Antwerpen (stad)

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="nl">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikivoyage</sitename>
    <dbname>nlwikivoyage</dbname>
    <base>https://nl.wikivoyage.org/wiki/Hoofdpagina</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.20</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Speciaal</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Overleg</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Gebruiker</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Overleg gebruiker</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikivoyage</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Overleg Wikivoyage</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Bestand</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Overleg bestand</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Overleg MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Sjabloon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Overleg sjabloon</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Help</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Overleg help</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Categorie</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Overleg categorie</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Overleg module</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Antwerpen (stad)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>165</id>
    <revision>
      <id>161005</id>
      <parentid>157653</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T11:57:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-51303-08</username>
        <id>17879</id>
      </contributor>
      <comment>/* Per taxi */ Item toegevoegd: ii taxi</comment>
      <origin>161005</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="99193" sha1="sf4hu0dnl7i76kce6pwc3061v5per8i" xml:space="preserve">{{pagebanner}}
'''Antwerpen''' [http://www.visitantwerpen.be/] is een belangrijke toeristische bestemming in het noorden van [[België]] in de regio [[Vlaanderen]] aan de grens met [[Nederland]]. Antwerpen is het wereldcentrum van de diamant—meer dan 70% van alle diamanten ter wereld wordt hier verhandeld. Het gaat daarbij om meer dan 85% van 's werelds ruwe diamanten, 50% van de geslepen diamanten en 40% van de industriële diamanten. Al heeft sector het wel moeilijk door diamanten uit het laboratorium.[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2024/10/30/diamantsector-antwerpen-dieptepunt/][https://radio2.be/lees/antwerpen-blijft-wereldleider-in-diamanthandel] 

Antwerpen heeft een mooie oude stadskern en het staat bekend om zijn modeontwerpers. De haven van Antwerpen is een belangrijke economische factor voor België. Antwerpen is qua inwonertal de grootste gemeente in België.[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2024/10/30/diamantsector-antwerpen-dieptepunt/]

==Info==
===Geschiedenis===
Antwerpen is een zeer oude stad. Er zijn opgravingen daterend van de Gallo-Romeinse tijd. De naam komt waarschijnlijk van ''aan de werpe'' waarbij de bocht in de Schelde bedoeld wordt waar het zand afgeworpen werd. Er is ook een grappige anekdote verbonden aan deze naam, de naam Antwerpen zou komen van 'hand werpen'. De Romeinse soldaat Silvius Brabo zou de hand van Druoon Antigoon de reus hebben afgehakt omdat deze te hoge tol vroeg. Op de Grote Markt van Antwerpen is het standbeeld van Brabo opgericht die de hand van de reus weg gooit. Ook in de Antwerpse vlag zie je nog de hand.[https://historiek.net/silvius-brabo-druon-antigoon/80323/]
[[File:Brabofontein in front of Antwerp City Hall - by Craig Wyzik.jpg|thumb|Beeld van de hand van reus Antigoon die in de Schelde wordt geworpen]]
In de zestiende eeuw was Antwerpen een van de belangrijkste financiële centra van de wereld waar handelaars van geheel Europa en Azië goederen verhandelden. Na de belegering van Antwerpen in 1585 door de Spanjaarden werd deze rol overgenomen door [[Amsterdam]]. Sinds de 19de eeuw en vooral de 20ste eeuw maakt Antwerpen een economische comeback. Er werden nieuwe dokken gegraven ten noorden van de stad. De noordelijke expansie gaat door tot vandaag. Vroeger werden de schepen gelost en geladen ter hoogte van de kaaien rond het Steen. De haven heeft de stad verlaten rond 1968 en alle activiteit gebeurt nu in containerterminals. Het graven in 2000 van het Deurganckdok waarbij zelfs het dorp Doel moest verdwijnen is daar zo'n voorbeeld van. Dit dok ligt zo dicht mogelijk bij de monding van de Schelde om het laden en lossen van de schepen te versnellen. Geen vervelende en gevaarlijke tocht meer op de Schelde tot aan de stad. In de jaren 1956 tot 1976 kwam de grootste uitbreiding van de haven tot aan de Nederlandse grens tot stand met onder andere de bouw van de Zandvlietsluis waardoor schepen tot 125000 ton konden ontvangen worden. Door het verleggen van het werkgebied gingen bepaalde havenomgevingen, zoals het Eilandje, verloederen. Leegstand en verkrotting tierden overal tot deze hangars, straten en pleinen opnieuw werden ontdekt door bouwpromotors, die het gebied terug herbouwden en renoveerden. Het MAS (museum aan de stroom) is een katalysator voor deze veranderingen.

Karakteristiek voor Antwerpen zijn de talrijke Maria-gevelbeelden. Maria is meestal vergezeld van Jezus, als kind dan wel te verstaan. Er zijn nog 164 beelden, maar ooit waren het er dubbel zoveel. Deze soms druk bevolkte afbeeldingen zijn gewoonlijk uit steen, soms beschilderd en doorgaans goed onderhouden. Ze staan ter hoogte van de eerste verdieping in nissen of op de hoek van twee straten onder een baldakijn. Een globe, een slang, wolken of gouden stralen zijn attributen die nooit ver weg zijn. [http://www.verbeelding.be/site/index.html] en [http://www.strecker.be/2004/2004fr_beeldh-antw-madonna.htm]

Antwerpen werd in de top 10 van te bezoeken steden geplaatst door de reisgidsenuitgever ''Lonely Planet'' en ook niet onbelangrijk, uitgeroepen in 2009 door ECA international tot wereldwijd op Kopenhagen na de beste stad om te leven.

Door de vele overheersingen die er vroeger in Antwerpen zijn geweest, onder andere door Spanjaarden, Portugezen, Oostenrijkers en Fransen, is het Antwerpse dialect een mengelmoes van woorden die uit vreemde talen zijn blijven plakken. Om een idee te krijgen van woorden, maar ook van de uitspraak, kun je het beste het Antwerpse woordenboek raadplegen [http://www.antwerps.be/woordenboek].

===Tradities===
* '''Zwaarddans''', Volksdansgroep Lange Wapper voert telkens op halfvasten de zwaarddans op voor de hoofdingang van de kathedraal. (Handschoenmarkt)  Deze dans is een reconstructie van een dans uit de 15de eeuw die in de Vlaamse en Brabantse dorpen en steden werd opgevoerd. De muzikale begeleiding bestaat uit trommels, violen en doedelzak.

* '''Vette Os''', Op de Grote Markt vindt telkens in maart de weging plaats van het zwaarste rund. Verschillende vetmesters dingen met hun uitzonderlijk dieren naar de hoofdprijs. De organisatie is in handen van de Koninklijke maatschappij Sint Jan die in 1838 werd opgericht. Het gaat hier dus om een traditie die reeds meer dan 150 jaar bestaat. Gewoonlijk worden de Antwerpse reuzen uit de kast gehaald om de boel wat op te fleuren.

* '''Gildefeesten''' Vinden plaats het weekend voor 15 augustus.

===Oriëntatie===
Het gehele grondgebied van Antwerpen is onderverdeeld in 52 wijken. Het district Antwerpen telt ongeveer 198.000 inwoners en is ingedeeld in 22 wijken:
{{stijl|Er worden hier geen 22 wijken genoemd, maar slechts 14.}}
* '''Eilandje''', De nieuwste &quot;hippe buurt&quot; waar welgestelden wonen die eerder hun toevlucht zochten op het &quot;Zuid&quot; (in opbouw). De zeiler, maar ook de schippers, komen hier hun maritieme shopping doen. Willemdok, Bonapartedok en het droogdok bevinden zich in deze buurt. Aan de Mexicobrug begint in de richting Noord het havengebied. Rond voornoemde dokken zijn her en der beelden opgesteld van de kunstenares Carla Kamphuis-Meijer. Het zijn stuk voor stuk personages uit schilderijen en tekeningen van Eugeen Van Mieghem die in de Montevideostraat woonde en het havenleven portretteerde. Duizenden emigranten vertrokken vanaf hier tussen 1870 en 1920 met de Red Star Line naar Amerika op zoek naar geluk. Het Red Star Line Museum is hieraan gewijd. De vernieuwde jachthaven met ongeveer 250 aanmeerplaatsen, heeft zich hier een mooie plaats veroverd en oude pakhuizen waar vroeger tabak en katoen werd gestapeld, werden gerenoveerd en zijn nu gegeerd als woonplaats.  In het Sint Felix-pakhuis is nu het stadsarchief gevestigd. De Londenbrug werd in 1869 in werking gesteld, deze oude wipbrug ligt over het Verbindingsdok dat het Kattendijkdok met het Willemdok verbindt. Verder zijn er rond de dokken een aantal zeer goede restaurants, eethuisjes en veel terrassen. Centraal staat het moderne gebouw van het Museum aan de Stroom (MAS). Rond de dokken is hoogbouw verrezen. Een wandelbrochure genaamd ''Het Eilandje'' is te verkrijgen bij de toeristische dienst in het Steen op het Steenplein. In 2009 werd er een nieuw park geopend in Antwerpen-Noord, &quot;Park Spoor Noord&quot;. Het park is door een voetgangers- en fietsersbrug verbonden met het Eilandje.
* '''Stadspark''', Multiculturele buurt waar vele nationaliteiten naast elkaar wonen. Mooi stadspark, Russisch-orthodoxe kerk, veel ultra-orthodoxe joden. Hier kun je onder meer veel goudhandelaren en diamantairs vinden, evenals Joodse bakkers en de beroemde traiteur &quot;Hoffy's&quot;, evenals de zwaarbewaakte afgesloten straat met zijn diamantbeurs en vele internationale banken. Het Stadspark zelf is een driehoekig park gelegen aan de Rubenslei naar een ontwerp van architect Friedrich Eduard Keilig uit 1869. Het park bezit een ijzeren hangbrug en een rotspartij, is 140 jaar oud en er werden in al die jaren geen noemenswaardige veranderingen aangebracht. Er is een bescheiden skatepark, een speeltuin, een discotheek en veel grasvelden die vrij toegankelijk zijn. In 1279 werden deze gronden gekozen door 5 vrouwen die door de bisschop van Utrecht naar Antwerpen werden uitgestuurd om er een klooster te stichten. In 1542 brandde het klooster af. Het fort Herentals werd in 1818 gebouwd op de plek waar nu het stadspark is, maar in 1859 werd het reeds ontruimd.
* '''Zurenborg''' Veel kunstenaars en intellectuelen vonden hier een onderdak. ''De Dageraadplaats'', het meest oostelijk gelegen plein van Antwerpen en daarom Dageraadplaats genoemd, is het centrum van deze buurt. Hier bevinden zich vele cafeetjes en is het 's avonds aangenaam vertoeven. Zeer belangrijk is de Cogels-Osylei met huizen uit het einde van de 19de eeuw. Wie toen rijk was, woonde daar. Art nouveau, romantiek, neoclassicisme en neogotiek, je vindt het er allemaal. Rond het midden van de 19de eeuw was dit gebied er nog een van karrensporen en weilanden met lastige waterafvoer waardoor de drassige gronden verzuurden. Vandaar de naam Zurenborg. De wijk wordt helaas in tweeën gesneden door de spoorlijn richting Nederland. Ten westen van de spoorlijn zijn de woningen minder extravagant.
* '''Harmonie''' een wijk met nogal wat groen juist buiten de leien met veel herenhuizen uit de vorige eeuw en parken (Harmonie, Albertpark en Park d'Hertoghe)  De wijk ligt aan de Mechelsesteenweg en de Harmonie (Eeuwfeestkliniek), Brederodewijk en Britselei aan het oude Justitiepaleis.
* '''Kiel''' Deze wijk bestaat voornamelijk uit sociale woningen. De voornaamste straten zijn de Sint Bernardsesteenweg die net opnieuw werd aangelegd en de Abdijstraat om er te winkelen.
* '''Linkeroever''', een relatief recente wijk met veel diversiteit. Gemakkelijk bereikbaar te voet via de Sint-Anna voetgangerstunnel, of in enkele minuten per pre-metro. Rond het F. Van Eedenplein hangt een dorpssfeer, ondanks dat het vlak bij het stadscentrum is. Je hebt er mooie uitzichten op de skyline van Antwerpen, die bestaat uit de kathedraal en de boerentoren. Verder in het Noorden is er het Sint-Anna strand (door de plaatselijke bewoners ook &quot;de plage&quot; genoemd). Het strand aan de oever van de Schelde is vrij ruim en telt enkele horecazaken en een openluchtzwembad, open tijdens de zomermaanden. Zwemmen in de Schelde is echter streng verboden. Vlak achter het Sint-Anna strand ligt &quot;het Chicago van het Noorden&quot; genoemd vanwege de vele grijze flatgebouwen in Ceauşescu-stijl. Je kan er ook wandelen in het Sint-Annabos.
* '''Luchtbal,''' sociale woonwijk met veel appartementsgebouwen. Bioscoopcomplex Kinepolis is hier gevestigd.
* '''Sint-Andries ''', een volksbuurt met vele restaurants. Niet toevallig vind je hier het standbeeld van Moeder Netje, de hoofdfiguur uit de roman 'Moeder waarom leven wij' van Lode Zielens. De sociale wantoestanden waren hier schrijnend. De Antwerpenaren noemden deze wijk de parochie van miserie. Er waren vroeger vele steegjes in deze wijk. Het paardenpoortje is het enige wat de grote sanering van 1869 overleefde. Een pomp en drie gemeenschappelijke toiletten waren het enige sanitair voor de ganse steeg.
* '''Stuivenberg''' De werkmanswoningen uit 1861 in deze wijk behoren tot de eerste volkshuisvesting in Antwerpen. Nu woont er een mix van vele nationaliteiten en culturen. Er wordt vooral buiten geleefd. Het is hier dat het Stuivenberg Ziekenhuis te vinden is. In 1885 had dit ziekenhuis met zijn acht grote ronde zalen en zijn vele ramen en tuin een voorbeeldfunctie. Het zwembad Veldstraat is onlangs gerenoveerd en je vindt er ook een hamam en Turks stoombad. Park Spoor Noord is de groene zone die grenst aan de wijk.
* '''Tentoonstellingswijk''' - overblijfsel van de wereldtentoonstelling in Antwerpen in 1930.
* '''Het Zuid''' - gebouwd aan de rand van/op een voormalig dok van de Antwerpse haven. Vele trendy horecazaken, het belangrijkste museum voor beeldende kunst, het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten (KMSKA), het Museum van Hedendaagse Kunst Antwerpen MUHKA en het fotografiemuseum FOMU. Na het slopen van de stadswallen is het Zuid in de 19de eeuw ontstaan. De gehate hertog van Alva had om de opstandige Antwerpenaars te onderdrukken de Spaanse Citadel laten bouwen op de gronden vanaf het nieuwe justitiepaleis tot aan de gedempte zuiderdokken en de Kronenburgstraat. Later, tijdens de onafhankelijkheidsstrijd van België in 1830, hielden de Nederlanders hier het langst stand. Pas in 1872 werd het fort afgebroken en in de plaats kwamen de brede lanen en straten die nu nog, samen met de statige herenhuizen, het Zuid hun speciale karakter geven. Tot 1940 was het Zuid de chique buurt, daarna verloederde de wijk. Pas na 1970 werd de buurt geherwaardeerd en grondig gerenoveerd. Op de Bolivarplaats vind je het nieuwe justitiepaleis met een indrukwekkende futuristische architectuur. De wijk Nieuw Zuid is volop in opbouw.
* ''' Schipperskwartier ''', beruchte buurt met veel prostitutie in de jaren 1980 en 1990, nu enigszins bezig aan herstel. De prostitutie is nu teruggedrongen tot drie straten met daarin onder andere het grote bordelencomplex '''Villa Tinto'''.
* '''Atheneumbuurt''' Het stadsbestuur had gehoopt dat met de komst van de Permeke-bibliotheek de buurt rond De Coninckplein zou opgewaardeerd worden, maar dat gaat traag. Zelfstandigen klagen steen en been over winkeldiefstallen en kleine criminaliteit. De van Wesenbeekstraat is de Antwerpse &quot;chinatown&quot;, je vindt er Chinese restaurants en winkels. Langs de kant van het Centraal station staan een pagodepoort en twee leeuwenstandbeelden.
* '''Brederode''' Een drukke volksbuurt waar veel op straat gebeurt. Je vindt er een mix van Belgische en Turkse winkels, cafés en restaurants.

