Wikivoyage nlwikivoyage https://nl.wikivoyage.org/wiki/Hoofdpagina MediaWiki 1.47.0-wmf.5 first-letter Media Speciaal Overleg Gebruiker Overleg gebruiker Wikivoyage Overleg Wikivoyage Bestand Overleg bestand MediaWiki Overleg MediaWiki Sjabloon Overleg sjabloon Help Overleg help Categorie Overleg categorie TimedText TimedText talk Module Overleg module Event Event talk 0 1139 159892 159889 2026-06-04T12:00:58Z FredTC 2631 /* Veiligheid */ Openingszin ingepakt in "reisadvies" 159892 wikitext text/x-wiki {{pagebanner}} {{quickbar | image=[[Bestand:Svaneti, georgia.jpg|noframe|250px]] | location=[[Bestand:Europe_Georgia.svg|noframe|250px]] | flag=[[Bestand:Flag of Georgia.svg|81px]] | capital=[[Tbilisi]] | government=Republiek | currency=Lari (GEL) | area=69.700 km² | population=3.929.581 (2024) | language=Georgisch | religion=Orthodox 83%, Moslim 11%, andere | tld=.ge | callingcode=+995 | timezone=UTC +4 | electricity=220V/50Hz (Europese stekker) }} '''Georgië''' is een land in [[Oost-Europa]], gelegen in de [[Kaukasus|Zuidelijke Kaukasus]]. Het land grenst aan [[Rusland]], [[Turkije]], [[Azerbeidzjan]], [[Armenië]], en de [[Zwarte Zee-regio|Zwarte Zee]]. ==Info== Georgië is een land vol met een rijke geschiedenis en natuur. Archeologen hebben ontdekt dat er tussen ongeveer 7000 - 5000 voor de jaartelling al wijn werd geproduceerd in Georgië. Gelukkig wordt er de laatste tijd meer en meer bekend over dit mooie land tussen Zwarte en de Kaspische Zee. === Geschiedenis === Het christendom werd al in de eerste eeuw in Georgië geïntroduceerd. Georgië werd in de vierde eeuw na Armenië het tweede land dat officieel het christendom als staatsreligie instelde met het evangelie van St. Nino van Capadoccia. Gelegen naast het Perzische rijk en onder invloed van tal van islamitische riten en gebruiken heeft Georgië een unieke eigen geloofsbeschaving ontwikkeld. Georgië beleefde van de 11e eeuw tot begin 13e eeuw haar gouden eeuw en was op haar hoogtepunt van regionale macht. Het koninkrijk besloeg bijna de hele zuidelijke Kaukasus en delen van noordoost-Turkije. Daarna viel het koninkrijk ten prooi aan verschillende buitenlandse vijanden en interne verdeeldheid waardoor het uit elkaar viel. Vanaf de 16e eeuw vielen de verschillende koninkrijken en vorstendommen onder het Perzische Rijk (oosten van Georgië) en het Ottomaanse Rijk (westen van Georgië). In de 18e eeuw werd de grip van beide regionale machten op Georgië minder. Met name het oosten wist zich te ontworstelen aan de Perzische greep. In 1783 werd het vriendschapsverdrag van Georgievsk met het Russische Rijk gesloten, wat het oost-Georgische koninkrijk Kartli-Kachetië feitelijk tot een Russisch protectoraat maakte. Het was de opmaat naar de Russische annexatie van de Zuidelijke Kaukasus, die in 1801 begon met de inlijving van Kartli-Kachetië en enkele jaren later het west-Georgische koninkrijk Imeretië. Het zou nog decennia duren voor heel Georgië was ingelijfd. De Georgische hoofdstad [[Tbilisi]] werd de zetel van de Russische onderkoning van de Kaukasus. Na de Russische revolutie van 1917 verklaarde Georgië zich op 26 mei 1918 onafhankelijk als de Democratische Republiek Georgië. Dit is thans nog steeds de onafhankelijkheidsdag die jaarlijks gevierd wordt. De republiek werd in 1920 door Sovjet-Rusland erkend, maar in februari 1921 veroverde het Rode Leger alsnog Georgië en werd ze een republiek in de Sovjet-Unie. Net als in de [[Baltische staten]] wordt dit als een bezetting gezien. Ten tijde van de Russische overheersing was Georgië de "Riviera" van de Sovjet-Unie en stond bekend om zijn eten en wijn. De Georgische wijn was favoriet bij de Russische elite. Het subtropische klimaat langs de kust van de Zwarte Zee zorgde voor goede omstandigheden voor de productie van thee, druiven en citrusvruchten. Ook raakte het land geindustrialiseerd. In 1872 werd de eerste spoorlijn in de Zuidelijke Kaukasus geopend tussen Tbilisi en de havenstad Poti. Vanaf 1881 verbond deze lijn de Kaspische Zee met de Zwarte Zee, tussen Baku en Poti en Batumi. In eerste instantie was dit vooral voor olietransporten. De Georgiërs protesteerden geregeld tegen de Sovjet-overheersing. Zo was er een grote opstand in 1924. Pas in de latere jaren van de Sovjet-Unie werd het maatschappelijke verzet groter. Vanaf de late jaren 70 werd de roep om onafhankelijkheid langzamerhand groter, wat in 1989 met het neerslaan van een grote anti-Sovjet demonstratie in Tbilisi met tientallen doden een definitieve koers werd. In april 1991 verklaarde Georgië zich onafhankelijk van de Sovjet-Unie, waarna jaren van politieke en militante chaos uitbraken, onder andere door een bloedige coup tijdens de definitieve ontbinding van de Sovjet-Unie en door Rusland gesteunde afscheidingsconflicten in Abchazië en Zuid-Ossetië. Pas eind jaren 90 vond Georgië langzamerhand haar weg omhoog onder het leiderschap president Edoeard Sjevardnadze, voormalig buitenlandminister van de Sovjet-Unie naast Gorbatsjov. === Volk === Georgiërs zijn niet verwant aan Russen, Turken of Grieken, noch hebben ze een duidelijke etno-lingiuistische connectie met andere volkeren in de Kaukasus. Doordat de Georgiërs over een van de oudste literaire tradities in de wereld beschikken is bekend dat zij hier al vele duizenden jaren wonen. Er zijn theorieën die een link leggen tussen de Georgiërs en andere oude Europese volkeren als de Basken en de Corsicanen, maar deze worden niet algemeen aangenomen. Binnen de Georgiërs zijn wel enkele minderheden: de Svaneten, Chevsoeren en Toesjeten in het noorden, Mingreliërs in het westen en de islamitische Lazen in het zuidwesten en in Turkije. Elk van deze groepen heeft hun eigen dialect van Kartvelisch (Georgisch), dat niet volledig onderling verstaanbaar is. Tot de etnische minderheidsgroepen in het land behoren de Azerbeidzjanen in het zuidoosten, Armeniërs in het zuiden, en Pontische Grieken in het zuidwesten. De verschillende etnische groepen die nu in Georgië wonen voelen zich allemaal erg met elkaar verbonden en zijn trots op hun taal, afkomst, geschiedenis en hun land. De strategische locatie op het grensvlak van Azië en Europa zorgde voor eeuwenlange strijd tussen opeenvolgende regionale grootmachten, van Romeinse, Byzantijnse, Mongoolse, Perzische, Ottomaanse en Russische heersers. In Georgië werd vele malen slag geleverd en werden steden en dorpen verwoest en weer opgebouwd. Het land staat dan ook vol met forten, kastelen, ommuurde nederzettingen met oude kerken (inclusief de oudste uit de Christelijke geschiedenis) en kloosters. == Regio's == [[Bestand:Administrative Divisions of Georgia (country) - en.svg|miniatuur|400px|Bestuurlijke indeling van Georgië.]]Het grootste deel van Georgië is ingedeeld in zogeheten ''mchare'' (regio), vergelijkbaar met Nederlandse provincies maar zonder eigen bestuurslaag. Wel heeft elke regio aan het hoofd een staatscommissaris, ook wel gouverneur genoemd. Er zijn in totaal negen regio's. Hoofdstad Tbilisi vormt een eigen hoofdstedelijke regio. Daarnaast zijn er twee autonome republieken, [[Abchazië]] in het noordwesten en [[Adzjarië]] in het zuidwesten. Deze hebben wel een eigen regering en een gekozen parlement. De door Georgië erkende autonome regering van Abchazië zetelt in Tbilisi en moet niet verward worden met de separatistische regering, die Abchazië controleert. De voormalig autonome en feitelijk afgescheiden regio [[Zuid-Ossetië]] bestaat niet als bestuurlijk deelgebied in Georgië. Dit gebied valt voor het grootste deel onder de regio Sjida Kartli.{{Regionlist|regionmap=Georgia regions map2.png|regionmapsize=400px|regionmaptext=Georgië|region1name=Kartli|region1color=#a3ba7b|region1items=[[Kvemo Kartli]], [[Sjida Kartli]], [[Mtscheta-Mtianeti]]|region1description=Het centrale deel van Georgië met hoofdstad [[Tbilisi]] en het kerngebied van het voormalige koninkrijk Kartli|region2name=Rioni|region2color=#94c089|region2items=[[Imereti]], [[Ratsja]]|region2description=Het gebied van het bovenste en middelste deel van de rivier de Rioni.|region3name=[[Kacheti]]|region3color=#a8a6ba|region3items=|region3description=De regio die bekend staat om de wijnbouw. Het gebied komt overeen met het historische koninkrijk Kacheti.|region4name=Zuidwestelijk Georgië|region4color=#c4b98b|region4items=[[Adzjarië]], [[Goeria]]|region4description=Het zuidwesten van Georgië bestaat uit de autonome republiek Adzjarië en de regio Goeria. Het is een bergachtig gebied dat gekenmerkt wordt door subtropische regenwouden, theeteelt en toerisme langs de Zwarte Zee.|region5name=Noordwestelijk Georgië|region5color=#99b4b6|region5items=[[Samegrelo]], [[Svanetië]]|region5description=Het noordwesten van Georgië bestaat uit de cultuurhistorische streek Samegrelo (Mingrelië) en de bergstreek Svanetië, een toeristisch gebied.|region6name=[[Samtsche-Dzjavacheti]]|region6color=#bda9b6|region6items=|region6description=De zuidelijke streek Samtsche-Dzjavacheti is een hooglandgebied waar veel Armeniërs wonen.|region7name=Betwiste gebieden|region7color=#cccccc|region7items=[[Abchazië]], [[Zuid-Ossetië]]|region7description=De gebieden Abchazië en Zuid-Ossetië zijn sinds de jaren 90 feitelijk afgescheiden en zijn bezet door Rusland.}} ==Steden== De hoofdstad [[Tbilisi]] is veruit de grootste stad van het land met ongeveer 1,3 miljoen inwoners (2026). [[Batoemi]], [[Kutaisi|Koetaisi]] en [[Rustavi|Roestavi]] zijn de drie andere grotere steden met respectievelijk rond de 240.000, 160.000 en 130.000 inwoners. De overige steden zijn veel kleiner, waarvan de belangrijksten de grootte van een provinciestad hebben, zo tussen de 20.000 en 50.000 inwoners. <!-- Alsjeblieft, nooit meer dan 9 steden per land --> * {{listing|type=city|name=[[Tbilisi]]|wikidata=Q994|lat=41.6936|long=44.8015|lastedit=2026-06-03|content=Hoofdstad.}} * {{listing|type=city|name=[[Batoemi]]|wikidata=Q25475|lat=41.6446|long=41.6463|lastedit=2026-06-03|content=Tweede stad van het land aan de Zwarte Zee met een lange boulevard en veel hotels.}} * {{listing|type=city|name=[[Koetaisi]]|wikidata=Q172415|lat=42.2710|long=42.7010|lastedit=2026-06-03|content=Historisch de tweede hoofdstad van het land met een historisch centrum.}} * {{listing|type=city|name=[[Roestavi]]|wikidata=Q182521|lat=41.5417|long=45.0137|lastedit=2026-06-03|content=Industriestad als satelliet bij Tbilisi, gebouwd in de Sovjet-tijd.}} * {{listing|type=city|name=[[Telavi]]|wikidata=Q209009|lat=41.9180|long=45.4750|lastedit=2026-06-03|content=Hoofdstad van de regio Kakheti en historisch zetel van oost-Georgische koningen.}} * {{listing|type=city|name=[[Zoegdidi]]|wikidata=Q185336|lat=42.5081|long=41.8719|lastedit=2026-06-03|content=Historisch het centrum van Mingrelië (Samegrelo) en zetel van vorsten.}} * {{listing|type=city|name=[[Poti]]|wikidata=Q185345|lat=42.14149|long=41.67450|lastedit=2026-06-03|content=Belangrijkste havenstad van Georgië.}} * {{listing|type=city|name=[[Soechoemi]]|wikidata=Q40811|lat=43.0025|long=41.0167|lastedit=2026-06-03|content=Hoofdstad van Abchazië.}} * {{listing|type=city|name=[[Tschinvali]]|wikidata=Q79863|lat=42.22555|long=43.96999|lastedit=2026-06-03|content=Hoofdstad van [[Zuid-Ossetië]]. Is vanuit centraal-Georgië niet te bezoeken.}} {{mapframe|42.218|43.125|height=400|width=800|zoom=7|align=center}} ==Andere bestemmingen== [[Bestand:Town of Signagi, Georgia, Europe.jpg|miniatuur|Signagi is een toeristische trekpleister. ]] [[Bestand:Akhalcikhe, old city general view.jpg|miniatuur|Rabati-fort in Akhaltsikhe. ]] De meeste belangrijke toeristische trekpleisters buiten Tbilisi zijn kleinere plaatsen of locaties in de regio's. <!-- Alsjeblieft, nooit meer dan 9 andere bestemmingen per land --> * {{listing|type=other|name=[[Mtskheta]]|wikidata=Q180810|lat=41.843056|long=44.719444|lastedit=2026-06-03|content=Oude hoofdstad van Georgië waar de Georgische kerstening begon - UNESCO-werelderfgoed met belangrijke kathedraal.}} * {{listing|type=other|name=[[Borjomi]]|wikidata=Q208352|lat=41.841667|long=43.382778|lastedit=2026-06-03|content=Bekend van het gelijknamige populaire mineraalwater. De Russische tsarenfamilie Romanov had er een zomerresidentie. }} * {{listing|type=other|name=[[David Gareja]]|wikidata=Q1178627|lat=41.447544|long=45.376357|lastedit=2026-06-03|content=Grotkloosters in ruig grensland met Azerbeidzjan.}} * {{listing|type=other|name=[[Stepantsminda]]|wikidata=Q1025823|lat=42.658333|long=44.641667|lastedit=2026-06-03|content=Toeristisch centrum aan de voet van de ruim 5000 meter hoge berg Kazbeg, met iconische kerk op heuvel.}} * {{listing|type=other|name=[[Svaneti]]|wikidata=Q19044|lat=42.916389|long=43.011389|lastedit=2026-06-03|content=Hooggelegen etnografische streek met kenmerkende defensieve woontorens, waaronder in [[Mestia]] en [[Ushguli]].}} * {{listing|type=other|name=[[Signagi]]|wikidata=Q946143|lat=41.618611|long=45.921667|lastedit=2026-06-03|content=Ommuurde marktstad in het Gomborigebergte in de regio Kakheti met groots uitzicht op de Kaukasus.}} * {{listing|type=other|name=[[Vardzia]]|wikidata=Q691813|lat=41.380842|long=43.283761|lastedit=2026-06-03|content=Grotstad uit de 12e eeuw.}} * {{listing|type=other|name=[[Gori]]|wikidata=Q19583|lat=41.981686|long=44.112417|lastedit=2026-06-03|content=Bekend als Stalins geboortestad en het museum dat hem eert. Vlakbij is een bezienswaardige grotstad.}} * {{listing|type=other|name=[[Akhaltsikhe]]|wikidata=Q212546|lat=41.638889|long=42.986111|lastedit=2026-06-03|content=Bekend van het Rabati-fort, een groot historisch defensief complex boven de stad.}} ==Arriveren== ===Paspoort en visum=== Inwoners van de EU hebben geen visum nodig. De nationale ID-kaart volstaat. Zie de website [http://www.mfa.gov.ge/?sec_id=66&lang_id=ENG] van het Ministerie van Buitenlandse Zaken van Georgië voor meer info (in het Engels). ===Per vliegtuig=== Zowel Tbilisi, Kutaisi als Batumi ontvangen internationale vluchten uit Europa en Azië. Tbilisi is de grootste luchthaven en ontvangt vooral lijnvluchten van traditionele airlines. Kutaisi is vooral gericht op de zogeheten ''low cost''-maatschappijen. Wizz Air heeft hier een regionale hub. Het derde internationale vliegveld is in Batumi, dat onder andere vanuit Turkije en Rusland vluchten ontvangt. Tbilisi is rechtstreeks vanaf Schiphol aan te vliegen met Georgian Airways (code-sharing met KLM) en Transavia. Vanuit Brussel zijn er geen rechtstreekse vluchten (2026). ===Per trein=== Georgië is per trein vanuit Armenië (Yerevan) en Azerbeidzjan (Baku) te bereiken. ===Per auto=== Georgië kan ook per (eigen) auto bereikt worden vanuit Turkije, Armenië en Rusland. De landsgrens van Azerbeidzjan is sinds de corona-pandemie gesloten door Azerbeidzjan. Voor het reizen met eigen auto moet een verzekering worden afgesloten aan de grens. ===Per bus=== Er rijden bussen vanuit Turkije, Armenië en Rusland (Vladikavkaz) naar Georgië. In Tbilisi vertrekken minibussen naar Yerevan vanaf metrostation Avlabari. ===Per boot=== Georgië is per boot bereikbaar vanuit Varna in Bulgarije. Dit betreft een boot die gespecialiseerd is in het vervoer van vrachtwagens, maar reizigers met een eigen auto, motorfiets of zonder een van beide kunnen ook mee. De duur van de overtocht naar Batumi is afhankelijk van de datum, maar is meer dan 50 uur.[https://www.ukrferry.com/en/schedule] ==Rondreizen== ===Per vliegtuig=== Vanaf het particuliere vliegveld Natakhtari ten noorden van Tbilisi worden binnenlandse vluchten verzorgd door Vanilla Sky Airlines. Deze maatschappij vliegt op Mestia (Svanetië), Ambrolauri (Racha) en Batumi. Ook worden vluchten verzorgd tussen Kutaisi en Mestia. ===Per trein=== [[Bestand:Georgian Railway GRS Class at Tbilisi 2.jpg|miniatuur|Dubbeldekstrein Tbilisi - Batumi.]] Het binnenlandse passagiersvervoer per trein is naar West-Europese maatstaven beperkt, maar voor de langere afstand naar de grote steden is het een goed alternatief. Treinen vertrekken in Tbilisi vanaf het Centraal Station, dat buiten het centrum ligt. Het is bereikbaar via beide metro-lijnen. Vanaf Tbilisi vertrekken dagelijks meerdere treinen naar Batumi (reisduur ca 5 uur), Poti (ca 5:30 uur), Zugdidi (ca 6 uur) en Borjomi (ca 4 uur). Ook zijn er dagelijks treinen vanaf zowel Batumi als Tbilisi naar Ozurgeti. Vanaf Kutaisi zijn er verbindingen naar Batumi en Sachkhere.[https://gr.com.ge/en/schedule] ===Per auto=== [[Bestand:Mtskheta road (January 2013).jpg|miniatuur|Er is een beperkte hoeveelheid autosnelwegen. Hier de weg vanaf Tbilisi langs Mtskheta naar het westen van het land.]] Vanaf circa 2005 is er veel geïnvesteerd in het wegennet Georgië, zowel ten aanzien van de bouw van snelwegen op de route van Tbilisi naar het westen (Batumi) en het oosten (Kakheti) als in de regionale wegen. Hierdoor zijn de belangrijkste toeristische trekpleisters doorgaans goed bereikbaar met de auto. Voor de meeste bestemmingen volstaat een gewone personenauto, maar als men dieper de bergen in wil of specifieke routes en passages wil nemen kan een 4WD aan te bevelen zijn. In sommige gevallen is een offroad capabele auto vereist, zoals naar valleien als Tusheti. Auto's kunnen via verschillende organisaties of platforms gehuurd worden van bedrijven of particulieren. De prijzen zijn doorgaans redelijk te noemen, afhankelijk van het soort voertuig en leeftijd. Er zijn doorgaans meer dan voldoende benzinestations onderweg, ook van premium merken. Wel is het raadzaam tijdig de tank te vullen wanneer men dieper de bergen in gaat verder van de bewoonde wereld. De bewegwijzering is overal in zowel het Georgisch als Latijnse schrift. Een huurauto mag doorgaans niet naar buurlanden als Armenië zonder aanvullende afspraak en papieren daarover. ===Per bus=== [[Bestand:Didube - station.jpg|miniatuur|Het busstation Didube voor de meeste bestemmingen in het land.]] In het land rijden veel bussen voor zowel het lokale, regionale en nationale lange afstandsvervoer. De prijzen zijn laag. De lokale en veel regionale verbindingen worden met marschrutka's (minibussen, zoals Ford Transit) uitgevoerd. In Tbilisi is het Didube busstation bij metrostation Didube het belangrijkste vertrekpunt van bussen en marschrutka's naar het westen, noorden en zuiden van het land. Het Navtlugi busstation bij metrostation Samgori bedient het oosten van het land - met name de regio Kakheti. ===Per boot=== De boot is geen binnenlandse reismethode. ==Taal== [[Bestand:Georgian highway S2 towards Poti at Grigoleti intersection with S12.jpg|miniatuur|Wegen- en plaatsnaamborden zijn in zowel Georgisch als Latijns schrift.]] In Georgië wordt het Georgisch gesproken, een Kartveelse taal. Ze is niet verwant aan een van de grote taalfamilies die buiten Georgië voorkomen. Er zijn wel andere regionale talen in Georgië, zoals het Mingreels en in mindere mate het Svanetisch, die onderdeel zijn van dezelfde Kartveelse familie. Het Georgisch is de nationale taal en wordt buiten enkele etnische gemeenschappen als eerste taal gesproken. Het heeft ook een eigen schrift dat aan geen enkele ander schrift buiten Georgië verwant is. Borden zijn met name in het verkeer en de metro tweetalig in zowel het Georgische als het Latijnse alfabet. Daarbuiten is dit heel wisselvallig. Basiskennis van het Georgische alfabet kan handig zijn om winkel- en restaurantnamen en busbestemmingen te begrijpen. Georgiërs die sinds de val van de Sovjet-Unie in 1990 onderwijs hebben genoten, geven over het algemeen de voorkeur aan Engels, deels ingegeven door hun wens om zich los te maken van de Russische invloedssfeer. Door de introductie van Engels als tweede taal op school na de Rozenrevolutie van 2003 werd het Engels nog beter verspreid. Het Engels is derhalve over het algemeen redelijk te gebruiken in de grote steden en op toeristische plekken. Door de bijna twee eeuwen Russische overheersing is Russisch wijdverspreid als tweede taal aanwezig. Het was de ''lingua franca'' gedurende het Russische Rijk en de Sovjet-Unie en wordt derhalve nog veel gesproken door de oudere generaties. Russische taalvaardigheid kan nuttig en aan te raden zijn in gebieden waar etnische minderheden wonen, met name in de regio's Kvemo Kartli, waar ongeveer de helft van de bevolking etnisch Azeri is, en in Samtskhe-Javakheti, waar de helft van de bevolking etnisch Armeens is. Deze spreken over het algemeen weinig Engels en ook geen Georgisch. === Georgisch === Voor taalliefhebbers zijn het Georgisch en zijn dialecten fascinerend. Voor alle anderen kunnen ze echter een nachtmerrie zijn, met name de uitspraak. Het Georgisch staat bekend om zijn medeklinkers. Er zijn er niet alleen heel veel, maar veel woorden beginnen met minstens twee medeklinkers in combinaties die voor Nederlandstaligen vaak onbekend zijn. Een handvol medeklinkers achter elkaar is geen uitzondering. Dit komt ook deels door de transliteratie van de karakters en klanken van het Georgisch schrift naar onze taal. ==Bekijken== ==Doen== ==Kopen== ===Kosten=== Georgië kan over het algemeen relatief goedkoop genoemd worden voor West-Europeanen. ==Eten== ===Culinair=== De Georgische keuken is voor de Georgiërs vaak een reden tot trots. De meest voorkomende schotel is ''chatsjapoeri'', een plat brood gevuld met kaas, waarvan vele (regionale) varianten bestaan. De chatsjapoeri kan in restaurants worden gegeten, maar ook als tussendoortje gekocht worden in stalletjes op straat. Een ander veel voorkomend gerecht is ''chinkali'', gekookte deegzakjes gevuld met vlees. Verder worden er vele verschillende gerechten bereid van lam, kip, rund of kalkoen, maar ook groentegerechten en salades. ==Uitgaan== ==Overnachten== ==Leren== ==Werken== ==Veiligheid== {{reisadvies | ernst="13" | info=Het is niet aan te raden om naar de gebieden [[Abchazië]] en [[Zuid-Ossetië]] te reizen. Deze gebieden zijn een conflict tussen [[Rusland]] en Georgië. Voor beide gebieden geldt een maximaal negatief reisadvies (rood). De Nederlandse en Belgische ambassades in Tbilisi kunnen reizigers hier niet bijstaan. | nl-advies=georgie | be-advies=georgie | vs-advies=Georgia }} [[Bestand:The ABL and borderization at Khurvaleti village (30213663881).jpg|miniatuur|Grensmarkering van Zuid-Ossetië. Dit is verre van overal in het platteland of bossen duidelijk aanwezig.]] Het is tevens aan te raden om bij de ''de facto'' grenzen van beide gebieden uit de buurt te blijven. Deze zijn niet overal gemarkeerd of zichtbaar. Russische FSB-troepen arresteren met regelmaat lokale Georgiërs rond deze grens voor zogenaamde "illegale grensoverschrijding", soms ook in de zone buiten de grens. Vanaf centraal-Georgië kan men in principe naar Abchazië reizen via de overgang over de rivier Enguri bij Zoegdidi, maar hiervoor zal bij de Abchazische autoriteiten eerst een vergunning (of "visum") moeten worden aangevraagd. De Georgische autoriteiten staan deze route toe. Dit geldt in de Georgische wet op bezette gebieden als legale route. Wel geldt hier dus een Nederlands en Belgisch negatief reisadvies voor. Naar Zuid-Ossetië is het niet mogelijk vanaf centraal-Georgië te reizen. Reizen vanaf Rusland naar Abchazië en Zuid-Ossetië is in principe mogelijk, maar wordt sterk afgeraden, zeker als men daarna nog naar Georgië wil. Georgië beschouwt deze gebieden als haar territorium, maar komende vanaf Rusland wordt er geen Georgische stempel geplaatst in het paspoort. Georgië beschouwt een dergelijke entree als illegale toegang en verblijf op Georgisch grondgebied, waar een gevangenisstraf op kan staan. ''Dit geldt ook voor toeristen''. === Demonstraties === [[Bestand:Tbilisi - election protests 28 October 2024.jpg|miniatuur|Demonstraties vinden vaak in goede sfeer plaats. Door criminalisering van het demonstratierecht is het af te raden demonstraties te bezoeken.]] In Georgië wordt geregeld gedemonstreerd. Dat geldt in Tbilisi met name voor de omgeving van het parlement in de Roestavelilaan (Rustaveli Avenue). Soms vinden er marsen door de stad plaats, die dan bij het parlement eindigen. Ook in andere steden zijn af en toe demonstraties, met name in Batoemi. Het is onvoorspelbaar hoe deze verlopen en de politie grijpt af en toe hard in. Het is derhalve zonder enige ervaring en kennis aan te raden bij demonstraties weg te blijven, of minimaal op afstand. De wet op demonstratie is sinds het najaar van 2024 frequent aangescherpt, waarbij er onder andere verboden zijn ingesteld op gezichtsbedekking, straten te blokkeren en zelfs de doorgang op stoepen te hinderen. Deze regels worden naar willekeur toegepast, zelfs als de politie actief de weg afzet voor autoverkeer om ruimte te maken voor de veiligheid van demonstranten. Rond het parlement zijn veel gezichtsherkenningscamera's geplaatst, die actief worden ingezet om mensen te beboeten. Op het "blokkeren van de straat" staat een boete van 5000 lari (circa 1600 euro). Ook buitenlanders, zoals (foto)journalisten, zijn sinds 2024 met enige regelmaat beboet, waarbij een aantal de toegang tot het land is ontzegd. ==Gezondheid== ==Respect== ==Contact== {{Navigatie Landen van Europa}} {{Navigatie Werelddelen}} {{Str}} {{IsIn|Kaukasus}} 8ci163ibjuxun2ak3g7dkchncrmxyj2 159893 159892 2026-06-04T15:45:55Z Labrang 12686 /* Per trein */ her en der 159893 wikitext text/x-wiki {{pagebanner}} {{quickbar | image=[[Bestand:Svaneti, georgia.jpg|noframe|250px]] | location=[[Bestand:Europe_Georgia.svg|noframe|250px]] | flag=[[Bestand:Flag of Georgia.svg|81px]] | capital=[[Tbilisi]] | government=Republiek | currency=Lari (GEL) | area=69.700 km² | population=3.929.581 (2024) | language=Georgisch | religion=Orthodox 83%, Moslim 11%, andere | tld=.ge | callingcode=+995 | timezone=UTC +4 | electricity=220V/50Hz (Europese stekker) }} '''Georgië''' is een land in [[Oost-Europa]], gelegen in de [[Kaukasus|Zuidelijke Kaukasus]]. Het land grenst aan [[Rusland]], [[Turkije]], [[Azerbeidzjan]], [[Armenië]], en de [[Zwarte Zee-regio|Zwarte Zee]]. ==Info== Georgië is een land vol met een rijke geschiedenis en natuur. Archeologen hebben ontdekt dat er tussen ongeveer 7000 - 5000 voor de jaartelling al wijn werd geproduceerd in Georgië. Gelukkig wordt er de laatste tijd meer en meer bekend over dit mooie land tussen Zwarte en de Kaspische Zee. === Geschiedenis === Het christendom werd al in de eerste eeuw in Georgië geïntroduceerd. Georgië werd in de vierde eeuw na Armenië het tweede land dat officieel het christendom als staatsreligie instelde met het evangelie van St. Nino van Capadoccia. Gelegen naast het Perzische rijk en onder invloed van tal van islamitische riten en gebruiken heeft Georgië een unieke eigen geloofsbeschaving ontwikkeld. Georgië beleefde van de 11e eeuw tot begin 13e eeuw haar gouden eeuw en was op haar hoogtepunt van regionale macht. Het koninkrijk besloeg bijna de hele zuidelijke Kaukasus en delen van noordoost-Turkije. Daarna