Gazet van Limburg'', p. 13.
*''Midden Limburgse Kunstkring Remunj '45 exposeert. Tentoonstelling ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan'', Gemeentemuseum Roermond, Roermond, 11 december 1955-1 januari 1956.<br>Aankondigingen en recensies:
**L.M. (20 december 1955) [[De Nieuwe Limburger/Jaargang 110/Nummer 295/Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum|‘Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum met een uitgebreide en opvallende expositie in museum te Roermond’]], ''De Nieuwe Limburger'', p. 4.
;Urk, Kees van
*Anoniem (3 november 1922) [[Provinciale Drentsche en Asser Courant/Jaargang 99/Nummer 259/Schilderijententoonstelling|‘Schilderijententoonstelling’]], ''Provinciale Drentsche en Asser Courant'', [p. 3].
*[''Grafiek''], Haagsche Kunstkring, Den Haag, 1929, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Ω (18 december 1929) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 102/Nummer 33343/Ochtendblad/Kunst in Den Haag|‘Kunst in Den Haag’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, tweede blad, p. 7.
;Valkema-Herrmann, Mary
*''Stichting tot Verbreiding van Hedendaagsche Schilderkunst'', Volksuniversiteit, Den Haag, 26 november-7 december 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (22 november 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 64/22 november 1932/Avondblad/In het gebouw der Volksuniversiteit|‘In het gebouw der Volksuniversiteit alhier […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 1.
;Velde, Bram van (1895-1981)
*''43<sup>me</sup> exposition. Société des artistes indépendants. Catalogue. 1932'', Grand Palais des Champs-Élysées, Parijs, 22 januari-28 februari 1932.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (30 januari 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/30 januari 1932/Avondblad/Valsche en echte Onafhankelijken|‘Valsche en echte Onafhankelijken’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, [p. 1].
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nr. .
;Ven, Toon van de (1924-2006)
*[''Kunst van vroeger ... en nu''], Noordkerk, Meijel, 3-10 juli 1955, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (2 juli 1955) [[Gazet van Limburg/Jaargang 110/Nummer 151/Vlaggen uit in Meyel|‘Vlaggen uit in Meyel. Dertig schietbomen wachten op ruim duizend schutters. Historie gaat herleven in praaltocht van Keizers, Koningen, Koninginnen, Vendeliers, Tambours, Standaardruiters en Schutters’]], ''Gazet van Limburg'', p. 13.
;Verhoeven, Jan (1870-1941)
*''Moderne Kunst Kring (Cercle de l’art moderne). Catalogue des ouvrages de peinture, sculpture, dessin, gravure'', Stedelijk Museum, Amsterdam, 6 oktober-7 november 1912.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (5 oktober 1912) [[Het Nieuws van den Dag/1912/Nummer 13135/De Moderne Kunstkring|‘De Moderne Kunstkring’]], ''Het Nieuws van den Dag'', Zesde Blad, [p. 1].
**Gio. (7 oktober 1912) ‘Moderne Kunst Kring’, ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Tweede Blad, p. 7.
**Anoniem (9 oktober 1912) [[:s:fr:Le Cercle d’art moderne|‘Le Cercle d’art moderne’]], ''La Gazette de Hollande'', p. 3.
**C.L. Dake (15 oktober 1912) [[De Telegraaf/Jaargang 20/Nummer 7292/Avondblad/De Moderne Kunstkring|‘De Moderne Kunstkring’]], ''De Telegraaf'', Avondblad, Tweede Blad, p. 8.
**G.H. Marius (15 oktober 1912) [[Het Nieuws van den Dag/1912/Nummer 13143/Moderne Kunstkring (2)|‘Moderne Kunstkring. — Stedelijk Museum, Amsterdam. II’]], ''Het Nieuws van den Dag'', 2e blad, p. 7.
;Verhoeven, Kees
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (3 maart 1932) [[De Nederlander/Jaargang 39/Nummer 11798/Hofberichten|‘Hofberichten’]], ''De Nederlander'', p. 3.
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
;Versteeg, Leonard Pieter
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Verster, Floris (1861-1927)
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nr. 49.
;Vliet, Gerard van (1880-1972)
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
;Vogelaar, Jan
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Voskuyl, Jeroen (1914-1959)
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nr. 54.
;Vreedenburgh, Cornelis (1880-1946)
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Vries, Henriëtte de (1867-1942)
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
;Waning-Stevels, Marie van
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
;Weijns, Jan Harm (1864-1945)
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
;Weiss, Max (1910-1974)
*[''Kunst van vroeger ... en nu''], Noordkerk, Meijel, 3-10 juli 1955, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (2 juli 1955) [[Gazet van Limburg/Jaargang 110/Nummer 151/Vlaggen uit in Meyel|‘Vlaggen uit in Meyel. Dertig schietbomen wachten op ruim duizend schutters. Historie gaat herleven in praaltocht van Keizers, Koningen, Koninginnen, Vendeliers, Tambours, Standaardruiters en Schutters’]], ''Gazet van Limburg'', p. 13.
*''Midden Limburgse Kunstkring Remunj '45 exposeert. Tentoonstelling ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan'', Gemeentemuseum Roermond, Roermond, 11 december 1955-1 januari 1956.<br>Aankondigingen en recensies:
**L.M. (20 december 1955) [[De Nieuwe Limburger/Jaargang 110/Nummer 295/Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum|‘Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum met een uitgebreide en opvallende expositie in museum te Roermond’]], ''De Nieuwe Limburger'', p. 4.
;Weissenbruch, Willem (1864-1941)
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
;Welie, Antoon van (1866-1956)
*Anoniem (15 oktober 1912) [[Het Nieuws van den Dag/1912/Nummer 13143/Jubileum E. Goulmy|‘Jubileum E. Goulmy’]], ''Het Nieuws van den Dag'', 2e blad, p. 6.
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Wenning, Ype
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
;Westermann, Gerard (1880-1971)
*[''Tentoonstelling van schilderijen en tekeningen door G. Westerman''], Princessehof, Leeuwarden, 18-30 maart 1919.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (17 maart 1919) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 92/Nummer 29453/Avondblad/In het Princessehof te Leeuwarden|‘In het Princessehof te Leeuwarden […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, p. 6.
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
*''Tentoonstelling van schilderijen en beeldhouwwerken vervaardigd door leden der Maatschappij'', Arti et Amicitiae, Amsterdam, 10 april-mei 1937.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (12 april 1937) [[Arnhemsche Courant/Jaargang 124/Nummer 15586/Tentoonstelling Arti et Amicitiae|‘Tentoonstelling „Arti et Amicitiae”’]], ''Arnhemsche Courant'', tweede blad, p. 3.
;Wetering de Rooij, Johannes Embrosius van de
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Weyand, Jaap (1886-1960)
*Anoniem (5 oktober 1912) [[Het Nieuws van den Dag/1912/Nummer 13135/De Moderne Kunstkring|‘De Moderne Kunstkring’]], ''Het Nieuws van den Dag'', Zesde Blad, [p. 1].<!-- Weyand alleen vermeld als bestuurslid -->
*''[[:s:fr:Exposition internationale d’art moderne|Exposition Internationale d'Art Moderne]]'', Palais Electorale, Genève, 26 december 1920-25 januari 1921.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (13 januari 1921) [[De Telegraaf/Jaargang 29/Nummer 11075/Avondblad/Moderne kunst te Genève|‘Moderne kunst te Genève’]], ''De Telegraaf'', Avondblad, tweede blad, p. 7.
;Wiegers, Jan (1893-1959)
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nrs. 55-56.
;Wiersma, Ids
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Wiggers, Derk (1866-1933)
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
;Wijkniet, Albert
*''Kunstkring Delft'', Koornbeurs, Delft, 20 december 1924-...., geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (22 december 1924) [[Delftsche Courant/Jaargang 83/Nummer 301/Kunstkring Delft|‘Kunstkring Delft’]], ''Delftsche Courant'', Eerste Blad, [p. 2].
*''Kunstkring Delft'', Koornbeurs, Delft, december 1925-3 januari 1926, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (24 december 1925) [[Delftsche Courant/Jaargang 84/Nummer 302/Kunstkring-tentoonstelling|‘Kunstkring-tentoonstelling’]], ''Delftsche Courant'', [Eerste Blad], [p. 2].
*''Kunstkring Delft'', Agathaklooster, Delft, 20 november-5 december 1926, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (22 november 1926) [[Delftsche Courant/Jaargang 85/Nummer 274/Kunstkring Delft|‘Kunstkring Delft’]], ''Delftsche Courant'', Eerste blad, [p. 2].
;Wijngaerdt, Piet van (1873-1964)
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
;Wijsmuller, Jan Hillebrand (1855-1925)
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
;Willigen, Christina Abigael van der (1850-1931)
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
;Willink, Carel
*''In Holland staat een huis. Het interieur van 1800 tot heden'', Stedelijk Museum, Amsterdam, juli-oktober 1941.<br>Aankondigingen en recensies:
**L. (15 juli 1941) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 114/Nummer 37530/Avondblad/Woninginrichting in de nieuwe eeuw|‘Woninginrichting in de nieuwe eeuw’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p. 5.
;Windhausen, Henri (1891-1970)
*Anoniem (3 augustus 1909) [[Limburger Koerier/Jaargang 64/Nummer 179/Prijsuitdeeling teekenschool|‘Prijsuitdeeling teekenschool’]], ''Limburger Koerier'', eerste blad, [p. 1].
*Anoniem (11 februari 1937) [[Limburger Koerier/Jaargang 87/Nummer 35/Verkennersvereeniging|‘Verkennersvereeniging’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, p. 4.
;Winter, Janus de (1882-1951)
*Doesburg, Theo van (1916) ''[[De schilder De Winter en zijn werk|De schilder De Winter en zijn werk. Psycho-analytische studie]]'', Haarlem: J.H. de Bois.
*Doesburg, Theo van (12 augustus 1916) [[De Nieuwe Amsterdammer/Nummer 85/Algemeene beschouwing over het werk van A. de Winter|‘Algemeene beschouwing over het werk van A. de Winter’]], ''De Nieuwe Amsterdammer'', nr. 85, paginanummer onbekend.
*[''Tentoonstelling van werken van B. Ferwerda en A.J.J. de Winter''], Waaggebouw, Nijmegen, 19 oktober-2 november 1924, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (18 oktober 1924) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 81/Nummer 289/Avondblad/De Kunstkring In Consten Een|‘De Kunstkring In Consten Een te Nijmegen […]’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, B, p. 1.
*Gevers, Ine (1985) ''Janus de Winter. De schilder mysticus'', Amsterdam: Meulenhoff/Landshoff, {{ISBN|9029082631}}.
;Wolter, Hendrik Jan (1873-1953)
*Anoniem (15 augustus 1930) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 103/Nummer 33579/Avondblad/De zeventiende Biennale te Venetië|‘De zeventiende „Biennale” te Venetië’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, p. 9.<!-- alleen als vertegenwoordiger, niet als deelnemer -->
;Wong Lun Hing, René (1920-1974)
*[''Kunst van vroeger ... en nu''], Noordkerk, Meijel, 3-10 juli 1955, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (2 juli 1955) [[Gazet van Limburg/Jaargang 110/Nummer 151/Vlaggen uit in Meyel|‘Vlaggen uit in Meyel. Dertig schietbomen wachten op ruim duizend schutters. Historie gaat herleven in praaltocht van Keizers, Koningen, Koninginnen, Vendeliers, Tambours, Standaardruiters en Schutters’]], ''Gazet van Limburg'', p. 13.
*''Midden Limburgse Kunstkring Remunj '45 exposeert. Tentoonstelling ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan'', Gemeentemuseum Roermond, Roermond, 11 december 1955-1 januari 1956.<br>Aankondigingen en recensies:
**L.M. (20 december 1955) [[De Nieuwe Limburger/Jaargang 110/Nummer 295/Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum|‘Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum met een uitgebreide en opvallende expositie in museum te Roermond’]], ''De Nieuwe Limburger'', p. 4.
;Worp, Herman van der (1849-1941)
*Anoniem (2 april 1904) [[De Nieuwe Courant/Jaargang 4/Nummer 93/Avondblad/Men meldt ons uit Zutphen|‘Men meldt ons uit Zutphen: […]’]], ''De Nieuwe Courant'', Avondblad, [p. 2].
;Zandleven, Jan Adam (1868-1923)
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nrs. 57-58.
;Zeegen, Adrianus van (jr.) (1881-1966)
*''Moderne Kunst Kring (Cercle de l’art moderne). Catalogue des ouvrages de peinture, sculpture, dessin, gravure'', Stedelijk Museum, Amsterdam, 6 oktober-7 november 1912.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (5 oktober 1912) [[Het Nieuws van den Dag/1912/Nummer 13135/De Moderne Kunstkring|‘De Moderne Kunstkring’]], ''Het Nieuws van den Dag'', Zesde Blad, [p. 1].
**C.L. Dake (15 oktober 1912) [[De Telegraaf/Jaargang 20/Nummer 7292/Avondblad/De Moderne Kunstkring|‘De Moderne Kunstkring’]], ''De Telegraaf'', Avondblad, Tweede Blad, p. 8.
;Zwart, Willem de (1862-1931)
*''Catalogus der tentoonstelling van schilderijen enz.'', E.J. van Wisselingh, Panorama Mesdag, Den Haag, oktober-november 1916.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (26 oktober 1916) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 73/Nummer 300/Avondblad/E. J. v. Wisselingh|‘E. J. v. Wisselingh. (Slot.) Gebouw Panorama Mesdag’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, A, p. 1.
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nr. 59.
;Zwier, Dick (1915-1993)
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nr. 60.
;Zwijsen, Jac
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Overige onderwerpen
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Johannes Evert Hendrik Akkeringa|Johannes Evert Hendrik Akkeringa]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Peter Alma|Peter Alma]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Lizzy Ansingh|Lizzy Ansingh]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Jan Bakhoven|Jan Bakhoven]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Marius Bauer|Marius Bauer]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Chris Beekman|Chris Beekman]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Bernard Blommers|Bernard Blommers]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Henri Boot|Henri Boot]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/George Hendrik Breitner|George Hendrik Breitner]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Pie Coenen|Pie Coenen]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Joan Collette|Joan Collette]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Adolf le Comte|Adolf le Comte]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Carel Dake|Carel Dake]]
*[[Hoofdportaal:Kunst/Nederland/Nelly van Doesburg|Nelly van Doesburg]]
*[[Hoofdportaal:Kunst/Nederland/20e eeuw/Theo van Doesburg|Theo van Doesburg]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Kees van Dongen|Kees van Dongen]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Wijnand Geraedts|Wijnand Geraedts]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Leo Gestel|Leo Gestel]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Jacoba van Heemskerck|Jacoba van Heemskerck]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Jan Alexander Hohmann|Jan Alexander Hohmann]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Jan Hul|Jan Hul]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Mathieu Hul|Mathieu Hul]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Isaac Israëls|Isaac Israëls]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Jozef Israëls|Jozef Israëls]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Conrad Kickert|Conrad Kickert]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Harry Koolen|Harry Koolen]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Paul Kromjong|Paul Kromjong]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Charles Lanen|Charles Lanen]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Eugène Lücker|Eugène Lücker]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Charles Masthoff|Charles Masthoff]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Judy Michiels van Kessenich|Judy Michiels van Kessenich]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Piet Mondriaan|Piet Mondriaan]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Bertus Olislagers|Bertus Olislagers]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Dirk Roggeveen|Dirk Roggeveen]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Henk Roodenburg|Henk Roodenburg]]
* [[Hoofdportaal:Kunst/Nederland/20e eeuw/Louis Saalborn|Louis Saalborn]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Jef Scheffers|Jef Scheffers]]
* [[Hoofdportaal:Kunst/Nederland/20e eeuw/Lodewijk Schelfhout|Lodewijk Schelfhout]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Leendert Scheltema|Leendert Scheltema]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Henri Schoonbrood|Henri Schoonbrood]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Jan Sluijters|Jan Sluijters]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Willy Sluiter|Willy Sluiter]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Jan Strube|Jan Strube]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Alida Louisa Thomas|Alida Louisa Thomas]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Charley Toorop|Charley Toorop]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Jan Toorop|Jan Toorop]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Bart van Vegchel|Bart van Vegchel]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Kees Verwey|Kees Verwey]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Willem Waanders|Willem Waanders]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Betsy Westendorp-Osieck|Betsy Westendorp-Osieck]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Nicolaas van der Waay|Nicolaas van der Waay]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Fons Windhausen|Fons Windhausen]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Paul Windhausen (senior)|Paul Windhausen (sr.)]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Paul Windhausen (junior)|Paul Windhausen (jr.)]]
[[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal beeldende kunst]]
9ormsszig8zx04qbglk5d2u6vvd442g
227009
226987
2026-09-18T07:20:22Z
Vincent Steenberg
280
bronnen toegevoegd/verplaatst
227009
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox thema
| naam = Nederlandse schilderkunst;<br>20e eeuw
| afbeelding = Piet Mondrian Victory Boogie Woogie.jpg
| beschrijving = Dit is een overzicht van alle op [[Wikisource:Over Wikisource|Wikisource]] beschikbare bronnen over Nederlandse schilderkunst uit de 20e eeuw.
| artikelwikipedia =
}}
== Algemeen ==
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Tentoonstellingen|Tentoonstellingen]]
== Geschiedenis van de Nederlandse schilderkunst uit de 20e eeuw ==
=== Bijzondere onderwerpen ===
;Akkeringa, Jan (1894-1983)
*''Tentoonstelling Voorburgsche Kunstkring'', Café Vronesteyn, Voorburg, 27 april-5 mei 1935, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (28 april 1935) [[Het Vaderland/Jaargang 67/28 april 1935/Tentoonstelling Voorburgsche Kunstkring|‘Tentoonstelling Voorburgsche Kunstkring’]], ''Het Vaderland'', Ochtendblad B, p. 2.
*''Tentoonstelling Voorburgsche Kunstkring'', Café Vronesteyn, Voorburg, 16-24 mei 1936, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (18 mei 1936) [[Het Vaderland/Jaargang 68/18 mei 1936/Avondblad/Tentoonstelling Voorburgsche Kunstkring|‘Tentoonstelling Voorburgsche Kunstkring’]], ''Het Vaderland'', Avondblad D, p. 2.
;Anrooy, Jan van
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Arntzenius, Floris (1864-1925)
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
;Arntzenius, Paul
*''Gemeentelijke tentoonstelling van kunstwerken van levende meesters (vijfde vierjaarlijksche)'', Musis Sacrum, Arnhem, 4 juli-17 augustus 1913.<br>Aankondigingen en recensies:
**Lapidoth, Frits (13 juli 1913) [[De Nieuwe Courant/Jaargang 13/Nummer 192/Ochtendblad/De vijfde "Vierjaarlijksche" te Arnhem|‘De vijfde "Vierjaarlijksche" te Arnhem’]], ''De Nieuwe Courant'', Ochtendblad, Bijblad van het Ochtendblad, [p. 1].
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
;Avoort, Herman van de
*Anoniem (19 juni 1933) [[Nieuwe Venlosche Courant/Jaargang 71/Nummer 142/Tentoonstelling "Kunst en Arbeid"|‘Tentoonstelling „Kunst en Arbeid”’]], ''Nieuwe Venlosche Courant'', [p. 1].
;Bakermans, Adriaan
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Bander, Jan Cornelis
*''Gemeentelijke tentoonstelling van kunstwerken van levende meesters (vijfde vierjaarlijksche)'', Musis Sacrum, Arnhem, 4 juli-17 augustus 1913.<br>Aankondigingen en recensies:
**Lapidoth, Frits (13 juli 1913) [[De Nieuwe Courant/Jaargang 13/Nummer 192/Ochtendblad/De vijfde "Vierjaarlijksche" te Arnhem|‘De vijfde "Vierjaarlijksche" te Arnhem’]], ''De Nieuwe Courant'', Ochtendblad, Bijblad van het Ochtendblad, [p. 1].
;Bastert, Nicolaas (1854-1939)
*''Catalogus der tentoonstelling van schilderijen enz.'', E.J. van Wisselingh, Panorama Mesdag, Den Haag, oktober-november 1916.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (26 oktober 1916) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 73/Nummer 300/Avondblad/E. J. v. Wisselingh|‘E. J. v. Wisselingh. (Slot.) Gebouw Panorama Mesdag’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, A, p. 1.
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Bauer, Lucas (1896-1959)
*[''Paastentoonstelling''], kunstzaal [Kunst van onze Tijd], Den Haag, 18 maart 1936-...., geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (16 maart 1936) [[Het Vaderland/Jaargang 67/16 maart 1936/Avondblad/Woensdag|‘Woensdag zal de Paaschtentoonstelling in de toonzaal Prins Mauritsplein 21—21 geopend worden […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 1.
;Bayens, Han (1876-1945)
*''H. Bayens'', Koninklijke Kunstzaal Kleykamp, Den Haag, 2-23 januari 1926.<br>Aankondiging en recensies:
**J.H. de Bois (13 januari 1926) [[De Avondpost/Jaargang 41/Nummer 12967/Avondeditie/Kunstkroniek|‘Kunstkroniek’]], ''De Avondpost'', Avondeditie, Tweede blad, p. 1.
;Bendien, Jacob
*Anoniem (11 januari 1985) ‘'Meditist' Jacob Bendien, eigenzinnig kunstenaar’, ''Leeuwarder Courant'', LCetera, [p. 1].
;Berends, Barend
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
;Berg, Ans van den (1873-1942)
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
;Berg, Else
*H.[asselt, Bertha van] (2 oktober 1918) [[Provinciale Overijsselsche en Zwolsche Courant/Jaargang 1918/Nummer 231/Kunst in de Hofstad|‘Kunst in de Hofstad’]], ''Provinciale Overijsselsche en Zwolsche Courant'', Eerste van 2 bladen, [p. 2].
;Berg, Johannes Marinus van den
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
;Berg, Jos van den
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
;Berserik, Hermanus (1921-2002)
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nr. 3.
;Bezaan, Jo (1894-1920)
*Anoniem (23 december 1929) [[Het Vaderland/Jaargang 61/23 december 1929/Avondblad/In den kunsthandel D. Sala & Zn.|‘In den kunsthandel D. Sala & Zn. te Leiden […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, [p. 1].
;Biermans, Jos
*''Midden Limburgse Kunstkring Remunj '45 exposeert. Tentoonstelling ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan'', Gemeentemuseum Roermond, Roermond, 11 december 1955-1 januari 1956.<br>Aankondigingen en recensies:
**L.M. (20 december 1955) [[De Nieuwe Limburger/Jaargang 110/Nummer 295/Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum|‘Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum met een uitgebreide en opvallende expositie in museum te Roermond’]], ''De Nieuwe Limburger'', p. 4.
;Bieruma Oosting, Jeanne (1898-1994)
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nrs. 29-30.
;Bleeker, Laurens (1905-1951)
*''De Onafhankelijken. Vereeniging van Beeldende Kunstenaars Amsterdam. Catalogus tentoonstelling Stedelijk Museum Amsterdam'', 6-28 februari 1937.<br>Aankondigingen en recensies:
**Jan Engelman (25 februari 1937) ‘Amsterdamsche tentoonstellingen. „De Onafhankelijken”’, ''De Tijd'', Avondblad, [p. 5].
;Blommestein, Louise Alice Andrine van
*''Gemeentelijke tentoonstelling van kunstwerken van levende meesters (vijfde vierjaarlijksche)'', Musis Sacrum, Arnhem, 4 juli-17 augustus 1913.<br>Aankondigingen en recensies:
**Lapidoth, Frits (13 juli 1913) [[De Nieuwe Courant/Jaargang 13/Nummer 192/Ochtendblad/De vijfde "Vierjaarlijksche" te Arnhem|‘De vijfde "Vierjaarlijksche" te Arnhem’]], ''De Nieuwe Courant'', Ochtendblad, Bijblad van het Ochtendblad, [p. 1].
;Boas-Zélander, Maria C.
*''Stichting tot Verbreiding van Hedendaagsche Schilderkunst'', Volksuniversiteit, Den Haag, 16-29 november 1931, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1931) [[Haagsche Courant/1931/Nummer 14955/Tentoonstelling Volksuniversiteit|‘Tentoonstelling Volksuniversiteit’]], ''Haagsche Courant'', vijfde blad, p. 2.
**Anoniem (17 november 1931) [[Het Vaderland/Jaargang 63/17 november 1931/Avondblad/De Stichting tot verbreiding van hedendaagsche schilderkunst|‘De Stichting tot verbreiding van hedendaagsche schilderkunst […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, [p. 1].
**W.Jos. de Gruyter (24 november 1931) ‘Groeptentoonstelling S.V.H.S. Gebouw der Volksuniversiteit, alhier’, ''Het Vaderland'', Avondblad C, [p. 1].
*''Stichting tot Verbreiding van Hedendaagsche Schilderkunst'', Volksuniversiteit, Den Haag, 26 november-7 december 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (22 november 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 64/22 november 1932/Avondblad/In het gebouw der Volksuniversiteit|‘In het gebouw der Volksuniversiteit alhier […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 1.
;Bobeldijk, Félicien
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Boer, Gerard de (1874-1935)
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
;Boessen, Mathieu (1912-1998)
*[''Kunst van vroeger ... en nu''], Noordkerk, Meijel, 3-10 juli 1955, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (2 juli 1955) [[Gazet van Limburg/Jaargang 110/Nummer 151/Vlaggen uit in Meyel|‘Vlaggen uit in Meyel. Dertig schietbomen wachten op ruim duizend schutters. Historie gaat herleven in praaltocht van Keizers, Koningen, Koninginnen, Vendeliers, Tambours, Standaardruiters en Schutters’]], ''Gazet van Limburg'', p. 13.
*''Midden Limburgse Kunstkring Remunj '45 exposeert. Tentoonstelling ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan'', Gemeentemuseum Roermond, Roermond, 11 december 1955-1 januari 1956.<br>Aankondigingen en recensies:
**L.M. (20 december 1955) [[De Nieuwe Limburger/Jaargang 110/Nummer 295/Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum|‘Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum met een uitgebreide en opvallende expositie in museum te Roermond’]], ''De Nieuwe Limburger'', p. 4.
;Bogaerts, Jan
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Böhl, Wilhelmina
*''[[De Sphinx, Catalogus der eerste tentoonstelling van werken van leden en genoodigden|De Sphinx. Catalogus der eerste tentoonstelling van werken van leden en genoodigden]]'', De Harmonie, Leiden, 18-31 januari 1917.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (22 januari 1917) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 74/Nummer 21/Avondblad/Gezelschap De Sphinx|‘Gezelschap De Sphinx’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, A, p. 1.
;Bongers, Berend Adrianus (1866-1949)
*[''Vierde tentoonstelling van het comité van St.-Lucas te Delft''], april 1904, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (2 april 1904) [[De Nieuwe Courant/Jaargang 4/Nummer 93/Avondblad/Men meldt ons|‘Men meldt ons: […]’]], ''De Nieuwe Courant'', Avondblad, [p. 2].
;Boonen, Elias
*M.V. (23 november 1916) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 89/Nummer 28618/Avondblad/"De Onafhankelijken"|‘„De Onafhankelijken”]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, p. 6.
;Bosch, Lena ten
*''Kunstkring Delft'', Koornbeurs, Delft, 20 december 1924-...., geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (22 december 1924) [[Delftsche Courant/Jaargang 83/Nummer 301/Kunstkring Delft|‘Kunstkring Delft’]], ''Delftsche Courant'', Eerste Blad, [p. 2].
*''Kunstkring Delft'', Koornbeurs, Delft, december 1925-3 januari 1926, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (24 december 1925) [[Delftsche Courant/Jaargang 84/Nummer 302/Kunstkring-tentoonstelling|‘Kunstkring-tentoonstelling’]], ''Delftsche Courant'', [Eerste Blad], [p. 2].
*''Kunstkring Delft'', Agathaklooster, Delft, 20 november-5 december 1926, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (22 november 1926) [[Delftsche Courant/Jaargang 85/Nummer 274/Kunstkring Delft|‘Kunstkring Delft’]], ''Delftsche Courant'', Eerste blad, [p. 2].
;Bottema, Tjeerd (1884-1978)
*[''Tentoonstelling van werken van Tjeerd Bottema, E. Idema, H. van Schaik en W. van Schaik''], Leeuwarder Kunstkring, Leeuwarden, april 1912, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (24 april 1912) [[Arnhemsche Courant/Jaargang 99/Nummer 7916/Middaguitgave/Kleine berichten|‘Kleine berichten’]], ''Arnhemsche Courant'', Middaguitgave, tweede blad, [p. 1].
;Braken, Peter van den
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Breman, Co
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
;Briët, Arthur
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Broers, Edmée
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
;Bron, Louis
*Anoniem (19 februari 1936) [[Het Vaderland/Jaargang 67/19 februari 1936/Ochtendblad/Kunst en practijk|‘Kunst en practijk’]], ''Het Vaderland'', Ochtendblad A, p. 3.
;Buning, Johan
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nr. 4.
;Cardinaals, Louis
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Castell, Dora (ca. 1898-1972)
*''De Onafhankelijken. Vereeniging van Beeldende Kunstenaars Amsterdam. Catalogus tentoonstelling Stedelijk Museum Amsterdam'', 6-28 februari 1937.<br>Aankondigingen en recensies:
**Jan Engelman (25 februari 1937) ‘Amsterdamsche tentoonstellingen. „De Onafhankelijken”’, ''De Tijd'', Avondblad, [p. 5].
;Chevallier, Co
*''[[:s:fr:Exposition internationale d’art moderne|Exposition Internationale d'Art Moderne]]'', Palais Electorale, Genève, 26 december 1920-25 januari 1921.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (13 januari 1921) [[De Telegraaf/Jaargang 29/Nummer 11075/Avondblad/Moderne kunst te Genève|‘Moderne kunst te Genève’]], ''De Telegraaf'', Avondblad, tweede blad, p. 7.
;Coenen, Herman
*[''Kunst van vroeger ... en nu''], Noordkerk, Meijel, 3-10 juli 1955, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (2 juli 1955) [[Gazet van Limburg/Jaargang 110/Nummer 151/Vlaggen uit in Meyel|‘Vlaggen uit in Meyel. Dertig schietbomen wachten op ruim duizend schutters. Historie gaat herleven in praaltocht van Keizers, Koningen, Koninginnen, Vendeliers, Tambours, Standaardruiters en Schutters’]], ''Gazet van Limburg'', p. 13.
;Colnot, Arnout (1887-1983)
*''XVII Biennale di Venezia'', Venetië, 4 mei-4 november 1930.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (15 augustus 1930) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 103/Nummer 33579/Avondblad/De zeventiende Biennale te Venetië|‘De zeventiende „Biennale” te Venetië’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, p. 9.
;Dam, Han van (1901-1975)
*''De Onafhankelijken. Vereeniging van Beeldende Kunstenaars Amsterdam. Catalogus tentoonstelling Stedelijk Museum Amsterdam'', 6-28 februari 1937.<br>Aankondigingen en recensies:
**Jan Engelman (25 februari 1937) ‘Amsterdamsche tentoonstellingen. „De Onafhankelijken”’, ''De Tijd'', Avondblad, [p. 5].
;Dam, Max van
*[''Najaarstentoonstelling van den Bredasche Kunstkring''], Concordia, Breda, 29 oktober 1936-....<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (30 oktober 1936) [[Bredasche Courant/Jaargang 146/Nummer 256/Tentoonstelling Bredasche Kunstkring|‘Tentoonstelling Bredasche Kunstkring’]], ''Bredasche Courant'', [p. 1].
;Dam, Wijnand van
*''[[De Sphinx, Catalogus der eerste tentoonstelling van werken van leden en genoodigden|De Sphinx. Catalogus der eerste tentoonstelling van werken van leden en genoodigden]]'', De Harmonie, Leiden, 18-31 januari 1917.
;Deering, Willem (1887-1954)
*Anoniem (7 augustus 1920) [[Het Vaderland/Jaargang 52/7 augustus 1920/Avondblad/Nationale Opera|‘Nationale Opera’]], ''Het Vaderland'', Avondblad A, [p. 1].
;Delft, Jan van
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Dievenbach, Hendricus Anthonius
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Dillen, Peter Martinus
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Dingstee, A. van
*Anoniem (18 oktober 1924) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 81/Nummer 289/In J. H. de Bois' Kunsthandel|‘In J. H. de Bois’ Kunsthandel te Haarlem […]’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, B, p. 1.
;Dittlinger, Marinus Bonifacius Willem
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Domburg, Antoon van
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Dongen, Kees van
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nr. .
;Dooijewaard, Jacob (1876-1969)
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
*''Tentoonstelling van schilderijen en beeldhouwwerken vervaardigd door leden der Maatschappij'', Arti et Amicitiae, Amsterdam, 10 april-mei 1937.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (12 april 1937) [[Arnhemsche Courant/Jaargang 124/Nummer 15586/Tentoonstelling Arti et Amicitiae|‘Tentoonstelling „Arti et Amicitiae”’]], ''Arnhemsche Courant'', tweede blad, p. 3.
;Duursma, Djurre Pieter
*Doesburg, Theo van (4 maart 1916) [[Twenthe/4 maart 1916/De schilderwerken en batiks van Djurre Duursma|‘De schilderwerken en batiks van Djurre Duursma ’]], ''Twenthe'', editie onbekend, paginanummer onbekend.
*[De Anderen]. ''Catalogus der eerste tentoonstelling van kunstwerken der leden in de kunstzalen d'Audretsch'', Den Haag, 7 mei-7 juni 1916 (verlengd tot tweede helft juni).<br />Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (4 mei 1916) [[Leidsch Dagblad/Nummer 17235/"De Anderen"|‘„De Anderen”’]], ''Leidsch Dagblad'', Eerste Blad, [p. 1].
**U. (25 mei 1916) [[Dagblad van Zuid-Holland en 's-Gravenhage/Jaargang 245/Nummer 123/De Anderen|‘De Anderen’]], ''Dagblad van Zuid-Holland en 's-Gravenhage'', eerste blad, [p. 1].
;Eck, Karel Antonie van
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
;Eeden, Paul van (1907-1996)
*[''Beeldhouwwerken door Dirk Bus en schilderijen van Paul van Eeden''], Kunstzaal ’t Center, Den Haag, ....-9 juni 1933, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
*Anoniem (23 mei 1933) [[Het Vaderland/Jaargang 65/23 mei 1933/Avondblad/Tot 9 Juni|‘Tot 9 Juni […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 1.
;Epen, Jan van
*''Moderne Kunst Kring (Cercle de l’art moderne). Catalogue des ouvrages de peinture, sculpture, dessin, gravure'', Stedelijk Museum, Amsterdam, 6 oktober-7 november 1912.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (5 oktober 1912) [[Het Nieuws van den Dag/1912/Nummer 13135/De Moderne Kunstkring|‘De Moderne Kunstkring’]], ''Het Nieuws van den Dag'', Zesde Blad, [p. 1].
**C.L. Dake (15 oktober 1912) [[De Telegraaf/Jaargang 20/Nummer 7292/Avondblad/De Moderne Kunstkring|‘De Moderne Kunstkring’]], ''De Telegraaf'', Avondblad, Tweede Blad, p. 8.
;Ferwerda, Barend (1880-1958)
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
*[''Tentoonstelling van werken van B. Ferwerda en A.J.J. de Winter''], Waaggebouw, Nijmegen, 19 oktober-2 november 1924, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (18 oktober 1924) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 81/Nummer 289/Avondblad/De Kunstkring In Consten Een|‘De Kunstkring In Consten Een te Nijmegen […]’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, B, p. 1.
;Fokkens, Phocas
*[De Anderen]. ''Catalogus der eerste tentoonstelling van kunstwerken der leden in de kunstzalen d'Audretsch'', Den Haag, 7 mei-7 juni 1916 (verlengd tot tweede helft juni).<br />Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (4 mei 1916) [[Leidsch Dagblad/Nummer 17235/"De Anderen"|‘„De Anderen”’]], ''Leidsch Dagblad'', Eerste Blad, [p. 1].
**U. (25 mei 1916) [[Dagblad van Zuid-Holland en 's-Gravenhage/Jaargang 245/Nummer 123/De Anderen|‘De Anderen’]], ''Dagblad van Zuid-Holland en 's-Gravenhage'', eerste blad, [p. 1].
;Franssen, Leo
*''Hedendaagsche Limburgsche Kunst'', Gemeentemuseum, Den Haag, 30 oktober-12 december 1937.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (30 oktober 1937) [[De Tijd/Nummer 29685/Avondblad/Hedendaagsche Limburgsche Kunst|‘Hedendaagsche Limburgsche Kunst’]], ''De Tijd'', Avondblad, [p. 5].
;Gallas, Corry
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
;Gardenier, Jaap (1933-)
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nr. 10.
;Garf, Salomon (1879-1943)
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
*''Tentoonstelling van schilderijen en beeldhouwwerken vervaardigd door leden der Maatschappij'', Arti et Amicitiae, Amsterdam, 10 april-mei 1937.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (12 april 1937) [[Arnhemsche Courant/Jaargang 124/Nummer 15586/Tentoonstelling Arti et Amicitiae|‘Tentoonstelling „Arti et Amicitiae”’]], ''Arnhemsche Courant'', tweede blad, p. 3.
;Gerdes, Ed (1887-1945)
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
;Gerretsen, Huub
*''Stichting tot Verbreiding van Hedendaagsche Schilderkunst'', Volksuniversiteit, Den Haag, 16-29 november 1931, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1931) [[Haagsche Courant/1931/Nummer 14955/Tentoonstelling Volksuniversiteit|‘Tentoonstelling Volksuniversiteit’]], ''Haagsche Courant'', vijfde blad, p. 2.
**Anoniem (17 november 1931) [[Het Vaderland/Jaargang 63/17 november 1931/Avondblad/De Stichting tot verbreiding van hedendaagsche schilderkunst|‘De Stichting tot verbreiding van hedendaagsche schilderkunst […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, [p. 1].
**W.Jos. de Gruyter (24 november 1931) ‘Groeptentoonstelling S.V.H.S. Gebouw der Volksuniversiteit, alhier’, ''Het Vaderland'', Avondblad C, [p. 1].
;Gielen, Gerda (1910-1983)
*[''Kunst van vroeger ... en nu''], Noordkerk, Meijel, 3-10 juli 1955, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (2 juli 1955) [[Gazet van Limburg/Jaargang 110/Nummer 151/Vlaggen uit in Meyel|‘Vlaggen uit in Meyel. Dertig schietbomen wachten op ruim duizend schutters. Historie gaat herleven in praaltocht van Keizers, Koningen, Koninginnen, Vendeliers, Tambours, Standaardruiters en Schutters’]], ''Gazet van Limburg'', p. 13.
*''Midden Limburgse Kunstkring Remunj '45 exposeert. Tentoonstelling ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan'', Gemeentemuseum Roermond, Roermond, 11 december 1955-1 januari 1956.<br>Aankondigingen en recensies:
**L.M. (20 december 1955) [[De Nieuwe Limburger/Jaargang 110/Nummer 295/Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum|‘Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum met een uitgebreide en opvallende expositie in museum te Roermond’]], ''De Nieuwe Limburger'', p. 4.
;Gils, Petrus van
*''Tentoonstelling van de leden van de Bredasche Kunstkring'', Sociëteit Concordia, Breda, 18-22 mei 1934, getypte catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (19 mei 1934) [[Dagblad van Noord-Brabant/Jaargang 74/Nummer 14941/Bredasche Kunstkring|‘Bredasche Kunstkring’]], ''Dagblad van Noord-Brabant'', tweede blad, p. 6.
*''Bredasche Kunstkring, werken van leden'', Stedelijk Museum, Breda, 5-12 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (6 juli 1935) [[Dagblad van Noord-Brabant/Jaargang 75/Nummer 15285/De tentoonstelling in Concordia en Stedelijk Museum|‘De tentoonstelling in Concordia en Stedelijk Museum’]], ''Dagblad van Noord-Brabant'', tweede blad, p. 6.
*[''Pinkster-tentoonstelling''], Concordia, Breda, 29 mei-2 juni 1936.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (30 mei 1936) [[Dagblad van Noord-Brabant/Jaargang 76/Nummer 15559/Bredasche Kunstkring|‘Bredasche Kunstkring’]], ''Dagblad van Noord-Brabant'', p. 6.
;Goedvriend, Theo
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
;Gorter, Arnold Marc (1866-1933)
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
;Graadt van Roggen, Johannes (1867-1959)
*[''Tentoonstelling van schilderijen, tekeningen en etsen van Graadt van Roggen''], Leidsche Kunstvereeniging, Leiden, ca. 16-ca. 23 december 1905, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (18 december 1905) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 78/Nummer 24654/Avondblad/Men meldt ons uit Leiden|‘Men meldt ons uit Leiden: […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, p. 10.
;Graafland, Rob
*Anoniem (7 april 1931) [[Nieuwe Venlosche Courant/Jaargang 69/Nummer 81/Twintig jaar Limburgsche Kunstkring|‘Twintig jaar Limburgsche Kunstkring. Een tentoonstelling van de werken der leden en oud-leden’]], ''Nieuwe Venlosche Courant'', [p. 2].
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Grégoire, Jan
*''Hedendaagsche Limburgsche Kunst'', Gemeentemuseum, Den Haag, 30 oktober-12 december 1937.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (30 oktober 1937) [[De Tijd/Nummer 29685/Avondblad/Hedendaagsche Limburgsche Kunst|‘Hedendaagsche Limburgsche Kunst’]], ''De Tijd'', Avondblad, [p. 5].
;Groenendaal, Jeane (1898-1966)
*''Werk van leden van de Limburgse Kunstkring'', Schilder- en tekenkundig Genootschap Kunstliefde, Utrecht, juni 1935, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 juni 1935) [[Limburger Koerier/Jaargang 90/Nummer 142/Limburgsche schilders|‘Limburgsche schilders. Waardeering voor hun werk. Een tentoonstelling te Utrecht’]], ''Limburger Koerier'', [eerste blad], p. 2.
*[''Kunst van vroeger ... en nu''], Noordkerk, Meijel, 3-10 juli 1955, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (2 juli 1955) [[Gazet van Limburg/Jaargang 110/Nummer 151/Vlaggen uit in Meyel|‘Vlaggen uit in Meyel. Dertig schietbomen wachten op ruim duizend schutters. Historie gaat herleven in praaltocht van Keizers, Koningen, Koninginnen, Vendeliers, Tambours, Standaardruiters en Schutters’]], ''Gazet van Limburg'', p. 13.
*''Midden Limburgse Kunstkring Remunj '45 exposeert. Tentoonstelling ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan'', Gemeentemuseum Roermond, Roermond, 11 december 1955-1 januari 1956.<br>Aankondigingen en recensies:
**L.M. (20 december 1955) [[De Nieuwe Limburger/Jaargang 110/Nummer 295/Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum|‘Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum met een uitgebreide en opvallende expositie in museum te Roermond’]], ''De Nieuwe Limburger'', p. 4.
;Groenestein, Jan (1919-1971)
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nrs. 14-15.
;Gussenhoven, Georges (1899-1990)
*''Stichting tot Verbreiding van Hedendaagsche Schilderkunst'', Volksuniversiteit, Den Haag, 16-30 november 1930, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (15 november 1930) [[Haagsche Courant/1930/Nummer 14653/Stichting tot verbreiding van hedendaagsche schilderkunst|‘Stichting tot verbreiding van hedendaagsche schilderkunst’]], ''Haagsche Courant'', tweede blad, p. 2.
;Hartman, Wibbo
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
;Hasselt, Bertha van
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
;Haverman, Hendrik (1857-1928)
*Anoniem (23 maart 1905) [[De Noordbrabanter/Jaargang 76/Nummer 3947/Tentoonstelling te Luik|‘Tentoonstelling te Luik’]], ''De Noord Brabanter'', [p. 2].
;Haverman-Birnie, Carolina
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
;Heel, Jan van (1898-1990)
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nr. 17.
;Heesters, Jan
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Heide, Johannes Wilhelm van der (1878-1956)
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
;Heijnen, Frans (1913-1981)
*[''Kunst van vroeger ... en nu''], Noordkerk, Meijel, 3-10 juli 1955, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (2 juli 1955) [[Gazet van Limburg/Jaargang 110/Nummer 151/Vlaggen uit in Meyel|‘Vlaggen uit in Meyel. Dertig schietbomen wachten op ruim duizend schutters. Historie gaat herleven in praaltocht van Keizers, Koningen, Koninginnen, Vendeliers, Tambours, Standaardruiters en Schutters’]], ''Gazet van Limburg'', p. 13.
;Helden, Jan van
*Gootzen, P.J. (1969) ‘Jan van Helden. Kunstenaar uit eigen Heem’, ''roerstreek ’69'', p. 39-42.
;Hem, Piet van der
*Anoniem (12 oktober 1913) [[Het Vaderland/Jaargang 45/Nummer 243/Agenda|‘Agenda’]], ''Het Vaderland'', Ochtendblad, B, [p. 2].
;Henkes, Dolf (1903-1989)
*''Catalogus van de St. Willibrordtentoonstelling. Willibrord-herdenking 739-1939'', Centraal Museum, Universiteit Utrecht, Dom van Utrecht, Utrecht, 16 juni-15 september 1939.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (14 juni 1939) [[Haagsche Courant/1939/Nummer 17286/De groote Willibrordtentoonstelling te Utrecht|‘De groote Willibrordtentoonstelling te Utrecht wordt morgen geopend door minister Colijn. Een schat aan kunstwerken van de vroege Middeleeuwen tot op onzen tijd’]], ''Haagsche Courant'', tweede blad, p. 3.
;Heynes, Theodoor (1920-1990)
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nr. 19.
;Heyse, Jan
*[''Grafiek''], Haagsche Kunstkring, Den Haag, 1929, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Ω (18 december 1929) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 102/Nummer 33343/Ochtendblad/Kunst in Den Haag|‘Kunst in Den Haag’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, tweede blad, p. 7.
;Hogerwaard, Georges
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Hollman, Charles
*''Werk van leden van de Limburgse Kunstkring'', Schilder- en tekenkundig Genootschap Kunstliefde, Utrecht, juni 1935, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 juni 1935) [[Limburger Koerier/Jaargang 90/Nummer 142/Limburgsche schilders|‘Limburgsche schilders. Waardeering voor hun werk. Een tentoonstelling te Utrecht’]], ''Limburger Koerier'', [eerste blad], p. 2.
;Hoog, Bernard de (1866-1943)
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
;Hoog, Hendrik de
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
;Höppe, Ferdinand Bernhard (1841-1922)
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
;Horn, Jos ten (1894-1956)
*''Catalogus van de St. Willibrordtentoonstelling. Willibrord-herdenking 739-1939'', Centraal Museum, Universiteit Utrecht, Dom van Utrecht, Utrecht, 16 juni-15 september 1939.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (14 juni 1939) [[Haagsche Courant/1939/Nummer 17286/De groote Willibrordtentoonstelling te Utrecht|‘De groote Willibrordtentoonstelling te Utrecht wordt morgen geopend door minister Colijn. Een schat aan kunstwerken van de vroege Middeleeuwen tot op onzen tijd’]], ''Haagsche Courant'', tweede blad, p. 3.
;Jans, Jan (1872-1943)
*Anoniem (28 mei 1922) [[De Telegraaf/Jaargang 30/Nummer 11570/Memorandum|‘Memorandum’]], ''De Telegraaf'', p. 9.