==Arriveren==
===Per vliegtuig===
* '''Brussels Airport''', IATA: ''BRU'', ICAO ''EBBR'', [http://www.brusselsairport.be/] is de dichtstbij gelegen grote luchthaven. Iedere twee uur tussen 4 uur en middernacht en  is er een directe bus van '''Brussels Airlines,''' de Airport Express, vanuit de luchthaven naar het Centraal Station in Antwerpen (De Keyserlei) met een tussenstop aan Hotel Crowne Plaza (Gerard le Grellelaan, Antwerpen). De kostprijs is €10,00. De rit duurt minimaal 45 minuten Er is ook een rechtstreekse treinverbinding tussen '''Brussels Airport''' en Antwerpen Centraal, zie voor meer info [http://www.nmbs.be]. 
* '''Antwerp Airport''', ''ANR'', [http://www.antwerpairport.be]. Er zijn maar weinig maatschappijen die deze luchthaven gebruiken voor personenvervoer. Tui Fly vliegt vooral tijdens de zomermaanden meermaals per week naar Antwerpen vanuit enkele steden voornamelijk in Spanje, maar ook van Avignon, Split, Nador en Tanger. In de winter naar Innsbruck. Er zijn meerdere bussen per uur naar Antwerpen-centrum, en er is ook een tramverbinding (dichtste halte 1,2&amp;nbsp;km). 
* '''Charleroi Airport''', [http://www.charleroi-airport.com/], Ryanair (± 110 km van Antwerpen).
* '''Eindhoven Airport''', Nederland. Ryanair (± 88 km).
* '''Maastricht''', Nederland. [http://www.maa.nl/] (± 115 km)
* '''Schiphol''', grote luchthaven voor internationale verbindingen in Nederland. Ligt op ongeveer 160 km van Antwerpen.

===Per trein===
[[Bestand:Antwerpen Centraal interieur.jpg|thumb|Antwerpen Centraal Station binnen]]

Er zijn goede treinverbindingen met de luchthaven '''Brussels Airport''' (treinstation '''Brussel-Nationale-Luchthaven''' ([[Brussel]]). 
De Beneluxtrein (Amsterdam-Brussel) stopt in '''Antwerpen-Centraal'''. De Thalys stopt ook in Antwerpen-Centraal. 

De belangrijkste stations zijn

* Antwerpen Centraal, ideaal vertrekpunt voor toeristisch bezoek
* Antwerpen Berchem

Minder belangrijk:
* Antwerpen Zuid
* Antwerpen Oost
* Antwerpen Dam
* Antwerpen Noorderdokken
* Antwerpen Luchtbal

Om je trip te plannen kan je de website van de NMBS [http://www.detrein.be] raadplegen.

===Per bus===
In de Van Stralenstraat bevindt zich een Eurolines-bureau [http://www.eurolines.be].
Van daar kun je gemakkelijk overstappen op het lokale openbaar vervoer van De Lijn, het busstation voor zowel streek- als stadsvervoer is vlakbij. Flixbus heeft haltes in de stationsbuurt in Antwerpen en bij het treinstation van Berchem.

===Per auto===
Sinds enkele jaren doet het stadsbestuur er alles aan om de auto uit de stad te bannen of op zijn minste het autoverkeer te ontmoedigen. De parkeermeters hebben overal in de stad hun intrede gedaan, parkeren is duur en de files in en rond Antwerpen zijn legendarisch. Er zijn echter wel 9 Park &amp; Ride's (gratis of aan 1 euro/dag) aan alle randen van de stad, altijd vlak bij een vaak bediende bus- of tramhalte. Deze staan ook aangegeven op borden bij de toegangswegen. &lt;!-- Op de Scheldekaaien kan voorlopig nog geparkeerd worden maar ook dit kaailandschap wordt binnenkort ((????WANNEER??)) heraangelegd. --&gt; Meer mogelijkheden:[http://www.q-park.be/default.aspx?tabid=107] en [http://www.parkereninantwerpen.be]  Vanaf 1 augustus 2023 is parkeren op straat in de historische binnenstad enkel nog toegelaten voor buurtbewoners en vergunninghouders. Betaalparkings en de P&amp;R zijn het alternatief. Sinds 1 februari 2017 zijn de Antwerpse binnenstad en Linkeroever een lage-emissiezone (LEZ). Zie voor meer info en voorwaarden: [https://www.antwerpenmorgen.be/nl/projecten/lage-emissiezone/over]

==Rondreizen==
{{Mapframe|51.21802|4.41402|zoom=13|height=450|width=450}}

===Per openbaar vervoer===
[http://www.delijn.be '''De Lijn'''], heeft een dicht netwerk van '''bussen''', '''trams''' en '''pre-metro's''' in de stad en de wijde omgeving.
Je kunt kaarten van €17,00 voor 10 ritten kopen op vaste punten in de stad (Lijnwinkels), in krantenwinkels, of aan automaten van De Lijn. Ook online tickets via de app van De Lijn of per sms (enkel voor Belgische operators). Er is een online routeplanner. Op de pre-metrolijnen is het niet toegestaan om op het voertuig een biljet te kopen - dit moet bij de automaten op elk perron. Het is ook veel voordeliger om een vervoerbewijs niet op het voertuig te kopen.

De prijzen veranderen naargelang het aantal zones (gebaseerd op afstand). Het is pas voor ritten van ongeveer meer dan 10 kilometer (de zones zijn aangeduid op kaarten aan de halte), nodig om een biljet voor 3 zones of meer te kopen. Het centrale knooppunt voor De Lijn is de '''Franklin Rooseveltplaats''' in de buurt van het Centraal Station.

Een tiental tramlijnen en 5 pre-metrolijnen (ondergrondse tram) doorkruisen de stad ook.

===Per taxi===
Taxi's zijn vrij duur in vergelijking met sommige andere landen. Ze rijden niet rond op zoek naar klanten, maar wachten op specifieke plaatsen, zoals op de Groenplaats of aan het Centraal Station. Een hand uitsteken naar een taxi kun je proberen, maar meestal zijn deze al naar ergens onderweg. Deze wachtplaatsen staan op enkele plaatsen als proef gemarkeerd met een oranje TAXI-teken.
De prijzen staan vast op de taximeter, maar verschillen naargelang het uur van de dag (of nacht).
* {{listing
| name=ii taxi | alt=anberes | url=http://www.taxiii.be | email=info@taxiii.be
| address=Molenstrat 208 | lat= | long= | directions=hoe je de plaat kan berieken met taxi
| phone=+32484286333 | tollfree=
| hours= | price=
| lastedit=2026-09-22
| content=
}}

===Per auto===
Er zijn amper gratis parkeerplaatsen in Antwerpen. Betaald parkeren is vrij duur en beperkt in tijd, alles hangt af van de zone. Betalen kan via een parkeerapp of met bankkaart aan een betaalautomaat. Vanaf 1 augustus 2023 is parkeren op straat in de historische binnenstad enkel nog toegelaten voor buurtbewoners en vergunninghouders. Bezoekers moeten parkeren in betaalparkings in de binnenstad of op de P&amp;R parkings aan de rand. Parkeren kan ook op Linkeroever; het centrum is snel en makkelijk bereikbaar via een voetgangerstunnel onder de Schelde, met de overzetboot of met de pre-metro die in een tunnel onder de Schelde rijdt.
Je zal ook merken dat de grote ondergrondse parkeergarages bewegwijzerd staan, vaak met het aantal vrije plaatsen aangeduid.
Ook op de Scheldekaaien kun je betaald parkeren, al is het aantal plaatsen sterk afgenomen sinds de heraanleg van de kaaien. De parkeergarage aan de Nationale Bank met in- en uitrit via de tunnels aan de Britselei en Maria Henriettalei en parking Opera onder het Operaplein zijn tegenwoordig open. De historisch Spaanse omwalling is gedeeltelijk in de parking behouden. Betaalparkings van Q-Park, Indigo en Interparking. 

Wie via de E17 naar Antwerpen komt kan zijn auto gemakkelijk kwijt op de P+R van Melsele. Op de autostraden&lt;!-- *** Wat zijn autostraden? *** --&gt; staan pijlen. De parking sluit onmiddellijk aan op tramlijn 3. Binnen de 10 minuten ben je in het centrum.
Dergelijke Park &amp; Ride's zijn voorzien aan alle randen van Antwerpen, altijd met een goede aansluiting met openbaar vervoer.

===Per fiets===
[[Bestand:Station Velo Antwerpen.jpg|thumb|Station het Steen van Velo Antwerpen]]
Er zijn veel fietspaden in de stad en de meeste eenrichtingsstraten zijn twee-richtingen voor fietsen. Je kunt ook veel straatmeubilair vinden dat speciaal gemaakt is om fietsen aan vast te maken.

Je kunt fietsen huren op verschillende adresjes zoals:

* {{listing
| name=De Windroos | alt= | address= | directions= | phone= | email= | fax= | url=http://www.touristram.be/windroos.asp | hours= | price= | content=
}}
* {{listing
| name=De Fietshaven | alt= | address= in parking onder Centraal Station | directions= | phone= | email= | fax= | url= | hours= | price= | content=
}}

* {{listing
| name=Fietspunten | alt=bewaakte fietstalling | address=Onder het Astridplein | directions=dichtbij het Centraal Station | phone= | email= | fax= | url=http://www.fietspunten.be | hours= | price= | content=er kunnen ook gele fietsen gehuurd worden en zelfs kleine herstellingen kunnen er worden uitgevoerd. Dit is uiteraard aangenaam voor de dagjesmensen die met de trein Antwerpen aandoen en met de fiets de stad willen verkennen.
}}

* {{listing
| name=Velo | phone= | email= | fax= | url=http://www.velo-antwerpen.be | hours= | price= |lastedit=2025-09-05| content= Sinds 2011 kan je Antwerpen verkennen op een van de duizend rode stadsfietsen: de Velo's. Waar je ook bent in de binnenstad, er is altijd een Velo-station op maximaal 400 meter wandelafstand. De Velo is bedoeld voor korte verplaatsingen. Een Velofiets reserveren doe je het makkelijkst via www.velo-antwerpen.be. Voor fietstochten van een halve of een hele dag ga je beter naar een andere fietsverhuurder. 
}}
* {{listing
| name=Donkey Republic | alt= | url=https://www.donkey.bike/nl/steden/deelfietssysteem-antwerpen/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Deelfietsen, ook elektrische in verschillende hubs in het centrum en de districten.
}}
* {{listing
| name=Blue Bike | alt= | url=https://www.blue-bike.be/nl/blue-bike-points/antwerpen-centraal | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Aan de stations.
}}
* {{listing
| name=Deelsteps | alt= | url= | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Via Poppy, Lime en Bird via free-floatingsysteem.
}}

===Te voet===
Probeer maar, Antwerpen is relatief klein en de meeste bestemmingen kunnen binnen het half uur bereikt worden. Van het Zuid naar het Havenhuis in het noorden is een vijftal kilometer,  ongeveer een uur stappen. Doorheen de stad zijn er veel dingetjes die de moeite waard zijn. Een stadsplan krijg je bij de verschillende info-punten zoals op het Centraal Station. [https://www.antwerpen.be/nl/stadsplan/stadslagen Online stadsplan].

==Bekijken== 
Voor €29,00 biedt de Antwerp City Card gedurende 24 uur toegang tot de permanente collectie en tijdelijke tentoonstellingen van de Antwerpense musea alsook de monumentale kerken, plus ritten met her openbaar vervoer. Er zijn eveneens City Cards voor 48 uur (€40,00) en 72 uur (€48,00) verkrijgbaar. Je krijgt ook korting op attracties, sightseeing en fietsverhuur. In de bijhorende gids vind je vouchers waarmee je allerhande voordelen krijgt op typische Belgische en Antwerpse producten zoals diamant, chocolade en frietjes. Te koop bij Visit Antwerpen, via hun website en aan de toeristische infobalies in Het Steen aan het Steenplein 1 en in het Centraal Station. 