viel het koninkrijk ten prooi aan verschillende buitenlandse vijanden en interne verdeeldheid waardoor het uit elkaar viel. Vanaf de 16e eeuw vielen de verschillende koninkrijken en vorstendommen onder het Perzische Rijk (oosten van Georgië) en het Ottomaanse Rijk (westen van Georgië). In de 18e eeuw werd de grip van beide regionale machten op Georgië minder. Met name het oosten wist zich te ontworstelen aan de Perzische greep. In 1783 werd het vriendschapsverdrag van Georgievsk met het Russische Rijk gesloten, wat het oost-Georgische koninkrijk Kartli-Kachetië feitelijk tot een Russisch protectoraat maakte. Het was de opmaat naar de Russische annexatie van de Zuidelijke Kaukasus, die in 1801 begon met de inlijving van Kartli-Kachetië en enkele jaren later het west-Georgische koninkrijk Imeretië. Het zou nog decennia duren voor heel Georgië was ingelijfd. De Georgische hoofdstad [[Tbilisi]] werd de zetel van de Russische onderkoning van de Kaukasus. Na de Russische revolutie van 1917 verklaarde Georgië zich op 26 mei 1918 onafhankelijk als de Democratische Republiek Georgië. Dit is thans nog steeds de onafhankelijkheidsdag die jaarlijks gevierd wordt. De republiek werd in 1920 door Sovjet-Rusland erkend, maar in februari 1921 veroverde het Rode Leger alsnog Georgië en werd ze een republiek in de Sovjet-Unie. Net als in de [[Baltische staten]] wordt dit als een bezetting gezien. Ten tijde van de Russische overheersing was Georgië de "Riviera" van de Sovjet-Unie en stond bekend om zijn eten en wijn. De Georgische wijn was favoriet bij de Russische elite. Het subtropische klimaat langs de kust van de Zwarte Zee zorgde voor goede omstandigheden voor de productie van thee, druiven en citrusvruchten. Ook raakte het land geindustrialiseerd. In 1872 werd de eerste spoorlijn in de Zuidelijke Kaukasus geopend tussen Tbilisi en de havenstad Poti. Vanaf 1881 verbond deze lijn de Kaspische Zee met de Zwarte Zee, tussen Baku en Poti en Batumi. In eerste instantie was dit vooral voor olietransporten. De Georgiërs protesteerden geregeld tegen de Sovjet-overheersing. Zo was er een grote opstand in 1924. Pas in de latere jaren van de Sovjet-Unie werd het maatschappelijke verzet groter. Vanaf de late jaren 70 werd de roep om onafhankelijkheid langzamerhand groter, wat in 1989 met het neerslaan van een grote anti-Sovjet demonstratie in Tbilisi met tientallen doden een definitieve koers werd. In april 1991 verklaarde Georgië zich onafhankelijk van de Sovjet-Unie, waarna jaren van politieke en militante chaos uitbraken, onder andere door een bloedige coup tijdens de definitieve ontbinding van de Sovjet-Unie en door Rusland gesteunde afscheidingsconflicten in Abchazië en Zuid-Ossetië. Pas eind jaren 90 vond Georgië langzamerhand haar weg omhoog onder het leiderschap president Edoeard Sjevardnadze, voormalig buitenlandminister van de Sovjet-Unie naast Gorbatsjov. === Volk === Georgiërs zijn niet verwant aan Russen, Turken of Grieken, noch hebben ze een duidelijke etno-lingiuistische connectie met andere volkeren in de Kaukasus. Doordat de Georgiërs over een van de oudste literaire tradities in de wereld beschikken is bekend dat zij hier al vele duizenden jaren wonen. Er zijn theorieën die een link leggen tussen de Georgiërs en andere oude Europese volkeren als de Basken en de Corsicanen, maar deze worden niet algemeen aangenomen. Binnen de Georgiërs zijn wel enkele minderheden: de Svaneten, Chevsoeren en Toesjeten in het noorden, Mingreliërs in het westen en de islamitische Lazen in het zuidwesten en in Turkije. Elk van deze groepen heeft hun eigen dialect van Kartvelisch (Georgisch), dat niet volledig onderling verstaanbaar is. Tot de etnische minderheidsgroepen in het land behoren de Azerbeidzjanen in het zuidoosten, Armeniërs in het zuiden, en Pontische Grieken in het zuidwesten. De verschillende etnische groepen die nu in Georgië wonen voelen zich allemaal erg met elkaar verbonden en zijn trots op hun taal, afkomst, geschiedenis en hun land. De strategische locatie op het grensvlak van Azië en Europa zorgde voor eeuwenlange strijd tussen opeenvolgende regionale grootmachten, van Romeinse, Byzantijnse, Mongoolse, Perzische, Ottomaanse en Russische heersers. In Georgië werd vele malen slag geleverd en werden steden en dorpen verwoest en weer opgebouwd. Het land staat dan ook vol met forten, kastelen, ommuurde nederzettingen met oude kerken (inclusief de oudste uit de Christelijke geschiedenis) en kloosters. == Regio's == [[Bestand:Administrative Divisions of Georgia (country) - en.svg|miniatuur|400px|Bestuurlijke indeling van Georgië.]]Het grootste deel van Georgië is ingedeeld in zogeheten ''mchare'' (regio), vergelijkbaar met Nederlandse provincies maar zonder eigen bestuurslaag. Wel heeft elke regio aan het hoofd een staatscommissaris, ook wel gouverneur genoemd. Er zijn in totaal negen regio's. Hoofdstad Tbilisi vormt een eigen hoofdstedelijke regio. Daarnaast zijn er twee autonome republieken, [[Abchazië]] in het noordwesten en [[Adzjarië]] in het zuidwesten. Deze hebben wel een eigen regering en een gekozen parlement. De door Georgië erkende autonome regering van Abchazië zetelt in Tbilisi en moet niet verward worden met de separatistische regering, die Abchazië controleert. De voormalig autonome en feitelijk afgescheiden regio [[Zuid-Ossetië]] bestaat niet als bestuurlijk deelgebied in Georgië. Dit gebied valt voor het grootste deel onder de regio Sjida Kartli.{{Regionlist|regionmap=Georgia regions map2.png|regionmapsize=400px|regionmaptext=Georgië|region1name=Kartli|region1color=#a3ba7b|region1items=[[Kvemo Kartli]], [[Sjida Kartli]], [[Mtscheta-Mtianeti]]|region1description=Het centrale deel van Georgië met hoofdstad [[Tbilisi]] en het kerngebied van het voormalige koninkrijk Kartli|region2name=Rioni|region2color=#94c089|region2items=[[Imereti]], [[Ratsja]]|region2description=Het gebied van het bovenste en middelste deel van de rivier de Rioni.|region3name=[[Kacheti]]|region3color=#a8a6ba|region3items=|region3description=De regio die bekend staat om de wijnbouw. Het gebied komt overeen met het historische koninkrijk Kacheti.|region4name=Zuidwestelijk Georgië|region4color=#c4b98b|region4items=[[Adzjarië]], [[Goeria]]|region4description=Het zuidwesten van Georgië bestaat uit de autonome republiek Adzjarië en de regio Goeria. Het is een bergachtig gebied dat gekenmerkt wordt door subtropische regenwouden, theeteelt en toerisme langs de Zwarte Zee.|region5name=Noordwestelijk Georgië|region5color=#99b4b6|region5items=[[Samegrelo]], [[Svanetië]]|region5description=Het noordwesten van Georgië bestaat uit de cultuurhistorische streek Samegrelo (Mingrelië) en de bergstreek Svanetië, een toeristisch gebied.|region6name=[[Samtsche-Dzjavacheti]]|region6color=#bda9b6|region6items=|region6description=De zuidelijke streek Samtsche-Dzjavacheti is een hooglandgebied waar veel Armeniërs wonen.|region7name=Betwiste gebieden|region7color=#cccccc|region7items=[[Abchazië]], [[Zuid-Ossetië]]|region7description=De gebieden Abchazië en Zuid-Ossetië zijn sinds de jaren 90 feitelijk afgescheiden en zijn bezet door Rusland.}} ==Steden== De hoofdstad [[Tbilisi]] is veruit de grootste stad van het land met ongeveer 1,3 miljoen inwoners (2026). [[Batoemi]], [[Kutaisi|Koetaisi]] en [[Rustavi|Roestavi]] zijn de drie andere grotere steden met respectievelijk rond de 240.000, 160.000 en 130.000 inwoners. De overige steden zijn veel kleiner, waarvan de belangrijksten de grootte van een provinciestad hebben, zo tussen de 20.000 en 50.000 inwoners. <!-- Alsjeblieft, nooit meer dan 9 steden per land --> * {{listing|type=city|name=[[Tbilisi]]|wikidata=Q994|lat=41.6936|long=44.8015|lastedit=2026-06-03|content=Hoofdstad.}} * {{listing|type=city|name=[[Batoemi]]|wikidata=Q25475|lat=41.6446|long=41.6463|lastedit=2026-06-03|content=Tweede stad van het land aan de Zwarte Zee met een lange boulevard en veel hotels.}} * {{listing|type=city|name=[[Koetaisi]]|wikidata=Q172415|lat=42.2710|long=42.7010|lastedit=2026-06-03|content=Historisch de tweede hoofdstad van het land met een historisch centrum.}} * {{listing|type=city|name=[[Roestavi]]|wikidata=Q182521|lat=41.5417|long=45.0137|lastedit=2026-06-03|content=Industriestad als satelliet bij Tbilisi, gebouwd in de Sovjet-tijd.}} * {{listing|type=city|name=[[Telavi]]|wikidata=Q209009|lat=41.9180|long=45.4750|lastedit=2026-06-03|content=Hoofdstad van de regio Kakheti en historisch zetel van oost-Georgische koningen.}} * {{listing|type=city|name=[[Zoegdidi]]|wikidata=Q185336|lat=42.5081|long=41.8719|lastedit=2026-06-03|content=Historisch het centrum van Mingrelië (Samegrelo) en zetel van vorsten.}} * {{listing|type=city|name=[[Poti]]|wikidata=Q185345|lat=42.14149|long=41.67450|lastedit=2026-06-03|content=Belangrijkste havenstad van Georgië.}} * {{listing|type=city|name=[[Soechoemi]]|wikidata=Q40811|lat=43.0025|long=41.0167|lastedit=2026-06-03|content=Hoofdstad van Abchazië.}} * {{listing|type=city|name=[[Tschinvali]]|wikidata=Q79863|lat=42.22555|long=43.96999|lastedit=2026-06-03|content=Hoofdstad van [[Zuid-Ossetië]]. Is vanuit centraal-Georgië niet te bezoeken.}} {{mapframe|42.218|43.125|height=400|width=800|zoom=7|align=center}} ==Andere bestemmingen== [[Bestand:Town of Signagi, Georgia, Europe.jpg|miniatuur|Signagi is een toeristische trekpleister. ]] [[Bestand:Akhalcikhe, old city general view.jpg|miniatuur|Rabati-fort in Akhaltsikhe. ]] De meeste belangrijke toeristische trekpleisters buiten Tbilisi zijn kleinere plaatsen of locaties in de regio's. <!-- Alsjeblieft, nooit meer dan 9 andere bestemmingen per land --> * {{listing|type=other|name=[[Mtskheta]]|wikidata=Q180810|lat=41.843056|long=44.719444|lastedit=2026-06-03|content=Oude hoofdstad van Georgië waar de Georgische kerstening begon - UNESCO-werelderfgoed met belangrijke kathedraal.}} * {{listing|type=other|name=[[Borjomi]]|wikidata=Q208352|lat=41.841667|long=43.382778|lastedit=2026-06-03|content=Bekend van het gelijknamige populaire mineraalwater. De Russische tsarenfamilie Romanov had er een zomerresidentie. }} * {{listing|type=other|name=[[David Gareja]]|wikidata=Q1178627|lat=41.447544|long=45.376357|lastedit=2026-06-03|content=Grotkloosters in ruig grensland met Azerbeidzjan.}} * {{listing|type=other|name=[[Stepantsminda]]|wikidata=Q1025823|lat=42.658333|long=44.641667|lastedit=2026-06-03|content=Toeristisch centrum aan de voet van de ruim 5000 meter hoge berg Kazbeg, met iconische kerk op heuvel.}} * {{listing|type=other|name=[[Svaneti]]|wikidata=Q19044|lat=42.916389|long=43.011389|lastedit=2026-06-03|content=Hooggelegen etnografische streek met kenmerkende defensieve woontorens, waaronder in [[Mestia]] en [[Ushguli]].}} * {{listing|type=other|name=[[Signagi]]|wikidata=Q946143|lat=41.618611|long=45.921667|lastedit=2026-06-03|content=Ommuurde marktstad in het Gomborigebergte in de regio Kakheti met groots uitzicht op de Kaukasus.}} * {{listing|type=other|name=[[Vardzia]]|wikidata=Q691813|lat=41.380842|long=43.283761|lastedit=2026-06-03|content=Grotstad uit de 12e eeuw.}} * {{listing|type=other|name=[[Gori]]|wikidata=Q19583|lat=41.981686|long=44.112417|lastedit=2026-06-03|content=Bekend als Stalins geboortestad en het museum dat hem eert. Vlakbij is een bezienswaardige grotstad.}} * {{listing|type=other|name=[[Akhaltsikhe]]|wikidata=Q212546|lat=41.638889|long=42.986111|lastedit=2026-06-03|content=Bekend van het Rabati-fort, een groot historisch defensief complex boven de stad.}} ==Arriveren== ===Paspoort en visum=== Inwoners van de EU hebben geen visum nodig. De nationale ID-kaart volstaat. Zie de website [http://www.mfa.gov.ge/?sec_id=66&lang_id=ENG] van het Ministerie van Buitenlandse Zaken van Georgië voor meer info (in het Engels). ===Per vliegtuig=== Zowel Tbilisi, Kutaisi als Batumi ontvangen internationale vluchten uit Europa en Azië. Tbilisi is de grootste luchthaven en ontvangt vooral lijnvluchten van traditionele airlines. Kutaisi is vooral gericht op de zogeheten ''low cost''-maatschappijen. Wizz Air heeft hier een regionale hub. Het derde internationale vliegveld is in Batumi, dat onder andere vanuit Turkije en Rusland vluchten ontvangt. Tbilisi is rechtstreeks vanaf Schiphol aan te vliegen met Georgian Airways (code-sharing met KLM) en Transavia. Vanuit Brussel zijn er geen rechtstreekse vluchten (2026). ===Per trein=== Georgië is per trein vanuit Armenië (Yerevan) en Azerbeidzjan (Baku) te bereiken. Dit zijn in beide gevallen nachttreinen. De trein Baku - Tbilisi (via Ganja) rijdt dagelijks en wordt uitgevoerd door de Azerbeidzjaanse spoorwegen. Deze doet er negen uur over. De trein Yerevan - Tbilisi (via Gyumri) rijdt om de twee dagen, in een rooster van even en oneven dagen van de maand per richting en duurt ruim tien uur. In de zomermaanden (mid-juni tot eind september) rijdt de trein uit Yerevan via Tbilisi door naar Batumi. Deze rit duurt ruim 15 uur. Deze ritten worden uitgevoerd door de Armeense ''Zuid-Kaukasus spoorwegen''. ===Per auto=== Georgië kan ook per (eigen) auto bereikt worden vanuit Turkije, Armenië en Rusland. De landsgrens van Azerbeidzjan is sinds de corona-pandemie gesloten door Azerbeidzjan. Voor het reizen met eigen auto moet een verzekering worden afgesloten aan de grens. ===Per bus=== Er rijden bussen vanuit Turkije, Armenië en Rusland (Vladikavkaz) naar Georgië. In Tbilisi vertrekken minibussen naar Yerevan vanaf metrostation Avlabari. ===Per boot=== Georgië is per boot bereikbaar vanuit Varna in Bulgarije. Dit betreft een boot die gespecialiseerd is in het vervoer van vrachtwagens, maar reizigers met een eigen auto, motorfiets of zonder een van beide kunnen ook mee. De duur van de overtocht naar Batumi is afhankelijk van de datum, maar is meer dan 50 uur.[https://www.ukrferry.com/en/schedule] ==Rondreizen== ===Per vliegtuig=== Vanaf het particuliere vliegveld Natakhtari ten noorden van Tbilisi worden binnenlandse vluchten verzorgd door Vanilla Sky Airlines. Deze maatschappij vliegt op Mestia (Svanetië), Ambrolauri (Racha) en Batumi. Ook worden vluchten verzorgd tussen Kutaisi en Mestia. ===Per trein=== [[Bestand:Georgian Railway GRS Class at Tbilisi 2.jpg|miniatuur|Dubbeldekstrein Tbilisi - Batumi.]] Het binnenlandse passagiersvervoer per trein is naar West-Europese maatstaven beperkt, maar voor de langere afstand naar de grote steden is het een goed alternatief. Treinen vertrekken in Tbilisi vanaf het Centraal Station, dat buiten het centrum ligt. Het is bereikbaar via beide metro-lijnen. Vanaf Tbilisi vertrekken dagelijks meerdere treinen naar Batumi (reisduur ca 5 uur), Poti (ca 5:30 uur), Zugdidi (ca 6 uur) en Borjomi (ca 4 uur). Ook zijn er dagelijks treinen vanaf zowel Batumi als Tbilisi naar Ozurgeti. Vanaf Kutaisi zijn er verbindingen naar Batumi en Sachkhere.[https://gr.com.ge/en/schedule] Er zijn geen binnenlandse nachttreinen meer met het vervallen van de nachttrein Tbilisi - Zugdidi in 2020. ===Per auto=== [[Bestand:Mtskheta road (January 2013).jpg|miniatuur|Er is een beperkte hoeveelheid autosnelwegen. Hier de weg vanaf Tbilisi langs Mtskheta naar het westen van het land.]] Vanaf circa 2005 is er veel geïnvesteerd in het wegennet Georgië, zowel ten aanzien van de bouw van snelwegen op de route van Tbilisi naar het westen (Batumi) en het oosten (Kakheti) als in de regionale wegen. Hierdoor zijn de belangrijkste toeristische trekpleisters doorgaans goed bereikbaar met de auto. Voor de meeste bestemmingen volstaat een gewone personenauto, maar als men dieper de bergen in wil of specifieke routes en passages wil nemen kan een 4WD aan te bevelen zijn. In sommige gevallen is een offroad capabele auto vereist, zoals naar valleien als Tusheti. Auto's kunnen via verschillende organisaties of platforms gehuurd worden van bedrijven of particulieren. De prijzen zijn doorgaans redelijk te noemen, afhankelijk van het soort voertuig en leeftijd. Er zijn doorgaans meer dan voldoende benzinestations onderweg, ook van premium merken. Wel is het raadzaam tijdig de tank te vullen wanneer men dieper de bergen in gaat verder van de bewoonde wereld. De bewegwijzering is overal in zowel het Georgisch als Latijnse schrift. Een huurauto mag doorgaans niet naar buurlanden als Armenië zonder aanvullende afspraak en papieren daarover. ===Per bus=== [[Bestand:Didube - station.jpg|miniatuur|Het busstation Didube voor de meeste bestemmingen in het land.]] In het land rijden veel bussen voor zowel het lokale, regionale en nationale lange afstandsvervoer. De prijzen zijn laag. De lokale en veel regionale verbindingen worden met marschrutka's (minibussen, zoals Ford Transit) uitgevoerd. In Tbilisi is het Didube busstation bij metrostation Didube het belangrijkste vertrekpunt van bussen en marschrutka's naar het westen, noorden en zuiden van het land. Het Navtlugi busstation bij metrostation Samgori bedient het oosten van het land - met name de regio Kakheti. ===Per boot=== De boot is geen binnenlandse reismethode. ==Taal== [[Bestand:Georgian highway S2 towards Poti at Grigoleti intersection with S12.jpg|miniatuur|Wegen- en plaatsnaamborden zijn in zowel Georgisch als Latijns schrift.]] In Georgië wordt het Georgisch gesproken, een Kartveelse taal. Ze is niet verwant aan een van de grote taalfamilies die buiten Georgië voorkomen. Er zijn wel andere regionale talen in Georgië, zoals het Mingreels en in mindere mate het Svanetisch, die onderdeel zijn van dezelfde Kartveelse familie. Het Georgisch is de nationale taal en wordt buiten enkele etnische gemeenschappen als eerste taal gesproken. Het heeft ook een eigen schrift dat aan geen enkele ander schrift buiten Georgië verwant is. Borden zijn met name in het verkeer en de metro tweetalig in zowel het Georgische als het Latijnse alfabet. Daarbuiten is dit heel wisselvallig. Basiskennis van het Georgische alfabet kan handig zijn om winkel- en restaurantnamen en busbestemmingen te begrijpen. Georgiërs die sinds de val van de Sovjet-Unie in 1990 onderwijs hebben genoten, geven over het algemeen de voorkeur aan Engels, deels ingegeven door hun wens om zich los te maken van de Russische invloedssfeer. Door de introductie van Engels als tweede taal op school na de Rozenrevolutie van 2003 werd het Engels nog beter verspreid. Het Engels is derhalve over het algemeen redelijk te gebruiken in de grote steden en op toeristische plekken. Door de bijna twee eeuwen Russische overheersing is Russisch wijdverspreid als tweede taal aanwezig. Het was de ''lingua franca'' gedurende het Russische Rijk en de Sovjet-Unie en wordt derhalve nog veel gesproken door de oudere generaties. Russische taalvaardigheid kan nuttig en aan te raden zijn in gebieden waar etnische minderheden wonen, met name in de regio's Kvemo Kartli, waar ongeveer de helft van de bevolking etnisch Azeri is, en in Samtskhe-Javakheti, waar de helft van de bevolking etnisch Armeens is. Deze spreken over het algemeen weinig Engels en ook geen Georgisch. === Georgisch === Voor taalliefhebbers zijn het Georgisch en zijn dialecten fascinerend. Voor alle anderen kunnen ze echter een nachtmerrie zijn, met name de uitspraak. Het Georgisch staat bekend om zijn medeklinkers. Er zijn er niet alleen heel veel, maar veel woorden beginnen met minstens twee medeklinkers in combinaties die voor Nederlandstaligen vaak onbekend zijn. Een handvol medeklinkers achter elkaar is geen uitzondering. Dit komt ook deels door de transliteratie van de karakters en klanken van het Georgisch schrift naar onze taal. ==Bekijken== ==Doen== ==Kopen== ===Kosten=== Georgië kan over het algemeen relatief goedkoop genoemd worden voor West-Europeanen. ==Eten== ===Culinair=== De Georgische keuken is voor de Georgiërs vaak een reden tot trots. De meest voorkomende schotel is ''chatsjapoeri'', een plat brood gevuld met kaas, waarvan vele (regionale) varianten bestaan. De chatsjapoeri kan in restaurants worden gegeten, maar ook als tussendoortje gekocht worden in stalletjes op straat. Een ander veel voorkomend gerecht is ''chinkali'', gekookte deegzakjes gevuld met vlees. Verder worden er vele verschillende gerechten bereid van lam, kip, rund of kalkoen, maar ook groentegerechten en salades. ==Uitgaan== ==Overnachten== ==Leren== ==Werken== ==Veiligheid== {{reisadvies | ernst="13" | info=Het is niet aan te raden om naar de gebieden [[Abchazië]] en [[Zuid-Ossetië]] te reizen. Deze gebieden zijn een conflict tussen [[Rusland]] en Georgië. Voor beide gebieden geldt een maximaal negatief reisadvies (rood). De Nederlandse en Belgische ambassades in Tbilisi kunnen reizigers hier niet bijstaan. | nl-advies=georgie | be-advies=georgie | vs-advies=Georgia }} [[Bestand:The ABL and borderization at Khurvaleti village (30213663881).jpg|miniatuur|Grensmarkering van Zuid-Ossetië. Dit is verre van overal in het platteland of bossen duidelijk aanwezig.]] Het is tevens aan te raden om bij de ''de facto'' grenzen van zowel Abchazië als Zuid-Ossetië uit de buurt te blijven. Deze zijn niet overal gemarkeerd of zichtbaar. Russische FSB-troepen arresteren met regelmaat lokale Georgiërs rond deze grens voor zogenaamde "illegale grensoverschrijding", soms ook in de zone buiten de grens. Vanaf centraal-Georgië kan men in principe naar Abchazië reizen via de overgang over de rivier Enguri bij Zoegdidi, maar hiervoor zal bij de Abchazische autoriteiten eerst een vergunning (of "visum") moeten worden aangevraagd. De Georgische autoriteiten staan deze route toe. Dit geldt in de Georgische wet op bezette gebieden als legale route. Wel geldt hier dus een Nederlands en Belgisch negatief reisadvies voor. Naar Zuid-Ossetië is het niet mogelijk vanaf centraal-Georgië te reizen. Reizen vanaf Rusland naar Abchazië en Zuid-Ossetië is in principe mogelijk, maar wordt sterk afgeraden, zeker als men daarna nog naar Georgië wil. Georgië beschouwt deze gebieden als haar territorium, maar komende vanaf Rusland wordt er geen Georgische stempel geplaatst in het paspoort. Georgië beschouwt een dergelijke entree als illegale toegang en verblijf op Georgisch grondgebied, waar een gevangenisstraf op kan staan. ''Dit geldt ook voor toeristen''. === Demonstraties === [[Bestand:Tbilisi - election protests 28 October 2024.jpg|miniatuur|Demonstraties vinden vaak in goede sfeer plaats. Door criminalisering van het demonstratierecht is het af te raden demonstraties te bezoeken.]] In Georgië wordt geregeld gedemonstreerd. Dat geldt in Tbilisi met name voor de omgeving van het parlement in de Roestavelilaan (Rustaveli Avenue). Soms vinden er marsen door de stad plaats, die elders in de stad beginnen en dan bij het parlement eindigen. Bij grote massademonstraties kan dit uitstrekken tot de gehele Roestavelilaan inclusief het Vrijheidsplein. Ook in andere steden zijn af en toe demonstraties, met name in Batoemi. Het is onvoorspelbaar hoe deze verlopen en de politie grijpt af en toe hard in. Het is zonder enige ervaring en kennis aan te raden bij demonstraties weg te blijven, of minimaal op afstand. Het demonstratierecht is sinds het najaar van 2024 frequent aangescherpt, waarbij onder andere verboden zijn ingesteld op gezichtsbedekking, straten te blokkeren en de doorgang op stoepen te hinderen. Deze regels worden naar willekeur toegepast, ook als de politie actief de weg afzet voor autoverkeer om ruimte te maken voor de veiligheid van demonstranten. Rond het parlement zijn veel gezichtsherkenningscamera's geplaatst, die actief worden ingezet om mensen te beboeten. Op het "blokkeren van de straat" staat een boete van 5000 Georgische lari (circa 1600 euro). Ook buitenlanders, zoals (foto)journalisten, zijn sinds 2024 met enige regelmaat beboet, waarbij een aantal de toegang tot het land is ontzegd. ==Gezondheid== ==Respect== ==Contact== {{Navigatie Landen van Europa}} {{Navigatie Werelddelen}} {{Str}} {{IsIn|Kaukasus}} 6m8ot9a9b3txjikf8f8y0ippeuq7eck 159895 159893 2026-06-04T20:14:01Z Labrang 12686 /* Regio's */ dan maar zo. Zonder beschrijving van de items, want dat maakt de lijst dubbel zo lang (2 regels) 159895 wikitext text/x-wiki {{pagebanner}} {{quickbar | image=[[Bestand:Svaneti, georgia.jpg|noframe|250px]] | location=[[Bestand:Europe_Georgia.svg|noframe|250px]] | flag=[[Bestand:Flag of Georgia.svg|81px]] | capital=[[Tbilisi]] | government=Republiek | currency=Lari (GEL) | area=69.700 km² | population=3.929.581 (2024) | language=Georgisch | religion=Orthodox 83%, Moslim 11%, andere | tld=.ge | callingcode=+995 | timezone=UTC +4 | electricity=220V/50Hz (Europese stekker) }} '''Georgië''' is een land in [[Oost-Europa]], gelegen in de [[Kaukasus|Zuidelijke Kaukasus]]. Het land grenst aan [[Rusland]], [[Turkije]], [[Azerbeidzjan]], [[Armenië]], en de [[Zwarte Zee-regio|Zwarte Zee]]. ==Info== Georgië is een land vol met een rijke geschiedenis en natuur. Archeologen hebben ontdekt dat er tussen ongeveer 7000 - 5000 voor de jaartelling al wijn werd geproduceerd in Georgië. Gelukkig wordt er de laatste tijd meer en meer bekend over dit mooie land tussen Zwarte en de Kaspische Zee. === Geschiedenis === Het christendom werd al in de eerste eeuw in Georgië geïntroduceerd. Georgië werd in de vierde eeuw na Armenië het tweede land dat officieel het christendom als staatsreligie instelde met het evangelie van St. Nino van Capadoccia. Gelegen naast het Perzische rijk en onder invloed van tal van islamitische riten en gebruiken heeft Georgië een unieke eigen geloofsbeschaving ontwikkeld. Georgië beleefde van de 11e eeuw tot begin 13e eeuw haar gouden eeuw en was op haar hoogtepunt van regionale macht. Het koninkrijk besloeg bijna de hele zuidelijke Kaukasus en delen van noordoost-Turkije. Daarna viel het koninkrijk ten prooi aan verschillende buitenlandse vijanden en interne verdeeldheid waardoor het uit elkaar viel. Vanaf de 16e eeuw vielen de verschillende koninkrijken en vorstendommen onder het Perzische Rijk (oosten van Georgië) en het Ottomaanse Rijk (westen van Georgië). In de 18e eeuw werd de grip van beide regionale machten op Georgië minder. Met name het oosten wist zich te ontworstelen aan de Perzische greep. In 1783 werd het vriendschapsverdrag van Georgievsk met het Russische Rijk gesloten, wat het oost-Georgische koninkrijk Kartli-Kachetië feitelijk tot een Russisch protectoraat maakte. Het was de opmaat naar de Russische annexatie van de Zuidelijke Kaukasus, die in 1801 begon met de inlijving van Kartli-Kachetië en enkele jaren later het west-Georgische koninkrijk Imeretië. Het zou nog decennia duren voor heel Georgië was ingelijfd. De Georgische hoofdstad [[Tbilisi]] werd de zetel van de Russische onderkoning van de Kaukasus. Na de Russische revolutie van 1917 verklaarde Georgië zich op 26 mei 1918 onafhankelijk als de Democratische Republiek Georgië. Dit is thans nog steeds de onafhankelijkheidsdag die jaarlijks gevierd wordt. De republiek werd in 1920 door Sovjet-Rusland erkend, maar in februari 1921 veroverde het Rode Leger alsnog Georgië en werd ze een republiek in de Sovjet-Unie. Net als in de [[Baltische staten]] wordt dit als een bezetting gezien. Ten tijde van de Russische overheersing was Georgië de "Riviera" van de Sovjet-Unie en stond bekend om zijn eten en wijn. De Georgische wijn was favoriet bij de Russische elite. Het subtropische klimaat langs de kust van de Zwarte Zee zorgde voor goede omstandigheden voor de productie van thee, druiven en citrusvruchten. Ook raakte het land geindustrialiseerd. In 1872 werd de eerste spoorlijn in de Zuidelijke Kaukasus geopend tussen Tbilisi en de havenstad Poti. Vanaf 1881 verbond deze lijn de Kaspische Zee met de Zwarte Zee, tussen Baku en Poti en Batumi. In eerste instantie was dit vooral voor olietransporten. De Georgiërs protesteerden geregeld tegen de Sovjet-overheersing. Zo was er een grote opstand in 1924. Pas in de latere jaren van de Sovjet-Unie werd het maatschappelijke verzet groter. Vanaf de late jaren 70 werd de roep om onafhankelijkheid langzamerhand groter, wat in 1989 met het neerslaan van een grote anti-Sovjet demonstratie in Tbilisi met tientallen doden een definitieve koers werd. In april 1991 verklaarde Georgië zich onafhankelijk van de Sovjet-Unie, waarna jaren van politieke en militante chaos uitbraken, onder andere door een bloedige coup tijdens de definitieve ontbinding van de Sovjet-Unie en door Rusland gesteunde afscheidingsconflicten in Abchazië en Zuid-Ossetië. Pas eind jaren 90 vond Georgië langzamerhand haar weg omhoog onder het leiderschap president Edoeard Sjevardnadze, voormalig buitenlandminister van de Sovjet-Unie naast Gorbatsjov. === Volk === Georgiërs zijn niet verwant aan Russen, Turken of Grieken, noch hebben ze een duidelijke etno-lingiuistische connectie met andere volkeren in de Kaukasus. Doordat de Georgiërs over een van de oudste literaire tradities in de wereld beschikken is bekend dat zij hier al vele duizenden jaren wonen. Er zijn theorieën die een link leggen tussen de Georgiërs en andere oude Europese volkeren als de Basken en de Corsicanen, maar deze worden niet algemeen aangenomen. Binnen de Georgiërs zijn wel enkele minderheden: de Svaneten, Chevsoeren en Toesjeten in het noorden, Mingreliërs in het westen en de islamitische Lazen in het zuidwesten en in Turkije. Elk van deze groepen heeft hun eigen dialect van Kartvelisch (Georgisch), dat niet volledig onderling verstaanbaar is. Tot de etnische minderheidsgroepen in het land behoren de Azerbeidzjanen in het zuidoosten, Armeniërs in het zuiden, en Pontische Grieken in het zuidwesten. De verschillende etnische groepen die nu in Georgië wonen voelen zich allemaal erg met elkaar verbonden en zijn trots op hun taal, afkomst, geschiedenis en hun land. De strategische locatie op het grensvlak van Azië en Europa zorgde voor eeuwenlange strijd tussen opeenvolgende regionale grootmachten, van Romeinse, Byzantijnse, Mongoolse, Perzische, Ottomaanse en Russische heersers. In Georgië werd vele malen slag geleverd en werden steden en dorpen verwoest en weer opgebouwd. Het land staat dan ook vol met forten, kastelen, ommuurde nederzettingen met oude kerken (inclusief de oudste uit de Christelijke geschiedenis) en kloosters. == Regio's == Het grootste deel van Georgië is ingedeeld in zogeheten ''mchare'' (regio), vergelijkbaar met Nederlandse provincies maar zonder eigen bestuurslaag. Wel heeft elke regio aan het hoofd een staatscommissaris, ook wel gouverneur genoemd. Er zijn in totaal negen regio's. Hoofdstad Tbilisi vormt een eigen hoofdstedelijke regio. De regio's werden in 1995 gevormd op basis van historische gebieden, veelal koninkrijken en prins- en vorstendommen van voor de Russische annexatie in de 19e eeuw.