;Jansen, Jan (1876-1958)
*''Kunstkring Delft'', Koornbeurs, Delft, 20 december 1924-...., geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (22 december 1924) [[Delftsche Courant/Jaargang 83/Nummer 301/Kunstkring Delft|‘Kunstkring Delft’]], ''Delftsche Courant'', Eerste Blad, [p. 2].
*''Kunstkring Delft'', Koornbeurs, Delft, december 1925-3 januari 1926, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (24 december 1925) [[Delftsche Courant/Jaargang 84/Nummer 302/Kunstkring-tentoonstelling|‘Kunstkring-tentoonstelling’]], ''Delftsche Courant'', [Eerste Blad], [p. 2].
*''Kunstkring Delft'', Agathaklooster, Delft, 20 november-5 december 1926, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (22 november 1926) [[Delftsche Courant/Jaargang 85/Nummer 274/Kunstkring Delft|‘Kunstkring Delft’]], ''Delftsche Courant'', Eerste blad, [p. 2].
;Jansen, Willem (1892-1969)
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
;Janssen, Maria Francisca Hubertina (1878-1925)
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
;Janssen, Pierre
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Jelinger, Han
*Anoniem (17 oktober 1936) [[Limburger Koerier/Jaargang 91/Nummer 245/Kunstenaarsvereeniging "Limburg"|‘Kunstenaarsvereeniging „Limburg”. Niet voor amateurs’]], ''Limburger Koerier'', p. 3.
*''Hedendaagsche Limburgsche Kunst'', Gemeentemuseum, Den Haag, 30 oktober-12 december 1937.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (30 oktober 1937) [[De Tijd/Nummer 29685/Avondblad/Hedendaagsche Limburgsche Kunst|‘Hedendaagsche Limburgsche Kunst’]], ''De Tijd'', Avondblad, [p. 5].
;Jennekens, Nic (1915-1984)
*[''Kunst van vroeger ... en nu''], Noordkerk, Meijel, 3-10 juli 1955, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (2 juli 1955) [[Gazet van Limburg/Jaargang 110/Nummer 151/Vlaggen uit in Meyel|‘Vlaggen uit in Meyel. Dertig schietbomen wachten op ruim duizend schutters. Historie gaat herleven in praaltocht van Keizers, Koningen, Koninginnen, Vendeliers, Tambours, Standaardruiters en Schutters’]], ''Gazet van Limburg'', p. 13.
;Jong, Germ de (1886-1967)
*''Salon des Indédendants'', Grand Palais, Parijs, 1927.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (31 januari 1927) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 100/Nummer 32299/Avondblad/"Indépendants"|‘„Indépendants”’]], ''Algemeen Handelsblad'', derde blad, p. 9.
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nr. 20.
;Karsen, Eduard (1860-1941)
*''Catalogus van de kersttentoonstelling in het Museum Boymans'', Museum Boymans, Rotterdam, 23 december 1932-7 januari 1933.<br>Aankondigingen en recensies:
**P.K.-n. (24 december 1932) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 105/Nummer 34436/Avondblad/Kersttentoonstelling in het Museum Boymans|‘Kersttentoonstelling in het Museum Boymans’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p. 9.
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Ket, Dick
*''In Holland staat een huis. Het interieur van 1800 tot heden'', Stedelijk Museum, Amsterdam, juli-oktober 1941.<br>Aankondigingen en recensies:
**L. (15 juli 1941) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 114/Nummer 37530/Avondblad/Woninginrichting in de nieuwe eeuw|‘Woninginrichting in de nieuwe eeuw’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p. 5.
;Kiehl, Henri
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
;Knip, Willem (1883-1967)
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Koch, Pyke
*''Catalogus van de kersttentoonstelling in het Museum Boymans'', Museum Boymans, Rotterdam, 23 december 1932-7 januari 1933.<br>Aankondigingen en recensies:
**P.K.-n. (24 december 1932) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 105/Nummer 34436/Avondblad/Kersttentoonstelling in het Museum Boymans|‘Kersttentoonstelling in het Museum Boymans’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p. 9.
*Anoniem (11 mei 1936) [[Haagsche Courant/1936/Nummer 16338/Bijzondere frankeerzegels|‘Bijzondere frankeerzegels. Ter gelegenheid van het 300-jarige bestaan der Utrechtsche universiteit’]], ''Haagsche Courant'', vierde blad, p. 3.
*Anoniem (5 september 1938) [[De Maasbode/Jaargang 70/Nummer 28200/Avondblad/Het Centraal Museum te Utrecht|‘Het Centraal Museum te Utrecht. De viering van het honderdjarig bestaan. Een aantal schenkingen bij deze gelegenheid gedaan’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, p. 9.
;Komter, Douwe
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Koolwijk, Cornelis Marie van
*''Tentoonstelling van de leden van de Bredasche Kunstkring'', Sociëteit Concordia, Breda, 18-22 mei 1934, getypte catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (19 mei 1934) [[Dagblad van Noord-Brabant/Jaargang 74/Nummer 14941/Bredasche Kunstkring|‘Bredasche Kunstkring’]], ''Dagblad van Noord-Brabant'', tweede blad, p. 6.
*''Bredasche Kunstkring, werken van leden'', Stedelijk Museum, Breda, 5-12 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (6 juli 1935) [[Dagblad van Noord-Brabant/Jaargang 75/Nummer 15285/De tentoonstelling in Concordia en Stedelijk Museum|‘De tentoonstelling in Concordia en Stedelijk Museum’]], ''Dagblad van Noord-Brabant'', tweede blad, p. 6.
;Koppenol, Cornelis
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Kops, Frans
*Anoniem (26 augustus 1918) [[De Maasbode/Jaargang 50/Nummer 15847/Avondblad/Tentoonstellingen|‘Tentoonstellingen’]], ''De Maasbode'', Avondblad, tweede blad, p. 2-3.
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Koster, Anton L. (1859-1937)
*''Tentoonstelling van aquarellen, teekeningen, etsen, lithographiën en beeldhouwwerk door werkende leden van Pulchri Studio'', Pulchri Studio, Den Haag, 6 december 1906-1907.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (27 maart 1907) [[De Nieuwe Courant/Jaargang 7/Nummer 86/Ochtendblad/Op de groepententoonstelling in Pulchri Studio|‘Op de groepententoonstelling in Pulchri Studio […]’]], ''De Nieuwe Courant'', Ochtendblad, [p. 3].
;Krabbé, Heinrich Martin (1868-1931)
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
;Kramer, Martinus (1860-1918)
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
;Kropff, Joop
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
;Krug, Han
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
;Kruyder, Herman (1881-1935)
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nr. 25.
;Kuijpers, Cornelis (1864-1932)
*[Cornelis Kuypers], kunsthandel Esher Surrey, Den Haag, oktober 1917, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Ω (12 oktober 1917) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 90/Nummer 28937/Ochtendblad/Kunst in Den Haag|‘Kunst in Den Haag. Konijnenburg bij Kleykamp. – De verzameling-Goudstikker. – Groepen in Pulchri’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, tweede blad, p. 5.
;Kuyten, Harrie (1883-1952)
*''De Onafhankelijken. Vereeniging van Beeldende Kunstenaars Amsterdam. Catalogus tentoonstelling Stedelijk Museum Amsterdam'', 6-28 februari 1937.<br>Aankondigingen en recensies:
**Jan Engelman (25 februari 1937) ‘Amsterdamsche tentoonstellingen. „De Onafhankelijken”’, ''De Tijd'', Avondblad, [p. 5].
;Laar, Arnold van de
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Laat, Hendrik de
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Laguna, Baruch
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Langeveld, Frans (1877-1939)
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
;Leck, Bart van der
*Anoniem (22 augustus 1919) [[De Maasbode/Jaargang 51/Nummer 16456/Avondblad/De Raad voor Nederl. Kunst en Letteren in den Vreemde|‘De Raad voor Nederl. Kunst en Letteren in den Vreemde’]], ''De Maasbode'', Avondblad, eerste blad, p. 2.
*H. (30 januari 1923) [[Provinciale Overijsselsche en Zwolsche Courant/Jaargang 1923/Nummer 25/"De Branding"|‘„De Branding”’]], ''Provinciale Overijsselsche en Zwolsche Courant'', Tweede Blad, [p. 2-3].
;Ledeboer, Sara (1867-1952)
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
;Legner, Johan Coenraad Ulrich (1859-1932)
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
;Lehmann, Anna
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Leurs, Henk (1890-1956)
*''Kunstkring Delft'', Koornbeurs, Delft, december 1925-3 januari 1926, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (24 december 1925) [[Delftsche Courant/Jaargang 84/Nummer 302/Kunstkring-tentoonstelling|‘Kunstkring-tentoonstelling’]], ''Delftsche Courant'', [Eerste Blad], [p. 2].
*''Kunstkring Delft'', Agathaklooster, Delft, 20 november-5 december 1926, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (22 november 1926) [[Delftsche Courant/Jaargang 85/Nummer 274/Kunstkring Delft|‘Kunstkring Delft’]], ''Delftsche Courant'', Eerste blad, [p. 2].
;Lijnschooten, Jan van (1875-1958)
*[''Vierde tentoonstelling van het comité van St.-Lucas te Delft''], april 1904, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (2 april 1904) [[De Nieuwe Courant/Jaargang 4/Nummer 93/Avondblad/Men meldt ons|‘Men meldt ons: […]’]], ''De Nieuwe Courant'', Avondblad, [p. 2].
;Lint, Suze de
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Löb, Alfred
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
;Lommen, Frans (1921-2005)
*''Midden Limburgse Kunstkring Remunj '45 exposeert. Tentoonstelling ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan'', Gemeentemuseum Roermond, Roermond, 11 december 1955-1 januari 1956.<br>Aankondigingen en recensies:
**L.M. (20 december 1955) [[De Nieuwe Limburger/Jaargang 110/Nummer 295/Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum|‘Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum met een uitgebreide en opvallende expositie in museum te Roermond’]], ''De Nieuwe Limburger'', p. 4.
;Lommers, Frans
*[''Kunst van vroeger ... en nu''], Noordkerk, Meijel, 3-10 juli 1955, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (2 juli 1955) [[Gazet van Limburg/Jaargang 110/Nummer 151/Vlaggen uit in Meyel|‘Vlaggen uit in Meyel. Dertig schietbomen wachten op ruim duizend schutters. Historie gaat herleven in praaltocht van Keizers, Koningen, Koninginnen, Vendeliers, Tambours, Standaardruiters en Schutters’]], ''Gazet van Limburg'', p. 13.
;Mackenzie, Maria Henry
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Maks, Kees (1876-1967)
*''XVII Biennale di Venezia'', Venetië, 4 mei-4 november 1930.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (15 augustus 1930) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 103/Nummer 33579/Avondblad/De zeventiende Biennale te Venetië|‘De zeventiende „Biennale” te Venetië’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, p. 9.
;Marré, Gerrit
*Haveha (6 juli 1934) [[Nieuwe Tilburgsche Courant/Jaargang 56/Nummer 11980/Kunsttentoonstelling in de congreszaal|‘Kunsttentoonstelling in de congreszaal. II’]], ''Nieuwe Tilburgsche Courant'', tweede blad, [p. 2].
;Martens, Willy (1856-1927)
*Anoniem (2 spril 1904) [[De Nieuwe Courant/Jaargang 4/Nummer 93/Avondblad/Volgens ontvangen telegram|‘Volgens ontvangen telegram van Willy Martens aan Mesdag, […]’]], ''De Nieuwe Courant'', Avondblad, [p. 2].
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
;Mastenbroek, Johan Hendrik van
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Meijer, Sal
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Mendlik, Oszkár (1871-1963)
*Anoniem (25 april 1914) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 87/Nummer 27675/Avondblad/De Hongaarsche schilder Oscar Mendlik|‘De Hongaarsche schilder Oscar Mendlik, […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Tweede blad, p. 7.
;Mierlo, Louise van
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Moll, Evert
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
;Monnickendam, Martin
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
*''XVII Biennale di Venezia'', Venetië, 4 mei-4 november 1930.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (15 augustus 1930) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 103/Nummer 33579/Avondblad/De zeventiende Biennale te Venetië|‘De zeventiende „Biennale” te Venetië’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, p. 9.
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Moor, Pieter Cornelis de (1866-1953)
*''Tentoonstelling van werken door P. Cornelis de Moor'', Kunsthandel Esther Surrey, Scheveningen, juni-juli 1918.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (26 juni 1918) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 75/Nummer 175/Avondblad/P. C. de Moor|‘P. C. de Moor’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, A, p. 1.
*[''P.C. de Moor''], De Poort, Den Haag, december 1929, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Ω (18 december 1929) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 102/Nummer 33343/Ochtendblad/Kunst in Den Haag|‘Kunst in Den Haag’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, tweede blad, p. 7.
;Moulijn, Simon (1866-1948)
*Anoniem (20 november 1915) [[De Amstelbode/Jaargang 24/Nummer 7005/Koningin Elisabeth gehuldigd|‘Koningin Elisabeth gehuldigd’]], ''De Amstelbode'', Tweede Blad, [p. 3].
;Muis, Albert (1914-1988)
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nr. 27.
;Mulder, Albert
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Müller, Willem (1859-1923)
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
;Nieser, Hans
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Oerder, Frans
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Oldewelt, Ferdinand (1857-1935)
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
;Ontrop, Herman Gijsbertus
*[''halfjaarlijksche tentoonstelling Bredasche Kunstkring''], Concordia, Breda, december 1935, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (4 december 1935) [[Bredasche Courant/Jaargang 145/Nummer 283/Bredasche Kunstkring|‘Bredasche Kunstkring’]], ''De Bredasche Courant'', [p. 1].
*[''Pinkster-tentoonstelling''], Concordia, Breda, 29 mei-2 juni 1936.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (30 mei 1936) [[Dagblad van Noord-Brabant/Jaargang 76/Nummer 15559/Bredasche Kunstkring|‘Bredasche Kunstkring’]], ''Dagblad van Noord-Brabant'', p. 6.
*[''Najaarstentoonstelling van den Bredasche Kunstkring''], Concordia, Breda, 29 oktober 1936-....<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (30 oktober 1936) [[Bredasche Courant/Jaargang 146/Nummer 256/Tentoonstelling Bredasche Kunstkring|‘Tentoonstelling Bredasche Kunstkring’]], ''Bredasche Courant'', [p. 1].
;Oosten Slingeland, To van (1887-1975)
*[tentoonstelling van kunstnijverheid], Nederlandsche Vrouwenclub, Amsterdam, 24 december 1932-3 januari 1933, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (24 december 1932) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 105/Nummer 34436/Avondblad/Agenda|‘Agenda. Amsterdam’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p. 9.
;Paes, Wil
*''Midden Limburgse Kunstkring Remunj '45 exposeert. Tentoonstelling ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan'', Gemeentemuseum Roermond, Roermond, 11 december 1955-1 januari 1956.<br>Aankondigingen en recensies:
**L.M. (20 december 1955) [[De Nieuwe Limburger/Jaargang 110/Nummer 295/Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum|‘Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum met een uitgebreide en opvallende expositie in museum te Roermond’]], ''De Nieuwe Limburger'', p. 4.
;Peeters, Frans
*Anoniem (31 juli 1993) ‘Recent werk Frans Peeters’, ''Limburgsch Dagblad'', p. 2.
;Peizel, Bart (1887-1974)
*Anoniem (23 december 1929) [[Het Vaderland/Jaargang 61/23 december 1929/Avondblad/De bijeenkomst der jury|‘De bijeenkomst der jury voor den door de Thérèse van Duyl-Schwartze Stichting uitgeschreven Portretprijs […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, [p. 1].
;Perey, Emmanuel (1864-1937)
*Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/De heer Emmanuel Perey|‘De heer Emmanuel Perey, kunstschilder te Venlo, […]’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
;Pessers, Henriëtte (1899-1986)
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
*''De Onafhankelijken. Vereeniging van Beeldende Kunstenaars Amsterdam. Catalogus tentoonstelling Stedelijk Museum Amsterdam'', 6-28 februari 1937.<br>Aankondigingen en recensies:
**Jan Engelman (25 februari 1937) ‘Amsterdamsche tentoonstellingen. „De Onafhankelijken”’, ''De Tijd'', Avondblad, [p. 5].
;Philipse, Maria
*''Gemeentelijke tentoonstelling van kunstwerken van levende meesters (vijfde vierjaarlijksche)'', Musis Sacrum, Arnhem, 4 juli-17 augustus 1913.<br>Aankondigingen en recensies:
**Lapidoth, Frits (13 juli 1913) [[De Nieuwe Courant/Jaargang 13/Nummer 192/Ochtendblad/De vijfde "Vierjaarlijksche" te Arnhem|‘De vijfde "Vierjaarlijksche" te Arnhem’]], ''De Nieuwe Courant'', Ochtendblad, Bijblad van het Ochtendblad, [p. 1].
;Pieters, Evert (1856-1932)
*Anoniem (23 december 1929) [[Het Vaderland/Jaargang 61/23 december 1929/Avondblad/Zooals bekend|‘Zooals bekend zal de gemeente Laren (N.H.) voor het nieuwe gouvernementsgebouw te Haarlem een schilderij aanbieden. […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, [p. 1].
;Pijnenburg, Reinier
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Poortenaar, Jan (1886-1958)
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
;Port, Justin van de
*Anoniem (4 mei 1932) [[Limburger Koerier/Jaargang 87/Nummer 105/Schilderkunst|‘Schilderkunst. Maastrichtsch Stedelijk Museum. Een jongeren groep’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, p. 9.
*''Werk van leden van de Limburgse Kunstkring'', Schilder- en tekenkundig Genootschap Kunstliefde, Utrecht, juni 1935, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 juni 1935) [[Limburger Koerier/Jaargang 90/Nummer 142/Limburgsche schilders|‘Limburgsche schilders. Waardeering voor hun werk. Een tentoonstelling te Utrecht’]], ''Limburger Koerier'', [eerste blad], p. 2.
;Princée, Gerard (1908-1999)
*[''halfjaarlijksche tentoonstelling Bredasche Kunstkring''], Concordia, Breda, december 1935, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (4 december 1935) [[Bredasche Courant/Jaargang 145/Nummer 283/Bredasche Kunstkring|‘Bredasche Kunstkring’]], ''De Bredasche Courant'', [p. 1].
*[''Pinkster-tentoonstelling''], Concordia, Breda, 29 mei-2 juni 1936.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (30 mei 1936) [[Dagblad van Noord-Brabant/Jaargang 76/Nummer 15559/Bredasche Kunstkring|‘Bredasche Kunstkring’]], ''Dagblad van Noord-Brabant'', p. 6.
*[''Kunst van vroeger ... en nu''], Noordkerk, Meijel, 3-10 juli 1955, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (2 juli 1955) [[Gazet van Limburg/Jaargang 110/Nummer 151/Vlaggen uit in Meyel|‘Vlaggen uit in Meyel. Dertig schietbomen wachten op ruim duizend schutters. Historie gaat herleven in praaltocht van Keizers, Koningen, Koninginnen, Vendeliers, Tambours, Standaardruiters en Schutters’]], ''Gazet van Limburg'', p. 13.
;Pruijs van der Hoeven, Clémence (1839-1921)
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
;Raalte, Martinus van (1873-1944)
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
;Raemaekers, Louis
*Anoniem (26 maart 1949) ‘Expositie tekeningen van Louis Raemaekers te Roermond’, ''Limburgsch Dagblad'', [p. 9].
;Regt, Piet de
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
;Regteren Altena, Marie van (1868-1958)
*''Tentoonstelling. Schilderijen van mej. M. E. van Regteren Altena (Amsterdam) en mevr. B. Westendorp-Osieck (Amsterdam). Beeldhouwwerken van Tjipke Visser (Bergen N.H.)'', Rotterdamsche Kunstkring, Rotterdam, 16 januari-2 februari 1937, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (19 januari 1937) [[Rotterdamsch Nieuwsblad/Jaargang 59/Nummer 18041/Kunstkring|‘Kunstkring. Werk van mej. Van Regteren Altena, mevr. Westendorp-Osieck en Tjipke Visser’]], ''Rotterdamsch Nieuwsblad'', derde blad, p. 1.
;Reuchlin-Lucardie, Henriëtte Johanna
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Rezelman (1887-1967)
*''De Onafhankelijken. Vereeniging van Beeldende Kunstenaars Amsterdam. Catalogus tentoonstelling Stedelijk Museum Amsterdam'', 6-28 februari 1937.<br>Aankondigingen en recensies:
**Jan Engelman (25 februari 1937) ‘Amsterdamsche tentoonstellingen. „De Onafhankelijken”’, ''De Tijd'', Avondblad, [p. 5].
;Ritsema, Coba (1876-1961)
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nr. 33.
;Ritsema, Jacob
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Robertson, Suze (1855-1922)
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nr. 35.
;Roelofs, Willem (jr.) (1874-1940)
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
;Roelofsz, Charles (1897-1962)
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nr. 34.
;Ronda, Frans (1899-1976)
*[''Kunst van vroeger ... en nu''], Noordkerk, Meijel, 3-10 juli 1955, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (2 juli 1955) [[Gazet van Limburg/Jaargang 110/Nummer 151/Vlaggen uit in Meyel|‘Vlaggen uit in Meyel. Dertig schietbomen wachten op ruim duizend schutters. Historie gaat herleven in praaltocht van Keizers, Koningen, Koninginnen, Vendeliers, Tambours, Standaardruiters en Schutters’]], ''Gazet van Limburg'', p. 13.
;Roovers, Kees (1890-1978)
*[''Paastentoonstelling''], kunstzaal [Kunst van onze Tijd], Den Haag, 18 maart 1936-...., geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (16 maart 1936) [[Het Vaderland/Jaargang 67/16 maart 1936/Avondblad/Woensdag|‘Woensdag zal de Paaschtentoonstelling in de toonzaal Prins Mauritsplein 21—21 geopend worden […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 1.
;Ros, Johannes Dominicus (1875-1952)
*Anoniem (1 februari 1937) [[Het Vaderland/Jaargang 68/1 februari 1937/Avondblad/Kunstaardewerk en architectonisch aardewerk|‘Kunstaardewerk en architectonisch aardewerk. Van sierbord tot vensterbank’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 1.
;Rouw, Henk de
*''Kunstkring Delft'', Koornbeurs, Delft, december 1925-3 januari 1926, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (24 december 1925) [[Delftsche Courant/Jaargang 84/Nummer 302/Kunstkring-tentoonstelling|‘Kunstkring-tentoonstelling’]], ''Delftsche Courant'', [Eerste Blad], [p. 2].
*''Kunstkring Delft'', Agathaklooster, Delft, 20 november-5 december 1926, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (22 november 1926) [[Delftsche Courant/Jaargang 85/Nummer 274/Kunstkring Delft|‘Kunstkring Delft’]], ''Delftsche Courant'', Eerste blad, [p. 2].
;Rovers, Dio
*Haveha (6 juli 1934) [[Nieuwe Tilburgsche Courant/Jaargang 56/Nummer 11980/Kunsttentoonstelling in de congreszaal|‘Kunsttentoonstelling in de congreszaal. II’]], ''Nieuwe Tilburgsche Courant'', tweede blad, [p. 2].
*[''Pinkster-tentoonstelling''], Concordia, Breda, 29 mei-2 juni 1936 (buiten de catalogus).<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (30 mei 1936) [[Dagblad van Noord-Brabant/Jaargang 76/Nummer 15559/Bredasche Kunstkring|‘Bredasche Kunstkring’]], ''Dagblad van Noord-Brabant'', p. 6.
*[''Najaarstentoonstelling van den Bredasche Kunstkring''], Concordia, Breda, 29 oktober 1936-....<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (30 oktober 1936) [[Bredasche Courant/Jaargang 146/Nummer 256/Tentoonstelling Bredasche Kunstkring|‘Tentoonstelling Bredasche Kunstkring’]], ''Bredasche Courant'', [p. 1].
;Rubbens, Elsa
*Anoniem (19 juni 1933) [[Nieuwe Venlosche Courant/Jaargang 71/Nummer 142/Tentoonstelling "Kunst en Arbeid"|‘Tentoonstelling „Kunst en Arbeid”’]], ''Nieuwe Venlosche Courant'', [p. 1].
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Ruijsch, Aletta (1860-1930)
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
;Ruijsch van Dugteren, Lodewijk Dirk
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Salim, Saraochim
*''In Holland staat een huis. Het interieur van 1800 tot heden'', Stedelijk Museum, Amsterdam, juli-oktober 1941.<br>Aankondigingen en recensies:
**L. (15 juli 1941) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 114/Nummer 37530/Avondblad/Woninginrichting in de nieuwe eeuw|‘Woninginrichting in de nieuwe eeuw’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p. 5.
;Sauerbier, Hermina Geertruida
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
;Schaijk, Sjef van
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Schaik, Hugo van (1872-1946)
*[''Tentoonstelling van werken van Tjeerd Bottema, E. Idema, H. van Schaik en W. van Schaik''], Leeuwarder Kunstkring, Leeuwarden, april 1912, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (24 april 1912) [[Arnhemsche Courant/Jaargang 99/Nummer 7916/Middaguitgave/Kleine berichten|‘Kleine berichten’]], ''Arnhemsche Courant'', Middaguitgave, tweede blad, [p. 1].
;Schaik, Willem van (1874-1938)
*[''Tentoonstelling van werken van Tjeerd Bottema, E. Idema, H. van Schaik en W. van Schaik''], Leeuwarder Kunstkring, Leeuwarden, april 1912, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (24 april 1912) [[Arnhemsche Courant/Jaargang 99/Nummer 7916/Middaguitgave/Kleine berichten|‘Kleine berichten’]], ''Arnhemsche Courant'', Middaguitgave, tweede blad, [p. 1].
;Schelfhout, Lodewijk
*''Moderne Kunst Kring (Cercle de l’art moderne). Catalogue des ouvrages de peinture, sculpture, dessin, gravure'', Stedelijk Museum, Amsterdam, 6 oktober-7 november 1912.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (15 oktober 1912) [[Het Nieuws van den Dag/1912/Nummer 13143/Moderne Kunstkring (1)|‘Moderne Kunstkring’]], ''Het Nieuws van den Dag'', 2e blad, p. 6.
;Scherrewitz, Johan Frederik Cornelis
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Schiedges, Petrus Paulus (II) (1860-1922)
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
;Schildt, Martin (1867-1921)
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
;Schipperus, Piet (1840-1929)
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
;Schmitz, Pie (1904-1972)
*''Midden Limburgse Kunstkring Remunj '45 exposeert. Tentoonstelling ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan'', Gemeentemuseum Roermond, Roermond, 11 december 1955-1 januari 1956.<br>Aankondigingen en recensies:
**L.M. (20 december 1955) [[De Nieuwe Limburger/Jaargang 110/Nummer 295/Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum|‘Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum met een uitgebreide en opvallende expositie in museum te Roermond’]], ''De Nieuwe Limburger'', p. 4.
;Schotel, Marie (1883-1957)
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
;Schregel, Bernard
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Schreuder van de Coolwijk, Jan
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
;Schulman, David
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Serpenti, Guillaume (1906-1982)
*[''Kunst van vroeger ... en nu''], Noordkerk, Meijel, 3-10 juli 1955, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (2 juli 1955) [[Gazet van Limburg/Jaargang 110/Nummer 151/Vlaggen uit in Meyel|‘Vlaggen uit in Meyel. Dertig schietbomen wachten op ruim duizend schutters. Historie gaat herleven in praaltocht van Keizers, Koningen, Koninginnen, Vendeliers, Tambours, Standaardruiters en Schutters’]], ''Gazet van Limburg'', p. 13.
;Serton van Rosweyde, Piet A. (1888-1914)
*''Moderne Kunst Kring (Cercle de l’art moderne). Catalogue des ouvrages de peinture, sculpture, dessin, gravure'', Stedelijk Museum, Amsterdam, 6 oktober-7 november 1912.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (5 oktober 1912) [[Het Nieuws van den Dag/1912/Nummer 13135/De Moderne Kunstkring|‘De Moderne Kunstkring’]], ''Het Nieuws van den Dag'', Zesde Blad, [p. 1].
**C.L. Dake (15 oktober 1912) [[De Telegraaf/Jaargang 20/Nummer 7292/Avondblad/De Moderne Kunstkring|‘De Moderne Kunstkring’]], ''De Telegraaf'', Avondblad, Tweede Blad, p. 8.
**G.H. Marius (15 oktober 1912) [[Het Nieuws van den Dag/1912/Nummer 13143/Moderne Kunstkring (2)|‘Moderne Kunstkring. — Stedelijk Museum, Amsterdam. II’]], ''Het Nieuws van den Dag'', 2e blad, p. 7.
;Sijben de Maroye, Edmond von (1876-1970)
*''Midden Limburgse Kunstkring Remunj '45 exposeert. Tentoonstelling ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan'', Gemeentemuseum Roermond, Roermond, 11 december 1955-1 januari 1956.<br>Aankondigingen en recensies:
**L.M. (20 december 1955) [[De Nieuwe Limburger/Jaargang 110/Nummer 295/Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum|‘Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum met een uitgebreide en opvallende expositie in museum te Roermond’]], ''De Nieuwe Limburger'', p. 4.
;Sirks, Jan
*''[[De Sphinx, Catalogus der eerste tentoonstelling van werken van leden en genoodigden|De Sphinx. Catalogus der eerste tentoonstelling van werken van leden en genoodigden]]'', De Harmonie, Leiden, 18-31 januari 1917.<br />Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (19 januari 1917) [[De Leidsche Courant/Jaargang 8/Nummer 4215/Kunstclub "De Sphinx"|‘Kunstclub „De Sphinx”’]], ''De Leidsche Courant'', [p. 3].
;Slager, Frans
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Slager, Jeanette
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Slager-van Gilse, Maria
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Slager-Velsen, Suze
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Sliedrecht, Ella (1925-2006)
*''Midden Limburgse Kunstkring Remunj '45 exposeert. Tentoonstelling ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan'', Gemeentemuseum Roermond, Roermond, 11 december 1955-1 januari 1956.<br>Aankondigingen en recensies:
**L.M. (20 december 1955) [[De Nieuwe Limburger/Jaargang 110/Nummer 295/Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum|‘Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum met een uitgebreide en opvallende expositie in museum te Roermond’]], ''De Nieuwe Limburger'', p. 4.
;Smith, Hobbe (1862-1942)
*Anoniem (2 april 1904) [[De Nieuwe Courant/Jaargang 4/Nummer 93/Avondblad/Wij vernemen|‘Wij vernemen, dat beide Koninginnen […] een belangrijke bijdrage hebben geschonken ten behoeve van het fonds tot restauratie van de Luthersche kerk alhier. […]’]], ''De Nieuwe Courant'', Avondblad, [p. 1].
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
;Soest- van der Velden, Hannie van
*[''Kunst van vroeger ... en nu''], Noordkerk, Meijel, 3-10 juli 1955, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (2 juli 1955) [[Gazet van Limburg/Jaargang 110/Nummer 151/Vlaggen uit in Meyel|‘Vlaggen uit in Meyel. Dertig schietbomen wachten op ruim duizend schutters. Historie gaat herleven in praaltocht van Keizers, Koningen, Koninginnen, Vendeliers, Tambours, Standaardruiters en Schutters’]], ''Gazet van Limburg'', p. 13.
;Steijn, Wim (1914-1980)
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nr. 42.
;Stekelenburg, Jan (1922-1977)
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nr. 41.
;Storm van 's Gravesande, Carel Nicolaas (1841-1924)
*[''etsen en lithografieën door jhr. mr. C.N. Storm van 's Gravesande''], C.M. van Gogh, Amsterdam, april 1904, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (2 april 1904) [[De Nieuwe Courant/Jaargang 4/Nummer 93/Avondblad/Bij C. M. van Gogh|‘Bij C. M. van Gogh te Amsterdam […]’]], ''De Nieuwe Courant'', Avondblad, [p. 2].
;Stuber, Michaël Joseph
*''Stichting tot Verbreiding van Hedendaagsche Schilderkunst'', Volksuniversiteit, Den Haag, 16-30 november 1930, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (15 november 1930) [[Haagsche Courant/1930/Nummer 14653/Stichting tot verbreiding van hedendaagsche schilderkunst|‘Stichting tot verbreiding van hedendaagsche schilderkunst’]], ''Haagsche Courant'', tweede blad, p. 2.
*''Stichting tot Verbreiding van Hedendaagsche Schilderkunst'', Volksuniversiteit, Den Haag, 16-29 november 1931, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1931) [[Haagsche Courant/1931/Nummer 14955/Tentoonstelling Volksuniversiteit|‘Tentoonstelling Volksuniversiteit’]], ''Haagsche Courant'', vijfde blad, p. 2.
**Anoniem (17 november 1931) [[Het Vaderland/Jaargang 63/17 november 1931/Avondblad/De Stichting tot verbreiding van hedendaagsche schilderkunst|‘De Stichting tot verbreiding van hedendaagsche schilderkunst […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, [p. 1].
**W.Jos. de Gruyter (24 november 1931) ‘Groeptentoonstelling S.V.H.S. Gebouw der Volksuniversiteit, alhier’, ''Het Vaderland'', Avondblad C, [p. 1].
*''Stichting tot Verbreiding van Hedendaagsche Schilderkunst'', Volksuniversiteit, Den Haag, 26 november-7 december 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (22 november 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 64/22 november 1932/Avondblad/In het gebouw der Volksuniversiteit|‘In het gebouw der Volksuniversiteit alhier […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 1.
;Sühl, Gerardus Bernhard Marie (1857-1926)
*[''Vierde tentoonstelling van het comité van St.-Lucas te Delft''], april 1904, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (2 april 1904) [[De Nieuwe Courant/Jaargang 4/Nummer 93/Avondblad/Men meldt ons|‘Men meldt ons: […]’]], ''De Nieuwe Courant'', Avondblad, [p. 2].
;Sühl, Jan (1868-1945)
*[''Vierde tentoonstelling van het comité van St.-Lucas te Delft''], april 1904, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (2 april 1904) [[De Nieuwe Courant/Jaargang 4/Nummer 93/Avondblad/Men meldt ons|‘Men meldt ons: […]’]], ''De Nieuwe Courant'', Avondblad, [p. 2].
;Surie, Coba (1879-1970)
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
;Swagemakers, Theo
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Teixeira de Mattos, Joseph (1892-1971)
*[Tekeningen van J. Teixeira de Mattos], kunsthandel Walrecht, Den Haag, oktober 1917, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Ω (12 oktober 1917) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 90/Nummer 28937/Ochtendblad/Kunst in Den Haag|‘Kunst in Den Haag. Konijnenburg bij Kleykamp. – De verzameling-Goudstikker. – Groepen in Pulchri’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, tweede blad, p. 5.
;Teunissen, Piet
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Tiele, Jan
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Tielens, Johan
*[De Anderen]. ''Catalogus der eerste tentoonstelling van kunstwerken der leden in de kunstzalen d'Audretsch'', Den Haag, 7 mei-7 juni 1916 (verlengd tot tweede helft juni).<br />Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (4 mei 1916) [[Leidsch Dagblad/Nummer 17235/"De Anderen"|‘„De Anderen”’]], ''Leidsch Dagblad'', Eerste Blad, [p. 1].
**U. (25 mei 1916) [[Dagblad van Zuid-Holland en 's-Gravenhage/Jaargang 245/Nummer 123/De Anderen|‘De Anderen’]], ''Dagblad van Zuid-Holland en 's-Gravenhage'', eerste blad, [p. 1].
*''[[:s:fr:Exposition internationale d’art moderne|Exposition Internationale d'Art Moderne]]'', Palais Electorale, Genève, 26 december 1920-25 januari 1921.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (13 januari 1921) [[De Telegraaf/Jaargang 29/Nummer 11075/Avondblad/Moderne kunst te Genève|‘Moderne kunst te Genève’]], ''De Telegraaf'', Avondblad, tweede blad, p. 7.
;Titselaer, Henri
*''Midden Limburgse Kunstkring Remunj '45 exposeert. Tentoonstelling ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan'', Gemeentemuseum Roermond, Roermond, 11 december 1955-1 januari 1956.<br>Aankondigingen en recensies:
**L.M. (20 december 1955) [[De Nieuwe Limburger/Jaargang 110/Nummer 295/Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum|‘Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum met een uitgebreide en opvallende expositie in museum te Roermond’]], ''De Nieuwe Limburger'', p. 4.
;Tonge, Lammert van der (1871-1937)
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
;Tullemans, Jan (1924-2011)
*[''Kunst van vroeger ... en nu''], Noordkerk, Meijel, 3-10 juli 1955, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (2 juli 1955) [[Gazet van Limburg/Jaargang 110/Nummer 151/Vlaggen uit in Meyel|‘Vlaggen uit in Meyel. Dertig schietbomen wachten op ruim duizend schutters. Historie gaat herleven in praaltocht van Keizers, Koningen, Koninginnen, Vendeliers, Tambours, Standaardruiters en Schutters’]], ''Gazet van Limburg'', p. 13.
*''Midden Limburgse Kunstkring Remunj '45 exposeert. Tentoonstelling ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan'', Gemeentemuseum Roermond, Roermond, 11 december 1955-1 januari 1956.<br>Aankondigingen en recensies:
**L.M. (20 december 1955) [[De Nieuwe Limburger/Jaargang 110/Nummer 295/Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum|‘Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum met een uitgebreide en opvallende expositie in museum te Roermond’]], ''De Nieuwe Limburger'', p. 4.
;Urk, Kees van
*Anoniem (3 november 1922) [[Provinciale Drentsche en Asser Courant/Jaargang 99/Nummer 259/Schilderijententoonstelling|‘Schilderijententoonstelling’]], ''Provinciale Drentsche en Asser Courant'', [p. 3].
*[''Grafiek''], Haagsche Kunstkring, Den Haag, 1929, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Ω (18 december 1929) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 102/Nummer 33343/Ochtendblad/Kunst in Den Haag|‘Kunst in Den Haag’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, tweede blad, p. 7.
;Valkema-Herrmann, Mary
*''Stichting tot Verbreiding van Hedendaagsche Schilderkunst'', Volksuniversiteit, Den Haag, 26 november-7 december 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (22 november 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 64/22 november 1932/Avondblad/In het gebouw der Volksuniversiteit|‘In het gebouw der Volksuniversiteit alhier […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 1.
;Velde, Bram van (1895-1981)
*''43<sup>me</sup> exposition. Société des artistes indépendants. Catalogue. 1932'', Grand Palais des Champs-Élysées, Parijs, 22 januari-28 februari 1932.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (30 januari 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/30 januari 1932/Avondblad/Valsche en echte Onafhankelijken|‘Valsche en echte Onafhankelijken’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, [p. 1].
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nr. .
;Ven, Toon van de (1924-2006)
*[''Kunst van vroeger ... en nu''], Noordkerk, Meijel, 3-10 juli 1955, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (2 juli 1955) [[Gazet van Limburg/Jaargang 110/Nummer 151/Vlaggen uit in Meyel|‘Vlaggen uit in Meyel. Dertig schietbomen wachten op ruim duizend schutters. Historie gaat herleven in praaltocht van Keizers, Koningen, Koninginnen, Vendeliers, Tambours, Standaardruiters en Schutters’]], ''Gazet van Limburg'', p. 13.
;Verhoeven, Kees
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (3 maart 1932) [[De Nederlander/Jaargang 39/Nummer 11798/Hofberichten|‘Hofberichten’]], ''De Nederlander'', p. 3.
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
;Versteeg, Leonard Pieter
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Verster, Floris (1861-1927)
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nr. 49.
;Vliet, Gerard van (1880-1972)
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
;Vogelaar, Jan
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Voskuyl, Jeroen (1914-1959)
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nr. 54.
;Vreedenburgh, Cornelis (1880-1946)
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Vries, Henriëtte de (1867-1942)
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
;Waning-Stevels, Marie van
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
;Weijns, Jan Harm (1864-1945)
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
;Weiss, Max (1910-1974)
*[''Kunst van vroeger ... en nu''], Noordkerk, Meijel, 3-10 juli 1955, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (2 juli 1955) [[Gazet van Limburg/Jaargang 110/Nummer 151/Vlaggen uit in Meyel|‘Vlaggen uit in Meyel. Dertig schietbomen wachten op ruim duizend schutters. Historie gaat herleven in praaltocht van Keizers, Koningen, Koninginnen, Vendeliers, Tambours, Standaardruiters en Schutters’]], ''Gazet van Limburg'', p. 13.
*''Midden Limburgse Kunstkring Remunj '45 exposeert. Tentoonstelling ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan'', Gemeentemuseum Roermond, Roermond, 11 december 1955-1 januari 1956.<br>Aankondigingen en recensies:
**L.M. (20 december 1955) [[De Nieuwe Limburger/Jaargang 110/Nummer 295/Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum|‘Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum met een uitgebreide en opvallende expositie in museum te Roermond’]], ''De Nieuwe Limburger'', p. 4.
;Weissenbruch, Willem (1864-1941)
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
;Welie, Antoon van (1866-1956)
*Anoniem (15 oktober 1912) [[Het Nieuws van den Dag/1912/Nummer 13143/Jubileum E. Goulmy|‘Jubileum E. Goulmy’]], ''Het Nieuws van den Dag'', 2e blad, p. 6.
*[Antoon van Welie], Groote Koninklijke Bazaar, Den Haag, oktober 1917, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Ω (12 oktober 1917) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 90/Nummer 28937/Ochtendblad/Kunst in Den Haag|‘Kunst in Den Haag. Konijnenburg bij Kleykamp. – De verzameling-Goudstikker. – Groepen in Pulchri’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, tweede blad, p. 5.
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
;Wenning, Ype
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
;Westermann, Gerard (1880-1971)
*[''Tentoonstelling van schilderijen en tekeningen door G. Westerman''], Princessehof, Leeuwarden, 18-30 maart 1919.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (17 maart 1919) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 92/Nummer 29453/Avondblad/In het Princessehof te Leeuwarden|‘In het Princessehof te Leeuwarden […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, p. 6.
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
*''Tentoonstelling van schilderijen en beeldhouwwerken vervaardigd door leden der Maatschappij'', Arti et Amicitiae, Amsterdam, 10 april-mei 1937.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (12 april 1937) [[Arnhemsche Courant/Jaargang 124/Nummer 15586/Tentoonstelling Arti et Amicitiae|‘Tentoonstelling „Arti et Amicitiae”’]], ''Arnhemsche Courant'', tweede blad, p. 3.
;Wetering de Rooij, Johannes Embrosius van de
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Weyand, Jaap (1886-1960)
*Anoniem (5 oktober 1912) [[Het Nieuws van den Dag/1912/Nummer 13135/De Moderne Kunstkring|‘De Moderne Kunstkring’]], ''Het Nieuws van den Dag'', Zesde Blad, [p. 1].<!-- Weyand alleen vermeld als bestuurslid -->
*''[[:s:fr:Exposition internationale d’art moderne|Exposition Internationale d'Art Moderne]]'', Palais Electorale, Genève, 26 december 1920-25 januari 1921.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (13 januari 1921) [[De Telegraaf/Jaargang 29/Nummer 11075/Avondblad/Moderne kunst te Genève|‘Moderne kunst te Genève’]], ''De Telegraaf'', Avondblad, tweede blad, p. 7.
;Wiegers, Jan (1893-1959)
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nrs. 55-56.
;Wiersma, Ids
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Wiggers, Derk (1866-1933)
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
;Wijkniet, Albert
*''Kunstkring Delft'', Koornbeurs, Delft, 20 december 1924-...., geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (22 december 1924) [[Delftsche Courant/Jaargang 83/Nummer 301/Kunstkring Delft|‘Kunstkring Delft’]], ''Delftsche Courant'', Eerste Blad, [p. 2].
*''Kunstkring Delft'', Koornbeurs, Delft, december 1925-3 januari 1926, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (24 december 1925) [[Delftsche Courant/Jaargang 84/Nummer 302/Kunstkring-tentoonstelling|‘Kunstkring-tentoonstelling’]], ''Delftsche Courant'', [Eerste Blad], [p. 2].
*''Kunstkring Delft'', Agathaklooster, Delft, 20 november-5 december 1926, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (22 november 1926) [[Delftsche Courant/Jaargang 85/Nummer 274/Kunstkring Delft|‘Kunstkring Delft’]], ''Delftsche Courant'', Eerste blad, [p. 2].
;Wijngaerdt, Piet van (1873-1964)
*''Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der Vereeniging in het Stedelijk Museum te Amsterdam'', Sint Lucas, Stedelijk Museum, Amsterdam, 3 mei-9 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/Sint Lucas|‘„Sint Lucas”. I’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p. 1].
;Wijsmuller, Jan Hillebrand (1855-1925)
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
;Willigen, Christina Abigael van der (1850-1931)
*''Exposición Internacional de Arte del Centenario Buenos Aires 1910. Catalogo'', Museo de Bellas Artes, Buenos Aires, 12 juli-november 1910.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Onze kunst in Zuid-Amerika|‘Onze kunst in Zuid-Amerika’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p. 6.
;Willink, Carel
*''In Holland staat een huis. Het interieur van 1800 tot heden'', Stedelijk Museum, Amsterdam, juli-oktober 1941.<br>Aankondigingen en recensies:
**L. (15 juli 1941) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 114/Nummer 37530/Avondblad/Woninginrichting in de nieuwe eeuw|‘Woninginrichting in de nieuwe eeuw’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p. 5.
;Windhausen, Henri (1891-1970)
*Anoniem (3 augustus 1909) [[Limburger Koerier/Jaargang 64/Nummer 179/Prijsuitdeeling teekenschool|‘Prijsuitdeeling teekenschool’]], ''Limburger Koerier'', eerste blad, [p. 1].
*Anoniem (11 februari 1937) [[Limburger Koerier/Jaargang 87/Nummer 35/Verkennersvereeniging|‘Verkennersvereeniging’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, p. 4.
;Winter, Janus de (1882-1951)
*Doesburg, Theo van (1916) ''[[De schilder De Winter en zijn werk|De schilder De Winter en zijn werk. Psycho-analytische studie]]'', Haarlem: J.H. de Bois.
*Doesburg, Theo van (12 augustus 1916) [[De Nieuwe Amsterdammer/Nummer 85/Algemeene beschouwing over het werk van A. de Winter|‘Algemeene beschouwing over het werk van A. de Winter’]], ''De Nieuwe Amsterdammer'', nr. 85, paginanummer onbekend.
*[''Tentoonstelling van werken van B. Ferwerda en A.J.J. de Winter''], Waaggebouw, Nijmegen, 19 oktober-2 november 1924, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (18 oktober 1924) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 81/Nummer 289/Avondblad/De Kunstkring In Consten Een|‘De Kunstkring In Consten Een te Nijmegen […]’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, B, p. 1.
*Gevers, Ine (1985) ''Janus de Winter. De schilder mysticus'', Amsterdam: Meulenhoff/Landshoff, {{ISBN|9029082631}}.