===Centrum===
[[Bestand:Rubens House.JPG|thumb|Rubenshuis]]
* {{see
| name=Rubenshuis | alt= | url=http://www.rubenshuis.be/nl | email=
| address=Wapper 9-11 | lat=51.21706 | long=4.40935 | directions=
| phone=+32 3 201 1555 | tollfree= | fax=
| hours=di-zo 10:00-17:00, laatste toegang om 16:30. Gesloten op 1 januari, 1 mei, Hemelvaartsdag, 1 november en 25 december. Wél open op paasmaandag en pinkstermaandag. Vanaf januari 2023 is het museum 4 jaar lang gesloten voor werken. | price=
|lastedit=2023-04-03| content=Het huis van Peter Paul Rubens (1577-1640) is nu een museum over zijn leven en werk. In zijn tijd kocht hij het voor 7600 gulden. Het huis dat we nu kunnen bezoeken is niet meer dat van vroeger. Er werden delen afgebroken en andere bijgebouwd. Pas in 1937 lukte het de stad Antwerpen om het Rubenshuis in zijn bezit te krijgen en met de nodige herstellingen te beginnen. Oude prenten van 17de eeuwse stadspaleistuinen hebben als basis gediend voor de aanleg van de tuin zoals we die nu kennen. Om het paviljoentje op het einde van tuin te kunnen reconstrueren heeft een schilderij van Rubens dienst gedaan waarop hijzelf, zijn vrouw Helena en zijn zoon Nicolas staan afgebeeld. Dat schilderij hangt in de Pinakotheek van München. Rubens was een van de belangrijkste schilders maar ook diplomaat in Noord-Europa tijdens de barokperiode. De term ''Rubensiaans'' wordt nog steeds gebruikt om dames met weelderige vormen aan te duiden. Een audiogids is verkrijgbaar en aan te raden.
}}
* {{see
| name=Plantin Moretus-museum | alt= | url=http://www.museumplantinmoretus.be/nl | email=
| address=Vrijdagmarkt 22-23 | lat=51.21842 | long=4.39798 | directions=
| phone=+32 3 221 1450 | tollfree= | fax=
| hours=di-zo 10:00-17:00. Gesloten op 1 januari, 1 mei, Hemelvaartsdag, 1 november en 25 december. Wél open op paasmaandag en pinkstermaandag | price=
| content=Het huis van de 16de eeuwse boekbinder en drukker Christoffel Plantijn (1520 - 1589). Het Museum Plantin-Moretus beschikt over een uitzonderlijke collectie typografisch materiaal met onder meer de twee oudste drukpersen ter wereld en complete sets van stempels en matrijzen, een prachtige bibliotheek, een rijk gestoffeerd interieur en het complete archief van het Plantijnse bedrijf. Opgenomen UNESCO Wereld Erfgoed. Christoffel Plantin werd in St Avertin bij Tours in het Zuiden van Frankrijk geboren en werkte eerst als leerjongen bij een boekbinder te Caen alvorens hij naar Antwerpen kwam om drukker te worden.
}}[https://whc.unesco.org/en/list/1185/]
* {{see
| name=Antwerpse Zoo | alt= | url=http://www.zooantwerpen.be | email=
| address=Koningin Astridplein 20-26 | lat=51.21637 | long=4.42347 | directions=
| phone=+32 3 202 4540 | tollfree= | fax=
| hours=alle dagen open sluitingsuur afhankelijk van seizoen | price=
| content=De Antwerpse Zoo is een van de oudste dierentuinen van de wereld (1843) met meer dan 5000 dieren en veel 19e-eeuwse architectuur en design. Bijzonder zijn de ''Egyptische Tempel'' en het ''Antilopengebouw''. In de tuin staan her en der verspreid ook een aantal zeer mooi beelden. Boven aan de ingang links staat ''de kameeldrijver'' uit brons van Josué Dupon uit 1899. Bij de roofvogels staat ''de Jagende Arend'' van Michael Bracke uit 2005. Michael Bracke is tevens dierenverzorger in de zoo. Ook een prachtig beeld uit kalksteen is ''de Indiaanse Ruiter aangevallen door twee jaguars'' van Jozef Geefs uit 1869. Verder sieren ook nog het ''Zittend Everzwijn'' uit 1612 van Pietro Tacca en ''de Nijlpaardenfamilie'' van Christophe Annys de tuin. De komende jaren gaat ZOO Antwerpen een fundamentele metamorfose doormaken. Stapsgewijs worden verschillende van de tuin aangepakt. Er wordt gebouwd aan een authentiek thuis voor de dieren, maar ook aan een exotische tuin met een verhoogd comfort voor de bezoeker. De hele metamorfose wordt in verschillende fases uitgevoerd, over een periode van maar liefst 10 jaar.}}
[[Bestand:OLV-kathedraal Antwerpen.jpg|thumb|Onze-Lieve-Vrouwekathedraal]]
* '''[http://topa.be/microsite/topa_nl/content.php?ID=17462/ Vijf Monumentale Kerken van Antwerpen:]'''
** {{see
| name=Onze-Lieve-Vrouwekathedraal | alt= | url=http://www.dekathedraal.be/ | email=
| address=Groenplaats 21 | lat=51.22029 | long=4.40137 | directions=
| phone=+32 3 213 9951 | tollfree= | fax=
| hours=ma-vr 10:00-17:00, za 10:00-15:00, zon- en feestdagen 13:00-16:00 | price=
|lastedit=2023-04-03| content=De Onze-Lieve-Vrouwekathedraal (1352-1521) is de grootste gotische kerk van de Nederlanden en huisvest enkele beroemde schilderijen van Rubens. Zij bevat ook de oudste nulmeridiaan van de wereld, door Mercator daar geplaatst. Later verhuisde die om politieke reden naar Parijs, en nog later naar Greenwich. &lt;br&gt;De preekstoel werd in 1713 gebeeldhouwd door Michiel Van der Voort en stond aanvankelijk in de kerk van de St Bernardusabdij in Hemiksem. De kerkfabriek kocht de preekstoel in 1803 en sinds 1804 staat hij in de kathedraal. De drie vrouwenfiguren stellen Azië, Europa en Afrika voor. Het beeld van Europa heeft een scepter als teken van haar suprematie over de andere werelddelen.}}
** {{see
| name=St.-Andrieskerk | alt= | url= | email=
| address= | lat=51.21651 | long=4.39792 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Met de populaire preekstoel.
}}
** {{see
| name=St.-Carolus Borromeuskerk | alt= | url= | email=
| address= | lat=51.2210 | long=4.4048 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Met Rubens' signatuur.
}}
** {{see
| name=St.-Jacobskerk | alt= | url= | email=
| address= | lat=51.2201 | long=4.4105 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Met een overvloed aan marmers.
}}
** {{see
| name=St.-Pauluskerk | alt= | url= | email=
| address= | lat=51.22394 | long=4.40137 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Met weergaloze kunstschatten.
}}
[[Bestand:Antwerpen rubens met kathedraal4.jpg|miniatuur|Standbeeld van Peter Pauwel Rubens op de Groenplaats]]
* {{see
| name=Groenplaats | alt= | url= | email=
| address=Groenplaats | lat=51.21915 | long=4.40164 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Talrijke restaurants en bistro's, al dan niet met een terras zijn gevestigd rond het standbeeld van Rubens. Zaterdag en zondag is er een kleine bloemenmarkt en in de zomer vinden er talrijke evenementen plaats. Het Hilton Hotel heeft onderdak gevonden in de oude gebouwen van de Grand Bazar. Ga met je rug naar het overdekte terras van voornoemd hotel staan, naast de zitbanken en de vuilbak en bekijk Rubens. Je komt meteen zijn geheim te weten.}}
* {{see
| name=Handschoenmarkt | alt= | url= | email=
| address=Handschoenmarkt | lat=51.22047 | long=4.40017 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
|lastedit=2023-04-03| content=Op de Handschoenmarkt, rechts voor de kathedraal staat een standbeeld dat ''Nello en Patrasche'' huldigt. Zij waren de hoofdrolspelers in ''A hound of Flanders'', een boek uit 1872 van Marie-Louise de la Ramée. Het boek vertelt het verhaal van de weesjongen Nello, die verzot is op de schilderijen van Rubens die in de kathedraal hangen, en zijn hond Patrasche die alle dagen van Hoboken naar de stad afzakten om melk te verkopen. Het is een sentimenteel verhaal dat dramatisch eindigt met de dood van Nello voor de schilderij, de kruisafneming van Rubens. Het boek is in Japan bijzonder populair en verplichte schoolliteratuur. Tot voor een tiental jaren wisten de Antwerpenaren niet waar het over ging als Japanse toeristen uitleg vroegen over ''A hound of Flanders'', want in Vlaanderen was het boek nooit verschenen.&lt;br /&gt;De Handschoenmarkt was voor de 16de eeuw het kerkhof van de kathedraal. Daarna werd het een marktplaats voor handschoen- en pelsverkopers. De waterput met gesmeed ijzerwerk zou door de schilder/smid Quinten Matsys zijn gesmeed. De legende vertelt dat hij enkel een hamer en een ijzervijl zou gebruikt hebben bij de totstandkoming van het kunstwerk.}}
[[Bestand:Grote Markt (Antwerpen).jpg|Antwerpen Grote Markt Panorama|thumb]]
[[Bestand:Anvers 1 JPG.jpg|thumb|Brabo op de Grote Markt]]
* {{see
| name=De Grote Markt | alt= | url= | email=
| address=Grote Markt | lat=51.22127 | long=4.40007 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Mooi plein met het stadhuis uit 1564 (renaissance) en de huizen van de gilden (16e en 17e eeuw). In 1970, bij het verwijderen van een pleisterlaag, ontdekte men dat de onderbouw van het stadhuis bestond uit bruine marmer. De marmer werd volledig gerestaureerd met bruin marmerpoeder. Als je voor het stadhuis staat dan kan je rechts, bijna op de hoek achter een glazen plaat nog zien hoe het vroeger was.&lt;br&gt;De gilden waren een beetje de vakbonden van een bepaald ambacht. Ze hadden elk hun gildehuis dat de rijkdom en de macht uitstraalde van de gilde. Ook de Brabofontein, van Jef Lambeaux (1887) en de vrijheidsboom staan op de Grote Markt. Het beeld van Sint Joris op de gevel van het huis Grote Markt 7 is van de hand van Jef Lambeaux.}} Er zijn verschillende cafés en restaurants met terrassen aan de rand van het plein. Er worden regelmatig evenementen georganiseerd en tijdens de winter is er een kerstmarkt, kerstboom en sfeervolle verlichting en decoratie. Vanop de Grote Markt heb je zicht op de kathedraal.
* '''Oude Gilde-en ambachthuizen''':
** '''Gildekamerstraat 3'''. Voormalig huis 'Valckenborch'. Destijds de kamer van het oude handbooggilde St Sebastiaan. De eerste vermelding van dit gebouw dateert uit 1350. Hoogstwaarschijnlijk had het gebouw een houten voorgevel. Tijdens de Spaanse furie van 1576 werd het door brand geteisterd. Het werd herbouwd in 1616 en het front werd volledig herbouwd in 1952/55.
** '''Gildekamerstraat 4'''. Voormalig huis 'de lelie' maar in de volksmond 'de vier winden' genoemd. Dit huis dateert uit 1309. Het werd eveneens door brand verwoest tijdens de Spaanse furie in 1576. Door metser Zanders Yenens heropgebouwd in 1576. Dit huis wordt beschouwd als een voorbeeld van Antwerpse renaissance stijl. Ee benedengevel vindt zijn inspiratie bij de Brabants-gotische skeletbouw. Twee levensgrote vrouwenbeelden, een met een roer, het ander met een anker, sieren de vleugelconsoles. Het gebouw werd gerestaureerd in 1952/55.
** '''Gildekamerstraat 6'''. Voormalig huis 'de halffmane' uit 1375. Het was destijds de kamer van het jonge voetboog- of kolveniersgilde. Een typisch voorbeeld van inheemse renaissancestijl. De top van de gevel is bijzonder smaakvol, mede door gebruikmaking van S-vormen en krullen. De gevel werd in 1952/55 zorgvuldig hersteld.
** '''Grote Markt 5'''. Voormalig huis 'de Mouwe' ook genoemd 'de Gulde Mouwe' of het Cuypershuys. Destijds (1427) kamer van het kuipersambacht. Verwoest tijdens de Spaanse Furie en heropgebouwd op 19 december 1577. De Voorgevel werd uitbesteed aan de steenhouwer Gilles Woutier.Let op de leeuwenmaskers bij de aanzet van de geveltop. De voorgevel werd in 1906 op stadskosten gerestaureerd onder de leiding van architect L. Blomme.
** '''Grote Markt 9'''. Voormalig huis 'den Spieghel' of 'den Grooten Spiegele'
** '''Grote Markt 11'''. Voormalig huis 'den Arent' of den grooten Arent' ook wel 'den Swerten Arend' genoemd. Destijds kamer van het hoofdambacht van de Meersen of Meerseniers. Meerseniers hadden in de middeleeuwen het monopolie op de kleinhandel van gebruiksvoorwerpen. De eerste vermeldingen van dit huis dateren van 1387. Brabants-laatgotische bouwstijl. Omdat het huis de Spaanse Furie overleefde zonder schade werd in 1577 in de voorgeveltop een zittend Mariabeeld geplaatst. In 1906 werd het gebouw volledig herbouwd door de Firma Kreglinger.
** '''Grote Markt 38'''. Voormalig huis 'de Balans', destijds kamer van het lakenbereiders of droogscheerdersambt. Het huis met houten gevel uit 1395 werd volledig vernield op 4 oktober 1541 toen een brand de huizen van de Maalderijstraat en omgeving teisterde. Het werd onmiddellijk in steen weer opgetrokken. De boogtrommels van de benedenverdieping tonen voorstellingen uit het lakenbereidersbedrijf.
** '''Grote Markt 40'''. Het voormalig huis 'Roodenborch' dat op deze plaats stond voor 1401 en op 26 november 1454 in het bezit kwam van de huidvetters en schoenmakers die het verbouwden. In 1755 werd het pand door de verenigde timmerlieden en schrijnwerkers aangekocht. De voorgevel dateert van 1644 en hiervoor ontving het ambacht een toelage van 400 ponden artois, van de dienstdoende magistraat. De voorgevel behoort tot de volle barokstijl en is vergelijkbaar met huizen op de grote markt van Brussel uit die periode. Het is onduidelijk of er in de nissen in de topgevel beelden hebben gestaan.
** '''Hoogstraat 62'''. Het hoekhuis genaamd 'den Peerboom'. Destijds kamer van de ambachten van timmerlieden en schrijnwerkers. Oorspronkelijk bezat het huis een houten gevel. In 1704 hebben de timmerlieden het huis verbouwd. Zij verbleven er tot 1756 om dan te verhuizen naar het huis 'Roodenborch' op de grote Markt. Het gebouw is een voorbeeld van Vlaamse laatbarok.
** '''Kaasrui 2 en 4'''. Voormalig Metsershuis genaamd Het Vier gekroondenambacht. Het gekroondenambacht bestond uit de metsers, de steenhouwers, de kasseiers en de schalie- en ticheldekkers. (1476) In 1531 bouwde dit ambacht aan de Kaasrui zijn eerste huis (camere). Het brandde af in de nacht van 1 november 1562. Het werd even later terug opgebouwd. Men heeft ten onrechte dit huis steeds als de woning van de beul aanzien. De classiscerende kroonlijst met driehoekig fronton werd na 1708 aangebracht.
** '''Lange Koepoortstraat 60'''. Het voormalig huis 'Het Hoefyser' of 'het Gulde Hoefyser' Enkele zand- en bakstenen partijen van de voorgevel is helaas het enige dat er van deze woning is overgebleven. Uit oude geschriften weten we dat de goudsmeden zich hier kwamen vestigen in de 16de eeuw en dat het huis in verbinding stond met het erf van 'den Wolsack' gelegen in de Oude Beurs 27. &lt;br&gt;Het laatste huis met houten gevel in Antwerpen bevindt zich in het Stoelstraatje. Deze straat verbindt de Zwartzusterstraat met de Zirkstraat. Ook hier heeft het niet veel gescheeld of het huis was afgebroken. Door de gedreven inzet van enkele kunstvrienden en omwonenden is het door hun acties kunnen bewaard en gerestaureerd worden.