<br><br> Daarnaast zijn er twee autonome republieken, [[Abchazië]] in het noordwesten en [[Adzjarië]] in het zuidwesten. Deze hebben wel een eigen regering en een gekozen parlement. De door Georgië erkende autonome regering van Abchazië zetelt in Tbilisi en moet niet verward worden met de separatistische regering, die Abchazië controleert. De voormalig autonome en feitelijk afgescheiden regio [[Zuid-Ossetië]] bestaat niet als bestuurlijk deelgebied in Georgië. Dit gebied valt voor het grootste deel onder de regio Sjida Kartli. {{Regionlist|regionmap=Georgia, administrative divisions - nl - colored.svg|regionmapsize=500px|regionmaptext=De gebieden van Georgië, die elk hun eigen kenmerken hebben. | region1name=[[Tbilisi]] | region1color=#ebcef2 | region1items= | region1description= | region2name=[[Abchazië]] | region2color=#df8a6e | region2items= | region2description= | region3name=[[Adzjarië]] | region3color=#c5e2ff | region3items= | region3description= | region4name=[[Goeria]] | region4color=#c5e075 | region4items= | region4description= | region5name=[[Imereti]] | region5color=#e9f2b0 | region5items= | region5description= | region6name=[[Kacheti]] | region6color=#b5eeb9 | region6items= | region6description= | region7name=[[Kvemo Kartli]] | region7color=#ebc992 | region7items= | region7description= | region8name=[[Mtscheta-Mtianeti]] | region8color=#94b754 | region8items= | region8description= | region9name=[[Ratsja-Letsjchoemi en Kvemo Svaneti]] | region9color=#47caa2 | region9items= | region9description= | region10name=[[Samegrelo-Zemo Svaneti]] | region10color=#e1c16d | region10items= | region10description= | region11name=[[Samtsche-Dzjavacheti]] | region11color=#dbabd9 | region11items= | region11description= | region12name=[[Sjida Kartli]] | region12color=#ffbc8b | region12items= | region12description= | region13name=[[Zuid-Ossetië]] | region13color= | region13items= | region13description= }} ==Steden== De hoofdstad [[Tbilisi]] is veruit de grootste stad van het land met ongeveer 1,3 miljoen inwoners (2026). [[Batoemi]], [[Kutaisi|Koetaisi]] en [[Rustavi|Roestavi]] zijn de drie andere grotere steden met respectievelijk rond de 240.000, 160.000 en 130.000 inwoners. De overige steden zijn veel kleiner, waarvan de belangrijksten de grootte van een provinciestad hebben, zo tussen de 20.000 en 50.000 inwoners. <!-- Alsjeblieft, nooit meer dan 9 steden per land --> * {{listing|type=city|name=[[Tbilisi]]|wikidata=Q994|lat=41.6936|long=44.8015|lastedit=2026-06-03|content=Hoofdstad.}} * {{listing|type=city|name=[[Batoemi]]|wikidata=Q25475|lat=41.6446|long=41.6463|lastedit=2026-06-03|content=Tweede stad van het land aan de Zwarte Zee met een lange boulevard en veel hotels.}} * {{listing|type=city|name=[[Koetaisi]]|wikidata=Q172415|lat=42.2710|long=42.7010|lastedit=2026-06-03|content=Historisch de tweede hoofdstad van het land met een historisch centrum.}} * {{listing|type=city|name=[[Roestavi]]|wikidata=Q182521|lat=41.5417|long=45.0137|lastedit=2026-06-03|content=Industriestad als satelliet bij Tbilisi, gebouwd in de Sovjet-tijd.}} * {{listing|type=city|name=[[Telavi]]|wikidata=Q209009|lat=41.9180|long=45.4750|lastedit=2026-06-03|content=Hoofdstad van de regio Kakheti en historisch zetel van oost-Georgische koningen.}} * {{listing|type=city|name=[[Zoegdidi]]|wikidata=Q185336|lat=42.5081|long=41.8719|lastedit=2026-06-03|content=Historisch het centrum van Mingrelië (Samegrelo) en zetel van vorsten.}} * {{listing|type=city|name=[[Poti]]|wikidata=Q185345|lat=42.14149|long=41.67450|lastedit=2026-06-03|content=Belangrijkste havenstad van Georgië.}} * {{listing|type=city|name=[[Soechoemi]]|wikidata=Q40811|lat=43.0025|long=41.0167|lastedit=2026-06-03|content=Hoofdstad van Abchazië.}} * {{listing|type=city|name=[[Tschinvali]]|wikidata=Q79863|lat=42.22555|long=43.96999|lastedit=2026-06-03|content=Hoofdstad van [[Zuid-Ossetië]]. Is vanuit centraal-Georgië niet te bezoeken.}} {{mapframe|42.218|43.125|height=400|width=800|zoom=7|align=center}} ==Andere bestemmingen== [[Bestand:Town of Signagi, Georgia, Europe.jpg|miniatuur|Signagi is een toeristische trekpleister. ]] [[Bestand:Akhalcikhe, old city general view.jpg|miniatuur|Rabati-fort in Akhaltsikhe. ]] De meeste belangrijke toeristische trekpleisters buiten Tbilisi zijn kleinere plaatsen of locaties in de regio's. <!-- Alsjeblieft, nooit meer dan 9 andere bestemmingen per land --> * {{listing|type=other|name=[[Mtskheta]]|wikidata=Q180810|lat=41.843056|long=44.719444|lastedit=2026-06-03|content=Oude hoofdstad van Georgië waar de Georgische kerstening begon - UNESCO-werelderfgoed met belangrijke kathedraal.}} * {{listing|type=other|name=[[Borjomi]]|wikidata=Q208352|lat=41.841667|long=43.382778|lastedit=2026-06-03|content=Bekend van het gelijknamige populaire mineraalwater. De Russische tsarenfamilie Romanov had er een zomerresidentie. }} * {{listing|type=other|name=[[David Gareja]]|wikidata=Q1178627|lat=41.447544|long=45.376357|lastedit=2026-06-03|content=Grotkloosters in ruig grensland met Azerbeidzjan.}} * {{listing|type=other|name=[[Stepantsminda]]|wikidata=Q1025823|lat=42.658333|long=44.641667|lastedit=2026-06-03|content=Toeristisch centrum aan de voet van de ruim 5000 meter hoge berg Kazbeg, met iconische kerk op heuvel.}} * {{listing|type=other|name=[[Svaneti]]|wikidata=Q19044|lat=42.916389|long=43.011389|lastedit=2026-06-03|content=Hooggelegen etnografische streek met kenmerkende defensieve woontorens, waaronder in [[Mestia]] en [[Ushguli]].}} * {{listing|type=other|name=[[Signagi]]|wikidata=Q946143|lat=41.618611|long=45.921667|lastedit=2026-06-03|content=Ommuurde marktstad in het Gomborigebergte in de regio Kakheti met groots uitzicht op de Kaukasus.}} * {{listing|type=other|name=[[Vardzia]]|wikidata=Q691813|lat=41.380842|long=43.283761|lastedit=2026-06-03|content=Grotstad uit de 12e eeuw.}} * {{listing|type=other|name=[[Gori]]|wikidata=Q19583|lat=41.981686|long=44.112417|lastedit=2026-06-03|content=Bekend als Stalins geboortestad en het museum dat hem eert. Vlakbij is een bezienswaardige grotstad.}} * {{listing|type=other|name=[[Akhaltsikhe]]|wikidata=Q212546|lat=41.638889|long=42.986111|lastedit=2026-06-03|content=Bekend van het Rabati-fort, een groot historisch defensief complex boven de stad.}} ==Arriveren== ===Paspoort en visum=== Inwoners van de EU hebben geen visum nodig. De nationale ID-kaart volstaat. Zie de website [http://www.mfa.gov.ge/?sec_id=66&lang_id=ENG] van het Ministerie van Buitenlandse Zaken van Georgië voor meer info (in het Engels). ===Per vliegtuig=== Zowel Tbilisi, Kutaisi als Batumi ontvangen internationale vluchten uit Europa en Azië. Tbilisi is de grootste luchthaven en ontvangt vooral lijnvluchten van traditionele airlines. Kutaisi is vooral gericht op de zogeheten ''low cost''-maatschappijen. Wizz Air heeft hier een regionale hub. Het derde internationale vliegveld is in Batumi, dat onder andere vanuit Turkije en Rusland vluchten ontvangt. Tbilisi is rechtstreeks vanaf Schiphol aan te vliegen met Georgian Airways (code-sharing met KLM) en Transavia. Vanuit Brussel zijn er geen rechtstreekse vluchten (2026). ===Per trein=== Georgië is per trein vanuit Armenië (Yerevan) en Azerbeidzjan (Baku) te bereiken. Dit zijn in beide gevallen nachttreinen. De trein Baku - Tbilisi (via Ganja) rijdt dagelijks en wordt uitgevoerd door de Azerbeidzjaanse spoorwegen. Deze doet er negen uur over. De trein Yerevan - Tbilisi (via Gyumri) rijdt om de twee dagen, in een rooster van even en oneven dagen van de maand per richting en duurt ruim tien uur. In de zomermaanden (mid-juni tot eind september) rijdt de trein uit Yerevan via Tbilisi door naar Batumi. Deze rit duurt ruim 15 uur. Deze ritten worden uitgevoerd door de Armeense ''Zuid-Kaukasus spoorwegen''. ===Per auto=== Georgië kan ook per (eigen) auto bereikt worden vanuit Turkije, Armenië en Rusland. De landsgrens van Azerbeidzjan is sinds de corona-pandemie gesloten door Azerbeidzjan. Voor het reizen met eigen auto moet een verzekering worden afgesloten aan de grens. ===Per bus=== Er rijden bussen vanuit Turkije, Armenië en Rusland (Vladikavkaz) naar Georgië. In Tbilisi vertrekken minibussen naar Yerevan vanaf metrostation Avlabari. ===Per boot=== Georgië is per boot bereikbaar vanuit Varna in Bulgarije. Dit betreft een boot die gespecialiseerd is in het vervoer van vrachtwagens, maar reizigers met een eigen auto, motorfiets of zonder een van beide kunnen ook mee. De duur van de overtocht naar Batumi is afhankelijk van de datum, maar is meer dan 50 uur.[https://www.ukrferry.com/en/schedule] ==Rondreizen== ===Per vliegtuig=== Vanaf het particuliere vliegveld Natakhtari ten noorden van Tbilisi worden binnenlandse vluchten verzorgd door Vanilla Sky Airlines. Deze maatschappij vliegt op Mestia (Svanetië), Ambrolauri (Racha) en Batumi. Ook worden vluchten verzorgd tussen Kutaisi en Mestia. ===Per trein=== [[Bestand:Georgian Railway GRS Class at Tbilisi 2.jpg|miniatuur|Dubbeldekstrein Tbilisi - Batumi.]] Het binnenlandse passagiersvervoer per trein is naar West-Europese maatstaven beperkt, maar voor de langere afstand naar de grote steden is het een goed alternatief. Treinen vertrekken in Tbilisi vanaf het Centraal Station, dat buiten het centrum ligt. Het is bereikbaar via beide metro-lijnen. Vanaf Tbilisi vertrekken dagelijks meerdere treinen naar Batumi (reisduur ca 5 uur), Poti (ca 5:30 uur), Zugdidi (ca 6 uur) en Borjomi (ca 4 uur). Ook zijn er dagelijks treinen vanaf zowel Batumi als Tbilisi naar Ozurgeti. Vanaf Kutaisi zijn er verbindingen naar Batumi en Sachkhere.[https://gr.com.ge/en/schedule] Er zijn geen binnenlandse nachttreinen meer met het vervallen van de nachttrein Tbilisi - Zugdidi in 2020. ===Per auto=== [[Bestand:Mtskheta road (January 2013).jpg|miniatuur|Er is een beperkte hoeveelheid autosnelwegen. Hier de weg vanaf Tbilisi langs Mtskheta naar het westen van het land.]] Vanaf circa 2005 is er veel geïnvesteerd in het wegennet Georgië, zowel ten aanzien van de bouw van snelwegen op de route van Tbilisi naar het westen (Batumi) en het oosten (Kakheti) als in de regionale wegen. Hierdoor zijn de belangrijkste toeristische trekpleisters doorgaans goed bereikbaar met de auto. Voor de meeste bestemmingen volstaat een gewone personenauto, maar als men dieper de bergen in wil of specifieke routes en passages wil nemen kan een 4WD aan te bevelen zijn. In sommige gevallen is een offroad capabele auto vereist, zoals naar valleien als Tusheti. Auto's kunnen via verschillende organisaties of platforms gehuurd worden van bedrijven of particulieren. De prijzen zijn doorgaans redelijk te noemen, afhankelijk van het soort voertuig en leeftijd. Er zijn doorgaans meer dan voldoende benzinestations onderweg, ook van premium merken. Wel is het raadzaam tijdig de tank te vullen wanneer men dieper de bergen in gaat verder van de bewoonde wereld. De bewegwijzering is overal in zowel het Georgisch als Latijnse schrift. Een huurauto mag doorgaans niet naar buurlanden als Armenië zonder aanvullende afspraak en papieren daarover. ===Per bus=== [[Bestand:Didube - station.jpg|miniatuur|Het busstation Didube voor de meeste bestemmingen in het land.]] In het land rijden veel bussen voor zowel het lokale, regionale en nationale lange afstandsvervoer. De prijzen zijn laag. De lokale en veel regionale verbindingen worden met marschrutka's (minibussen, zoals Ford Transit) uitgevoerd. In Tbilisi is het Didube busstation bij metrostation Didube het belangrijkste vertrekpunt van bussen en marschrutka's naar het westen, noorden en zuiden van het land. Het Navtlugi busstation bij metrostation Samgori bedient het oosten van het land - met name de regio Kakheti. ===Per boot=== De boot is geen binnenlandse reismethode. ==Taal== [[Bestand:Georgian highway S2 towards Poti at Grigoleti intersection with S12.jpg|miniatuur|Wegen- en plaatsnaamborden zijn in zowel Georgisch als Latijns schrift.]] In Georgië wordt het Georgisch gesproken, een Kartveelse taal. Ze is niet verwant aan een van de grote taalfamilies die buiten Georgië voorkomen. Er zijn wel andere regionale talen in Georgië, zoals het Mingreels en in mindere mate het Svanetisch, die onderdeel zijn van dezelfde Kartveelse familie. Het Georgisch is de nationale taal en wordt buiten enkele etnische gemeenschappen als eerste taal gesproken. Het heeft ook een eigen schrift dat aan geen enkele ander schrift buiten Georgië verwant is. Borden zijn met name in het verkeer en de metro tweetalig in zowel het Georgische als het Latijnse alfabet. Daarbuiten is dit heel wisselvallig. Basiskennis van het Georgische alfabet kan handig zijn om winkel- en restaurantnamen en busbestemmingen te begrijpen. Georgiërs die sinds de val van de Sovjet-Unie in 1990 onderwijs hebben genoten, geven over het algemeen de voorkeur aan Engels, deels ingegeven door hun wens om zich los te maken van de Russische invloedssfeer. Door de introductie van Engels als tweede taal op school na de Rozenrevolutie van 2003 werd het Engels nog beter verspreid. Het Engels is derhalve over het algemeen redelijk te gebruiken in de grote steden en op toeristische plekken. Door de bijna twee eeuwen Russische overheersing is Russisch wijdverspreid als tweede taal aanwezig. Het was de ''lingua franca'' gedurende het Russische Rijk en de Sovjet-Unie en wordt derhalve nog veel gesproken door de oudere generaties. Russische taalvaardigheid kan nuttig en aan te raden zijn in gebieden waar etnische minderheden wonen, met name in de regio's Kvemo Kartli, waar ongeveer de helft van de bevolking etnisch Azeri is, en in Samtskhe-Javakheti, waar de helft van de bevolking etnisch Armeens is. Deze spreken over het algemeen weinig Engels en ook geen Georgisch. === Georgisch === Voor taalliefhebbers zijn het Georgisch en zijn dialecten fascinerend. Voor alle anderen kunnen ze echter een nachtmerrie zijn, met name de uitspraak. Het Georgisch staat bekend om zijn medeklinkers. Er zijn er niet alleen heel veel, maar veel woorden beginnen met minstens twee medeklinkers in combinaties die voor Nederlandstaligen vaak onbekend zijn. Een handvol medeklinkers achter elkaar is geen uitzondering. Dit komt ook deels door de transliteratie van de karakters en klanken van het Georgisch schrift naar onze taal. ==Bekijken== ==Doen== ==Kopen== ===Kosten=== Georgië kan over het algemeen relatief goedkoop genoemd worden voor West-Europeanen. ==Eten== ===Culinair=== De Georgische keuken is voor de Georgiërs vaak een reden tot trots. De meest voorkomende schotel is ''chatsjapoeri'', een plat brood gevuld met kaas, waarvan vele (regionale) varianten bestaan. De chatsjapoeri kan in restaurants worden gegeten, maar ook als tussendoortje gekocht worden in stalletjes op straat. Een ander veel voorkomend gerecht is ''chinkali'', gekookte deegzakjes gevuld met vlees. Verder worden er vele verschillende gerechten bereid van lam, kip, rund of kalkoen, maar ook groentegerechten en salades. ==Uitgaan== ==Overnachten== ==Leren== ==Werken== ==Veiligheid== {{reisadvies | ernst="13" | info=Het is niet aan te raden om naar de gebieden [[Abchazië]] en [[Zuid-Ossetië]] te reizen. Deze gebieden zijn een conflict tussen [[Rusland]] en Georgië. Voor beide gebieden geldt een maximaal negatief reisadvies (rood). De Nederlandse en Belgische ambassades in Tbilisi kunnen reizigers hier niet bijstaan. | nl-advies=georgie | be-advies=georgie | vs-advies=Georgia }} [[Bestand:The ABL and borderization at Khurvaleti village (30213663881).jpg|miniatuur|Grensmarkering van Zuid-Ossetië. Dit is verre van overal in het platteland of bossen duidelijk aanwezig.]] Het is tevens aan te raden om bij de ''de facto'' grenzen van zowel Abchazië als Zuid-Ossetië uit de buurt te blijven. Deze zijn niet overal gemarkeerd of zichtbaar. Russische FSB-troepen arresteren met regelmaat lokale Georgiërs rond deze grens voor zogenaamde "illegale grensoverschrijding", soms ook in de zone buiten de grens. Vanaf centraal-Georgië kan men in principe naar Abchazië reizen via de overgang over de rivier Enguri bij Zoegdidi, maar hiervoor zal bij de Abchazische autoriteiten eerst een vergunning (of "visum") moeten worden aangevraagd. De Georgische autoriteiten staan deze route toe. Dit geldt in de Georgische wet op bezette gebieden als legale route. Wel geldt hier dus een Nederlands en Belgisch negatief reisadvies voor. Naar Zuid-Ossetië is het niet mogelijk vanaf centraal-Georgië te reizen. Reizen vanaf Rusland naar Abchazië en Zuid-Ossetië is in principe mogelijk, maar wordt sterk afgeraden, zeker als men daarna nog naar Georgië wil. Georgië beschouwt deze gebieden als haar territorium, maar komende vanaf Rusland wordt er geen Georgische stempel geplaatst in het paspoort. Georgië beschouwt een dergelijke entree als illegale toegang en verblijf op Georgisch grondgebied, waar een gevangenisstraf op kan staan. ''Dit geldt ook voor toeristen''. === Demonstraties === [[Bestand:Tbilisi - election protests 28 October 2024.jpg|miniatuur|Demonstraties vinden vaak in goede sfeer plaats. Door criminalisering van het demonstratierecht is het af te raden demonstraties te bezoeken.]] In Georgië wordt geregeld gedemonstreerd. Dat geldt in Tbilisi met name voor de omgeving van het parlement in de Roestavelilaan (Rustaveli Avenue). Soms vinden er marsen door de stad plaats, die elders in de stad beginnen en dan bij het parlement eindigen. Bij grote massademonstraties kan dit uitstrekken tot de gehele Roestavelilaan inclusief het Vrijheidsplein. Ook in andere steden zijn af en toe demonstraties, met name in Batoemi. Het is onvoorspelbaar hoe deze verlopen en de politie grijpt af en toe hard in. Het is zonder enige ervaring en kennis aan te raden bij demonstraties weg te blijven, of minimaal op afstand. Het demonstratierecht is sinds het najaar van 2024 frequent aangescherpt, waarbij onder andere verboden zijn ingesteld op gezichtsbedekking, straten te blokkeren en de doorgang op stoepen te hinderen. Deze regels worden naar willekeur toegepast, ook als de politie actief de weg afzet voor autoverkeer om ruimte te maken voor de veiligheid van demonstranten. Rond het parlement zijn veel gezichtsherkenningscamera's geplaatst, die actief worden ingezet om mensen te beboeten. Op het "blokkeren van de straat" staat een boete van 5000 Georgische lari (circa 1600 euro). Ook buitenlanders, zoals (foto)journalisten, zijn sinds 2024 met enige regelmaat beboet, waarbij een aantal de toegang tot het land is ontzegd. ==Gezondheid== ==Respect== ==Contact== {{Navigatie Landen van Europa}} {{Navigatie Werelddelen}} {{Str}} {{IsIn|Kaukasus}} ln0c635vk4jigsalamz0637kzbychz5 159901 159895 2026-06-05T07:16:06Z Labrang 12686 /* Regio's */ 159901 wikitext text/x-wiki {{pagebanner}} {{quickbar | image=[[Bestand:Svaneti, georgia.jpg|noframe|250px]] | location=[[Bestand:Europe_Georgia.svg|noframe|250px]] | flag=[[Bestand:Flag of Georgia.svg|81px]] | capital=[[Tbilisi]] | government=Republiek | currency=Lari (GEL) | area=69.700 km² | population=3.929.581 (2024) | language=Georgisch | religion=Orthodox 83%, Moslim 11%, andere | tld=.ge | callingcode=+995 | timezone=UTC +4 | electricity=220V/50Hz (Europese stekker) }} '''Georgië''' is een land in [[Oost-Europa]], gelegen in de [[Kaukasus|Zuidelijke Kaukasus]]. Het land grenst aan [[Rusland]], [[Turkije]], [[Azerbeidzjan]], [[Armenië]], en de [[Zwarte Zee-regio|Zwarte Zee]]. ==Info== Georgië is een land vol met een rijke geschiedenis en natuur. Archeologen hebben ontdekt dat er tussen ongeveer 7000 - 5000 voor de jaartelling al wijn werd geproduceerd in Georgië. Gelukkig wordt er de laatste tijd meer en meer bekend over dit mooie land tussen Zwarte en de Kaspische Zee. === Geschiedenis === Het christendom werd al in de eerste eeuw in Georgië geïntroduceerd. Georgië werd in de vierde eeuw na Armenië het tweede land dat officieel het christendom als staatsreligie instelde met het evangelie van St. Nino van Capadoccia. Gelegen naast het Perzische rijk en onder invloed van tal van islamitische riten en gebruiken heeft Georgië een unieke eigen geloofsbeschaving ontwikkeld. Georgië beleefde van de 11e eeuw tot begin 13e eeuw haar gouden eeuw en was op haar hoogtepunt van regionale macht. Het koninkrijk besloeg bijna de hele zuidelijke Kaukasus en delen van noordoost-Turkije. Daarna viel het koninkrijk ten prooi aan verschillende buitenlandse vijanden en interne verdeeldheid waardoor het uit elkaar viel. Vanaf de 16e eeuw vielen de verschillende koninkrijken en vorstendommen onder het Perzische Rijk (oosten van Georgië) en het Ottomaanse Rijk (westen van Georgië). In de 18e eeuw werd de grip van beide regionale machten op Georgië minder. Met name het oosten wist zich te ontworstelen aan de Perzische greep. In 1783 werd het vriendschapsverdrag van Georgievsk met het Russische Rijk gesloten, wat het oost-Georgische koninkrijk Kartli-Kachetië feitelijk tot een Russisch protectoraat maakte. Het was de opmaat naar de Russische annexatie van de Zuidelijke Kaukasus, die in 1801 begon met de inlijving van Kartli-Kachetië en enkele jaren later het west-Georgische koninkrijk Imeretië. Het zou nog decennia duren voor heel Georgië was ingelijfd. De Georgische hoofdstad [[Tbilisi]] werd de zetel van de Russische onderkoning van de Kaukasus. Na de Russische revolutie van 1917 verklaarde Georgië zich op 26 mei 1918 onafhankelijk als de Democratische Republiek Georgië. Dit is thans nog steeds de onafhankelijkheidsdag die jaarlijks gevierd wordt. De republiek werd in 1920 door Sovjet-Rusland erkend, maar in februari 1921 veroverde het Rode Leger alsnog Georgië en werd ze een republiek in de Sovjet-Unie. Net als in de [[Baltische staten]] wordt dit als een bezetting gezien. Ten tijde van de Russische overheersing was Georgië de "Riviera" van de Sovjet-Unie en stond bekend om zijn eten en wijn. De Georgische wijn was favoriet bij de Russische elite. Het subtropische klimaat langs de kust van de Zwarte Zee zorgde voor goede omstandigheden voor de productie van thee, druiven en citrusvruchten. Ook raakte het land geindustrialiseerd. In 1872 werd de eerste spoorlijn in de Zuidelijke Kaukasus geopend tussen Tbilisi en de havenstad Poti. Vanaf 1881 verbond deze lijn de Kaspische Zee met de Zwarte Zee, tussen Baku en Poti en Batumi. In eerste instantie was dit vooral voor olietransporten. De Georgiërs protesteerden geregeld tegen de Sovjet-overheersing. Zo was er een grote opstand in 1924. Pas in de latere jaren van de Sovjet-Unie werd het maatschappelijke verzet groter. Vanaf de late jaren 70 werd de roep om onafhankelijkheid langzamerhand groter, wat in 1989 met het neerslaan van een grote anti-Sovjet demonstratie in Tbilisi met tientallen doden een definitieve koers werd. In april 1991 verklaarde Georgië zich onafhankelijk van de Sovjet-Unie, waarna jaren van politieke en militante chaos uitbraken, onder andere door een bloedige coup tijdens de definitieve ontbinding van de Sovjet-Unie en door Rusland gesteunde afscheidingsconflicten in Abchazië en Zuid-Ossetië. Pas eind jaren 90 vond Georgië langzamerhand haar weg omhoog onder het leiderschap president Edoeard Sjevardnadze, voormalig buitenlandminister van de Sovjet-Unie naast Gorbatsjov. === Volk === Georgiërs zijn niet verwant aan Russen, Turken of Grieken, noch hebben ze een duidelijke etno-lingiuistische connectie met andere volkeren in de Kaukasus. Doordat de Georgiërs over een van de oudste literaire tradities in de wereld beschikken is bekend dat zij hier al vele duizenden jaren wonen. Er zijn theorieën die een link leggen tussen de Georgiërs en andere oude Europese volkeren als de Basken en de Corsicanen, maar deze worden niet algemeen aangenomen. Binnen de Georgiërs zijn wel enkele minderheden: de Svaneten, Chevsoeren en Toesjeten in het noorden, Mingreliërs in het westen en de islamitische Lazen in het zuidwesten en in Turkije. Elk van deze groepen heeft hun eigen dialect van Kartvelisch (Georgisch), dat niet volledig onderling verstaanbaar is. Tot de etnische minderheidsgroepen in het land behoren de Azerbeidzjanen in het zuidoosten, Armeniërs in het zuiden, en Pontische Grieken in het zuidwesten. De verschillende etnische groepen die nu in Georgië wonen voelen zich allemaal erg met elkaar verbonden en zijn trots op hun taal, afkomst, geschiedenis en hun land. De strategische locatie op het grensvlak van Azië en Europa zorgde voor eeuwenlange strijd tussen opeenvolgende regionale grootmachten, van Romeinse, Byzantijnse, Mongoolse, Perzische, Ottomaanse en Russische heersers. In Georgië werd vele malen slag geleverd en werden steden en dorpen verwoest en weer opgebouwd. Het land staat dan ook vol met forten, kastelen, ommuurde nederzettingen met oude kerken (inclusief de oudste uit de Christelijke geschiedenis) en kloosters. == Regio's == Het grootste deel van Georgië is ingedeeld in zogeheten ''mchare'' (regio), vergelijkbaar met Nederlandse provincies maar zonder eigen bestuurslaag. Wel heeft elke regio aan het hoofd een staatscommissaris, ook wel gouverneur genoemd. Er zijn in totaal negen regio's. Hoofdstad Tbilisi vormt een eigen hoofdstedelijke regio. De regio's werden in 1995 gevormd op basis van historische gebieden, veelal koninkrijken en prins- en vorstendommen van voor de Russische annexatie in de 19e eeuw.