;Wolter, Hendrik Jan (1873-1953)
*Anoniem (15 augustus 1930) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 103/Nummer 33579/Avondblad/De zeventiende Biennale te Venetië|‘De zeventiende „Biennale” te Venetië’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, p. 9.<!-- alleen als vertegenwoordiger, niet als deelnemer -->
;Wong Lun Hing, René (1920-1974)
*[''Kunst van vroeger ... en nu''], Noordkerk, Meijel, 3-10 juli 1955, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (2 juli 1955) [[Gazet van Limburg/Jaargang 110/Nummer 151/Vlaggen uit in Meyel|‘Vlaggen uit in Meyel. Dertig schietbomen wachten op ruim duizend schutters. Historie gaat herleven in praaltocht van Keizers, Koningen, Koninginnen, Vendeliers, Tambours, Standaardruiters en Schutters’]], ''Gazet van Limburg'', p. 13.
*''Midden Limburgse Kunstkring Remunj '45 exposeert. Tentoonstelling ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan'', Gemeentemuseum Roermond, Roermond, 11 december 1955-1 januari 1956.<br>Aankondigingen en recensies:
**L.M. (20 december 1955) [[De Nieuwe Limburger/Jaargang 110/Nummer 295/Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum|‘Midden Limburgse Kunstkring viert zijn tweede lustrum met een uitgebreide en opvallende expositie in museum te Roermond’]], ''De Nieuwe Limburger'', p. 4.
;Worp, Herman van der (1849-1941)
*Anoniem (2 april 1904) [[De Nieuwe Courant/Jaargang 4/Nummer 93/Avondblad/Men meldt ons uit Zutphen|‘Men meldt ons uit Zutphen: […]’]], ''De Nieuwe Courant'', Avondblad, [p. 2].
;Zandleven, Jan Adam (1868-1923)
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nrs. 57-58.
;Zeegen, Adrianus van (jr.) (1881-1966)
*''Moderne Kunst Kring (Cercle de l’art moderne). Catalogue des ouvrages de peinture, sculpture, dessin, gravure'', Stedelijk Museum, Amsterdam, 6 oktober-7 november 1912.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (5 oktober 1912) [[Het Nieuws van den Dag/1912/Nummer 13135/De Moderne Kunstkring|‘De Moderne Kunstkring’]], ''Het Nieuws van den Dag'', Zesde Blad, [p. 1].
**C.L. Dake (15 oktober 1912) [[De Telegraaf/Jaargang 20/Nummer 7292/Avondblad/De Moderne Kunstkring|‘De Moderne Kunstkring’]], ''De Telegraaf'', Avondblad, Tweede Blad, p. 8.
;Zwart, Willem de (1862-1931)
*''Catalogus der tentoonstelling van schilderijen enz.'', E.J. van Wisselingh, Panorama Mesdag, Den Haag, oktober-november 1916.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (26 oktober 1916) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 73/Nummer 300/Avondblad/E. J. v. Wisselingh|‘E. J. v. Wisselingh. (Slot.) Gebouw Panorama Mesdag’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, A, p. 1.
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nr. 59.
;Zwier, Dick (1915-1993)
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nr. 60.
;Zwijsen, Jac
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
;Overige onderwerpen
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Johannes Evert Hendrik Akkeringa|Johannes Evert Hendrik Akkeringa]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Peter Alma|Peter Alma]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Lizzy Ansingh|Lizzy Ansingh]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Jan Bakhoven|Jan Bakhoven]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Marius Bauer|Marius Bauer]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Chris Beekman|Chris Beekman]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Bernard Blommers|Bernard Blommers]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Henri Boot|Henri Boot]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/George Hendrik Breitner|George Hendrik Breitner]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Pie Coenen|Pie Coenen]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Joan Collette|Joan Collette]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Adolf le Comte|Adolf le Comte]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Carel Dake|Carel Dake]]
* [[Hoofdportaal:Kunst/Nederland/Nelly van Doesburg|Nelly van Doesburg]]
* [[Hoofdportaal:Kunst/Nederland/20e eeuw/Theo van Doesburg|Theo van Doesburg]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Kees van Dongen|Kees van Dongen]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Wijnand Geraedts|Wijnand Geraedts]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Leo Gestel|Leo Gestel]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Jacoba van Heemskerck|Jacoba van Heemskerck]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Jan Alexander Hohmann|Jan Alexander Hohmann]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Jan Hul|Jan Hul]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Mathieu Hul|Mathieu Hul]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Isaac Israëls|Isaac Israëls]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Jozef Israëls|Jozef Israëls]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Conrad Kickert|Conrad Kickert]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Harry Koolen|Harry Koolen]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Paul Kromjong|Paul Kromjong]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Charles Lanen|Charles Lanen]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Eugène Lücker|Eugène Lücker]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Charles Masthoff|Charles Masthoff]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Judy Michiels van Kessenich|Judy Michiels van Kessenich]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Piet Mondriaan|Piet Mondriaan]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Bertus Olislagers|Bertus Olislagers]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Dirk Roggeveen|Dirk Roggeveen]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Henk Roodenburg|Henk Roodenburg]]
* [[Hoofdportaal:Kunst/Nederland/20e eeuw/Louis Saalborn|Louis Saalborn]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Jef Scheffers|Jef Scheffers]]
* [[Hoofdportaal:Kunst/Nederland/20e eeuw/Lodewijk Schelfhout|Lodewijk Schelfhout]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Leendert Scheltema|Leendert Scheltema]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Henri Schoonbrood|Henri Schoonbrood]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Jan Sluijters|Jan Sluijters]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Willy Sluiter|Willy Sluiter]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Jan Strube|Jan Strube]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Alida Louisa Thomas|Alida Louisa Thomas]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Charley Toorop|Charley Toorop]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Jan Toorop|Jan Toorop]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Bart van Vegchel|Bart van Vegchel]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Jan Verhoeven|Jan Verhoeven]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Kees Verwey|Kees Verwey]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Willem Waanders|Willem Waanders]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Betsy Westendorp-Osieck|Betsy Westendorp-Osieck]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Nicolaas van der Waay|Nicolaas van der Waay]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Fons Windhausen|Fons Windhausen]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Paul Windhausen (senior)|Paul Windhausen (sr.)]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Paul Windhausen (junior)|Paul Windhausen (jr.)]]
[[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal beeldende kunst]]
t2btkynlxmen8cnrgta2lhpvau1udx5
Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo
100
34760
227018
226319
2026-09-18T08:05:51Z
Vincent Steenberg
280
bronnen toegevoegd/verplaatst
227018
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox thema
| naam = Nederlandse schilderkunst;<br>Barok en Rococo<br>(ca. 1600-ca. 1750)
| afbeelding = Rembrandt-Belsazar.jpg
| beschrijving = Dit is een overzicht van alle op [[Wikisource:Over Wikisource|Wikisource]] beschikbare bronnen over Nederlandse schilderkunst uit de periode ca. 1600 tot ca. 1750.
| artikelwikipedia =
}}
== Algemeen ==
=== Tentoonstellingen ===
;1767
*''Catalogus van een fraay en uytmuntend kabinetje met konstige schilderyen door de eerste Nederlandse meesters'', Tideman, Amsterdam, [18 maart] 1767.<br>Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (10 maart 1767) [[Amsterdamsche Courant/1767/Nummer 30/B. Tideman, J. Ottens de Jonge, C. Blasius en H. de Winter|‘B. Tideman, J. Ottens de Jonge, C. Blasius en H. de Winter, Makelaars, zullen op Woensdag den 18 Maart, […] t’Amst. […] verkopen, […] [advertentie]’]], ''Amsterdamsche Dingsdagsche Courant'', [p. 2].
;1933
*''Kunsthandel Dorus Hermsen N.V.'', Den Haag, december 1933.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gio. [=Jan Kalff] (16 december 1933) ‘Kunst in Den Haag’, ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p. 10.
;1935
*''Vermeer. Oorsprong en invloed Fabritius, De Hooch, De Witte'', Museum Boymans, Rotterdam, 9 juli-9 oktober 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (24 mei 1935) [[Haagsche Courant/Nummer 16042/Boymans' openings-expositie|‘Boymans’ openings-expositie. Werken van Meesters van de Delftsche School’]], ''Haagsche Courant'', vierde blad, p. 3.
**Anoniem (21 juni 1935) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 108/Nummer 35334/Avondblad/Het Rijksmuseum leent aan Boymans|‘Het Rijksmuseum leent aan Boymans’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, p. 13.
**Anoniem (9 juli 1935) [[De Gooi- en Eemlander/Jaargang 64/Nummer 159/Schilderkunst|‘Schilderkunst. De Vermeer-tentoonstelling in Boymans’]], ''De Gooi- en Eemlander'', eerste blad, p. 3.
== Algemene geschiedenis van de Nederlandse schilderkunst uit de barok en rococo ==
*Houbraken, Arnold (1718-1721) ''[[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen]]'', Amsterdam: [s.n.]
== Bijzondere onderwerpen ==
;Aelst, Evert van (1602-1657)
*Houbraken, Arn. (1718) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 1/Evert en Willem van Aelst|"Evert van Aelst […] Willem van Aelst"]], in: Arn. Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel I, p. 228-230.
;Aldewereld, Herman van (1628/1629-1669)
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p. 2.
;Anthonisz., Aert
*''Tableaux anciens et antiquités. Cabinet de m. S. B. Bos de Harlingue'', Frederik Muller & Cie. et Van Pappelendam & Schouten, 21 februari 1888.<br>Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling|‘Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p. 2].
;Asch, Pieter van
*Arnold Houbraken (1718) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 1/Pieter Janze van Asch|"Pieter Janze van Asch"]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel I, p. 235-236.
;Assen, Jan van (ca. 1635-1695/1697)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Ary vander Kabel|“Ary vander Kabel”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 235-236, met name 236.
;Baen, Jacobus de (1673-1700)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Jan de Baan|“Jan de Baan”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 303-324, met name 314.
;Ban, Gerbrand
*''Tableaux anciens et antiquités. Cabinet de m. S. B. Bos de Harlingue'', Frederik Muller & Cie. et Van Pappelendam & Schouten, 21 februari 1888.<br>Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling|‘Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p. 2].
;Beck, David (1621-1656)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/David Beck|“David Beck”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 83-87.
;Beelt, Cornelis (voor 1612-na 1664)
*''Catalogus der oude schilderijen en der antieke meubelen nagelaten door wijlen Mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen te Enkhuizen'', Frederik Muller & Co., van Pappelendam & Schouten, Enkhuizen, 29 april 1886.<br>Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (1 mei 1886) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 220/Nummer 102/Uit Enkhuizen|‘Uit Enkhuizen ontvingen wij het volgende bericht omtrent den verkoop […] van de oude schilderijen en antieke meubelen, nagelaten door mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen: […]’]], ''Dagblad van Zuid-Holland en ’s-Gravenhage'', tweede blad, [p. 685].
;Bemmel, Jacob Gerritsz. van
*Kramm, Christiaan (1857) [[De levens en werken der Hollandsche en Vlaamsche kunstschilders, beeldhouwers, graveurs en bouwmeesters/Deel 1/Bemmel. (Joost van)|“Bemmel. (Joost van)”]], in: Christiaan Kramm (1857-1864) ''De levens en werken der Hollandsche en Vlaamsche kunstschilders, beeldhouwers, graveurs en bouwmeesters'', Amsterdam: Gebroeders Diederichs, deel I, p. 73.
;Bemmel, Willem van (1630-1708)
*Kramm, Christiaan (1857) [[De levens en werken der Hollandsche en Vlaamsche kunstschilders, beeldhouwers, graveurs en bouwmeesters/Deel 1/Bemmel. (van)|“Bemmel. (van)”]], in: Christiaan Kramm (1857-1864) ''De levens en werken der Hollandsche en Vlaamsche kunstschilders, beeldhouwers, graveurs en bouwmeesters'', Amsterdam: Gebroeders Diederichs, deel I, p. 72-73.
;Bergh, Matthijs van den (1618-1687)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Mathys vanden Berg|“Mathys vanden Berg”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 15-16.
;Bispinck, Barend (1622/1637-na 1657)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Jan van Hoeck|“Jan van Hoeck”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 344-345, met name 345.
;Bisschop, Abraham (1670-1729/1730)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Abraham Bisschop|“Abraham [Bisschop]”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 222-223.
;Bisschop, Jacobus (1658-1704)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Jakobus Bisschop|“Jakobus Bisschop”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 222.
;Bisschop, Cornelis (1630-1674)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Kornelis Bisschop|“Kornelis Bisschop”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 220-222.
;Blanckerhoff, Jan Theunisz. (1628-1669)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Jan Teunisz. Blankhof|“Jan Teunisz. Blankhof”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 198-200.
;Bleker, Dirck (ca. 1621-voor 1702)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Blekers|“... Blekers”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 342-343.
;Boone, Daniël (1630/1631-1692)
*''Collection Antoon van Welie. Tableaux anciens de l'école italienne, français, allemande, espagnole, flamande et hollandaise. Quelques objets divers'', S.J. Mak van Waay, Amsterdam, 7 april 1936, lotnr. 69.<br>Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (16 maart 1936) [[Het Vaderland/Jaargang 67/16 maart 1936/Avondblad/Veiling collectie Antoon van Welie|‘Veiling collectie Antoon van Welie’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 1.
;Borssom, Anthonie van
*Mautner, W. (1941) [[Oud-Holland/Jaargang 58/Onbekende Meesters - Onbekende Werken|‘Onbekende Meesters — Onbekende Werken’]], ''Oud-Holland'', jrg. 58, p. 38-48.
;Bos, Jasper van den (1634-na 1656)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Gasper vanden Bos|“Gasper vanden Bos”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 328-329.
;Bray, Jan de
*''Catalogus van de kersttentoonstelling in het Museum Boymans'', Museum Boymans, Rotterdam, 23 december 1932-7 januari 1933.<br>Aankondigingen en recensies:
**P.K.-n. (24 december 1932) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 105/Nummer 34436/Avondblad/Kersttentoonstelling in het Museum Boymans|‘Kersttentoonstelling in het Museum Boymans’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p. 9.
*''Tentoonstelling Bijbelsche Kunst'', Rijksmuseum, Amsterdam, 8 juli-8 oktober 1939.<br>Aankondigingen en recensies:
**M.V. (27 juli 1939) ‘Bijbelsche kunst in het Rijksmuseum’, ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p. 9.
;Brekelenkam, Quiringh van (1622/30-1669/1670)
*''Tentoonstelling van schilderijen van oude meesters in de zalen van het Gothische Paleis in het Noordeinde te ’s Gravenhage ten behoeve der watersnoodlijdenden'' […], Paleis Noordeinde, Den Haag, 20 maart-30 april 1881.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (26 april 1881) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 215/Nummer 97/De tentoonstelling|‘De tentoonstelling van kunstvoorwerpen van oude meesters, te ’s Gravenhage, ten behoeve der Watersnoodlijdenden, onder de Hooge Bescherming van HH. MM. de Koning en de Koningin. VII. Figuur- en stilleven-schilders’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p. 581].
;Brisé, Cornelis (ca. 1622-ca. 1670)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Kornelis Brize|“Kornelis Brize”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 341-342.
;Codde, Pieter
*''Catalogue tableaux anciens, porcelaines diverses, beau meuble Boulle - collection du Baron Liphart-Rathshoff à Dorpat; argenterie interessante, chales, tapis persans, porcelaines emaillées, meubles - provenances diverses'' [veilingcat.], A. Mak, Amsterdam, 11-13 oktober 1921.<br>Aankondigingen:
**Anoniem (29 september 1921) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 78/Nummer 270/Avondblad/De firma A. Mak te Amsterdam zendt ons den catalogus van de kunstveiling, welke 11 en 13 October in het gebouw „De Roos” zal worden gehouden|‘De firma A. Mak te Amsterdam zendt ons den catalogus van de kunstveiling, welke 11 en 13 October in het gebouw „De Roos” zal worden gehouden [...]’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, B, p. 1.
;Compe, Jan ten
*[''Stadsgezichten en genretaferelen''], Centraal Museum, Utrecht, ....-15 juli 1934, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**H. de Jonge (12 juni 1934) ‘Centraal museum Utrecht. Stadsgezichten en genretafereelen’, ''De Tijd'', Avondblad, [p. 5].
;Cuylenborch, Abraham van (I)
*''Catalogus der tentoonstelling van oude schilderkunst te Utrecht'', Gebouw voor Kunsten en Wetenschappen, Utrecht, 20 augustus-1 oktober 1894.<br>Aankondigingen en recensies:
**Graaf, J.J. (17 september 1894) [[De Tijd/Nummer 14327/De Tentoonstelling van Oude Schilderkunst te Utrecht|‘De Tentoonstelling van Oude Schilderkunst te Utrecht’]], ''De Tijd'', Tweede Blad, [p. 1-2].
;Delff, Jacob Willemsz. (II) (1619-1661)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Jakob Delff|“Jakob Delff”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 56-57.
;Diepraam, Arent (1622-1670)
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p. 2.
;Dijck, Abraham van (ca. 1635-1680)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Jan van Hoeck|“Jan van Hoeck”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 344-345, met name 345.
;Does, Jacob van der (I) (1623-1673)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Jakob vander Does|“Jakob vander Does”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 105-108.
;Donker, Jan
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Jan en Pieter Donker|“Jan en Pieter Donker”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 93.
;Donker, Pieter (ca. 1635-1668)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Jan en Pieter Donker|“Jan en Pieter Donker”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 93.
;Doomer, Lambert (1624-1700)
*''Kaarten, profielen en panorama’s van Amsterdam'', Museum Fodor, Amsterdam, 10 september-27 november 1932.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (1 oktober 1932) [[De Locomotief/Jaargang 81/Nummer 228/Amsterdam in Vroeger Eeuwen|‘Amsterdam in Vroeger Eeuwen. Eene belangwekkende tentoonstelling’]], ''De Locomotief'', Vijfde Blad, [p. 2].
;Doudijns, Willem (1630-1697)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Willem Doudyns|“Willem Doudyns”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 234-235.
;Drielenburg, Willem van (1632-1677)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Willem van Drillenburg|“Willem van Drillenburg”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 147-153.
*[''Stadsgezichten en genretaferelen''], Centraal Museum, Utrecht, ....-15 juli 1934, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**H. de Jonge (12 juni 1934) ‘Centraal museum Utrecht. Stadsgezichten en genretafereelen’, ''De Tijd'', Avondblad, [p. 5].
;Druyvestein, Aart Jansz. (1577-1627)
*Arnold Houbraken (1718) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 1/Aart Janze Druivestein|"Aart Janze Druivestein"]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel I, p. 60-61.
;Duck, Jacob
*[''Stadsgezichten en genretaferelen''], Centraal Museum, Utrecht, ....-15 juli 1934, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**H. de Jonge (12 juni 1934) ‘Centraal museum Utrecht. Stadsgezichten en genretafereelen’, ''De Tijd'', Avondblad, [p. 5].
;Ducq, Johan le (1629/1630-1676)
*''Catalogue de la collection de dessins anciens et modernes, galeries, livres à figures et sur les arts et première partie des gravures et eaux-fortes de toutes les écoles de feu m. Herman de Kat (van Oost- en West-Barendrecht et Carnisse)'', Dirk A. en A.J. Lamme, Hôtel des Notaires, Rotterdam, 4-8 maart 1867.<br>Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (9 maart 1867) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/1867/Nummer 68/De belangrijke veiling|‘De belangrijke veiling van prenten en teekeningen, […] nagelaten door den heer H. de Kat van Oost- en West-Barendrecht en Carnisse, […]’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', [p. 2].
;Dubbels, Hendrick Jacobsz.
*Anoniem (12 maart 1872) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 205/Nummer 61/De derde serie schilderijen, (...) leverde een zeer schoone veiling op|‘De derde serie schilderijen, […] leverde een zeer schoone veiling op, […]’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p. 1].
*''’t Is Winter'', Amsterdams Historisch Museum, Amsterdam, ....-2 maart 1987, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Jan Bart Klaster (14 januari 1987) ‘Moralistisch lesje in pretverpakking. Het verdwenen Amsterdam op wintertaferelen’, ''Het Parool'', uit en thuis, p. 6.
;Duif, Jan Ariens (1617-1649)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Jan Duive|“Jan Duive”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 90-91.
;Dullaert, Heyman
*Anoniem (31 maart 1915) [[Nieuwsblad van het Noorden/Jaargang 76/Nummer 28/Het geschenk van dr. P. Hofstede de Groot|‘Het geschenk van dr. P. Hofstede de Groot’]], ''Nieuwsblad van het Noorden'', [eerste blad, p. 2].
;Dusart, Cornelis (1660-1704)
*''Catalogue de la collection de dessins anciens et modernes, galeries, livres à figures et sur les arts et première partie des gravures et eaux-fortes de toutes les écoles de feu m. Herman de Kat (van Oost- en West-Barendrecht et Carnisse)'', Dirk A. en A.J. Lamme, Hôtel des Notaires, Rotterdam, 4-8 maart 1867.<br>Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (9 maart 1867) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/1867/Nummer 68/De belangrijke veiling|‘De belangrijke veiling van prenten en teekeningen, […] nagelaten door den heer H. de Kat van Oost- en West-Barendrecht en Carnisse, […]’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', [p. 2].
;Duynen, Isaac van
*''Tableaux anciens et antiquités. Cabinet de m. S. B. Bos de Harlingue'', Frederik Muller & Cie. et Van Pappelendam & Schouten, 21 februari 1888.<br>Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling|‘Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p. 2].
;Duyvelant, Jacob (....-na 1662)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Jan van Hoeck|“Jan van Hoeck”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 344-345, met name 345.
;Eeckhout, Gerbrand van den (1621-1674)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Gerbrant vanden Eekhout|“Gerbrant vanden Eekhout”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 100-101.
*''Tableaux anciens et antiquités. Cabinet de m. S. B. Bos de Harlingue'', Frederik Muller & Cie. et Van Pappelendam & Schouten, 21 februari 1888.<br>Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling|‘Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p. 2].
;Esselens, Jacob (1626-1687)
[[Bestand:Het Nieuws van den Dag 1878 no 2447 advertisement Belangrijke Verkooping van schilderijen door oude meesters.jpg|thumb|Advertentie uit ''Het Nieuws van den Dag'', 21 februari 1878.]]
*''Catalogue de douze tableaux anciens provenant de la célèbre galerie de tableaux de feu Madame la douairière Van Loon-van Winter, à Amsterdam, et d’autres tableaux anciens provenant de la famille Druyvesteyn, de Haarlem, de feu Monsieur Ed. Croese, d’Amsterdam, et d’autres successions'' […], C.F. Roos en C.F. Roos Jr., Amsterdam, 26 februari 1878.<br>Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (27 februari 1878) [[Opregte Haarlemsche Courant/1878/Nummer 50/In de heden (dingsdag) te Amsterdam gehouden veiling|‘In de heden (dingsdag) te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Opregte Woensdagsche Haarlemsche Courant'', [p. 2].
;Everdingen, Allaert van (1617-1675)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Aldert van Everdingen|“Aldert van Everdingen”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 95-96.
;Everdingen, Caesar van (1616/1617-1678)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Cesar van Everdingen|“Cesar van Everdingen”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 94-95.
*''Catalogus tentoonstelling van schilderijen en teekeningen van Nederlandsche Italianiseerende schilders uit de 16e en 17e eeuw'', Arti et Amicitiae, Amsterdam, 14 juli-16 september 1934.<br>Aankondigingen en recensies:
**M.V. (27 juli 1934) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 107/Nummer 35008/Avondblad/Nederlandsche italianiseerende meesters|‘Nederlandsche italianiseerende meesters’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p. 9.
;Everdingen, Jan (I) (ca. 1618/1620-1656)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Jan van Everdingen|“Jan van Everdingen”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 95.
;Fabritius, Barent
*''Tentoonstelling van oude schilderijen der Collectie N.V. Kunsthandel P. de Boer, Amsterdam'', Koninklijke kunstzaal Kleykamp, 's-Gravenhage, 8 juni-3 juli 1939.<br>Recensies en aankondigingen:
**Anoniem (23 juni 1939) [[Haagsche Courant/Nummer 17294/Tentoonstelling van oude schilderijen|‘Tentoonstelling van oude schilderijen’]], ''Haagsche Courant'', tweede blad, p. 3.
;Fris, Pieter (1628-1706)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Pieter Frits|“Pieter Frits”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 345-347.
;Fromantiou, Hendrick de (1633/1634-na 1693)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Gerard Uilenburg|“Gerard Uilenburg”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 293-303, met name 294-296.
*Anoniem (3 april 1937) [[De Telegraaf/Jaargang 45/Nummer 16746/Avondblad/Berlijn beleefde eens een periode van Nederlandsche cultuur|‘Berlijn beleefde eens een periode van Nederlandsche cultuur. Groot was de invloed van Louise van Oranje. Uiteindelijk is niet veel meer van dit alles te merken’]], ''De Telegraaf'', Avondblad, derde blad, p. 5.
*Anoniem (25 februari 1940) [[Nieuwe Haarlemsche Courant/Jaargang 63/Nummer 22259/Beroemde Haarlemmers|‘Beroemde Haarlemmers’]], ''Nieuwe Haarlemsche Courant'', [p. 3].
;Gael, Barent (1630/1635-1698)
*''Catalogus der oude schilderijen en der antieke meubelen nagelaten door wijlen Mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen te Enkhuizen'', Frederik Muller & Co., van Pappelendam & Schouten, Enkhuizen, 29 april 1886.<br>Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (1 mei 1886) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 220/Nummer 102/Uit Enkhuizen|‘Uit Enkhuizen ontvingen wij het volgende bericht omtrent den verkoop […] van de oude schilderijen en antieke meubelen, nagelaten door mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen: […]’]], ''Dagblad van Zuid-Holland en ’s-Gravenhage'', tweede blad, [p. 685].
;Gaesbeeck, Adriaen van
*Mautner, W. (1941) [[Oud-Holland/Jaargang 58/Onbekende Meesters - Onbekende Werken|‘Onbekende Meesters — Onbekende Werken’]], ''Oud-Holland'', jrg. 58, p. 38-48.
;Gallis, Pieter (1633-1697)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Pieter Gallis|“Pieter Gallis”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 328.
;Geel, Jacob van
*''Catalogus van de kersttentoonstelling in het Museum Boymans'', Museum Boymans, Rotterdam, 23 december 1932-7 januari 1933.<br>Aankondigingen en recensies:
**P.K.-n. (24 december 1932) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 105/Nummer 34436/Avondblad/Kersttentoonstelling in het Museum Boymans|‘Kersttentoonstelling in het Museum Boymans’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p. 9.
;Giselaer, Nicolaes de
*Anoniem (31 maart 1915) [[Nieuwsblad van het Noorden/Jaargang 76/Nummer 28/Het geschenk van dr. P. Hofstede de Groot|‘Het geschenk van dr. P. Hofstede de Groot’]], ''Nieuwsblad van het Noorden'', [eerste blad, p. 2].
;Gool, Jan van
*''Schilderijenkabinet van F. H. Wente'', loods op het Damrak, Amsterdam, februari 1890.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (25 februari 1890) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 63/Nummer 19093/Avondblad/Schilderijen-verzamelingen/Onze stadgenoot, de heer F. H. Wente|‘Onze stadgenoot, de heer F. H. Wente, heeft zijn kostbare verzameling schilderijen in de loods op het Damrak ter bezichtiging gesteld. […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Tweede Blad, [p. 2].
;Graat, Barent (1628-1709)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Barent Graat|“Barent Graat”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 200-209.
;Graauw, Hendrik (1627-1693)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Hendrik Graauw|“Hendrik Graauw”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 189-191.
;Grasdorp, Willem
*Mautner, W. (1941) [[Oud-Holland/Jaargang 58/Onbekende Meesters - Onbekende Werken|‘Onbekende Meesters — Onbekende Werken’]], ''Oud-Holland'', jrg. 58, p. 38-48.
;Grebber, Anthonie Claesz. de
*Mautner, W. (1941) [[Oud-Holland/Jaargang 58/Onbekende Meesters - Onbekende Werken|‘Onbekende Meesters — Onbekende Werken’]], ''Oud-Holland'', jrg. 58, p. 38-48.
;Grebber, Pieter de (ca. 1600-1652/1653)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Johan Torrentius|“Johan Torrentius”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 117-125, met name 122.
;Groot, Jan de (1650-1726)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Jan de Groot|“Jan de Groot”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 58.
;Hackaert, Jan
*''Tentoonstelling van oude schilderijen der Collectie N.V. Kunsthandel P. de Boer, Amsterdam'', Koninklijke kunstzaal Kleykamp, 's-Gravenhage, 8 juni-3 juli 1939.<br>Recensies en aankondigingen:
**Anoniem (23 juni 1939) [[Haagsche Courant/Nummer 17294/Tentoonstelling van oude schilderijen|‘Tentoonstelling van oude schilderijen’]], ''Haagsche Courant'', tweede blad, p. 3.
;Halen, Arnoud van (1673-1732)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Kristoffel Pierson|“Kristoffel Pierson”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 259-262, met name 262.
;Hals, Dirck (1591-1656)
*''Collection de Mme Jean Cardon. Tableaux modernes & anciens, dessins, aquarelles, objets d’art, meubles'', Galerie J. et A. Le Roy, frères, Brussel, 24-25 april 1912.<br>Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (24 april 1912) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 69/Nummer 113/Ochtendblad/Men schrijft ons uit Brussel|‘Men schrijft ons uit Brussel: […]’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Ochtendblad, A, p. 1.
*''Collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, Den Haag, oktober 1917, oktober-november 1917.<br>Aankondigingen en recensies:
**Ω (12 oktober 1917) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 90/Nummer 28937/Ochtendblad/Kunst in Den Haag|‘Kunst in Den Haag. Konijnenburg bij Kleykamp. – De verzameling-Goudstikker. – Groepen in Pulchri’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, tweede blad, p. 5.
*Anoniem (18 oktober 1924) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 81/Nummer 289/Avondblad/Kunsthandel Gebr. Douwes|‘Kunsthandel Gebr. Douwes’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, B, p. 1.
;Hals, Frans (II) (1618-1669)
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p. 2.
;Hals, Harmen
*Anoniem (31 maart 1915) [[Nieuwsblad van het Noorden/Jaargang 76/Nummer 28/Het geschenk van dr. P. Hofstede de Groot|‘Het geschenk van dr. P. Hofstede de Groot’]], ''Nieuwsblad van het Noorden'', [eerste blad, p. 2].
*''Collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, Den Haag, oktober 1917, oktober-november 1917.<br>Aankondigingen en recensies:
**Ω (12 oktober 1917) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 90/Nummer 28937/Ochtendblad/Kunst in Den Haag|‘Kunst in Den Haag. Konijnenburg bij Kleykamp. – De verzameling-Goudstikker. – Groepen in Pulchri’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, tweede blad, p. 5.
;Hannot, Johannes
*''Tableaux anciens et antiquités. Cabinet de m. S. B. Bos de Harlingue'', Frederik Muller & Cie. et Van Pappelendam & Schouten, 21 februari 1888.<br>Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling|‘Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p. 2].
;Hasselt, Jacob Gerritsz. van (II) (ca. 1598-ca. 1674)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Jan van Hoeck|“Jan van Hoeck”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 344-345, met name 345.
;Heck, Claes Jacobsz. van der (ca. 1575/ca. 1581-1652)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Nicolaas vander Hek|“Nicolaas vander Hek”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 7-8.
;Heck, Marten Heemskerck van der (ca. 1607-1656)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Marten Heemskerk vander Hek|“Marten Heemskerk vander Hek”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 8.
;Heer, Margareta de (voor 1603-voor 1665)
*''Catalogus der oude schilderijen en der antieke meubelen nagelaten door wijlen Mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen te Enkhuizen'', Frederik Muller & Co., van Pappelendam & Schouten, Enkhuizen, 29 april 1886.<br>Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (1 mei 1886) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 220/Nummer 102/Uit Enkhuizen|‘Uit Enkhuizen ontvingen wij het volgende bericht omtrent den verkoop […] van de oude schilderijen en antieke meubelen, nagelaten door mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen: […]’]], ''Dagblad van Zuid-Holland en ’s-Gravenhage'', tweede blad, [p. 685].
;Helmbreker, Dirck (1633-1696)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Theodoor Helmbreker|“Theodoor Helmbreker”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 108-109.
*''Tableaux anciens et antiquités. Cabinet de m. S. B. Bos de Harlingue'', Frederik Muller & Cie. et Van Pappelendam & Schouten, 21 februari 1888.<br>Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling|‘Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p. 2].
;Heusch, Willem de
*''Kersttentoonstelling van teekeningen van Utrechtsche meesters der 17e en 18e eeuw uit het bezit van Teyler's Stichting te Haarlem'', Centraal Museum, Utrecht, december 1927, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (25 december 1927) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 84/Nummer 358/Centraal Museum te Utrecht|‘Centraal Museum te Utrecht’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Ochtendblad, B, p. 1.
*[''Stadsgezichten en genretaferelen''], Centraal Museum, Utrecht, ....-15 juli 1934, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**H. de Jonge (12 juni 1934) ‘Centraal museum Utrecht. Stadsgezichten en genretafereelen’, ''De Tijd'', Avondblad, [p. 5].
;Heyden, Jan van der (1637-1712)
*''Catalogue de la collection de dessins anciens et modernes, galeries, livres à figures et sur les arts et première partie des gravures et eaux-fortes de toutes les écoles de feu m. Herman de Kat (van Oost- en West-Barendrecht et Carnisse)'', Dirk A. en A.J. Lamme, Hôtel des Notaires, Rotterdam, 4-8 maart 1867.<br>Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (9 maart 1867) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/1867/Nummer 68/De belangrijke veiling|‘De belangrijke veiling van prenten en teekeningen, […] nagelaten door den heer H. de Kat van Oost- en West-Barendrecht en Carnisse, […]’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', [p. 2].
*Anoniem (12 maart 1872) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 205/Nummer 61/De derde serie schilderijen, (...) leverde een zeer schoone veiling op|‘De derde serie schilderijen, […] leverde een zeer schoone veiling op, […]’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p. 1].
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p. 2.
;Hillegaert, Paulus van (I) (1596-1640)
[[Bestand:Het Nieuws van den Dag 1878 no 2447 advertisement Belangrijke Verkooping van schilderijen door oude meesters.jpg|thumb|Advertentie uit ''Het Nieuws van den Dag'', 21 februari 1878.]]
*''Catalogue de douze tableaux anciens provenant de la célèbre galerie de tableaux de feu Madame la douairière Van Loon-van Winter, à Amsterdam, et d’autres tableaux anciens provenant de la famille Druyvesteyn, de Haarlem, de feu Monsieur Ed. Croese, d’Amsterdam, et d’autres successions'' […], C.F. Roos en C.F. Roos Jr., Amsterdam, 26 februari 1878.<br>Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (27 februari 1878) [[Opregte Haarlemsche Courant/1878/Nummer 50/In de heden (dingsdag) te Amsterdam gehouden veiling|‘In de heden (dingsdag) te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Opregte Woensdagsche Haarlemsche Courant'', [p. 2].
;Holsteyn, Pieter (II) (ca. 1614-1673)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Johan Torrentius|“Johan Torrentius”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 117-125, met name 124-125.
;Hondecoeter, Gijsbert Gillisz. de
*''Catalogus der oude schilderijen en der antieke meubelen nagelaten door wijlen Mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen te Enkhuizen'', Frederik Muller & Co., van Pappelendam & Schouten, Enkhuizen, 29 april 1886.<br>Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (1 mei 1886) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 220/Nummer 102/Uit Enkhuizen|‘Uit Enkhuizen ontvingen wij het volgende bericht omtrent den verkoop […] van de oude schilderijen en antieke meubelen, nagelaten door mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen: […]’]], ''Dagblad van Zuid-Holland en ’s-Gravenhage'', tweede blad, [p. 685].
*Anoniem (9 oktober 1928) [[De Maasbode/Jaargang 61/Nummer 22102/Ochtendblad/Centraal Museum te Utrecht|‘Centraal Museum te Utrecht. Het jaarverslag’]], ''De Maasbode'', Ochtendblad, derde blad, [p. 1].
;Hondecoeter, Gillis Claesz. de (ca. 1575-1638)
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p. 2.
*D.L. (1853) [[Album der Natuur/1853/Nieuwe afbeelding Dodo, Lubach|‘Over eene nieuw ontdekte afbeelding van den Dodo’]], ''Album der Natuur'', jrg. 2, p. 255.
;Hoogstraten, Jan van (1629/1630-1654)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Samuel van Hoogstraten|“Samuel van Hoogstraten”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 155-170, met name 168-170.
;Hoogstraten, Samuel van (1627-1678)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Samuel van Hoogstraten|“Samuel van Hoogstraten”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 155-170.
;Houbraken, Arnold
*''Schilderijenkabinet van F. H. Wente'', loods op het Damrak, Amsterdam, februari 1890.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (25 februari 1890) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 63/Nummer 19093/Avondblad/Schilderijen-verzamelingen/Onze stadgenoot, de heer F. H. Wente|‘Onze stadgenoot, de heer F. H. Wente, heeft zijn kostbare verzameling schilderijen in de loods op het Damrak ter bezichtiging gesteld. […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Tweede Blad, [p. 2].
;Huijsum, Jan van (1682-1749)
*''Tentoonstelling van schilderijen van oude meesters in de zalen van het Gothische Paleis in het Noordeinde te ’s Gravenhage ten behoeve der watersnoodlijdenden'' […], Paleis Noordeinde, Den Haag, 20 maart-30 april 1881.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (26 april 1881) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 215/Nummer 97/De tentoonstelling|‘De tentoonstelling van kunstvoorwerpen van oude meesters, te ’s Gravenhage, ten behoeve der Watersnoodlijdenden, onder de Hooge Bescherming van HH. MM. de Koning en de Koningin. VII. Figuur- en stilleven-schilders’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p. 581].
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p. 2.
*Anoniem (4 juni 1930) [[De Telegraaf/Jaargang 38/Nummer 14271/Avondblad/Hooge prijzen bij Christie|‘Hooge prijzen bij Christie’]], ''De Telegraaf'', Avondblad, derde blad, p. 9.
;Jacobsz., Jurriaan (1624-1685)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Juriaan Jakobze|“Juriaan Jakobze”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 49-50.
;Janssens van Ceulen, Cornelis (1593-1661)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Janson van Keulen|“Janson van Keulen”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 224-225.
;Jongh, Ludolph de
*Anoniem (31 maart 1915) [[Nieuwsblad van het Noorden/Jaargang 76/Nummer 28/Het geschenk van dr. P. Hofstede de Groot|‘Het geschenk van dr. P. Hofstede de Groot’]], ''Nieuwsblad van het Noorden'', [eerste blad, p. 2].
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Ludolf de Jong|“Ludolf de Jong”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 32-34.
;Jonson van Ceulen, Cornelis (I)
*Anoniem (12 maart 1872) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 205/Nummer 61/De derde serie schilderijen, (...) leverde een zeer schoone veiling op|‘De derde serie schilderijen, […] leverde een zeer schoone veiling op, […]’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p. 1].
;Jordaens, Hans (IV) (1616-1680)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Hans Jordaans|“Hans Jordaans”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 28-30.
;Kabel, Adriaen van der (1630/1631-1705)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Ary vander Kabel|“Ary vander Kabel”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 235-236.
;Kabel, Engel van der (1640/1641-1696)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Ary vander Kabel|“Ary vander Kabel”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 235-236.
;Keirincx, Alexander (1600-1652)
*Houbraken, Arn. van (1718) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 1/Alexander Kierings|"Alexander Kierings"]], in: Arn. Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel I, p. 130.
;Kick, Cornelis (1634-1681)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Kornelis Kik|“Kornelis Kik”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 333-334.
;Klomp, Albert Jansz.
*''Schilderijenkabinet van F. H. Wente'', loods op het Damrak, Amsterdam, februari 1890.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (25 februari 1890) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 63/Nummer 19093/Avondblad/Schilderijen-verzamelingen/Onze stadgenoot, de heer F. H. Wente|‘Onze stadgenoot, de heer F. H. Wente, heeft zijn kostbare verzameling schilderijen in de loods op het Damrak ter bezichtiging gesteld. […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Tweede Blad, [p. 2].
;Knijff, Wouter (1605/1607-1694)
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p. 2.
;Koninck, Philips (1619-1688)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Philips de Koning|“Philips de Koning”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 53-55.
*''Catalogue de la collection de dessins anciens et modernes, galeries, livres à figures et sur les arts et première partie des gravures et eaux-fortes de toutes les écoles de feu m. Herman de Kat (van Oost- en West-Barendrecht et Carnisse)'', Dirk A. en A.J. Lamme, Hôtel des Notaires, Rotterdam, 4-8 maart 1867.<br>Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (9 maart 1867) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/1867/Nummer 68/De belangrijke veiling|‘De belangrijke veiling van prenten en teekeningen, […] nagelaten door den heer H. de Kat van Oost- en West-Barendrecht en Carnisse, […]’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', [p. 2].
*''Catalogue des tableaux anciens des écoles allemande, anglaise, espagnole, flamande, française, hollandaise, italienne, suisse des XVe, XVIe, XVIIe, XVIIIe siècles composant la collection de Son Excellence feu Paul Delaroff, conseiller privé de Sa Majesté l'Empereur de Russie'', F. Lair-Dubreuil, Parijs, 23-24 april 1914.<br>Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (25 april 1914) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 87/Nummer 27675/Avondblad/Veiling-Delaroff|‘Veiling-Delaroff’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Tweede blad, p. 7.
;Koninck, Salomon (1609-1656)
*''Tentoonstelling van schilderijen van oude meesters in de zalen van het Gothische Paleis in het Noordeinde te ’s Gravenhage ten behoeve der watersnoodlijdenden'' […], Paleis Noordeinde, Den Haag, 20 maart-30 april 1881.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (26 april 1881) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 215/Nummer 97/De tentoonstelling|‘De tentoonstelling van kunstvoorwerpen van oude meesters, te ’s Gravenhage, ten behoeve der Watersnoodlijdenden, onder de Hooge Bescherming van HH. MM. de Koning en de Koningin. VII. Figuur- en stilleven-schilders’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p. 581].
;Kraanevelt, N. (....-voor 1674)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/N. Kraanevelt|“N. Kraanevelt”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 52.
;Laer, Roeland van (1598-1635/1640)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Johan Torrentius|“Johan Torrentius”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 117-125, met name 124.
;Latombe, Abraham (1597-na 1628)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Latombe|“Latombe”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 27-28.
;Leemans, Anthonie (1631-1671/1673)
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p. 2.
;Lely, Peter
*Anoniem (12 maart 1872) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 205/Nummer 61/De derde serie schilderijen, (...) leverde een zeer schoone veiling op|‘De derde serie schilderijen, […] leverde een zeer schoone veiling op, […]’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p. 1].
;Leveck, Jacobus (1634-1675)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Jakob Lavecq|“Jakob Lavecq”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 153-155.
;Leyster, Judith
*''Catalogus van de kersttentoonstelling in het Museum Boymans'', Museum Boymans, Rotterdam, 23 december 1932-7 januari 1933.<br>Aankondigingen en recensies:
**P.K.-n. (24 december 1932) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 105/Nummer 34436/Avondblad/Kersttentoonstelling in het Museum Boymans|‘Kersttentoonstelling in het Museum Boymans’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p. 9.
;Lisse, Dirck van der
*''Catalogus der tentoonstelling van oude schilderkunst te Utrecht'', Gebouw voor Kunsten en Wetenschappen, Utrecht, 20 augustus-1 oktober 1894.<br>Aankondigingen en recensies:
**Graaf, J.J. (17 september 1894) [[De Tijd/Nummer 14327/De Tentoonstelling van Oude Schilderkunst te Utrecht|‘De Tentoonstelling van Oude Schilderkunst te Utrecht’]], ''De Tijd'', Tweede Blad, [p. 1-2].
;Lundens, Gerrit (1622-1686)
*''Tentoonstelling van schilderijen van oude meesters in de zalen van het Gothische Paleis in het Noordeinde te ’s Gravenhage ten behoeve der watersnoodlijdenden'' […], Paleis Noordeinde, Den Haag, 20 maart-30 april 1881.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (26 april 1881) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 215/Nummer 97/De tentoonstelling|‘De tentoonstelling van kunstvoorwerpen van oude meesters, te ’s Gravenhage, ten behoeve der Watersnoodlijdenden, onder de Hooge Bescherming van HH. MM. de Koning en de Koningin. VII. Figuur- en stilleven-schilders’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p. 581].
;Luttichuys, Isaack (1616-1673)
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p. 2.
;Man, Cornelis de (1621-1706)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Kornelis de Man|“Kornelis de Man”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 99-100.
;Marienhof, Aert Jansz. (ca. 1626-1654)
*Anoniem (15 oktober 1935) [[De Tijd/Jaargang 91/Nummer 28430/Avondblad/Utrechts Centraal Museum|‘Utrechts Centraal Museum’]], ''De Tijd'', Avondblad, [p. 6].
;Martens de Jonge, Jan
*Anoniem (22 juli 1905) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 78/Nummer 24505/Avondblad/"Rembrandt"|‘„Rembrandt”’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Eerste Blad, [p. 1].
;Meerkerk, Dirk (1602 of 1620-na 1660)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Dirk Meerkerk|“Dirk Meerkerk”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 91-92.
;Meijer, Hendrick de (ca. 1620-na 1689)
*Anoniem (10 juli 1910) [[De Maasbode/Jaargang 42/Nummer 10679/Aanwinsten in het Haagsch Museum|‘Aanwinsten in het Haagsch Museum’]], ''De Maasbode'', Ochtendblad, tweede blad, [p. 1].
;Menton, Frans (ca. 1545-1615)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Frans Menton|“Frans Menton”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 15.
;Meyburgh, Bartholomeus (1628-ca. 1708)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Kristoffel Pierson|“Kristoffel Pierson”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 259-262.
;Mieris, Willem van
[[Bestand:Rotterdamsche Courant vol 1867 no 024 advertisement A. J. & Dirk A. Lamme.jpg|thumb|Advertentie uit de ''Rotterdamsche Courant'', 27 januari 1867]]
*Anoniem (12 maart 1872) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 205/Nummer 61/De derde serie schilderijen, (...) leverde een zeer schoone veiling op|‘De derde serie schilderijen, […] leverde een zeer schoone veiling op, […]’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p. 1].
*''Tableaux anciens et antiquités. Cabinet de m. S. B. Bos de Harlingue'', Frederik Muller & Cie. et Van Pappelendam & Schouten, 21 februari 1888.<br>Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling|‘Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p. 2].
;Mijtens, Johannes (ca. 1614-1670)
*''Tentoonstelling van schilderijen van oude meesters in de zalen van het Gothische Paleis in het Noordeinde te ’s Gravenhage ten behoeve der watersnoodlijdenden'' […], Paleis Noordeinde, Den Haag, 20 maart-30 april 1881.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (26 april 1881) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 215/Nummer 97/De tentoonstelling|‘De tentoonstelling van kunstvoorwerpen van oude meesters, te ’s Gravenhage, ten behoeve der Watersnoodlijdenden, onder de Hooge Bescherming van HH. MM. de Koning en de Koningin. VII. Figuur- en stilleven-schilders’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p. 581].
;Molenaer, Klaes
*''Catalogus der oude schilderijen en der antieke meubelen nagelaten door wijlen Mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen te Enkhuizen'', Frederik Muller & Co., van Pappelendam & Schouten, Enkhuizen, 29 april 1886.<br>Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (1 mei 1886) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 220/Nummer 102/Uit Enkhuizen|‘Uit Enkhuizen ontvingen wij het volgende bericht omtrent den verkoop […] van de oude schilderijen en antieke meubelen, nagelaten door mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen: […]’]], ''Dagblad van Zuid-Holland en ’s-Gravenhage'', tweede blad, [p. 685].