* {{see
| name=Boerentoren | alt= | url= | email=
| address=Schoenmarkt | lat=51.21877 | long=4.40386 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Ook genoemd de &quot;KBC-toren&quot; naar het bedrijf dat de toren bezit. Deze wolkenkrabber is een van de oudsten van Europa. De bouw duurde 3 jaar, van 1929 tot 1931 en is daarmee een van de eerste wolkenkrabbers van Europa (samen met Edificio de Telefónica de España in [[Madrid (stad)|Madrid]]). Hij bevindt zich aan het begin van de Meir. De toren is bekend om zijn art-deco-sculpturen. De Boerentoren met zijn 97 meter als baanbrekende wolkenkrabber op het Europese continent moet je in vergelijking met zijn tegenhangers op het Amerikaanse continent een beetje relativeren, de Empire State Building in New York werd in dezelfde periode en ook in dezelfde stijl gebouwd en meet 381 meter. De toren met metalen draagskelet werd bekleed met witte natuursteen. Sinds 2021 zijn aan het gebouw grote renovatiewerken bezig, definitieve plannen voor de herbestemming zijn nog niet gekend.
}}
* {{see
| name=Vlaeykensgang | alt= | url= | email=
| address= | lat=51.21997 | long=4.39927 | directions=Ingangen: Hoogstraat 15, Pelgrimstraat 6 en Oude Korenmarkt 16
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=De ''geheime'' straat welke de Hoogstraat, de Oude Korenmarkt en Pelgrimsstraat verbindt met elkaar. Het is een echte straat maar enkel toegankelijk via een onopvallende middeleeuwse portaal. Het middeleeuwse equivalent van een ''gated community''! Er zijn mooie huizen en dure restaurants en soms zeer druk bezocht door toeristen maar intrinsiek een zeer rustgevende combinatie van steegjes. De straat dateert van eind zestiende eeuw en was oorspronkelijk de straat van de schoenmakers. Ironisch genoeg komt de naam Vlaeykens waarschijnlijk van een bakkerij (vlaai=taart). Een must in Antwerpen. Dit is de beste plaats om naar de beiaard van de kathedraal te luisteren.
}}
* {{see
| name=De ruien | alt= | url=https://www.ruien.be/ | email=
| address= | lat=51.22111 | long=4.39827 | directions=Ingang aan de Suikerrui 21
| phone= | tollfree= | fax=
| hours=di-zo 10:00-17:30, maandag en 24-12 tot 1-1 gesloten. | price=
| content=Een belevenis om nooit meer te vergeten. Maak een wandeling door de riolen van Antwerpen. De eerste 100 meter worden per boot afgelegd en verder moet er gewandeld worden. Het stinkt er niet en het is er relatief droog. Elke deelnemer ontvangt beschermende kleding en laarzen. De wandeling met gids duurt ongeveer anderhalf uur. Tickets kunnen online gereserveerd worden.
}}
* {{see
| name=Sint-Catherina-begijnhof | alt= | url= | email=
| address=Rodestraat 39 | lat=51.22250 | long=4.41435 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours=ma-zo 08:00-18:00 | price=
| content=Begijnhof gesticht in 1234 met zeer leuke sites binnen het begijnhof zoals ''het huis van de Heilige Geest''. Speciale aan dit begijnhof was dat de vrouwen er niet bleven voor het leven maar tot ze getrouwd waren of beslisten om het te verlaten. Het is een oase van rust binnen de stad. Er is een binnentuin met kleine boomgaard, een vijvertje en natuurlijk heiligenbeelden. Het begijnhof bevindt zich in dezelfde straat als de universiteit.
}}
* {{see
| name=Het Steen | alt= | url= | email=
| address=Steenplein 1 | lat=51.22275 | long=4.39741 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours=dagelijks 10:00-18:00, 25-12 en 1-1 gesloten | price=
| content=Dit is een klein kasteel aan de oevers van de Schelde. Het was waarschijnlijk onderdeel van de stadsomwalling en had oorspronkelijk een militaire functie. Later werden er gevangenen opgesloten in afwachting van hun proces en kreeg het een slechte bijklank als folterplaats. In een nis boven de grote ingangsboog staat een bas-reliëf, vermoedelijk uit de tweede eeuw die &quot;de god Semini&quot; moet voorstellen. Origineel had dit beeld ook een lange rechtopstaande penis. Deze god stond voor &quot;vruchtbaarheid&quot; en werd vroeger door velen vrouwen vereerd bij vruchtbaarheidsproblemen. In de 17de eeuw vonden de Jezuïeten dit onkuis en hebben ze de penis er afgehakt. Dit feit werd door vele vroegere en hedendaagse Antwerpse troubadours bezongen. Papa Semini ofte God Seminis leeft nog voort in de typisch Antwerpse krachttermen &quot;Godsjumenas!&quot; en &quot;Seminis kinderen!&quot; [http://www.semini-saga.be] Vroeger was het maritiem museum erin gevestigd. Vanaf 2012 besloot de stad om een samenwerking aan te gaan met het kindertheaterhuis HETPALEIS. Er werden originele en actieve ateliers, rondleidingen en tentoonstellingen georganiseerd. Vanaf het najaar 2021 werd na een grondige renovatie en uitbreiding met nieuwbouw het Visitor Center, stadswinkel en de attractie The Antwerp Story hier ondergebracht. Voor alle informatie over de stad kan je hier terecht. Ook cruiseschepen leggen hier aan. Het panoramisch dakterras is 10:00-22:00 gratis te bezoeken.
}}
* '''Havenkranen''' Een boogscheut verwijderd van het Steen bevinden zich de historische havenkranen aan de Rijnkaai ter hoogte van hangar 26 en 27. De oudste kraan dateert van 1907 de jongste van 1960. Samen vormen ze de grootste museumcollectie kranen ter wereld.
[[Bestand:Antwerpen zicht vanop linkeroever.JPG|thumb|Zicht vanaf linkeroever]]
* '''Scheldekaaien''' Van de overblijfselen van de Zuidersluis (aan de gedempte zuiderdok) tot aan het Loodswezen kan er gewandeld worden naast het water op de blauwe steen en langs oude hangars. Het is een wandeling van ongeveer 4&amp;nbsp;km. De kaaien worden dinds 2017 in fases heraangelegd. In het noorden is het Belvédèrepark en in het zuiden Kaai Zuid afgewerkt. Waar vroeger veel parkings waren, wordt plaatsgemaakt voor wandelaars en fietsers. Speeltuintjes, zitbanken en groene zones maken het een aangename plek. Sinds kort is het wonen aan de Scheldekaaien terug in trek en de nieuwe architectuur is dan ook hier talrijk aanwezig sinds een tiental jaren. Het is daardoor een van de duurste plekken om te wonen in de stad.
* {{see
| name=Atelier Jozef Peeters | alt= | url= | email=
| address=De Gerlachekaai 8 op de derde verdieping | lat=51.20967 | long=4.38730 | directions=
| phone=+32 3 238 29 44 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Het atelier kan enkel bezocht worden op telefonische afspraak. Jozef Peeters was een avant-garde schilder die in 1920 in Antwerpen kwam wonen.
}}
* '''Museum Mayer van den Bergh'''; dagelijks 10:00-17:00, laatste toegang om 16:30. Gesloten op maandag en op 1 januari, 1 mei, Hemelvaartsdag, 1 november en 25 december. Wel open op Paasmaandag en pinkstermaandag. Fritz Mayer van den Bergh (1858-1901) was een verzamelaar van topwerken uit de middeleeuwen. Zijn voorkeur ging uit naar kunst van de Nederlanden uit de 14de 15de en 16de eeuw, Breugel en naar portretten. Na zijn dood liet Henriëtte Mayer van den Bergh (1838-1920) een museum bouwen waarin het levenswerk van haar zoon een onderdak vond. Het is een intimistisch museum een pareltje eigenlijk. [http://www.museummayervandenbergh.be]
* ''' Museum Vleeshuis'''; Elke dag van 10u tot 17u, laatste toegang om 16u30. Gesloten op maandag en op 1 januari, 1 mei, Hemelvaartsdag, 1 november en 25 december. Open op Paasmaandag en pinkstermaandag.dit museum koestert muziek, muziekinstrumenten, straatmuzikanten, klanken, klokken en alles wat met klavecimbels te maken heeft. De klank van de stad klinkt er door ramen en deuren beweert men. Wie dat nog niet genoeg vindt kan in de kelder naar een atelier van de klokkengieters Sergeys gaan kijken of de werkplaats van Van Engelen, de koperblaasinstrumentenmaker. 
* ''' Maagdenhuis'''; Weekdagen 10:00-17:00, weekends 13:00-17:00. Gesloten op dinsdag en op 1 januari, 1 mei, 9 mei, 1 november en 25 december. van 1552 tot 1882 was het maagdenhuis een weeshuis voor meisjes (maegdeckens). De meisjes leerden er huishoudelijke taken, naaien en handwerk, enkele gelukkigen leerden ook schrijven en tellen.
* ''' Rockoxhuis'''; Weekdagen 10:00-17:00, weekends 13:00-17:00. Gesloten op dinsdag en op 1 januari, 1 mei, 9 mei, 1 november en 25 december. Open op Paasmaandag en Pinkstermaandag. De woningen aan de Keizerstraat 10 en 12 werden eengemaakt door Nicolas Rockox in 1603. Rockox (1560-1640) was onder anderen bevriend met de kunstschilders Rubens en Van Dijck. Hij studeerde rechten in Leuven, Parijs en Douai en speelde een voorname rol als schepen en burgemeester van Antwerpen tussen 1603 en 1625. Hij bezat een prachtige verzameling antiek oudheden en munten. Het huis werd prachtig in zijn oude glorie gerestaureerd onder leiding van de architecten J L Stynen en R. De Bruyn in opdracht van de Kredietbank. Op 20 april 1977 werd het voor het publiek toegankelijk.[http://www.rockoxhuis.be/html/rockox_n1.html]
* ''' MAS'''; Museum aan de stroom in de wijk Eilandje. Het gebouw, van opvallende architectuur, brengt verschillende collecties van verspreide musea in de stad samen. Je vindt er het volgende terug: een permanente collectie, een tijdelijke expo, het Kijkdepot, de Kennishoeken, de wandelboulevard met tijdelijke fototentoonstellingen, het dakpanorama met 360 graden zicht over de stad, het Museumplein, de paviljoenen, café Storm, sterrenrestaurant Het Zilte, een panoramadak en de MASshop. Het is het nieuwste en meteen ook het grootste museum van Antwerpen. Het is een open huis, je mag er zomaar in- en uitlopen, ook tot op het dakpanorama. Alleen de museumzalen zijn betalend. Maandag gesloten, dinsdag tot en met zondag open van 10 tot 17 uur, laatste toegang: 15.30 uur à 16 uur. De wandelboulevard en het panorama zijn open van dinsdag tot en met zondag van 9.30 tot 22 uur (laatste toegang om 21.30 uur), tijdens de zomermaanden toegang tot 23u30. Bij slecht weer kan het dakpanorama gesloten zijn.
* '''Red Star Line Museum''', Montevideostraat 3, in de oude gebouwen van de Red Star Line rederij aan de Scheldekaaien in de buurt van het Eilandje en Cadixwijk. Maandag gesloten. Online tickets. Gewijd aan verhalen van Europese emigranten die via Antwerpen naar Amerika reisden. 
* '''Havenhuis''' door Zaha Hadid aan het Zaha Hadidplein. Opmerkelijke architectuur van het kantoorgebouw van Port of Antwerp-Bruges, ten noorden van de stad waar het havengebied begint. Het atrium is vrij te bezoeken tijdens de kantooruren. De buitenzijde alleen al is het bezoeken waard. 
* ''' Zwembad Veldstraat'''; gelegen in Antwerpen-Noord. Het gebouw in art-deco-stijl werd ontworpen door de architect Joseph Algoet in 1933. Het is het oudste bestaande zwembad van Antwerpen en het werd volledig gerestaureerd in de oorspronkelijke staat. Op 28 maart 2009 werd het heropeningsfeest gevierd. In de kelder bevindt zich nu ook een hammam en een badenhuis.
* ''' Erfgoedbibliotheek Hendrik Concience'''; [http://www.antwerpen.be/eCache/BTH/561.cmVjPTQzMjM.html] genoemd naar de schrijver van De Leeuw van Vlaanderen, de man die zijn volk leerde lezen. Pierre Concience, vader van Hendrik, was een timmerman uit Besançon die in de tijd van de veroveringen van Napoleon in Antwerpen terechtkwam. Hendrik Concience woonde in de Pompstraat.
* ''' Hessenhuis ''' Falconrui 53, werd gebouwd in 1564 en werd gebruikt als pakhuis voor goederen uit Hessen (Duitsland) Sinds 1975 worden er regelmatig tentoonstellingen georganiseerd. Het was in dit gebouw dat avantgardistische kunstenaars in 1958 hun eerste tentoonstelling hielden mede door toedoen van de toenmalige burgemeester Lode Craeybeckx. De G58 zou een begrip worden in de Antwerpse kunstwereld.
* ''' AMVC-Letterhuis '''; [http://www.museum.antwerpen.be/] in dit museum wordt het archief bewaard dat betrekking heeft op de Vlaamse literatuur van de 19de en 20ste eeuw maar het museum bezit ook 120000 foto's, affiches en andere documenten van schrijvers, componisten en kunstenaars.
* ''' Openbare Bibliotheek Antwerpen'''; [http://www.antwerpen.be/bibliotheek] een nieuwe bibliotheek genaamd Permeke, gevestigd in een voormalige autogarage en gelegen aan de Coninckplein moest de ontredderde buurt een nieuwe impuls geven. Elke derde zondag van de maand van 10 tot 16 uur, behalve in de winter, worden talrijke kraampjes op het plein voor de bibliotheek opgezet en wordt het De Coninckplein een boekenplein.
*'''Paleis op de Meir'''; hoek Meir en Wapper. Een typisch stadspaleis ontworpen door J.P. Baurcheit in 1745/1746 in Rococostijl met laatbarokke invloeden. Na de onafhankelijkheid van België diende de Antwerpse residentie van de vorsten voor de ontvangst van gasten die in de haven arriveerden. Albert I verbleef in het paleis in 1914 toen de oorlog uitbrak. Vanaf 1969 werd het paleis gebruikt als ICC -Internationaal Cultureel Centrum, daarna werd het een filmmuseum. Omdat intensief gebruik en periodes van leegstand hun sporen hadden achtergelaten, sloot het gebouw eind 20ste eeuw zijn deuren. Na een grondige restauratie is het Paleis op de Meir sinds 8 mei 2012 terug open. Vandaag kun je er terecht voor een boeiende brok geschiedenis, een bezoek aan de Spiegelzaal, een heerlijke lunch en lekkere chocolade.
* {{see
| name=Comics Station | alt= | url=https://www.comicsstation.be/nl | email=
| address=In het Centraal Station | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours=Woensdag, zaterdag, zondag en vakanties 10-18u | price=21,50€
| content=Indoor pretpark rond Belgische stripfiguren
}}
* {{see
| name=Museum De Reede | alt= | url=https://museum-dereede.com | email=info@museum-dereede.be
| address=Ernest van Dijckkaai 7 | lat= | long= | directions=
| phone=+32 472 190200 | tollfree= | fax=
| hours=do-ma 11:00-17:00, di-woe gesloten | price=€8,00 volwassenen, €3,00 13-18 jaar, gratis onder de 13 jaar. Tussen 12:00 en 13:00 geldt een gereduceerd tarief van €5,00 voor volwassenen en €2,00 voor 13-18 jaar
| content=Een museum dat uitsluitend aan grafische kunst is gewijd, met onder meer etsen, lithografieën, gravures, houtdrukken en tekeningen. De collectie omvat werken van de 17e tot en met de 21e eeuw van diverse kunstenaars waaronder een 150-tal werken van Francisco Goya, Félicien Rops en Edvard Munch.
}}