<br><br> Daarnaast zijn er twee autonome republieken, [[Abchazië]] in het noordwesten en [[Adzjarië]] in het zuidwesten. Deze hebben wel een eigen regering en een gekozen parlement. De door Georgië erkende autonome regering van Abchazië zetelt in Tbilisi en moet niet verward worden met de separatistische regering, die Abchazië controleert. De voormalig autonome en feitelijk afgescheiden regio [[Zuid-Ossetië]] bestaat niet als bestuurlijk deelgebied in Georgië. Dit gebied valt voor het grootste deel onder de regio Sjida Kartli. {{Regionlist|regionmap=Georgia, administrative divisions - nl - colored.svg|regionmapsize=500px|regionmaptext=De regio's van Georgië, die elk hun eigen kenmerken hebben. | region1name=[[Tbilisi]] | region1color=#ebcef2 | region1items= | region1description= | region2name=Autonome republiek [[Abchazië]] | region2color=#df8a6e | region2items= | region2description= | region3name=Autonome republiek [[Adzjarië]] | region3color=#c5e2ff | region3items= | region3description= | region4name=[[Goeria]] | region4color=#c5e075 | region4items= | region4description= | region5name=[[Imereti]] | region5color=#e9f2b0 | region5items= | region5description= | region6name=[[Kacheti]] | region6color=#b5eeb9 | region6items= | region6description= | region7name=[[Kvemo Kartli]] | region7color=#ebc992 | region7items= | region7description= | region8name=[[Mtscheta-Mtianeti]] | region8color=#94b754 | region8items= | region8description= | region9name=[[Ratsja-Letsjchoemi en Kvemo Svaneti]] | region9color=#47caa2 | region9items= | region9description= | region10name=[[Samegrelo-Zemo Svaneti]] | region10color=#e1c16d | region10items= | region10description= | region11name=[[Samtsche-Dzjavacheti]] | region11color=#dbabd9 | region11items= | region11description= | region12name=[[Sjida Kartli]] | region12color=#ffbc8b | region12items= | region12description= | region13name=[[Zuid-Ossetië]] | region13color= | region13items= | region13description= }} ==Steden== De hoofdstad [[Tbilisi]] is veruit de grootste stad van het land met ongeveer 1,3 miljoen inwoners (2026). [[Batoemi]], [[Kutaisi|Koetaisi]] en [[Rustavi|Roestavi]] zijn de drie andere grotere steden met respectievelijk rond de 240.000, 160.000 en 130.000 inwoners. De overige steden zijn veel kleiner, waarvan de belangrijksten de grootte van een provinciestad hebben, zo tussen de 20.000 en 50.000 inwoners. <!-- Alsjeblieft, nooit meer dan 9 steden per land --> * {{listing|type=city|name=[[Tbilisi]]|wikidata=Q994|lat=41.6936|long=44.8015|lastedit=2026-06-03|content=Hoofdstad.}} * {{listing|type=city|name=[[Batoemi]]|wikidata=Q25475|lat=41.6446|long=41.6463|lastedit=2026-06-03|content=Tweede stad van het land aan de Zwarte Zee met een lange boulevard en veel hotels.}} * {{listing|type=city|name=[[Koetaisi]]|wikidata=Q172415|lat=42.2710|long=42.7010|lastedit=2026-06-03|content=Historisch de tweede hoofdstad van het land met een historisch centrum.}} * {{listing|type=city|name=[[Roestavi]]|wikidata=Q182521|lat=41.5417|long=45.0137|lastedit=2026-06-03|content=Industriestad als satelliet bij Tbilisi, gebouwd in de Sovjet-tijd.}} * {{listing|type=city|name=[[Telavi]]|wikidata=Q209009|lat=41.9180|long=45.4750|lastedit=2026-06-03|content=Hoofdstad van de regio Kakheti en historisch zetel van oost-Georgische koningen.}} * {{listing|type=city|name=[[Zoegdidi]]|wikidata=Q185336|lat=42.5081|long=41.8719|lastedit=2026-06-03|content=Historisch het centrum van Mingrelië (Samegrelo) en zetel van vorsten.}} * {{listing|type=city|name=[[Poti]]|wikidata=Q185345|lat=42.14149|long=41.67450|lastedit=2026-06-03|content=Belangrijkste havenstad van Georgië.}} * {{listing|type=city|name=[[Soechoemi]]|wikidata=Q40811|lat=43.0025|long=41.0167|lastedit=2026-06-03|content=Hoofdstad van Abchazië.}} * {{listing|type=city|name=[[Tschinvali]]|wikidata=Q79863|lat=42.22555|long=43.96999|lastedit=2026-06-03|content=Hoofdstad van [[Zuid-Ossetië]]. Is vanuit centraal-Georgië niet te bezoeken.}} {{mapframe|42.218|43.125|height=400|width=800|zoom=7|align=center}} ==Andere bestemmingen== [[Bestand:Town of Signagi, Georgia, Europe.jpg|miniatuur|Signagi is een toeristische trekpleister. ]] [[Bestand:Akhalcikhe, old city general view.jpg|miniatuur|Rabati-fort in Akhaltsikhe. ]] De meeste belangrijke toeristische trekpleisters buiten Tbilisi zijn kleinere plaatsen of locaties in de regio's. <!-- Alsjeblieft, nooit meer dan 9 andere bestemmingen per land --> * {{listing|type=other|name=[[Mtskheta]]|wikidata=Q180810|lat=41.843056|long=44.719444|lastedit=2026-06-03|content=Oude hoofdstad van Georgië waar de Georgische kerstening begon - UNESCO-werelderfgoed met belangrijke kathedraal.}} * {{listing|type=other|name=[[Borjomi]]|wikidata=Q208352|lat=41.841667|long=43.382778|lastedit=2026-06-03|content=Bekend van het gelijknamige populaire mineraalwater. De Russische tsarenfamilie Romanov had er een zomerresidentie. }} * {{listing|type=other|name=[[David Gareja]]|wikidata=Q1178627|lat=41.447544|long=45.376357|lastedit=2026-06-03|content=Grotkloosters in ruig grensland met Azerbeidzjan.}} * {{listing|type=other|name=[[Stepantsminda]]|wikidata=Q1025823|lat=42.658333|long=44.641667|lastedit=2026-06-03|content=Toeristisch centrum aan de voet van de ruim 5000 meter hoge berg Kazbeg, met iconische kerk op heuvel.}} * {{listing|type=other|name=[[Svaneti]]|wikidata=Q19044|lat=42.916389|long=43.011389|lastedit=2026-06-03|content=Hooggelegen etnografische streek met kenmerkende defensieve woontorens, waaronder in [[Mestia]] en [[Ushguli]].}} * {{listing|type=other|name=[[Signagi]]|wikidata=Q946143|lat=41.618611|long=45.921667|lastedit=2026-06-03|content=Ommuurde marktstad in het Gomborigebergte in de regio Kakheti met groots uitzicht op de Kaukasus.}} * {{listing|type=other|name=[[Vardzia]]|wikidata=Q691813|lat=41.380842|long=43.283761|lastedit=2026-06-03|content=Grotstad uit de 12e eeuw.}} * {{listing|type=other|name=[[Gori]]|wikidata=Q19583|lat=41.981686|long=44.112417|lastedit=2026-06-03|content=Bekend als Stalins geboortestad en het museum dat hem eert. Vlakbij is een bezienswaardige grotstad.}} * {{listing|type=other|name=[[Akhaltsikhe]]|wikidata=Q212546|lat=41.638889|long=42.986111|lastedit=2026-06-03|content=Bekend van het Rabati-fort, een groot historisch defensief complex boven de stad.}} ==Arriveren== ===Paspoort en visum=== Inwoners van de EU hebben geen visum nodig. De nationale ID-kaart volstaat. Zie de website [http://www.mfa.gov.ge/?sec_id=66&lang_id=ENG] van het Ministerie van Buitenlandse Zaken van Georgië voor meer info (in het Engels). ===Per vliegtuig=== Zowel Tbilisi, Kutaisi als Batumi ontvangen internationale vluchten uit Europa en Azië. Tbilisi is de grootste luchthaven en ontvangt vooral lijnvluchten van traditionele airlines. Kutaisi is vooral gericht op de zogeheten ''low cost''-maatschappijen. Wizz Air heeft hier een regionale hub. Het derde internationale vliegveld is in Batumi, dat onder andere vanuit Turkije en Rusland vluchten ontvangt. Tbilisi is rechtstreeks vanaf Schiphol aan te vliegen met Georgian Airways (code-sharing met KLM) en Transavia. Vanuit Brussel zijn er geen rechtstreekse vluchten (2026). ===Per trein=== Georgië is per trein vanuit Armenië (Yerevan) en Azerbeidzjan (Baku) te bereiken. Dit zijn in beide gevallen nachttreinen. De trein Baku - Tbilisi (via Ganja) rijdt dagelijks en wordt uitgevoerd door de Azerbeidzjaanse spoorwegen. Deze doet er negen uur over. De trein Yerevan - Tbilisi (via Gyumri) rijdt om de twee dagen, in een rooster van even en oneven dagen van de maand per richting en duurt ruim tien uur. In de zomermaanden (mid-juni tot eind september) rijdt de trein uit Yerevan via Tbilisi door naar Batumi. Deze rit duurt ruim 15 uur. Deze ritten worden uitgevoerd door de Armeense ''Zuid-Kaukasus spoorwegen''. ===Per auto=== Georgië kan ook per (eigen) auto bereikt worden vanuit Turkije, Armenië en Rusland. De landsgrens van Azerbeidzjan is sinds de corona-pandemie gesloten door Azerbeidzjan. Voor het reizen met eigen auto moet een verzekering worden afgesloten aan de grens. ===Per bus=== Er rijden bussen vanuit Turkije, Armenië en Rusland (Vladikavkaz) naar Georgië. In Tbilisi vertrekken minibussen naar Yerevan vanaf metrostation Avlabari. ===Per boot=== Georgië is per boot bereikbaar vanuit Varna in Bulgarije. Dit betreft een boot die gespecialiseerd is in het vervoer van vrachtwagens, maar reizigers met een eigen auto, motorfiets of zonder een van beide kunnen ook mee. De duur van de overtocht naar Batumi is afhankelijk van de datum, maar is meer dan 50 uur.[https://www.ukrferry.com/en/schedule] ==Rondreizen== ===Per vliegtuig=== Vanaf het particuliere vliegveld Natakhtari ten noorden van Tbilisi worden binnenlandse vluchten verzorgd door Vanilla Sky Airlines. Deze maatschappij vliegt op Mestia (Svanetië), Ambrolauri (Racha) en Batumi. Ook worden vluchten verzorgd tussen Kutaisi en Mestia. ===Per trein=== [[Bestand:Georgian Railway GRS Class at Tbilisi 2.jpg|miniatuur|Dubbeldekstrein Tbilisi - Batumi.]] Het binnenlandse passagiersvervoer per trein is naar West-Europese maatstaven beperkt, maar voor de langere afstand naar de grote steden is het een goed alternatief. Treinen vertrekken in Tbilisi vanaf het Centraal Station, dat buiten het centrum ligt. Het is bereikbaar via beide metro-lijnen. Vanaf Tbilisi vertrekken dagelijks meerdere treinen naar Batumi (reisduur ca 5 uur), Poti (ca 5:30 uur), Zugdidi (ca 6 uur) en Borjomi (ca 4 uur). Ook zijn er dagelijks treinen vanaf zowel Batumi als Tbilisi naar Ozurgeti. Vanaf Kutaisi zijn er verbindingen naar Batumi en Sachkhere.[https://gr.com.ge/en/schedule] Er zijn geen binnenlandse nachttreinen meer met het vervallen van de nachttrein Tbilisi - Zugdidi in 2020. ===Per auto=== [[Bestand:Mtskheta road (January 2013).jpg|miniatuur|Er is een beperkte hoeveelheid autosnelwegen. Hier de weg vanaf Tbilisi langs Mtskheta naar het westen van het land.]] Vanaf circa 2005 is er veel geïnvesteerd in het wegennet Georgië, zowel ten aanzien van de bouw van snelwegen op de route van Tbilisi naar het westen (Batumi) en het oosten (Kakheti) als in de regionale wegen. Hierdoor zijn de belangrijkste toeristische trekpleisters doorgaans goed bereikbaar met de auto. Voor de meeste bestemmingen volstaat een gewone personenauto, maar als men dieper de bergen in wil of specifieke routes en passages wil nemen kan een 4WD aan te bevelen zijn. In sommige gevallen is een offroad capabele auto vereist, zoals naar valleien als Tusheti. Auto's kunnen via verschillende organisaties of platforms gehuurd worden van bedrijven of particulieren. De prijzen zijn doorgaans redelijk te noemen, afhankelijk van het soort voertuig en leeftijd. Er zijn doorgaans meer dan voldoende benzinestations onderweg, ook van premium merken. Wel is het raadzaam tijdig de tank te vullen wanneer men dieper de bergen in gaat verder van de bewoonde wereld. De bewegwijzering is overal in zowel het Georgisch als Latijnse schrift. Een huurauto mag doorgaans niet naar buurlanden als Armenië zonder aanvullende afspraak en papieren daarover. ===Per bus=== [[Bestand:Didube - station.jpg|miniatuur|Het busstation Didube voor de meeste bestemmingen in het land.]] In het land rijden veel bussen voor zowel het lokale, regionale en nationale lange afstandsvervoer. De prijzen zijn laag. De lokale en veel regionale verbindingen worden met marschrutka's (minibussen, zoals Ford Transit) uitgevoerd. In Tbilisi is het Didube busstation bij metrostation Didube het belangrijkste vertrekpunt van bussen en marschrutka's naar het westen, noorden en zuiden van het land. Het Navtlugi busstation bij metrostation Samgori bedient het oosten van het land - met name de regio Kakheti. ===Per boot=== De boot is geen binnenlandse reismethode. ==Taal== [[Bestand:Georgian highway S2 towards Poti at Grigoleti intersection with S12.jpg|miniatuur|Wegen- en plaatsnaamborden zijn in zowel Georgisch als Latijns schrift.]] In Georgië wordt het Georgisch gesproken, een Kartveelse taal. Ze is niet verwant aan een van de grote taalfamilies die buiten Georgië voorkomen. Er zijn wel andere regionale talen in Georgië, zoals het Mingreels en in mindere mate het Svanetisch, die onderdeel zijn van dezelfde Kartveelse familie. Het Georgisch is de nationale taal en wordt buiten enkele etnische gemeenschappen als eerste taal gesproken. Het heeft ook een eigen schrift dat aan geen enkele ander schrift buiten Georgië verwant is. Borden zijn met name in het verkeer en de metro tweetalig in zowel het Georgische als het Latijnse alfabet. Daarbuiten is dit heel wisselvallig. Basiskennis van het Georgische alfabet kan handig zijn om winkel- en restaurantnamen en busbestemmingen te begrijpen. Georgiërs die sinds de val van de Sovjet-Unie in 1990 onderwijs hebben genoten, geven over het algemeen de voorkeur aan Engels, deels ingegeven door hun wens om zich los te maken van de Russische invloedssfeer. Door de introductie van Engels als tweede taal op school na de Rozenrevolutie van 2003 werd het Engels nog beter verspreid. Het Engels is derhalve over het algemeen redelijk te gebruiken in de grote steden en op toeristische plekken. Door de bijna twee eeuwen Russische overheersing is Russisch wijdverspreid als tweede taal aanwezig. Het was de ''lingua franca'' gedurende het Russische Rijk en de Sovjet-Unie en wordt derhalve nog veel gesproken door de oudere generaties. Russische taalvaardigheid kan nuttig en aan te raden zijn in gebieden waar etnische minderheden wonen, met name in de regio's Kvemo Kartli, waar ongeveer de helft van de bevolking etnisch Azeri is, en in Samtskhe-Javakheti, waar de helft van de bevolking etnisch Armeens is. Deze spreken over het algemeen weinig Engels en ook geen Georgisch. === Georgisch === Voor taalliefhebbers zijn het Georgisch en zijn dialecten fascinerend. Voor alle anderen kunnen ze echter een nachtmerrie zijn, met name de uitspraak. Het Georgisch staat bekend om zijn medeklinkers. Er zijn er niet alleen heel veel, maar veel woorden beginnen met minstens twee medeklinkers in combinaties die voor Nederlandstaligen vaak onbekend zijn. Een handvol medeklinkers achter elkaar is geen uitzondering. Dit komt ook deels door de transliteratie van de karakters en klanken van het Georgisch schrift naar onze taal. ==Bekijken== ==Doen== ==Kopen== ===Kosten=== Georgië kan over het algemeen relatief goedkoop genoemd worden voor West-Europeanen. ==Eten== ===Culinair=== De Georgische keuken is voor de Georgiërs vaak een reden tot trots. De meest voorkomende schotel is ''chatsjapoeri'', een plat brood gevuld met kaas, waarvan vele (regionale) varianten bestaan. De chatsjapoeri kan in restaurants worden gegeten, maar ook als tussendoortje gekocht worden in stalletjes op straat. Een ander veel voorkomend gerecht is ''chinkali'', gekookte deegzakjes gevuld met vlees. Verder worden er vele verschillende gerechten bereid van lam, kip, rund of kalkoen, maar ook groentegerechten en salades. ==Uitgaan== ==Overnachten== ==Leren== ==Werken== ==Veiligheid== {{reisadvies | ernst="13" | info=Het is niet aan te raden om naar de gebieden [[Abchazië]] en [[Zuid-Ossetië]] te reizen. Deze gebieden zijn een conflict tussen [[Rusland]] en Georgië. Voor beide gebieden geldt een maximaal negatief reisadvies (rood). De Nederlandse en Belgische ambassades in Tbilisi kunnen reizigers hier niet bijstaan. | nl-advies=georgie | be-advies=georgie | vs-advies=Georgia }} [[Bestand:The ABL and borderization at Khurvaleti village (30213663881).jpg|miniatuur|Grensmarkering van Zuid-Ossetië. Dit is verre van overal in het platteland of bossen duidelijk aanwezig.]] Het is tevens aan te raden om bij de ''de facto'' grenzen van zowel Abchazië als Zuid-Ossetië uit de buurt te blijven. Deze zijn niet overal gemarkeerd of zichtbaar. Russische FSB-troepen arresteren met regelmaat lokale Georgiërs rond deze grens voor zogenaamde "illegale grensoverschrijding", soms ook in de zone buiten de grens. Vanaf centraal-Georgië kan men in principe naar Abchazië reizen via de overgang over de rivier Enguri bij Zoegdidi, maar hiervoor zal bij de Abchazische autoriteiten eerst een vergunning (of "visum") moeten worden aangevraagd. De Georgische autoriteiten staan deze route toe. Dit geldt in de Georgische wet op bezette gebieden als legale route. Wel geldt hier dus een Nederlands en Belgisch negatief reisadvies voor. Naar Zuid-Ossetië is het niet mogelijk vanaf centraal-Georgië te reizen. Reizen vanaf Rusland naar Abchazië en Zuid-Ossetië is in principe mogelijk, maar wordt sterk afgeraden, zeker als men daarna nog naar Georgië wil. Georgië beschouwt deze gebieden als haar territorium, maar komende vanaf Rusland wordt er geen Georgische stempel geplaatst in het paspoort. Georgië beschouwt een dergelijke entree als illegale toegang en verblijf op Georgisch grondgebied, waar een gevangenisstraf op kan staan. ''Dit geldt ook voor toeristen''. === Demonstraties === [[Bestand:Tbilisi - election protests 28 October 2024.jpg|miniatuur|Demonstraties vinden vaak in goede sfeer plaats. Door criminalisering van het demonstratierecht is het af te raden demonstraties te bezoeken.]] In Georgië wordt geregeld gedemonstreerd. Dat geldt in Tbilisi met name voor de omgeving van het parlement in de Roestavelilaan (Rustaveli Avenue). Soms vinden er marsen door de stad plaats, die elders in de stad beginnen en dan bij het parlement eindigen. Bij grote massademonstraties kan dit uitstrekken tot de gehele Roestavelilaan inclusief het Vrijheidsplein. Ook in andere steden zijn af en toe demonstraties, met name in Batoemi. Het is onvoorspelbaar hoe deze verlopen en de politie grijpt af en toe hard in. Het is zonder enige ervaring en kennis aan te raden bij demonstraties weg te blijven, of minimaal op afstand. Het demonstratierecht is sinds het najaar van 2024 frequent aangescherpt, waarbij onder andere verboden zijn ingesteld op gezichtsbedekking, straten te blokkeren en de doorgang op stoepen te hinderen. Deze regels worden naar willekeur toegepast, ook als de politie actief de weg afzet voor autoverkeer om ruimte te maken voor de veiligheid van demonstranten. Rond het parlement zijn veel gezichtsherkenningscamera's geplaatst, die actief worden ingezet om mensen te beboeten. Op het "blokkeren van de straat" staat een boete van 5000 Georgische lari (circa 1600 euro). Ook buitenlanders, zoals (foto)journalisten, zijn sinds 2024 met enige regelmaat beboet, waarbij een aantal de toegang tot het land is ontzegd. ==Gezondheid== ==Respect== ==Contact== {{Navigatie Landen van Europa}} {{Navigatie Werelddelen}} {{Str}} {{IsIn|Kaukasus}} b64uww86jcsajsgxtnjjwo4sf3bnois 159903 159901 2026-06-05T09:59:29Z Labrang 12686 geografie en klimaat (samengeprakt van nlwiki), iets meer geschiedenis ingekleurd + wat illustraties 159903 wikitext text/x-wiki {{pagebanner}} {{quickbar | image=[[Bestand:Svaneti, georgia.jpg|noframe|250px]] | location=[[Bestand:Europe_Georgia.svg|noframe|250px]] | flag=[[Bestand:Flag of Georgia.svg|81px]] | capital=[[Tbilisi]] | government=Republiek | currency=Lari (GEL) | area=69.700 km² | population=3.929.581 (2024) | language=Georgisch | religion=Orthodox 83%, Moslim 11%, andere | tld=.ge | callingcode=+995 | timezone=UTC +4 | electricity=220V/50Hz (Europese stekker) }} '''Georgië''' is een land in [[Oost-Europa]], gelegen in de [[Kaukasus|Zuidelijke Kaukasus]]. Het land grenst aan [[Rusland]], [[Turkije]], [[Azerbeidzjan]], [[Armenië]], en de [[Zwarte Zee-regio|Zwarte Zee]] en ligt op de grens van [[Europa]] en [[Azië]]. Het land is erg bergachtig, maar kent ook laagvlaktes, draslanden, hooglanden, subtropische regenwouden en woestijnsteppes. Er zijn tevens ski-faciliteiten. ==Info== Georgië heeft een rijke geschiedenis en natuur. Archeologen hebben ontdekt dat er tussen ongeveer 7000 - 5000 voor de jaartelling al wijn werd geproduceerd in Georgië. De ligging tussen de Zwarte Zee en de Kaspische Zee, omgeven door verschillende regionale machten en doorkruist door oude handelsroutes, met een eigen vroeg-christelijke identiteit heeft het land gemaakt tot een boeiende mix van culturen en invloeden. Om historische, culturele en politieke redenen wordt Georgië tot Europa gerekend, waar het land zich ook uitdrukkelijk mee identificeert. === Geografie === Georgië ligt in de [[Kaukasus|Zuidelijke Kaukasus]] op het grensvlak van [[Europa]] en [[Azië]], die in dit gebied meestal wordt gedefinieerd als de waterscheiding van de Grote Kaukasus. Dit gebergte vormt tevens de noordelijke begrenzing van Georgië. Het grootste deel van het land ligt daarmee in Azië, maar een klein gedeelte ligt ten noorden van deze waterscheiding en ligt dus in Europa. Dit betreft de cultuurhistorische streken Chevi (Kazbegi), Chevsoeretië en Toesjeti.[[Bestand:Georgia Topography.png|miniatuur|Geografie van Georgië.