*''Tableaux anciens et antiquités. Cabinet de m. S. B. Bos de Harlingue'', Frederik Muller & Cie. et Van Pappelendam & Schouten, 21 februari 1888.<br>Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling|‘Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p. 2].
*''Schilderijenkabinet van F. H. Wente'', loods op het Damrak, Amsterdam, februari 1890.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (25 februari 1890) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 63/Nummer 19093/Avondblad/Schilderijen-verzamelingen/Onze stadgenoot, de heer F. H. Wente|‘Onze stadgenoot, de heer F. H. Wente, heeft zijn kostbare verzameling schilderijen in de loods op het Damrak ter bezichtiging gesteld. […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Tweede Blad, [p. 2].
;Mommers, Hendrick (1619/1620-1693)
*''Catalogus der oude schilderijen en der antieke meubelen nagelaten door wijlen Mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen te Enkhuizen'', Frederik Muller & Co., van Pappelendam & Schouten, Enkhuizen, 29 april 1886.<br>Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (1 mei 1886) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 220/Nummer 102/Uit Enkhuizen|‘Uit Enkhuizen ontvingen wij het volgende bericht omtrent den verkoop […] van de oude schilderijen en antieke meubelen, nagelaten door mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen: […]’]], ''Dagblad van Zuid-Holland en ’s-Gravenhage'', tweede blad, [p. 685].
;Moor, Carel de (II) (1655-1738)
*''Tentoonstelling van zeldzame en belangrijke schilderijen van oude meesters. In de kunstzalen der Maatschappij „Arti et Amicitiae.” Ten behoeve van het Weduwen- en Wezenfonds'', Arti et Amicitiae, Amsterdam, 12 april 1872-....<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (14-15 april 1872) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 205/Nummer 89/Amsterdam, 12 April|‘Amsterdam, 12 April’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', bijvoegsel, [p. 1].
;Moucheron, Frederik de (1633-1686)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Frederik de Moucheron|“Frederik de Moucheron”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 327-328.
;Moucheron, Isaac de (1667-1744)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Gerard Uilenburg|“Gerard Uilenburg”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 293-303, met name 297-298.
;Murant, Emanuel (1622-ca. 1700)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Emanuel Murant|“Emanuel Murant”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 102.
;Nedek, Pieter Pietersz. (1617-na 1692)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Pieter Pieterze Nedek|“Pieter Pieterze Nedek”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 27.
;Neer, Eglon van der
*Anoniem (12 maart 1872) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 205/Nummer 61/De derde serie schilderijen, (...) leverde een zeer schoone veiling op|‘De derde serie schilderijen, […] leverde een zeer schoone veiling op, […]’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p. 1].
*''Tableaux anciens et antiquités. Cabinet de m. S. B. Bos de Harlingue'', Frederik Muller & Cie. et Van Pappelendam & Schouten, 21 februari 1888.<br>Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling|‘Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p. 2].
;Nes, Johan van (....-1650)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Johan van Nes|“Johan van Nes”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 343-344.
;Netscher, Caspar (1639-1684)
*Havelaar, Just (7 september 1921) [[Het Vaderland/Jaargang 53/7 september 1921/Avondblad/Collectie Van Maanen|‘Collectie Van Maanen’]], ''Het Vaderland'', Avondblad B, p. 2.
;Netscher, Constantijn
*Anoniem (12 maart 1872) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 205/Nummer 61/De derde serie schilderijen, (...) leverde een zeer schoone veiling op|‘De derde serie schilderijen, […] leverde een zeer schoone veiling op, […]’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p. 1].
;Nickelen, Isaak van (1632/1633-1703)
*''Catalogus der oude schilderijen en der antieke meubelen nagelaten door wijlen Mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen te Enkhuizen'', Frederik Muller & Co., van Pappelendam & Schouten, Enkhuizen, 29 april 1886.<br>Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (1 mei 1886) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 220/Nummer 102/Uit Enkhuizen|‘Uit Enkhuizen ontvingen wij het volgende bericht omtrent den verkoop […] van de oude schilderijen en antieke meubelen, nagelaten door mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen: […]’]], ''Dagblad van Zuid-Holland en ’s-Gravenhage'', tweede blad, [p. 685].
;Nieulandt, Adriaen van (ca. 1586-1658)
*Houbraken, Arnold (1718) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 1/Adriaan Nieulant|"Adriaan Nieulant"]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel I, p. 42-43.
;Oosterwijck, Maria van
*Bosboom-Toussaint, A.L.G. (1862) ''De bloemschilderes Maria van Oosterwijk'', Leiden: A.W. Sythoff.
*Bredius, A. (1935) ‘Archiefsprokkelingen. Een en ander over Maria van Oosterwijck, “vermaert Konstschilderesse”’, ''Oud Holland'', jrg. 52, p. 180-182.
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Maria van Oosterwyk|“Maria van Oosterwyk”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 214-216.
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Geertje Pieters|“Geertje Pieters”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 216-218.
*''Tableaux anciens et antiquités. Cabinet de m. S. B. Bos de Harlingue'', Frederik Muller & Cie. et Van Pappelendam & Schouten, 21 februari 1888.<br>Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling|‘Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p. 2].
;Oostfries, Catharina (ca. 1636-1708)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Katarina Oostfries|“Katarina Oostfries”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 209.
;Ossenbeeck, Jan van (ca. 1624-1674)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Ossenbek|“Ossenbek”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 170-171.
;Pape, Abraham de (ca. 1620-1666)
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p. 2.
;Pardanus, Abraham (1673-1744)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Gysbrecht Thys|“Gysbrecht Thys”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 144-145.
;Paulusz., Zacharias (ca. 1580-1648)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Zacharias Paulusz.|“Zacharias Paulusz.”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 55-56.
;Pierson, Christoffel (1631-1714)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Kristoffel Pierson|“Kristoffel Pierson”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 259-262.
;Pijnacker, Adam (1620/1622-1673)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Adam Pynaker|“Adam Pynaker”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 96-99.
*''Kunsthandel Dorus Hermsen N.V.'', Den Haag, december 1933.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gio. [=Jan Kalff] (16 december 1933) ‘Kunst in Den Haag’, ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p. 10.
;Poel, Egbert Lievensz. van der (1621-1664)
*''Catalogus der oude schilderijen en der antieke meubelen nagelaten door wijlen Mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen te Enkhuizen'', Frederik Muller & Co., van Pappelendam & Schouten, Enkhuizen, 29 april 1886.<br>Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (1 mei 1886) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 220/Nummer 102/Uit Enkhuizen|‘Uit Enkhuizen ontvingen wij het volgende bericht omtrent den verkoop […] van de oude schilderijen en antieke meubelen, nagelaten door mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen: […]’]], ''Dagblad van Zuid-Holland en ’s-Gravenhage'', tweede blad, [p. 685].
*''Oude kunst'', Kunstzaal Bennewitz, Den Haag, ....-23 mei 1936, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (14 mei 1936) [[Het Vaderland/Jaargang 68/14 mei 1936/Avondblad/Oude kunst|‘Oude kunst’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 1.
;Poorter, Willem de (1608-na 1648)
*''Tentoonstelling van schilderijen van oude meesters in de zalen van het Gothische Paleis in het Noordeinde te ’s Gravenhage ten behoeve der watersnoodlijdenden'' […], Paleis Noordeinde, Den Haag, 20 maart-30 april 1881.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (26 april 1881) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 215/Nummer 97/De tentoonstelling|‘De tentoonstelling van kunstvoorwerpen van oude meesters, te ’s Gravenhage, ten behoeve der Watersnoodlijdenden, onder de Hooge Bescherming van HH. MM. de Koning en de Koningin. VII. Figuur- en stilleven-schilders’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p. 581].
;Post, Frans
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Frans Post|“Frans Post”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 343-344.
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p. 2.
*''Annual autumn exhibition of paintings by old Dutch and Flemish masters'', Alfred Brod Galerie, Londen, 5 oktober-4 november 1961.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (13 oktober 1961) ‘Londense expositie van oude meesters’, ''Het Parool'', p. 17.
;Pot, Hendrik Gerritsz. (1580/1581-1657)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Johan Torrentius|“Johan Torrentius”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 117-125, met name 123.
;Puytlinck, Christoffel
*''Tableaux anciens et antiquités. Cabinet de m. S. B. Bos de Harlingue'', Frederik Muller & Cie. et Van Pappelendam & Schouten, 21 februari 1888.<br>Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling|‘Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p. 2].
;Ravesteyn, Jan van (ca. 1572-1657)
[[Bestand:Rotterdamsche Courant vol 1867 no 024 advertisement A. J. & Dirk A. Lamme.jpg|thumb|Advertentie uit de ''Rotterdamsche Courant'', 27 januari 1867]]
*''Collection de Mme Jean Cardon. Tableaux modernes & anciens, dessins, aquarelles, objets d’art, meubles'', Galerie J. et A. Le Roy, frères, Brussel, 24-25 april 1912.<br>Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (24 april 1912) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 69/Nummer 113/Ochtendblad/Men schrijft ons uit Brussel|‘Men schrijft ons uit Brussel: […]’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Ochtendblad, A, p. 1.
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p. 2.
;Roestraeten, Pieter van (1630-1700)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Roestraten|“Roestraten”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 191-192.
*Anoniem (25 februari 1940) [[Nieuwe Haarlemsche Courant/Jaargang 63/Nummer 22259/Beroemde Haarlemmers|‘Beroemde Haarlemmers’]], ''Nieuwe Haarlemsche Courant'', [p. 3].
;Romeyn, Willem
*''Tableaux anciens et antiquités. Cabinet de m. S. B. Bos de Harlingue'', Frederik Muller & Cie. et Van Pappelendam & Schouten, 21 februari 1888.<br>Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling|‘Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p. 2].
;Rotius, Jan Albertsz. (1624-1666)
*Anoniem (7 juni 1898) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 232/Nummer 131/Men meldt ons uit Amsterdam|‘Men meldt ons uit Amsterdam: [...]’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', Eerste Blad, [p. 2].
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Jan Albertsz. Roodtseus|“Jan Albertsz. Roodtseus”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 11-12.
;Ruysch, Rachel
*''Tentoonstelling van schilderijen van oude meesters in de zalen van het Gothische Paleis in het Noordeinde te ’s Gravenhage ten behoeve der watersnoodlijdenden'' […], Paleis Noordeinde, Den Haag, 20 maart-30 april 1881.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (26 april 1881) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 215/Nummer 97/De tentoonstelling|‘De tentoonstelling van kunstvoorwerpen van oude meesters, te ’s Gravenhage, ten behoeve der Watersnoodlijdenden, onder de Hooge Bescherming van HH. MM. de Koning en de Koningin. VII. Figuur- en stilleven-schilders’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p. 581].
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p. 2.
*''Kunsthandel Dorus Hermsen N.V.'', Den Haag, december 1933.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gio. [=Jan Kalff] (16 december 1933) ‘Kunst in Den Haag’, ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p. 10.
;Saftleven, Cornelis
*Anoniem (8 november 1905) [[Het Nieuws van den Dag/1905/Nummer 10999/Wetenschap en kunst|‘Wetenschap en kunst’]], ''Het Nieuws van den Dag'', p. 15.
;Sant-Acker, Frans (''fl''. 1648-1668)
*''Tentoonstelling van schilderijen van oude meesters in de zalen van het Gothische Paleis in het Noordeinde te ’s Gravenhage ten behoeve der watersnoodlijdenden'' […], Paleis Noordeinde, Den Haag, 20 maart-30 april 1881.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (26 april 1881) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 215/Nummer 97/De tentoonstelling|‘De tentoonstelling van kunstvoorwerpen van oude meesters, te ’s Gravenhage, ten behoeve der Watersnoodlijdenden, onder de Hooge Bescherming van HH. MM. de Koning en de Koningin. VII. Figuur- en stilleven-schilders’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p. 581].
;Santvoort, Dirck Dircksz. (1604-1635)
*''Catalogue de tableaux anciens de premier ordre des écoles hollandaise et flamande provenant de différentes successions vente à Amsterdam à hôtel "De Brakke Grond" le mercredi 16 mai 1877'', Van Pappelendam & Schouten, Amsterdam.<br>Uitslagen:
**Anoniem (17 mei 1877) [[Algemeen Handelsblad/1877/Nummer 14517/Uitslag der veiling|‘Uitslag der veiling van oude schilderijen op heden, in „de Brakke Grond” alhier. […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', [p. 3].
*''Schilderijenkabinet van F. H. Wente'', loods op het Damrak, Amsterdam, februari 1890.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (25 februari 1890) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 63/Nummer 19093/Avondblad/Schilderijen-verzamelingen/Onze stadgenoot, de heer F. H. Wente|‘Onze stadgenoot, de heer F. H. Wente, heeft zijn kostbare verzameling schilderijen in de loods op het Damrak ter bezichtiging gesteld. […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Tweede Blad, [p. 2].
*''Catalogus van de kersttentoonstelling in het Museum Boymans'', Museum Boymans, Rotterdam, 23 december 1932-7 januari 1933.<br>Aankondigingen en recensies:
**P.K.-n. (24 december 1932) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 105/Nummer 34436/Avondblad/Kersttentoonstelling in het Museum Boymans|‘Kersttentoonstelling in het Museum Boymans’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p. 9.
;Savoyen, Carel van (1618-1665)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Karel van Savoyen|“Karel van Savoyen”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 53.
;Schagen, Gillis (1616-1668)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Gillis Schagen|“Gillis Schagen”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 30-32.
;Schellinks, Daniël (1627-1701)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Willem Schellinks|“Willem Schellinks”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 263-273, met name 273.
;Schellinks, Willem (1623-1678)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Willem Schellinks|“Willem Schellinks”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 263-273.
;Seghers, Hercules
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Hercules Segers|“Hercules Segers”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 136-137.
*''Hercules Seghers. Omstreeks 1590-omstreeks 1640'', ’s Rijks Prentenkabinet, Amsterdam, 1 april-30 juni 1914.<br>Aankondigingen en recensies:
**M.V. (25 april 1914) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 87/Nummer 27675/Avondblad/Prentenkabinet Hercules Seghers|‘Prentenkabinet: Hercules Seghers’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Tweede blad, p. 6.
;Slingeland, Cornelis van (ca. 1635-1686)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Jan van Hoeck|“Jan van Hoeck”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 344-345, met name 345.
;Sorgh, Hendrick Martensz. (ca. 1611-1670)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Hendrik Martensz. bygenaamt Zorgh|“Hendrik Martensz. bygenaamt Zorgh”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 89-90.
*''Tentoonstelling van schilderijen van oude meesters in de zalen van het Gothische Paleis in het Noordeinde te ’s Gravenhage ten behoeve der watersnoodlijdenden'' […], Paleis Noordeinde, Den Haag, 20 maart-30 april 1881.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (26 april 1881) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 215/Nummer 97/De tentoonstelling|‘De tentoonstelling van kunstvoorwerpen van oude meesters, te ’s Gravenhage, ten behoeve der Watersnoodlijdenden, onder de Hooge Bescherming van HH. MM. de Koning en de Koningin. VII. Figuur- en stilleven-schilders’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p. 581].
;Stap, Jan Woutersz. genaamd
*''Tentoonstelling van oude schilderijen der Collectie N.V. Kunsthandel P. de Boer, Amsterdam'', Koninklijke kunstzaal Kleykamp, 's-Gravenhage, 8 juni-3 juli 1939.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (23 juni 1939) [[Haagsche Courant/Nummer 17294/Tentoonstelling van oude schilderijen|‘Tentoonstelling van oude schilderijen’]], ''Haagsche Courant'', tweede blad, p. 3.
;Staphorst, Abraham (ca. 1638-1696)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Jan van Hoeck|“Jan van Hoeck”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 344-345.
;Staveren, Jan Adriaensz. van
*''Tableaux anciens et antiquités. Cabinet de m. S. B. Bos de Harlingue'', Frederik Muller & Cie. et Van Pappelendam & Schouten, 21 februari 1888.<br>Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling|‘Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p. 2].
;Stoop, Dirk
*''Kersttentoonstelling van teekeningen van Utrechtsche meesters der 17e en 18e eeuw uit het bezit van Teyler's Stichting te Haarlem'', Centraal Museum, Utrecht, december 1927, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (25 december 1927) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 84/Nummer 358/Centraal Museum te Utrecht|‘Centraal Museum te Utrecht’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Ochtendblad, B, p. 1.
;Storck, Abraham
[[Bestand:Het Nieuws van den Dag 1878 no 2447 advertisement Belangrijke Verkooping van schilderijen door oude meesters.jpg|thumb|Advertentie uit ''Het Nieuws van den Dag'', 21 februari 1878.]]
*''Tableaux anciens et antiquités. Cabinet de m. S. B. Bos de Harlingue'', Frederik Muller & Cie. et Van Pappelendam & Schouten, 21 februari 1888.<br>Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling|‘Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p. 2].
;Storck, Jacobus
*''Catalogus der oude schilderijen en der antieke meubelen nagelaten door wijlen Mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen te Enkhuizen'', Frederik Muller & Co., van Pappelendam & Schouten, Enkhuizen, 29 april 1886.<br>Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (1 mei 1886) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 220/Nummer 102/Uit Enkhuizen|‘Uit Enkhuizen ontvingen wij het volgende bericht omtrent den verkoop […] van de oude schilderijen en antieke meubelen, nagelaten door mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen: […]’]], ''Dagblad van Zuid-Holland en ’s-Gravenhage'', tweede blad, [p. 685].
*Mautner, W. (1941) [[Oud-Holland/Jaargang 58/Onbekende Meesters - Onbekende Werken|‘Onbekende Meesters — Onbekende Werken’]], ''Oud-Holland'', jrg. 58, p. 38-48.
;Streek, Hendrik van (1659-1720)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Juriaan van Streek|“Juriaan van Streek”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 290-292, met name 292.
;Striep, Christiaan (1634-1673)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Jan van Hoeck|“Jan van Hoeck”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 344-345, met name 345.
;Swart, Pieter
*Mautner, W. (1941) [[Oud-Holland/Jaargang 58/Onbekende Meesters - Onbekende Werken|‘Onbekende Meesters — Onbekende Werken’]], ''Oud-Holland'', jrg. 58, p. 38-48.
;Sweel, Jan van (''fl''. 1673-1676)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Jan de Baan|“Jan de Baan”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 303-324, met name 312.
;Tempel, Abraham van den
*''Tentoonstelling van zeldzame en belangrijke schilderijen van oude meesters. In de kunstzalen der Maatschappij „Arti et Amicitiae.” Ten behoeve van het Weduwen- en Wezenfonds'', Arti et Amicitiae, Amsterdam, 12 april 1872-....<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (14-15 april 1872) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 205/Nummer 89/Amsterdam, 12 April|‘Amsterdam, 12 April’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', bijvoegsel, [p. 1].
*Anoniem (22 juli 1905) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 78/Nummer 24505/Avondblad/"Rembrandt"|‘„Rembrandt”’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Eerste Blad, [p. 1].
;Troost, Cornelis
*''Catalogue de la collection de dessins anciens et modernes, galeries, livres à figures et sur les arts et première partie des gravures et eaux-fortes de toutes les écoles de feu m. Herman de Kat (van Oost- en West-Barendrecht et Carnisse)'', Dirk A. en A.J. Lamme, Hôtel des Notaires, Rotterdam, 4-8 maart 1867.<br>Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (9 maart 1867) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/1867/Nummer 68/De belangrijke veiling|‘De belangrijke veiling van prenten en teekeningen, […] nagelaten door den heer H. de Kat van Oost- en West-Barendrecht en Carnisse, […]’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', [p. 2].
*''Tableaux anciens et antiquités. Cabinet de m. S. B. Bos de Harlingue'', Frederik Muller & Cie. et Van Pappelendam & Schouten, 21 februari 1888.<br>Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling|‘Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p. 2].
;Tulden, Theodoor van
*Anoniem (24 september 1902) [[De Zuid-Willemsvaart/Jaargang 22/Nummer 76/Veiling Heeswijk|‘Veiling Heeswijk’]], ''De Zuid-Willemsvaart'', [p. 2].
;Vaillant, Andries (1655-1693)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Vaillant|“Wallerant, Jan, Bernard, Jaques en Andreas Vaillant”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 102-105.
;Vaillant, Bernard (1632-1698)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Vaillant|“Wallerant, Jan, Bernard, Jaques en Andreas Vaillant”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 102-105.
;Vaillant, Jacques (1643-1691)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Vaillant|“Wallerant, Jan, Bernard, Jaques en Andreas Vaillant”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 102-105.
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Willem Schellinks|“Willem Schellinks”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 263-273, met name 266.
;Vaillant, Wallerant (1623-1677)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Vaillant|“Wallerant, Jan, Bernard, Jaques en Andreas Vaillant”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 102-105.
;Valkenburg, Dirk
*''Schilderijenkabinet van F. H. Wente'', loods op het Damrak, Amsterdam, februari 1890.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (25 februari 1890) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 63/Nummer 19093/Avondblad/Schilderijen-verzamelingen/Onze stadgenoot, de heer F. H. Wente|‘Onze stadgenoot, de heer F. H. Wente, heeft zijn kostbare verzameling schilderijen in de loods op het Damrak ter bezichtiging gesteld. […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Tweede Blad, [p. 2].
;Velde, Jan van de (III) (1620-1662)
*Anoniem (18 oktober 1924) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 81/Nummer 289/Avondblad/Kunsthandel Gebr. Douwes|‘Kunsthandel Gebr. Douwes’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, B, p. 1.
;Venne, Pieter van de
*''Tentoonstelling van oude schilderijen der Collectie N.V. Kunsthandel P. de Boer, Amsterdam'', Koninklijke kunstzaal Kleykamp, 's-Gravenhage, 8 juni-3 juli 1939.<br>Recensies en aankondigingen:
**Anoniem (23 juni 1939) [[Haagsche Courant/Nummer 17294/Tentoonstelling van oude schilderijen|‘Tentoonstelling van oude schilderijen’]], ''Haagsche Courant'', tweede blad, p. 3.
;Verbeeck, Cornelis (ca. 1590-na 1637)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Johan Torrentius|“Johan Torrentius”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 117-125, met name 123.
;Verbijl, Jan Govertsz. (1634-1690)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Jan Duive|“Jan Duive”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 90-91.
;Verboom, Adriaen Hendriksz. (1627/1628-1673)
[[Bestand:Het Nieuws van den Dag 1878 no 2447 advertisement Belangrijke Verkooping van schilderijen door oude meesters.jpg|thumb|Advertentie uit ''Het Nieuws van den Dag'', 21 februari 1878.]]
*''Catalogue de douze tableaux anciens provenant de la célèbre galerie de tableaux de feu Madame la douairière Van Loon-van Winter, à Amsterdam, et d’autres tableaux anciens provenant de la famille Druyvesteyn, de Haarlem, de feu Monsieur Ed. Croese, d’Amsterdam, et d’autres successions'' […], C.F. Roos en C.F. Roos Jr., Amsterdam, 26 februari 1878.<br>Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (27 februari 1878) [[Opregte Haarlemsche Courant/1878/Nummer 50/In de heden (dingsdag) te Amsterdam gehouden veiling|‘In de heden (dingsdag) te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Opregte Woensdagsche Haarlemsche Courant'', [p. 2].
;Verdoel, Adriaen (I) (1623-1675)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Adriaan Verdoel|“Adriaan Verdoel”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 57-58.
;Verkolje, Nicolaas (1673-1746)
*''Catalogus der oude schilderijen en der antieke meubelen nagelaten door wijlen Mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen te Enkhuizen'', Frederik Muller & Co., van Pappelendam & Schouten, Enkhuizen, 29 april 1886.<br>Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (1 mei 1886) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 220/Nummer 102/Uit Enkhuizen|‘Uit Enkhuizen ontvingen wij het volgende bericht omtrent den verkoop […] van de oude schilderijen en antieke meubelen, nagelaten door mejonkvrouwe M. M. Snouck van Loosen: […]’]], ''Dagblad van Zuid-Holland en ’s-Gravenhage'', tweede blad, [p. 685].
;Verschuring, Willem (1660-1726)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Wilhelm Verschuring|“Wilhelm Verschuring”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 196.
;Verspronck, Johannes Cornelisz. (1600/1603-1662)
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p. 2.
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Johan Torrentius|“Johan Torrentius”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 117-125, met name 122-123.
;Verwilt, François
*''Catalogus der tentoonstelling van oude schilderkunst te Utrecht'', Gebouw voor Kunsten en Wetenschappen, Utrecht, 20 augustus-1 oktober 1894.<br>Aankondigingen en recensies:
**Graaf, J.J. (17 september 1894) [[De Tijd/Nummer 14327/De Tentoonstelling van Oude Schilderkunst te Utrecht|‘De Tentoonstelling van Oude Schilderkunst te Utrecht’]], ''De Tijd'', Tweede Blad, [p. 1-2].
;Victors, Jan
*''Tableaux anciens et antiquités. Cabinet de m. S. B. Bos de Harlingue'', Frederik Muller & Cie. et Van Pappelendam & Schouten, 21 februari 1888.<br>Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling|‘Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p. 2].
*''Catalogus tentoonstelling van schilderijen en teekeningen van Nederlandsche Italianiseerende schilders uit de 16e en 17e eeuw'', Arti et Amicitiae, Amsterdam, 14 juli-16 september 1934.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (14 juli 1934) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 107/Nummer 34995/Avondblad/Tentoonstelling in "Arti"|‘Tentoonstelling in „Arti”. Italianisanten uit de 16de en 17de eeuw’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p. 9.
;Vinne, Vincent Laurensz. van der (I) (1628-1702)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Vincent vander Vinne|“Vincent vander Vinne”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 210-214.
*Anoniem (25 februari 1940) [[Nieuwe Haarlemsche Courant/Jaargang 63/Nummer 22259/Beroemde Haarlemmers|‘Beroemde Haarlemmers’]], ''Nieuwe Haarlemsche Courant'', [p. 3].
;Vliet, Hendrick van (1611/1612-1675)
*[''Stadsgezichten en genretaferelen''], Centraal Museum, Utrecht, ....-15 juli 1934, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**H. de Jonge (12 juni 1934) ‘Centraal museum Utrecht. Stadsgezichten en genretafereelen’, ''De Tijd'', Avondblad, [p. 5].
*Anoniem (15 oktober 1935) [[De Tijd/Jaargang 91/Nummer 28430/Avondblad/Utrechts Centraal Museum|‘Utrechts Centraal Museum’]], ''De Tijd'', Avondblad, [p. 6].
;Vois, Ary de
*''Catalogue de tableaux anciens de premier ordre des écoles hollandaise et flamande provenant de différentes successions vente à Amsterdam à hôtel "De Brakke Grond" le mercredi 16 mai 1877'', Van Pappelendam & Schouten, Amsterdam.<br>Uitslagen:
**Anoniem (17 mei 1877) [[Algemeen Handelsblad/1877/Nummer 14517/Uitslag der veiling|‘Uitslag der veiling van oude schilderijen op heden, in „de Brakke Grond” alhier. […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', [p. 3].
;Voort, Cornelis van der
*Anoniem (24 september 1902) [[De Zuid-Willemsvaart/Jaargang 22/Nummer 76/Veiling Heeswijk|‘Veiling Heeswijk’]], ''De Zuid-Willemsvaart'', [p. 2].
;Vrel, Jacob
*''Vermeer. Oorsprong en invloed Fabritius, De Hooch, De Witte'', Museum Boymans, Rotterdam, 9 juli-9 oktober 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (24 mei 1935) [[Haagsche Courant/Nummer 16042/Boymans' openings-expositie|‘Boymans’ openings-expositie. Werken van Meesters van de Delftsche School’]], ''Haagsche Courant'', vierde blad, p. 3.
**Anoniem (9 juli 1935) [[De Gooi- en Eemlander/Jaargang 64/Nummer 159/Schilderkunst|‘Schilderkunst. De Vermeer-tentoonstelling in Boymans’]], ''De Gooi- en Eemlander'', eerste blad, p. 3.
;Waben, Jacobus (ca. 1575-ca. 1641)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Jaques Wabbe|“Jaques Wabbe”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 10-11.
;Waes, Aert van (ca. 1620-1664)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Jan Duive|“Jan Duive”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 90-91.
;Waldcapelle, Jacob van (1644-1727)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Kornelis Kik|“Kornelis Kik”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 333-334, met name 334.
;Waterloo, Anthonie (1609-1690)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Antoni Waterloo|“Antoni Waterloo”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 51.
;Werff, Adriaen van der (1659-1722)
*''Collection Antoon van Welie. Tableaux anciens de l'école italienne, français, allemande, espagnole, flamande et hollandaise. Quelques objets divers'', S.J. Mak van Waay, Amsterdam, 7 april 1936, lotnr. 69.<br>Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (16 maart 1936) [[Het Vaderland/Jaargang 67/16 maart 1936/Avondblad/Veiling collectie Antoon van Welie|‘Veiling collectie Antoon van Welie’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 1.
;Wieringa, Harmen Willems
*Anoniem (22 juli 1905) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 78/Nummer 24505/Avondblad/"Rembrandt"|‘„Rembrandt”’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Eerste Blad, [p. 1].
;Wieringen, Cornelis Claesz. (1577-1633)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Johan Torrentius|“Johan Torrentius”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 117-125, met name 122.
;Wilkens, Theodoor (ca. 1690-1748)
*''Catalogus tentoonstelling van schilderijen en teekeningen van Nederlandsche Italianiseerende schilders uit de 16e en 17e eeuw'', Arti et Amicitiae, Amsterdam, 14 juli-16 september 1934.<br>Aankondigingen en recensies:
**M.V. (27 juli 1934) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 107/Nummer 35008/Avondblad/Nederlandsche italianiseerende meesters|‘Nederlandsche italianiseerende meesters’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p. 9.
;Willaerts, Adam (1577-1664)
*Houbraken, Arnold (1718) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 1/Adam Willaarts|"Adam Willaarts"]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel I, p. 60.
*''Schilderijenkabinet van F. H. Wente'', loods op het Damrak, Amsterdam, februari 1890.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (25 februari 1890) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 63/Nummer 19093/Avondblad/Schilderijen-verzamelingen/Onze stadgenoot, de heer F. H. Wente|‘Onze stadgenoot, de heer F. H. Wente, heeft zijn kostbare verzameling schilderijen in de loods op het Damrak ter bezichtiging gesteld. […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Tweede Blad, [p. 2].
;Willaerts, Cornelis
*''Catalogus der tentoonstelling van oude schilderkunst te Utrecht'', Gebouw voor Kunsten en Wetenschappen, Utrecht, 20 augustus-1 oktober 1894.<br>Aankondigingen en recensies:
**Graaf, J.J. (17 september 1894) [[De Tijd/Nummer 14327/De Tentoonstelling van Oude Schilderkunst te Utrecht|‘De Tentoonstelling van Oude Schilderkunst te Utrecht’]], ''De Tijd'', Tweede Blad, [p. 1-2].
;Wit, Jacob de
*''Tableaux anciens et antiquités. Cabinet de m. S. B. Bos de Harlingue'', Frederik Muller & Cie. et Van Pappelendam & Schouten, 21 februari 1888.<br>Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling|‘Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p. 2].
;Withoos, Alida (ca. 1661/1662-1730)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Mathias Withoos|“Mathias Withoos”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 186-189, met name 188.
;Withoos, Frans
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Mathias Withoos|“Mathias Withoos”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 186-189, met name 189.
;Withoos, Johannes (1648-ca. 1688)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Mathias Withoos|“Mathias Withoos”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 186-189, met name 188.
;Withoos, Matthias (1627-1703)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Mathias Withoos|“Mathias Withoos”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 186-189.
;Withoos, Pieter (ca. 1657-1692)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Mathias Withoos|“Mathias Withoos”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 186-189, met name 189.
;Wittel, Caspar van (1653-1736)
*''Kunsthandel Dorus Hermsen N.V.'', Den Haag, december 1933.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gio. [=Jan Kalff] (16 december 1933) ‘Kunst in Den Haag’, ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p. 10.
*''Catalogus tentoonstelling van schilderijen en teekeningen van Nederlandsche Italianiseerende schilders uit de 16e en 17e eeuw'', Arti et Amicitiae, Amsterdam, 14 juli-16 september 1934.<br>Aankondigingen en recensies:
**M.V. (27 juli 1934) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 107/Nummer 35008/Avondblad/Nederlandsche italianiseerende meesters|‘Nederlandsche italianiseerende meesters’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p. 9.
;Worst, Jan (....-na 1686)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Jan Worst|“Jan Worst”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 147.
;Wouwerman, Jan (1629-1666)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Philip Wouwerman|“Philip Wouwerman”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 69-76, met name 76.
;Wyck, Jan (1652-1700)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Tomas Wyk|“Tomas Wyk”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 16-18.
;Wyntges, Geertje (1636-1712)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Geertje Pieters|“Geertje Pieters”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 216-218.
;Zijl, Gerard Pietersz. van (ca. 1607-1665)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Gerard Pieterze van Zyl|“Gerard Pieterze van Zyl”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 225-233.
;Zuylen, J. Hendricksz. van (''fl''. 1644)
*Anoniem (7 december 1931) [[De Maasbode/Jaargang 64/Nummer 24049/Avondblad/Centraal Museum te Utrecht|‘Centraal Museum te Utrecht. Nieuwe aanwinsten’]], ''De Maasbode'', Avondblad, p. 6.
;Overige onderwerpen
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Willem van Aelst|Willem van Aelst]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Arent Arentsz. genaamd Cabel|Arent Arentsz. genaamd Cabel]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Jan Asselijn|Jan Asselijn]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Balthasar van der Ast|Balthasar van der Ast]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Justus van Attevelt|Justus van Attevelt]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Hendrick Avercamp|Hendrick Avercamp]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Dirck van Baburen|Dirck van Baburen]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Jan de Baen|Jan de Baen]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Ludolf Bakhuizen|Ludolf Bakhuizen]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Anthonie Beerstraaten|Anthonie Beerstraaten]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Jan Abrahamsz. Beerstraaten|Jan Abrahamsz. Beerstraaten]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Sybrand van Beest|Sybrand van Beest]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Cornelis Bega|Cornelis Bega]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Abraham Begeyn|Abraham Begeyn]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Abraham van Beijeren|Abraham van Beijeren]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Nicolaes Berchem|Nicolaes Berchem]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Gerrit Berckheyde|Gerrit Berckheyde]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Job Berckheyde|Job Berckheyde]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Dirck van Bergen|Dirck van Bergen]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Jan van Bijlert|Jan van Bijlert]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Abraham Bloemaert|Abraham Bloemaert]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Adriaen Bloemaert|Adriaen Bloemaert]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Hendrick Bloemaert|Hendrick Bloemaert]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Ferdinand Bol|Ferdinand Bol]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Paulus Bor|Paulus Bor]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Gerard ter Borch (II)|Gerard ter Borch (II)]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Andries Both|Andries Both]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Jan Both|Jan Both]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Richard Brakenburg|Richard Brakenburg]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Leonaert Bramer|Leonaert Bramer]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Bartholomeus Breenbergh|Bartholomeus Breenbergh]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Elias van den Broeck|Elias van den Broeck]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Hendrick ter Brugghen|Hendrick ter Brugghen]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Willem Buytewech|Willem Buytewech]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Michiel Carrée|Michiel Carrée]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/België/Barok en Rococo/Pieter Claesz.|Pieter Claesz.]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Anthonie van Croos|Anthonie van Croos]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Aelbert Cuyp|Aelbert Cuyp]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Benjamin Cuyp|Benjamin Cuyp]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Simon van der Does|Simon van der Does]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Gerard Dou|Gerard Dou]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Cornelis Droochsloot|Cornelis Droochsloot]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Joost Cornelisz. Droochsloot|Joost Cornelisz. Droochsloot]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Carel Fabritius|Carel Fabritius]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Pieter Feddes van Harlingen|Pieter Feddes van Harlingen]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Govert Flinck|Govert Flinck]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Wybrand de Geest|Wybrand de Geest]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Arent de Gelder|Arent de Gelder]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Jacob Gillig|Jacob Gillig]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Jan van Goyen|Jan van Goyen]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Frans Hals|Frans Hals]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Adriaen Hanneman|Adriaen Hanneman]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Willem Claesz. Heda|Willem Claesz. Heda]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Cornelis de Heem|Cornelis de Heem]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Jan Davidsz. de Heem|Jan Davidsz. de Heem]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Bartholomeus van der Helst|Bartholomeus van der Helst]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Meindert Hobbema|Meindert Hobbema]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Melchior d'Hondecoeter|Melchior d'Hondecoeter]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Gerard van Honthorst|Gerard van Honthorst]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Pieter de Hooch|Pieter de Hooch]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Jan van Huchtenburg|Jan van Huchtenburg]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Karel du Jardin|Karel du Jardin]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Willem Kalf|Willem Kalf]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Gerard de Lairesse|Gerard de Lairesse]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Pieter Lastman|Pieter Lastman]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Hendrik van Limborch|Hendrik van Limborch]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Johannes Lingelbach|Johannes Lingelbach]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Nicolaes Maes|Nicolaes Maes]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Gabriël Metsu|Gabriël Metsu]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Michiel van Mierevelt|Michiel van Mierevelt]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Frans van Mieris (I)|Frans van Mieris (I)]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Jan Miense Molenaer|Jan Miense Molenaer]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Matthijs Naiveu|Matthijs Naiveu]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Aert van der Neer|Aert van der Neer]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Jacob Ochtervelt|Jacob Ochtervelt]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Adriaen van Ostade|Adriaen van Ostade]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Isaac van Ostade|Isaac van Ostade]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Anthonie Palamedesz.|Anthonie Palamedesz.]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Cornelis van Poelenburch|Cornelis van Poelenburch]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Paulus Potter|Paulus Potter]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Pieter Potter|Pieter Potter]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Rembrandt|Rembrandt]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Jacob van Ruisdael|Jacob van Ruisdael]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Salomon van Ruysdael|Salomon van Ruysdael]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Pieter Saenredam|Pieter Saenredam]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Herman Saftleven|Herman Saftleven]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/België/Roelant Savery|Roelant Savery]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Jan Steen|Jan Steen]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Juriaan van Streek|Juriaan van Streek]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Johannes Torrentius|Johannes Torrentius]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Jacob van der Ulft|Jacob van der Ulft]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Adriaen van de Velde|Adriaen van de Velde]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Willem van de Velde (II)|Willem van de Velde (II)]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Adriaen van de Venne|Adriaen van de Venne]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Johannes Vermeer|Johannes Vermeer]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Hendrik Verschuring|Hendrik Verschuring]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Simon de Vlieger|Simon de Vlieger]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Jan Weenix|Jan Weenix]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Jan Baptist Weenix|Jan Baptist Weenix]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Thomas Wijck|Thomas Wijck]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Jan Wijnants|Jan Wijnants]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Emanuel de Witte|Emanuel de Witte]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Philips Wouwerman|Philips Wouwerman]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Pieter Wouwerman (II)|Pieter Wouwerman (II)]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Joachim Wtewael|Joachim Wtewael]]
[[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal beeldende kunst]]
0h1e39kajp3inr729c6qcff4smqkpq2
Overleg gebruiker:SHB
3
35039
226992
113800
2026-09-18T02:41:59Z
Max
15893
Max heeft pagina [[Overleg gebruiker:SHB2000]] hernoemd naar [[Overleg gebruiker:SHB]]: Automatisch hernoemd bij het hernoemen van gebruiker “[[Special:CentralAuth/SHB2000|SHB2000]]” naar “[[Special:CentralAuth/SHB|SHB]]”
113800
wikitext
text/x-wiki
<div style="border: 1rem #dd0000 ridge; padding: 0.5em;">Hello! Please message me on [[m:User talk:SHB2000|meta.wikimedia.org]] instead. I may not notice messages on this page.</div>
ojy2vkqs676esjrcfi79dwyt0tjr5xc
Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Jan Strube
100
39815
226983
125027
2026-09-17T15:00:18Z
Vincent Steenberg
280
removed [[Category:Wikisource:Hoofdportalen]]; added [[Category:Wikisource:Hoofdportaal beeldende kunst]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
226983
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox thema
| naam = Jan Strube
| afbeelding =
| alt =
| beschrijving = Bronnen bij de Nederlandse schilder [[w:nl:Jan Strube|Jan Strube]].
}}
== Algemeen ==
== Verzamelen - Musea - Tentoonstellingen ==
=== Tentoonstellingen ===
;1934
*''Tentoonstelling van de leden van de Bredasche Kunstkring'', Sociëteit Concordia, Breda, 18-22 mei 1934, getypte catalogus.<br />Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (19 mei 1934) [[Dagblad van Noord-Brabant/Jaargang 74/Nummer 14941/Bredasche Kunstkring|‘Bredasche Kunstkring’]], ''Dagblad van Noord-Brabant'', tweede blad, p. 6.
*''Bredasche Kunstkring, werken van leden'', Sociëteit Concordia, Breda, 9-14 november 1934.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1934) [[Dagblad van Noord-Brabant/Jaargang 74/Nummer 15087/De tentoonstelling van kunstwerken in Concordia|‘De tentoonstelling van kunstwerken in Concordia’]], ''Dagblad van Noord-Brabant'', tweede blad, p. 6.
;1935
*''Catalogus tentoonstelling Noord-Brabant in het Centraal Noord-Brabantsch Museum, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van 's-Hertogenbosch'', 6-31 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gerard Gerrits en anoniem (6 juli 1935) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 164/Nummer 156/Tentoonstelling "Noord-Brabant"|‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', vierde blad, p. 1].
**Gerard Gerrits (31 juli 1935) ‘Tentoonstelling „Noord-Brabant”’, ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', derde blad, p. 1-2.
*''Bredasche Kunstkring, werken van leden'', Stedelijk Museum, Breda, 5-12 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (6 juli 1935) [[Dagblad van Noord-Brabant/Jaargang 75/Nummer 15285/De tentoonstelling in Concordia en Stedelijk Museum|‘De tentoonstelling in Concordia en Stedelijk Museum’]], ''Dagblad van Noord-Brabant'', tweede blad, p. 6.
*[''tentoonstelling''], De Constcaemer, Breda, september 1935, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (21 september 1935) [[Dagblad van Noord-Brabant/Jaargang 75/Nummer 15350/Tentoonstelling in de Passage|‘Tentoonstelling in de Passage’]], ''Dagblad van Noord-Brabant'', tweede blad, p. 6.
**Anoniem (24 september 1935) [[Bredasche Courant/Jaargang 145/Nummer 222/De "Constcaemer"|‘De „Constcaemer”. Strube opent het seizoen’]], ''De Bredasche Courant'', [p. 2].
*[''halfjaarlijksche tentoonstelling Bredasche Kunstkring''], Concordia, Breda, december 1935, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (4 december 1935) [[Bredasche Courant/Jaargang 145/Nummer 283/Bredasche Kunstkring|‘Bredasche Kunstkring’]], ''De Bredasche Courant'', [p. 1].
;1936
*[''Pinkster-tentoonstelling''], Concordia, Breda, 29 mei-2 juni 1936.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (30 mei 1936) [[Dagblad van Noord-Brabant/Jaargang 76/Nummer 15559/Bredasche Kunstkring|‘Bredasche Kunstkring’]], ''Dagblad van Noord-Brabant'', p. 6.
*[''Najaarstentoonstelling van den Bredasche Kunstkring''], Concordia, Breda, 29 oktober 1936-....<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (30 oktober 1936) [[Bredasche Courant/Jaargang 146/Nummer 256/Tentoonstelling Bredasche Kunstkring|‘Tentoonstelling Bredasche Kunstkring’]], ''Bredasche Courant'', [p. 1].
;1937
*[''Bredasche Kunstkring. Voorjaarstentoonstelling''], stadhuis, Breda, 15-17 mei 1937.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (15 mei 1937) [[Bredasche Courant/Jaargang 147/Nummer 112/Bredasche Kunstkring|‘Bredasche Kunstkring’]], ''De Bredasche Courant'', [eerste blad, p. 1].
*''Najaarstentoonstelling'', Gymnastiekzaal van de O.L. School, Breda, 30 oktober-2 november 1937.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (2 november 1937) [[Bredasche Courant/Jaargang 147/Nummer 258/Bredasche Kunstkring|‘Bredasche Kunstkring’]], ''Bredasche Courant'', [p. 1].
== Jan Strube als lid van verenigingen en in samenwerkingsverbanden ==
*Anoniem (14 mei 1936) [[Bredasche Courant/Jaargang 146/Nummer 113/Bredasche Kunstkring|‘Bredasche Kunstkring. Het jaarverslag’]], ''De Bredasche Courant'', [p. 3].
== Werken ==
;Affiche voor de tentoonstelling van werken van leden van de Bredasche Kunstkring
*Anoniem (16 mei 1934) [[Dagblad van Noord-Brabant/Jaargang 74/Nummer 14938/Bredasche Kunstkring|‘Bredasche Kunstkring. ’n Origineele gedachte’]], ''Dagblad van Noord-Brabant'', tweede blad, p. 6.
[[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal beeldende kunst]]
i9htmg5hyglg1hy19cufgjvx56ucay4
Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Jan van Goyen
100
41411
227013
225695
2026-09-18T07:48:29Z
Vincent Steenberg
280
+bron
227013
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox thema
| naam = Jan van Goyen
| afbeelding = Terborch Goyenuv portret.jpg
| alt = Portret van Jan van Goyen door Gerard ter Borch
| beschrijving = Bronnen bij de Noord-Nederlandse schilder [[w:nl:Jan van Goyen|Jan van Goyen]].
}}
== Algemeen ==
== Verzamelen - Musea - Tentoonstellingen ==
=== Verzamelen ===
==== Kunsthandel ====
*J.W. (12 april 1937) [[Arnhemsche Courant/Jaargang 124/Nummer 15586/Kunstzaal Fa. D. Katz te Dieren|‘Kunstzaal Fa. D. Katz te Dieren. Wederom aanwinsten’]], ''Arnhemsche Courant'', tweede blad, p. 3.
==== Veilingen ====
;1888
*''Tableaux anciens et antiquités. Cabinet de m. S. B. Bos de Harlingue'', Frederik Muller & Cie. et Van Pappelendam & Schouten, 21 februari 1888.<br>Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling|‘Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p. 2].
;1914
*''Catalogue des tableaux anciens des écoles allemande, anglaise, espagnole, flamande, française, hollandaise, italienne, suisse des XVe, XVIe, XVIIe, XVIIIe siècles composant la collection de Son Excellence feu Paul Delaroff, conseiller privé de Sa Majesté l'Empereur de Russie'', F. Lair-Dubreuil, Parijs, 23-24 april 1914.<br>Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (25 april 1914) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 87/Nummer 27675/Avondblad/Veiling-Delaroff|‘Veiling-Delaroff’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Tweede blad, p. 7.
;1919
*Anoniem (18 mei 1919) [[De Telegraaf/Jaargang 27/Nummer 10477/Veiling Frederik Muller|‘Veiling Frederik Muller’]], ''De Telegraaf'', eerste blad, p. 3.
;1921
*''Tableaux anciens'', Frederik Muller & Co., Amsterdam, 24-27 mei 1921.<br>Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (25 mei 1921) [[De Maasbode/Jaargang 53/Nummer 17538/Avondblad/Veiling Frederik Muller & Co.|‘Veiling Frederik Muller & Co.’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, p. 2.