===Het zuiden van Antwerpen===
Sinds de opwaardering van Het Zuid in de jaren negentig van de 20e eeuw is dit de meest trendy plaats van Antwerpen.
* '''M HKA''', [http://www.muhka.be/].Voorheen MUHKA. Museum voor Hedendaagse Kunst in Antwerpen in een verbouwde graansilo. Werd in 2009 volledig gerenoveerd. 
* '''Fotografie Museum''', [http://www.fotomuseum.be/]. Net gerenoveerd en gevestigd in het voormalige pakhuis Vlaanderen. Een vrij kleine expo-ruimte, maar soms verrassend goede voorstellingen.
* '''Koninklijk Museum voor Schone Kunsten''', [http://museum.antwerpen.be/kmska/]. Heeft een collectie van schilderijen van de 15e eeuw tot de 20e eeuw. De permanente collectie heeft werken van grootmeesters zoals Pieter Paul Rubens, Breugel, Van Eyck, Anton van Dyke, Jacob Jordaens en James Ensor om er zo maar een paar van te noemen. Er zijn o.a. rondleidingen voor blinden en slechtzienden. Inschrijven is noodzakelijk en kan telefonisch op het nummer +32 3 242 0416 of via e-mail: publiekswerking@kmska.be. Begin 2010 tot einde 2017 zal het museum gesloten worden. Er zullen dan moderniseringswerken worden uitgevoerd met de bedoeling de tentoonstellingscapaciteit te verdubbelen. Aan de buitenkant wordt niet geraakt.
* Het '''Zuiderpershuis''' [http://www.zuiderpershuis.be/] is gelegen aan de kaaien. Het is een oude energiecentrale. Via ondergrondse buizen werden bruggen, sluizen en havenkranen in werking gezet met water onder druk uit het Zuiderpershuis.
* Het muntplein, het centrale deel van het Munthof, gelegen in het centrum van de stad aan de Muntstraat, is omgevormd tot een volwaardige publieke ruimte. Op een muur van het plein is er door enkele artiesten, samen met de jeugddienst, een permanente graffitimuur geïnstalleerd.

* '''Hoofdsynagoog''' Wordt alleen gebruikt voor speciale gelegenheden, want de Joodse bevolking woont rond het stadspark. Het gebouw dateert van 1893 en werd ontworpen door de architecten Hertogs en Stordiau.

* '''Nieuw justitiepalies''' aan de Bolivarplaats wordt door de Antwerpenaar het vlinderpaleis genoemd ten gevolge van de eigenaardige dakconstructie. Het staat op het einde van de leien, de auto's rijden er onderdoor richting ring. Het werd ontworpen door de Britse architect Richard Rogers die ook het gebouw ontwierp waar de zetel van het hof van Straatsburg recht spreekt.

* '''Tropisch Instituut''' gelegen aan het einde van Nationalestraat - hoek Kronenburgstraat. Het behoort niet helemaal tot het zuid, maar ook niet tot Antwerpen Centrum. Dit Art-Deco gebouw werd ontworpen door Marcel Spitaels en Paul Le Bon en verkeert nog altijd in de oorspronkelijke staat met marmeren trappen, houten lambriseringen, monumentale muurschilderingen en langs de kant van de Kronenburgstraat een verzonken tuin. De tuin en het gebouw zijn beschermd. Dit gebouw is het resultaat van een architectuurwedstrijd uit 1923. Het instituut is gespecialiseerd in het onderzoek van tropische ziekten maar ook tuberculose en aids. Het wist als eerste het hiv-virus te isoleren bij een wilde chimpansee.

* '''Rudolph Steinerschool ''' Volkstraat 40, tweehonderd meter verwijderd van het Tropisch Instituut. Het werd gebouwd in 1899. De art-nouveauvoorgevel werd schitterend gerestaureerd door Rutger Steenmeier in 1994, de binneninrichting is van de bekende architect Bob Van Reeth. Alleen de gevel is bewaard gebleven, maar het is dan ook een prachtig voorbeeld van art nouveau in Antwerpen.

===Theaters en schouwburgen===
* '''Bourlaschouwburg''', Komedieplaats, gebouwd door de Franse Architect Pierre Bruno Bourla (1783-1866) In 1834 bezat deze schouwburg nog een lampenist in vast dienstverband die instond voor het onderhoud en het aansteken en doven van de 80 olielantaarns die de schouwsburg rijk was. De buitenzijde is ondertussen mooi vernieuwd, maar achter de scène bevindt zich nog een authentiek treksysteem in hout met koorden om de decors te veranderen. Momenteel huisvest hier Het Toneelhuis, tel 03/224 88 44.
* '''Stadsschouwburg''' Congreszaal, theaterzaal en auditorium, Theaterplein 1. Tel +32 3 229 1800
* '''Arenbergschouwburg''' Theaterzaal en auditorium. Tel +32 3 202 4646.
* '''Fakkelteater''' Rode zaal/Kelderteater (Hoogstraat 12) en Zwarte zaal Reyndersstraat 7. Plaatsbespreking +32 3 233 1588 of +32 70 240 636.
* ''' De Roma''' Gevestigd in een oude cinema te Borgerhout. Toen het gebouw volledig onderkomen was hebben honderden vrijwilligers de handen uit de mouwen gestoken om van dit gebouw terug een cultuurtempel te maken. Het blijft een beetje eigenzinnig en de programmatie is voortreffelijk en zeer uiteenlopend. Tel +32 3 292 9740.
* ''' Echt Antwerps theater''' Er wordt enkel in het Antwerps gespeeld. Arenbergstraat 10, tel +32 3 231 2008.
* ''' Het Seeftheater''' Dit kleinste cafétheater van Vlaanderen bestaat al 29 jaar en biedt plaats aan 49 personen. Diepestraat 34, tel ticketing +32 472 417181. Tel theater (geen reservatie!) +32 3 231 2008. [http://www.seeftheater.be]
* ''' Noordteater''' Sint-Nicolaasplaats 3, tel +32 3 231 2008.
* '''Theater aan de stroom''', Blancefloerlaan 181 B, 2050 Antwerpen, tel +32 70 223 330 [http://www.theatheraandestroom.be/]
* '''Amuz''', Augustinus Muziekcentrum - Kammenstraat 81 - 2000 Antwerpen, gevestigd in de voormalige St Augustinuskerk, een voorbeeld van vroegbarokke architectuur. Binnen is er echter nogal wat trompe l'oeil te bespeuren, maw de marmer partijen zijn geschilderd en dus niet echt. Er kan niet alleen naar muziek geluisterd worden, de gerenoveerde kerk en winterkapel kunnen bezocht worden. De rondleiding dient wel aangevraagd te worden. Tel 03/229 18 00. [http://www.amuz.be]
* '''De zuiderkroon''', Theaterzaal, bedrijfsevenementen, Vlaamse Kaai 81, tel +32 3 229 1800.
* '''De Singel''' Internationaal Kunstcentrum van Antwerpen met programmatie van dans, muziek en architectuur. Desguinlei 25, tel 03/248 28 28.

Antwerpen heeft ook een goede poppen-en poesjenellentheatertraditie. De naam poesjenel is afgeleid van Pulcinella. Het zijn stangpoppen.
* '''De poesje''' (Poesje van Antwerpen) gevestigd in de Repenstraat. Tel:03 338 95 85. Dit is de oudste poesjenellenkelder. Dit theater werd in 19de eeuw opgericht door Louis Gustave Deschamps een Franse zeeman. Het repertorium bestaat uit: De leeuw van Vlaanderen, De neus en de Blote verdommenis, Romeo en Juliet, Isa Drolda en de Maegd van de Burchtgracht. Elke voorstelling heeft drie verhalen en het publiek kiest.
* ''' Straffen Toebak''' Grote Markt 5 in de 16de-eeuwse kelder van café Den Bengel. [http://www.straffentoebak.be] Traditie aan het oude poesjenellentheater is hier aan de orde. De volkse verhalen zijn voor volwassenen en worden in het dialect gebracht. Het theater speelt in het Antwerps dialect volkse humor voor groepen en volwassenen die elkaar kennen. Info en reservatie: tel +32 3 289 5095 of poesje@straffentoebak.be. 
* '''Poesje van de Lange Wapper ''' Stadswaag 20. Hier wordt onder meer geijverd voor het behoud van het Antwerps dialect en het in stand houden van de poesjetraditie. Info en boekingen: tel: 03/440 60 90 (na 18.00 uur). 
* '''Froe Froe''' [http://www.froefroe.be] Dit gezelschap toert rond en maakt gebruik van latex poppen in combinatie met rollen die door acteurs worden gespeeld. Namenstraat 7, tel +32 3 248 7221.
* '''Poppenschouwburg Van Campen''' Tel: +32 3 237 3716. Er zijn voorstellingen voor volwassenen in het dialect en kindervoorstellingen in het Nederlands.
* ''' 't Bengeltje '''[http://www.bengeltje.be] Hier zijn de kinderen van 3 tot 6 de doelgroep en er wordt gespeeld met handpoppen. 's Zondags zijn er interactieve voorstellingen.

===Cinema===
Vroeger waren er in Antwerpen tientallen grote en kleinere filmzalen met elk hun eigen karakter en uitstraling. (Rex - Metro - Savoy - Odeon enz). Pareltjes met veel bladgoud, ornamenten en pluchen zetels. Een ouvreuse wees je in het donker met haar lampje je zitplaats aan en in de pauze ging ze rond met ijs. Die romantiek is helaas voorgoed voorbij. Enkel zaal Roma geeft nog vaag een indruk van die verloren grootheid. We moeten ons tevreden stellen met de zalen van de grote concerns.

*'''Metropolis Antwerpen''', Groenendaallaan 394, 2030 Antwerpen, tel +32 3 544 3660 [http://www.kinepolis.be]
*'''Cartoon's''', Kaasrui 4-6. De thuishaven van de betere film, tel +32 3 232 9632.
*'''UGC''', Van Ertbornstraat 17, tel 0900/10 440. [http://www.ugc.be]

===Andere===
[[Bestand:AntwerpCS May 2012.jpg|thumb|Centraal Station]]
* '''Centraal Station''', het mooiste en grootste station van België dat gemoderniseerd en uitgebreid is geweest met een hogesnelheidslijn. Het prijskaartje bedroeg 1,2 miljard euro en de renovatie duurde 9 jaar. Het is misschien ook wel een van de mooiste gebouwen van België in een eclectische stijl. Let buiten op de speciale rustpunten, een knap staaltje van sterkteleer. Oorspronkelijk was het een eindstation, maar sinds de ondertunneling onder het Astridplein, richting Dam, kunnen de treinen verder rijden. Door het Amerikaanse weekblad Newsweek werd het Centraal Station Van Antwerpen bij de wereldtop van indrukwekkendste stationsgebouwen gerangschikt. Het behaalde een vierde plaats en moest St Pancras in Londen, Grand Central in New York en Chhatrapati Shivaji in Mumbazi laten voorgaan.

* '''Stripmuren''',
**Jan Bosschaert in de Wolstraat 
**Willy Vandersteen in de Korte Ridderstraat 
**Merho in de Paradijsstraat 
**Jan Van der Veken op de Eiermarkt 
**Ilah in de Keizerstraat 
**Dick Matena in de Korte Nieuwstraat
**Philip Paquet in de Leopold De Waelstraat
**Jommeke, aan het Frans Halsplein
**Brecht Evens, aan de Oever tussen Kloosterstraat en Hoogstraat

* '''Beiaardconcerten''', Geert D'hollander of een internationale gastbeiaardier speelt van 6 juli tot 30 september. Zondag van 15 tot 16 uur tot 1 september ook op maandagavond van 20 tot 21 uur en het hele jaar door op maandag, woensdag en vrijdag van 11 tot 12 uur. Er zijn een aantal favoriete plaatsen om naar de beiaard te luisteren, maar veruit de beste plaats is de Vlaeykensgang.

* '''Zirkstraat''', niet alleen is hier een zeer pittoreske Spaanse winkel El Valenciano die schitterende producten verkoopt, maar op nummer 27 bevindt zich ter hoogte van de eerste verdieping een bronzen bas-reliëf van een vagina. Deze verwijst naar het buurthuis Payoke dat hier ooit gevestigd was en actie voerde tegen vrouwenhandel en prostitutie.

* '''Botanische Tuin''', Leopoldstraat. De lager gelegen tuin van ongeveer 1 ha wordt langs de straatzijde begrensd door een arduinen balustrade met gietijzeren straatlantaarns. De tuin vindt zijn oorsprong in de Franse revolutie en later behoorde hij toe aan de apotheek van het daarnaast gelegen St Elisabethgasthuis. Als landschap werd hij in 1950 geklasseerd. Cactussen en tropische planten vinden onderdak in de serres. Er staan ongeveer 2000 planten en er werd een varenhoek voorzien voor alle inheemse varensoorten. De tuin is dagelijks en gratis toegankelijk tot 18 h.

===Even buiten Antwerpen===

* '''Openluchtmuseum Middelheim''' [http://www.middelheimmuseum.be], een permanent beeldenpark destijds geopend door bezieler burgemeester Craeybeckx. Bestaande uit Middelheim Hoog met oudere werken en Middelheim Laag met hedendaagse werken. Architect Renaat Braem (''Sire, België is het lelijkste land ter wereld'') bouwde in het park het paviljoen Braem waar kwetsbare beelden en tijdelijke tentoonstellingen onderdak vinden. De groene long van Antwerpen, net over de ring, bevat naast het Middelheimpark tevens Park Vogelzang, Nachtegalenpark en Den Brandt waar Jazz Middelheim om de twee jaar plaatsvindt.