|links]] De Grote Kaukasus in het noorden en de Kleine Kaukasus in het zuiden domineren de fysieke kenmerken van Georgië en vormen tevens de geografische begrenzing. Een verbindingsgebergte tussen de Grote en Kleine Kaukasus verdeelt het land in oost en west. Er zijn meerdere bergen die meer dan 5000 meter hoog zijn, waarvan de Sjchara de hoogste is (5193 meter). Het westen van Georgië is laagland met moerassen in het kustgebied bij [[Poti]]. Hier ligt het Nationaal park Kolcheti. Het zuidoostelijk grensgebied met [[Azerbeidzjan]] kenmerkt zich door een aride semi-woestijn, zoals in het Nationaal park Vasjlovani. De belangrijkste rivieren zijn de Rioni, die in de Zwarte Zee uitmondt en de Koera (Mtkvari) en Alazani die in de Kaspische Zee uitmonden. De Alazani is met 391 km de langste rivier in Georgië en de 333 km lange Rioni de langste rivier die geheel in Georgië ligt. De Mtkvari komt uit Oost-Turkije en heeft het grootste stroomgebied. === Klimaat === [[Bestand:Koppen-Geiger Map GEO present.svg|miniatuur|Georgië volgens de klimaatclassificatie van Köppen]] Door de grote hoogteverschillen van zeeniveau tot hoge bergtoppen boven de 5000 meter, heeft Georgië een grote klimatologische variatie. In het westelijke lagere deel van Georgië is het klimaat subtropisch, terwijl in het oostelijke deel een landklimaat heerst, met in het uiterste zuidoosten een steppeklimaat. Hoofdstad Tbilisi is in de zomer erg warm, terwijl de kuststreek van de autonome republiek [[Adzjarië]], in het zuidwesten van het land, wordt gekenmerkt door een zeer vochtig subtropisch klimaat. De jaarlijkse neerslag in Georgië varieert van 400 tot 4.500&nbsp;mm. In de bergen liggen de temperaturen aanzienlijk lager dan in het lager gelegen centrale deel van Georgië, met koele zomers en koude sneeuwrijke winters. In de zomermaanden is de gemiddelde maximum temperatuur 23-26 graden celsius. === Geschiedenis === [[Bestand:Aerial view of Jvari Monastery.jpg|miniatuur|Het Jvari-klooster uit de late 6e eeuw op een heuveltop tegenover Mtskheta, de hoofdstad van het Georgische koninkrijk Iberië in de oudheid. Op deze plek werd medio 320 koning Mirian III van Iberië tot christen bekeerd door St Nino.]] Het christendom werd al in de eerste eeuw in Georgië geïntroduceerd. Georgië werd in de vierde eeuw na Armenië het tweede land dat officieel het christendom als staatsreligie instelde met het evangelie van St. Nino van Capadoccia. Gelegen naast het Perzische rijk en onder invloed van tal van islamitische riten en gebruiken heeft Georgië een unieke eigen geloofsbeschaving ontwikkeld. Georgië beleefde van de 11e eeuw tot begin 13e eeuw haar gouden eeuw en was op haar hoogtepunt van regionale macht. Het koninkrijk besloeg bijna de hele zuidelijke Kaukasus en delen van noordoost-Turkije. Daarna viel het koninkrijk ten prooi aan verschillende buitenlandse vijanden en interne verdeeldheid waardoor het uit elkaar viel. Vanaf de 16e eeuw vielen de verschillende koninkrijken en vorstendommen onder het Perzische Rijk (oosten van Georgië) en het Ottomaanse Rijk (westen van Georgië). In de 18e eeuw werd de grip van beide regionale machten op Georgië minder. Met name het oosten wist zich te ontworstelen aan de Perzische greep. In 1783 werd het vriendschapsverdrag van Georgievsk met het Russische Rijk gesloten, wat het oost-Georgische koninkrijk Kartli-Kachetië feitelijk tot een Russisch protectoraat maakte. Het was de opmaat naar de Russische annexatie van de Zuidelijke Kaukasus, die in 1801 begon met de inlijving van Kartli-Kachetië en enkele jaren later het west-Georgische koninkrijk Imeretië. Het zou nog decennia duren voor heel Georgië was ingelijfd. De Georgische hoofdstad [[Tbilisi]] werd de zetel van de Russische onderkoning van de Kaukasus. Het subtropische klimaat langs de kust van de Zwarte Zee zorgde voor goede omstandigheden voor de productie van thee, druiven en citrusvruchten. Ook raakte het land geïndustrialiseerd. In 1872 werd tussen Tbilisi en de havenstad Poti de eerste spoorlijn in de Zuidelijke Kaukasus geopend. Vanaf 1881 verbond deze lijn de Kaspische Zee met de Zwarte Zee, van de olievelden van Baku naar de Zwarte Zeehavens van Poti en Batumi voor het vervoer van olie naar Europa. Niet lang daarna werd Tbilisi ook verbonden met Yerevan, Kars en Julfa. Na de Russische revolutie van 1917 verklaarde Georgië zich op 26 mei 1918 onafhankelijk als de Democratische Republiek Georgië. Dit is thans nog steeds de onafhankelijkheidsdag die jaarlijks gevierd wordt. De republiek werd in 1920 door Sovjet-Rusland erkend middels het verdrag van Moskou, maar in februari 1921 veroverde het Rode Leger alsnog Georgië en werd ze een sovjetrepubliek in de Sovjet-Unie. Net als in de [[Baltische staten]] wordt dit als een bezetting gezien. Ten tijde van de Russische overheersing was Georgië de "Riviera" het imperium en stond bekend om zijn eten en wijn. De Georgische wijn was favoriet bij de Russische elite. In de Sovjet-periode werden verschillende kuuroorden in Georgië ontwikkeld vanwege het gezonde klimaat, waarvan Tskaltubo de grootste was. [[Bestand:April 9 tragedy memorial (Georgia Parliament).jpg|miniatuur|Monument bij het parlement ter nagedachtenis van 21 burgers die werden gedood door het leger bij de anti-Sovjet demonstratie op 9 april 1989. Dit was een definitief keerpunt naar onafhankelijkheid.]] De Georgiërs verzetten zich met regelmaat tegen de Sovjet-overheersing. Zo was er een grote nationale opstand in 1924, die hard werd onderdrukt, waarna het verzet voor lange tijd was uitgeschakeld. Pas in de latere jaren van de Sovjet-Unie werd het maatschappelijke verzet groter. In 1978 probeerde het centrale Sovjet-gezag de Russische taal grondwettelijk gelijk te schalen aan het Georgisch in de Georgische sovjetrepubliek. Dit raakte een nationale snaar, waardoor grote protesten uitbraken. Het plan werd niet doorgevoerd, maar het zaad van hernieuwde anti-Sovjet gevoelens was geplant. De roep om onafhankelijkheid werd langzamerhand groter, wat in 1989 met het neerslaan van een grote anti-Sovjet demonstratie in Tbilisi met tientallen doden een definitieve koers werd. In april 1991 verklaarde Georgië zich onafhankelijk van de Sovjet-Unie, waarna jaren van politieke en militante chaos uitbraken, onder andere door een gewelddadige coup tijdens de definitieve ontbinding van de Sovjet-Unie en door Rusland gesteunde afscheidingsconflicten in Abchazië en Zuid-Ossetië. Pas in de tweede helft van de jaren 90 vond Georgië haar weg omhoog onder het leiderschap president Edoeard Sjevardnadze, voormalig buitenlandminister van de Sovjet-Unie naast Gorbatsjov. Na de Rozenrevolutie in 2003, die Sjevardnadze dwong tot ontslag, zette Georgië onder leiding van president Saakasjvili een overtuigd pro-westerse koers in met ambities om lid te worden van de NAVO en EU. Hierdoor liepen de spanningen met Rusland op, wat uiteindelijk in 2008 kort na de NAVO-toezegging dat Georgië in de toekomst lid kan worden resulteerde in een korte oorlog, waarbij Rusland de separatistische gebieden Abchazië en Zuid-Ossetië bezette. Evenwel zette de latere regering van Georgische Droom van oligarch Ivanishvili de pro-Europese koers voort en sloot het land in 2014 een associatieverdrag met de EU, kreeg het visumvrijreizen met de Schengen-zone en werd in 2023 kandidaatlid voor de EU. Ondanks dit alles zette dezelfde regering vanaf 2020 een meer autocratische koers in, waarin democratische vrijheden stapsgewijs werden ingeperkt, wat tot geregelde frictie met de burgerbevolking en politieke oppositie leidde. === Volk === Georgiërs zijn niet verwant aan Russen, Turken of Grieken, noch hebben ze een duidelijke etno-lingiuistische connectie met andere volkeren in de Kaukasus. Doordat de Georgiërs over een van de oudste literaire tradities in de wereld beschikken is bekend dat zij hier al vele duizenden jaren wonen. Er zijn theorieën die een link leggen tussen de Georgiërs en andere oude Europese volkeren als de Basken en de Corsicanen, maar deze worden niet algemeen aangenomen. Binnen de Georgiërs zijn wel enkele minderheden: de Svaneten, Chevsoeren en Toesjeten in het noorden, Mingreliërs in het westen en de islamitische Lazen in het zuidwesten en in Turkije. Elk van deze groepen heeft hun eigen dialect van Kartvelisch (Georgisch), dat niet volledig onderling verstaanbaar is. Tot de etnische minderheidsgroepen in het land behoren de Azerbeidzjanen in het zuidoosten, Armeniërs in het zuiden, en Pontische Grieken in het zuidwesten. De verschillende etnische groepen die nu in Georgië wonen voelen zich allemaal erg met elkaar verbonden en zijn trots op hun taal, afkomst, geschiedenis en hun land. De strategische locatie op het grensvlak van Azië en Europa zorgde voor eeuwenlange strijd tussen opeenvolgende regionale grootmachten, van Romeinse, Byzantijnse, Mongoolse, Perzische, Ottomaanse en Russische heersers. In Georgië werd vele malen slag geleverd en werden steden en dorpen verwoest en weer opgebouwd. Het land staat dan ook vol met forten, kastelen, ommuurde nederzettingen met oude kerken (inclusief de oudste uit de Christelijke geschiedenis) en kloosters. == Regio's == Het grootste deel van Georgië is ingedeeld in zogeheten ''mchare'' (regio), vergelijkbaar met Nederlandse provincies maar zonder eigen bestuurslaag. Wel heeft elke regio aan het hoofd een staatscommissaris, ook wel gouverneur genoemd. Er zijn in totaal negen regio's. Hoofdstad Tbilisi vormt een eigen hoofdstedelijke regio. De regio's werden in 1995 gevormd op basis van historische gebieden, veelal koninkrijken en prins- en vorstendommen van voor de Russische annexatie in de 19e eeuw.<br><br> Daarnaast zijn er twee autonome republieken, [[Abchazië]] in het noordwesten en [[Adzjarië]] in het zuidwesten. Deze hebben wel een eigen regering en een gekozen parlement. De door Georgië erkende autonome regering van Abchazië zetelt in Tbilisi en moet niet verward worden met de separatistische regering, die Abchazië controleert. De voormalig autonome en feitelijk afgescheiden regio [[Zuid-Ossetië]] bestaat niet als bestuurlijk deelgebied in Georgië. Dit gebied valt voor het grootste deel onder de regio Sjida Kartli. {{Regionlist|regionmap=Georgia, administrative divisions - nl - colored.svg|regionmapsize=500px|regionmaptext=De regio's van Georgië, die elk hun eigen kenmerken hebben. | region1name=[[Tbilisi]] | region1color=#ebcef2 | region1items= | region1description= | region2name=Autonome republiek [[Abchazië]] | region2color=#df8a6e | region2items= | region2description= | region3name=Autonome republiek [[Adzjarië]] | region3color=#c5e2ff | region3items= | region3description= | region4name=[[Goeria]] | region4color=#c5e075 | region4items= | region4description= | region5name=[[Imereti]] | region5color=#e9f2b0 | region5items= | region5description= | region6name=[[Kacheti]] | region6color=#b5eeb9 | region6items= | region6description= | region7name=[[Kvemo Kartli]] | region7color=#ebc992 | region7items= | region7description= | region8name=[[Mtscheta-Mtianeti]] | region8color=#94b754 | region8items= | region8description= | region9name=[[Ratsja-Letsjchoemi en Kvemo Svaneti]] | region9color=#47caa2 | region9items= | region9description= | region10name=[[Samegrelo-Zemo Svaneti]] | region10color=#e1c16d | region10items= | region10description= | region11name=[[Samtsche-Dzjavacheti]] | region11color=#dbabd9 | region11items= | region11description= | region12name=[[Sjida Kartli]] | region12color=#ffbc8b | region12items= | region12description= | region13name=[[Zuid-Ossetië]] | region13color= | region13items= | region13description= }} ==Steden== De hoofdstad [[Tbilisi]] is veruit de grootste stad van het land met ongeveer 1,3 miljoen inwoners (2026). [[Batoemi]], [[Kutaisi|Koetaisi]] en [[Rustavi|Roestavi]] zijn de drie andere grotere steden met respectievelijk rond de 240.000, 160.000 en 130.000 inwoners. De overige steden zijn veel kleiner, waarvan de belangrijksten de grootte van een provinciestad hebben, zo tussen de 20.000 en 50.000 inwoners. <!-- Alsjeblieft, nooit meer dan 9 steden per land --> * {{listing|type=city|name=[[Tbilisi]]|wikidata=Q994|lat=41.6936|long=44.8015|lastedit=2026-06-03|content=Hoofdstad.}} * {{listing|type=city|name=[[Batoemi]]|wikidata=Q25475|lat=41.6446|long=41.6463|lastedit=2026-06-03|content=Tweede stad van het land aan de Zwarte Zee met een lange boulevard en veel hotels.}} * {{listing|type=city|name=[[Koetaisi]]|wikidata=Q172415|lat=42.2710|long=42.7010|lastedit=2026-06-03|content=Historisch de tweede hoofdstad van het land met een historisch centrum.}} * {{listing|type=city|name=[[Roestavi]]|wikidata=Q182521|lat=41.5417|long=45.0137|lastedit=2026-06-03|content=Industriestad als satelliet bij Tbilisi, gebouwd in de Sovjet-tijd.}} * {{listing|type=city|name=[[Telavi]]|wikidata=Q209009|lat=41.9180|long=45.4750|lastedit=2026-06-03|content=Hoofdstad van de regio Kakheti en historisch zetel van oost-Georgische koningen.}} * {{listing|type=city|name=[[Zoegdidi]]|wikidata=Q185336|lat=42.5081|long=41.8719|lastedit=2026-06-03|content=Historisch het centrum van Mingrelië (Samegrelo) en zetel van vorsten.}} * {{listing|type=city|name=[[Poti]]|wikidata=Q185345|lat=42.14149|long=41.67450|lastedit=2026-06-03|content=Belangrijkste havenstad van Georgië.}} * {{listing|type=city|name=[[Soechoemi]]|wikidata=Q40811|lat=43.0025|long=41.0167|lastedit=2026-06-03|content=Hoofdstad van Abchazië.}} * {{listing|type=city|name=[[Tschinvali]]|wikidata=Q79863|lat=42.22555|long=43.96999|lastedit=2026-06-03|content=Hoofdstad van [[Zuid-Ossetië]]. Is vanuit centraal-Georgië niet te bezoeken.}} {{mapframe|42.218|43.125|height=400|width=800|zoom=7|align=center}} ==Andere bestemmingen== [[Bestand:Town of Signagi, Georgia, Europe.jpg|miniatuur|Signagi is een toeristische trekpleister. ]] [[Bestand:Akhalcikhe, old city general view.jpg|miniatuur|Rabati-fort in Akhaltsikhe. ]] De meeste belangrijke toeristische trekpleisters buiten Tbilisi zijn kleinere plaatsen of locaties in de regio's. <!-- Alsjeblieft, nooit meer dan 9 andere bestemmingen per land --> * {{listing|type=other|name=[[Mtskheta]]|wikidata=Q180810|lat=41.843056|long=44.719444|lastedit=2026-06-03|content=Oude hoofdstad van Georgië waar de Georgische kerstening begon - UNESCO-werelderfgoed met belangrijke kathedraal.}} * {{listing|type=other|name=[[Borjomi]]|wikidata=Q208352|lat=41.841667|long=43.382778|lastedit=2026-06-03|content=Bekend van het gelijknamige populaire mineraalwater. De Russische tsarenfamilie Romanov had er een zomerresidentie. }} * {{listing|type=other|name=[[David Gareja]]|wikidata=Q1178627|lat=41.447544|long=45.376357|lastedit=2026-06-03|content=Grotkloosters in ruig grensland met Azerbeidzjan.}} * {{listing|type=other|name=[[Stepantsminda]]|wikidata=Q1025823|lat=42.658333|long=44.641667|lastedit=2026-06-03|content=Toeristisch centrum aan de voet van de ruim 5000 meter hoge berg Kazbeg, met iconische kerk op heuvel.}} * {{listing|type=other|name=[[Svaneti]]|wikidata=Q19044|lat=42.916389|long=43.011389|lastedit=2026-06-03|content=Hooggelegen etnografische streek met kenmerkende defensieve woontorens, waaronder in [[Mestia]] en [[Ushguli]].}} * {{listing|type=other|name=[[Signagi]]|wikidata=Q946143|lat=41.618611|long=45.921667|lastedit=2026-06-03|content=Ommuurde marktstad in het Gomborigebergte in de regio Kakheti met groots uitzicht op de Kaukasus.}} * {{listing|type=other|name=[[Vardzia]]|wikidata=Q691813|lat=41.380842|long=43.283761|lastedit=2026-06-03|content=Grotstad uit de 12e eeuw.}} * {{listing|type=other|name=[[Gori]]|wikidata=Q19583|lat=41.981686|long=44.112417|lastedit=2026-06-03|content=Bekend als Stalins geboortestad en het museum dat hem eert. Vlakbij is een bezienswaardige grotstad.}} * {{listing|type=other|name=[[Akhaltsikhe]]|wikidata=Q212546|lat=41.638889|long=42.986111|lastedit=2026-06-03|content=Bekend van het Rabati-fort, een groot historisch defensief complex boven de stad.}} ==Arriveren== ===Paspoort en visum=== Inwoners van de EU hebben geen visum nodig. De nationale ID-kaart volstaat. Zie de website [http://www.mfa.gov.ge/?sec_id=66&lang_id=ENG] van het Ministerie van Buitenlandse Zaken van Georgië voor meer info (in het Engels). ===Per vliegtuig=== Zowel Tbilisi, Kutaisi als Batumi ontvangen internationale vluchten uit Europa en Azië. Tbilisi is de grootste luchthaven en ontvangt vooral lijnvluchten van traditionele airlines. Kutaisi is vooral gericht op de zogeheten ''low cost''-maatschappijen. Wizz Air heeft hier een regionale hub. Het derde internationale vliegveld is in Batumi, dat onder andere vanuit Turkije en Rusland vluchten ontvangt. Tbilisi is rechtstreeks vanaf Schiphol aan te vliegen met Georgian Airways (code-sharing met KLM) en Transavia. Vanuit Brussel zijn er geen rechtstreekse vluchten (2026). ===Per trein=== Georgië is per trein vanuit Armenië (Yerevan) en Azerbeidzjan (Baku) te bereiken. Dit zijn in beide gevallen nachttreinen. De trein Baku - Tbilisi (via Ganja) rijdt dagelijks en wordt uitgevoerd door de Azerbeidzjaanse spoorwegen. Deze doet er negen uur over. De trein Yerevan - Tbilisi (via Gyumri) rijdt om de twee dagen, in een rooster van even en oneven dagen van de maand per richting en duurt ruim tien uur. In de zomermaanden (mid-juni tot eind september) rijdt de trein uit Yerevan via Tbilisi door naar Batumi. Deze rit duurt ruim 15 uur. Deze ritten worden uitgevoerd door de Armeense ''Zuid-Kaukasus spoorwegen''. ===Per auto=== Georgië kan ook per (eigen) auto bereikt worden vanuit Turkije, Armenië en Rusland. De landsgrens van Azerbeidzjan is sinds de corona-pandemie gesloten door Azerbeidzjan. Voor het reizen met eigen auto moet een verzekering worden afgesloten aan de grens. ===Per bus=== Er rijden bussen vanuit Turkije, Armenië en Rusland (Vladikavkaz) naar Georgië. In Tbilisi vertrekken minibussen naar Yerevan vanaf metrostation Avlabari. ===Per boot=== Georgië is per boot bereikbaar vanuit Varna in Bulgarije. Dit betreft een boot die gespecialiseerd is in het vervoer van vrachtwagens, maar reizigers met een eigen auto, motorfiets of zonder een van beide kunnen ook mee. De duur van de overtocht naar Batumi is afhankelijk van de datum, maar is meer dan 50 uur.[https://www.ukrferry.com/en/schedule] ==Rondreizen== ===Per vliegtuig=== Vanaf het particuliere vliegveld Natakhtari ten noorden van Tbilisi worden binnenlandse vluchten verzorgd door Vanilla Sky Airlines. Deze maatschappij vliegt op Mestia (Svanetië), Ambrolauri (Racha) en Batumi. Ook worden vluchten verzorgd tussen Kutaisi en Mestia. ===Per trein=== [[Bestand:Georgian Railway GRS Class at Tbilisi 2.jpg|miniatuur|Dubbeldekstrein Tbilisi - Batumi.]] Het binnenlandse passagiersvervoer per trein is naar West-Europese maatstaven beperkt, maar voor de langere afstand naar de grote steden is het een goed alternatief. Treinen vertrekken in Tbilisi vanaf het Centraal Station, dat buiten het centrum ligt. Het is bereikbaar via beide metro-lijnen. Vanaf Tbilisi vertrekken dagelijks meerdere treinen naar Batumi (reisduur ca 5 uur), Poti (ca 5:30 uur), Zugdidi (ca 6 uur) en Borjomi (ca 4 uur). Ook zijn er dagelijks treinen vanaf zowel Batumi als Tbilisi naar Ozurgeti. Vanaf Kutaisi zijn er verbindingen naar Batumi en Sachkhere.[https://gr.com.ge/en/schedule] Er zijn geen binnenlandse nachttreinen meer met het vervallen van de nachttrein Tbilisi - Zugdidi in 2020. ===Per auto=== [[Bestand:Mtskheta road (January 2013).jpg|miniatuur|Er is een beperkte hoeveelheid autosnelwegen. Hier de weg vanaf Tbilisi langs Mtskheta naar het westen van het land.]] Vanaf circa 2005 is er veel geïnvesteerd in het wegennet Georgië, zowel ten aanzien van de bouw van snelwegen op de route van Tbilisi naar het westen (Batumi) en het oosten (Kakheti) als in de regionale wegen. Hierdoor zijn de belangrijkste toeristische trekpleisters doorgaans goed bereikbaar met de auto. Voor de meeste bestemmingen volstaat een gewone personenauto, maar als men dieper de bergen in wil of specifieke routes en passages wil nemen kan een 4WD aan te bevelen zijn. In sommige gevallen is een offroad capabele auto vereist, zoals naar valleien als Tusheti. Auto's kunnen via verschillende organisaties of platforms gehuurd worden van bedrijven of particulieren. De prijzen zijn doorgaans redelijk te noemen, afhankelijk van het soort voertuig en leeftijd. Er zijn doorgaans meer dan voldoende benzinestations onderweg, ook van premium merken. Wel is het raadzaam tijdig de tank te vullen wanneer men dieper de bergen in gaat verder van de bewoonde wereld. De bewegwijzering is overal in zowel het Georgisch als Latijnse schrift. Een huurauto mag doorgaans niet naar buurlanden als Armenië zonder aanvullende afspraak en papieren daarover. ===Per bus=== [[Bestand:Didube - station.jpg|miniatuur|Het busstation Didube voor de meeste bestemmingen in het land.]] In het land rijden veel bussen voor zowel het lokale, regionale en nationale lange afstandsvervoer. De prijzen zijn laag. De lokale en veel regionale verbindingen worden met marschrutka's (minibussen, zoals Ford Transit) uitgevoerd. In Tbilisi is het Didube busstation bij metrostation Didube het belangrijkste vertrekpunt van bussen en marschrutka's naar het westen, noorden en zuiden van het land. Het Navtlugi busstation bij metrostation Samgori bedient het oosten van het land - met name de regio Kakheti. ===Per boot=== De boot is geen binnenlandse reismethode. ==Taal== [[Bestand:Georgian highway S2 towards Poti at Grigoleti intersection with S12.jpg|miniatuur|Wegen- en plaatsnaamborden zijn in zowel Georgisch als Latijns schrift.]] In Georgië wordt het Georgisch gesproken, een Kartveelse taal. Ze is niet verwant aan een van de grote taalfamilies die buiten Georgië voorkomen. Er zijn wel andere regionale talen in Georgië, zoals het Mingreels en in mindere mate het Svanetisch, die onderdeel zijn van dezelfde Kartveelse familie. Het Georgisch is de nationale taal en wordt buiten enkele etnische gemeenschappen als eerste taal gesproken. Het heeft ook een eigen schrift dat aan geen enkele ander schrift buiten Georgië verwant is. Borden zijn met name in het verkeer en de metro tweetalig in zowel het Georgische als het Latijnse alfabet. Daarbuiten is dit heel wisselvallig. Basiskennis van het Georgische alfabet kan handig zijn om winkel- en restaurantnamen en busbestemmingen te begrijpen. Georgiërs die sinds de val van de Sovjet-Unie in 1990 onderwijs hebben genoten, geven over het algemeen de voorkeur aan Engels, deels ingegeven door hun wens om zich los te maken van de Russische invloedssfeer. Door de introductie van Engels als tweede taal op school na de Rozenrevolutie van 2003 werd het Engels nog beter verspreid. Het Engels is derhalve over het algemeen redelijk te gebruiken in de grote steden en op toeristische plekken. Door de bijna twee eeuwen Russische overheersing is Russisch wijdverspreid als tweede taal aanwezig. Het was de ''lingua franca'' gedurende het Russische Rijk en de Sovjet-Unie en wordt derhalve nog veel gesproken door de oudere generaties. Russische taalvaardigheid kan nuttig en aan te raden zijn in gebieden waar etnische minderheden wonen, met name in de regio's Kvemo Kartli, waar ongeveer de helft van de bevolking etnisch Azeri is, en in Samtskhe-Javakheti, waar de helft van de bevolking etnisch Armeens is. Deze spreken over het algemeen weinig Engels en ook geen Georgisch. === Georgisch === Voor taalliefhebbers zijn het Georgisch en zijn dialecten fascinerend. Voor alle anderen kunnen ze echter een nachtmerrie zijn, met name de uitspraak. Het Georgisch staat bekend om zijn medeklinkers. Er zijn er niet alleen heel veel, maar veel woorden beginnen met minstens twee medeklinkers in combinaties die voor Nederlandstaligen vaak onbekend zijn. Een handvol medeklinkers achter elkaar is geen uitzondering. Dit komt ook deels door de transliteratie van de karakters en klanken van het Georgisch schrift naar onze taal. ==Bekijken== ==Doen== ==Kopen== ===Kosten=== Georgië kan over het algemeen relatief goedkoop genoemd worden voor West-Europeanen. ==Eten== ===Culinair=== De Georgische keuken is voor de Georgiërs vaak een reden tot trots. De meest voorkomende schotel is ''chatsjapoeri'', een plat brood gevuld met kaas, waarvan vele (regionale) varianten bestaan. De chatsjapoeri kan in restaurants worden gegeten, maar ook als tussendoortje gekocht worden in stalletjes op straat. Een ander veel voorkomend gerecht is ''chinkali'', gekookte deegzakjes gevuld met vlees. Verder worden er vele verschillende gerechten bereid van lam, kip, rund of kalkoen, maar ook groentegerechten en salades. ==Uitgaan== ==Overnachten== ==Leren== ==Werken== ==Veiligheid== {{reisadvies | ernst="13" | info=Het is niet aan te raden om naar de gebieden [[Abchazië]] en [[Zuid-Ossetië]] te reizen. Deze gebieden zijn een conflict tussen [[Rusland]] en Georgië. Voor beide gebieden geldt een maximaal negatief reisadvies (rood). De Nederlandse en Belgische ambassades in Tbilisi kunnen reizigers hier niet bijstaan. | nl-advies=georgie | be-advies=georgie | vs-advies=Georgia }} [[Bestand:The ABL and borderization at Khurvaleti village (30213663881).jpg|miniatuur|Grensmarkering van Zuid-Ossetië. Dit is verre van overal in het platteland of bossen duidelijk aanwezig.]] Het is tevens aan te raden om bij de ''de facto'' grenzen van zowel Abchazië als Zuid-Ossetië uit de buurt te blijven. Deze zijn niet overal gemarkeerd of zichtbaar. Russische FSB-troepen arresteren met regelmaat lokale Georgiërs rond deze grens voor zogenaamde "illegale grensoverschrijding", soms ook in de zone buiten de grens. Vanaf centraal-Georgië kan men in principe naar Abchazië reizen via de overgang over de rivier Enguri bij Zoegdidi, maar hiervoor zal bij de Abchazische autoriteiten eerst een vergunning (of "visum") moeten worden aangevraagd. De Georgische autoriteiten staan deze route toe. Dit geldt in de Georgische wet op bezette gebieden als legale route. Wel geldt hier dus een Nederlands en Belgisch negatief reisadvies voor. Naar Zuid-Ossetië is het niet mogelijk vanaf centraal-Georgië te reizen. Reizen vanaf Rusland naar Abchazië en Zuid-Ossetië is in principe mogelijk, maar wordt sterk afgeraden, zeker als men daarna nog naar Georgië wil. Georgië beschouwt deze gebieden als haar territorium, maar komende vanaf Rusland wordt er geen Georgische stempel geplaatst in het paspoort. Georgië beschouwt een dergelijke entree als illegale toegang en verblijf op Georgisch grondgebied, waar een gevangenisstraf op kan staan. ''Dit geldt ook voor toeristen''. === Demonstraties === [[Bestand:Tbilisi - election protests 28 October 2024.jpg|miniatuur|Demonstraties vinden vaak in goede sfeer plaats. Door criminalisering van het demonstratierecht is het af te raden demonstraties te bezoeken.]] In Georgië wordt geregeld gedemonstreerd. Dat geldt in Tbilisi met name voor de omgeving van het parlement in de Roestavelilaan (Rustaveli Avenue). Soms vinden er marsen door de stad plaats, die elders in de stad beginnen en dan bij het parlement eindigen. Bij grote massademonstraties kan dit uitstrekken tot de gehele Roestavelilaan inclusief het Vrijheidsplein. Ook in andere steden zijn af en toe demonstraties, met name in Batoemi. Het is onvoorspelbaar hoe deze verlopen en de politie grijpt af en toe hard in. Het is zonder enige ervaring en kennis aan te raden bij demonstraties weg te blijven, of minimaal op afstand. Het demonstratierecht is sinds het najaar van 2024 frequent aangescherpt, waarbij onder andere verboden zijn ingesteld op gezichtsbedekking, straten te blokkeren en de doorgang op stoepen te hinderen. Deze regels worden naar willekeur toegepast, ook als de politie actief de weg afzet voor autoverkeer om ruimte te maken voor de veiligheid van demonstranten. Rond het parlement zijn veel gezichtsherkenningscamera's geplaatst, die actief worden ingezet om mensen te beboeten. Op het "blokkeren van de straat" staat een boete van 5000 Georgische lari (circa 1600 euro). Ook buitenlanders, zoals (foto)journalisten, zijn sinds 2024 met enige regelmaat beboet, waarbij een aantal de toegang tot het land is ontzegd. ==Gezondheid== ==Respect== ==Contact== {{Navigatie Landen van Europa}} {{Navigatie Werelddelen}} {{Str}} {{IsIn|Kaukasus}} 29tciee7w5f13vzx3v3cumpresjua5l 0 14205 159894 159884 2026-06-04T20:06:53Z Hein56didden 4275 /* Info */ Item gewijzigd: Montecatini Alto 159894 wikitext text/x-wiki {{pagebanner}} '''[https://www.comune.montecatini-terme.pt.it/it Montecatini Terme]''' ligt in de provincie Pistoia in de regio [[Toscane]] in [[Italie]]. [[Bestand:2018-09-14 Terme Tettuccio Tempio Termale 09.jpg|miniatuur|Montecatini Terme]] {{Positiekaart+|Toscane|width=300|float=right|caption=Positie van Montecatini Terme in Toscane|places= {{Positiekaart~|Toscane|lat=43.7770|long=11.2673|marksize=5|label=Florence|position=right}} {{Positiekaart~|Toscane|lat=43.7230|long=10.3966|marksize=5|label=Pisa|position=left}} {{Positiekaart~|Toscane|lat=43.88329|long=10.77652|marksize=12|label=Montecatini Terme|position=top}} }} ==Info== De plaats is onderverdeeld in Montecatini Terme en Montecatini Alto (290&nbsp;m). Montecatini Terme is een van [https://www.greatspatownsofeurope.eu/discover-experience/montecatini-terme/de beroemdste thermaal kuuroorden] van [[Europa]] Het heeft 20.690 inwoners en het ligt op 29&nbsp;m boven de zeespiegel. Montecatini Terme is sinds 2021 opgenomen op de Unesco [https://whc.unesco.org/pg.cfm?cid=31 werelderfgoedlijst]. [[Bestand:Montecatini Alto View.jpg|miniatuur|Montecatini Alto ]] * {{listing |type=city | name=Montecatini Terme | alt= | url= | email= | address= | lat=43.88297 | long=10.77088 | directions= | phone= | tollfree= | hours= | price= | iamge=Montecatini Terme-Stemma.svg | wikidata=Q49605 | lastedit=2026-06-03 | content=[https://municipium-images-production.s3-eu-west-1.amazonaws.com/s3/4301/allegati/sito-web/city-map-mappa-montecatini-terme-ita-eng.pdf Plattegrond Montecatini Terme]. }} * {{listing | type=city | name=Montecatini Alto | alt= | url=https://montecatini-alto.it/ | email= | address= | lat=43.896377 | long=10.789495 | directions= | phone= | tollfree= | hours= | price= | image=Montecatini Alto View.jpg | wikidata=Q767338 | lastedit=2026-06-02 | iamge=Montecatini Alto View.jpg | content=Montecatini Alto is te bereiken met de Funicolare, per bus, auto. Het heeft 435 inwoners. }} * {{listing | name=Officio Turismo | alt= | url=https://montecatinitermetourism.com/ | email=info@tomontecatini.com | address=Viale Giuseppe Verdi 68, Montecatini Terme | lat=43.884754 | long=10.773764 | directions=t/o Cinema Excelsior | phone=+39 0572 772244 | tollfree= | hours= | price= | lastedit=2026-06-02 | content=Toeristische informatie }} {{Klimaat| units = Metric | janhigh =9,7 | febhigh =11,4 | marhigh =14,6 | aprhigh =18,9 | mayhigh =23,4 | junhigh =27,6 | julhigh =30,7 | aughigh =29,8 | sephigh =25,7 | octhigh =20,2 | novhigh =14,3 | dechigh =10,3 | janlow =2,9 | feblow =3,8 | marlow =5,9 | aprlow =8,7 | maylow =12,1 | junlow =15,7 | jullow =18,0 | auglow =17,6 | seplow =14,9 | octlow =11,0 | novlow =6,9 | declow =3,7 | description='''Montecatini Terme''' heeft een ''mediterraan'' klimaat. In de zomer (juli en augustus) kan het er ook snikheet zijn en in de winter (december, januari en februari) ook heel erg koud.