*''Catalogue tableaux anciens, porcelaines diverses, beau meuble Boulle - collection du Baron Liphart-Rathshoff à Dorpat; argenterie interessante, chales, tapis persans, porcelaines emaillées, meubles - provenances diverses'' [veilingcat.], A. Mak, Amsterdam, 11-13 oktober 1921.<br>Aankondigingen:
**Anoniem (29 september 1921) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 78/Nummer 270/Avondblad/De firma A. Mak te Amsterdam zendt ons den catalogus van de kunstveiling, welke 11 en 13 October in het gebouw „De Roos” zal worden gehouden|‘De firma A. Mak te Amsterdam zendt ons den catalogus van de kunstveiling, welke 11 en 13 October in het gebouw „De Roos” zal worden gehouden [...]’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, B, p. 1.
;1927
*Anoniem (3 december 1927) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 84/Nummer 334/Avondblad/Veilingen|‘Veilingen’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, B, p. 1.
=== Musea ===
;Groninger Museum
*Anoniem (31 maart 1915) [[Nieuwsblad van het Noorden/Jaargang 76/Nummer 28/Het geschenk van dr. P. Hofstede de Groot|‘Het geschenk van dr. P. Hofstede de Groot’]], ''Nieuwsblad van het Noorden'', [eerste blad, p. 2].
;Kunstmuseum Den Haag
*Anoniem (12 september 1935) [[Het Vaderland/Jaargang 67/12 september 1935/Ochtendblad/Ons Gemeentemuseum|‘Ons Gemeentemuseum’]], ''Het Vaderland'', Ochtendblad D, p. 2.
;Museum De Lakenhal, Leiden
*Anoniem (22 juli 1905) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 78/Nummer 24505/Avondblad/"Rembrandt"|‘„Rembrandt”’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Eerste Blad, [p. 1].
=== Tentoonstellingen ===
;1890
*''Schilderijenkabinet van F. H. Wente'', loods op het Damrak, Amsterdam, februari 1890.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (25 februari 1890) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 63/Nummer 19093/Avondblad/Schilderijen-verzamelingen/Onze stadgenoot, de heer F. H. Wente|‘Onze stadgenoot, de heer F. H. Wente, heeft zijn kostbare verzameling schilderijen in de loods op het Damrak ter bezichtiging gesteld. […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Tweede Blad, [p. 2].
;1916
*''Catalogus der tentoonstelling van schilderijen enz.'', E.J. van Wisselingh, Panorama Mesdag, Den Haag, oktober-november 1916.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (26 oktober 1916) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 73/Nummer 300/Avondblad/E. J. v. Wisselingh|‘E. J. v. Wisselingh. (Slot.) Gebouw Panorama Mesdag’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, A, p. 1.
;1917
*''Collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, Den Haag, oktober 1917, oktober-november 1917.<br>Aankondigingen en recensies:
**Ω (12 oktober 1917) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 90/Nummer 28937/Ochtendblad/Kunst in Den Haag|‘Kunst in Den Haag. Konijnenburg bij Kleykamp. – De verzameling-Goudstikker. – Groepen in Pulchri’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, tweede blad, p. 5.
;1922
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p. 2.
;1927
*''Catalogus van de kersttentoonstelling in het Museum Boymans'', Museum Boymans, Rotterdam, 23 december 1927-16 januari 1928.<br />Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (21 december 1927) [[Anoniem/Museum Boymans/1|‘Museum Boymans’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, [p. 1].
;1932
*''Catalogus van de kersttentoonstelling in het Museum Boymans'', Museum Boymans, Rotterdam, 23 december 1932-7 januari 1933.<br>Aankondigingen en recensies:
**P.K.-n. (24 december 1932) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 105/Nummer 34436/Avondblad/Kersttentoonstelling in het Museum Boymans|‘Kersttentoonstelling in het Museum Boymans’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p. 9.
;1936
*''Oude kunst'', Kunstzaal Bennewitz, Den Haag, ....-23 mei 1936, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (14 mei 1936) [[Het Vaderland/Jaargang 68/14 mei 1936/Avondblad/Oude kunst|‘Oude kunst’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 1.
;1939
*''Tentoonstelling van oude schilderijen der Collectie N.V. Kunsthandel P. de Boer, Amsterdam'', Koninklijke kunstzaal Kleykamp, 's-Gravenhage, 8 juni-3 juli 1939.<br>Recensies en aankondigingen:
**Anoniem (8 juni 1939) [[Het Vaderland/Jaargang 71/8 juni 1939/Avondblad/Oude kunst|‘Oude kunst’]], ''Het Vaderland'', [Avondblad B, p. 1].
**Anoniem (23 juni 1939) [[Haagsche Courant/Nummer 17294/Tentoonstelling van oude schilderijen|‘Tentoonstelling van oude schilderijen’]], ''Haagsche Courant'', tweede blad, p. 3.
;1940
*''Verzameling Lanz. Verkorte catalogus'', Rijksmuseum, Amsterdam, juni-augustus 1940.<br>Aankondigingen en recensies:
** M.V. (12 juni 1940) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 113/Nummer 37136/Avondblad/Tentoonstelling in het Rijksmuseum|‘Tentoonstelling in het Rijksmuseum’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Derde blad, p. 5.
;1961
*''Annual autumn exhibition of paintings by old Dutch and Flemish masters'', Alfred Brod Galerie, Londen, 5 oktober-4 november 1961.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (13 oktober 1961) ‘Londense expositie van oude meesters’, ''Het Parool'', p. 17.
[[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal beeldende kunst]]
60llfu5gdhee9riz5svvz1tnsolw3rr
Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Pieter de Hooch
100
42321
227016
213337
2026-09-18T07:51:03Z
Vincent Steenberg
280
+bron
227016
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox thema
| naam = Pieter de Hooch
| afbeelding =
| alt =
| beschrijving = Bronnen bij de Noord-Nederlandse schilder en tekenaar [[w:nl:Pieter de Hooch|Pieter de Hooch]].
}}
== Algemeen ==
== Inleidingen - Hand- en leerboeken ==
*Anoniem (1881) [[:s:en:Encyclopædia Britannica, Ninth Edition/Pieter de Hooch|“Hooch, Pieter de”]], in: ''The Encyclopædia Britannica. Ninth edition'', deel 12, p. 144.
*Anoniem (1911) [[:s:en:1911 Encyclopædia Britannica/Hooch, Pieter de|“Hooch, Pieter de”]], in: ''The Encyclopædia Britannica. Eleventh edition'', deel 13, p. 664-665.
*Cole, Timothy (maart 1895) [[:s:en:Century Magazine/Volume 49/Issue 5/Old Dutch Masters. Pieter de Hooch|‘Old Dutch Masters. Pieter de Hooch’]], ''The Century Magazine'', jrg. 49, nr. 5.
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Pieter de Hooge|“Pieter de Hooge”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 34-35.
== Verzamelen - Musea - Tentoonstellingen ==
=== Veilingen ===
;1872
*''Veiling'', Pillet, Parijs, 6 maart 1872.<br>Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (12 maart 1872) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 205/Nummer 61/De derde serie schilderijen, (...) leverde een zeer schoone veiling op|‘De derde serie schilderijen, […] leverde een zeer schoone veiling op, […]’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p. 1].
;1914
*''Catalogue des tableaux anciens des écoles allemande, anglaise, espagnole, flamande, française, hollandaise, italienne, suisse des XVe, XVIe, XVIIe, XVIIIe siècles composant la collection de Son Excellence feu Paul Delaroff, conseiller privé de Sa Majesté l'Empereur de Russie'', F. Lair-Dubreuil, Parijs, 23-24 april 1914.<br>Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (25 april 1914) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 87/Nummer 27675/Avondblad/Veiling-Delaroff|‘Veiling-Delaroff’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Tweede blad, p. 7.
;1931
*Anoniem (29 mei 1931) [[De Telegraaf/jaargang 39/nummer 14629/De a.s. Von Nemes-veiling|‘De a.s. Von Nemes-veiling’]], ''De Telegraaf'', Avondblad, Derde Blad, p. 9.
=== Musea ===
;Groninger Museum
*Anoniem (31 maart 1915) [[Nieuwsblad van het Noorden/Jaargang 76/Nummer 28/Het geschenk van dr. P. Hofstede de Groot|‘Het geschenk van dr. P. Hofstede de Groot’]], ''Nieuwsblad van het Noorden'', [eerste blad, p. 2].
;Rijksmuseum Amsterdam
*Anoniem (1830) ''[[Aanwijzing der schilderijen, berustende op 's Rijks Museum, te Amsterdam (1830)|Aanwijzing der schilderijen, berustende op 's Rijks Museum, te Amsterdam]]'', [s.l.: s.n.], p. 35, cat.nr. 146.
*Dubourcq, P.L. (1858) ''[[Beschrijving der schilderijen op 's Rijks Museum te Amsterdam|Beschrijving der schilderijen op ’s Rijks Museum te Amsterdam met Fac Simile der Naamteekens]]'', Amsterdam: Frans Buffa & Zonen, p. 70-71, cat.nr. 150-151.
=== Tentoonstellingen ===
;1917
*''Collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, Den Haag, oktober 1917, oktober-november 1917.<br>Aankondigingen en recensies:
**Ω (12 oktober 1917) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 90/Nummer 28937/Ochtendblad/Kunst in Den Haag|‘Kunst in Den Haag. Konijnenburg bij Kleykamp. – De verzameling-Goudstikker. – Groepen in Pulchri’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, tweede blad, p. 5.
;1935
*''Tentoonstelling van kunstwerken uit Antwerpsche verzamelingen. Catalogus'', Stedelijke Feestzaal, Antwerpen, 20 april-19 mei en 10 augustus-22 september 1935.<br />Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (18 april 1935) [[Anoniem/Kunsttentoonstelling te Antwerpen|‘Kunsttentoonstelling te Antwerpen’]], ''De Tijd'', Avondblad, [p. 5].
*''Vermeer. Oorsprong en invloed Fabritius, De Hooch, De Witte'', Museum Boymans, Rotterdam, 9 juli-9 oktober 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (24 mei 1935) [[Haagsche Courant/Nummer 16042/Boymans' openings-expositie|‘Boymans’ openings-expositie. Werken van Meesters van de Delftsche School’]], ''Haagsche Courant'', vierde blad, p. 3.
**Anoniem (21 juni 1935) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 108/Nummer 35334/Avondblad/Het Rijksmuseum leent aan Boymans|‘Het Rijksmuseum leent aan Boymans’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, p. 13.
**Anoniem (9 juli 1935) [[De Gooi- en Eemlander/Jaargang 64/Nummer 159/Schilderkunst|‘Schilderkunst. De Vermeer-tentoonstelling in Boymans’]], ''De Gooi- en Eemlander'', eerste blad, p. 3.
[[Categorie:Wikisource:Hoofdportalen]]
5idz3lxnr2o5nejqs25ileo9lismkzl
Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Bart van Vegchel
100
44622
226982
138683
2026-09-17T14:54:36Z
Vincent Steenberg
280
removed [[Category:Hoofdportaal beeldende kunst]]; added [[Category:Wikisource:Hoofdportaal beeldende kunst]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
226982
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox thema
| naam = Bart van Vegchel
| afbeelding = E.W. van Veghel schildert een portret van de kokkie in de tuin bij zijn woning te Semarang.jpg
| alt = Van Veghel schildert het portret van de Indische kokkin die voor hem en zijn vrouw werkzaam was, ca. 1922
| beschrijving = Bronnen bij de Nederlandse onderwijzer en kunstschilder [[w:nl:Bart van Vegchel|Bart van Vegchel]].
}}
== Algemeen ==
== Verzamelen - Musea - Tentoonstellingen ==
=== Tentoonstellingen ===
;1934
*''Tentoonstelling van de leden van de Bredasche Kunstkring'', Sociëteit Concordia, Breda, 18-22 mei 1934, getypte catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (19 mei 1934) [[Dagblad van Noord-Brabant/Jaargang 74/Nummer 14941/Bredasche Kunstkring|‘Bredasche Kunstkring’]], ''Dagblad van Noord-Brabant'', tweede blad, p. 6.
*[''Kunsttentoonstelling in het kader van de internationale tentoonstelling voor handel en industrie "Stad Tilburg 1934"''], Congreszaal, Tilburg, juli 1934, geen catalogus bekend.<br>Aankondigingen en recensies:
**Haveha (6 juli 1934) [[Nieuwe Tilburgsche Courant/Jaargang 56/Nummer 11980/Kunsttentoonstelling in de congreszaal|‘Kunsttentoonstelling in de congreszaal. II’]], ''Nieuwe Tilburgsche Courant'', tweede blad, [p. 2].
*''Bredasche Kunstkring, werken van leden'', Sociëteit Concordia, Breda, 9-14 november 1934.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1934) [[Dagblad van Noord-Brabant/Jaargang 74/Nummer 15087/De tentoonstelling van kunstwerken in Concordia|‘De tentoonstelling van kunstwerken in Concordia’]], ''Dagblad van Noord-Brabant'', tweede blad, p. 6.
;1935
*''Bredasche Kunstkring, werken van leden'', Stedelijk Museum, Breda, 5-12 juli 1935.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (6 juli 1935) [[Dagblad van Noord-Brabant/Jaargang 75/Nummer 15285/De tentoonstelling in Concordia en Stedelijk Museum|‘De tentoonstelling in Concordia en Stedelijk Museum’]], ''Dagblad van Noord-Brabant'', tweede blad, p. 6.
*[''halfjaarlijksche tentoonstelling Bredasche Kunstkring''], Concordia, Breda, december 1935, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (4 december 1935) [[Bredasche Courant/Jaargang 145/Nummer 283/Bredasche Kunstkring|‘Bredasche Kunstkring’]], ''De Bredasche Courant'', [p. 1].
;1936
*[''Pinkster-tentoonstelling''], Concordia, Breda, 29 mei-2 juni 1936.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (30 mei 1936) [[Dagblad van Noord-Brabant/Jaargang 76/Nummer 15559/Bredasche Kunstkring|‘Bredasche Kunstkring’]], ''Dagblad van Noord-Brabant'', p. 6.
*[''Najaarstentoonstelling van den Bredasche Kunstkring''], Concordia, Breda, 29 oktober 1936-....<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (30 oktober 1936) [[Bredasche Courant/Jaargang 146/Nummer 256/Tentoonstelling Bredasche Kunstkring|‘Tentoonstelling Bredasche Kunstkring’]], ''Bredasche Courant'', [p. 1].
;1937
*[''Bredasche Kunstkring. Voorjaarstentoonstelling''], stadhuis, Breda, 15-17 mei 1937.<br>Recensies en aankondigingen:
**Anoniem (15 mei 1937) [[Bredasche Courant/Jaargang 147/Nummer 112/Bredasche Kunstkring|‘Bredasche Kunstkring’]], ''De Bredasche Courant'', [eerste blad, p. 1].
*''Najaarstentoonstelling'', Gymnastiekzaal van de O.L. School, Breda, 30 oktober-2 november 1937.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (2 november 1937) [[Bredasche Courant/Jaargang 147/Nummer 258/Bredasche Kunstkring|‘Bredasche Kunstkring’]], ''Bredasche Courant'', [p. 1].
== Publieke functies - Bart van Vegchel in het verenigingsleven, enz. ==
;Bart van Vegchel als lid van de Bredasche Kunstkring
*Anoniem (14 mei 1936) [[Bredasche Courant/Jaargang 146/Nummer 113/Bredasche Kunstkring|‘Bredasche Kunstkring. Het jaarverslag’]], ''De Bredasche Courant'', [p. 3].
*Anoniem (10 april 1937) [[Bredasche Courant/Jaargang 147/Nummer 83/Bredasche Kunstkring|‘Bredasche Kunstkring’]], ''Bredasche Courant'', [p. 1].
[[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal beeldende kunst]]
40a58i4v1kgy4mroci6ik1qwt7zrcsk
Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Salomon van Ruysdael
100
58327
227023
212766
2026-09-18T08:17:32Z
Vincent Steenberg
280
+bron
227023
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox thema
| naam = Salomon van Ruysdael
| afbeelding =
| alt =
| beschrijving = Bronnen bij de Noord-Nederlandse schilder en tekenaar [[w:nl:Salomon van Ruysdael|Salomon van Ruysdael]].
| artikelwikipedia =
}}
== Algemeen ==
== Verzamelen - Musea - Tentoonstellingen ==
=== Verzamelen ===
==== Kunsthandel ====
*Anoniem (18 oktober 1924) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 81/Nummer 289/Avondblad/Kunsthandel Gebr. Douwes|‘Kunsthandel Gebr. Douwes’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, B, p. 1.
==== Veilingen ====
;1877
*''Catalogue de tableaux anciens de premier ordre des écoles hollandaise et flamande provenant de différentes successions vente à Amsterdam à hôtel "De Brakke Grond" le mercredi 16 mai 1877'', Van Pappelendam & Schouten, Amsterdam.<br>Uitslagen:
**Anoniem (17 mei 1877) [[Algemeen Handelsblad/1877/Nummer 14517/Uitslag der veiling|‘Uitslag der veiling van oude schilderijen op heden, in „de Brakke Grond” alhier. […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', [p. 3].
;1905
*Anoniem (8 november 1905) [[Het Nieuws van den Dag/1905/Nummer 10999/Wetenschap en kunst|‘Wetenschap en kunst’]], ''Het Nieuws van den Dag'', p. 15.
;1921
*''Catalogue tableaux anciens, porcelaines diverses, beau meuble Boulle - collection du Baron Liphart-Rathshoff à Dorpat; argenterie interessante, chales, tapis persans, porcelaines emaillées, meubles - provenances diverses'', A. Mak, Amsterdam, 11-13 oktober 1921.<br>Aankondigingen:
**Anoniem (29 september 1921) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 78/Nummer 270/Avondblad/De firma A. Mak te Amsterdam zendt ons den catalogus van de kunstveiling, welke 11 en 13 October in het gebouw „De Roos” zal worden gehouden|‘De firma A. Mak te Amsterdam zendt ons den catalogus van de kunstveiling, welke 11 en 13 October in het gebouw „De Roos” zal worden gehouden [...]’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, B, p. 1.
;1927
*''Collections I. Riesner et autres provenances'', Galerie Fievez, Brussel, 19 november 1927.<br>Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (25 november 1927) [[Het Vaderland/Jaargang 59/25 november 1927/Avondblad/Bij de veiling van de kunstverzameling Riesner in de Galerie Fievez te Brussel|‘Bij de veiling van de kunstverzameling Riesner [...]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
=== Musea ===
=== Tentoonstellingen ===
;1894
*''Catalogus der tentoonstelling van oude schilderkunst te Utrecht'', Gebouw voor Kunsten en Wetenschappen, Utrecht, 20 augustus-1 oktober 1894.<br>Aankondigingen en recensies:
**Graaf, J.J. (17 september 1894) [[De Tijd/Nummer 14327/De Tentoonstelling van Oude Schilderkunst te Utrecht|‘De Tentoonstelling van Oude Schilderkunst te Utrecht’]], ''De Tijd'', Tweede Blad, [p. 1-2].
;1917
*''Collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, Den Haag, oktober 1917, oktober-november 1917.<br>Aankondigingen en recensies:
**Ω (12 oktober 1917) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 90/Nummer 28937/Ochtendblad/Kunst in Den Haag|‘Kunst in Den Haag. Konijnenburg bij Kleykamp. – De verzameling-Goudstikker. – Groepen in Pulchri’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, tweede blad, p. 5.
;1927
*''Catalogus van de kersttentoonstelling in het Museum Boymans'', Museum Boymans, Rotterdam, 23 december 1927-16 januari 1928.<br />Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (21 december 1927) [[Het Vaderland/Jaargang 59/21 december 1927/Avondblad/Museum Boymans|‘Museum Boymans’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, [p. 1].
;1934
*[''Stadsgezichten en genretaferelen''], Centraal Museum, Utrecht, ....-15 juli 1934, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**H. de Jonge (12 juni 1934) ‘Centraal museum Utrecht. Stadsgezichten en genretafereelen’, ''De Tijd'', Avondblad, [p. 5].
;1939
*''Tentoonstelling van oude schilderijen der Collectie N.V. Kunsthandel P. de Boer, Amsterdam'', Koninklijke kunstzaal Kleykamp, 's-Gravenhage, 8 juni-3 juli 1939.<br>Recensies en aankondigingen:
**Anoniem (23 juni 1939) [[Haagsche Courant/Nummer 17294/Tentoonstelling van oude schilderijen|‘Tentoonstelling van oude schilderijen’]], ''Haagsche Courant'', tweede blad, p. 3.
**Anoniem (8 juni 1939) [[Het Vaderland/Jaargang 71/8 juni 1939/Avondblad/Oude kunst|‘Oude kunst’]], ''Het Vaderland'', [Avondblad B, p. 1].
[[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal beeldende kunst]]
jj718y4yrg1c4zixfb9pxjmt7qq7gke
Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Isaac van Ostade
100
58353
227021
225107
2026-09-18T08:16:25Z
Vincent Steenberg
280
+bron
227021
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox thema
| naam = Isaac van Ostade
| afbeelding = Selfportrait (Isaack van Ostade) - Nationalmuseum - 17560.tif
| alt = Zelfportret, 1641
| beschrijving = Bronnen bij de Noord-Nederlandse schilder, tekenaar en prentkunstenaar [[w:nl:Isaac van Ostade|Isaac van Ostade]].
| artikelwikipedia =
}}
== Algemeen ==
== Inleidingen - Hand- en leerboeken ==
*Houbraken, Arn. (1718) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 1/Adriaan en Izaak van Ostade|"Adriaan en Izaak van Ostade"]], in: Arn. Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel I, p. 347-349.
== Verzamelen - Musea - Tentoonstellingen ==
=== Verzamelen ===
==== Veilingen ====
;1837
*Anoniem (14 april 1837) [[Leydse Courant/1837/Nummer 45/Frankrijk|‘Frankrijk’, alinea 2]], ''Leydsche Courant'', [p. 2].
;1889
*''Katalog der Gemälde-Galerie des verstorbenen Herrn Geh. Commercienrath Fedor Zschille in Dresden: Gemälde niederländischer, italienischer und deutscher Meister des XV. bis XVIII. Jahrhunderts'', J. M. Heberle (H. Lempertz' Söhne), 27-28 mei 1889, p. 19, lotnr. 79.
=== Musea ===
*Anoniem (1809) ''[[Catalogus der schilderijen, oudheden enz. op het Koninklijk Museum te Amsterdam]]'', Amsterdam: Gebroeders van Cleeff, p. 53.
*Anoniem (1830) ''[[Aanwijzing der schilderijen, berustende op 's Rijks Museum, te Amsterdam (1830)|Aanwijzing der schilderijen, berustende op 's Rijks Museum, te Amsterdam]]'', [s.l.]: [s.n.], p. 51.
*Dubourcq, P.L. (1858) ''[[Beschrijving der schilderijen op 's Rijks Museum te Amsterdam|Beschrijving der schilderijen op ’s Rijks Museum te Amsterdam met Fac Simile der Naamteekens]]'', Amsterdam: Frans Buffa & Zonen, p. 104.
=== Tentoonstellingen ===
;1890
*''Schilderijenkabinet van F. H. Wente'', loods op het Damrak, Amsterdam, februari 1890.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (25 februari 1890) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 63/Nummer 19093/Avondblad/Schilderijen-verzamelingen/Onze stadgenoot, de heer F. H. Wente|‘Onze stadgenoot, de heer F. H. Wente, heeft zijn kostbare verzameling schilderijen in de loods op het Damrak ter bezichtiging gesteld. […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Tweede Blad, [p. 2].
;1917
*''Collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, Den Haag, oktober 1917, oktober-november 1917.<br>Aankondigingen en recensies:
**Ω (12 oktober 1917) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 90/Nummer 28937/Ochtendblad/Kunst in Den Haag|‘Kunst in Den Haag. Konijnenburg bij Kleykamp. – De verzameling-Goudstikker. – Groepen in Pulchri’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, tweede blad, p. 5.
;1922
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p. 2.
[[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal beeldende kunst]]
g8mfhq8c4i4zs2yq0v0ynz8n41qsswq
Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/België/Barok en Rococo
100
65780
227012
226357
2026-09-18T07:44:24Z
Vincent Steenberg
280
bronnen toegevoegd/verplaatst
227012
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox thema
| naam = Belgische schilderkunst;<br>Barok en Rococo<br>(ca. 1600-ca. 1750)
| afbeelding = Peter Paul Rubens - The Rape of the Daughters of Leucippus.jpg
| alt = De schaking van Leucippus' dochters door Rubens
| beschrijving = Dit is een overzicht van alle op [[Wikisource:Over Wikisource|Wikisource]] beschikbare bronnen over Belgische schilderkunst uit de periode ca. 1600 tot ca. 1750.
}}
== Algemeen ==
;Tentoonstellingen
*[''Brueghel-tentoonstelling''], Rijksmuseum Twenthe, Enschede, oktober 1934, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**De W. (20 oktober 1934) [[Twentsch Dagblad Tubantia en Enschedesche Courant/Jaargang 63/Nummer 248/Brueghel-tentoonstelling|‘Brueghel-tentoonstelling’]], ''Twentsch Dagblad Tubantia en Enschedesche Courant'', derde blad, p. 1.
== Bijzondere onderwerpen ==
;Adriaenssen, Alexander (1587-1661)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Alexander Adriaansen|“Alexander Adriaansen”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 144.
;Andriessen, Hendrick (1607-1655)
*''Catalogus van de kersttentoonstelling in het Museum Boymans'', Museum Boymans, Rotterdam, 23 december 1932-7 januari 1933.<br>Aankondigingen en recensies:
**P.K.-n. (24 december 1932) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 105/Nummer 34436/Avondblad/Kersttentoonstelling in het Museum Boymans|‘Kersttentoonstelling in het Museum Boymans’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p. 9.
;Biset, Charles Emmanuel (1633-1707)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Karel Emanuel Biset|“Karel Emanuel Biset”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 292.
;Bloemen, Norbert van (1670-1746)
*''Tentoonstelling van schilderijen van oude meesters in de zalen van het Gothische Paleis in het Noordeinde te ’s Gravenhage ten behoeve der watersnoodlijdenden'' […], Paleis Noordeinde, Den Haag, 20 maart-30 april 1881.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (26 april 1881) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 215/Nummer 97/De tentoonstelling|‘De tentoonstelling van kunstvoorwerpen van oude meesters, te ’s Gravenhage, ten behoeve der Watersnoodlijdenden, onder de Hooge Bescherming van HH. MM. de Koning en de Koningin. VII. Figuur- en stilleven-schilders’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p. 581].
;Bol, Hans
*''Kunsthandel Dorus Hermsen N.V.'', Den Haag, december 1933.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gio. [=Jan Kalff] (16 december 1933) ‘Kunst in Den Haag’, ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p. 10.
;Borcht, Pieter van der (II) (1591-1662)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Alexander Adriaansen|“Alexander Adriaansen”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 144.
;Bout, Pieter
*''Tableaux anciens et antiquités. Cabinet de m. S. B. Bos de Harlingue'', Frederik Muller & Cie. et Van Pappelendam & Schouten, 21 februari 1888.<br>Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling|‘Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p. 2].
;Bredael, Alexander van (1663-1720)
*''Oude kunst'', Kunstzaal Bennewitz, Den Haag, ....-23 mei 1936, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (14 mei 1936) [[Het Vaderland/Jaargang 68/14 mei 1936/Avondblad/Oude kunst|‘Oude kunst’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 1.
;Bredael, Peeter van (1629-1719)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Peter van Breda|“Peter van Breda”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 223-224.
;Brueghel, Jan (II) (1601-1678)
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p. 2.
;Claes, Gilles (''fl''. 1607)
*Alex. Pinchart (1858) [[s:fr:Archives des arts, des sciences et des lettres|‘Archives des arts, des sciences et des lettres’]], ''Messager des sciences historiques ou archives des arts et de la bibliographie de Belgique'', Année 1858, p. 154-182, met name 174-175.collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p. 2.
;Clerck, Hendrik de
*Houbraken, Arnold (1718) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 1/Hendrik de Klerk|“Hendrik de Klerk”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel I (1718), p. 221.
;Coxie, Raphael (ca. 1540-1616)
*Alex. Pinchart (1858) [[s:fr:Archives des arts, des sciences et des lettres|‘Archives des arts, des sciences et des lettres’]], ''Messager des sciences historiques ou archives des arts et de la bibliographie de Belgique'', Année 1858, p. 154-182, met name 172-174.
;Deynum, Guilliam van
*Mautner, W. (1941) [[Oud-Holland/Jaargang 58/Onbekende Meesters - Onbekende Werken|‘Onbekende Meesters — Onbekende Werken’]], ''Oud-Holland'', jrg. 58, p. 38-48.
;Deynum, Jan Baptist van (1620-1668)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Jan Baptist van Duinen|“Jan Baptist van Duinen”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 57.
;Diest, Johannes Baptist (''fl''. 1675-1702)
*Alex. Pinchart (1858) [[s:fr:Archives des arts, des sciences et des lettres|‘Archives des arts, des sciences et des lettres’]], ''Messager des sciences historiques ou archives des arts et de la bibliographie de Belgique'', Année 1858, p. 154-182, met name 181.
;Egmont, Justus van (1602-1674)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Gysbrecht Thys|“Gysbrecht Thys”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 144-145.
;Eyck, Casper van (1613-1674)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Joannes van Heck|“Joannes van Heck”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 141-142.
;Eyck, Nicolaas van (1617-1679)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Joannes van Heck|“Joannes van Heck”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 141-142.
;Flémal, Bertholet (1614-1675)
*Alex. Pinchart (1858) [[s:fr:Archives des arts, des sciences et des lettres|‘Archives des arts, des sciences et des lettres’]], ''Messager des sciences historiques ou archives des arts et de la bibliographie de Belgique'', Année 1858, p. 154-182, met name 177.
;Franchoys, Lucas (I) (1574-1643)
*Houbraken, Arnold (1718) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 1/Lucas Francoois|“Lucas Francoois”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel I, p. 55.
;Franchoys, Lucas (II) (1616-1681)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Lucas Francois de Jonge|“Lucas Francois de Jonge”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 14-15.
;Franchoys, Peter (1606-1654)
*''Collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, Den Haag, oktober 1917, oktober-november 1917.<br>Aankondigingen en recensies:
**Ω (12 oktober 1917) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 90/Nummer 28937/Ochtendblad/Kunst in Den Haag|‘Kunst in Den Haag. Konijnenburg bij Kleykamp. – De verzameling-Goudstikker. – Groepen in Pulchri’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, tweede blad, p. 5.
;Fruytiers, Philip (1610-1666)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Philippus Fruytiers|“Philippus Fruytiers”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 142.
;Gabron, Guiliam (II) (1619-1678)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Gysbrecht Thys|“Gysbrecht Thys”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 144-145.
;Gijsels, Peeter
*Anoniem (22 juli 1905) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 78/Nummer 24505/Avondblad/"Rembrandt"|‘„Rembrandt”’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Eerste Blad, [p. 1].
;Goubau, Anton (1616-1698)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Antonius Goebouw en Franciscus de Neve|“Antonius Goebouw en Franciscus de Neve”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 142.
;Grimmer, Jacob
*[''Brueghel-tentoonstelling''], Rijksmuseum Twenthe, Enschede, oktober 1934, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**De W. (20 oktober 1934) [[Twentsch Dagblad Tubantia en Enschedesche Courant/Jaargang 63/Nummer 248/Brueghel-tentoonstelling|‘Brueghel-tentoonstelling’]], ''Twentsch Dagblad Tubantia en Enschedesche Courant'', derde blad, p. 1.
;Hecke, Jan van den (1620-1684)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Joannes van Heck|“Joannes van Heck”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 141-142.
;Hoecke, Jan van (1611-1651)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Jan van Hoeck|“Jan van Hoeck”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 344.
;Hoecke, Robert van den (1622-1668)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Robert van Hoeck|“Robert van Hoeck”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 50.
;Hoefnagel, Jacob (1573-1632/1633)
*Anoniem (27 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/27 maart/Wt Praghe den 9. Martij|‘Wt Praghe den 9. Martij’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1-2].
;Hondecoeter, Gillis Claesz. de (ca. 1575-1638)
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p. 2.
;Hoochstadt, Geeraert van (1591-1675)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Gerrit van Hoochstadt|“Gerrit van Hoochstadt”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 144.
;Jordaens, Hans III (1590-1643)
*Anoniem (24 november 1785) [[Rotterdamsche Courant/1785/Nummer 141/Henricus Jacobus Doorschodt|‘Henricus Jacobus Doorschodt, Vendumeester van ’s Gravenhage, zal op Maandag den 5 December 1785 en volgende dagen, ten zynen Huize, verkoopen, allerhande Meubilen en Huiscieraden, […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p. 2].
;Keirincx, Alexander (1600-1652)
*Houbraken, Arn. (1718) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 1/Alexander Kierings|“Alexander Kierings”]], in: Arn. Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel I, p. 130.
;Lamen, Christoffel van der
*Houbraken, Arn. (1718) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 1/Kristoffel en Jakob vander Lanen|“Kristoffel en Jakob vander Lanen”]], in: Arn. Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel I (1718), p. 221.
;Lamen, Jacob van der
*Houbraken, Arn. (1718) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 1/Kristoffel en Jakob vander Lanen|“Kristoffel en Jakob vander Lanen”]], in: Arn. Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel I (1718), p. 221.
;Loyer, Nicholas (1625-na 1681)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Gysbrecht Thys|“Gysbrecht Thys”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 144-145.
;Luyckx, Frans (1604-1668)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Ossenbek|“Ossenbek”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 170-171 (vermeld als ‘Luix’).
;Mahu, Guilliam
*Houbraken, Arn. (1718) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 1/Anthoni Salart en Guliam Mahue|“Anthoni Salart en Guliam Mahue”]], in: Arn. Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel I (1718), p. 221.
;Meert, Pieter (1618-1669)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Peeter Meert|“Peeter Meert”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 50.
;Meulen, Adam Frans van der (1632-1690)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Antoine Francois vander Meulen|“Antoine Francois vander Meulen”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 329-331.
;Meulen, Pieter van der (1638-na 1681)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Antoine Francois vander Meulen|“Antoine Francois vander Meulen”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 329-331, met name 331.
;Miel, Jan (1599-1664)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Alexander Adriaansen|“Alexander Adriaansen”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 144.
;Momper, Frans de
*[''Stadsgezichten en genretaferelen''], Centraal Museum, Utrecht, ....-15 juli 1934, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**H. de Jonge (12 juni 1934) ‘Centraal museum Utrecht. Stadsgezichten en genretafereelen’, ''De Tijd'', Avondblad, [p. 5].
;Momper, Joost (II)
*[''Brueghel-tentoonstelling''], Rijksmuseum Twenthe, Enschede, oktober 1934, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**De W. (20 oktober 1934) [[Twentsch Dagblad Tubantia en Enschedesche Courant/Jaargang 63/Nummer 248/Brueghel-tentoonstelling|‘Brueghel-tentoonstelling’]], ''Twentsch Dagblad Tubantia en Enschedesche Courant'', derde blad, p. 1.
;Neefs, Pieter (I)
*Houbraken, Arn. (1718) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 1/Pieter Neefs|“Pieter Neefs”]], in: Arn. Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel I (1718), p. 221.
*Anoniem (12 maart 1872) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 205/Nummer 61/De derde serie schilderijen, (...) leverde een zeer schoone veiling op|‘De derde serie schilderijen, […] leverde een zeer schoone veiling op, […]’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p. 1].
;Neve, Franciscus de (I) (1606-1681/1688)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Antonius Goebouw en Franciscus de Neve|“Antonius Goebouw en Franciscus de Neve”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 142.
;Peeters, Bonaventura (I) (1614-1652)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Bonaventuur Peeters|“Bonaventuur Peeters”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 12-13.
;Peeters, Jan (I) (1624-1678)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Johannes Peeters|“Johannes Peeters”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 140-141.
;Rijckaert, David (III) (1612-1661)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/David Rykaert|“David Rykaert”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 14.
;Sallaert, Antoon
*Houbraken, Arn. (1718) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 1/Anthoni Salart en Guliam Mahue|“Anthoni Salart en Guliam Mahue”]], in: Arn. Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel I (1718), p. 221.
;Savoyen, Carel van (1618-1665)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Karel van Savoyen|“Karel van Savoyen”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 53.
;Seghers, Daniël
*''Kunsthandel Dorus Hermsen N.V.'', Den Haag, december 1933.<br>Aankondigingen en recensies:
**Gio. [=Jan Kalff] (16 december 1933) ‘Kunst in Den Haag’, ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p. 10.
;Sibrechts, Jan (1627-1703)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Joannes van Heck|“Joannes van Heck”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 141-142.
;Sion, Peeter
*Mautner, W. (1941) [[Oud-Holland/Jaargang 58/Onbekende Meesters - Onbekende Werken|‘Onbekende Meesters — Onbekende Werken’]], ''Oud-Holland'', jrg. 58, p. 38-48.
;Snayers, Peter (1592-1667)
*''Catalogue des tableaux anciens des écoles allemande, anglaise, espagnole, flamande, française, hollandaise, italienne, suisse des XVe, XVIe, XVIIe, XVIIIe siècles composant la collection de Son Excellence feu Paul Delaroff, conseiller privé de Sa Majesté l'Empereur de Russie'', F. Lair-Dubreuil, Parijs, 23-24 april 1914.<br>Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (25 april 1914) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 87/Nummer 27675/Avondblad/Veiling-Delaroff|‘Veiling-Delaroff’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Tweede blad, p. 7.
;Snellinck, Jan (1548-1638)
*Houbraken, Arnold (1718) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 1/Johannes Snellinks|“Johannes Snellinks”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel I (1718), p. 35-36.
;Snijders, Frans (1579-1657)
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p. 2.
;Son, Joris van (1623-1667)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Joris van Son|“Joris van Son”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 101-102.
*''Tableaux anciens et antiquités. Cabinet de m. S. B. Bos de Harlingue'', Frederik Muller & Cie. et Van Pappelendam & Schouten, 21 februari 1888.<br>Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling|‘Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p. 2].
;Teniers, David (I)
*''Tableaux anciens et antiquités. Cabinet de m. S. B. Bos de Harlingue'', Frederik Muller & Cie. et Van Pappelendam & Schouten, 21 februari 1888.<br>Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling|‘Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p. 2].
;Thielen, Anna Maria van (1642-na 1664)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Jan Philip van Thielen|“Jan Philip van Thielen”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 52.
;Thielen, Francisca Catharina van (1645-na 1681)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Jan Philip van Thielen|“Jan Philip van Thielen”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 52.
;Thielen, Jan Philip van (1618-1667)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Jan Philip van Thielen|“Jan Philip van Thielen”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 52.
;Thielen, Maria Theresia van (1640-1706)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Jan Philip van Thielen|“Jan Philip van Thielen”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 52.
;Thijs, Gijsbrecht (I) (1617-1662)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Gysbrecht Thys|“Gysbrecht Thys”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 144-145.
;Thijs, Peter (1624-1677)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Peeter Tysens|“Peeter Tysens”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 143.
;Thulden, Theodoor van
*Anoniem (24 september 1902) [[De Zuid-Willemsvaart/Jaargang 22/Nummer 76/Veiling Heeswijk|‘Veiling Heeswijk’]], ''De Zuid-Willemsvaart'', [p. 2].
;Uden, Lucas van (1595-ca. 1672)
*''Collection Antoon van Welie. Tableaux anciens de l'école italienne, français, allemande, espagnole, flamande et hollandaise. Quelques objets divers'', S.J. Mak van Waay, Amsterdam, 7 april 1936, lotnr. 69.<br>Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (16 maart 1936) [[Het Vaderland/Jaargang 67/16 maart 1936/Avondblad/Veiling collectie Antoon van Welie|‘Veiling collectie Antoon van Welie’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 1.
;Utrecht, Adriaen van
*''Schilderijenkabinet van F. H. Wente'', loods op het Damrak, Amsterdam, februari 1890.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (25 februari 1890) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 63/Nummer 19093/Avondblad/Schilderijen-verzamelingen/Onze stadgenoot, de heer F. H. Wente|‘Onze stadgenoot, de heer F. H. Wente, heeft zijn kostbare verzameling schilderijen in de loods op het Damrak ter bezichtiging gesteld. […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Tweede Blad, [p. 2].
;Vadder, Lodewijk de (1605-1655)
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p. 2.
;Vaillant, Wallerant
*''Tableaux anciens et antiquités. Cabinet de m. S. B. Bos de Harlingue'', Frederik Muller & Cie. et Van Pappelendam & Schouten, 21 februari 1888.<br>Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling|‘Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p. 2].
;Veen, Gijsbert van (ca. 1562-1628)
*Alex. Pinchart (1858) [[s:fr:Archives des arts, des sciences et des lettres|‘Archives des arts, des sciences et des lettres’]], ''Messager des sciences historiques ou archives des arts et de la bibliographie de Belgique'', Année 1858, p. 154-182, met name 172-174.
;Voort, Cornelis van der
*Anoniem (24 september 1902) [[De Zuid-Willemsvaart/Jaargang 22/Nummer 76/Veiling Heeswijk|‘Veiling Heeswijk’]], ''De Zuid-Willemsvaart'', [p. 2].
;Vos, Simon de (1603-1676)
*''Collection Antoon van Welie. Tableaux anciens de l'école italienne, français, allemande, espagnole, flamande et hollandaise. Quelques objets divers'', S.J. Mak van Waay, Amsterdam, 7 april 1936, lotnr. 69.<br>Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (16 maart 1936) [[Het Vaderland/Jaargang 67/16 maart 1936/Avondblad/Veiling collectie Antoon van Welie|‘Veiling collectie Antoon van Welie’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 1.
;Vrancx, Sebastiaen (1573-1647)
*Houbraken, Arnold (1718) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 1/Sebastiaan Franks|“Sebastiaan Franks”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel I, p. 51-52.
*[''Brueghel-tentoonstelling''], Rijksmuseum Twenthe, Enschede, oktober 1934, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**De W. (20 oktober 1934) [[Twentsch Dagblad Tubantia en Enschedesche Courant/Jaargang 63/Nummer 248/Brueghel-tentoonstelling|‘Brueghel-tentoonstelling’]], ''Twentsch Dagblad Tubantia en Enschedesche Courant'', derde blad, p. 1.
;Witte, Peter de (III) (1617-1667)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Alexander Adriaansen|“Alexander Adriaansen”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 144.
;Wolffort, Artus (1581-1640/1641)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Gysbrecht Thys|“Gysbrecht Thys”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 144-145.
;Wouters, Frans (1612-1659)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Franciscus Wouters|“Franciscus Wouters”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 13-14.
;Ykens, Frans (1601-1693)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Alexander Adriaansen|“Alexander Adriaansen”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 144.
;Ykens, Johannes (1613-1680)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Alexander Adriaansen|“Alexander Adriaansen”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 144.
;Overige onderwerpen
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/België/Barok en Rococo/Pieter Boel|Pieter Boel]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/België/Barok en Rococo/Adriaen Brouwer|Adriaen Brouwer]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/België/Jan Brueghel (I)|Jan Brueghel (I)]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/België/Pieter Brueghel (II)|Pieter Brueghel (II)]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/België/Barok en Rococo/Pieter Claesz.|Pieter Claesz.]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/België/Barok en Rococo/David de Coninck|David de Coninck]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/België/Barok en Rococo/Gonzales Coques|Gonzales Coques]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/België/Barok en Rococo/Anthony van Dyck|Anthony van Dyck]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/België/Barok en Rococo/Jan Fijt|Jan Fijt]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Frans Hals|Frans Hals]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Cornelis de Heem|Cornelis de Heem]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/België/Barok en Rococo/Jacob Jordaens|Jacob Jordaens]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/België/Barok en Rococo/Jan van Kessel (I)|Jan van Kessel (I)]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Gerard de Lairesse|Gerard de Lairesse]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/België/Barok en Rococo/Peter Paul Rubens|Peter Paul Rubens]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/België/Roelant Savery|Roelant Savery]]
* [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/België/Barok en Rococo/David Teniers (II)|David Teniers (II)]]
[[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal beeldende kunst]]
1swjhzveu90hadpgql0t8jstqrup11j
Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Aelbert Cuyp
100
81591
227010
212852
2026-09-18T07:30:14Z
Vincent Steenberg
280
+bron
227010
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox thema
| naam = Aelbert Cuyp
| afbeelding =
| beschrijving = Bronnen bij de Noord-Nederlandse schilder, tekenaar en prentkunstenaar [[w:nl:Aelbert Cuyp|Aelbert Cuyp]]
}}
== Algemeen ==
== Inleidingen - Hand- en leerboeken ==
*Kloek, W.Th., Liesbeth Timmers (2002) ''Aelbert Cuyp. Land, water, licht'', Zwolle: Waanders, {{ISBN|9789040096662}}.
== Verzamelen - Musea - Tentoonstellingen ==
=== Verzamelen ===
==== Kunsthandel ====
*Anoniem (18 oktober 1924) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 81/Nummer 289/Avondblad/Kunsthandel Gebr. Douwes|‘Kunsthandel Gebr. Douwes’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, B, p. 1.
==== Veilingen ====
;1872
*''Veiling'', Pillet, Parijs, 6 maart 1872.<br>Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (12 maart 1872) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 205/Nummer 61/De derde serie schilderijen, (...) leverde een zeer schoone veiling op|‘De derde serie schilderijen, […] leverde een zeer schoone veiling op, […]’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p. 1].
;1877
*''Catalogue de tableaux anciens de premier ordre des écoles hollandaise et flamande provenant de différentes successions vente à Amsterdam à hôtel "De Brakke Grond" le mercredi 16 mai 1877'', Van Pappelendam & Schouten, Amsterdam.<br>Uitslagen:
**Anoniem (17 mei 1877) [[Algemeen Handelsblad/1877/Nummer 14517/Uitslag der veiling|‘Uitslag der veiling van oude schilderijen op heden, in „de Brakke Grond” alhier. […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', [p. 3].
;1902
*Anoniem (24 september 1902) [[De Zuid-Willemsvaart/Jaargang 22/Nummer 76/Veiling Heeswijk|‘Veiling Heeswijk’]], ''De Zuid-Willemsvaart'', [p. 2].
;1905
*Anoniem (8 november 1905) [[Het Nieuws van den Dag/1905/Nummer 10999/Wetenschap en kunst|‘Wetenschap en kunst’]], ''Het Nieuws van den Dag'', p. 15.
;1927
*''Collections de Feu le Baron Léon de Pitteurs Hugaerts d'Ordange et Autres Provenances'', Galerie Fievez, Brussel, 14-17 december 1927.<br>Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (3 december 1927) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 84/Nummer 334/Avondblad/Veilingen|‘Veilingen’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, B, p. 1.
=== Musea ===
;Rijksmuseum Amsterdam
*Anoniem (1809) ''[[Catalogus der schilderijen, oudheden enz. op het Koninklijk Museum te Amsterdam]]'', Amsterdam: Gebroeders van Cleeff, p. 15, cat.nrs. 66-67, p. 108, cat.nr. 570.
*Anoniem (1830) ''[[Aanwijzing der schilderijen, berustende op 's Rijks Museum, te Amsterdam (1830)|Aanwijzing der schilderijen, berustende op 's Rijks Museum, te Amsterdam]]'', [s.l.: s.n.], p. 15-16, cat.nrs. 65-66.