* '''Huis Guiette''' - Populierenlaan 32- is de enige woning in België die door architect Le Corbusier werd gebouwd. Het huis/atelier werd in 1926 opgericht voor de schilder René Guiette. Kenmerkend zijn de grote glaspartijen en het open plan.

* '''Sint-Anneke''', ooit een lieflijk dorpje met de naam ''Vlaams Hoofd'' met een kursaal en een Belvédère waar de Antwerpenaar mosselen kwam eten, maar dat uiteindelijk Antwerpen Linkeroever werd. Le Corbusier had plannen om op LO een nieuwe stad te bouwen, maar dat ging niet door. Saaie hoogbouw voert nu de boventoon. Wat nog overblijft van vroeger is het strand en de wandeldijk. Je kan er wel gaan zwemmen in openlucht. Zwembad de Molen, Wandeldijk 40, Tel +32 3 219 1036. Er is een kinderbad en een ligweide. In 1955 werden de laatste resten van het dorp gesloopt, maar je hebt vanaf Antwerpen LO een panoramisch zicht op de stad Antwerpen en op de plage in de Scheldebocht is het aangenaam vertoeven. Te bereiken met tram 3, 5, 9 en 15 - station Frederik Van Eeden. De Sint Annatunnel beter bekend als de voetgangerstunnel verbindt de Sint Jansvliet in het centrum van de stad met het Frederik Van Eedenplein op linkeroever. De tunnel is 572 meter lang en werd ontworpen door Emile Van Averbeke. Het gebouw met de liften behoort tot de artdeco-stijl. Het staat op de plaats waar reeds in de 15de eeuw de afspanning De Roose stond en met zijn aanlegsteiger voor het veer Antwerpen verbond met het graafschap Vlaanderen. Vanaf 1745 deed het dienst als veerhuis tot het in 1929 als historisch monument werd geklasseerd om daarna, zoals wel meer gebeurt in Vlaanderen, te worden afgebroken voor de aanleg van de tunnel. Als je het gebouw uitkomt, heb je langs je rechterzijde een aangeplante boompartij en bijna tegen de Schelde staat een standbeeld van Koning Boudewijn van de Antwerpse beeldhouwer Wilfried Pas. Nog even verder kan de Boeienweide bezocht worden. Een tiental oude ankers en boeien werden in de weide tentoongesteld.

* '''Galgenweel''', In de wandelrichting Burcht is het ongeveer 4&amp;nbsp;km verwijderd van LO en een zeilparadijs van ongeveer 47 ha voor de liefhebber. Er mag ook gevist worden, maar het water is ongeschikt bevonden om te zwemmen of te baden.

* '''Burchtseweel''', is tussen 2008 en 2011 in opdracht van de Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel ingericht als natuurlijk getijdengebied. Dit ter compensatie voor de slikken en schorren die bij de bouw van de Oosterweelverbinding verloren zouden gaan. Naar de Burchtseweel is een bufferbekken aangelegd om bij noodweer water van de Laarbeek op te vangen.

* '''Natuurgebied Middenvijver''', geopend op 8 juni 2008. Dit gebied bestond oorspronkelijk uit opgespoten grond die in 1970 werd aangevoerd van havenwerken. Het vruchtbare polderlandschap veranderde als dusdanig van een waterrijk in een droog en dor gebied. Daar werd verandering in gebracht door de heraanleg van een grote waterplas en waterlopen. 38.000 bomen en struiken werden aangepland. Er lopen twee wandelpaden doorheen de Middenvijver. Wandelpad Reiger (blauw) en wandelpad konijn (geel). De paden mogen niet verlaten worden, honden moeten aan de leiband en de rust mag niet verstoord worden, dit alles met de bedoeling de broedplaatsen van de watervogels niet te verstoren. Middenvijver is gemakkelijk te bereiken met tram 15 (terminus Linkeroever) en tram 3.

* '''Fort Liefkenshoek''', gebouwd tijdens de tachtigjarige oorlog (1568-1648) en bedoeld om de stad Antwerpen te beschermen en te kunnen blijven bevoorraden. Spanjaarden, Hollanders, Fransen, Oostenrijkers en Duitsers hebben het indrukwekkende fort om beurten bezet. In vier kazematten is een expositie te bekijken en de renovatie van het fort wordt nog verder gezet. Te bereiken via N49/E34 - afrit Rotterdam - voorbij de Beverentunnel - eerste afrit Doel - op de rotonde de wegwijzer Fort Liefkenshoek volgen. Te bezoeken apr-okt wo-zo 09:30-17:00 en nov-mrt wo-vr 09:30-17:00 en za zo 13:00-17:00.

* '''Museum Stampe &amp; Vertongen''' gevestigd op de luchthaven van Deurne. Het toont gevechtsvliegtuigen uit de Eerste Wereldoorlog. Stampe was gevechtspiloot. [http://www.stampe.be]

* '''Voormalige BP Building''' Jan Van Rijswijcklaan 162. Dit gebouw uit 1960 is een ontwerp van de architect Leon Stynen en P de Meyer. Specifiek aan dit gebouw is het feit dat de centrale kolom die de nutsvoorzieningen bevat tevens de drager is waaraan alle verdiepingen met stalen kabels hangen. Het was de eerste Europese realisatie van dergelijk ophangsysteem. Het gebouw is dertien verdiepingen hoog. Schuin tegenover deze building bevindt zich Antwerp Expo. Gemakkelijk te bereiken met tram 2 (Halte Expo). In deze grote expositieruimten worden talrijke evenementen georganiseerd. De belangrijkste culturele manifestatie is wel de jaarlijkse Boekenbeurs van Vlaanderen waar lezers en schrijvers elkaar vinden. [http://www.boekenbeurs.be]

==Doen== 
* Verken de stad vanuit een '''boot''' (Flandria-boten aan het Steen) Een havenrondvaart met een Flandriaboot hoort bij Antwerpen zoals een Bolleke en de Kathedraal. Het is een prettige manier om vanaf de waterkant de haven te ontdekken. Vertrek en aankomst aan Havenkaai 14 naast de Londenbrug. De afvaarten vinden plaats van 1 mei tot 30 september, dagelijks om 13:30. Op vrijdag, zaterdag, zondag, feestdagen en tijdens de schoolvakanties om 10:30 en 13:30. Contact: Flandria, Steenplein 1, Tel +32 3 231 3100 [http://www.flandriaboat.com]
* Bezoek '''de Antwerpse haven'''. Een van de grootste ter wereld. De haven strekt zich uit over 14000 ha.
* Pik een van de vele festivals gedurende de '''Zomer van Antwerpen''' Tel +32 78 054 050 (enkel tijdens de festivalperiode) [http://www.zomervanantwerpen.be].
* Ga een rondje schaatsen op de schaatsbaan bij Het Steen tijdens de ''Winter van Antwerpen''
* Doe een '''Antwerpse Spookwandeling''' en beleef een bijzondere avond met Antwerp Ghostwalk [http://www.ghostwalk.be/]. Een in het zwart geklede man met dito hoge hoed neemt je mee naar vreemd aandoende plekken in oud Antwerpen en vertelt honderduit over Jan zonder Vrees en Lange Wapper die zich in allerlei gedaanten kon manifesteren. Vooral in een koude donkere winteravond is het zeer tot de verbeelding sprekend. Voor kinderen is er ook een aparte ''spookjeswandeling''. Tel: 03/224 85 20.
* '''Tocht met Jos en De Pekelteef.''' Jos Smos en zijn partner de Pekelteef, gewapend met trekzak, gitaar en mondharmonica geven een ludieke rondleiding door de oude stad. De start wordt gegeven op de Grote Markt. Enige kennis van het ''Antwaarps'' is een voordeel, maar geen vereiste. Reserveren is wel noodzakelijk. Tel +32 3 236 9586 of jos.hermans@telenet.be.
* Probeer te ontsnappen uit een kamer bij '''Exit Games'''. Teams van 2 en 6 personen worden opgesloten in een kamer, en moeten binnen 60 minuten uit die kamer zien te ontsnappen door aanwijzingen te zoeken en raadsels en puzzels op te lossen. Godefriduskaai 28, +32 3 233 5812 [http://www.antwerpclue.be]

* {{do
| name=De Kraakfabriek | alt= | url=https://kraakfabriek.be | email=hello@kraakfabriek.be
| address=Tavernierkaai, 5 | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Speel een spectaculaire escape room in het hartje van Antwerpen.
}}
* Een complete lijst van alle Casino's in Antwerpen vind je op [https://goksitesbelgie.be/ goksitesbelgie]. Beschrijving en aanbeveling van de Casinos SuperGame, Starcasino.be, Blitz.be, Panachee, Casino België en nog veel meer. Alsook alle contactgegevens en dergelijke zijn hier allemaal te vinden.
* {{do
| name=Antwerp Axe Throwing | alt= | url=http://www.antwerpaxethrowing.be | email=info@antwerpaxethrowing.be
| address=Sint-Jacobsmarkt 36 | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Antwerp Axe Throwing is de eerste en enige bijlwerpbar in België met interactieve geprojecteerde doelen/spellen.
}}
* '''[https://thesuspect.be The Suspect],''' Een unieke mix tussen stadspel en escaperoom. Start de missie vlak bij park Spoor Noord, en zoek je weg richting de escaperoom. The Suspect opende recent ook een nieuwe kamer gebaseerd op het televisie-programma De Mol.
===Begeleide fietstochten===
* {{do
| name=Antwerp by Bike | alt= | address= | directions= | phone= | email= | fax= | url=http://antwerpbybike.be | hours= | price=€15,00 | content=
}}
* {{do
| name=Antwerpen Averechts | alt= | address= | directions= | phone=+32 3 260 3939 | url=http://www.antwerpenaverechts.be | hours= | price= | lat= | long= | email=secretariaat@antwerpenaverechts.be | fax= | content=
}}
* {{do
| name=Baja Bikes | alt= | url=http://www.bajabikes.eu/nl/fietsen-in-antwerpen | email= | content= 
}}
* {{do
| name=Cyclant | alt= | url=http://www.cyclant.be | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=
}}

==Kopen==

===Winkelen===
De belangrijkste winkelstraat is de '''Meir''', tussen de De Keyserlei (aan het Centraal Station) en de Groenplaats (bij de Kathedraal). Dit is ook een van de meer bekende winkelstraten in België.

De oudste vermelding van de Meir is 1257, dus in 2007 bestond de Meir 750 jaar. De afgebrande stadsfeestzaal is weer open na een grondige restauratie. Het is nu een prachtig winkelcentrum geworden en men heeft niet gekeken op een vierkante meter bladgoud. Dit winkelcentrum maakt ook een verbinding tussen de Meir en het Hopland. Wanneer je op het einde van de Meir komt, gezien van het Centraal Station, kun je ook even naar links gaan, de '''Huidevettersstraat''' in. In deze straat vind je de betere merken terug. En wanneer je dan weer aan de verkeerslichten naar links gaat, kom je in de '''Schuttershofstraat'''. Deze straat, nabij de '''Bourlaschouwburg''', huisvest allerlei modehuizen. Vroeger werd dit het Quartier Latin genoemd. De bordelen voor de Frans sprekende bourgeoisie van Antwerpen bevonden zich hier. Wanneer je deze straat uitloopt, kom je automatisch aan de '''Wapper''' (Rubenshuis - Hortacafé) en '''Hopland''' (Designerkleding).

Wil je in hartje Antwerpen winkelen als in een vakantiedorpje, neem dan eens een van de straatjes rechts in de Huidevettersstraat; zo kom je in de '''Wilde Zee''' terecht, waar zich allerlei kleine gezellige winkeltjes bevinden. Probeer op het middenplein eens de beroemde gemberthee bij bioshop Lombardia. Starbucks (Amerika's grootste groep van koffiebars) heeft alleszins zijn recept gekocht!
Deze plaats werd de wilde zee genoemd omdat ondergronds verschillende riolen of ruien bij elkaar kwamen wat voor de nodige stroming zorgde. Bovengronds bevindt zich een groot beeld van een gekruisigde Christus. De pest was vroeger meermaals een spelbreker en afdoende remedies waren ongekend. Een Christusbeeld moest dan maar voor de nodige bescherming zorgen. Als je de Lombardenvest in loopt kom je bij het Huis A. Boon op nummer 2-4. Er worden handschoenen verkocht sinds 1884. Hun ontwerpen worden in Franse en Belgische ateliers gemaakt.
De steeds zeer verzorgde creaties in de etalage van chocolatier Burie (Korte Gasthuisstraat 3)hebben een onweerstaanbare aantrekkingskracht op de toeristen.
Loop de Korte Gasthuisstraat verder in. De Nieuwe Gaanderij verbindt de Korte Gasthuisstraat met de Huidevetterstraat en biedt onderdak aan tientallen kleine winkeltjes. Nog een beetje verder staat het beeldje van Den Deugniet. Laat je verleiden door de lekkernijen van bakkerij Goossens. Sinds 1884 is de bakkerij hier gevestigd en het is waarschijnlijk de oudste en bekendste bakkerij in Antwerpen. Roggeverdoemmekes, worstenbrood, koeken en vlaaien, je kan er niet voorbij, maar je moet wel in de rij gaan staan en geduldig aanschuiven tot je binnen kan.

Het alternatieve winkelen doe je voornamelijk in de '''Kammenstraat''' vlak bij de Groenplaats, maar ook talrijke trendy kledingswinkels zijn hier te vinden. De Kammenstraat is gemakkelijk te bereiken vanaf de Wilde Zee. Vlakbij is de '''Nationalestraat''' waar chique boetieks te vinden zijn.

Voor juwelen en goud van discutabele kwaliteit moet je rond het Centraal Station zijn. Koop nooit van individuen die je aanspreken op straat en je zogezegd een koopje kunnen aanbieden. Kwaliteit kun je onder andere vinden bij erkende juweliers in de diamantbuurt.

In de '''''Ploegstraat''' 25'' is er een weggeefwinkel, waar je dingen kunt brengen en nemen zonder enige geldtransactie. Open van ma-vr 14:00-18:00.

===Wekelijkse markten===
*Vogelmarkt: De Antwerpenaar zegt Vogelmarkt, niet Vogelenmarkt of Vogeltjesmarkt. Dit is de grootste markt en lokt elke zondag op het Theaterplein en de Oudevaartplaats van 08:00-13:00 duizenden kooplustigen. Er wordt o.a. pluimvee, bloemen, textiel en dergelijke verkocht. Sommige standwerkers maken van de verkoop van hun product een echte show.

*Vreemdelingenmarkt: Zelfde locatie maar op zaterdag van 08 tot 16 uur. Op deze markt waan je je in het zuiden. Aziatische en Spaanse snacks, Italiaanse kazen en deegwaren, Marokkaanse en Turkse specialiteiten, olijven en tapenades het is een zinnenprikkelende belevenis. Uitpuilende kramen vol vers exotisch fruit en groenten. Wie zin heeft in oesters en een glas witte wijn moet niet verder zoeken.