}} ==Arriveren== ===Per vliegtuig=== Montecatini Terme heeft geen eigen luchthaven, de dichtstbijzijnde zijn: [[Bestand:RK 1606 8653 Pisa Airport.jpg|miniatuur|Pisa Airport ]] * {{listing | name=Aeroporto di Pisa - Galileo Galilei | alt={{IATA|PSA}}, Internationale luchthaven van Pisa Galileo Galilei | url=https://www.pisa-airport.com/en/ | email= | address=Piazzale D'Ascanio 1, 56121 Pisa | lat=43.69836 | long=10.40016 | directions=2&nbsp;km buiten het stadscentrum | phone=+39 050 849 300 | tollfree= | fax= | hours= | price= | content=De grootste luchthaven van Toscane met vluchten uit onder meer [[Amsterdam]], [[Brussel]], Charleroi, [[Eindhoven]], Weeze, Rijsel, [[Parijs]] en [[Londen]]. Autoverhuur is aanwezig. Met de auto duurt de reis van Pisa naar Montecatini Terme ruim driekwartier. Vanaf de luchthaven is er een People Mover naar Pisa Centrale, vanwaar de treinreis naar Montecatini Terme ongeveer driekwartier duurt. }} * {{listing | name=Aeroporto di Firenze | alt=Amerigo Vespucci, [[:w:nl:IATA|IATA]]: FLR, [[:w:nl:ICAO|ICAO]]: LRC | url=http://www.aeroporto.firenze.it/en/ | email= | address=Via dell' Termini 11, 50127 Firenze | lat=43.8035 | long=11.2008 | directions=Firenze-Peretola 5&nbsp;km | phone=+39 055 30615 | tollfree= | fax= | hours= | price= | content=Aeroporto Amerigo Vespucci - Florence Piazza Stazione Centrale, Duur: 15 min. met de auto, ieder half uur vertrekt een bus van het Stadsdienstnet van / en naar de luchthaven. Autobusdienst [http://www.lazzi.it/ LAZZI], [http://www.fsbusitalia.it/ BusItalia] en [https://www.volanbusz.hu/en/timetable Volainbus], deze voeren ook diensten uit naar Florence met een Shuttlebus. U kunt ook per tramvaria Lijn T2 vanaf Peretola Airport naar Florence-stad (Piazza della Unitá) reizen. }} [[Bestand:Florence - Peretola (Amerigo Vespucci) (FLR - LIRQ) AN0591245.jpg|miniatuur|Florence - Peretola (Amerigo Vespucci)]] Vanaf Amsterdam-Schiphol Airport [http://www.schiphol.nl] kunt u rechtstreeks met [http://www.vueling.com/en Vueling] en [https://www.ita-airways.com Ita Airways] naar Florence vliegen. ===Per trein=== Montecatini Terme heeft 2 treinstations, de stations liggen op de spoorlijn Florence-Lucca-Pisa. * {{listing | name=Montecatini Centrale | alt= | url=https://www.trenitalia.com/en.html | email= | address=Piazza A.Gramsci, Montecatini Terme | lat=43.881353 | long=10.770450 | directions= | phone= | tollfree= | hours= | price= | image=Montecatini Centro FS 2.JPG | wikidata=Q3970198 | lastedit=2026-06-01 | content= }} * {{listing | name=Montecatini Terme-Monsummano | alt= | url=https://www.trenitalia.com/en.html | email= | address=Piazza Italia, Montecatini Terme | lat=43.879214 | long=10.781024 | directions= | phone= | tollfree= | hours= | price= | image=MontecatiniTermeMonsummanoTrainStation.JPG | wikidata=Q3970199 | lastedit=2026-06-01 | content= }} ===Per auto=== Montecatini Terme ligt aan de '''[https://nl.wikipedia.org/wiki/A11_(Itali%C3%AB) A 11] [[Bestand:Autostrada A11 Italia.svg|40 px]] die Florence met Pisa verbindt. ''' Firenze-Mare ===Per bus=== [[Bestand:Autolinee Toscane Iveco Crossway K5295.01@chesi.JPG|miniatuur|Autolinee Toscane]] * {{listing | name=Terminal autostazione | alt= | url=https://www.at-bus.it/it | email= | address=Piazza Italia, Montecatini Terme | lat=43.879739 | long=10.78143 | directions=Stazione di Montecatini Terme-Monsummano | phone= | tollfree= | hours= | price= | image=Montecatini Terme 0569 (50740196397).jpg | lastedit=2026-06-02 | content=Er zijn busverbindingen vanuit Lucca, Pisa en Florence, deze worden beheert door Autolinee Toscane. }} ==Rondreizen== {{mapframe|43.88329|10.77652|width=550|height=550|zoom=14}} ===Per Funicolare=== * {{listing | name=Funicolare di Montecatini Terme | alt= | url=https://www.funicolaremontecatini.com/ | email=info@funicolaremontecatini.com | address=Viale Armando Diaz 22, Montecatini Terme | lat=43.889952 | long=10.779264 | directions=Montecatini Alto | phone=+31 0572 766862 | tollfree= | hours=ieder half uur 09:30-00:00, mrt/nov. | price=€7,50 volwassenen, €4,00 kinderen t/m 10 jaar | image=Montecatini Alto IMG 4807ak.jpg | wikidata= | lastedit=2026-06-01 | content=Tandradbaan. }} <Gallery> Montecatini Alto IMG 4807ak.jpg|miniatuur|Funicolare di Montecatini Terme 2017 montecatini 122.jpg| Il Giglia Montecatini Alto.jpg| Montecatini Alto </Gallery> ===Per bus=== ===Per auto=== ===Per taxi=== ===Per fiets=== ===Te voet=== Alle bezienswaardigheden kan men makkelijk te voet bereiken. ==Bekijken== ===Thermen=== [[Bestand:Tempio termale.jpg|miniatuur|Thermen Tettuccio]] Montecatini Terme is beroemd geworden door haar kuuroorden (thermaal baden): * {{see | name=Terme Excelsior | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/le-terme/terme-excelsior/ | email=info@termemontecatini.it | address=Viale Giuseppe Verdi, Montecatini Terme | lat=43.885599 | long=10.774169 | directions=Parco Termale | phone=+39 0572 7781 | tollfree= | hours= | price= | image=Montecatini Terme Stabilimento Excelsior 2.jpg | wikidata=Q55807512 | lastedit=2026-06-02 | content=Kuuroord. }} * {{see | name=Terme Tettuccio | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/le-terme/terme-tettuccio/ | email=info@termemontecatini.it | address=Piazzale Giusti, Montecatini Terme | lat=43.888703 | long=10.777268 | directions=Parco Termale | phone=+39 0572 7781 | tollfree= | hours= | price= | image=Terme tettuccio 03.JPG | wikidata=Q3984388 | lastedit=2026-06-02 | content=Kuuroord. }} * {{see | name=Terme Tamerici | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/ | email=info@termemontecatini.it | address=Via delleTamarici, Montecatini Terme | lat=43.8874 | long=10.774534 | directions=Parco Termale | phone=+39 0572 7781 | tollfree= | hours= | price= | image=Terme tamerici 04.JPG | wikidata=Q55807511 | lastedit=2026-06-02 | content=Kuuroord. }} * {{see | name=Terme Leopoldine | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/ | email=info@termemontecatini.it | address=Piazzale Giusti, Montecatini Terme | lat=43.886772 | long=10.775792 | directions=Parco Termale | phone=+39 0572 7781 | tollfree= | hours= | price= | image=Montecatina Terme, Tuscany, Italy. Etching by C. Zocchi afte Wellcome V0014742.jpg | lastedit=2026-06-02 | content= }} * {{see | name=Padoglione Regina | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/ | email=info@termemontecatini.it | address=Viale Armando Diaz, Montecatini Terme | lat=43.88776 | long=10.777791 | directions=Parco Termale | phone=+39 0572 7781 | tollfree= | hours= | price= | image=2018-09-14 Padoglione Regina esterno 13.jpg | wikidata=Q55647497 | lastedit=2026-06-02 | content= }} * {{see | name=Stabilimento Torretta | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/ | email=info@termemontecatini.it | address=Via del Rinfresco, Montecatini Terme | lat=43.890747 | long=10.772731 | directions=Parco Termale | phone=+39 0572 7781 | tollfree= | hours= | price= | image=Montecatini Terme Stabilimento Torretta.jpg | wikidata= | lastedit=2026-06-03 | content= }} <Gallery> Terme tettuccio 01.JPG|Terme Tettuccio Montecatini Terme Stabilimento Excelsior.jpg|Terme Excelsior Terme tamerici 05.JPG|Terme Tamerici Montecatini, istituto termale grocco.JPG| Terme Grocco 2018-09-14 Padoglione Regina esterno 13.jpg| Padoglione Regina Montecatini Terme Stabilimento Torretta.jpg| Terme Torretta </Gallery> ===Kerken=== * {{see | name=Basilica di Santa Maria Assunta | alt= | url= | email= | address=Via Giuseppe Garibaldi, Montecatini Terme | lat=43.882628 | long=10.770323 | directions= | phone= | tollfree= | hours= | price= | image=Chiesa di Santa Maria Assunta - Montecatini Terme - panoramio (1).jpg | wikidata=Q3673308 | lastedit=2026-06-01 | content=Basiliek uit 1958 van de architect Spadolini }} <Gallery> Chiesa di Santa Maria Assunta - Montecatini Terme - panoramio (1).jpg| Basilica di Santa Maria Assunta </Gallery> ==Doen== Bezoek de * {{do | name=Grotta Maona | alt= | url=https://www.visittuscany.com/en/attractions/maona-cave/ | email= | address=Via Maona, Montecatini Terme | lat=43.898561 | long=10.775724 | directions= | phone= | tollfree= | hours= | price= | wikidata=Q938464 | lastedit=2026-06-02 | content=Deze grot bevindt zich nabij het Bosco delle Panteraie op een diepte van 15&nbsp;m en een lengte van 200&nbsp;m. }} * wandel over de 2 voetpaden in Viale Giuseppe Verdi, Piazza del Popolo tot aan het Palazzo Comunale (gemeentehuis), men ziet hier de ''walk of fame'' * {{do | name=Walk of Fame, Montecatini Terme | alt="Passi di Gloria" | url= | email= | address=Piazza del Popolo-Viale Giuseppe Verdi | lat=43.882906 | long=10.771422 | directions= | phone= | tollfree= | hours= | price= | wikidata= | lastedit=2026-06-03 | content=Eerbetoon van bekenden die Montecatini Terme hebben bezocht. }} <Gallery> 2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Pol Bury.jpg| Pol Bury 2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Vivaldo Baldi.jpg|Vivaldo Baldi 2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Romeo Marchetti.jpg| Romeo Marchetti 2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Beniamino Giglio.jpg| Beniamino Giglio 2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Herbert von Karajan.jpg | Herbert von Karajan 2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Susumu Shingu.jpg|Susumu Shingu </Gallery> ==Kopen== * {{buy | name=Mercato Coperta | alt= | url= | email= | address=Via Ruggiero Leoncavallo, Montecatini Terme | lat=43.883466 | long=10.766620 | directions= | phone= | tollfree= | hours= | price= | wikidata= | lastedit=2026-06-02 | content=Overdekte markthal }} * {{buy | name=Mercato | alt= | url= | email= | address=Piazza Pietro Leopoldo, Montecatini Terme | lat=43.883281 | long=10.764307 | directions= | phone= | tollfree= | hours= | price= | wikidata= | lastedit=2026-06-02 | content=Weekmarkt }} ==Eten== De [https://cialdedimontecatini.com/ '''Cialde di Montecatini Terme'''] lichte koekjes op basis van water, meel, suiker, ei en amandelen uit Puglia; * Brigidini da Lamporecchio — uit Lamporecchio (Pistoia), dunne koekjes van meel, ei, suiker en anijs; * [[w:Ribollita|'''Ribollita''']] — 'opnieuw gekookt' Ribollita is een klassieke Toscaanse broodsoep gemaakt van brood en groenten; * [[w:Panzanella|'''Panzanella''']] — is een voorgerecht uit de Italiaanse keuken van oud brood, doordrenkt met gesneden tomaat, gekruid met basilicum en vinaigrette; * Baccala alla Livornese — Kabeljauw gebakken in olijfolie, daarna opnieuw gebakken met een tomatensaus, knoflook en salie; * [[w:Bistecca alla fiorentina|'''Bistecca alla fiorentina''']] — Florentijns T bone steak van het runderras ''Chianina''. <Gallery> Cialda di Montecatini.jpg| Cialde di Montecatini Terme Brigidini.JPG|Brigidini da Lamporecchio Ribollita Siena.jpg| Ribollita Italian Panzanella.jpg| Panzanella Bistecca alla fiorentina-01.jpg| Bistecca alla Fiorentina </Gallery> ==Uitgaan== [[Bestand:Portico gambrinus 01.JPG|miniatuur|Caffé Gambrinus, Montecatini Terme]] ==Overnachten== [[Bestand:Montecatini Terme Centro.jpg|miniatuur|Grand Hotel Montecatini Terme]] ===Hotel=== * {{sleep | name=Hotel Columbia Wellness & Spa | alt= | url=https://www.hotelcolumbia.it/en/ | email= | address=Corso Roma 19, 51016 Montecatini Terme | lat=43.883828 | long=10.769419 | directions=centrum t/o Kursaal | phone=+39 0572 70661 | tollfree= | fax= | checkin= | checkout= | price= | wikidata= | lastedit=2026-05-31 | content=4 Sterrenhotel met wellness en spa }} ==Gezondheid== * {{listing | name=Clinica Santa Rita | alt= | url=https://www.gvmnet.it/strutture/santa-rita-hospital-montecatini-terme/home | email= | address=Piazza Cesare Battisti 9, Montecatini Terme | lat=43.882112 | long=10.767242 | directions= | phone=+39 0572 92821 | tollfree= | hours= | price= | lastedit=2026-06-02 | content=Ziekenhuis. }} * {{listing | name=Farmacia Centrale | alt= | url= | email= | address=Corso Giacomo Matteotti 8, Montecatini Terme | lat=43.882368 | long=10.772168 | directions= | phone= | tollfree= | hours= | price= | wikidata= | lastedit=2026-06-02 | content=Apotheek. }} ==Veiligheid== * {{listing | name=Carabinieri | alt= | url=https://www.carabinieri.it | email= | address=Via Tripoli 16, Montecatini Terme | lat=43.878871 | long=10.775983 | directions=Station Montecatini Monsummano | phone=+39 0572 940100 | tollfree= | hours=ma-vr 08:30-19:00, za-zo 09:00-18:00 | price= | wikidata= | lastedit=2026-06-03 | content= }} ==Contact== * {{listing | name=Municipio di Montecatini Terme | alt= | url=https://www.comune.montecatini-terme.pt.it/it | email=comune@comune.montecatini-terme.pt.it | address=Viale Giuseppe Verdi 46, Montecatini Terme | lat=43.884064 | long=10.772815 | directions= | phone=+39 0572 9181 | tollfree= | hours= | price= | image=Montecatini terme, palazzo del comune 03.JPG | wikidata=Q3889904 | lastedit=2026-06-03 | content=Gemeentehuis. }} ==Rondom== * [[Florence]] - Hoofdstad van de Toscane * [[Lucca]] - Met de mooie kathedraal en de muren * [[Pisa]] - bekend om zijn scheve toren {{Str}} {{IsIn|Toscane (provincie)}} 0q5ctcb13aamz2eonp2v7k3aji8ypfc 159896 159894 2026-06-04T20:30:04Z Hein56didden 4275 /* Per bus */ 159896 wikitext text/x-wiki {{pagebanner}} '''[https://www.comune.montecatini-terme.pt.it/it Montecatini Terme]''' ligt in de provincie Pistoia in de regio [[Toscane]] in [[Italie]]. [[Bestand:2018-09-14 Terme Tettuccio Tempio Termale 09.jpg|miniatuur|Montecatini Terme]] {{Positiekaart+|Toscane|width=300|float=right|caption=Positie van Montecatini Terme in Toscane|places= {{Positiekaart~|Toscane|lat=43.7770|long=11.2673|marksize=5|label=Florence|position=right}} {{Positiekaart~|Toscane|lat=43.7230|long=10.3966|marksize=5|label=Pisa|position=left}} {{Positiekaart~|Toscane|lat=43.88329|long=10.77652|marksize=12|label=Montecatini Terme|position=top}} }} ==Info== De plaats is onderverdeeld in Montecatini Terme en Montecatini Alto (290&nbsp;m). Montecatini Terme is een van [https://www.greatspatownsofeurope.eu/discover-experience/montecatini-terme/de beroemdste thermaal kuuroorden] van [[Europa]] Het heeft 20.690 inwoners en het ligt op 29&nbsp;m boven de zeespiegel. Montecatini Terme is sinds 2021 opgenomen op de Unesco [https://whc.unesco.org/pg.cfm?cid=31 werelderfgoedlijst]. [[Bestand:Montecatini Alto View.jpg|miniatuur|Montecatini Alto ]] * {{listing |type=city | name=Montecatini Terme | alt= | url= | email= | address= | lat=43.88297 | long=10.77088 | directions= | phone= | tollfree= | hours= | price= | iamge=Montecatini Terme-Stemma.svg | wikidata=Q49605 | lastedit=2026-06-03 | content=[https://municipium-images-production.s3-eu-west-1.amazonaws.com/s3/4301/allegati/sito-web/city-map-mappa-montecatini-terme-ita-eng.pdf Plattegrond Montecatini Terme]. }} * {{listing | type=city | name=Montecatini Alto | alt= | url=https://montecatini-alto.it/ | email= | address= | lat=43.896377 | long=10.789495 | directions= | phone= | tollfree= | hours= | price= | image=Montecatini Alto View.jpg | wikidata=Q767338 | lastedit=2026-06-02 | iamge=Montecatini Alto View.jpg | content=Montecatini Alto is te bereiken met de Funicolare, per bus, auto. Het heeft 435 inwoners. }} * {{listing | name=Officio Turismo | alt= | url=https://montecatinitermetourism.com/ | email=info@tomontecatini.com | address=Viale Giuseppe Verdi 68, Montecatini Terme | lat=43.884754 | long=10.773764 | directions=t/o Cinema Excelsior | phone=+39 0572 772244 | tollfree= | hours= | price= | lastedit=2026-06-02 | content=Toeristische informatie }} {{Klimaat| units = Metric | janhigh =9,7 | febhigh =11,4 | marhigh =14,6 | aprhigh =18,9 | mayhigh =23,4 | junhigh =27,6 | julhigh =30,7 | aughigh =29,8 | sephigh =25,7 | octhigh =20,2 | novhigh =14,3 | dechigh =10,3 | janlow =2,9 | feblow =3,8 | marlow =5,9 | aprlow =8,7 | maylow =12,1 | junlow =15,7 | jullow =18,0 | auglow =17,6 | seplow =14,9 | octlow =11,0 | novlow =6,9 | declow =3,7 | description='''Montecatini Terme''' heeft een ''mediterraan'' klimaat. In de zomer (juli en augustus) kan het er ook snikheet zijn en in de winter (december, januari en februari) ook heel erg koud.}} ==Arriveren== ===Per vliegtuig=== Montecatini Terme heeft geen eigen luchthaven, de dichtstbijzijnde zijn: [[Bestand:RK 1606 8653 Pisa Airport.jpg|miniatuur|Pisa Airport ]] * {{listing | name=Aeroporto di Pisa - Galileo Galilei | alt={{IATA|PSA}}, Internationale luchthaven van Pisa Galileo Galilei | url=https://www.pisa-airport.com/en/ | email= | address=Piazzale D'Ascanio 1, 56121 Pisa | lat=43.69836 | long=10.40016 | directions=2&nbsp;km buiten het stadscentrum | phone=+39 050 849 300 | tollfree= | fax= | hours= | price= | content=De grootste luchthaven van Toscane met vluchten uit onder meer [[Amsterdam]], [[Brussel]], Charleroi, [[Eindhoven]], Weeze, Rijsel, [[Parijs]] en [[Londen]]. Autoverhuur is aanwezig. Met de auto duurt de reis van Pisa naar Montecatini Terme ruim driekwartier. Vanaf de luchthaven is er een People Mover naar Pisa Centrale, vanwaar de treinreis naar Montecatini Terme ongeveer driekwartier duurt. }} * {{listing | name=Aeroporto di Firenze | alt=Amerigo Vespucci, [[:w:nl:IATA|IATA]]: FLR, [[:w:nl:ICAO|ICAO]]: LRC | url=http://www.aeroporto.firenze.it/en/ | email= | address=Via dell' Termini 11, 50127 Firenze | lat=43.8035 | long=11.2008 | directions=Firenze-Peretola 5&nbsp;km | phone=+39 055 30615 | tollfree= | fax= | hours= | price= | content=Aeroporto Amerigo Vespucci - Florence Piazza Stazione Centrale, Duur: 15 min. met de auto, ieder half uur vertrekt een bus van het Stadsdienstnet van / en naar de luchthaven. Autobusdienst [http://www.lazzi.it/ LAZZI], [http://www.fsbusitalia.it/ BusItalia] en [https://www.volanbusz.hu/en/timetable Volainbus], deze voeren ook diensten uit naar Florence met een Shuttlebus. U kunt ook per tramvaria Lijn T2 vanaf Peretola Airport naar Florence-stad (Piazza della Unitá) reizen. }} [[Bestand:Florence - Peretola (Amerigo Vespucci) (FLR - LIRQ) AN0591245.jpg|miniatuur|Florence - Peretola (Amerigo Vespucci)]] Vanaf Amsterdam-Schiphol Airport [http://www.schiphol.nl] kunt u rechtstreeks met [http://www.vueling.com/en Vueling] en [https://www.ita-airways.com Ita Airways] naar Florence vliegen. ===Per trein=== Montecatini Terme heeft 2 treinstations, de stations liggen op de spoorlijn Florence-Lucca-Pisa. * {{listing | name=Montecatini Centrale | alt= | url=https://www.trenitalia.com/en.html | email= | address=Piazza A.Gramsci, Montecatini Terme | lat=43.881353 | long=10.770450 | directions= | phone= | tollfree= | hours= | price= | image=Montecatini Centro FS 2.JPG | wikidata=Q3970198 | lastedit=2026-06-01 | content= }} * {{listing | name=Montecatini Terme-Monsummano | alt= | url=https://www.trenitalia.com/en.html | email= | address=Piazza Italia, Montecatini Terme | lat=43.879214 | long=10.781024 | directions= | phone= | tollfree= | hours= | price= | image=MontecatiniTermeMonsummanoTrainStation.JPG | wikidata=Q3970199 | lastedit=2026-06-01 | content= }} ===Per auto=== Montecatini Terme ligt aan de '''[https://nl.wikipedia.org/wiki/A11_(Itali%C3%AB) A 11] [[Bestand:Autostrada A11 Italia.svg|40 px]] die Florence met Pisa verbindt. ''' Firenze-Mare ===Per bus=== [[Bestand:Autolinee Toscane Iveco Crossway K5295.01@chesi.JPG|miniatuur|Autolinee Toscane]] * {{listing | name=Terminal autostazione | alt= | url=https://www.at-bus.it/it | email= | address=Piazza Italia, Montecatini Terme | lat=43.879739 | long=10.78143 | directions=Stazione di Montecatini Terme-Monsummano | phone= | tollfree= | hours= | price= | image=Montecatini Terme 0569 (50740196397).jpg | lastedit=2026-06-02 | content=Er zijn busverbindingen vanuit Lucca, Pisa en Florence, deze worden beheert door Autolinee Toscane. }} ==Rondreizen== {{mapframe|43.88329|10.77652|width=550|height=550|zoom=14}} ===Per Funicolare=== * {{listing | name=Funicolare di Montecatini Terme | alt= | url=https://www.funicolaremontecatini.com/ | email=info@funicolaremontecatini.com | address=Viale Armando Diaz 22, Montecatini Terme | lat=43.889952 | long=10.779264 | directions=Montecatini Alto | phone=+31 0572 766862 | tollfree= | hours=ieder half uur 09:30-00:00, mrt/nov. | price=€7,50 volwassenen, €4,00 kinderen t/m 10 jaar | image=Montecatini Alto IMG 4807ak.jpg | wikidata= | lastedit=2026-06-01 | content=Tandradbaan. }} <Gallery> Montecatini Alto IMG 4807ak.jpg|miniatuur|Funicolare di Montecatini Terme 2017 montecatini 122.jpg| Il Giglia Montecatini Alto.jpg| Montecatini Alto </Gallery> ===Per bus=== *'''Lijn 808''' Autolinee Toscana - '''Montecatimi Terme''' Pzza.Italia (Stazione FS) — Montecatini Alto — Nievole — Ponte Serravale — '''Monsummano Terme''' *'''Lijn 851''' Autolinee Toscana - '''Montecatini Terme''' Pzza.Italia (Stazione FS) — Traversagna - Altopascio - '''Lucca''' *'''Lijn 855''' Autolinee Toscana - '''Montecatini Terme''' Pzza.Italia (Stazione FS) — Marliana — Panicagliora — Avaglio — '''Serra''' *'''Lijn R03''' Autolinee Toscana - '''Montecatini Terme''' Pzza.Italia (Stazione FS) - '''Firenze''' (Guidoni T2) ===Per auto=== ===Per taxi=== ===Per fiets=== ===Te voet=== Alle bezienswaardigheden kan men makkelijk te voet bereiken. ==Bekijken== ===Thermen=== [[Bestand:Tempio termale.jpg|miniatuur|Thermen Tettuccio]] Montecatini Terme is beroemd geworden door haar kuuroorden (thermaal baden): * {{see | name=Terme Excelsior | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/le-terme/terme-excelsior/ | email=info@termemontecatini.it | address=Viale Giuseppe Verdi, Montecatini Terme | lat=43.885599 | long=10.774169 | directions=Parco Termale | phone=+39 0572 7781 | tollfree= | hours= | price= | image=Montecatini Terme Stabilimento Excelsior 2.jpg | wikidata=Q55807512 | lastedit=2026-06-02 | content=Kuuroord. }} * {{see | name=Terme Tettuccio | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/le-terme/terme-tettuccio/ | email=info@termemontecatini.it | address=Piazzale Giusti, Montecatini Terme | lat=43.888703 | long=10.777268 | directions=Parco Termale | phone=+39 0572 7781 | tollfree= | hours= | price= | image=Terme tettuccio 03.JPG | wikidata=Q3984388 | lastedit=2026-06-02 | content=Kuuroord. }} * {{see | name=Terme Tamerici | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/ | email=info@termemontecatini.it | address=Via delleTamarici, Montecatini Terme | lat=43.8874 | long=10.774534 | directions=Parco Termale | phone=+39 0572 7781 | tollfree= | hours= | price= | image=Terme tamerici 04.JPG | wikidata=Q55807511 | lastedit=2026-06-02 | content=Kuuroord. }} * {{see | name=Terme Leopoldine | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/ | email=info@termemontecatini.it | address=Piazzale Giusti, Montecatini Terme | lat=43.886772 | long=10.775792 | directions=Parco Termale | phone=+39 0572 7781 | tollfree= | hours= | price= | image=Montecatina Terme, Tuscany, Italy. Etching by C. Zocchi afte Wellcome V0014742.jpg | lastedit=2026-06-02 | content= }} * {{see | name=Padoglione Regina | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/ | email=info@termemontecatini.it | address=Viale Armando Diaz, Montecatini Terme | lat=43.88776 | long=10.777791 | directions=Parco Termale | phone=+39 0572 7781 | tollfree= | hours= | price= | image=2018-09-14 Padoglione Regina esterno 13.jpg | wikidata=Q55647497 | lastedit=2026-06-02 | content= }} * {{see | name=Stabilimento Torretta | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/ | email=info@termemontecatini.it | address=Via del Rinfresco, Montecatini Terme | lat=43.890747 | long=10.772731 | directions=Parco Termale | phone=+39 0572 7781 | tollfree= | hours= | price= | image=Montecatini Terme Stabilimento Torretta.jpg | wikidata= | lastedit=2026-06-03 | content= }} <Gallery> Terme tettuccio 01.JPG|Terme Tettuccio Montecatini Terme Stabilimento Excelsior.jpg|Terme Excelsior Terme tamerici 05.JPG|Terme Tamerici Montecatini, istituto termale grocco.JPG| Terme Grocco 2018-09-14 Padoglione Regina esterno 13.jpg| Padoglione Regina Montecatini Terme Stabilimento Torretta.jpg| Terme Torretta </Gallery> ===Kerken=== * {{see | name=Basilica di Santa Maria Assunta | alt= | url= | email= | address=Via Giuseppe Garibaldi, Montecatini Terme | lat=43.882628 | long=10.770323 | directions= | phone= | tollfree= | hours= | price= | image=Chiesa di Santa Maria Assunta - Montecatini Terme - panoramio (1).jpg | wikidata=Q3673308 | lastedit=2026-06-01 | content=Basiliek uit 1958 van de architect Spadolini }} <Gallery> Chiesa di Santa Maria Assunta - Montecatini Terme - panoramio (1).jpg| Basilica di Santa Maria Assunta </Gallery> ==Doen== Bezoek de * {{do | name=Grotta Maona | alt= | url=https://www.visittuscany.com/en/attractions/maona-cave/ | email= | address=Via Maona, Montecatini Terme | lat=43.898561 | long=10.775724 | directions= | phone= | tollfree= | hours= | price= | wikidata=Q938464 | lastedit=2026-06-02 | content=Deze grot bevindt zich nabij het Bosco delle Panteraie op een diepte van 15&nbsp;m en een lengte van 200&nbsp;m. }} * wandel over de 2 voetpaden in Viale Giuseppe Verdi, Piazza del Popolo tot aan het Palazzo Comunale (gemeentehuis), men ziet hier de ''walk of fame'' * {{do | name=Walk of Fame, Montecatini Terme | alt="Passi di Gloria" | url= | email= | address=Piazza del Popolo-Viale Giuseppe Verdi | lat=43.882906 | long=10.771422 | directions= | phone= | tollfree= | hours= | price= | wikidata= | lastedit=2026-06-03 | content=Eerbetoon van bekenden die Montecatini Terme hebben bezocht. }} <Gallery> 2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Pol Bury.jpg| Pol Bury 2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Vivaldo Baldi.jpg|Vivaldo Baldi 2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Romeo Marchetti.jpg| Romeo Marchetti 2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Beniamino Giglio.jpg| Beniamino Giglio 2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Herbert von Karajan.jpg | Herbert von Karajan 2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Susumu