*Dubourcq, P.L. (1858) ''[[Beschrijving der schilderijen op 's Rijks Museum te Amsterdam|Beschrijving der schilderijen op ’s Rijks Museum te Amsterdam met Fac Simile der Naamteekens]]'', Amsterdam: Frans Buffa & Zonen, p. 26, cat.nrs. 58-59.
=== Tentoonstellingen ===
;1872
*''Tentoonstelling van zeldzame en belangrijke schilderijen van oude meesters. In de kunstzalen der Maatschappij „Arti et Amicitiae.” Ten behoeve van het Weduwen- en Wezenfonds'', Arti et Amicitiae, Amsterdam, 12 april 1872-....<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (14-15 april 1872) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 205/Nummer 89/Amsterdam, 12 April|‘Amsterdam, 12 April’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', bijvoegsel, [p. 1].
;1917
*''Collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, Den Haag, oktober 1917, oktober-november 1917.<br>Aankondigingen en recensies:
**Ω (12 oktober 1917) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 90/Nummer 28937/Ochtendblad/Kunst in Den Haag|‘Kunst in Den Haag. Konijnenburg bij Kleykamp. – De verzameling-Goudstikker. – Groepen in Pulchri’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, tweede blad, p. 5.
;1922
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p. 2.
;1977
*''Aelbert Cuyp en zijn familie, schilders te Dordrecht'', Dordrechts Museum, Dordrecht, 12 november 1977-8 januari 1978.
;2001
*''Aelbert Cuyp'', National Gallery of Art, Washington, 7 oktober 2001-13 januari 2002, National Gallery, Londen, 13 februari-12 mei 2002, Rijksmuseum, Amsterdam, 7 juni-1 september 2002, {{ISBN|9780500510575}}.
[[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal beeldende kunst]]
tljc5svtmv1yoa9lj3sly5rhabjm0tf
Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Jacob van Ruisdael
100
81594
227022
212860
2026-09-18T08:16:52Z
Vincent Steenberg
280
+bron
227022
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox thema
| naam = Jacob van Ruisdael
| afbeelding =
| alt =
| beschrijving = Bronnen bij de Noord-Nederlandse schilder, tekenaar, etser en arts [[w:nl:Jacob van Ruisdael|Jacob van Ruisdael]]
}}
== Algemeen ==
== Inleidingen - Hand- en leerboeken ==
*Anoniem (25 februari 1940) [[Nieuwe Haarlemsche Courant/Jaargang 63/Nummer 22259/Beroemde Haarlemmers|‘Beroemde Haarlemmers’]], ''Nieuwe Haarlemsche Courant'', [p. 3].
== Verzamelen - Musea - Tentoonstellingen ==
=== Verzamelen ===
==== Kunsthandel ====
*Anoniem (18 oktober 1924) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 81/Nummer 289/Avondblad/Kunsthandel Gebr. Douwes|‘Kunsthandel Gebr. Douwes’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, B, p. 1.
==== Veilingen ====
;1912
*''Collection de Mme Jean Cardon. Tableaux modernes & anciens, dessins, aquarelles, objets d’art, meubles'', Galerie J. et A. Le Roy, frères, Brussel, 24-25 april 1912.<br>Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (24 april 1912) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 69/Nummer 113/Ochtendblad/Men schrijft ons uit Brussel|‘Men schrijft ons uit Brussel: […]’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Ochtendblad, A, p. 1.
=== Musea ===
;Mauritshuis
*Anoniem ([ca. 1900]) ''[[Anoniem/Mauritshuis 's-Gravenhage|Mauritshuis The Hague Holland. Mauritshuis 's-Gravenhage]]'', 's-Gravenhage: De Groot & Dijkhoff, [p. 45].
;Rijksmuseum Amsterdam
*Anoniem (1809) ''[[Catalogus der schilderijen, oudheden enz. op het Koninklijk Museum te Amsterdam]]'', Amsterdam: Gebroeders van Cleeff, p. 62, cat.nrs. 267-269.
*Anoniem (1830) ''[[Aanwijzing der schilderijen, berustende op 's Rijks Museum, te Amsterdam (1830)|Aanwijzing der schilderijen, berustende op 's Rijks Museum, te Amsterdam]]'', [s.l.: s.n.], p. 60, cat.nrs. 272-273.
*Dubourcq, P.L. (1858) ''[[Beschrijving der schilderijen op 's Rijks Museum te Amsterdam|Beschrijving der schilderijen op ’s Rijks Museum te Amsterdam met Fac Simile der Naamteekens]]'', Amsterdam: Frans Buffa & Zonen, p. 120-121, cat.nrs. 269-270.
=== Tentoonstellingen ===
;1872
*''Tentoonstelling van zeldzame en belangrijke schilderijen van oude meesters. In de kunstzalen der Maatschappij „Arti et Amicitiae.” Ten behoeve van het Weduwen- en Wezenfonds'', Arti et Amicitiae, Amsterdam, 12 april 1872-....<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (14-15 april 1872) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 205/Nummer 89/Amsterdam, 12 April|‘Amsterdam, 12 April’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', bijvoegsel, [p. 1].
;1890
*''Schilderijenkabinet van F. H. Wente'', loods op het Damrak, Amsterdam, februari 1890.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (25 februari 1890) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 63/Nummer 19093/Avondblad/Schilderijen-verzamelingen/Onze stadgenoot, de heer F. H. Wente|‘Onze stadgenoot, de heer F. H. Wente, heeft zijn kostbare verzameling schilderijen in de loods op het Damrak ter bezichtiging gesteld. […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Tweede Blad, [p. 2].
;1917
*''Collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, Den Haag, oktober 1917, oktober-november 1917.<br>Aankondigingen en recensies:
**Ω (12 oktober 1917) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 90/Nummer 28937/Ochtendblad/Kunst in Den Haag|‘Kunst in Den Haag. Konijnenburg bij Kleykamp. – De verzameling-Goudstikker. – Groepen in Pulchri’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, tweede blad, p. 5.
;1922
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p. 2.
;1927
*''Catalogus van de kersttentoonstelling in het Museum Boymans'', Museum Boymans, Rotterdam, 23 december 1927-16 januari 1928.<br />Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (21 december 1927) [[Het Vaderland/Jaargang 59/21 december 1927/Avondblad/Museum Boymans|‘Museum Boymans’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, [p. 1].
;1932
*''Kaarten, profielen en panorama’s van Amsterdam'', Museum Fodor, Amsterdam, 10 september-27 november 1932.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (1 oktober 1932) [[De Locomotief/Jaargang 81/Nummer 228/Amsterdam in Vroeger Eeuwen|‘Amsterdam in Vroeger Eeuwen. Eene belangwekkende tentoonstelling’]], ''De Locomotief'', Vijfde Blad, [p. 2].
;1961
*''Annual autumn exhibition of paintings by old Dutch and Flemish masters'', Alfred Brod Galerie, Londen, 5 oktober-4 november 1961.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (13 oktober 1961) ‘Londense expositie van oude meesters’, ''Het Parool'', p. 17.
[[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal beeldende kunst]]
82fapbdwylyqz2uw6zv1at9o0oq5dpl
Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Adriaen van Ostade
100
81647
227020
226306
2026-09-18T08:16:01Z
Vincent Steenberg
280
+bron
227020
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox thema
| naam = Adriaen van Ostade
| afbeelding = Frans Hals, Adriaen van Ostade, c. 1645 alt. 1648.jpg
| alt = Portret van Adriaen van Ostade door Frans Hals, ca. 1645
| beschrijving = Bronnen bij de Noord-Nederlandse schilder, tekenaar en prentkunstenaar [[w:nl:Adriaen van Ostade|Adriaen van Ostade
]].
}}
== Algemeen ==
== Inleidingen - Hand- en leerboeken ==
*Anoniem (25 februari 1940) [[Nieuwe Haarlemsche Courant/Jaargang 63/Nummer 22259/Beroemde Haarlemmers|‘Beroemde Haarlemmers’]], ''Nieuwe Haarlemsche Courant'', [p. 3].
*Houbraken, Arn. (1718) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 1/Adriaan en Izaak van Ostade|"Adriaan en Izaak van Ostade"]], in: Arn. Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel I, p. 347-349.
== Verzamelen - Musea - Tentoonstellingen ==
=== Verzamelen ===
==== Kunsthandel ====
==== Veilingen ====
;1697
*Anoniem (11 mei 1697) [[Oprechte Haerlemsche Courant/Jaargang 1697/Nummer 19/Men is van meeninge, op Vrydag, den 17 Mey, 1697, by openbare Opveylinge te verkopen|‘Men is van meeninge, op Vrydag, den 17 Mey, 1697, by openbare Opveylinge te verkopen [...]’]], ''Oprechte Haerlemsche Courant'', [p. 2].
;1867
*''Catalogue de la collection de dessins anciens et modernes, galeries, livres à figures et sur les arts et première partie des gravures et eaux-fortes de toutes les écoles de feu m. Herman de Kat (van Oost- en West-Barendrecht et Carnisse)'', Dirk A. en A.J. Lamme, Hôtel des Notaires, Rotterdam, 4-8 maart 1867.<br>Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (9 maart 1867) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/1867/Nummer 68/De belangrijke veiling|‘De belangrijke veiling van prenten en teekeningen, […] nagelaten door den heer H. de Kat van Oost- en West-Barendrecht en Carnisse, […]’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', [p. 2].
;1872
*''Veiling'', Pillet, Parijs, 6 maart 1872.<br>Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (12 maart 1872) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 205/Nummer 61/De derde serie schilderijen, (...) leverde een zeer schoone veiling op|‘De derde serie schilderijen, […] leverde een zeer schoone veiling op, […]’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p. 1].
;1877
*''Catalogue de tableaux anciens de premier ordre des écoles hollandaise et flamande provenant de différentes successions vente à Amsterdam à hôtel "De Brakke Grond" le mercredi 16 mai 1877'', Van Pappelendam & Schouten, Amsterdam.<br>Uitslagen:
**Anoniem (17 mei 1877) [[Algemeen Handelsblad/1877/Nummer 14517/Uitslag der veiling|‘Uitslag der veiling van oude schilderijen op heden, in „de Brakke Grond” alhier. […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', [p. 3].
;1905
*''Catalogue des tableaux anciens formant la collection de Monsieur L. Bloch à Vienne'', Frederik Muller, Amsterdam, 14 november 1905.<br>Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (8 november 1905) [[Het Nieuws van den Dag/1905/Nummer 10999/Wetenschap en kunst|‘Wetenschap en kunst’]], ''Het Nieuws van den Dag'', p. 15.
;1927
*''Collections de Feu le Baron Léon de Pitteurs Hugaerts d'Ordange et Autres Provenances'', Galerie Fievez, Brussel, 14-17 december 1927.<br>Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (3 december 1927) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 84/Nummer 334/Avondblad/Veilingen|‘Veilingen’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, B, p. 1.
=== Musea ===
;Groninger Museum
*Anoniem (31 maart 1915) [[Nieuwsblad van het Noorden/Jaargang 76/Nummer 28/Het geschenk van dr. P. Hofstede de Groot|‘Het geschenk van dr. P. Hofstede de Groot’]], ''Nieuwsblad van het Noorden'', [eerste blad, p. 2].
;Mauritshuis
*Anoniem ([ca. 1900]) ''[[Mauritshuis 's-Gravenhage|Mauritshuis The Hague Holland. Mauritshuis 's-Gravenhage]]'', 's-Gravenhage: De Groot & Dijkhoff, [p. 45].
;Rijksmuseum
*Anoniem (1809) ''[[Catalogus der schilderijen, oudheden enz. op het Koninklijk Museum te Amsterdam]]'', Amsterdam: Gebroeders van Cleeff, p. 52, cat.nrs. 226-228.
*Anoniem (1830) ''[[Aanwijzing der schilderijen, berustende op 's Rijks Museum, te Amsterdam (1830)|Aanwijzing der schilderijen, berustende op 's Rijks Museum, te Amsterdam]]'', [s.l.: s.n.], p. 51, cat.nrs. 234-235.
*Dubourcq, P.L. (1858) ''[[Beschrijving der schilderijen op 's Rijks Museum te Amsterdam|Beschrijving der schilderijen op ’s Rijks Museum te Amsterdam met Fac Simile der Naamteekens]]'', Amsterdam: Frans Buffa & Zonen, p. 102-103, cat.nrs. 227-228.
=== Tentoonstellingen ===
;1872
*''Tentoonstelling van zeldzame en belangrijke schilderijen van oude meesters. In de kunstzalen der Maatschappij „Arti et Amicitiae.” Ten behoeve van het Weduwen- en Wezenfonds'', Arti et Amicitiae, Amsterdam, 12 april 1872-....<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (14-15 april 1872) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 205/Nummer 89/Amsterdam, 12 April|‘Amsterdam, 12 April’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', bijvoegsel, [p. 1].
;1917
*''Collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, Den Haag, oktober 1917, oktober-november 1917.<br>Aankondigingen en recensies:
**Ω (12 oktober 1917) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 90/Nummer 28937/Ochtendblad/Kunst in Den Haag|‘Kunst in Den Haag. Konijnenburg bij Kleykamp. – De verzameling-Goudstikker. – Groepen in Pulchri’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, tweede blad, p. 5.
;1922
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p. 2.
;1926
*''Tentoonstelling oude kunst in particulier bezit te Haarlem'', Frans Hals Museum, Haarlem, 18 december 1926-15 januari 1927.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 december 1926) [[De Tijd/Jaargang 82/Nummer 24268/Oude Kunst te Haarlem|‘Oude Kunst te Haarlem’]], ''De Tijd'', p. 8.
;1932
*''Catalogus van de kersttentoonstelling in het Museum Boymans'', Museum Boymans, Rotterdam, 23 december 1932-7 januari 1933.<br>Aankondigingen en recensies:
**P.K.-n. (24 december 1932) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 105/Nummer 34436/Avondblad/Kersttentoonstelling in het Museum Boymans|‘Kersttentoonstelling in het Museum Boymans’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p. 9.
[[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal beeldende kunst]]
eqq0mp1gt73n66cbd5suflc71adcb9z
Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Adriaen van de Velde
100
81665
227024
226309
2026-09-18T08:18:00Z
Vincent Steenberg
280
+bron
227024
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox thema
| naam = Adriaen van de Velde
| afbeelding = After Adriaen van de Velde - Portrait of Adriaen van de Velde.jpg
| alt = Kopie naar een zelfportret, eind 17e eeuw
| beschrijving = Bronnen bij de Noord-Nederlandse schilder, tekenaar, etser en beeldhouwer [[w:nl:Adriaen van de Velde|Adriaen van de Velde]]
}}
== Algemeen ==
== Verzamelen - Musea - Tentoonstellingen ==
=== Verzamelen ===
==== Veilingen ====
;1767
*''Catalogus van een fraay en uytmuntend kabinetje met konstige schilderyen door de eerste Nederlandse meesters'', Tideman, Amsterdam, [18 maart] 1767.<br>Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (10 maart 1767) [[Amsterdamsche Courant/1767/Nummer 30/B. Tideman, J. Ottens de Jonge, C. Blasius en H. de Winter|‘B. Tideman, J. Ottens de Jonge, C. Blasius en H. de Winter, Makelaars, zullen op Woensdag den 18 Maart, […] t’Amst. […] verkopen, […] [advertentie]’]], ''Amsterdamsche Dingsdagsche Courant'', [p. 2].
;1867
*''Catalogue de la collection de dessins anciens et modernes, galeries, livres à figures et sur les arts et première partie des gravures et eaux-fortes de toutes les écoles de feu m. Herman de Kat (van Oost- en West-Barendrecht et Carnisse)'', Dirk A. en A.J. Lamme, Hôtel des Notaires, Rotterdam, 4-8 maart 1867.<br>Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (9 maart 1867) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/1867/Nummer 68/De belangrijke veiling|‘De belangrijke veiling van prenten en teekeningen, […] nagelaten door den heer H. de Kat van Oost- en West-Barendrecht en Carnisse, […]’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', [p. 2].
;1877
*''Catalogue de tableaux anciens de premier ordre des écoles hollandaise et flamande provenant de différentes successions vente à Amsterdam à hôtel "De Brakke Grond" le mercredi 16 mai 1877'', Van Pappelendam & Schouten, Amsterdam.<br>Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (17 mei 1877) [[Algemeen Handelsblad/1877/Nummer 14517/Uitslag der veiling|‘Uitslag der veiling van oude schilderijen op heden, in „de Brakke Grond” alhier. […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', [p. 3].
;1925
*''Ancient and Modern Pictures from the Collection of Henry Weigall'', Christie's, Londen, 6 juli 1925.<br>Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (3 juli 1925) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 82/Nummer 182/Avondblad/Veilingen|‘Veilingen’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad C, p. 1.
=== Musea ===
;Rijksmuseum Amsterdam
*Anoniem (1809) ''[[Catalogus der schilderijen, oudheden enz. op het Koninklijk Museum te Amsterdam]]'', Amsterdam: Gebroeders van Cleeff, p. 27, cat.nr. 108, p. 32-33, cat.nrs. 124-126, p. 72, cat.nr. 312, p. 87, cat.nrs. 365-366.
*Anoniem (1830) ''[[Aanwijzing der schilderijen, berustende op 's Rijks Museum, te Amsterdam (1830)|Aanwijzing der schilderijen, berustende op 's Rijks Museum, te Amsterdam]]'', [s.l.: s.n.], p. 26-27, cat.nr. 106, p. 31-32, cat.nrs. 122-124, p. 48, cat.nr. 220, p. 70-71, cat.nrs. 321-322, p. 84, cat.nrs. 366-367.
*Dubourcq, P.L. (1858) ''[[Beschrijving der schilderijen op 's Rijks Museum te Amsterdam|Beschrijving der schilderijen op ’s Rijks Museum te Amsterdam met Fac Simile der Naamteekens]]'', Amsterdam: Frans Buffa & Zonen, p. 50, cat.nr. 103, p. 61-62, cat.nrs. 122-124, p. 96, cat.nr. 213, p. 149-150, cat.nrs. 335-336, p. 169-170, cat.nr. 375.
=== Tentoonstellingen ===
;1872
*''Tentoonstelling van zeldzame en belangrijke schilderijen van oude meesters. In de kunstzalen der Maatschappij „Arti et Amicitiae.” Ten behoeve van het Weduwen- en Wezenfonds'', Arti et Amicitiae, Amsterdam, 12 april 1872-....<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (14-15 april 1872) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 205/Nummer 89/Amsterdam, 12 April|‘Amsterdam, 12 April’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', bijvoegsel, [p. 1].
;1890
*''Schilderijenkabinet van F. H. Wente'', loods op het Damrak, Amsterdam, februari 1890.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (25 februari 1890) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 63/Nummer 19093/Avondblad/Schilderijen-verzamelingen/Onze stadgenoot, de heer F. H. Wente|‘Onze stadgenoot, de heer F. H. Wente, heeft zijn kostbare verzameling schilderijen in de loods op het Damrak ter bezichtiging gesteld. […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Tweede Blad, [p. 2].
;1917
*''Collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, Den Haag, oktober 1917, oktober-november 1917.<br>Aankondigingen en recensies:
**Ω (12 oktober 1917) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 90/Nummer 28937/Ochtendblad/Kunst in Den Haag|‘Kunst in Den Haag. Konijnenburg bij Kleykamp. – De verzameling-Goudstikker. – Groepen in Pulchri’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, tweede blad, p. 5.
;1922
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p. 2.
;1934
*''Catalogus tentoonstelling van schilderijen en teekeningen van Nederlandsche Italianiseerende schilders uit de 16e en 17e eeuw'', Arti et Amicitiae, Amsterdam, 14 juli-16 september 1934.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (14 juli 1934) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 107/Nummer 34995/Avondblad/Tentoonstelling in "Arti"|‘Tentoonstelling in „Arti”. Italianisanten uit de 16de en 17de eeuw’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p. 9.
**M.V. (27 juli 1934) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 107/Nummer 35008/Avondblad/Nederlandsche italianiseerende meesters|‘Nederlandsche italianiseerende meesters’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p. 9.
[[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal beeldende kunst]]
03lh9yu7dqk6yd50hjebwwsx1rqnbhu
Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Aert van der Neer
100
82443
227019
214288
2026-09-18T08:15:24Z
Vincent Steenberg
280
+bron
227019
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox thema
| naam = Aert van der Neer
| afbeelding =
| alt =
| beschrijving = Bronnen bij de Noord-Nederlandse schilder en tekenaar [[w:nl:Aert van der Neer|Aert van der Neer]]
}}
== Algemeen ==
== Verzamelen - Musea - Tentoonstellingen ==
=== Verzamelen ===
==== Kunsthandel ====
*J.W. (12 april 1937) [[Arnhemsche Courant/Jaargang 124/Nummer 15586/Kunstzaal Fa. D. Katz te Dieren|‘Kunstzaal Fa. D. Katz te Dieren. Wederom aanwinsten’]], ''Arnhemsche Courant'', tweede blad, p. 3.
==== Veilingen ====
;1872
*''Veiling'', Pillet, Parijs, 6 maart 1872.<br>Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (12 maart 1872) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 205/Nummer 61/De derde serie schilderijen, (...) leverde een zeer schoone veiling op|‘De derde serie schilderijen, […] leverde een zeer schoone veiling op, […]’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p. 1].
;1921
*''Tableaux anciens'', Frederik Muller & Co., Amsterdam, 24-27 mei 1921.<br>Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (25 mei 1921) [[De Maasbode/Jaargang 53/Nummer 17538/Avondblad/Veiling Frederik Muller & Co.|‘Veiling Frederik Muller & Co.’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, p. 2.
;1927
*''Antiquités, objets d'art : tableaux anciens et modernes, porcelaines de la Chine et du Japon, faïence de Delft, meubles, pendules, argenteries, bijoux, bronzes, verreries'', Frederik Muller & Co., Amsterdam, 13-15 december 1927.<br>Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (3 december 1927) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 84/Nummer 334/Avondblad/Veilingen|‘Veilingen’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, B, p. 1.
=== Musea ===
;Rijksmuseum Amsterdam
*Anoniem (1830) ''[[Aanwijzing der schilderijen, berustende op 's Rijks Museum, te Amsterdam (1830)|Aanwijzing der schilderijen, berustende op 's Rijks Museum, te Amsterdam]]'', [s.l.: s.n.], p. 50, cat.nr. 227.
*Dubourcq, P.L. (1858) ''[[Beschrijving der schilderijen op 's Rijks Museum te Amsterdam|Beschrijving der schilderijen op ’s Rijks Museum te Amsterdam met Fac Simile der Naamteekens]]'', Amsterdam: Frans Buffa & Zonen, p. 100, cat.nr. 222.
=== Tentoonstellingen ===
;1917
*''Collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, Den Haag, oktober 1917, oktober-november 1917.<br>Aankondigingen en recensies:
**Ω (12 oktober 1917) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 90/Nummer 28937/Ochtendblad/Kunst in Den Haag|‘Kunst in Den Haag. Konijnenburg bij Kleykamp. – De verzameling-Goudstikker. – Groepen in Pulchri’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, tweede blad, p. 5.
;1922
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p. 2.
;1939
*''Tentoonstelling van oude schilderijen der Collectie N.V. Kunsthandel P. de Boer, Amsterdam'', Koninklijke kunstzaal Kleykamp, 's-Gravenhage, 8 juni-3 juli 1939.<br>Recensies en aankondigingen:
**Anoniem (23 juni 1939) [[Haagsche Courant/Nummer 17294/Tentoonstelling van oude schilderijen|‘Tentoonstelling van oude schilderijen’]], ''Haagsche Courant'', tweede blad, p. 3.
;1940
*''Verzameling Lanz. Verkorte catalogus'', Rijksmuseum, Amsterdam, juni-augustus 1940.<br>Aankondigingen en recensies:
** M.V. (12 juni 1940) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 113/Nummer 37136/Avondblad/Tentoonstelling in het Rijksmuseum|‘Tentoonstelling in het Rijksmuseum’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Derde blad, p. 5.
[[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal beeldende kunst]]
t69sbt5qsxpnsi9ek87jizzepj4hd4k
Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Cornelis de Heem
100
85713
227015
219708
2026-09-18T07:49:49Z
Vincent Steenberg
280
+bron
227015
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox thema
| naam = Cornelis de Heem
| afbeelding =
| alt =
| beschrijving = Bronnen bij de Noord-Nederlandse schilder en tekenaar [[w:nl:Cornelis de Heem|Cornelis de Heem]]
}}
== Algemeen ==
== Verzamelen - Musea - Tentoonstellingen ==
=== Verzamelen ===
==== Veilingen ====
;1888
*''Tableaux anciens et antiquités. Cabinet de m. S. B. Bos de Harlingue'', Frederik Muller & Cie. et Van Pappelendam & Schouten, 21 februari 1888.<br>Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling|‘Op de heden door de heeren Fr. Muller & Co. en Van Pappelendam & Schouten in den Brakken Grond te Amsterdam gehouden veiling […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p. 2].
=== Tentoonstellingen ===
;1881
*''Tentoonstelling van schilderijen van oude meesters in de zalen van het Gothische Paleis in het Noordeinde te ’s Gravenhage ten behoeve der watersnoodlijdenden'' […], Paleis Noordeinde, Den Haag, 20 maart-30 april 1881.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (26 april 1881) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 215/Nummer 97/De tentoonstelling|‘De tentoonstelling van kunstvoorwerpen van oude meesters, te ’s Gravenhage, ten behoeve der Watersnoodlijdenden, onder de Hooge Bescherming van HH. MM. de Koning en de Koningin. VII. Figuur- en stilleven-schilders’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p. 581].
;1917
*''Collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, Den Haag, oktober 1917, oktober-november 1917.<br>Aankondigingen en recensies:
**Ω (12 oktober 1917) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 90/Nummer 28937/Ochtendblad/Kunst in Den Haag|‘Kunst in Den Haag. Konijnenburg bij Kleykamp. – De verzameling-Goudstikker. – Groepen in Pulchri’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, tweede blad, p. 5.
;1939
*''Tentoonstelling van oude schilderijen der Collectie N.V. Kunsthandel P. de Boer, Amsterdam'', Koninklijke kunstzaal Kleykamp, 's-Gravenhage, 8 juni-3 juli 1939.<br>Recensies en aankondigingen:
**Anoniem (23 juni 1939) [[Haagsche Courant/Nummer 17294/Tentoonstelling van oude schilderijen|‘Tentoonstelling van oude schilderijen’]], ''Haagsche Courant'', tweede blad, p. 3.
[[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal beeldende kunst]]
hwqngohpabfw5vu8pkdrstr9igqk97p
Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Arent de Gelder
100
87185
227014
223822
2026-09-18T07:49:08Z
Vincent Steenberg
280
+bron
227014
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox thema
| naam = Arent de Gelder
| afbeelding = Aert de Gelder - Self-Portrait - WGA8528.jpg
| alt = Zelfportret, ca. 1700
| beschrijving = Bronnen bij de Noord-Nederlandse schilder en tekenaar [[w:nl:Arent de Gelder|Arent de Gelder]]
}}
== Inleidingen - Hand- en leerboeken ==
*Houbraken, Arnold (1721) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 3/Arent de Gelder|“Arent de Gelder”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel III, p. 206-209.
== Verzamelen - Musea - Tentoonstellingen ==
=== Verzamelen ===
=== Musea ===
;Rijksmuseum Amsterdam
*Anoniem (1830) ''[[Aanwijzing der schilderijen, berustende op 's Rijks Museum, te Amsterdam (1830)|Aanwijzing der schilderijen, berustende op 's Rijks Museum, te Amsterdam]]'', [s.l.: s.n.], p. 24, cat.nr. 96.
*Dubourcq, P.L. (1858) ''[[Beschrijving der schilderijen op 's Rijks Museum te Amsterdam|Beschrijving der schilderijen op ’s Rijks Museum te Amsterdam met Fac Simile der Naamteekens]]'', Amsterdam: Frans Buffa & Zonen, p. 46, cat.nrs. 92-93.
=== Tentoonstellingen ===
;1917
*''Collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, Den Haag, oktober 1917, oktober-november 1917.<br>Aankondigingen en recensies:
**Ω (12 oktober 1917) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 90/Nummer 28937/Ochtendblad/Kunst in Den Haag|‘Kunst in Den Haag. Konijnenburg bij Kleykamp. – De verzameling-Goudstikker. – Groepen in Pulchri’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, tweede blad, p. 5.
;1939
*''Tentoonstelling Bijbelsche Kunst'', Rijksmuseum, Amsterdam, 8 juli-8 oktober 1939.<br>Aankondigingen en recensies:
**M.V. (27 juli 1939) ‘Bijbelsche kunst in het Rijksmuseum’, ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p. 9.
[[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal beeldende kunst]]
2ecuxps3ei6cwdbc0icasxgl4mzkd2o
Pagina:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/71
104
87622
226988
225423
2026-09-17T18:22:52Z
Havang(nl)
4330
/* Proefgelezen */
226988
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" /></noinclude>{|
|valign=top|
<poem>
Moult fu Eliénor dolante et courechie.
Quant des robéours vit assalir sa navie.
A Mainfroy, le glouton, ont-il tollut la vie;
Et pris le maronnier's'ont la belle saisie.
Dont dist li maronnierz: « biau signour, je vous prie
« Gardez que ceste dame ne soit point atouquie;
« Car comment qu'elle soit si faitement vestie,
« A loy de marchéant ensi appareillie,
« N'a si belle pucelle, dès-si qu'en Picardie:
« Soer au Rouge-Lion qui tant a signourie. »
Li maistres des larons a le nouvelle oïe.
A la Royne vint; si l'a très bien vestie
A loy de damoiselle par le corpz saint Elye.
N'ot plus belle pucelle, jusqu'as pors de Surie.
Lors li dist: « damoisielle, par le corpz saint Elye,
« Bien cuig que vous soiiés voir la Vierge-Marie;
« Onques plus douche ymage je ne vi, en ma vie;
« Pour déchevoir tous cuerz fustez faite et taillie:
« Or voel que vous soiiés et ma femme et ma mie. »
« Sire, » dist la pucelle, « par foy et je l'otrie,
« A le fin que je soie levée et baptisie:
« Faitez de moi vo gré, ne vous escondi mie;
« Eureuze seroie, se m'aviés nochie. »
Quant li maistres l'entent, s'en mainne chière lie;
Douchement l'acola, et celle's'umilie:
Car boin fait ·j· seul piet reculer, à le fie.
Pour salir plus avant; che n'est mie folie.
« Belle, » ce dist li maistrez, « or ne me célez mie
« Où volez arriver, ni en quelle partie? »
Quant la dame l'entent, ·j· poi's'est ocoisie;
Adonques's'avisa, la Royne jolie.
D'un tour assez subtil, dont elle fu moult lie:
Car elle en fera pendre toute le compaingnie.
Oïés dont la pucelle, biau signour, s'avisa:
Au maistre des larons le danselle pria
</poem>
|valign=top|
<poem>
Eleanore was zeer bedroefd en boos.
Toen zij de zeerovers haar vloot zag aanvallen.
Zij hebben de schurk Manfred van het leven beroofd;
En nadat ze de zeeman gepakt hadden, grepen ze de schone dame.
Toen zei de zeeman: "Schone heren, ik bid u,
"Zorg dat deze dame geenszins wordt aangeraakt;
"Want hoe zij ook op deze wijze gekleed mag gaan,
"Uitgedost naar de mode van een koopman,
"Er is geen mooiere maagd tot aan Picardië:
"Zij is de zuster van de Rode Leeuw, die zoveel heerschappij bezit."{{vnr|560}}
De meester der dieven hoorde dit nieuws.
Hij ging naar de koningin; en hij heeft haar zeer goed gekleed
Als een jonge dame, bij het lichaam van de heilige Elias.
Er was geen mooiere maagd tot aan de havens van Syrië.
Toen zei hij tot haar: "Jongedame, bij het lichaam van de heilige Elias,
"Ik geloof werkelijk dat u de Maagd Maria bent;
"Nooit in mijn leven heb ik een lieflijker gestalte gezien;
"U bent gemaakt en gevormd om alle harten te verleiden:
"Nu wil ik dat u zowel mijn vrouw als mijn geliefde bent."
"Heer," zei de maagd, "bij mijn trouw, ik stem erin toe,{{vnr|570}}
"Mits ik ten doop gedragen en gedoopt word:
"Doe met mij wat u wilt, ik weiger u geenszins;
"Gelukkig zou ik zijn als u met mij zou trouwen."
Toen de meester dit hoorde, toonde hij een vrolijk gezicht;
Lieflijk omhelsde hij haar, en zij stelde zich nederig op:
Want het is goed om soms één enkele voet achteruit te wijken.
Om daarna verder vooruit te springen; dat is allerminst dwaasheid.
"Schone," zei de meester, "verberg mij nu niet
"Waar u wilt aankomen, of in welk gewest?"
Toen de dame dit hoorde, zweeg zij een kort moment;{{vnr|580}}
Vervolgens bedacht de schone koningin
Een zeer listige streek, waar ze erg blij mee was:
Want ze zal de hele bende daardoor laten ophangen.
Hoor hoe de maagd, schone heren, een plan bedacht:
De jonge dame vroeg aan de meester der dieven
</poem>
|}<noinclude></noinclude>
scvu10d52vaznc2eqk2ot4olkyrf8xo
Pagina:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/72
104
87623
226989
225425
2026-09-17T18:34:24Z
Havang(nl)
4330
/* Proefgelezen */
226989
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" /></noinclude>{|
|valign=top|
<poem>
Qu’arriver voelle en Frise ; et chius li acorda.
Dréchiés ont leur voilez, et li vens s’i bouta :
Tost furent en le terre, puis que li vens i va.
A une ville en Frize, que Luzarche on clama,
Arrivent li laron ; car li pors estoit là :
Tout l’avoir de luer nef illeuc on desquerqua ;
Moult fu grans li avoirs, que li maistres roba.
« Sire, » dist le puchelle, « oïés c’on vous dira :
« Vendez tout cest avoir et quanques il i a,
« Car jà en cest païs mes corpz ne demourra ;
« Trop est ·j· ors païs, et laide gent i a ;
« Ou royame de Franche aler nous convenra. »
Et li maistrez respont que son voloir fera.
Ensement qui croit femme déchéus en sera :
Car jà nulz homs morteus si ne se gardera
Qui ne soit déchéus, puisque femme vaurra.
Chius qui se fie en femme, de tellez qu’il i a,
Il a petit au sien, puisque il le créra :
Femme scet déchevoir, par biaus parlerz qu’elle a ;
Quant elle a fait de l’homme tout chou qu’elle vorra,
Et elle l’a minet, si bien que riens n’i a,
Dont li tourne le dos, à ·j· autre s’en va.
Par le conseil la bielle, qui clère ot le fachon,
Fist li maistres porter dedens une maison
Tout l’avoir desrobet, dont il i ot foison :
Coupez, hannaz, couronnez, de fin or sans laiton ;
Escarbouclez, afiques, de très noble faichon ;
Et pièrez précieusez et perles de renon ;
Sus une haute table ont tout mis li laron.
Oïés de la pucelle, qu’Eliénor ot non.
Le drap a desploiet, s’apella ·j· garchon :
« Amis, tendez ce drap, pour Dieu et pour sen non,
« Encontre che haut mur, si que vir le puist-on ;
« Nous en arons ·xx· livrez, en le nostre parchon. »
Et chius a respondut : « à vo devision. »
</poem>
|valign=top|
<poem>
Of hij in Friesland wilde aanmeren; en hij stemde daarin toe.
Ze hebben hun zeilen gehesen, en de wind stak op:
Al snel waren ze aan land, geleid door de wind.
Bij een stad in Friesland, die {{SIC|Leeuwarden|onzekere vertaling van Luzarche}} werd genoemd,
Kwamen de dieven aan, want daar was de haven: {{vnr|590}}
Al het bezit uit hun schip werd daar uitgeladen;
Zeer groot was de buit die de meester had geroofd.
"Heer," zei de maagd, "luister naar wat men u zegt:
"Verkoop al dit bezit en alles wat er is,
"Want mijn lichaam zal nooit in dit land blijven;
"Het is een te vuil land, en er wonen lelijke mensen;
"Naar het koninkrijk Frankrijk zullen wij moeten gaan."
En de meester antwoordt dat hij haar wil zal doen.
Zo zal wie een vrouw gelooft, bedrogen uitkomen:
Want geen enkele sterfelijke man kan zich zo behoeden{{vnr|600}}
Dat hij niet bedrogen wordt, als een vrouw dat wil.
Wie op een vrouw vertrouwt, althans op dat soort vrouwen,
Behoudt maar weinig van het zijne als hij haar gelooft:
Een vrouw weet te misleiden met schone woorden;
Wanneer ze met de man heeft gedaan wat ze maar wilde,
En hem zo heeft uitgekleed dat er niets meer over is,
Keert ze hem de rug toe en gaat naar een ander.
Op advies van de schone met het stralende gezicht,
Al de geroofde schatten, waarvan er in overvloed waren,{{vnr|610}}
Liet de meester naar een huis brengen:
Bekers, kroezen, kronen, van puur goud zonder koper;
{{SIC|Karbonkels|een granaatsoort, ook almandien genoemd}}, gespen van zeer nobel handwerk,
En edelstenen en ''befaamde parels'';
Op een hoge tafel stalden de dieven alles uit.
Hoor over de maagd, die Eleanore heette.
Zij ontvouwde een doek en riep een knecht:
"Vriend, span deze doek, om Gods wil en in Zijn naam,
"Tegen die hoge muur, zodat men hem kan zien;
"Wij zullen er wel twintig pond voor krijgen als ons aandeel."
En hij antwoordde: "Zoals u beschikt."{{vnr|(620}}
</poem>
|}<noinclude></noinclude>
9qh1dgwhn5niieqbg9d7e8hr6xbar6a
Pagina:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/73
104
87625
226990
225427
2026-09-17T18:40:36Z
Havang(nl)
4330
/* Proefgelezen */
226990
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" /></noinclude>{|
|valign=top|
<poem>
Dont fu li drapz tendus. Mais sé li mal glotton
Eussent séu l’istoire, né lire le lichon ;
Ne le vendissent mie, ens ou païs Frizon,
Pour tout l’or de ce monde entour ni environ :
Mais ne savoient lire le grande traïson
De Gaufroy qui vendi, au roy Rouge-Lion,
Roy Ernoul de Nimaye, qui tant ot de renon.
Pour ce, fait moult li pères, pour le sien enfanchon,
Qui l’aprent à l’escole et en fait ·j· clerchon ;
Car à le fois en ont très belle pention.
Li maistrez des larons fist vistement criier,
Par Lusarches le ville : qui riens volt aquater,
Si viengne vistement, à hostel Guillemer,
Tous les plus biaus joïaus du monde regarder.
Là véissiés bourgois et chevaliers aler,
Et damez et puchèlez, et maint franc bacheler :
Meismez li castellains ne s’i volt arrester ;
A l’ostel est venus, dont vous m’oez conter,
O lui ·xv· serjans, qui le voèlent garder.
Chius castellains ot Frize dou tout à gouverner :
De par le duc Gaufroi pooit prendre et lever
Et pendre les larons, les murdreurz esroer ;
Toutes les revenuez fait en trézor bouter.
Cousinz germains Gaufroi estoit, au vray conter.
Il n’ot si cruel homme, si lonc qu’on pot aler.
Il dist à ses sergans : « voelliés chi demourer ;
« G’irai de ces joïaus maletote rouver. »
O lui maine son clerc, qui bien savoit parler ;
Venut sont en le cambre, où il fasoit si cler
De l’or et de l’argent, des perles d’outre-mer,
Et de le grant riquèche c’on ne pooit estimer !
De coupez, de hannas, i péut-on trouver
Pour servir ·xv· roys, noblement, au disner.
Et quant li chastellains les prist à remirer,
Si dist : « sainte Marie, qui tous nous poez sauver,
</poem>
|valign=top|
<poem>
Toen werd de doek gespannen. Maar als die boze schurken
De geschiedenis hadden gekend of de les hadden kunnen lezen,
Dan hadden ze hem nimmer verkocht in het Friese land,
Niet voor al het goud van deze wereld om hen heen:
Maar zij konden de geschiedenis niet lezen van het grote verraad
Van Govert, die aan de koning van de Rode Leeuw verkocht:
Koning Arnoud van Nijmegen, die zo'n grote faam genoot.
Daarom doet een vader veel voor zijn jonge kind,
Door hem naar school te sturen en een klerk van hem te maken;{{vnr|630}}
Want soms plukken ze daar een heel mooie vrucht van.
De meester der dieven liet snel omroepen
Door de stad Leeuwarden: wie iets wilde kopen,
Moest snel komen naar het verblijf van Guillemer,
Om de allermooiste juwelen ter wereld te bekijken.
Daar zag men burgers en ridders gaan,
En dames en maagden, en menig edele jongeling:
Zelfs de kasteelheer wilde niet achterblijven;
Hij is naar het verblijf gekomen waarover u mij hoort vertellen,
Met vijftien segeanten om hem te beschermen.
Deze kasteelheer had heel Friesland te besturen{{vnr|640}}
Namens hertog Gaufroi mocht hij belastingen heffen
En dieven ophangen, moordenaars radbraken;
Al de inkomsten liet hij in de schatkist storten.
Hij was een volle neef van Govert, om de waarheid te zeggen.
Er was geen wreder man, hoever men ook kon reizen.
Hij zei tegen zijn sergeanten: "Blijf hier wachten;
"Ik ga belasting eisen over deze juwelen."
Hij nam zijn klerk mee, die goed kon spreken;
Zij kwamen in de kamer, waar het zo schitterde
Van het goud en het zilver, van de overzeese parels,{{vnr|650}}
En van de grote rijkdom die men niet kon schatten!
Men kon er zoveel bekers en kroezen vinden
Om wel vijftien koningen nobel te bedienen bij het diner.
En toen de kasteelheer ze begon te bewonderen,
Zei hij: "Heilige Maria, die ons allen kunt redden,
</poem>
|}<noinclude></noinclude>
p1pphde56t284t7rsedqyu3ui32xluy
Pagina:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/74
104
87626
226991
225428
2026-09-17T18:46:42Z
Havang(nl)
4330
/* Proefgelezen */
226991
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" /></noinclude>{|
|valign=top|
<poem>
« Où prent-on tant d’avoir, qui ne le va embler ? »
Si com li castellainz le riquèche esgardoit,
Ses clerz fu d’autre part, qui moult estudioit
Au drap qui fu d’or fin ; car les lettrez lisoit,
Et vit le traïson de son signour Gaufroit :
Comment vendi le roy, qui ses sires estoit.
Quant il perchuit l’istoire, tous li sans li muoit.
Il vint à son signour, d’une part le traioit,
Et li a dit : « chiers sirez, regardez chi endroit ;
« Ceste histoire devise ·j· dolerous esploit,
« Pour cheulz qui chi l’ont mis contre celle paroit.
« De Gaufroi, vo cousin, i est en mais endroit,
« Car chius draz-chi tiesmoingne qu’il vendi, par ma foit,
« Roy Hernoul de Nimaye as Sarrasins tout droit ;
« Et s’en ot tant d’avoir que nulz ne le diroit. »
Et dist li castellainz : « or, vous taisiez tout coit ;
« Chius dras est véritablez, car je fui là endroit.
« Cil qui l’ont apporté sont miex pris qu’à le roit. »
Dont huche ses sergans ; et cascuns acouroit.
Dient : « que volez-vous ? » et il leur recordoit
De prendre les marchans, briefment leur commandoit.
Cil furent moult joïant, car cascuns désiroit
A gaingnier son escaut, fust de tort ou de droit.
Et encore croi-jou qu’aucuns si fais en soit.
Li sergant sont sali, plus tost qu’oisiaus ne voile,
Les larons ont briément menet à la quarole ;
N’i a celi ne vausist qu’il fuist à le riole.
Li dras fu abatus, ploïet l’ont comme ·j· rôle ;
Ne voelt li castellainz que nulz i prende mole.
Là en i ot plentet qui savoient d’escole.
Quant virent li laron qu’ensi on les descole,
N’i a celi ne vausist tenir espée au cole,
Pour leurz viez veignier ; paour ont qu’en caude ole
Il n’aient les piés cuis, ou c’on ne les décole.
As sergans demandèrent : « où menrez-vous, Nicole,
</poem>
|valign=top|
<poem>
"Waar haalt men zoveel bezit vandaan, tenzij men het steelt?"
Terwijl de kasteelheer de rijkdom gadesloeg,
Stond zijn klerk aan de andere kant en bestudeerde aandachtig
De doek die van fijn goud was; want hij las de teksten,
En zag het verraad van zijn heer Govert:{{vnr|660}}
Hoe hij de koning verkocht, die zijn heer was.
Toen hij de geschiedenis begreep, kookte al zijn bloed.
Hij ging naar zijn heer, trok hem terzijde
En zei tegen hem: "Dierbare heer, kijk eens hiernaar;
"Deze geschiedenis beschrijft een smartelijke daad
"Van hen die hem hier tegen deze wand hebben gehangen.
"Uw neef Govert bevindt zich in een slechte positie,
"Want deze doek getuigt, bij mijn trouw, dat hij
"Koning Arnoud van Nijmegen rechtstreeks aan de Saracenen verkocht;
"En hij kreeg er zoveel bezit voor dat niemand het kan uitdrukken."{{vnr|670}}
En de kasteelheer zei: « Zwijg nu stil;
"Deze doek spreekt de waarheid, want ik was er zelf bij.
"Degenen die het gebracht hebben, zijn er gloeiend bij."
Toen riep hij zijn sergeanten; en ieder van hen kwam aangerend.
Zij vroegen: "Wat wilt u?" en hij droeg hen op
Om de kooplieden gevangen te nemen, dat beval hij hen kortweg.
Zij waren zeer verheugd, want ieder verlangde ernaar
Zijn buit te vergaren, of het nu ten onrechte of terecht was.
En ik geloof dat er nog steeds zulke mensen zijn.
De segeanten sprongen toe, sneller dan een vogel vliegt,{{vnr|680}}
Ze hebben snel de dieven naar de reidans (de galg) geleid;
Er was er geen een die niet wenste dat hij elders was.
De doek werd weggehaald, ze rolden hem op als een rol;
De kasteelheer wilde niet dat er laks mee werd omgegaan.
Er waren daar genoeg mensen die konden lezen en schrijven.
Toen de dieven zagen dat ze zo ontmaskerd waren,
Was er geen een die niet een zwaard aan de hals had willen hebben
Om hun leven te wreken; ze waren bang dat in hete olie
Hun voeten gekookt zouden worden, of dat men hen zou onthoofden.
Zij vroegen aan de sergeanten : "Waar brengt u ons heen, Nicole,{{vnr|690}}
</poem>
|}<noinclude></noinclude>
f05tyx9p6movbomf6v0ud09n2hjmyko
Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Willem van de Velde (II)
100
87955
227025
226310
2026-09-18T08:18:33Z
Vincent Steenberg
280
+bron
227025
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox thema
| naam = Willem van de Velde (II)
| afbeelding = Willem van de Velde II (1633-1707) - (by Lodewijk van der Helst, 1672).jpg
| alt = Portret door Lodewijk van der Helst
| beschrijving = Bronnen bij de Noord-Nederlandse schilder en tekenaar [[w:nl:Willem van de Velde de Jonge|Willem van de Velde de Jonge]]
}}
== Inleidingen ==
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Willem vanden Velde|“Willem vanden Velde”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 324-327.