*Brocante: Lijnwaadmarkt elke zaterdag van 09 tot 17 uur. Een kleine markt naast de kathedraal met vooral zilverwerk.

*Rommel en antiekmarkt: Sint-Jansvliet, elke zondag van 09 tot 17 uur wordt het basketplein voor de ingang van de voetgangerstunnel omgetoverd in een antiekmarkt. Stap even verder de Kloosterstraat in. Hier bevinden zich talrijke zaken die tweedehands en antieke spulletjes verkopen.

*Vrijdagmarkt: Elke vrijdag van 09 tot 13 uur op de Vrijdagmarkt. Er wordt per opbod verkocht en dat gaat van kleding tot zaken uit faillissementen, fietsen of platen en ga zo maar door. Ook de omliggende roepzalen zijn zeker een bezoek waard. Reeds in de 16de eeuw werd dit pleintje aangelegd door stedenbouwkundige Van Schoonbeke met de bedoeling om tweedehandsgoederen te verkopen. In het midden van het plein staat een standbeeld van de Heilige Catharina, de patroonheilige van de voddenverkopers.

===Chinatown===
*Seing Thai Supermarket in de Van Wesenbekestraat 28. Een Thais grootwarenhuis, maar je kan er ook Vietnamese, Indonesische en andere Aziatische producten vinden.

*Sun Wah: een Chinese supermarkt met alle mogelijke en onmogelijke Aziatische producten. Van Wesenbekestraat 16.

==Eten==
{{stijl|De gebuikelijke indeling &lt;nowiki&gt;===Budget===, ===Gemiddeld=== en ===Duur===&lt;/nowiki&gt; wordt hier niet gevolgd.}}
Sinds 1985 worden ieder jaar op de eerste zaterdag van de lente, Seminikoeken, lichte zoete koeken bestrooid met sesamzaad en versierd met een flinterdunne afbeelding van Semini, uitgedeeld aan jonggehuwden bij het verlaten van het Antwerps Stadhuis. De Seminikoek is een hulde aan de oudste burger van Antwerpen wiens beeltenis al eeuwen lang te zien is boven de poort van het Steen.

'''Verloren maandag''' de traditie wil dat op de eerste maandag volgend op de zondag na Driekoningen, worstenbrood en appelbollen worden gegeten. Bij de bakkers ligt dan voornoemd lekkers in grote aantallen op de Antwerpenaren te wachten. Er wordt gezegd dat kleine zelfstandigen en cafébazen op deze dag hun vaste klanten trakteerden en dus eigenlijk op die dag zonder winst werkten, vandaar de naam verloren maandag.

Antwerpen is een aantal grootmeesters-chocolatiers rijk. Enkele hiervan zijn Bernard Proot (Del Rey-Appelmansstraat 5), Goossens (Goossens-Isabellalei) Lieven Burie (Burie-Korte Gasthuisstraat 3). Het zijn ambachtelijke kunstenaars die het vak tot ongekende hoogtes hebben gebracht. Topkwaliteit en exclusiviteit is hun antwoord op industriële chocolade. Antwerpen aandoen zonder hun producten te hebben geproefd is Antwerpen niet meegemaakt hebben.

===De hele dag===
* '''No1''' in de Hoogstraat. Hier kun je de beste frieten eten. Nog enkele zeer goede frituren zijn ''Haute Friture'', Vlaamse kaai 66 en ''Frituur Kattekwaad''in de Verbondstraat 112. 
* '''Best Frit Den Hoek''' aan de Anselmostraat 73, buurt van het oude Justitiepaleis is niet de bekendste van Antwerpen, maar wel de beste volgens Week-end Knack en Culinaire Ambiance.[http://www.bestfritdenhoek.be]
* Ga zeker niet naar de restaurants/bars rondom het Centraal Station, de prijs-kwaliteitverhouding is zeer slecht evenals de kwaliteit. Een uitzondering: restaurant '''Roma''', het oudste en beste Italiaanse restaurant van Antwerpen. 
* Probeer het in de restaurants van de '''Hoogstraat''' en de '''Oude Korenmarkt'''. Deze bevinden zich op slechts 2 minuten lopen vanaf de Grote Markt.
* '''De Foyer''', Komedieplaats 18. Een koepelvormige zaal in de oude Koninklijke Nederlandse Schouwburg. Het ontbijt is zeer lekker, maar reserveren is noodzakelijk.
* '''Kleinblatt''', Provinciestraat 206, 2018 Antwerpen. [http://ww.kleinblatt.be]  Elke dag, behalve zaterdag en op de Joodse feestdagen, kan je hier vanaf 6 uur terecht voor koosjer lekkers. In de bakkerij wordt toezicht gehouden door het rabbinaat. De kaastaart is onvergetelijk.
* '''Hoffy's''', Lange Kievitstraat 52, 2018 Antwerpen. Je kan ter plaatse eten, maar evengoed uithalen voor thuis. Alle mogelijke koosjere specialiteiten zijn verkrijgbaar. Gefilte fisch (gevulde karper) is er maar een van.
* '''Belgo Israel House''', Van Leriusstraat 1, 2018 Antwerpen. De koosjere wijn die verhandeld wordt is enkel door Joodse handen gegaan. Er zijn wijnen uit Israël, Frankrijk, Spanje en de VS.
* '''Herczl &amp; Gold''', Provcinciestraat 216, 2018 Antwerpen. Een klein winkeltje met een vreemde kaasmachine in de etalage. Er worden koosjere melkproducten verkocht. Achter de winkel ligt een ambachtelijke melkerij.

==='s Middags===
* Beroemd in Vlaanderen, vooral bij studenten, zijn de smoskes, belegde broodjes. De beste vind je bij &quot;Jean-Pierre&quot; (''Grote Kauwenberg 7''), helaas gesloten tijdens het weekend.
* 's middags wordt er ook wel eens richting crèmerie (ijssalon) getrokken voor bijvoorbeeld een Dame Blanche of een Brusselse wafel.
* '''[https://hongerig.be/lijst/2000-antwerpen-wafelhuis-van-hecke/ Wafelhuis Van Hecke]''', Nationalestraat 88.
* '''Désiré de Lille''', Schrijnwerkerstraat 16.
* '''Antoon Van Dijck''', Grote Markt 4. De kunstschilder Antoon Van Dijck werd in dit pand geboren.
* '''OAAS''' [https://oaas.be/], Kronenburgstraat 14. Een slow-down club met vegetarisch en veganistisch menu.

==='s Avonds===
*'''Thai Thai Simple''' +32 3 293 6642 [http://www.thaithaisimple.be]. Amerikalei 72. Vers en eenvoud zijn de sleutelwoorden.
*'''Belinda Indonesian restaurant (BIR)''' +32 3 345 4259 [http://www.belinda-indonesian.be]. Suikerrui 16. Authentiek Indonesische keuken van mild tot pittig gekruid.
*'''Sombat''' +32 3 226 2190 [http://www.sombat.be]. Vleeshuisstraat 1. Thaise haute cuisine
* '''Da Giovani''', [http://www.dagiovanni.be]. Relatief goede prijs-kwaliteitverhouding, erg toeristisch. 20% korting voor studenten. Een goed familierestaurant. De obers zullen je in het Italiaans aanspreken op straat en hun restaurant aanprijzen.
* '''Hilton-hotel''' Het beroemde hotel heeft ook zijn eigen restaurant. Beroemde gasten: onder andere de tenor Luciano Pavarotti, die echter zijn eigen eten klaarmaakte op zijn kamer.
* '''Govinda's garden''' (''Amerikalei 184'') is het restaurant van de Krishna's. Ze serveren gezond macro-biotisch voedsel voor een laag bedrag.
* '''Mezze-Cafe Varelli''' (Plantinkaai 15). Hoogstaande kwaliteit vanuit de moderne Griekse keuken waar men enkel met verse producten werkt, contrasterend met de traditionele blauw-witte monsters met de traditionele sirtaki-muziek en even afgezaagde namen als &quot;parthenon&quot; en muren bekleed met de foto's van de Akropolis.
*'''Pomphuis''' In dit gebouw was het pomphuis van droogdok 7 gevestigd. Sinds 2002 is er in het gerestaureerde gebouw een café-restaurant. De technische installaties om het water uit de dokken te pompen zijn bewaard gebleven.

==Uitgaan==
De Antwerpse binnenstad telt bijna 4000 cafés en restaurants. Op [http://www.cafeplan.be] vind je een overzicht van de cafés.

* '''Kulminator''', Vleminckveld 32 - volgens ratebeer.com het beste café ter wereld. Ongeëvenaarde keuze aan bieren, ook van verschillende jaargangen.
* '''Cotton Fields''', nu Gruunplaats - gezellig blues-cafeetje op de Groenplaats. Leuk terras. Tijdens de weekends live optredentjes die altijd een pak volk aantrekken. Gekend om z'n koffie met likeurtje.
* ''' 't Waagstuk''', Stadswaag 20 - gekend om zijn Belgisch bier. 
* '''Berlin''', Kleine Markt 1 - trendy gelegenheid in het centrum van de stad.
* '''De Muze''', Melkmarkt 15 - jazzcafé op de Melkmarkt. Gemoedelijke atmosfeer met op regelmatige basis live (jazz)muziek. Behalve de typische Belgische bieren kunnen de koffieliefhebbers genieten van een echte Italiaanse espresso of een grotere &quot;Koffie Vertreek&quot;. Dit was het café waar in de jaren 1960 de zanger Ferre Grignard optrad en met zijn liedjes ''Ring Ring I've got to sing'' en ''Drunken Sailor'' de wereld veroverde. 
* In''' 't Paeters Vaetje''', Blauwmoezelstraat 1, in de schaduw van de kathedraal, kun je kiezen uit meer dan honderd verschillende biersoorten. Bij mooi weer is het aangenaam buiten zitten.
* '''De Pelgrom''', Pelgrimsstraat 15, café in een oude ondergrondse opslagplaats, met middeleeuwse decoratie. 
* '''De Rots''', Grote Markt, metal-music-café aan de kathedraal met bijhorende cd-winkel en met veel optredens.
* '''Oud Arsenaal''', Maria Pijpelincxstraat 4, oud bruin café met een voorliefde voor echte geuze en kriek (zeker tien verschillende op de kaart), elke maand een ander bier van de maand.
* '''Quinten Matsijs''', Moriaanstraat 17, oudste café van Antwerpen (17de eeuw).
* '''Café Beveren''', Vlasmarkt 2, volkscafé met werkend '''Decap-orgel''' en jukebox.
* '''De Duifkes''', Graanmarkt 5, Bruin café, Stella , Koninck, Hoegaarden en bokes met soep zijn hier de specialiteiten.
* '''Entrepot du Congo''', Vlaamse Kaai 42, praat- en eetcafé aan de gedempte Zuiderdokken.
* '''De Post''', Groenplaats 26, ongedwongen eetcafé met terras.
* '''Het vermoeide model''', Lijnwaadmarkt 2, café met een klein dakterras om naar de beiaard te luisteren op maandagavond. Een kathedraalplakker (woning die tegen de kathedraal is gebouwd)
* '''De Groote Witte Arend''', Reyndersstraat 18. Op de binnenplaats staan houten banken en tafels om te genieten van een van de 100 biertjes die hier te verkrijgen zijn of te genieten van streekgerechten met bier. Deze 16°eeuwse woning herbergt een kapel want het was een tijdje een nonnenklooster.
* '''Huisbrouwerij 't Pakhuis''', Vlaamse kaai 76.
* '''De Vagant''', Reyndersstraat 25, bruine kroeg met meer dan 200 Belgische jenevers. De Vagant herbergt op de eerste verdieping een klein museum over de Antwerpse stokerijen. Aan de overkant van de straat verkoopt de slijterij meer dan 400 jenevers en enkele betere bieren.
* '''Zeezicht''', Dageraadplaats 7-8. Te bereiken met tram 11. Volkse gezellige kroeg. Elke maand wordt een zwaar bier in de aanbieding gezet voor 2,50 EUR.

===Clubs===
* '''Publik''', [http://www.publik-antwerp.be/]. Zeer populair bij studenten.
* '''Café D'Anvers''', [http://www.cafe-d-anvers.com]. Op donderdag is deze club gratis toegangkelijk vanaf 16 jaar
* '''Nanno''', [http://www.nanno.be/]. Nanno sur l'o is een club gevestigd in een boot aan de Sint Laureiskaai. Op vrijdagavond is de club het decor voor Deja-Vu [http://www.deja-vu.be/], een urban club concept. Deja-Vu resident DJ's zijn: DJ Nicolaz, TLP en Mystique. Een lidkaart van Blue Flame [http://www.blueflame.be/] is echter nodig om binnen te kunnen.
* '''Red &amp; Blue''', [http://www.redandblue.be/]. Gericht op homoseksuele mannen op zaterdag, maar op andere avonden een gewone club.
* '''Noxx''', [http://www.noxx.be/].
* '''Café Capital''', [http://www.cafecapital.be]. Gelegen in het stadspark, vooral alternatiever publiek. Werd gesloten na een brand. Heropening is gepland.

===Specialiteiten===
* De Koninck (verkrijgbaar in vier verschillende glazen: &quot;bolleke&quot;, &quot;prinske&quot;, &quot;prinseske&quot; en &quot;handje&quot; [nieuw sinds 2008]), bier gebrouwen in Antwerpen (hoek Mechelsesteenweg-Boomgaardstraat). De brouwerij viert haar 175ste verjaardag.
* Antwerpse handjes: Kleine koekjes in de vorm van een hand. Deze koekjes, gemaakt met boter, amandelen, suiker en eieren, zagen het levenslicht in de bakkerij van de Antwerpse bakker Jos van Hakker in 1934. In 1970 kwam een chocolade versie met een vulling van marsepein in de handel.
* Elixir d'Anvers: Deze weldoende goudkleurige likeur die al bestaat sinds 1863, wordt bereid op basis van 32 planten en kruiden. (stokerij &quot;de Beukelaar&quot;, Haantjeslei 132) [http://www.fx-debeukelaer.be]  De Elixir d'Anvers wordt in 4 fasen bereid: Maceratie - Distilatie - Bereiding in de autoclaaf en de rijping in oude eiken vaten. Het productieproces neemt ongeveer 5 maanden in beslag. F.X. de Beukelaer is een van de oudste en bekendste likeurstokerijen van België. Antwerpenaren noemen het een paardenmiddel en dat is inderdaad ook zo want het drankje werd ook gebruikt bij paarden met koliek.
* Kleding ontworpen door '''the Antwerp Six''' (Ann Demeulemeester, Walter Van Beirendonck, Dirk Bikkembergs, [http://www.driesvannoten.be/ Dries Van Noten], Marina Yee en Dirk Van Saene).
* Koffie Verheyen: [http://www.koffie-verheyen.be] erkend als streekproduct door VLAM (Vlaams Centrum voor Agro-en visserijmarketing) en de Europese Unie. Deze Antwerpse koffie wordt gekenmerkt door zijn medium branding en zijn body. August Van de Wielelei 15, 2100 Deurne. Tel +32 3 353 0392.
*Arabiertjes of Roodthooftjes: snoepjes met koffiesmaak verpakt in papiertjes met een tekening van een Moor erop. De snoepjes en de tekening zijn beide een product van Louis Roodthooft. Zijn bedrijf in de Lange Leemstraat 374 is gevestigd in een geklasseerd jugendstilgebouw. Tel +32 3 230 6599.