Shingu.jpg|Susumu Shingu </Gallery> ==Kopen== * {{buy | name=Mercato Coperta | alt= | url= | email= | address=Via Ruggiero Leoncavallo, Montecatini Terme | lat=43.883466 | long=10.766620 | directions= | phone= | tollfree= | hours= | price= | wikidata= | lastedit=2026-06-02 | content=Overdekte markthal }} * {{buy | name=Mercato | alt= | url= | email= | address=Piazza Pietro Leopoldo, Montecatini Terme | lat=43.883281 | long=10.764307 | directions= | phone= | tollfree= | hours= | price= | wikidata= | lastedit=2026-06-02 | content=Weekmarkt }} ==Eten== De [https://cialdedimontecatini.com/ '''Cialde di Montecatini Terme'''] lichte koekjes op basis van water, meel, suiker, ei en amandelen uit Puglia; * Brigidini da Lamporecchio — uit Lamporecchio (Pistoia), dunne koekjes van meel, ei, suiker en anijs; * [[w:Ribollita|'''Ribollita''']] — 'opnieuw gekookt' Ribollita is een klassieke Toscaanse broodsoep gemaakt van brood en groenten; * [[w:Panzanella|'''Panzanella''']] — is een voorgerecht uit de Italiaanse keuken van oud brood, doordrenkt met gesneden tomaat, gekruid met basilicum en vinaigrette; * Baccala alla Livornese — Kabeljauw gebakken in olijfolie, daarna opnieuw gebakken met een tomatensaus, knoflook en salie; * [[w:Bistecca alla fiorentina|'''Bistecca alla fiorentina''']] — Florentijns T bone steak van het runderras ''Chianina''. <Gallery> Cialda di Montecatini.jpg| Cialde di Montecatini Terme Brigidini.JPG|Brigidini da Lamporecchio Ribollita Siena.jpg| Ribollita Italian Panzanella.jpg| Panzanella Bistecca alla fiorentina-01.jpg| Bistecca alla Fiorentina </Gallery> ==Uitgaan== [[Bestand:Portico gambrinus 01.JPG|miniatuur|Caffé Gambrinus, Montecatini Terme]] ==Overnachten== [[Bestand:Montecatini Terme Centro.jpg|miniatuur|Grand Hotel Montecatini Terme]] ===Hotel=== * {{sleep | name=Hotel Columbia Wellness & Spa | alt= | url=https://www.hotelcolumbia.it/en/ | email= | address=Corso Roma 19, 51016 Montecatini Terme | lat=43.883828 | long=10.769419 | directions=centrum t/o Kursaal | phone=+39 0572 70661 | tollfree= | fax= | checkin= | checkout= | price= | wikidata= | lastedit=2026-05-31 | content=4 Sterrenhotel met wellness en spa }} ==Gezondheid== * {{listing | name=Clinica Santa Rita | alt= | url=https://www.gvmnet.it/strutture/santa-rita-hospital-montecatini-terme/home | email= | address=Piazza Cesare Battisti 9, Montecatini Terme | lat=43.882112 | long=10.767242 | directions= | phone=+39 0572 92821 | tollfree= | hours= | price= | lastedit=2026-06-02 | content=Ziekenhuis. }} * {{listing | name=Farmacia Centrale | alt= | url= | email= | address=Corso Giacomo Matteotti 8, Montecatini Terme | lat=43.882368 | long=10.772168 | directions= | phone= | tollfree= | hours= | price= | wikidata= | lastedit=2026-06-02 | content=Apotheek. }} ==Veiligheid== * {{listing | name=Carabinieri | alt= | url=https://www.carabinieri.it | email= | address=Via Tripoli 16, Montecatini Terme | lat=43.878871 | long=10.775983 | directions=Station Montecatini Monsummano | phone=+39 0572 940100 | tollfree= | hours=ma-vr 08:30-19:00, za-zo 09:00-18:00 | price= | wikidata= | lastedit=2026-06-03 | content= }} ==Contact== * {{listing | name=Municipio di Montecatini Terme | alt= | url=https://www.comune.montecatini-terme.pt.it/it | email=comune@comune.montecatini-terme.pt.it | address=Viale Giuseppe Verdi 46, Montecatini Terme | lat=43.884064 | long=10.772815 | directions= | phone=+39 0572 9181 | tollfree= | hours= | price= | image=Montecatini terme, palazzo del comune 03.JPG | wikidata=Q3889904 | lastedit=2026-06-03 | content=Gemeentehuis. }} ==Rondom== * [[Florence]] - Hoofdstad van de Toscane * [[Lucca]] - Met de mooie kathedraal en de muren * [[Pisa]] - bekend om zijn scheve toren {{Str}} {{IsIn|Toscane (provincie)}} kgfkpdqkjq6t87w02cr7dffcvu724ly 159897 159896 2026-06-04T20:50:10Z Hein56didden 4275 /* Per bus */ 159897 wikitext text/x-wiki {{pagebanner}} '''[https://www.comune.montecatini-terme.pt.it/it Montecatini Terme]''' ligt in de provincie Pistoia in de regio [[Toscane]] in [[Italie]]. [[Bestand:2018-09-14 Terme Tettuccio Tempio Termale 09.jpg|miniatuur|Montecatini Terme]] {{Positiekaart+|Toscane|width=300|float=right|caption=Positie van Montecatini Terme in Toscane|places= {{Positiekaart~|Toscane|lat=43.7770|long=11.2673|marksize=5|label=Florence|position=right}} {{Positiekaart~|Toscane|lat=43.7230|long=10.3966|marksize=5|label=Pisa|position=left}} {{Positiekaart~|Toscane|lat=43.88329|long=10.77652|marksize=12|label=Montecatini Terme|position=top}} }} ==Info== De plaats is onderverdeeld in Montecatini Terme en Montecatini Alto (290&nbsp;m). Montecatini Terme is een van [https://www.greatspatownsofeurope.eu/discover-experience/montecatini-terme/de beroemdste thermaal kuuroorden] van [[Europa]] Het heeft 20.690 inwoners en het ligt op 29&nbsp;m boven de zeespiegel. Montecatini Terme is sinds 2021 opgenomen op de Unesco [https://whc.unesco.org/pg.cfm?cid=31 werelderfgoedlijst]. [[Bestand:Montecatini Alto View.jpg|miniatuur|Montecatini Alto ]] * {{listing |type=city | name=Montecatini Terme | alt= | url= | email= | address= | lat=43.88297 | long=10.77088 | directions= | phone= | tollfree= | hours= | price= | iamge=Montecatini Terme-Stemma.svg | wikidata=Q49605 | lastedit=2026-06-03 | content=[https://municipium-images-production.s3-eu-west-1.amazonaws.com/s3/4301/allegati/sito-web/city-map-mappa-montecatini-terme-ita-eng.pdf Plattegrond Montecatini Terme]. }} * {{listing | type=city | name=Montecatini Alto | alt= | url=https://montecatini-alto.it/ | email= | address= | lat=43.896377 | long=10.789495 | directions= | phone= | tollfree= | hours= | price= | image=Montecatini Alto View.jpg | wikidata=Q767338 | lastedit=2026-06-02 | iamge=Montecatini Alto View.jpg | content=Montecatini Alto is te bereiken met de Funicolare, per bus, auto. Het heeft 435 inwoners. }} * {{listing | name=Officio Turismo | alt= | url=https://montecatinitermetourism.com/ | email=info@tomontecatini.com | address=Viale Giuseppe Verdi 68, Montecatini Terme | lat=43.884754 | long=10.773764 | directions=t/o Cinema Excelsior | phone=+39 0572 772244 | tollfree= | hours= | price= | lastedit=2026-06-02 | content=Toeristische informatie }} {{Klimaat| units = Metric | janhigh =9,7 | febhigh =11,4 | marhigh =14,6 | aprhigh =18,9 | mayhigh =23,4 | junhigh =27,6 | julhigh =30,7 | aughigh =29,8 | sephigh =25,7 | octhigh =20,2 | novhigh =14,3 | dechigh =10,3 | janlow =2,9 | feblow =3,8 | marlow =5,9 | aprlow =8,7 | maylow =12,1 | junlow =15,7 | jullow =18,0 | auglow =17,6 | seplow =14,9 | octlow =11,0 | novlow =6,9 | declow =3,7 | description='''Montecatini Terme''' heeft een ''mediterraan'' klimaat. In de zomer (juli en augustus) kan het er ook snikheet zijn en in de winter (december, januari en februari) ook heel erg koud.}} ==Arriveren== ===Per vliegtuig=== Montecatini Terme heeft geen eigen luchthaven, de dichtstbijzijnde zijn: [[Bestand:RK 1606 8653 Pisa Airport.jpg|miniatuur|Pisa Airport ]] * {{listing | name=Aeroporto di Pisa - Galileo Galilei | alt={{IATA|PSA}}, Internationale luchthaven van Pisa Galileo Galilei | url=https://www.pisa-airport.com/en/ | email= | address=Piazzale D'Ascanio 1, 56121 Pisa | lat=43.69836 | long=10.40016 | directions=2&nbsp;km buiten het stadscentrum | phone=+39 050 849 300 | tollfree= | fax= | hours= | price= | content=De grootste luchthaven van Toscane met vluchten uit onder meer [[Amsterdam]], [[Brussel]], Charleroi, [[Eindhoven]], Weeze, Rijsel, [[Parijs]] en [[Londen]]. Autoverhuur is aanwezig. Met de auto duurt de reis van Pisa naar Montecatini Terme ruim driekwartier. Vanaf de luchthaven is er een People Mover naar Pisa Centrale, vanwaar de treinreis naar Montecatini Terme ongeveer driekwartier duurt. }} * {{listing | name=Aeroporto di Firenze | alt=Amerigo Vespucci, [[:w:nl:IATA|IATA]]: FLR, [[:w:nl:ICAO|ICAO]]: LRC | url=http://www.aeroporto.firenze.it/en/ | email= | address=Via dell' Termini 11, 50127 Firenze | lat=43.8035 | long=11.2008 | directions=Firenze-Peretola 5&nbsp;km | phone=+39 055 30615 | tollfree= | fax= | hours= | price= | content=Aeroporto Amerigo Vespucci - Florence Piazza Stazione Centrale, Duur: 15 min. met de auto, ieder half uur vertrekt een bus van het Stadsdienstnet van / en naar de luchthaven. Autobusdienst [http://www.lazzi.it/ LAZZI], [http://www.fsbusitalia.it/ BusItalia] en [https://www.volanbusz.hu/en/timetable Volainbus], deze voeren ook diensten uit naar Florence met een Shuttlebus. U kunt ook per tramvaria Lijn T2 vanaf Peretola Airport naar Florence-stad (Piazza della Unitá) reizen. }} [[Bestand:Florence - Peretola (Amerigo Vespucci) (FLR - LIRQ) AN0591245.jpg|miniatuur|Florence - Peretola (Amerigo Vespucci)]] Vanaf Amsterdam-Schiphol Airport [http://www.schiphol.nl] kunt u rechtstreeks met [http://www.vueling.com/en Vueling] en [https://www.ita-airways.com Ita Airways] naar Florence vliegen. ===Per trein=== Montecatini Terme heeft 2 treinstations, de stations liggen op de spoorlijn Florence-Lucca-Pisa. * {{listing | name=Montecatini Centrale | alt= | url=https://www.trenitalia.com/en.html | email= | address=Piazza A.Gramsci, Montecatini Terme | lat=43.881353 | long=10.770450 | directions= | phone= | tollfree= | hours= | price= | image=Montecatini Centro FS 2.JPG | wikidata=Q3970198 | lastedit=2026-06-01 | content= }} * {{listing | name=Montecatini Terme-Monsummano | alt= | url=https://www.trenitalia.com/en.html | email= | address=Piazza Italia, Montecatini Terme | lat=43.879214 | long=10.781024 | directions= | phone= | tollfree= | hours= | price= | image=MontecatiniTermeMonsummanoTrainStation.JPG | wikidata=Q3970199 | lastedit=2026-06-01 | content= }} ===Per auto=== Montecatini Terme ligt aan de '''[https://nl.wikipedia.org/wiki/A11_(Itali%C3%AB) A 11] [[Bestand:Autostrada A11 Italia.svg|40 px]] die Florence met Pisa verbindt. ''' Firenze-Mare ===Per bus=== [[Bestand:Autolinee Toscane Iveco Crossway K5295.01@chesi.JPG|miniatuur|Autolinee Toscane]] * {{listing | name=Terminal autostazione | alt= | url=https://www.at-bus.it/it | email= | address=Piazza Italia, Montecatini Terme | lat=43.879739 | long=10.78143 | directions=Stazione di Montecatini Terme-Monsummano | phone= | tollfree= | hours= | price= | image=Montecatini Terme 0569 (50740196397).jpg | lastedit=2026-06-02 | content=Er zijn busverbindingen vanuit Lucca, Pisa en Florence, deze worden beheert door Autolinee Toscane. }} ==Rondreizen== {{mapframe|43.88329|10.77652|width=550|height=550|zoom=14}} ===Per Funicolare=== * {{listing | name=Funicolare di Montecatini Terme | alt= | url=https://www.funicolaremontecatini.com/ | email=info@funicolaremontecatini.com | address=Viale Armando Diaz 22, Montecatini Terme | lat=43.889952 | long=10.779264 | directions=Montecatini Alto | phone=+31 0572 766862 | tollfree= | hours=ieder half uur 09:30-00:00, mrt/nov. | price=€7,50 volwassenen, €4,00 kinderen t/m 10 jaar | image=Montecatini Alto IMG 4807ak.jpg | wikidata= | lastedit=2026-06-01 | content=Tandradbaan. }} <Gallery> Montecatini Alto IMG 4807ak.jpg|miniatuur|Funicolare di Montecatini Terme 2017 montecatini 122.jpg| Il Giglia Montecatini Alto.jpg| Montecatini Alto </Gallery> ===Per bus=== *'''[https://files.at-bus.it/s3fs-public/documents/AT_Montecatini_110x110.pdf Lijn 808]''' Autolinee Toscana - '''[https://www.at-bus.it/it/taxonomy/term/441 Montecatimi Terme]''' Pzza.Italia (Stazione FS) — Montecatini Alto — Nievole — Ponte Serravale — '''Monsummano Terme''' *'''Lijn 851''' Autolinee Toscana - '''[https://www.at-bus.it/it/taxonomy/term/441 Montecatini Terme]''' Pzza.Italia (Stazione FS) — Traversagna - Altopascio - '''Lucca''' *'''Lijn 855''' Autolinee Toscana - '''[https://www.at-bus.it/it/taxonomy/term/441 Montecatini Terme]''' Pzza.Italia (Stazione FS) — Marliana — Panicagliora — Avaglio — '''Serra''' *'''Lijn R03''' Autolinee Toscana - '''[https://www.at-bus.it/it/taxonomy/term/441 Montecatini Terme]''' Pzza.Italia (Stazione FS) - '''Firenze''' (Guidoni T2) ===Per auto=== ===Per taxi=== ===Per fiets=== ===Te voet=== Alle bezienswaardigheden kan men makkelijk te voet bereiken. ==Bekijken== ===Thermen=== [[Bestand:Tempio termale.jpg|miniatuur|Thermen Tettuccio]] Montecatini Terme is beroemd geworden door haar kuuroorden (thermaal baden): * {{see | name=Terme Excelsior | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/le-terme/terme-excelsior/ | email=info@termemontecatini.it | address=Viale Giuseppe Verdi, Montecatini Terme | lat=43.885599 | long=10.774169 | directions=Parco Termale | phone=+39 0572 7781 | tollfree= | hours= | price= | image=Montecatini Terme Stabilimento Excelsior 2.jpg | wikidata=Q55807512 | lastedit=2026-06-02 | content=Kuuroord. }} * {{see | name=Terme Tettuccio | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/le-terme/terme-tettuccio/ | email=info@termemontecatini.it | address=Piazzale Giusti, Montecatini Terme | lat=43.888703 | long=10.777268 | directions=Parco Termale | phone=+39 0572 7781 | tollfree= | hours= | price= | image=Terme tettuccio 03.JPG | wikidata=Q3984388 | lastedit=2026-06-02 | content=Kuuroord. }} * {{see | name=Terme Tamerici | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/ | email=info@termemontecatini.it | address=Via delleTamarici, Montecatini Terme | lat=43.8874 | long=10.774534 | directions=Parco Termale | phone=+39 0572 7781 | tollfree= | hours= | price= | image=Terme tamerici 04.JPG | wikidata=Q55807511 | lastedit=2026-06-02 | content=Kuuroord. }} * {{see | name=Terme Leopoldine | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/ | email=info@termemontecatini.it | address=Piazzale Giusti, Montecatini Terme | lat=43.886772 | long=10.775792 | directions=Parco Termale | phone=+39 0572 7781 | tollfree= | hours= | price= | image=Montecatina Terme, Tuscany, Italy. Etching by C. Zocchi afte Wellcome V0014742.jpg | lastedit=2026-06-02 | content= }} * {{see | name=Padoglione Regina | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/ | email=info@termemontecatini.it | address=Viale Armando Diaz, Montecatini Terme | lat=43.88776 | long=10.777791 | directions=Parco Termale | phone=+39 0572 7781 | tollfree= | hours= | price= | image=2018-09-14 Padoglione Regina esterno 13.jpg | wikidata=Q55647497 | lastedit=2026-06-02 | content= }} * {{see | name=Stabilimento Torretta | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/ | email=info@termemontecatini.it | address=Via del Rinfresco, Montecatini Terme | lat=43.890747 | long=10.772731 | directions=Parco Termale | phone=+39 0572 7781 | tollfree= | hours= | price= | image=Montecatini Terme Stabilimento Torretta.jpg | wikidata= | lastedit=2026-06-03 | content= }} <Gallery> Terme tettuccio 01.JPG|Terme Tettuccio Montecatini Terme Stabilimento Excelsior.jpg|Terme Excelsior Terme tamerici 05.JPG|Terme Tamerici Montecatini, istituto termale grocco.JPG| Terme Grocco 2018-09-14 Padoglione Regina esterno 13.jpg| Padoglione Regina Montecatini Terme Stabilimento Torretta.jpg| Terme Torretta </Gallery> ===Kerken=== * {{see | name=Basilica di Santa Maria Assunta | alt= | url= | email= | address=Via Giuseppe Garibaldi, Montecatini Terme | lat=43.882628 | long=10.770323 | directions= | phone= | tollfree= | hours= | price= | image=Chiesa di Santa Maria Assunta - Montecatini Terme - panoramio (1).jpg | wikidata=Q3673308 | lastedit=2026-06-01 | content=Basiliek uit 1958 van de architect Spadolini }} <Gallery> Chiesa di Santa Maria Assunta - Montecatini Terme - panoramio (1).jpg| Basilica di Santa Maria Assunta </Gallery> ==Doen== Bezoek de * {{do | name=Grotta Maona | alt= | url=https://www.visittuscany.com/en/attractions/maona-cave/ | email= | address=Via Maona, Montecatini Terme | lat=43.898561 | long=10.775724 | directions= | phone= | tollfree= | hours= | price= | wikidata=Q938464 | lastedit=2026-06-02 | content=Deze grot bevindt zich nabij het Bosco delle Panteraie op een diepte van 15&nbsp;m en een lengte van 200&nbsp;m. }} * wandel over de 2 voetpaden in Viale Giuseppe Verdi, Piazza del Popolo tot aan het Palazzo Comunale (gemeentehuis), men ziet hier de ''walk of fame'' * {{do | name=Walk of Fame, Montecatini Terme | alt="Passi di Gloria" | url= | email= | address=Piazza del Popolo-Viale Giuseppe Verdi | lat=43.882906 | long=10.771422 | directions= | phone= | tollfree= | hours= | price= | wikidata= | lastedit=2026-06-03 | content=Eerbetoon van bekenden die Montecatini Terme hebben bezocht. }} <Gallery> 2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Pol Bury.jpg| Pol Bury 2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Vivaldo Baldi.jpg|Vivaldo Baldi 2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Romeo Marchetti.jpg| Romeo Marchetti 2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Beniamino Giglio.jpg| Beniamino Giglio 2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Herbert von Karajan.jpg | Herbert von Karajan 2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Susumu Shingu.jpg|Susumu Shingu </Gallery> ==Kopen== * {{buy | name=Mercato Coperta | alt= | url= | email= | address=Via Ruggiero Leoncavallo, Montecatini Terme | lat=43.883466 | long=10.766620 | directions= | phone= | tollfree= | hours= | price= | wikidata= | lastedit=2026-06-02 | content=Overdekte markthal }} * {{buy | name=Mercato | alt= | url= | email= | address=Piazza Pietro Leopoldo, Montecatini Terme | lat=43.883281 | long=10.764307 | directions= | phone= | tollfree= | hours= | price= | wikidata= | lastedit=2026-06-02 | content=Weekmarkt }} ==Eten== De [https://cialdedimontecatini.com/ '''Cialde di Montecatini Terme'''] lichte koekjes op basis van water, meel, suiker, ei en amandelen uit Puglia; * Brigidini da Lamporecchio — uit Lamporecchio (Pistoia), dunne koekjes van meel, ei, suiker en anijs; * [[w:Ribollita|'''Ribollita''']] — 'opnieuw gekookt' Ribollita is een klassieke Toscaanse broodsoep gemaakt van brood en groenten; * [[w:Panzanella|'''Panzanella''']] — is een voorgerecht uit de Italiaanse keuken van oud brood, doordrenkt met gesneden tomaat, gekruid met basilicum en vinaigrette; * Baccala alla Livornese — Kabeljauw gebakken in olijfolie, daarna opnieuw gebakken met een tomatensaus, knoflook en salie; * [[w:Bistecca alla fiorentina|'''Bistecca alla fiorentina''']] — Florentijns T bone steak van het runderras ''Chianina''. <Gallery> Cialda di Montecatini.jpg| Cialde di Montecatini Terme Brigidini.JPG|Brigidini da Lamporecchio Ribollita Siena.jpg| Ribollita Italian Panzanella.jpg| Panzanella Bistecca alla fiorentina-01.jpg| Bistecca alla Fiorentina </Gallery> ==Uitgaan== [[Bestand:Portico gambrinus 01.JPG|miniatuur|Caffé Gambrinus, Montecatini Terme]] ==Overnachten== [[Bestand:Montecatini Terme Centro.jpg|miniatuur|Grand Hotel Montecatini Terme]] ===Hotel=== * {{sleep | name=Hotel Columbia Wellness & Spa | alt= | url=https://www.hotelcolumbia.it/en/ | email= | address=Corso Roma 19, 51016 Montecatini Terme | lat=43.883828 | long=10.769419 | directions=centrum t/o Kursaal | phone=+39 0572 70661 | tollfree= | fax= | checkin= | checkout= | price= | wikidata= | lastedit=2026-05-31 | content=4 Sterrenhotel met wellness en spa }} ==Gezondheid== * {{listing | name=Clinica Santa Rita | alt= | url=https://www.gvmnet.it/strutture/santa-rita-hospital-montecatini-terme/home | email= | address=Piazza Cesare Battisti 9, Montecatini Terme | lat=43.882112 | long=10.767242 | directions= | phone=+39 0572 92821 | tollfree= | hours= | price= | lastedit=2026-06-02 | content=Ziekenhuis. }} * {{listing | name=Farmacia Centrale | alt= | url= | email= | address=Corso Giacomo Matteotti 8, Montecatini Terme | lat=43.882368 | long=10.772168 | directions= | phone= | tollfree= | hours= | price= | wikidata= | lastedit=2026-06-02 | content=Apotheek. }} ==Veiligheid== * {{listing | name=Carabinieri | alt= | url=https://www.carabinieri.it | email= | address=Via Tripoli 16, Montecatini Terme | lat=43.878871 | long=10.775983 | directions=Station Montecatini Monsummano | phone=+39 0572 940100 | tollfree= | hours=ma-vr 08:30-19:00, za-zo 09:00-18:00 | price= | wikidata= | lastedit=2026-06-03 | content= }} ==Contact== * {{listing | name=Municipio di Montecatini Terme | alt= | url=https://www.comune.montecatini-terme.pt.it/it | email=comune@comune.montecatini-terme.pt.it | address=Viale Giuseppe Verdi 46, Montecatini Terme | lat=43.884064 | long=10.772815 | directions= | phone=+39 0572 9181 | tollfree= | hours= | price= | image=Montecatini terme, palazzo del comune 03.JPG | wikidata=Q3889904 | lastedit=2026-06-03 | content=Gemeentehuis. }} ==Rondom== * [[Florence]] - Hoofdstad van de Toscane * [[Lucca]] - Met de mooie kathedraal en de muren * [[Pisa]] - bekend om zijn scheve toren {{Str}} {{IsIn|Toscane (provincie)}} mqcsiox3ad2tspbditzceh4ndd5xwni 159898 159897 2026-06-04T21:04:30Z Hein56didden 4275 /* Per auto */ 159898 wikitext text/x-wiki {{pagebanner}} '''[https://www.comune.montecatini-terme.pt.it/it Montecatini Terme]''' ligt in de provincie Pistoia in de regio [[Toscane]] in [[Italie]]. [[Bestand:2018-09-14 Terme Tettuccio Tempio Termale 09.jpg|miniatuur|Montecatini Terme]] {{Positiekaart+|Toscane|width=300|float=right|caption=Positie van Montecatini Terme in Toscane|places= {{Positiekaart~|Toscane|lat=43.7770|long=11.2673|marksize=5|label=Florence|position=right}} {{Positiekaart~|Toscane|lat=43.7230|long=10.3966|marksize=5|label=Pisa|position=left}} {{Positiekaart~|Toscane|lat=43.88329|long=10.77652|marksize=12|label=Montecatini Terme|position=top}} }} ==Info== De plaats is onderverdeeld in Montecatini Terme en Montecatini Alto (290&nbsp;m). Montecatini Terme is een van [https://www.greatspatownsofeurope.eu/discover-experience/montecatini-terme/de beroemdste thermaal kuuroorden] van [[Europa]] Het heeft 20.690 inwoners en het ligt op 29&nbsp;m boven de zeespiegel. Montecatini Terme is sinds 2021 opgenomen op de Unesco [https://whc.unesco.org/pg.cfm?cid=31 werelderfgoedlijst]. [[Bestand:Montecatini Alto View.jpg|miniatuur|Montecatini Alto ]] * {{listing |type=city | name=Montecatini Terme | alt= | url= | email= | address= | lat=43.88297 | long=10.77088 | directions= | phone= | tollfree= | hours= | price= | iamge=Montecatini Terme-Stemma.svg | wikidata=Q49605 | lastedit=2026-06-03 | content=[https://municipium-images-production.s3-eu-west-1.amazonaws.com/s3/4301/allegati/sito-web/city-map-mappa-montecatini-terme-ita-eng.pdf Plattegrond Montecatini Terme]. }} * {{listing | type=city | name=Montecatini Alto | alt= | url=https://montecatini-alto.it/ | email= | address= | lat=43.896377 | long=10.789495 | directions= | phone= | tollfree= | hours= | price= | image=Montecatini Alto View.jpg | wikidata=Q767338 | lastedit=2026-06-02 | iamge=Montecatini Alto View.jpg | content=Montecatini Alto is te bereiken met de Funicolare, per bus, auto. Het heeft 435 inwoners. }} * {{listing | name=Officio Turismo | alt= | url=https://montecatinitermetourism.com/ | email=info@tomontecatini.com | address=Viale Giuseppe Verdi 68, Montecatini Terme | lat=43.884754 | long=10.773764 | directions=t/o Cinema Excelsior | phone=+39 0572 772244 | tollfree= | hours= | price= | lastedit=2026-06-02 | content=Toeristische informatie }} {{Klimaat| units = Metric | janhigh =9,7 | febhigh =11,4 | marhigh =14,6 | aprhigh =18,9 | mayhigh =23,4 | junhigh =27,6 | julhigh =30,7 | aughigh =29,8 | sephigh =25,7 | octhigh =20,2 | novhigh =14,3 | dechigh =10,3 | janlow =2,9 | feblow =3,8 | marlow =5,9 | aprlow =8,7 | maylow =12,1 | junlow =15,7 | jullow =18,0 | auglow =17,6 | seplow =14,9 | octlow =11,0 | novlow =6,9 | declow =3,7 | description='''Montecatini Terme''' heeft een ''mediterraan'' klimaat. In de zomer (juli en augustus) kan het er ook snikheet zijn en in de winter (december, januari en februari) ook heel erg koud.