== Verzamelen - Musea - Tentoonstellingen ==
=== Verzamelen ===
==== Veilingen ====
;1767
*Anoniem (10 maart 1767) [[Amsterdamsche Courant/1767/Nummer 30/De Heeren Executeurs|‘De Heeren Executeurs van den Testamente van wyle Mejuffrouw Elisabeth van der Sterre […] zyn van mening op Maandag den 23 Maart 1767 […] te Rotterdam […] te verkopen, […] [advertentie]’]], ''Amsterdamsche Dingsdagsche Courant'', [p. 2].
;1867
*''Catalogue de la collection de dessins anciens et modernes, galeries, livres à figures et sur les arts et première partie des gravures et eaux-fortes de toutes les écoles de feu m. Herman de Kat (van Oost- en West-Barendrecht et Carnisse)'', Dirk A. en A.J. Lamme, Hôtel des Notaires, Rotterdam, 4-8 maart 1867.<br>Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (9 maart 1867) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/1867/Nummer 68/De belangrijke veiling|‘De belangrijke veiling van prenten en teekeningen, […] nagelaten door den heer H. de Kat van Oost- en West-Barendrecht en Carnisse, […]’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', [p. 2].
;1877
*''Catalogue de tableaux anciens de premier ordre des écoles hollandaise et flamande provenant de différentes successions vente à Amsterdam à hôtel "De Brakke Grond" le mercredi 16 mai 1877'', Van Pappelendam & Schouten, Amsterdam.<br>Uitslagen:
**Anoniem (17 mei 1877) [[Algemeen Handelsblad/1877/Nummer 14517/Uitslag der veiling|‘Uitslag der veiling van oude schilderijen op heden, in „de Brakke Grond” alhier. […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', [p. 3].
;1927
*''Collections de Feu le Baron Léon de Pitteurs Hugaerts d'Ordange et Autres Provenances'', Galerie Fievez, Brussel, 14-17 december 1927.<br>Aankondigingen en opbrengsten:
**Anoniem (3 december 1927) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 84/Nummer 334/Avondblad/Veilingen|‘Veilingen’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, B, p. 1.
=== Musea ===
;Groninger Museum
*Anoniem (31 maart 1915) [[Nieuwsblad van het Noorden/Jaargang 76/Nummer 28/Het geschenk van dr. P. Hofstede de Groot|‘Het geschenk van dr. P. Hofstede de Groot’]], ''Nieuwsblad van het Noorden'', [eerste blad, p. 2].
;Rijksmuseum Amsterdam
*Anoniem (1809) ''[[Catalogus der schilderijen, oudheden enz. op het Koninklijk Museum te Amsterdam]]'', Amsterdam: Gebroeders van Cleeff, p. 73-76, cat.nrs. 315-322.
*Anoniem (1830) ''[[Aanwijzing der schilderijen, berustende op 's Rijks Museum, te Amsterdam (1830)|Aanwijzing der schilderijen, berustende op 's Rijks Museum, te Amsterdam]]'', [s.l.]: [s.n.], p. 71-73, cat.nrs. 324-329.
*Dubourcq, P.L. (1858) ''[[Beschrijving der schilderijen op 's Rijks Museum te Amsterdam|Beschrijving der schilderijen op ’s Rijks Museum te Amsterdam met Fac Simile der Naamteekens]]'', Amsterdam: Frans Buffa & Zonen, p. 147-149, cat.nrs. 329-334.
=== Tentoonstellingen ===
;1872
*''Tentoonstelling van zeldzame en belangrijke schilderijen van oude meesters. In de kunstzalen der Maatschappij „Arti et Amicitiae.” Ten behoeve van het Weduwen- en Wezenfonds'', Arti et Amicitiae, Amsterdam, 12 april 1872-....<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (14-15 april 1872) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 205/Nummer 89/Amsterdam, 12 April|‘Amsterdam, 12 April’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', bijvoegsel, [p. 1].
;1917
*''Collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, Den Haag, oktober 1917, oktober-november 1917.<br>Aankondigingen en recensies:
**Ω (12 oktober 1917) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 90/Nummer 28937/Ochtendblad/Kunst in Den Haag|‘Kunst in Den Haag. Konijnenburg bij Kleykamp. – De verzameling-Goudstikker. – Groepen in Pulchri’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, tweede blad, p. 5.
;1922
*''Tentoonstelling collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, ’s-Gravenhage, 4-30 november 1922.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1922) [[Haagsche Courant/1922/Nummer 12190/Tentoonstelling collectie-Goudstikker|‘Tentoonstelling collectie-Goudstikker’]], ''Haagsche Courant'', Eerste blad, p. 2.
[[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal beeldende kunst]]
iwgyjsy1hpyzlllko7mkyjuebdvtulb
Overleg:Troonrede 2026
1
89040
226980
226970
2026-09-17T12:06:30Z
Havang(nl)
4330
/* te vroeg */ Reactie
226980
wikitext
text/x-wiki
== te vroeg ==
@Madjo80 Dit had je beter in je kladblok kunnen plaatsen en pas moeten publiceren als de tekst van de troonrede daadwerkelijk in zijn geheel is uitgesproken. Een en ander oogt nu niet echt professioneel. mvg. [[Gebruiker:Happytravels|Happytravels]] ([[Overleg gebruiker:Happytravels|overleg]]) 14 sep 2026 10:34 (CEST)
:dank voor het voorstel. Het was helaas dit jaar wegens omstandigheden niet mogelijk, want ik ging op de dag zelf geen toegang hebben tot mijn laptop, maar ik ga het in overweging nemen voor volgende jaren. [[Gebruiker:Madjo80|Madjo80]] ([[Overleg gebruiker:Madjo80|overleg]]) 17 sep 2026 00:55 (CEST)
::::Het is niet nodig vooraf een pagina aan te maken, men kan van de tekst op koninklijkhuis.nl een pdf maken en koppelen aan de pdf [[:file:Troonredes Koning Willem-Alexander.pdf]], en dat breidt de [[Index:Troonredes Koning Willem-Alexander.pdf]] uit met de nieuwe troonrede.
::[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 17 sep 2026 14:06 (CEST)
pjhnvth3g5vedqxoggm3v6glz817rzx
Index:Troonredes Koning Willem-Alexander.pdf
106
89100
226979
226836
2026-09-17T12:01:28Z
Havang(nl)
4330
226979
proofread-index
text/x-wiki
{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|Type=boek
|Taal=nl
|wikidata=
|Titel=[[Troonredes Koning Willem-Alexander]]
|Ondertitel=
|Deel=
|Auteur=Koning, Minister-president en ministers
|Vertaler=
|Redacteur=
|Illustrator=
|Stroming=
|Jaar=
|Uitgever=
|Plaats='s Gravenhage
|Druk=
|OorspronkelijkeUitgave=
|Key=
|doe_wikidata=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|DBNL=
|Bron=pdf
|Afbeelding=1
|Voortgang=C
|Delen=
|Pagina's=<pagelist 1=1 />
|Opmerkingen={{c|{{x-larger|INHOUD}}}}
{{dotlist||[[Troonrede 2013|Troonrede van 17 september 2013]]|{{pli|1|0}}}}
{{dotlist||[[Troonrede 2014|Troonrede van 16 september 2014]]| {{pli|8|0}}}}
{{dotlist||[[Troonrede 2015|Troonrede van 15 september 2015]]| {{pli|15|0}}}}
{{dotlist||[[Troonrede 2016|Troonrede van 20 september 2016]]| {{pli|22|0}}}}
{{dotlist||[[Troonrede 2017|Troonrede van 19 september 2017]]| {{pli|29|0}}}}
{{dotlist||[[Troonrede 2018|Troonrede van 18 september 2018]]| {{pli|34|0}}}}
{{dotlist||[[Troonrede 2019|Troonrede van 17 september 2019]]| {{pli|42|0}}}}
{{dotlist||[[Troonrede 2020|Troonrede van 15 september 2020]]| {{pli|49|0}}}}
{{dotlist||[[Troonrede 2021|Troonrede van 21 september 2021]]| {{pli|56|0}}}}
{{dotlist||[[Troonrede 2022|Troonrede van 20 september 2022]]| {{pli|64|0}}}}
{{dotlist||[[Troonrede 2023|Troonrede van 19 september 2023]]| {{pli|72|0}}}}
{{dotlist||[[Troonrede 2024|Troonrede van 17 september 2024]]| {{pli|80|0}}}}
{{dotlist||[[Troonrede 2025|Troonrede van 16 september 2025]]| {{pli|88|0}}}}
{{dotlist||[[Troonrede 2026|Troonrede van 15 september 2026]]| {{pli|94|0}}}}
|NestedInhoud=
|Breedte=
|Css=
|Header=
|Footer=
}}
9tww4u5ptnfpyjxv7bu9z9l6dpm68q8
Pagina:Henri Ernest Moltzer, De Middelnederlandsche dramatische poëzie (1875).pdf/166
104
89241
226981
2026-09-17T12:25:14Z
Havang(nl)
4330
/* Proefgelezen */
226981
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />98</noinclude><poem>
{{sup|435}}Der hogher woerden die ghi spraect,
Ende sidi nu ane ene minne gheraect,
Seker, neve, dat wondert mi.
Seght mi doch, wie se si
Die u herte alsoe beswaert.
{{gap|5em}}{{sp|Die hertoghe}}.
{{sup|440}}Van Normandien oem Gheraert,
Si heet Florentijn van Abelant,
Edel oem, coene wigant,
Ende heeft enen vader van hoghen doen,
Dats van Abelant die rode lioen
{{sup|445}}Es haer vader, des sijt wijs.
{{gap|5em}}{{sp|Gheraert}}.
Hulpt, here god vanden paradijs,
Neve, hoe mach dat comen bi?
Dat heeft mire herten alte vri<ref>''Vri'' d. i. ''zonderling'' volgens {{asc|HOFFMANN}} ''Hor. Belg. VI ''Gloss.'': "''Vri'' musz gar vielerlei Bedeutungen gehabt haben, die sich oft nur aus dem Zusammenhange errathen lassen, z. b. ''dat heeft mire herten alte vri, das nimmt mich sehr wunder.''" Eene dergelijke spreekwijze vind ik in het Hildebrants-lied (ed. {{asc|WILLEMS}} ''Oude Vlaemeche liederen'' bl. 129) strophe 19:
{{gedicht|Hi voerde hem ghevangen
Al sonder arghelist;
Hi sette hem bij sijn moeder
Boven aen haren disch.
"Wel sone, wel lieve sone,
Dat gevet my alsoe ''vry'',
Dat ghy my desen ghevangen
Hier settes al boven my;}}
waarbij {{asc|WILLEMS}} ''Belgisch Museum'' VIII bl. 470 aanteekent: ''ik vinde dat al
zeer vrij van u:'' verg. ''Bloeml. Gloss.: enen te vri gheven'' d. i. ''verwonderen''.</ref>,
Om dat si woent soe verre van hier.
{{gap|5em}}{{sp|Die hertoghe}}.
{{sup|450}}Och, edel oem, der minnen vier
Es snelder vele dan enech ghescot<ref>''Ghescot'' d. i. ''het geschotene'', ''b. v. pijl''.</ref>.
Oem Gheraert, bi minen god,
Si heeft mi een saluut<ref>''Saluut'' d. i. ''groete''.</ref> ghesent
</poem><noinclude></noinclude>
6e5mdaol77zv1rhyeeslwonule3ub0s
Pagina:Henri Ernest Moltzer, De Middelnederlandsche dramatische poëzie (1875).pdf/167
104
89242
226984
2026-09-17T16:48:01Z
Havang(nl)
4330
/* Proefgelezen */
226984
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />97</noinclude><poem>
Ende een anschijn na thare gheprent,
{{sup|455}}Ghelije den haren ene figure:
Si es die scoenste creature,
Die leeft onder des hemels trone;
Si ware wel weert te spannen crone<ref>''Spannen croene'' d. i. ''de kroon op het hoofd zetten, drukken,'' eig. ''binden,'' zie {{asc|JONCKBLOET}} ''Spec.'' bl. 93 en ''Rijmb. Gloss.''</ref>,
Al waert een conine van Vrankerije.
{{sup|460}}Sie en es gheenre vrouwen ghelijc
Die die sonne nu bescijnt..
Al es mijn herto van hare ghepijnt<ref>''Ghepijnt:'' zie op ''Eem.'' vs. 45. Behalve ''moeite doen'' intr. beteekent ''pinen'', ook ''pijnigen'' tr., b. v. ''L. Sp.'' I 14 vs. 71:<br>{{gap|4em}}Ende die de zielen ''pinen'' daer (nam. ''in de hel''),<br>{{gap|4em}}En wordens niet moede, dats waer.</ref>,
Seker, oem, si eest wel weert,
Si es van hare doghet vermeert
{[sup|465}}Ende oec van haren hoghen moet.
Och, edel oem, ie maects u vroet,
Minen verborghen heimeliken staet:
Nu biddic u, oem, gheeft mi raet,
Dat ic mijn lief ghewinnen mach.
{{gap|5em}}{{sp|Gheraert}}.
{{sup|470}}Gloriant neve, dien dach<ref>''Dach'' d. i. ''geluk'', eene beteekenis uit de zegswijze ''goeden dach gheven'' te verklaren.</ref>
En mach u nemmermeer ghescien:
Ghi moghet wel om een ander sien.!
Ic sal u segghen redene waer bi:
Die rode lioen, hi es soe vri<ref>''Vri'' d. i. ''edel, aanzienlijk,'' zie op ''Esm.'' vs. 576.</ref>
{{sup|475}}Ende een man van groter machte,
Ende die oec haet al ons gheslachte
Boven al die leven op die eerde;
Want ic verslocch metten sweerde
Sinen vader voer Abelant,
{{sup|480}}Ende u vader, die coene wigant,
Versloech sinen oem Eysenbaert,
Die vroemste man, die nie ghewaert,
Ende in heydenesse gorde sweert<ref>''Gorde sweert:'' door veelvuldig gebruik schier bijwoordelijk geworden, mist deze uitdrukking, gelijk zooveel andere, het lidwoord.</ref>,
</poem><noinclude></noinclude>
rwml0s82ag2ndzdd9plx85brsed87c7
Pagina:De Groote Schouburgh Der Nederlantsche Konstschilders En Schilderessen 1719 vol 2.djvu/394
104
89243
226985
2026-09-17T18:05:48Z
Vincent Steenberg
280
/* Proefgelezen */
226985
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Vincent Steenberg" />{{RH||''Schilders en Schilderessen''.|355}}
{{Block center/s}}</noinclude><ref follow=noot71>{{fine|''door Visser'' Lantschapsch. ''H. Mommers'' van Haarlem.}}</ref><br>{{gap}}Lustje Steur, of Kaviaart,<br>{{gap}}Zult, van velerhanden aart,<br>Of ook zoute Krakelingen,<br>Keur van veel versnaperingen?<br>{{gap}}<ref>{{fine|''Jan Baptist Breugel.''}}</ref> ''Meleager'' vatte voort<br>{{gap}}’T wilde zwynshooft. Op myn woort<br>Sprak hy: dit is wis en zeker<br>’T lokaas voor een frissen beker.<br>{{gap}}<ref>{{fine|De naam van deze is ons onbewust, alleen hebben wy dit onderstaande vaarsje met zyn Bentnaam bekomen.}}
{{Gedicht|{{fine|{{gap}}''Gy die als Broeder van ons allen wort gegroet'',}}
{{fine|{{gap}}''Volgt na des Bents gebruik in alles wat gy doet'';}}
{{fine|''Zoo zal ons Broederschap, u daar om altyd roemen:''}}
{{fine|''En een Navolger van de Roomse Bentwet noemen''.}}
{{fine|{{gap}}''Zoo blyf uw naam en faam, voor altyd buiten schult'',}}
{{fine|{{gap}}''Mits gy'' {{sc|Navolger}} ''zyt, en het ook blyven zult''.}}}}</ref> ''Volger'' volgde op ’t zelve spoor,<br>{{gap}}Diende <ref>{{fine|zie 19.}}</ref> ''Vlytig'' elk wat voor.<br>Maar <ref>{{fine|''Arent Teerling'' van Alkmaar.}}</ref> ''Sinceer'' die zig beschonken<br>(Na de Bentkelk was gedronken)<br>{{gap}}Voelde, kroop in eenen hoek.<br>{{gap}}<ref>{{fine|''Joano Vernero Tam'', fraay Bloemsch.}}</ref> ''Dapper'' riep straks, houje kloek,<br>Laat ons liefst een pypje rooken<br>By <ref name=noot77>{{fine|''Kristiaan Reuder'', Batalje}}-</ref> ''Leander'', reeds aan ’t smooken.<br>{{gap}}''Ronduit'' mer ’t getal vermeert,<br>{{gap}}Dien meer brein als spraak ontbeert,<br>Wil als wysgeer redeneren,<br>En verborgen dingen leeren:<br>{{gap}}Maar verdwaalt zelf daar hy staat,<br>{{gap}}In den doolhof van zyn praat.<br>''Wyn hervormt der Menschen geesten''.<noinclude>{{Block center/e}}
{{RH||Z 2|''Schoeit''}}</noinclude>
amy0g46uwns1i64zyv5yju1lqrzp2v5
Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Henk Roodenburg
100
89244
226986
2026-09-17T18:12:13Z
Vincent Steenberg
280
begin
226986
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox thema
| naam = Henk Roodenburg
| afbeelding =
| alt =
| beschrijving = Bronnen bij de Nederlandse schilder, tekenaar, aquarellist, etser en drogenaaldgraveur [[w:nl:Henk Roodenburg|Henk Roodenburg]]
}}
== Algemeen ==
== Verzamelen - Musea - Tentoonstellingen ==
=== Tentoonstellingen ===
;1919
*''Tentoonstelling van hedendaagsche Nederlandsche kunst'', St. Maarten, Gebouw voor Kunsten en Wetenschappen, Utrecht, 16 februari-9 maart 1919.<br />Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (26 februari 1919) [[De Tijd/Jaargang 73/Nummer 21885/St. Maarten|‘„St. Maarten”’]], ''De Tijd'', Derde Nederlandsche Jaarbeurs. Extra bijvoegsel van „De Tijd”, [p. 2].
;1930
*''Stichting tot Verbreiding van Hedendaagsche Schilderkunst'', Volksuniversiteit, Den Haag, 16-30 november 1930, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (15 november 1930) [[Haagsche Courant/1930/Nummer 14653/Stichting tot verbreiding van hedendaagsche schilderkunst|‘Stichting tot verbreiding van hedendaagsche schilderkunst’]], ''Haagsche Courant'', tweede blad, p. 2.
;1931
*''Stichting tot Verbreiding van Hedendaagsche Schilderkunst'', Volksuniversiteit, Den Haag, 16-29 november 1931, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 november 1931) [[Haagsche Courant/1931/Nummer 14955/Tentoonstelling Volksuniversiteit|‘Tentoonstelling Volksuniversiteit’]], ''Haagsche Courant'', vijfde blad, p. 2.
**Anoniem (17 november 1931) [[Het Vaderland/Jaargang 63/17 november 1931/Avondblad/De Stichting tot verbreiding van hedendaagsche schilderkunst|‘De Stichting tot verbreiding van hedendaagsche schilderkunst […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, [p. 1].
**W.Jos. de Gruyter (24 november 1931) ‘Groeptentoonstelling S.V.H.S. Gebouw der Volksuniversiteit, alhier’, ''Het Vaderland'', Avondblad C, [p. 1].
;1932
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p. 2.
== Werken ==
;Kalender van de firma H. J. Reesink en Co.
*Anoniem (29 december 1936) [[Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 165/Nummer 304/Kalenders|‘Kalenders’]], ''Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', eerste blad, p. 3-4.
[[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal beeldende kunst]]
dyh64ekmnu4uogbpf3lrwubc6vsg5os
Overleg gebruiker:SHB2000
3
89245
226993
2026-09-18T02:41:59Z
Max
15893
Max heeft pagina [[Overleg gebruiker:SHB2000]] hernoemd naar [[Overleg gebruiker:SHB]]: Automatisch hernoemd bij het hernoemen van gebruiker “[[Special:CentralAuth/SHB2000|SHB2000]]” naar “[[Special:CentralAuth/SHB|SHB]]”
226993
wikitext
text/x-wiki
#DOORVERWIJZING [[Overleg gebruiker:SHB]]
3z3n8vxoi8r71wbrhcwpbjpj9edk1qs
Pagina:Multatuli, Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten (1871).pdf/135
104
89246
226994
2026-09-18T06:28:44Z
Havang(nl)
4330
/* Wikisource:Niet proefgelezen */ Nieuwe pagina aangemaakt met '{{c|{{larger|Inhoud}}<br>{{smaller|(''maakt geen deel uit van het oorspronkelijke werk}}}} {{dotlist|[[Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten/I|I]]||{{pli|3|4}}}} {{dotlist|[[Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten/II|II]]||{{pli|15|4}}}} {{dotlist|[[Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten/III|III]]||{{pli|25|4}}}} {{dotlist|[[Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten/IV|IV]]||{{pli|32|…
226994
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Havang(nl)" /></noinclude>{{c|{{larger|Inhoud}}<br>{{smaller|(''maakt geen deel uit van het oorspronkelijke werk}}}}
{{dotlist|[[Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten/I|I]]||{{pli|3|4}}}}
{{dotlist|[[Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten/II|II]]||{{pli|15|4}}}}
{{dotlist|[[Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten/III|III]]||{{pli|25|4}}}}
{{dotlist|[[Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten/IV|IV]]||{{pli|32|4}}}}
{{dotlist|[[Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten/V-MVI|V-MVI]]||{{pli|48|4}}}}
{{dotlist|[[Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten/MII|MII]]||{{pli|50|4}}}}
{{dotlist|[[Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten/MVIII|MVIII]]||{{pli|72|4}}}}
{{dotlist|[[Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten/MIX|MIX]]||{{pli|99|4}}}}
{{dotlist|[[Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten/MX|MX]]||{{pli|115|4}}}}<noinclude></noinclude>
1820xf8xvzjcemvtuel9pkfg0nqnrgu
Index:Multatuli, Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten (1871).pdf
106
89247
226995
2026-09-18T06:29:08Z
Havang(nl)
4330
Nieuwe pagina aangemaakt met ''
226995
proofread-index
text/x-wiki
{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|Type=boek
|Taal=nl
|wikidata=
|Titel=[[Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten]]
|Ondertitel=
|Deel=
|Auteur=[[Multatuli]]
|Vertaler=
|Redacteur=
|Illustrator=
|Stroming=
|Jaar=1871
|Uitgever=J. Waltman, Jr.
|Plaats=Delft
|Druk=
|OorspronkelijkeUitgave=1871
|Key=
|doe_wikidata=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|DBNL=
|Bron=pdf
|Afbeelding=5
|Voortgang=C
|Delen=
|Pagina's=<pagelist 1=Omslag 2to4=- 5=Titel 6=- 7=3 135=Inh 136to137=- 139=omslag />
|Opmerkingen={{Pagina:Multatuli, Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten (1871).pdf/135}}
|NestedInhoud=
|Breedte=
|Css=
|Header=
|Footer=
}}
lyamh7f1l9uzl3od56jcgm151vv8lts
Duizend en eenige hoofdstukken over specialiteiten
0
89248
226997
2026-09-18T06:34:54Z
Havang(nl)
4330
Havang(nl) heeft pagina [[Duizend en eenige hoofdstukken over specialiteiten]] hernoemd naar [[Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten/MVIII]]: Onjuist gespelde titel
226997
wikitext
text/x-wiki
#DOORVERWIJZING [[Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten/MVIII]]
sj7vkrhcf8fceyjja7wtx38fj66lck1
Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten
0
89249
226998
2026-09-18T06:36:42Z
Havang(nl)
4330
niet proefgelezen
226998
wikitext
text/x-wiki
<pages index="Multatuli, Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten (1871).pdf" header=overzicht />
[[Categorie:Multatuli]]
5vpmymxcer8trkiye111x4pyip7ncxe
Pagina:Multatuli, Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten (1871).pdf/82
104
89250
226999
2026-09-18T06:43:15Z
Havang(nl)
4330
/* Proefgelezen */
226999
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|78}}</noinclude>scheid tusschen thee en koffi, dat — naar men beweert — grooter schynt dan 't indedaad is, daar die dranken volgens chemische onderzoekingen uit dezelfde grondbestanddeelen zouden bestaan.
A{{asc|LPHONSE}} K{{asc|ARR}} heeft eene gelyksoortige waarheid aangeroerd in z'n uitspraak: hoe ge ook de zaak keert, wendt, draait, wyzigt, regelt, vormt of vervormt: ''il y a toujours un monsieur en habit noir qui décide.''
Zóó is het! Men moet altyd teregt komen by een individu. De natuur wil niets weten van onze fictien. Zonderling en inconsequent is het echter, dat juist de voorstanders van den parlementairen regeringsvorm, zy die 'n afschuw voorwenden van alleenheersching, een allerzotst individualismus voorstaan by 't aanpryzen van specialiteiten. Verkrachte logica wreekt zich altyd sarcastisch door haren mishandelaar de ongerymdheid voortehouden, waarop zyn vergryp tegen de rede uitloopt, en wy vinden hiervan een aardig voorbeeld in de gevolgen der specialiteiten-manie.
A. is herder en mishandelt z'n schapen. Dat komt van die alleenheersching!
{{gedicht|
''L'Histoire nous apprend'' ''Qu'en de tele accidents'' ''L'on fit...''}}
''On fit...'' wat? Wel, 'n revolutie! Alle schapen liepen te-hoop, en maakten een grondwet. — Of 't in '48 geschiedde, weet ik niet, maar 't jaar doet niet tot de zaak. — Volgens die grondwet zouden A, gedegradeerd worden tot schaap, en alle schapen verheven tot herders. Niet één zou voortaan de kudde leiden, drenken en scheren, maar allen zouden allen...
Dat ging niet! Ieder wou voorgaan. Ieder 't eerst drinken, of liever nog, alleen. Ieder had lust in scheren. Niemand wou geschoren worden. Bovendien, alles blaatte door elkaer, en de ooien konden haar eigen lammeren niet verstaan. Men<noinclude></noinclude>
imbrhtxc36yzh01lb2lv2rndtv4fmbi
Pagina:Multatuli, Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten (1871).pdf/76
104
89251
227001
2026-09-18T06:49:28Z
Havang(nl)
4330
/* Proefgelezen */
227001
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" /></noinclude><nowiki />
{{c|{{larger|'''MVIII.'''}}}}
Ik heb betoogd, en naar ik meen bewezen, dat specialiteiten geen nut stichten in de Volksvertegenwoordiging, en dat alzoo het aanpryzen en kiezen der zoodanigen nadeelig werkt. Doch ook meer regtstreeks dan door niet nuttig te zijn alleen, wordt het gehalte eener Vergadering door dat verderfelyk Specialismus verlaagd. Specialiteiten, ten-arbeid gesteld buiten hunnen bepaalden werkkring, veroorzaken positief kwaad.
De man die zich uitsluitend toelegt op één vak, is van het gewigt daarvan doordrongen, en wordt beheerst door de neiging dat gewigt te overschatten. Eene specialiteit is uit den aard der zaak pedant of erger. De zeeman minacht den onnozele die niet weet dat men <aan> dek zegt in-plaats van op dek. De industrieel staat verbaasd over de hoofdigheid van den militair, die in 't belang van 'n zoogenaamd defensie-stelsel, andere inzigten dan de zynen voorstaat omtrent de rigting van een spoorweg. De geleerde ergert zich aan den financier wiens bekrompenheid zekere uitgaaf voor 'n wetenschappelyk doel, wil schrappen van de begrooting. De grondeigenaar — specialiteit van ryk-zyn, ryk-blyven en<noinclude></noinclude>
j1wojeqrgte84v438bax7bweqp4ko4p
Pagina:Multatuli, Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten (1871).pdf/77
104
89252
227002
2026-09-18T06:52:05Z
Havang(nl)
4330
/* Proefgelezen */
227002
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|73}}</noinclude>ryker-worden — klaagt over 't Jacobinisme van den staathuishoudkundige die op herziening van 't kadaster aandringt. De fabrikant roept wraak over de voorstanders van lago tarieven. Enz, enz.
Wordt het algemeen belang gebaat door dien nayver? Dit is onmogelyk. Wy hebben in zulke Vergadering met meer te doen met de veronderstelde som van opgetelde intelligentien, het Volk moet zich behelpen met de verschillen die er overblyven na zoodanige wederzydsche neutralisatie van kracht, en ook de waarde dezer restantjes wordt op hare beurt door ongelyksoortigheid en divergentie vernietigd.
De onderscheidene takken van kennis worden ten-onregte verdeeld in twee hoofdsoorten, waarvan de eene den naam ''exacte wetenschap'' draagt, in-tegenstelling naar het schynt van de andere welker benaming nog moet worden uitgevonden. Men durft niet zeggen: inexact, en die schroom is te pryzen.
Want: inexacte wetenschappen zyn er niet. Alleen ons ''weten'' is inexact, doch het ideaal der wetenschap laat geen onjuistheid, geen transactie met omstandigheden, geen fictie, en dus geen parlements-waarheid toe. Een maatregel omtrent Volksbelangen is evenzeer of goed of niet goed, als 't product van twee cyfers al-dan-niet zeker getal uitmaken. De aan laatstbedoelde slotsom toegekende nauwkeurigheid heeft slechts eene uitsluitende beteekenis, in zooverre wy daarmede de wyze aantoonen waarop we tot ons resultaat geraakt zyn. Elk ander feit, op zichzelf beschouwd, is even exact. Het {{asc|ZYN}} liegt niet, onverschillig of wy ons in-staat voelen de bekende eigenschappen daarvan nauwkeurig te omschryven, dan of die ons vermogen van voorstelling of uitdrukking te boven gaan. Tegenzin in de moeite om meer ingewikkelde zaken tot klaarheid te brengen, noopte tenallen-tyde den mensch tot het byeenroepen van medewerkers, eene fout waaraan hy zich niet schuldig maakt, zoolang het de oplossing geldt van ''eenvoudige'' vraagstukken. Het doet<noinclude></noinclude>
m3dsllyv09mqczozqgd2majh45iqmo3
Pagina:Multatuli, Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten (1871).pdf/78
104
89253
227003
2026-09-18T06:54:27Z
Havang(nl)
4330
/* Proefgelezen */
227003
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|74}}</noinclude>nu niets ter-zake of die eenvoudigheid bestaat in het gering aantal factoren, in de vanzelf-sprekende geleidelykheid waarmee de syllogismen elkaer opvolgen, of in de stiptheid der terminologie die ons by zoodanige oplossing ten-dienste staat. In de beide laatste gevallen sluit uitgebreidheid geen eenvoud uit.
Vraagstukken nu over maatschappelyke belangen zyn, uit den aard der zaak, in zekeren zin niet eenvoudig.<ref>In zekeren zin. Vgl. I{{asc|DEE}} 167.</ref> De slotsom moet worden getrokken uit een zeer groot aantal factoren, die niet altyd met elkander in een in 't oog vallend verband staan, en welker terminologie gewoonlyk zeer vaag is. Welke dolzinnigheid beweegt nu den mensch, ter bereiking van een moeilyk doel een weg met hindernissen te kiezen, en slechts dan de voorkeur te geven aan gemakkelyker methode, indien er een punt moet bereikt worden, waarheen de toegang niet kan worden versperd?
Geen vakman, hoe ook beheerst door pedanterie, eigenbelang of opgedrongen partygenootschap, heeft het in zyne magt den mathematicus te belemmeren in 't stipt volgen van zynen logischen gedachtenloop. Toch kiest de wiskundige tot het oplossen van een probleem, de eenzaamheid. Collaboratie komt hem bespottelyk voor, al zy hy dan overtuigd dat niemand in staat is hem te doen wankelen in het vertrouwen op wiskunstige zekerheid.
Tot het onderzoeken echter van die andere problemen, omgeeft men zich met een tal van elementen die het nasporen van waarheid vierkant in den weg staan. Wij kennen de oorzaken dezer ongerymdheid (I{{asc|DEE}} 334) doch al moeten wy ons daarin schikken, het blyft toch pligt de afwyking van waarheid die hiervan een gevolg is, niet noodeloos te vergrooten. En dit doen wy, door het plaats geven aan ''specialiteiten'' in onze Volksvertegenwoordiging.<noinclude></noinclude>
d7b5r1nnavcl3gkdo8zoyi4mbhwthsk
Pagina:Multatuli, Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten (1871).pdf/79
104
89254
227004
2026-09-18T06:58:06Z
Havang(nl)
4330
/* Proefgelezen */
227004
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|75}}</noinclude><nowiki />
Indien reeds de optelling van gelykgezinde intelligentiën eene onmogelykheid is, welk resultaat is er te wachten van eene vereeniging die uit disparate elementen bestaat? Dit toch is de eigenaardigheid eener vergadering van specialiteiten in verschillende vakken. In schynbare afwyking van het axioom dat het geheel gelyk is aan de som der deelen, blykt ons dat de partiële vertegenwoordiging van alle byzondere belangen geenzins de behartiging van het algemeen belang medebrengt, ja zelfs zich daartegen verzet.
Ik zeide: ''in schynbare afwyking.'' Werkelyke afwyking van eene wiskunstige waarheid is onmogelyk. Kan de wiskunde het helpen, dat wy gewoon zyn ons nog onjuister uit te drukken dan de gebrekkige taal toelaat?
Het geheel zal gelyk zyn aan de som der deelen, indien die deelen op de tot bereiking van dit doel noodige wyze worden zamengevoegd. Misschien zou de stiptheid nog nadere omschryving vorderen, doch ik hoop begrepen te worden door ieder die weigeren zou een handvol gebroken glas voor 'n vensterruit, of een hoop bouwmaterialen voor een behoorlyke woning aantenemen. (I{{asc|DEE}} 2, 4) De ''cohaesie'' der deelen, en wel eene bepaalde cohaesie is noodig tot het vormen van 't gewenscht geheel.
Wat wordt er van dezen eisch, indien de deelen insteê van elkaar aantehangen en te completeren, elkander tegenwerken, in den weg staan, vernietigen?
Reeds in den aanvang myner I{{asc|DEËN}} betuigde ik gestemd te zyn tegen parlementaire regeringsvormen, doch tevens dat ik voorloopig niets beters wist in de plaats te stellen. Zoolang lafhartigheid en wantrouwen een hoofdrol spelen in de geschiedenis der mensheid, zal de routine-staatsman zich onwysgerig tevreden stellen met dergelyke pogingen om by mangel aan waarheid, iets te geven waaruit soms eene berusting wordt geboren die op rust gelykt. (I{{asc|DEE}} 7).
Soms. Misschien moest ik zeggen: zelden. Sporadische<noinclude></noinclude>
chpve8atgkl773c5uin8iwqx55rcbpo
Pagina:Multatuli, Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten (1871).pdf/80
104
89255
227005
2026-09-18T07:00:43Z
Havang(nl)
4330
/* Proefgelezen */
227005
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|76}}</noinclude>revolutien en epidemische ontevredenheid, beiden vooral niet minder frequent onder constitutionele regeringsvormen dan in werkelyke monarchien, bewyzen de ondoelmatigheid van het vertegenwoordigend stelsel. Zy die dit stelsel voorstaan, gaan uit van een punt dat niet alleen hùn onaantastbaar voorkomt, maar dat evenzeer door de tegenstanders wordt geëerbiedigd. ''Een Volk heeft het regt zichzelf te regeren.''
De monarchalen zeggen niet anders, of althans, waar ze iets anders beweren, bewyzen zy hun eigen cathechismus niet te kennen. Wel zeker, het Volk regeert zichzelf. De vraag is maar of het deze magt en dezen pligt delegeert op ééne persoon, op duumviren, op driemannen, op tetrarchen, op decemviri, op zeventig, op drie-vierhonderd, of op meer? En tevens op welke wyze de tot het uitvoeren van den regeerpligt te kiezen personen worden aangewezen? A{{asc|LEXANDER}}
maakte zich, naar 't fabeltje luidt, op z'n sterfbed wat al te gemakkelyk van de zaak af, door op de vraag, wie hem opvolgen zou, heel naïf te antwoorden: de waardigste!
Wel zeker, dat zou voor alle partyen het beste zyn, en wie zich tegen die uitspraak verzet, verdient niet door den waardigste geregeerd te worden.
Wie ''is'' de waardigste? Dat is de vraag. Ik stem voor ''ik''. Gy voor ''gy''. Hy voor ''hy''. Alternaal ikheden. De geheele natie bestaat op eenmaal uit waardigsten.
Dit eenmaal aangenomen, zou er moeten worden uitgemaakt, wie onder al die waardigsten de allerwaardigste is? En daarop volgt weder een gelyke stryd, waarin natuurlyk zelf-kennis en bescheidenheid een treurige rol spelen. Van stryden moe is men bedacht op vergelyk. By-gebrek aan middelen om uittemaken wie van al die allerwaardigsten de meest-allerwaardigste is, wordt er voorgesteld dezen of genen ''daarvoor te houden''. Wien? Den sterksten arm. Den besten schutter. Den snelsten looper. Den besten spreker. Den langsten. Een dwerg. Den diksten. Een skelet. Den ryksten.<noinclude></noinclude>
qpjx70o6n6jv5shap66iq3v2jbkkvgm
Pagina:Multatuli, Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten (1871).pdf/81
104
89256
227006
2026-09-18T07:04:12Z
Havang(nl)
4330
/* Proefgelezen */
227006
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|77}}</noinclude>Een bedelmonnik. Een man, den oudsten. Eone vrouw, de schoonste. Een kind, het onnoozelste. Een waarzegger. Een profeet. Een derwisj. Een fakir. Iemand die raadsels oplost. Een ruiter wiens paard na een bepaald oogenblik 't eerst hinnikt...
Nieuwe stryd. «Myn fakir is haveloozer dan de uwe. Myn skelet rammelt uitstekend. Zie myn candidaat cens, hy loopt de zon voorby. Gekheid.., ik stel u hier iemand tot koning voor, die twee etmalen achtereen redevoeren kan, zonder kuchen hy spreekt over al wat ge wilt. Alles verkeerd.., wy moeten 'n koning hebben die tooveren kan, dat is 't ware. Ziehier een man die wèl is met god, en dus baas-speelt over de elementen. Als we hem op den troon zetten, zal 't altyd mooi weer zyn. Enz.
Neen, nog niet: ''enz.'' Eerst volge hier de parabel over koning KRATES in de Minnebrieven, waarnaar ik verwys.
Hoe nu ook de stryd eindige, steeds blyft het waar dat het Volk zelf altyd beginnen moest met eene daad van souvereiniteit, al bestond dan ook die handeling in het eensvooral afstand doen van gezag. De aanhangers van het ''droit divin'' vergeten gewoonlyk dat het goddelyk regt zich nooit zou gehandhaafd hebben zonder den eerbied der ''meerderheid'' voor dat regt, en de voorstanders van stemmen-tellen zien voorby dat hunne methode letterlyk dezelfde is als die waardoor het ''droit divin'' in de wereld werd gebragt. De stembriefjes uit S{{asc|AMUËLS}} tyd zyn verloren gegaan, doch men mag aannemen dat hy wist te kunnen rekenen op de kiezers van die dagen, toen hy in z'n tiende hoofdstuk — en in 't zestiende nogeens! — den uitslag van 't plebiscit verkondigde met olie. Wie dit betwyfelt, en meent dat S{{asc|AMUËL}} het volk niet raadpleegde, moet erkennen dat hyzelf in dat geval onbeperkt depositaris was van den algemeenen wil, of althans de ''meerderheid'' op z'n zy had. Het verschil tusschen de beide hoofdrigtingen van regeringsvorm doet denken aan 't onder-<noinclude></noinclude>
cer3tk4rqoz1xokelga5qnjcigllslm
Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Jan Verhoeven
100
89257
227008
2026-09-18T07:19:12Z
Vincent Steenberg
280
begin
227008
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox thema
| naam = Jan Verhoeven
| afbeelding =
| beschrijving = Bronnen bij de Nederlandse schilder, aquarellist, lithograaf en journalist [[w:Jan Verhoeven (1870-1941)|Jan Verhoeven]]
| artikelwikipedia =
}}
== Verzamelen - Musea - Tentoonstellingen ==
=== Tentoonstellingen ===
;1912
*''Moderne Kunst Kring (Cercle de l’art moderne). Catalogue des ouvrages de peinture, sculpture, dessin, gravure'', Stedelijk Museum, Amsterdam, 6 oktober-7 november 1912.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (5 oktober 1912) [[Het Nieuws van den Dag/1912/Nummer 13135/De Moderne Kunstkring|‘De Moderne Kunstkring’]], ''Het Nieuws van den Dag'', Zesde Blad, [p. 1].
**Gio. (7 oktober 1912) ‘Moderne Kunst Kring’, ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Tweede Blad, p. 7.
**Anoniem (9 oktober 1912) [[:s:fr:Le Cercle d’art moderne|‘Le Cercle d’art moderne’]], ''La Gazette de Hollande'', p. 3.
**C.L. Dake (15 oktober 1912) [[De Telegraaf/Jaargang 20/Nummer 7292/Avondblad/De Moderne Kunstkring|‘De Moderne Kunstkring’]], ''De Telegraaf'', Avondblad, Tweede Blad, p. 8.
**G.H. Marius (15 oktober 1912) [[Het Nieuws van den Dag/1912/Nummer 13143/Moderne Kunstkring (2)|‘Moderne Kunstkring. — Stedelijk Museum, Amsterdam. II’]], ''Het Nieuws van den Dag'', 2e blad, p. 7.
[[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal beeldende kunst|Windhausen, Paul 2]]
aypkkkw0xp65vfjdi05miwbyrt334cv
Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/België/Barok en Rococo/Pieter Boel
100
89258
227011
2026-09-18T07:44:13Z
Vincent Steenberg
280
begin
227011
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox thema
| naam = Pieter Boel
| afbeelding = Portret van Peeter Boel, RP-P-1940-927 cropped.jpg
| alt = Portret van Pieter Boel
| beschrijving = Bronnen bij de Zuid-Nederlandse schilder, tekenaar, tapijtontwerper en prentkunstenaar [[w:Pieter Boel|Pieter Boel]]
}}
== Algemeen ==
== Inleidingen - Hand- en leerboeken ==
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Peter Boel|“Peter Boel”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p. 141.
== Verzamelen - Musea - Tentoonstellingen ==
=== Verzamelen ===
==== Veilingen ====
;1867
*''Catalogue de la collection de dessins anciens et modernes, galeries, livres à figures et sur les arts et première partie des gravures et eaux-fortes de toutes les écoles de feu m. Herman de Kat (van Oost- en West-Barendrecht et Carnisse)'', Dirk A. en A.J. Lamme, Hôtel des Notaires, Rotterdam, 4-8 maart 1867.<br>Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (9 maart 1867) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/1867/Nummer 68/De belangrijke veiling|‘De belangrijke veiling van prenten en teekeningen, […] nagelaten door den heer H. de Kat van Oost- en West-Barendrecht en Carnisse, […]’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', [p. 2].
=== Musea ===
=== Tentoonstellingen ===
[[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal beeldende kunst]]
3gwvd56umxn05bi4begpkfcsgebn0bl
Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/Barok en Rococo/Jan Davidsz. de Heem
100
89259
227017
2026-09-18T08:05:41Z
Vincent Steenberg
280
begin
227017
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox thema
| naam = Jan Davidsz. de Heem
| afbeelding = Jan Lievens - Portrait of Jan Davidsz. de Heem.jpg
| alt = Portret van Jan de Heem door Jan Lievens, ca. 1636
| beschrijving = Bronnen bij de Noord-Nederlandse schilder en tekenaar [[w:nl:Jan Davidsz. de Heem|Jan Davidsz. de Heem]]
}}
== Inleidingen ==
== Verzamelen - Musea - Tentoonstellingen ==
=== Verzamelen ===
==== Veilingen ====
;1767
*''Catalogus van een fraay en uytmuntend kabinetje met konstige schilderyen door de eerste Nederlandse meesters'', Tideman, Amsterdam, [18 maart] 1767.<br>Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (10 maart 1767) [[Amsterdamsche Courant/1767/Nummer 30/B. Tideman, J. Ottens de Jonge, C. Blasius en H. de Winter|‘B. Tideman, J. Ottens de Jonge, C. Blasius en H. de Winter, Makelaars, zullen op Woensdag den 18 Maart, […] t’Amst. […] verkopen, […] [advertentie]’]], ''Amsterdamsche Dingsdagsche Courant'', [p. 2].
=== Tentoonstellingen ===
;1881
*''Tentoonstelling van schilderijen van oude meesters in de zalen van het Gothische Paleis in het Noordeinde te ’s Gravenhage ten behoeve der watersnoodlijdenden'' […], Paleis Noordeinde, Den Haag, 20 maart-30 april 1881.<br>Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (26 april 1881) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 215/Nummer 97/De tentoonstelling|‘De tentoonstelling van kunstvoorwerpen van oude meesters, te ’s Gravenhage, ten behoeve der Watersnoodlijdenden, onder de Hooge Bescherming van HH. MM. de Koning en de Koningin. VII. Figuur- en stilleven-schilders’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p. 581].
*''Collectie Goudstikker'', Pulchri Studio, Den Haag, oktober 1917, oktober-november 1917.<br>Aankondigingen en recensies:
**Ω (12 oktober 1917) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 90/Nummer 28937/Ochtendblad/Kunst in Den Haag|‘Kunst in Den Haag. Konijnenburg bij Kleykamp. – De verzameling-Goudstikker. – Groepen in Pulchri’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, tweede blad, p. 5.
;1939
*''Tentoonstelling van oude schilderijen der Collectie N.V. Kunsthandel P. de Boer, Amsterdam'', Koninklijke kunstzaal Kleykamp, 's-Gravenhage, 8 juni-3 juli 1939.<br>Recensies en aankondigingen:
**Anoniem (23 juni 1939) [[Haagsche Courant/Nummer 17294/Tentoonstelling van oude schilderijen|‘Tentoonstelling van oude schilderijen’]], ''Haagsche Courant'', tweede blad, p. 3.
[[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal beeldende kunst]]
8li0tmboivj18zclskvi0etl244zi36
Pagina:Multatuli, Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten (1871).pdf/83
104
89260
227026
2026-09-18T09:58:39Z
Havang(nl)
4330
/* Proefgelezen */
227026
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|79}}</noinclude>had de regeering van dien eenling A, allerdrukkendst gevonden, maar bevond zich niet veel beter onder de tyrannie van allen over allen. Hier volgt het vertegenwoordigend stelsel. Indien we eens niet allen te-gelyk blaatten, doch dat regt slechts toekenden aan . . . zeventig? »
― Reactie! riep een opgewonden lam dat niet vry was van carbonarisme.
― Geenszins, antwoordde de eerwaardige hamel van wien het voorstel was uitgegaan, en die veel wol was kwyt-geraakt onder 't regime der panarchie. Ik verzeker u op myne republikeinsche eer, dat het niet in myne bedoeling ligt terugtekeeren tot de alleenheersching. Eens-vooral, weg met A! Hy is en blyve ontherderd . . .
― Weg met A, blaatte de kudde. — Ik ben 't volkomen met u eens. Dit is dus afgedaan. Maar indien we eens...