}} ==Arriveren== ===Per vliegtuig=== Montecatini Terme heeft geen eigen luchthaven, de dichtstbijzijnde zijn: [[Bestand:RK 1606 8653 Pisa Airport.jpg|miniatuur|Pisa Airport ]] * {{listing | name=Aeroporto di Pisa - Galileo Galilei | alt={{IATA|PSA}}, Internationale luchthaven van Pisa Galileo Galilei | url=https://www.pisa-airport.com/en/ | email= | address=Piazzale D'Ascanio 1, 56121 Pisa | lat=43.69836 | long=10.40016 | directions=2&nbsp;km buiten het stadscentrum | phone=+39 050 849 300 | tollfree= | fax= | hours= | price= | content=De grootste luchthaven van Toscane met vluchten uit onder meer [[Amsterdam]], [[Brussel]], Charleroi, [[Eindhoven]], Weeze, Rijsel, [[Parijs]] en [[Londen]]. Autoverhuur is aanwezig. Met de auto duurt de reis van Pisa naar Montecatini Terme ruim driekwartier. Vanaf de luchthaven is er een People Mover naar Pisa Centrale, vanwaar de treinreis naar Montecatini Terme ongeveer driekwartier duurt. }} * {{listing | name=Aeroporto di Firenze | alt=Amerigo Vespucci, [[:w:nl:IATA|IATA]]: FLR, [[:w:nl:ICAO|ICAO]]: LRC | url=http://www.aeroporto.firenze.it/en/ | email= | address=Via dell' Termini 11, 50127 Firenze | lat=43.8035 | long=11.2008 | directions=Firenze-Peretola 5&nbsp;km | phone=+39 055 30615 | tollfree= | fax= | hours= | price= | content=Aeroporto Amerigo Vespucci - Florence Piazza Stazione Centrale, Duur: 15 min. met de auto, ieder half uur vertrekt een bus van het Stadsdienstnet van / en naar de luchthaven. Autobusdienst [http://www.lazzi.it/ LAZZI], [http://www.fsbusitalia.it/ BusItalia] en [https://www.volanbusz.hu/en/timetable Volainbus], deze voeren ook diensten uit naar Florence met een Shuttlebus. U kunt ook per tramvaria Lijn T2 vanaf Peretola Airport naar Florence-stad (Piazza della Unitá) reizen. }} [[Bestand:Florence - Peretola (Amerigo Vespucci) (FLR - LIRQ) AN0591245.jpg|miniatuur|Florence - Peretola (Amerigo Vespucci)]] Vanaf Amsterdam-Schiphol Airport [http://www.schiphol.nl] kunt u rechtstreeks met [http://www.vueling.com/en Vueling] en [https://www.ita-airways.com Ita Airways] naar Florence vliegen. ===Per trein=== Montecatini Terme heeft 2 treinstations, de stations liggen op de spoorlijn Florence-Lucca-Pisa. * {{listing | name=Montecatini Centrale | alt= | url=https://www.trenitalia.com/en.html | email= | address=Piazza A.Gramsci, Montecatini Terme | lat=43.881353 | long=10.770450 | directions= | phone= | tollfree= | hours= | price= | image=Montecatini Centro FS 2.JPG | wikidata=Q3970198 | lastedit=2026-06-01 | content= }} * {{listing | name=Montecatini Terme-Monsummano | alt= | url=https://www.trenitalia.com/en.html | email= | address=Piazza Italia, Montecatini Terme | lat=43.879214 | long=10.781024 | directions= | phone= | tollfree= | hours= | price= | image=MontecatiniTermeMonsummanoTrainStation.JPG | wikidata=Q3970199 | lastedit=2026-06-01 | content= }} ===Per auto=== Montecatini Terme ligt aan de '''[https://nl.wikipedia.org/wiki/A11_(Itali%C3%AB) A 11] [[Bestand:Autostrada A11 Italia.svg|40 px]] die Florence met Pisa verbindt. ''' Firenze-Mare ===Per bus=== [[Bestand:Autolinee Toscane Iveco Crossway K5295.01@chesi.JPG|miniatuur|Autolinee Toscane]] * {{listing | name=Terminal autostazione | alt= | url=https://www.at-bus.it/it | email= | address=Piazza Italia, Montecatini Terme | lat=43.879739 | long=10.78143 | directions=Stazione di Montecatini Terme-Monsummano | phone= | tollfree= | hours= | price= | image=Montecatini Terme 0569 (50740196397).jpg | lastedit=2026-06-02 | content=Er zijn busverbindingen vanuit Lucca, Pisa en Florence, deze worden beheert door Autolinee Toscane. }} ==Rondreizen== {{mapframe|43.88329|10.77652|width=550|height=550|zoom=14}} ===Per Funicolare=== * {{listing | name=Funicolare di Montecatini Terme | alt= | url=https://www.funicolaremontecatini.com/ | email=info@funicolaremontecatini.com | address=Viale Armando Diaz 22, Montecatini Terme | lat=43.889952 | long=10.779264 | directions=Montecatini Alto | phone=+31 0572 766862 | tollfree= | hours=ieder half uur 09:30-00:00, mrt/nov. | price=€7,50 volwassenen, €4,00 kinderen t/m 10 jaar | image=Montecatini Alto IMG 4807ak.jpg | wikidata= | lastedit=2026-06-01 | content=Tandradbaan. }} <Gallery> Montecatini Alto IMG 4807ak.jpg|miniatuur|Funicolare di Montecatini Terme 2017 montecatini 122.jpg| Il Giglia Montecatini Alto.jpg| Montecatini Alto </Gallery> ===Per bus=== *'''[https://files.at-bus.it/s3fs-public/documents/AT_Montecatini_110x110.pdf Lijn 808]''' Autolinee Toscana - '''[https://www.at-bus.it/it/taxonomy/term/441 Montecatimi Terme]''' Pzza.Italia (Stazione FS) — Montecatini Alto — Nievole — Ponte Serravale — '''Monsummano Terme''' *'''Lijn 851''' Autolinee Toscana - '''[https://www.at-bus.it/it/taxonomy/term/441 Montecatini Terme]''' Pzza.Italia (Stazione FS) — Traversagna - Altopascio - '''Lucca''' *'''Lijn 855''' Autolinee Toscana - '''[https://www.at-bus.it/it/taxonomy/term/441 Montecatini Terme]''' Pzza.Italia (Stazione FS) — Marliana — Panicagliora — Avaglio — '''Serra''' *'''Lijn R03''' Autolinee Toscana - '''[https://www.at-bus.it/it/taxonomy/term/441 Montecatini Terme]''' Pzza.Italia (Stazione FS) - '''Firenze''' (Guidoni T2) ===Per auto=== * '''A 11''' Autostrada Firenze — Pistoia — Lucca — Mare (Pisa); * '''SR 435''' Pescia — Lucca; * '''SR 436''' Pistoia; * '''SR 436 var''' San Miniato. ===Per taxi=== ===Per fiets=== ===Te voet=== Alle bezienswaardigheden kan men makkelijk te voet bereiken. ==Bekijken== ===Thermen=== [[Bestand:Tempio termale.jpg|miniatuur|Thermen Tettuccio]] Montecatini Terme is beroemd geworden door haar kuuroorden (thermaal baden): * {{see | name=Terme Excelsior | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/le-terme/terme-excelsior/ | email=info@termemontecatini.it | address=Viale Giuseppe Verdi, Montecatini Terme | lat=43.885599 | long=10.774169 | directions=Parco Termale | phone=+39 0572 7781 | tollfree= | hours= | price= | image=Montecatini Terme Stabilimento Excelsior 2.jpg | wikidata=Q55807512 | lastedit=2026-06-02 | content=Kuuroord. }} * {{see | name=Terme Tettuccio | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/le-terme/terme-tettuccio/ | email=info@termemontecatini.it | address=Piazzale Giusti, Montecatini Terme | lat=43.888703 | long=10.777268 | directions=Parco Termale | phone=+39 0572 7781 | tollfree= | hours= | price= | image=Terme tettuccio 03.JPG | wikidata=Q3984388 | lastedit=2026-06-02 | content=Kuuroord. }} * {{see | name=Terme Tamerici | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/ | email=info@termemontecatini.it | address=Via delleTamarici, Montecatini Terme | lat=43.8874 | long=10.774534 | directions=Parco Termale | phone=+39 0572 7781 | tollfree= | hours= | price= | image=Terme tamerici 04.JPG | wikidata=Q55807511 | lastedit=2026-06-02 | content=Kuuroord. }} * {{see | name=Terme Leopoldine | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/ | email=info@termemontecatini.it | address=Piazzale Giusti, Montecatini Terme | lat=43.886772 | long=10.775792 | directions=Parco Termale | phone=+39 0572 7781 | tollfree= | hours= | price= | image=Montecatina Terme, Tuscany, Italy. Etching by C. Zocchi afte Wellcome V0014742.jpg | lastedit=2026-06-02 | content= }} * {{see | name=Padoglione Regina | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/ | email=info@termemontecatini.it | address=Viale Armando Diaz, Montecatini Terme | lat=43.88776 | long=10.777791 | directions=Parco Termale | phone=+39 0572 7781 | tollfree= | hours= | price= | image=2018-09-14 Padoglione Regina esterno 13.jpg | wikidata=Q55647497 | lastedit=2026-06-02 | content= }} * {{see | name=Stabilimento Torretta | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/ | email=info@termemontecatini.it | address=Via del Rinfresco, Montecatini Terme | lat=43.890747 | long=10.772731 | directions=Parco Termale | phone=+39 0572 7781 | tollfree= | hours= | price= | image=Montecatini Terme Stabilimento Torretta.jpg | wikidata= | lastedit=2026-06-03 | content= }} <Gallery> Terme tettuccio 01.JPG|Terme Tettuccio Montecatini Terme Stabilimento Excelsior.jpg|Terme Excelsior Terme tamerici 05.JPG|Terme Tamerici Montecatini, istituto termale grocco.JPG| Terme Grocco 2018-09-14 Padoglione Regina esterno 13.jpg| Padoglione Regina Montecatini Terme Stabilimento Torretta.jpg| Terme Torretta </Gallery> ===Kerken=== * {{see | name=Basilica di Santa Maria Assunta | alt= | url= | email= | address=Via Giuseppe Garibaldi, Montecatini Terme | lat=43.882628 | long=10.770323 | directions= | phone= | tollfree= | hours= | price= | image=Chiesa di Santa Maria Assunta - Montecatini Terme - panoramio (1).jpg | wikidata=Q3673308 | lastedit=2026-06-01 | content=Basiliek uit 1958 van de architect Spadolini }} <Gallery> Chiesa di Santa Maria Assunta - Montecatini Terme - panoramio (1).jpg| Basilica di Santa Maria Assunta </Gallery> ==Doen== Bezoek de * {{do | name=Grotta Maona | alt= | url=https://www.visittuscany.com/en/attractions/maona-cave/ | email= | address=Via Maona, Montecatini Terme | lat=43.898561 | long=10.775724 | directions= | phone= | tollfree= | hours= | price= | wikidata=Q938464 | lastedit=2026-06-02 | content=Deze grot bevindt zich nabij het Bosco delle Panteraie op een diepte van 15&nbsp;m en een lengte van 200&nbsp;m. }} * wandel over de 2 voetpaden in Viale Giuseppe Verdi, Piazza del Popolo tot aan het Palazzo Comunale (gemeentehuis), men ziet hier de ''walk of fame'' * {{do | name=Walk of Fame, Montecatini Terme | alt="Passi di Gloria" | url= | email= | address=Piazza del Popolo-Viale Giuseppe Verdi | lat=43.882906 | long=10.771422 | directions= | phone= | tollfree= | hours= | price= | wikidata= | lastedit=2026-06-03 | content=Eerbetoon van bekenden die Montecatini Terme hebben bezocht. }} <Gallery> 2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Pol Bury.jpg| Pol Bury 2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Vivaldo Baldi.jpg|Vivaldo Baldi 2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Romeo Marchetti.jpg| Romeo Marchetti 2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Beniamino Giglio.jpg| Beniamino Giglio 2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Herbert von Karajan.jpg | Herbert von Karajan 2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Susumu Shingu.jpg|Susumu Shingu </Gallery> ==Kopen== * {{buy | name=Mercato Coperta | alt= | url= | email= | address=Via Ruggiero Leoncavallo, Montecatini Terme | lat=43.883466 | long=10.766620 | directions= | phone= | tollfree= | hours= | price= | wikidata= | lastedit=2026-06-02 | content=Overdekte markthal }} * {{buy | name=Mercato | alt= | url= | email= | address=Piazza Pietro Leopoldo, Montecatini Terme | lat=43.883281 | long=10.764307 | directions= | phone= | tollfree= | hours= | price= | wikidata= | lastedit=2026-06-02 | content=Weekmarkt }} ==Eten== De [https://cialdedimontecatini.com/ '''Cialde di Montecatini Terme'''] lichte koekjes op basis van water, meel, suiker, ei en amandelen uit Puglia; * Brigidini da Lamporecchio — uit Lamporecchio (Pistoia), dunne koekjes van meel, ei, suiker en anijs; * [[w:Ribollita|'''Ribollita''']] — 'opnieuw gekookt' Ribollita is een klassieke Toscaanse broodsoep gemaakt van brood en groenten; * [[w:Panzanella|'''Panzanella''']] — is een voorgerecht uit de Italiaanse keuken van oud brood, doordrenkt met gesneden tomaat, gekruid met basilicum en vinaigrette; * Baccala alla Livornese — Kabeljauw gebakken in olijfolie, daarna opnieuw gebakken met een tomatensaus, knoflook en salie; * [[w:Bistecca alla fiorentina|'''Bistecca alla fiorentina''']] — Florentijns T bone steak van het runderras ''Chianina''. <Gallery> Cialda di Montecatini.jpg| Cialde di Montecatini Terme Brigidini.JPG|Brigidini da Lamporecchio Ribollita Siena.jpg| Ribollita Italian Panzanella.jpg| Panzanella Bistecca alla fiorentina-01.jpg| Bistecca alla Fiorentina </Gallery> ==Uitgaan== [[Bestand:Portico gambrinus 01.JPG|miniatuur|Caffé Gambrinus, Montecatini Terme]] ==Overnachten== [[Bestand:Montecatini Terme Centro.jpg|miniatuur|Grand Hotel Montecatini Terme]] ===Hotel=== * {{sleep | name=Hotel Columbia Wellness & Spa | alt= | url=https://www.hotelcolumbia.it/en/ | email= | address=Corso Roma 19, 51016 Montecatini Terme | lat=43.883828 | long=10.769419 | directions=centrum t/o Kursaal | phone=+39 0572 70661 | tollfree= | fax= | checkin= | checkout= | price= | wikidata= | lastedit=2026-05-31 | content=4 Sterrenhotel met wellness en spa }} ==Gezondheid== * {{listing | name=Clinica Santa Rita | alt= | url=https://www.gvmnet.it/strutture/santa-rita-hospital-montecatini-terme/home | email= | address=Piazza Cesare Battisti 9, Montecatini Terme | lat=43.882112 | long=10.767242 | directions= | phone=+39 0572 92821 | tollfree= | hours= | price= | lastedit=2026-06-02 | content=Ziekenhuis. }} * {{listing | name=Farmacia Centrale | alt= | url= | email= | address=Corso Giacomo Matteotti 8, Montecatini Terme | lat=43.882368 | long=10.772168 | directions= | phone= | tollfree= | hours= | price= | wikidata= | lastedit=2026-06-02 | content=Apotheek. }} ==Veiligheid== * {{listing | name=Carabinieri | alt= | url=https://www.carabinieri.it | email= | address=Via Tripoli 16, Montecatini Terme | lat=43.878871 | long=10.775983 | directions=Station Montecatini Monsummano | phone=+39 0572 940100 | tollfree= | hours=ma-vr 08:30-19:00, za-zo 09:00-18:00 | price= | wikidata= | lastedit=2026-06-03 | content= }} ==Contact== * {{listing | name=Municipio di Montecatini Terme | alt= | url=https://www.comune.montecatini-terme.pt.it/it | email=comune@comune.montecatini-terme.pt.it | address=Viale Giuseppe Verdi 46, Montecatini Terme | lat=43.884064 | long=10.772815 | directions= | phone=+39 0572 9181 | tollfree= | hours= | price= | image=Montecatini terme, palazzo del comune 03.JPG | wikidata=Q3889904 | lastedit=2026-06-03 | content=Gemeentehuis. }} ==Rondom== * [[Florence]] - Hoofdstad van de Toscane * [[Lucca]] - Met de mooie kathedraal en de muren * [[Pisa]] - bekend om zijn scheve toren {{Str}} {{IsIn|Toscane (provincie)}} i8zuksasjkumxndydyystsx7ppr7mvk 1 14206 159899 159891 2026-06-05T07:09:29Z Labrang 12686 /* Regio's zoals in Wikipedia */ Reactie 159899 wikitext text/x-wiki ==Regio's zoals in Wikipedia== Met het kaartje [[:file:Georgian municipalities with higlightened regions - coloured (updated).svg]] en het [[sjabloon:Regionlist]] kan het onderstaande regio-overzicht geproduceerd worden die conform de info uit [[Georgië#Bestuurlijke indeling]] is. {{Regionlist | regionmap=Georgian municipalities with higlightened regions - coloured (updated).svg | regionmaptext=Regio's van Georgië | regionmapsize=400px | region1name=[[Tbilisi]] | region1color=#e7e7e7 | region1items= | region1description= | region2name=[[Abchazië]] | region2color=#ffd5d5 | region2items= | region2description= | region3name=[[Adzjarië]] | region3color=#ffe6d5 | region3items= | region3description= | region4name=[[Goeria]] | region4color=#aaaaff | region4items= | region4description= | region5name=[[Imereti]] | region5color=#f4d7ee | region5items= | region5description= | region6name=[[Kacheti]] | region6color=#ffe6d5 | region6items= | region6description= | region7name=[[Kvemo Kartli]] | region7color=#aaccff | region7items= | region7description= | region8name=[[Mtscheta-Mtianeti]] | region8color=#e3f4d7 | region8items= | region8description= | region9name=[[Ratsja-Letsjchoemi en Kvemo Svaneti]] | region9color=#d7f4ee | region9items= | region9description= | region10name=[[Samegrelo-Zemo Svaneti]] | region10color=#f6ffd5 | region10items= | region10description= | region11name=[[Samtsche-Dzjavacheti]] | region11color=#d7e3f4 | region11items= | region11description= | region12name=[[Sjida Kartli]] | region12color=#e3d7f4 | region12items= | region12description= }} --[[Gebruiker:FredTC|FredTC]] ([[Overleg gebruiker:FredTC|overleg]]) 2 jun 2026 10:55 (CEST) :Ja, dat is ook een oplossing. Het schoot me later pas te binnen dat dit wellicht is wat je bedoelde. Ik zal er over nadenken. Kan ook een variant maken met betere kleurcodering. SVG bestanden kan ik editen (ben er wel behendig mee). Ik kijk even bij wat interwiki's (voyage) of ze ook aparte pagina's voor de (bestuurlijke) regio's hebben. Dat maakt het dan wel makkelijker en een schijf er tussenuit. [[Gebruiker:Labrang|Labrang]] ([[Overleg gebruiker:Labrang|overleg]]) 4 jun 2026 12:40 (CEST) ::[[Bestand:Administrative Divisions of Georgia (country) - en.svg|miniatuur|Gebieden van Georgië]] ::Tja, als je goed in staat bent zo'n SVG bestand aan te passen, dan is de bovenste afbeelding die nu in het artikel staat, goed aan te passen. De huidige 5 verschillende kleuren zouden dan 12 verschillende kleuren moeten worden, en als je toch bezig bent ook meteen de teksten Nederlands maken. Dan zou er een afbeelding "Administrative Divisions of Georgia (country) - '''nl'''.svg" ontstaan. [[Gebruiker:FredTC|FredTC]] ([[Overleg gebruiker:FredTC|overleg]]) 4 jun 2026 13:44 (CEST) :::Heb het opgelost aan de hand van een andere basiskaart. Het rechterplaatje bleek uiteindelijk wat lastiger in elkaar te zitten - met name de tekstlabels. Daarnaast zijn de meeste van deze kaarten (en ook de rechter) niet gecorrigeerd voor de grensaanpassing van Tbilisi in 2006 (de afbeelding hierboven heeft de correcte). Dat is misschien wat triviaal, maar het is een significante uitbreiding geweest - en inmiddels ook 20 jaar geleden. Heb ook gekozen voor iets hardere pastelkleuren. [[Gebruiker:Labrang|Labrang]] ([[Overleg gebruiker:Labrang|overleg]]) 5 jun 2026 09:09 (CEST) dybyd46krmpo9znhihcy6zse0x463a4 159900 159899 2026-06-05T07:12:33Z Labrang 12686 159900 wikitext text/x-wiki ==Regio's zoals in Wikipedia== Met het kaartje [[:file:Georgian municipalities with higlightened regions - coloured (updated).svg]] en het [[sjabloon:Regionlist]] kan het onderstaande regio-overzicht geproduceerd worden die conform de info uit [[Georgië#Bestuurlijke indeling]] is. {{Regionlist | regionmap=Georgian municipalities with higlightened regions - coloured (updated).svg | regionmaptext=Regio's van Georgië | regionmapsize=400px | region1name=[[Tbilisi]] | region1color=#e7e7e7 | region1items= | region1description= | region2name=[[Abchazië]] | region2color=#ffd5d5 | region2items= | region2description= | region3name=[[Adzjarië]] | region3color=#ffe6d5 | region3items= | region3description= | region4name=[[Goeria]] | region4color=#aaaaff | region4items= | region4description= | region5name=[[Imereti]] | region5color=#f4d7ee | region5items= | region5description= | region6name=[[Kacheti]] | region6color=#ffe6d5 | region6items= | region6description= | region7name=[[Kvemo Kartli]] | region7color=#aaccff | region7items= | region7description= | region8name=[[Mtscheta-Mtianeti]] | region8color=#e3f4d7 | region8items= | region8description= | region9name=[[Ratsja-Letsjchoemi en Kvemo Svaneti]] | region9color=#d7f4ee | region9items= | region9description= | region10name=[[Samegrelo-Zemo Svaneti]] | region10color=#f6ffd5 | region10items= | region10description= | region11name=[[Samtsche-Dzjavacheti]] | region11color=#d7e3f4 | region11items= | region11description= | region12name=[[Sjida Kartli]] | region12color=#e3d7f4 | region12items= | region12description= }} --[[Gebruiker:FredTC|FredTC]] ([[Overleg gebruiker:FredTC|overleg]]) 2 jun 2026 10:55 (CEST) :Ja, dat is ook een oplossing. Het schoot me later pas te binnen dat dit wellicht is wat je bedoelde. Ik zal er over nadenken. Kan ook een variant maken met betere kleurcodering. SVG bestanden kan ik editen (ben er wel behendig mee). Ik kijk even bij wat interwiki's (voyage) of ze ook aparte pagina's voor de (bestuurlijke) regio's hebben. Dat maakt het dan wel makkelijker en een schijf er tussenuit. [[Gebruiker:Labrang|Labrang]] ([[Overleg gebruiker:Labrang|overleg]]) 4 jun 2026 12:40 (CEST) ::[[Bestand:Administrative Divisions of Georgia (country) - en.svg|miniatuur|Gebieden van Georgië]] ::Tja, als je goed in staat bent zo'n SVG bestand aan te passen, dan is de bovenste afbeelding die nu in het artikel staat, goed aan te passen. De huidige 5 verschillende kleuren zouden dan 12 verschillende kleuren moeten worden, en als je toch bezig bent ook meteen de teksten Nederlands maken. Dan zou er een afbeelding "Administrative Divisions of Georgia (country) - '''nl'''.svg" ontstaan. [[Gebruiker:FredTC|FredTC]] ([[Overleg gebruiker:FredTC|overleg]]) 4 jun 2026 13:44 (CEST) :::Heb het opgelost aan de hand van een andere basiskaart. Het rechterplaatje bleek uiteindelijk wat lastiger in elkaar te zitten - met name de tekstlabels. Daarnaast zijn de meeste van deze kaarten (en ook de rechter) niet gecorrigeerd voor de grensaanpassing van Tbilisi in 2006 (de afbeelding hierboven heeft de correcte). Dat is misschien wat triviaal, maar het is een significante uitbreiding geweest - en inmiddels ook 20 jaar geleden. Heb ook gekozen voor iets hardere pastelkleuren. Omdat het gebied van Zuid-Ossetië niet overeenkomt met een bestuurlijke entiteit is deze net als bij veel andere dergelijke kaarten in commons aangebracht met een aparte markering (grens) en over de officiële deeleenheden heen gelegd. [[Gebruiker:Labrang|Labrang]] ([[Overleg gebruiker:Labrang|overleg]]) 5 jun 2026 09:09 (CEST) duyvmw6ze6js6p6qg7s0wcpxhdkcbpw 159902 159900 2026-06-05T09:31:11Z FredTC 2631 /* Regio's zoals in Wikipedia */ Reactie 159902 wikitext text/x-wiki ==Regio's zoals in Wikipedia== Met het kaartje [[:file:Georgian municipalities with higlightened regions - coloured (updated).svg]] en het [[sjabloon:Regionlist]] kan het onderstaande regio-overzicht geproduceerd worden die conform de info uit [[Georgië#Bestuurlijke indeling]] is. {{Regionlist | regionmap=Georgian municipalities with higlightened regions - coloured (updated).svg | regionmaptext=Regio's van Georgië | regionmapsize=400px | region1name=[[Tbilisi]] | region1color=#e7e7e7 | region1items= | region1description= | region2name=[[Abchazië]] | region2color=#ffd5d5 | region2items= | region2description= | region3name=[[Adzjarië]] | region3color=#ffe6d5 | region3items= | region3description= | region4name=[[Goeria]] | region4color=#aaaaff | region4items= | region4description= | region5name=[[Imereti]] | region5color=#f4d7ee | region5items= | region5description= | region6name=[[Kacheti]] | region6color=#ffe6d5 | region6items= | region6description= | region7name=[[Kvemo Kartli]] | region7color=#aaccff | region7items= | region7description= | region8name=[[Mtscheta-Mtianeti]] | region8color=#e3f4d7 | region8items= | region8description= | region9name=[[Ratsja-Letsjchoemi en Kvemo Svaneti]] | region9color=#d7f4ee | region9items= | region9description= | region10name=[[Samegrelo-Zemo Svaneti]] | region10color=#f6ffd5 | region10items= | region10description= | region11name=[[Samtsche-Dzjavacheti]] | region11color=#d7e3f4 | region11items= | region11description= | region12name=[[Sjida Kartli]] | region12color=#e3d7f4 | region12items= | region12description= }} --[[Gebruiker:FredTC|FredTC]] ([[Overleg gebruiker:FredTC|overleg]]) 2 jun 2026 10:55 (CEST) :Ja, dat is ook een oplossing. Het schoot me later pas te binnen dat dit wellicht is wat je bedoelde. Ik zal er over nadenken. Kan ook een variant maken met betere kleurcodering. SVG bestanden kan ik editen (ben er wel behendig mee). Ik kijk even bij wat interwiki's (voyage) of ze ook aparte pagina's voor de (bestuurlijke) regio's hebben. Dat maakt het dan wel makkelijker en een schijf er tussenuit. [[Gebruiker:Labrang|Labrang]] ([[Overleg gebruiker:Labrang|overleg]]) 4 jun 2026 12:40 (CEST) ::[[Bestand:Administrative Divisions of Georgia (country) - en.svg|miniatuur|Gebieden van Georgië]] ::Tja, als je goed in staat bent zo'n SVG bestand aan te passen, dan is de bovenste afbeelding die nu in het artikel staat, goed aan te passen. De huidige 5 verschillende kleuren zouden dan 12 verschillende kleuren moeten worden, en als je toch bezig bent ook meteen de teksten Nederlands maken. Dan zou er een afbeelding "Administrative Divisions of Georgia (country) - '''nl'''.svg" ontstaan. [[Gebruiker:FredTC|FredTC]] ([[Overleg gebruiker:FredTC|overleg]]) 4 jun 2026 13:44 (CEST) :::Heb het opgelost aan de hand van een andere basiskaart. Het rechterplaatje bleek uiteindelijk wat lastiger in elkaar te zitten - met name de tekstlabels. Daarnaast zijn de meeste van deze kaarten (en ook de rechter) niet gecorrigeerd voor de grensaanpassing van Tbilisi in 2006 (de afbeelding hierboven heeft de correcte). Dat is misschien wat triviaal, maar het is een significante uitbreiding geweest - en inmiddels ook 20 jaar geleden. Heb ook gekozen voor iets hardere pastelkleuren. Omdat het gebied van Zuid-Ossetië niet overeenkomt met een bestuurlijke entiteit is deze net als bij veel andere dergelijke kaarten in commons aangebracht met een aparte markering (grens) en over de officiële deeleenheden heen gelegd. [[Gebruiker:Labrang|Labrang]] ([[Overleg gebruiker:Labrang|overleg]]) 5 jun 2026 09:09 (CEST) ::::Mooi resultaat. Ik begrijp alleen niet de opmerking ''"Zonder beschrijving van de items, want dat maakt de lijst dubbel zo lang (2 regels)"'' in de bewerkingssamenvatting. Het is in de meeste andere artikelen heel gebruikelijk dat er meer regels per regio-onderdeel zijn. [[Gebruiker:FredTC|FredTC]] ([[Overleg gebruiker:FredTC|overleg]]) 5 jun 2026 11:31 (CEST) s41vfq1jc52d1zkps61wuhfle9zzqok 159904 159902 2026-06-05T11:10:05Z Labrang 12686 /* Regio's zoals in Wikipedia */ Reactie 159904 wikitext text/x-wiki ==Regio's zoals in Wikipedia== Met het kaartje [[:file:Georgian municipalities with higlightened regions - coloured (updated).svg]] en het [[sjabloon:Regionlist]] kan het onderstaande regio-overzicht geproduceerd worden die conform de info uit [[Georgië#Bestuurlijke indeling]] is. {{Regionlist | regionmap=Georgian municipalities with higlightened regions - coloured (updated).svg | regionmaptext=Regio's van Georgië | regionmapsize=400px | region1name=[[Tbilisi]] | region1color=#e7e7e7 | region1items= | region1description= | region2name=[[Abchazië]] | region2color=#ffd5d5 | region2items= | region2description= | region3name=[[Adzjarië]] | region3color=#ffe6d5 | region3items= | region3description= | region4name=[[Goeria]] | region4color=#aaaaff | region4items= | region4description= | region5name=[[Imereti]] | region5color=#f4d7ee | region5items= | region5description= | region6name=[[Kacheti]] | region6color=#ffe6d5 | region6items= | region6description= | region7name=[[Kvemo Kartli]] | region7color=#aaccff | region7items= | region7description= | region8name=[[Mtscheta-Mtianeti]] | region8color=#e3f4d7 | region8items= | region8description= | region9name=[[Ratsja-Letsjchoemi en Kvemo Svaneti]] | region9color=#d7f4ee | region9items= | region9description= | region10name=[[Samegrelo-Zemo Svaneti]] | region10color=#f6ffd5 | region10items= | region10description= | region11name=[[Samtsche-Dzjavacheti]] | region11color=#d7e3f4 | region11items= | region11description= | region12name=[[Sjida Kartli]] | region12color=#e3d7f4 | region12items= | region12description= }} --[[Gebruiker:FredTC|FredTC]] ([[Overleg gebruiker:FredTC|overleg]]) 2 jun 2026 10:55 (CEST) :Ja, dat is ook een oplossing. Het schoot me later pas te binnen dat dit wellicht is wat je bedoelde. Ik zal er over nadenken. Kan ook een variant maken met betere kleurcodering. SVG bestanden kan ik editen (ben er wel behendig mee). Ik kijk even bij wat interwiki's (voyage) of ze ook aparte pagina's voor de (bestuurlijke) regio's hebben. Dat maakt het dan wel makkelijker en een schijf er tussenuit. [[Gebruiker:Labrang|Labrang]] ([[Overleg gebruiker:Labrang|overleg]]) 4 jun 2026 12:40 (CEST) ::[[Bestand:Administrative Divisions of Georgia (country) - en.svg|miniatuur|Gebieden van Georgië]] ::Tja, als je goed in staat bent zo'n SVG bestand aan te passen, dan is de bovenste afbeelding die nu in het artikel staat, goed aan te passen. De huidige 5 verschillende kleuren zouden dan 12 verschillende kleuren moeten worden, en als je toch bezig bent ook meteen de teksten Nederlands maken. Dan zou er een afbeelding "Administrative Divisions of Georgia (country) - '''nl'''.svg" ontstaan. [[Gebruiker:FredTC|FredTC]] ([[Overleg gebruiker:FredTC|overleg]]) 4 jun 2026 13:44 (CEST) :::Heb het opgelost aan de hand van een andere basiskaart. Het rechterplaatje bleek uiteindelijk wat lastiger in elkaar te zitten - met name de tekstlabels. Daarnaast zijn de meeste van deze kaarten (en ook de rechter) niet gecorrigeerd voor de grensaanpassing van Tbilisi in 2006 (de afbeelding hierboven heeft de correcte). Dat is misschien wat triviaal, maar het is een significante uitbreiding geweest - en inmiddels ook 20 jaar geleden. Heb ook gekozen voor iets hardere pastelkleuren. Omdat het gebied van Zuid-Ossetië niet overeenkomt met een bestuurlijke entiteit is deze net als bij veel andere dergelijke kaarten in commons aangebracht met een aparte markering (grens) en over de officiële deeleenheden heen gelegd. [[Gebruiker:Labrang|Labrang]] ([[Overleg gebruiker:Labrang|overleg]]) 5 jun 2026 09:09 (CEST) ::::Mooi resultaat. Ik begrijp alleen niet de opmerking ''"Zonder beschrijving van de items, want dat maakt de lijst dubbel zo lang (2 regels)"'' in de bewerkingssamenvatting. Het is in de meeste andere artikelen heel gebruikelijk dat er meer regels per regio-onderdeel zijn. [[Gebruiker:FredTC|FredTC]] ([[Overleg gebruiker:FredTC|overleg]]) 5 jun 2026 11:31 (CEST) :::::Een beschrijvende toelichtende zin wordt onder de titel geplaatst, waardoor de lijst qua '''ruimte''' dubbel zo lang wordt, en misschien nog langer als de zin op twee regels valt (wat als snel gebeurt met de kaart ernaast). Misschien dat ik het alsnog wel even aanvul. Ik vond het er niet zo fraai uitzien. [[Gebruiker:Labrang|Labrang]] ([[Overleg gebruiker:Labrang|overleg]]) 5 jun 2026 13:10 (CEST) 2ewfvcs1d9rf0piwi8waodj78tt90ys