Zie verder het kiesreglement in alle beschaafde weiden. Het werd onder 't uiten van ontelbare ''weg met A's en leve de constitutie's'' aangenomen. Men kuipte, adverteerde, beval kandidaten aan, en telkens werd deze of geene byzondere hoedanigheid van een schaap onder de aandacht der kiezers gebragt. Mooi blaten en veel wol waren de gewone gronden van voorkeur.
Maar ach, de kudde prospereerde niet. Ieder was ontevreden. ''Houlette'' en hamelbel gingen gedurig over van den een op den ander, en men begon intezien dat niet elke verandering... — Terugkeeren tot A.? Nooit! — Nooit, nooit, nooit!
― Weg met A.!
― Zeker, dit blyft zoo! We houden vast aan 't vertegenwoordigend stelsel. Maar wy moeten anders kiezen. Ik stel voor, geene schapen aftevaardigen dan die byzonder geacht zyn in hun district.<noinclude></noinclude>
jsih27jf4tq5ooawgh874ltocy1i2iq
Pagina:Multatuli, Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten (1871).pdf/84
104
89261
227027
2026-09-18T10:03:17Z
Havang(nl)
4330
/* Proefgelezen */
227027
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|80}}</noinclude><nowiki />
Acclamatie.
Voorts...
— Weg met A.!
— Zeker, weg met A. Maar we moesten ons doen vertegenwoordigen door iemand die verstand heeft van scheren. Er zyn leden in ons parlement die nooit 'n schaar in de poten hebben gehad. Dat is een groote fout, waarde medeschapen. Sedert de dagen van dien vervloekten A...
― Weg met A.!
― Precies, weg met A.! Sedert den tyd van dien tyran, worden er veel taken niet behoorlyk behartigd. 't Eene schaap wordt in 't geheel niet geschoren, en 't andere alle weken. Ja zelfs worden er sommigen tegen alle regt en rede... gevild. Vanwaar komt dit, geachte medeschapen? Dood-eenvoudig hiervan, dat we in onze Vertegenwoordiging gebrek hebben aan... deskundigen, aan schapen van 't vak. Op die wyze voortgaande, zouden we niets gewonnen hebben sedert het verdryven van den geweldenaar...
― Weg met A.!
― Tot in alle eeuwigheid, weg met A.! Om alzoo in ons parlement het ware, echte, oude, onvervalste scheersysteem gehandhaafd te zien, heb ik de eer u een candidaat voortestellen, die van 't scheren een bepaalde studie heeft gemaakt. In de dagen der dwingelandy....
― Weg met A.!
― Gewis. Onherroepelyk weg met A.! Dit ben ik volkomen met u eens... doch laat ons voortgaan, de stembus wacht. Myn candidaat heeft overvloediglyk bewyzen gegeven dat hy scheren kan. Bovendien is hy zeer geacht in zyn district. Maar dit is nu byzaak. Hoofdzaak is dat hy uwe Vertegenwoordiging zal kunnen voorlichten by elke épineuse-scheerkwestie. Hy zal de wankelende overtuigingen steunen, de verdwaalden teregtbrengen, de styfhoofdigen overreden, de on wetenden onderrigten, den weerspannigen ontzag inboeze-<noinclude></noinclude>
16852u6eeykm0yu2pj7jabot4yndcqe
Pagina:Multatuli, Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten (1871).pdf/85
104
89262
227028
2026-09-18T10:07:49Z
Havang(nl)
4330
/* Proefgelezen */
227028
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|81}}</noinclude>men... alles door 't prestige zyner eigenaardige kunde. Wat allen te-zamen niet weten, weet hy alleen. Wat der algemeene aandacht ontsnapte, is zyn byzonder eigendom. Wat anderen duister is, ligt hem klaar voor oogen. Kiezers, bedenkt het gewigt uwer stemming Erkent dat onze weide dringend behoefte heeft aan zulk een schaap in de Vertegenwoordiging. Op dus, op! Allen ter stembus, en kiest blatend uit onbeklemde borsten: leve de constitutie...
— Weg met A!
― Voorzeker weg met A.! Kiest als uit éénen bek, onder 't aanheffen van weidelievende kreten, tot uwen parlements-belhamel...
― Wien denkt ge, lezer? Wel, den ouden weggejaagden A, die de voorpoort was uitgeworpen, maar in hoedanigheid van ''Specialiteit'' weder wordt binnen-gesmokkeld door 'n achterdeurtje.
De geschiedenis der meeste dwalingen beweegt zich langs den omtrek van een cirkel. Op despotisme volgt ontevredenheid, verzet, omwenteling. Uit dit alles ontstaan allerlei archiën die ― dikwyls vry onjuist ― den naam van republiek dragen. Hoe ook de vorm zy die de alleenheersching verving, ze wankelt gedurig tusschen dwingelandy en regeringloosheid. In 't eerste geval is de kring reeds terstond vry geleidelyk gesloten, tenzy men groot onderscheid make tusschen de tyrannie van 'n enkele, van eenigen of van velen. By anarchie werpt men zich in de armen eener persoonlykheid die zich byzonder heeft toegelegd op 't stichten van orde, eener gezags-''specialiteit'' die al zeer spoedig ''nolens volens'' ― want niemand is tyran voor z'n genoegen ― het voorbeeld volgt van den despoot dien men wegjaagde. Moet dit altyd zoo blyven? Wie weet! Wy trachten naar het betere. Dit trachten is onze roeping, en juist daarom is het pligt de middelen ter verbetering met oordeel te kiezen.<noinclude></noinclude>
kcksi8k9ubek62lm11u174jht184bwm
Pagina:Multatuli, Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten (1871).pdf/86
104
89263
227029
2026-09-18T10:11:17Z
Havang(nl)
4330
/* Proefgelezen */
227029
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|82}}</noinclude><nowiki />
De proeven die sedert korten tyd op het vaste land van Europa, en in Engeland sedert eeuwen, genomen werden, leverden gebrekkige resultaten op. Aannemende dat elk Volk het regt heeft over zichzelf te beschikken, ryzen er vele vragen, welker beantwoording zoo moeilyk is, dat wy door de erkenning van dat regt nog zeer weinig gevorderd zyn. Wat is een volk? Vormen de Scandinaviërs één Volk? Hebben de Friezen regt op zelfbeschikking als alleenstaande natie? Vragen van die soort zyn er honderden.
Al konden zulke kwestiën behoorlyk ― d. i. met terzydestelling van diplomatieke fictiën die by den dag veranderen worden ― opgelost, dan staan wy voor nieuwe moeielykheden. Het is zeer gemakkelyk eene natie toeteroepen: gy zyt uwe eigene meesteres, beschik, beveel! Wie moet antwoorden op dien eisch? Wie is geregtigd tot gebruik-maken van 't geschonken of veroverd voorregt? Hoe wit zich de wil van 'n Volk? Of, erger nog, ''heeft'' dat Volk 'n wil? Eén wil zeker niet, en dit komt met géén wil vry-wel overeen.
Daarna dwaalt men af op den kinderachtigen uitweg van 't stemmen tellen, en tot het onwysgeerig aannemen van eenen ''veronderstelden'' Volkswil, dien men meent te kunnen opmaken uit stemmingen welker uitslag en beteekenis beheerst worden door een willekeurig zaemgesteld kiesreglement.
En deze reeds zoo onnauwkeurige manifestatie leidt tot nog onzuiverder resultaten, dan 't geval wezen zou indien zekere bepaalde zaak aan 't oordeel der menigte werd onderworpen. Die menigte kiest nu slechts generale gevolmagtigden, die te-zaem genomen niet den minsten waarborg opleveren, dat hunne majoriteits-meening met den wil van de Natie overeenstemt.
Zoo stuiten we in 't parlementair stelsel overal op onnauwkeurigheid, op genoegen nemen met zeer ruwe benadering, op fictie, en ... op misleiding.
Al de gebreken die uit de aangestipte moeilykheden voort-<noinclude></noinclude>
ckjp5dxk7htwhp4n3nrle6i6nn56bdn
Pagina:Multatuli, Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten (1871).pdf/87
104
89264
227030
2026-09-18T10:16:24Z
Havang(nl)
4330
/* Proefgelezen */
227030
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|83}}</noinclude>vloeien nu eens aannemende als onvermydelyk, dan blyft toch de mogelykheid bestaan het voorhanden materiaal van staatkundige gegevens eerlyk toetepassen.
― En ... dit doet men niet. Lezen wy niet dagelyks in onze couranten dat B. C. D. ik sla nu A. over, om den schyn van ondeugende toespeling op m'n schapen-parabel te ontgaan vernemen wy niet dagelyks dat het onze pligt is voor ''die heeren te stemmen, juist om redenen die hen tot vertegenwoordiging des Volks onbevoegd maken?''
De een heeft zich byzonder toegelegd op den handel...
Dat zal hem te-pas komen als hy een winkel opzet. Goed succès! Maar daarmede heeft het V{{asc|ADERLAND}} niets te maken.
De tweede was jaren lang in Indië...
We willen hopen dat hy ryk is, of 'n behoorlyk pensioen heeft zonder leverziekte. Doch dat gaat het V{{asc|OLK}} niet aan.
Een derde is fabriekant. "Het fabriekwezen, myne heeren, het fabriëkwezen...
Zeer wel! Ook dat behoort tot den S{{asc|TAAT}}. Maar ook dat ''is'' de Staat niet.
Een vierde candidaat is byzonder bekwaam in 't Loodswezen. Hy weet den weg in de zeegaten...
Dat is juist de weg dien we 't V{{asc|ADERLAND}} niet willen opsturen.
Zie dien vyfden eens. Men aanbidt hem in z'n district...
Wel, laat hem dan blyven waar hy bekend is en aangebeden wordt. Het V{{asc|OLK}} kent en aanbidt hem ''niet''.
Gy zult toch dezen zesden niet afwyzen. Hy behoorde sedert z'n prille jeugd van familiewege tot de zóó-en-zóó party. Hy is van-ouder-tot-ouder... ''aan'' en ''ist'', een echte!
Dat zal z'n grootmama pleizier doen van wie hy die anery geërfd heeft, maar het V{{asc|OLKSBELANG}} heeft andere eischen. Laat men dien man eene plaats aanbieden in de een of andere kamer van z'n familie, als daar door 't overlyden van 'n<noinclude></noinclude>
l1g6vd9qzc6cxcaty73il470l498j55
Pagina:Multatuli, Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten (1871).pdf/88
104
89265
227031
2026-09-18T10:20:03Z
Havang(nl)
4330
/* Proefgelezen */
227031
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|84}}</noinclude>oudtante vacature is. De S{{asc|TAAT}} is niet gediend met lieden die de oplossing aller maatschappelyke vraagstukken meebragten uit hun luiermand.
― Wraakt ge ook den zevenden die als ''specialiteit'' in...
―In 't ''een-of-ander, connu!'' Ja, ik wraak ook hem. Ik ontzeg ieder het regt Volksvertegenwoordiger te zyn, die dat regt grondt op iets anders ― wat ook! ― dan kennis van de behoefte des Volks in het algemeen, dan toewyding aan de belangen van het Volk in het algemeen. Het volgen eener vooruit bepaalde rigting op wetenschappelyk, sociaal of politisch terrein, bewyst of onbekwaamheid of verraad, en dit laatste is immer het geval by het voorstaan van ''byzondere belangen''. De algemeene zaak is in de hoogste maat integraal, en moet behandeld worden als zoodanig.
Ik weet zeer goed dat het vertegenwoordigend stelsel in 't algemeen, ook zonder verkeerde toepassing in de onderdeelen, aan dezen laatsten eisch niet kan voldoen. Doch wie dit toestemt, zal erkennen dat wy de daaraan klevende gebreken niet willens en wetens mogen vermeerderen. Hoe gebrekkig ook de wil des Volks door zyne afgevaardigden wordt kenbaar gemaakt, er is weinig hoop op beterschap, indien wy opzettelyk voortgaan onbevoegden te belasten met die moeielyke taak. Zien de liberalen niet in, dat zy zich bespottelyk maken in de oogen der behouders, door dagelyks blyk te geven dat zy hun eigen Stelsel of niet begrypen, of moedwillig verkrachten? Is er logica in den roep: weg met Gods-genade! als men te-gelyker-tyd zweert by de genade van Profr. X. of Y.? Met welk regt recuseert men het overwigt van een B{{asc|OURBON}} of anderen Krates, als men stokstyf beweert dat het leekepligt is, eerbied te hebben voor de militaire kunde van Luitenant Q.? Wierp men tronen en bidstoelen omver, om plaats te maken voor katheders? Millioenen en millioenen plebisciteerden sedert eeuwen voor 't gezag van den Paus. Weg met die meerderheid, zeggen we<noinclude></noinclude>
di2fw35gr5xj4b4b6mic35diwl3e9ph
Pagina:Multatuli, Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten (1871).pdf/89
104
89266
227032
2026-09-18T10:24:29Z
Havang(nl)
4330
/* Proefgelezen */
227032
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|85}}</noinclude>nu, wy weten beter! Maar... de anderhalve stem uit Schiedam die den jeneverstoker Z, zoo byzonder bevoegd rekent tot het beslissen van industriële ― en alle andere! ― kwestien, dàt is 'n andere heiligheid, daaraan mag niet geschud worden! J{{asc|OZUA}} deed de zon stilstaan. Dit werd aangenomen door duizende stemmen. Vyf- zesduizend jaar voteerde 't mensdom de onschendbaarheid van J{{asc|OZUA}}'s wonder. ''Die'' meerderheid wordt op-eenmaal terzy gezet en ik doe hartelyk mee! ― maar mogen we nu telkens 'n nieuwen J{{asc|OZUA}} erkennen in ieder dien 't gelukte zich door 'n paar dozyn kiezers te doen proclameren voor 'n specialiteit in stilstaan?
Wie de aanbevelingen der candidaten ontleedt, staat verbaasd over de botheid van lezers en de onbeschaamdheid van dagbladschryvers. Deze heeren nemen ''niet'' eens de moeite hunne félonie te verbergen, en dringen brutaal aan op de verkiezing van dezen of genen, om redenen die juist den candidaat het lidmaatschap in de kamer zouden onwaardig maken, indien hy schuldig ware aan de Kamerdeugden waarvan hy beticht wordt. Laat ons hopen dat er veel gelasterd wordt in die aanbevelingen! Maar in dit geval is 't vreemd dat de betrokkenen zich niet verdedigen. Nooit las ik te-dierzake eene regtvaardiging. Nooit werd een dagbladschryver voor den regter gedaagd, omdat hy dezen of genen in-staat achtte, als Kamerlid het algemeen welzyn opteofferen aan byzondere belangen. Nooit eischte een aanstaand vertegenwoordiger des Volks, herstel van eer na de aantyging dat hy gereed-stond dat Volk naar de mate van zyn vermogen te verraden als ''specialiteit''. Integendeel, de Fritsjens leggen vry onnozel hun schitterenden staat van dienst over, en schynen te gelooven dat na hunne verkiezing, ''tout sera pour le mieux dans le meilleur des parlements possible.''
Het best-mogelyk parlement? Dit verkrygen we op die wyze niet!
Wie als ''specialiteit'' de kamer betreedt, voelt zich genoopt<noinclude></noinclude>
9yox9jdn3o7nps90wyqhwgkw5ctzj85
Pagina:Multatuli, Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten (1871).pdf/90
104
89267
227033
2026-09-18T10:29:43Z
Havang(nl)
4330
/* Proefgelezen */
227033
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|86}}</noinclude>z'n kiezers te doen zien dat hy wel terdege de man is waarvoor hy zich... in de societeit G{{asc|EZELLIGHEID}} uitgaf. Men was gewoon hem daar gekleed te zien in iets wat naar uniform geleek. Ook schoor de barbier z'n nekharen weg. En z'n rok werd geborsteld door 'n gewezen wachtmeester-titulair... een krygskameraad uit de dagen van 't oorlogzuchtig garnizoensleven. Zou, na dit alles, het geacht lid uit de G{{asc|EZELLIGHEID}} mogen zwygen by 't behandelen der vraag, hoe we de Pruisen uit het land houden? Dat zy verre! ''specialité oblige!''
Het ruischt hem in de ooren hoe z'n kiezers elkaer toeroepen: "'t zal me benieuwen wat onze man zegt over die linie van defensie. Zoo-iets is juist z'n fort."
Nu, die kiezers krygen hun zin. "Onze man" praat mee...
Ook hy weet wat een linie is ― gelukkiger dan ik, die 't tot nog toe niet weet ― en hy licht de vergadering voor, al zy 't dan niet met technische kennis, dan toch met wat kennis van de terminologie der techniek. De kruienier van z'n dorp voelt iets in zich van 'n C{{asc|AESAR}} of N{{asc|APOLEON}}, by 't verondersteld ''hear, hear!'' dat de aandacht scherpt op de oorlogswysheid van zyn afgevaardigde. De geldwisselaar op den hoek is wat huiverig geworden in 't aannemen van ''Cassenscheine'', na die redevoering van onzen man. 't Is toch maar zeker dat {{asc|VON}} M{{asc|OLTKE}} geen raad weten zal met die nieuwe linie, en dat alzoo de solvabiliteit van den Pruisischen Staat...
"Onderwys? Wacht even, straks zal onze dominé die zaak eens behandelen. We zonden hem naar den Haag, omdat het preeken hem wat lastig viel ― hy hoest zoo, en kan de stovenlucht ― niet verdragen maar onderwys is z'n stokpaardje. Hy kathechiseerde altyd 'n kwartier over den tyd en op z'n zesde jaar al kon m'n kleine jongen 't heele gebed van M{{asc|ANASSE}} van-buiten, zoodat nu die réorganisatie van de hoogescholen wel in orde komen zal. Liberaal is hy... van belang! Hy preekte zonder bef, en z'n vrouw heeft gedanst op den zilveren bruiloft van onzen burgemeester."<noinclude></noinclude>
2eg49lkidsgclregeuxytazpgakrggb
Pagina:Multatuli, Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten (1871).pdf/91
104
89268
227034
2026-09-18T10:33:38Z
Havang(nl)
4330
/* Proefgelezen */
227034
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{asc|87}}</noinclude><nowiki />
"Accynsen? Nu, dat is een kolfje naar de hand van onzen X. Hy is graanhandelaar, en heeft molens ook. Altyd lag hy overhoop met de kommiezen van 't gemaal. Hy is door-en-door thuis in die zaken... doorkneed! Lees eens wat onze "provinciale" van hem zei, toen hy gekozen zou worden. De provinciale zei dat... dat... niemand zoo byzonder thuis was in accynsen als X. De behouders zullen 't hard te verantwoorden hebben als hy begint. Want... praten kan hy... kyk! Verleden by den brand heeft hy 'n toespraak gehouden, wel 'n half uur lang. De spuitgasten stonden perplex, en toen 't dak instortte had hy nog niet gedaan. Ik verzeker u dat hy niet voor niemendal naar den Haag is gezonden."
't Is nu maar te hopen dat er geen brand ontstaat in den Haag of Nederland, in de Kamer of onder 't Volk. De welsprekende gemaal-specialiteit mogt de spuitgasten eens roerloos praten!
Het doet me overigens genoegen dat die X zoo'n goede spreker is, daar hy my hierdoor aanleiding geeft terug te komen op de specialiteit van mooipraters, een ras dat ons moest doen gloeien van eerbied voor den uitvinder van 't persisch insectenpoeder. De menschenvriend H{{asc|AKIM}} H{{asc|HAFIZ}} ― daar ik niet weet hoe de man heette, willen wy aannemen dat die naam hem is toegekend door de meerderheid eener Vergadering die 't ook niet wist ― die H{{asc|HAFIZ}} heeft aanspraak op onze dankbaarheid, al ontwaren we dan by warm weder en kamerzittingen, dat z'n pogingen nog altyd gedeeltelyk onbekroond bleven. ''In magnis voluisse''... o edele H{{asc|AKIM}}, troost u daarmee! De specialiteit van mooi-praten, publiek-spreken, oratorisch talent, welsprekendheid de frequentste onder alle specialiteiten is een ware ziekte, eene besmetting, eene pest die uitgeroeid behoort te worden, een vloek dien men bezweren moet.<noinclude></noinclude>
ergaaowbbie3jprvbn30l4jyqds5tg8
Pagina:Multatuli, Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten (1871).pdf/102
104
89269
227035
2026-09-18T10:36:05Z
Havang(nl)
4330
/* Proefgelezen */
227035
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|98}}</noinclude><nowiki />
Welk werkstuk heeft ooit onze Kamer voortgebragt? Welk belangryk denkbeeld is uit haar voortgekomen? Welke blyken gaf zy van besef harer verpligtingen? Op welk gebied leverde zy voorbeelden ter navolging? In welk opzigt was zy uitstekend? Wat heeft het Vaderland aan zyne Vertegenwoordiging te danken?
Uit overvloed van individuele specialiteiten in allerlei vakken, werd zy altyd verhinderd collectief te zyn wat zy uit den aard der zaak wezen moest: ''algemeene'' {{asc|SPECIALITEIT}} ''ter behartiging van de belangen des'' V{{asc|OLKS}}.
{{lijn|6em}}<noinclude></noinclude>
r7gb9z9ykh01lwsnlb8du29g7p7l2bo
Pagina:Multatuli, Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten (1871).pdf/92
104
89270
227036
2026-09-18T10:50:01Z
Havang(nl)
4330
/* Proefgelezen */
227036
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />88}{{c|</noinclude><nowiki />
Ik heb my onlangs in de I{{asc|DEËN}} hiermede te lang bezig gehouden, om daarby nu te blyven stilstaan. De belangstellende lezer wordt naar dat werk verwezen, en ik zal dus hierover nu niet meer zoggen dan tot het aanwyzen van den nadeeligen invloed dezer soort van specialiteit op de Vertegenwoordiging des Volks noodig is.
Welsprokendheid in den zin dien men gewoonlyk aan dat woord hecht, behoort te-huis op den kansel. Het opdringen, van ongerymdheden kan niet gelukken zonder zeker ''flux de bouche'' dat we aan goochelaars, geestelyken en biologen moesten overlaten. By het nuchter behandelen van zaken ― en dit is zoowel voor de balie als op de Volkstribune een vereischte ― komt het aan op de zaken zelf, en niet op de wyze waarop deze of gene praat-specialiteit die zaken weet voortestellen. De aangevoerde ''feiten'' behooren wel te spreken, en kunnen dan de welsprekendheid van den rhetor zonder schaê missen niet alleen, maar worden daardoor in het duister gesteld. Welke waarde heeft de vryspraak van den beschuldigde, indien men daarby de bekwaamheid van zyn verdediger op den voorgrond zet? Welk vertrouwen kan het Volk stellen in de doelmatigheid van een genomen maatregel, wanneer daartoe beslist is onder den indruk der redevoering van een mooiprater? Men bedenke dat het by behandeling van zaken niet om overreding tedoen is, niet om 'n kinderachtigen triumf over tegenstanders, niet om de problematische eer van 't laatste woord. De vraag is hoe de feiten zyn, hoe die van elkander af hangen, hoe er moet gehandeld worden om ze in de toekomst, naar wensch te leiden. En dit doel wordt niet bereikt door oratorische inspanning of overspanning. Erger nog, dat doel wordt niet eenmaal nagejaagd. Het spreken zelf staat dikwyls het belang der zaak waarover men spreekt, in den weg, als 't luid gesis òm stilte de stilte in den schouwburg. Het is den specialiteit-prater minder om 't<noinclude></noinclude>
9jcvobb8v2qzxkk5c3zyovra8072vgl
227037
227036
2026-09-18T10:51:06Z
Havang(nl)
4330
227037
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|88}}</noinclude><nowiki />
Ik heb my onlangs in de I{{asc|DEËN}} hiermede te lang bezig gehouden, om daarby nu te blyven stilstaan. De belangstellende lezer wordt naar dat werk verwezen, en ik zal dus hierover nu niet meer zoggen dan tot het aanwyzen van den nadeeligen invloed dezer soort van specialiteit op de Vertegenwoordiging des Volks noodig is.
Welsprokendheid in den zin dien men gewoonlyk aan dat woord hecht, behoort te-huis op den kansel. Het opdringen, van ongerymdheden kan niet gelukken zonder zeker ''flux de bouche'' dat we aan goochelaars, geestelyken en biologen moesten overlaten. By het nuchter behandelen van zaken ― en dit is zoowel voor de balie als op de Volkstribune een vereischte ― komt het aan op de zaken zelf, en niet op de wyze waarop deze of gene praat-specialiteit die zaken weet voortestellen. De aangevoerde ''feiten'' behooren wel te spreken, en kunnen dan de welsprekendheid van den rhetor zonder schaê missen niet alleen, maar worden daardoor in het duister gesteld. Welke waarde heeft de vryspraak van den beschuldigde, indien men daarby de bekwaamheid van zyn verdediger op den voorgrond zet? Welk vertrouwen kan het Volk stellen in de doelmatigheid van een genomen maatregel, wanneer daartoe beslist is onder den indruk der redevoering van een mooiprater? Men bedenke dat het by behandeling van zaken niet om overreding tedoen is, niet om 'n kinderachtigen triumf over tegenstanders, niet om de problematische eer van 't laatste woord. De vraag is hoe de ''feiten'' zyn, hoe die van elkander af hangen, hoe er moet gehandeld worden om ze in de toekomst, naar wensch te leiden. En dit doel wordt niet bereikt door oratorische inspanning of overspanning. Erger nog, dat doel wordt niet eenmaal nagejaagd. Het spreken zelf staat dikwyls het belang der zaak waarover men spreekt, in den weg, als 't luid gesis òm stilte de stilte in den schouwburg. Het is den specialiteit-prater minder om 't<noinclude></noinclude>
1a908pceqnglhwcucmzqmkdi5kciqdh
Pagina:Multatuli, Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten (1871).pdf/93
104
89271
227038
2026-09-18T10:54:43Z
Havang(nl)
4330
/* Proefgelezen */
227038
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|89}}</noinclude>welzyn des Vaderlands te doen, dan om den bloei zyner redenary. En ook z'n tegenstanders slaan meer acht op de rhetorische waarde van z'n arbeid, dan op den invloed die zyne redenering behoorde te hebben op hun oordeel. Die invloed is dan ook zeer gering. Vóór het openen der debatten kan men vry nauwkeurig weten hoe de uitslag der stemming wezen zal, een bewys dat de advocatery der pleiters geen enkele overtuiging wijzigt, en vooral geen enkel ''partipris''.
De waarde die in-weerwil hiervan nog byna overal aan publiek spreken gehecht wordt, legt een droevig getuigenis af van den ernst waarmee men waarheid naspoort. Als meest eenvoudig geneesmiddel voel ik me weder genoopt te wyzen op den wiskundige, die in de harmonie van het Z{{asc|YN}}, uitgedrukt in hoeveelheden of uitgebreidheid, de schoonheid van het stipte, de poëzy der juisheid najaagt. Hy vindt dit alles niet in eene byzondere wyze van voorstelling, maar in de eenvoudige vermelding van 't gevondene, dat hem uitdrukkingen in den mond legt welke steeds, in hoogeren zin dan we gewoonlijk dit woord gebruiken, wèlsprekend zyn. Wat daartegen strydt noemt hy leugen. En zelfs zonder bepaalde tegenstelling, al wat afwykt van 't eenvoudig ware, is hem onwaarheid, en als zoodanig een gruwel.
Mooi-praten! In de couranten, die verraderlyke fotografiën van onzen maatschappelyken toestand — de oplettende lezer begrypt dat ik nu bepaald van de advertentiën spreek, daar fotografiën aan iets als juistheid doen denken — in de couranten wordt nu-en-dan eene ''gewandte Verkäuferinn'' gevraagd. Hoe men zoo'n ding in 't hollands noemt, weet ik niet. De zaak zal wel hierop neerkomen, dat men een schepsel zoekt die 't talent heeft 'n onbedreven klant een verschoten lapjen aantepraten. Heeft de specialiteit van dat winkelmeubel werkelyk voor den patroon<noinclude></noinclude>
8mtckwvfcim0iz0jlxenyr2w66nts0p
Pagina:Multatuli, Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten (1871).pdf/94
104
89272
227039
2026-09-18T10:58:47Z
Havang(nl)
4330
/* Proefgelezen */
227039
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|90}}</noinclude>eenige waarde? Heeft zoo'n geacht lid van de toonbank indedaad invloed op het geluk des Volks dat wat welvaart komt opdoen uit haar voorraad?
Op my niet. Ik tart de meest ''gewandte Verkäuferinn'' van 't heele nieuwe Duitsche Ryk, my een kadaster-wetsontwerp of 'n réorganisatie van de Preanger in de hand te stoppen voor 'n waardig antwoord op m'n H{{asc|AVELAAR}}, en ik zou geen slaapmuts aannemen uit hare hand, al verzekerde ze my op hare eer dat {{asc|VAN}} T{{asc|WIST}} en {{asc|DE}} W{{asc|AAL}} zelf, met behulp van andere specialiteiten, dat ding hadden gebreid.
Maar onze kieskollegien en Kamers zyn zoo keurig niet. In die winkels stelt men zich met de nieuwe jufvrouw tevreden, zoodra zy zeker soort van omstanders tot handgeklap weet te bewegen, en vraagt er zóó weinig naar of ze overigens verstand van de zaken heeft ''in 't algemeen'', dat men ten-laatste die zaken met het effect van haar praatjes verwart. Dit nu is in den winkelier begrypelyk. Hy slyt z'n waren door de mondigheid van z'n vertegenwoordigster. En daarom alleen is 't hem te doen. Doch stelt niet het Volk andere eischen aan zyne afgevaardigden?
De redevoering van A. B. C. was mooi... heel mooi! Maar eilieve, zyn we daardoor een graad veiliger voor de Pruisen? Die D. heeft daar eens weer perfect gesproken! Zeker, bijna zoo mooi als onlangs in de "G{{asc|EZELLIGHEID}}" maar... de werkman is ontevreden. Kan hy voedsel koopen voor D's prachtige cratie? Is de kans op algemeene welvaart verbeterd?
"Hebt gy gelezen hoe E. dien F. op z'n plaats heeft gezet? Dat was taal!"
Och ja, maar de Javaan wordt mishandeld, met of zonder réorganisatie van de Preanger, met of zonder accompagnement van Kamerspeeches, met of zonder de ''Gewandt''-<noinclude></noinclude>
55eb0s6nvhbnna5tat38mglc8y1iqyx
Pagina:Multatuli, Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten (1871).pdf/95
104
89273
227040
2026-09-18T11:02:24Z
Havang(nl)
4330
/* Proefgelezen */
227040
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|91}}</noinclude>''heit'' der Bataviasche toko-specialiteit die z'n diepe kennis van Indische zaken te luchten hangt.
Maar... niet alle mooipratery riekt naar den winkel. Ook de balie levert gewoonlyk een contingent sprekers die de toonbank zouden doen blozen, indien een toonbank blozen kon. "De regten, myne heeren, de regten..."
Nu ja, de regten. We kennen ze, die vadermoordende bastaarden van het {{asc|REGT}}. De regten vullen alle plaatsen die openbleven tusschen de bezette botertonnetjes en de vertegenwoordigers der Vlaardingsche haring! De man van regten spreekt, spreekt, spreekt.... tot in 't oneindige. Dat is zyn vak, z'n roeping, z'n beroep, z'n gewoonte, z'n hebbelykheid, z'n behoefte, z'n tic. Het spreken is zyne zeer speciale ''specialiteit''...
Daartoe werd hy dan ook afgevaardigd.
Waarover spreekt hy? 't Is hem om 't even. Hoe? Het scheelt hem niet. Hy spreekt niet om iets optehelderen, iets meetedeelen, hy spreekt om te spreken. Z'n kiezers wachten van hem zóóveel kolommen Byblad in de week. Levert hy minder, ze fronsen het voorhoofd: "hm, hm, onze Z. gaat achteruit." Draaft hy z'n pensum 'n paar regels voorby: "zie zoo, Z. is terdege op z'n dreef geweest."
De arme Z. wordt martelaar van z'n dorpsroem. 't Is met hem spreken kunt ge, spreken wilt ge, spreken zult ge... tot er den dood na volgt, en dan wachten we uit uwen mond de lykrede. De ongelukkige allemans-babbelaar is nog rampzaliger dan z'n mede-specialiteiten in andere vakken. Deze toch behoeven zich slechts op den voorgrond te stellen, indien hun métier wordt aangeroerd. Maar Z. is van alle vakken, juist omdat de eigenaardigheid van z'n welspreken meebrengt dat hy redevoeren kan over zaken waarvan hy niets weet. Waartoe zou de gaaf van spreken dienen indien men daarby ook nog verstand noodig had van 't behandelde? De zeeman mag zwygen over de tienden.... al<noinclude></noinclude>
hrefw5wsg8og8qkpbst1man8nnndtfj
Pagina:Multatuli, Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten (1871).pdf/96
104
89274
227041
2026-09-18T11:06:20Z
Havang(nl)
4330
/* Proefgelezen */
227041
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|92}}</noinclude>doet hy 't niet immer. De bankier kan neutraal blyven by 't kibbelen over armenverzorging... al doet hy 't niet immer. De afgevaardigde uit de veenen mag op z'n lauwren rusten, zoodra de turf afgehandeld is... al doet hy 't niet immer. De kiezers gunnen al die heeren den tyd tot kraamuitleggen na 't verlossen van hun vakwysheid. Maar de praat-specialiteit is gedoemd zich te laten braden op elken rooster. Hy heeft nà 't afhandelen van eenig onderwerp, nauwelyks den tyd zich, als St. Laurens, op z'n andere zy te leggen. Turf, armenbederf, eeredienst, verstopte zeegaten, koninklyk prerogatief, volkenregt, buitenlandsche zaken, vrye-arbeid, pensioenen, strafwet, onderwys... alles is van z'n gading. Of liever, alles is van de gading zyner kiezers die "''onzen man'' ook wel eens over dat onderwerp willen hooren."
We zullen niet toegeven in ziekelyk medelyden met het praatörgel dat veroordeeld is tot het afspelen van meer deunen dan er op één cylinder kunnen gezet zyn. Wie zich voor universele deunmachine uitgaf, moet de gevolgen dragen van z'n triumf. Maar wy vragen wat er teregt komt van de ''zaken'' die op zulke wyze worden behandeld? Wij vragen of het V{{asc|OLK}} gebaat wordt door de knapheid van zoo'n babbelaar?
Misschien werpt men my tegen dat ik, die aan specialiteiten hun bekrompenheid verwyt, genoegen moest nemen, met de . . . ''generaliteit'' van iemand die over alles meespreekt, en dien men dus geen verwyt kan maken van de nauwte waarin hy zich beweegt. Die ruimte moge wyder zyn dan van anderen, ze is gewoonlyk minder goed gevuld. Heeft men by vakmannen te klagen over pénurie van zaken, hier hebben we met profusie van woorden te doen. Het is den eersten onmogelyk zekere enge grenzen te overschryden. Praters kunnen zich binnen geen enkelen grens tot iets wezenlyks bepalen, en wanneer men de zaakkennis van<noinclude></noinclude>
dqqnqcjfp6gsxlw6b1aasby2ecoasla
Pagina:Multatuli, Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten (1871).pdf/97
104
89275
227042
2026-09-18T11:11:15Z
Havang(nl)
4330
/* Proefgelezen */
227042
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|93}}</noinclude>dezulken, en 't licht dat zy verspreiden condenseert, voelt men iets als sympathie voor de andere specialiteiten, die wel-is-waar slechts ééne zaak representeren, maar zich daarover dan ook niet behoorlyk weten uittedrukken, en dus meer kans hebben door zwygen te geraken, tot 'n simulacre van iets degelyks. In dit laatste geval blyft hun ten minste de verdienste het woord te laten aan den enkele die indedaad iets te zeggen heeft waardoor misschien het Volk kan gebaat worden.
Uit myne I{{sc|deën}} kan men weten hoe ik de staatkundige waarde van den heer T{{asc|HORBECKE}} beoordeel. Toch heb ik onlangs zyne handelwyze in zekeren zin goedgekeurd, toen hy zich onttrok aan het praatduël waartoe een debatteer-specialiteit hem aanhoudend dwingen wilde. De poging van den aanvaller om zich tot "iets" te maken, door 't voortdurend, mikken op eene persoon die naar de meening van een groot deel des Volks sedert langen tyd iets ''is'', noem ik... kwaejongensachtig. Ik moet gelooven dat de man in de oogen zyner kiezers eer heeft ingelegd met z'n sarren. De rol immers die hy spelen zou, was te voorzien, en zal waarschynlyk een der voorwaarden zyner verkiezing geweest zyn. Het is dan ook mogelyk dat hy nu-en-dan z'n tegenstander gekwetst heeft. Maar de grootere eer door dien tegenstander gekwetst te worden, is hem ontgaan. De in dit geval door de liberale specialiteit in acht genomen terughouding zou ons byna stemmen tot wat vergevensgezindheid voor de zotternyen van '48, indien hier aan iets anders dan zeer persoonlyke beweegredenen te denken viel. De heer T{{asc|H}}. wilde niet tournooien met het individu dat zich als geacht lid uit... een-of-ander zoo indiscreet opdrong in z'n vyandschap. Het ''Kamerlid'' T{{asc|H}}. gaf te dikwyls bewyzen van onkunde omtrent de ware roeping des Volksvertegenwoordigers, dan dat zyne terughouding aan staatkundig ''bon sens'' mag worden toegeschreven. Dit is dan ook niet te verwachten in den schepper onzer kies-<noinclude></noinclude>
3e9wvccnrv45yvzaz9p9s3wwmnkvvn7
Pagina:Multatuli, Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten (1871).pdf/98
104
89276
227043
2026-09-18T11:15:09Z
Havang(nl)
4330
/* Proefgelezen */
227043
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|94}}</noinclude>wet, die volgens z'n beginselen, als lid der Kamer 't regt niet had zich to onttrekken aan de noodzakelyke gevolgen van z'n eigen werk. Zulke verkiezingen brengen zulke geachte leden voort! ''Patere legem quam fecisti!''
Of 't waar is dat het bedoeld ''ad hoc'' afgevaardigd kemphaantje z'n kiezers behaagd hebbe? Ik gis ja. Waarschynlyk zyn z'n herhaalde provocation met innig welgevallen gelezen. Me dunkt ik hoor zeggen: dat is ''onze'' man!
Welnu, die ingenomenheid vloeit voor een deel uit onkunde voort. De meerderheid der kiezers is nog altyd van meening dat praten, spreken, publiek-spreken, redevoeren, enz, uitstekende zaken zyn. Niets evenwel is gewoner dan dit talentje. 't Gaat daarmee als met muskaatnoten, verzenmaken en speciaal-kennis van "de-n-oost" altemaal kruieryen die eens tegen goud werden opgewogen, en tegenwoordig in 't burgerlykst huishouden tot vervelens toe worden voorgezet. Voedsel zit er in al die dingen niet, en overvoer deed den prys dalen, 'tgeen een geluk is. Want al vloeit hieruit verhooging van consumtie voort, het stemt de waardering van 't gebruik lager, en dit is iets gewonnen.
Zóóver zyn we nog altyd niet met de debatspecery. Nog immer vinden menschen en... kiezers een ''haut goût'' van talent in de hebbelykheid van frazenlymen. Ze schynen niet te weten dat de prys van dat artikel gedaald is, sedert de afschaffing van 't monopolie. Wat onbevangenheid, een beetje gewoonte z'n eigen stem te hooren, de begeerte de ''se voir imprimé'', het bezit van een twintigtal gelegenheidsfrazen, een welgeprepareerd slotwoord, et ''le tour est fait!''
Voedsel zit er in dit alles niet, zeide ik zoo-even, toen ik van andere goedkoope producten sprak. Zit er voedsel in wat we zien voortbrengen door zulke publiek-sprekers? Om te blyven by 't voorbeeld dat ik aanhaalde, durf ik vragen of er in al die aanvallen tegen den heer T{{asc|H}}. één nieuw denkbeeld is ontwikkeld? Of er één oud denkbeeld<noinclude></noinclude>
g0yw5quiz52gh3kz017pf4fbht9dlau
Pagina:Multatuli, Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten (1871).pdf/99
104
89277
227044
2026-09-18T11:18:53Z
Havang(nl)
4330
/* Proefgelezen */
227044
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|95}}</noinclude>in nieuw licht werd gesteld? Is er iets overgebleven van die telkens te-vergeefs afgestoken vuurwerkjes? Werd er in 't grenzeloos ryk der I{{asc|DEËN}} een nieuw werelddeel ontdekt? Een vreemde kust? Een onbekenden klip? Een dorp, een rots, een zodebankje, een zandkorl? Niets van dat alles! Niet eenmaal een nieuw kiesdistrict. Geen mot zelfs is blyven bestaan van al de projectilen waarmee de arme T{{asc|HORBECKE}} uit z'n eigen kies-mitrailleuse beschoten werd. Wind zyt ge, o praat-specialiteit, tot wind zult ge wederkeeren. Dat zy zoo!
De wensch is vroom. Van alle specialiteiten is de redevoer-specialiteit de verderfelykste, de onuitroeibaarste! In weerwil der uitvinding van den beroemden H{[asc|AKIM}} H{{asc|HAFIZ}}, is de kans op herstel der ziekte nog zeer gering. Die man heeft te stryden met boosaardige vyanden. Venynige tegenstanders hebben in Perzië zyne pogingen verydeld, door het oprigten van dispuut-collegien en debating-clubs. Zoo stuit gewoonlyk iemand die z'n tyd vooruit is, op boosaardige tegenwerking. Ook ik heb 'n uitvinding gedaan. Ik wilde de publiek-sprekers inënten met de tranen van 'n berouwhebbenden ekster. Maar ik houd de ontdekking geheim, uit vrees dat broodnyd en zucht tot zelfbehoud zich zullen wreken door 't oprigten van instituten als die in Perzië den armen H{{asc|HAYIZ}} het leven verbitteren. Wie overigens nog niet doordrongen is van den noodlottigen invloed der praatspecialiteiten, sla 't oog op het ongelukkig Frankryk waar men, na al de bittere ondervinding van 't laatste jaar, nog niet genezen is van de kwaal. Toen dezer dagen<ref>Ik schryf deze regelen den 26e Maart 1871.</ref> de generaal V{{asc|INOY}} met al de duizende vechtmannen die hy onder zyn bevelen had, gevlugt was voor de opstandelingen te Parys, deelde een frazensmid die gebeurtenis mede aan de ''Assemblée Nationale'' met de<noinclude></noinclude>
hbrlz9m0c0xrpku58kvc31znyqxkl46
Pagina:Multatuli, Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten (1871).pdf/100
104
89278
227045
2026-09-18T11:26:09Z
Havang(nl)
4330
/* Proefgelezen */
227045
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|96}}</noinclude>woorden: ''le géneral a concentré ses forces à Versailles.'' Indien de fransche afgevaardigden duitsch lazen, zouden zy weten dat sedert maanden hunne vyanden zich over zulke frazen vrolyk maken, en dat de uitdrukking ''sich rückwärts konzentriren'' op Franschen toegepast, in den mond der opgeblazen onderdanen van Keizer W{{asc|ILLEM}} ― die op hun beurt óók met frazen weten om te gaan! ― identiek is geworden met schandelyk wegloopen. De vaderlandredders in de ''Assemblée'' slikken nog altyd zulke woorden, en zetten daarby een gezigt alsof ze doordrongen zyn van 't besef der strategische waarde van zoo'n militaire retrovolutie. J{{asc|ULES}} F{{asc|AVRE}}, een pleit- en praatman, spreek-specialiteit van den eersten rang, vond eene andere manier uit om lafhartige vlucht te eufoniseren. Hy, lid der Regering, had als z'n ambtgenooten 't hazenpad gekozen voor de oproerlingen van 't ''Hôtel-de-Ville'', en met majestueuse deftigheid stelde hy die rugwaartsche concentratie aan de Volksvertegenwoordiging voor als eene heroïsche poging om den vyand te verdelgen: "''en créant autour de lui le vide le plus absolu.''" 't Doet denken aan een muisjen onder de luchtpomp. Maar eilieve, als nu die vyand, aangetrokken door 't zoo heldhaftig geschapen ''vacuum'', zich liet voortzuigen naar Versailles, en verder... verder... zoover de door voortdurende vlucht veroorzaakte ylheid toelaat of eischt... wat dan? ''Quo usque'', o J{{asc|ULES}} {{SIC|Fu{{asc|AZE}}}}? Ik heb ongelyk. Er staat: ''autour''...
De Assemblée neemt genoegen met zulke ''cant'', zy die optreedt als redster van 't arme Frankryk dat door gelyksoortige praatjes ten-gronde werd gerigt. Die menschen hebben niets geleerd, en niets afgeleerd. Tot-nog-toe ging het ten-onzent niet beter. En 't is te betwyfelen of dit veranderen zal. Maar, in-weerwil myner moedeloosheid, zal ik blyven waarschuwen zoo goed ik kan. Wie meenen mogt dat ik onze Vertegenwoordiging te hard<noinclude></noinclude>
07bh0pfwtqlzx74vyfvpw8k8aol3nqg
Pagina:Multatuli, Duizend-en-eenige hoofdstukken over specialiteiten (1871).pdf/101
104
89279
227046
2026-09-18T11:30:23Z
Havang(nl)
4330
/* Proefgelezen */
227046
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|97}}</noinclude>val, vrage zich of de Kamers by het volk in aanzien zyn? Dit is het geval ''niet''. De kiezers minachten hun eigen werk. Men ziet het vaak dat koks de spyzen niet lusten die zy anderen voorzetten. Om die met smaak te nuttigen, is 't noodig het vuil geknoei in de keuken niet bygewoond, en vooral daaraan niet meegewerkt te hebben<ref>Zie de noot op blz. 87 van "''Een en ander over'' P{{as|RUISSEN}} ''en'' N{{asc|EDERLAND}}."</ref>.
En het oordeel der Kamerleden zelf! Wie slechts een maal gelet heeft op den toon waarop zoo'n uitverkorene z'n mede-uitverkorenen "ze" noemt, zal my ten-goede houden dat ik weinig omslag maak met die heeren, waartoe geen groote moed vereischt wordt, daar ieder hunner in 't byzonder volkomen instemt met myn oordeel over z'n "geachte"
collega's ''en-bloc''. "Dat begrypen ze niet.., daartoe zyn ze niet to bewegen.., zoo-iets is hun te hoog..."
En de éénling die aldus spreekt en accentueert, heeft gelyk. Er ligt niet de minste verwaandheid in, dat hy zich als individu hooger stelt dan z'n ambtgenooten te-zamen genomen. Hij voelt indedaad het overwigt van z'n onverbrokkelde individualiteit, tegenover de poespas van kennis en kunde die door gebrek aan affiniteit nooit een degelyk geheel kan uitmaken (Idee 336). Elk individu, hoe schitterend middelmatig ook, staat boven eene Vergadering.
Eene verzameling van menschen bezit als zoodanig nooit een der eigenschappen die eenen mensch kunnen versieren. Ze heeft geen consequenten wil, geen overtuiging, geen karakter, geen bekwaamheid, geen geweten, geen eergevoel, geen schaamte en geen moed. Wie na al 't aangevoerde nog verder bewys verlangt, legge zich de vragen voor:<noinclude></noinclude>
hyez2flr1imw97pd67q89wz9cv3og74