==Overnachten==
Antwerpen telt 55 vergunde hotels. Deze moeten de eisen van Toerisme Vlaanderen respecteren. Toerisme Vlaanderen controleert hen en deelt de sterren uit. Er zijn ook 5 vergunde hotels zonder ster.

===Budget===
* [http://www.mabuhay.be Antwerp Mabuhay Lodgings]. Bed en Breakfast, gastenkamer in een leuke buurt van Antwerpen - Zurenborg. Top score op [http://www.tripadvisor.com/Hotel_Review-g188636-d632878-Reviews-Antwerp_Mabuhay_Lodgings_Guestroom_and_Furnished_Studio-Antwerp_Antwerp_Province.html TripAdvisor]
* '''abhostel''', [http://www.abhostel.com]. Een kleine trendy jeugdherberg. Voor backpackers, door backpackers.
* '''Het scoutshuis''', [https://www.hopper.be/nl/jeugdverblijf/het-scoutshuis]. Een scouting-jeugdherberg die open is voor iedereen en goedkoop onderdak aanbiedt, aan de rand van het centrum.
* '''Camping Vogelzang''', (''Vogelzanglaan 7-9''). 10 minuten buiten het centrum (met de tram) en perfect voor reizigers met een krap budget. 
* '''Pulcinella''', [http://www.jeugdherbergen.be/nl/antwerpen] Jeugdherberg van de Vlaamse Jeugdherbergen, midden in het centrum. 
* '''Boomerang''', [http://boomerang-hostel.hotels-antwerpen.net]. Een jeugdherberg dicht bij het centrum.
* '''Heksenketel''', [http://www.heksenketel.com]. Een jeugdherberg dicht bij het centrum.
* '''Vrienden op de Fiets''', drie adressen voor toeristen die fietsend of wandelend doorheen België reizen, [http://www.vriendenopdefiets.nl]
* '''Hotel Monico''' Hotel zonder ster, verouderd maar proper. €60,00 voor een kamer voor 2 personen met ontbijt. Dicht bij het Centraal Station en de Zoo. Koninging Astridplein 34 Tel +32 3 225 0093.
* '''Rubenshof''' Hotel met 1 ster. Een familiehotel met 22 kamers gevestigd in een art-nouveau herenhuis met oude beschilderde plafonds en glasramen. Verouderd maar proper. €52,00 voor een kamer voor 2 personen zonder badkamer maar met ontbijt, €76,00 met badkamer. Het hotel ligt dicht bij het Vlinderpaleis (nieuw justitiepaleis) en het museum voor Schonen Kunsten.
* '''The Swan B&amp;B''', [http://www.theswan.be]. Overnacht in alle rust in een volledig uitgerust appartement vlakbij het historisch hart van de stad. Vanaf 65€.

===Gemiddeld===
* {{sleep
| name=Lindner Hotel Antwerpen | alt= | url=https://www.lindner.de/nl/antwerpen-hotel-city-lounge/aankomst.html | email=info.antwerpen@lindnerhotels.be
| address=Lange Kievitstraat 125 | lat=51.21334 | long=4.42290 | directions=
| phone=+32 3 2277700  | tollfree= | fax= +32 3 22777 01
| checkin= | checkout= | price=
| content=Dit hotel is perfect gelegen in het kloppend hart van Antwerpen.}}

*  {{sleep
| name=Ramada Plaza | alt= | url=https://ramadaplaza-antwerp.com/ | email=info@ramadaplaza-antwerp.com
| address=Desguinlei 94 | lat=51.19463 | long=4.40636 | directions=
| phone=+32 3 2448211 | tollfree= | fax= 
| checkin= | checkout= | price=
| content=215 mooie kamers aan de binnenring van Antwerpen met eigen restaurant en bar}}

* {{sleep
| name=Crowne Plaza | alt= | url=http://www.cpantwerpen.be/ | email=info@cpantwerp.com
| address=Gerard le Grellelaan 10 | lat=51.19031 | long=4.40407 | directions=
| phone=+32 3 2597500 | tollfree= | fax= 
| checkin=15:00 | checkout=12:00 | price=vanaf €92,15 per nacht
| content=Grootste hotel van Antwerpen aan de binnenring van Antwerpen}}

* {{sleep
| name=Van der Valk Antwerpen | alt= | url=https://www.vandervalkantwerpen.be/ | email=info@antwerpen.valk.com
| address=Luitenant Lippenslaan 66 | lat=51.20915 | long=4.44612 | directions=
| phone=+32 3 2359191 | tollfree= | fax= 
| checkin= | checkout= | price=
| content=Mooi hotel aan de binnenring van Antwerpen}}

* {{sleep
| name=Theater Hotel | alt= | url=https://www.theater-hotel.be/ | email=info@theater-hotel.be
| address=Arenbergstraat 30 | lat=51.21524 | long=4.40825 | directions=
| phone=+32 3 2035410 | tollfree= | fax= 
| checkin= | checkout= | price=
| content= 4 sterren hotel in het hartje van Antwerpen. De Koninklijke Nederlandse Schouwburg, Arenbergschouwburg en het Echt Antwaarps theater zijn vlak om de hoek.}}

* {{sleep
| name=Hotel Rubens | alt= | url=http://www.hotelrubensantwerp.be/antwerpen/hotelrubens/ | email=
| address=Oude Beurs 29 | lat=51.22163 | long=4.40161 | directions=
| phone=+32 3 2224848  | tollfree= | fax= +32 3 2251940 
| checkin= | checkout=12:00 | price=
| content='''Hotel Rubens'''; In de Oude Beurs, dicht bij de Grote Markt, een van de oudste straten van Antwerpen vind je het erfgoedhuis Den Wolsack. Sack verwijst naar doodlopend straatje. In de veertiende eeuw wordt er reeds verwezen naar dit huis. Achter in de tuin bevindt zich de Hofkamer naar een ontwerp, zo vermoedt men althans, van architect Engelbrecht Baets. Een eerste unicum: op de eerste verdieping bevindt zich het boekentoilet waarvan de wanden en de zitplaats bestaan uit leren boekbanden (momenteel niet te bezichtigen). Een tweede unicum: op het gelijkvloers is de grootste in België op doek geschilderde plafondschildering met een voorstelling van de goden op de olympusberg (momenteel in restauratie) te zien. Het uurwerk op de gevel is van dezelfde ontwerper die het uurwerk van de kathedraal bouwde. Naast dit Erfgoedhuis is Hotel Rubens gelegen.}}

===Duur===
* {{sleep
| name=Hilton Hotel Old Town | alt= | url=http://www.hiltonhotels.com/nl_NL/belgie/hilton-antwerp-old-town/ | email=antwerp.reservations@hilton.com
| address=Groenplaats 32 | lat=51.21924 | long=4.40238 | directions=
| phone=+32 4 228 8111 | tollfree= | fax= 
| checkin=14:00 | checkout=12:00 | price=
| content=}}

==Contact==
Sommige cafés hebben ook wireless access en rekenen hier ongeveer €5,00 per uur voor. Enkele van deze cafés: Café Zürich (''Verlatstraat 2''), Bozart (''Leopold De Waelplaats'') en Ultimatum (Grote Markt 8).

* '''2Zones''' [http://www.2zones.be] Prima service. Ze vragen €4,50 per uur voor alles dat je kan doen; printen, scannen, cd's branden, camera's uitlezen, etc...
* '''Poolplanet''' [http://www.poolplanet.com] 6 computers, €1,00 per half uur. Printen kan.
* In de '''bibliotheek''' [http://www.antwerpen.be/eCache/BTH/253.cmVjPTE2ODEx.html] is internet behoorlijk goedkoop. Veel opties zijn echter uitgeschakeld en printen is niet mogelijk.

== Taal ==
Antwerps is het dialect van het Nederlands dat in de stad Antwerpen en omgeving wordt gesproken. Het behoort tot de Brabantse dialectgroep, maar heeft door de stedelijke en historische context eigen kenmerken ontwikkeld.[https://authentiekeavonturen.nl/antwerpen-een-culturele-reis/#Antwerpse-Dialect-Taal] Het Antwerps verschilt van andere Vlaamse dialecten door zijn typische klanken, woordenschat en grammatica, en heeft een levendige cultuur rond straattaal, humor en volksmuziek (zoals in het werk van Wannes Van de Velde of &quot;Antwerpse liedjes&quot;).

=== Kenmerken ===

* '''Klankverschillen''': Zo wordt de Nederlandse &quot;ui&quot; vaak als &quot;èè&quot; uitgesproken (bv. &quot;huisdier&quot; → &quot;hèèsdeer&quot;).
* '''Typische woorden''': &quot;Schoon&quot; (mooi), &quot;peird&quot; (paard), &quot;allez&quot; (kom op).
* '''Invloeden''': Door migratie en handel heeft het Antwerps ook invloeden uit het Jiddisch (&quot;sjacheren&quot;) en Frans (&quot;bakske&quot; voor kopje).

=== Cultuur en Erkenning ===
Het Antwerps speelt een belangrijke rol in lokale identiteit, van carnavalstoeten tot theater (bv. de Antwerpse volkstoneelgroepen). Hoewel het geen officiële status heeft, wordt het in informele contexten veel gebruikt. Sinds de 20e eeuw neemt het gebruik af door standaardisering van het Nederlands, maar het blijft zichtbaar in straatnamen, muziek en folklore.

==Veiligheid==
De meeste gedeelten van Antwerpen zijn veilig. Sommige wijken kunnen beter worden vermeden in de avond, wijken zoals Stuivenberg, Seefhoek, Oud-Berchem (binnen de Ring), Borgerhout (binnen de ring). Alle toeristische gedeelten zijn veilig, ook 's nachts. Gebruik echter uw gezond verstand, en maak niet te veel lawaai 's nachts (buren en politie zijn hier streng op).

Natuurlijk gelden ook in Antwerpen alle waarschuwingen zoals ze in andere steden gelden.

==Rondom==

Aangezien Vlaanderen (en België) niet zo groot is, is het vrij makkelijk om de trein te nemen en een andere stad te bezoeken. Een dagtrip naar de vele steden in de buurt is dan ook goed mogelijk. Probeer jezelf wel voor te bereiden, want alles uitzoeken op de dag zelf kan lastig zijn.

* [[Amsterdam]] — bekend om zijn grachten, een grote hoeveelheid fietsen en coffeeshops
* [[Brugge]] — een zeer mooie oude stad; vaak ook het &quot;Venetië van het noorden&quot; genoemd omdat er zoveel rivieren doorstromen
* [[Brussel]] — de hoofdstad van België met de Grote Markt, Manneken Pis, de Europese wijk en het Atomium
* [[Gent]] — een moderne stad met een prachtig middeleeuws centrum
* [[Parijs]] — de lichtstad, twee uur weg met de Thalys
* [[Rijsel]] — bekend om zijn grootste boekhandel van Europa (&quot;Le furet du Nord&quot;)
* [[Zeeland]] — waar de Schelde de Noordzee bereikt; ongeveer een uur per trein, met een overstap in Nederland

{{Brui}}
{{Navigatie Regio's van Antwerpen (provincie)}}
{{IsIn|Antwerpen (provincie)}}
{{geo|51.239|4.403|zoom=10}}</text>
      <sha1>sf4hu0dnl7i76kce6pwc3061v5per8i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Beieren</title>
    <ns>0</ns>
    <id>344</id>
    <revision>
      <id>161006</id>
      <parentid>159113</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T11:58:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kuddekop</username>
        <id>16724</id>
      </contributor>
      <origin>161006</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4989" sha1="b5wmfkhm0f9irsd1fw3fhbcet5d6qsx" xml:space="preserve">{{pagebanner}}
'''Beieren''' is een deelstaat in [[Zuid-Duitsland]].

==Regio's==
* Oberbayern
* Franken

==Steden==
[[Bestand:Maximilianeum München (Munich).jpg|thumb|Monachium: Maximilianeum]]
[[Bestand:Neuschwanstein 2011.JPG|thumb|Een bekende bezienswaardigheid is slot Neuschwanstein bij Füssen]]
*[[München]] - Hoofdstad van Beieren.
*[[Bayreuth]] - Festivalstad in Opper-Franken (''Oberfranken'').
*[[Bamberg]] - Historische stad.  De hele stad Bamberg staat op de [[Unesco-Werelderfgoed|UNESCO-Werelderfgoedlijst]].
*[[Dachau]] - Locatie van het eerste nazi-concentratiekamp in Duitsland en een mooie, bezienswaardige oude stad.
*[[Augsburg]] - Belangrijke middeleeuwse stad.
*[[Fürth]] - Kleine stad, dicht bij Neurenberg in het noorden.
*[[Neurenberg]] (''Nürnberg'') - Een stad van speelgoed, die beroemd is om kerstmarkten en de beruchte nazi-partij-bijeenkomsten en het tribunaal na de oorlog.
*[[Passau]] - Kleine, mooie universiteitsstad aan de Oostenrijkse grens.
*[[Regensburg]] - Stad aan de oevers van de Donau, de binnenstad staat op de [[Unesco-Werelderfgoed|UNESCO-Werelderfgoedlijst]].
*[[Würzburg]] - Prachtige, aantrekkelijke universiteitsstad in het noordwesten van Beieren.
*[[Rosenheim]] - Kleine stad in het zuidoosten van Beieren, aan de voet van de Alpen.
*[[Rothenburg ob der Tauber]] - Stad in de Franken-regio van Beieren, bekend om zijn goed bewaarde middeleeuwse oude stad.
*[[Bad Reichenhall]] - Klein kuuroord in de Alpen.

==Andere bestemmingen==
*[[Ammersee]]
*[[Berchtesgaden]] - Ski- en zomerplaats in het zuidoosten nabij Salzburg.
*[[Chiemsee]] - Grootste meer van Beieren, compleet met Slot Herrenchiemsee, gebouwd naar het voorbeeld van het Kasteel van Versailles en bergachtige achtergrond.
*[[Erding]] - Beroemd om &quot;Erdinger Weissbier&quot;
*[[Garmisch-Partenkirchen]] - Zie de hoogste berg in Duitsland (Zugspitze), skigebied ten zuiden van München: ook als gastheer voor de Olympische Spelen.
*[[Kloster Andechs]] - Klooster dat beroemd is om zijn bier.
*[[Konigsee]] - Diepste meer in de Alpen nabij Berchtesgaden.
*[[Lindau]] - Het Beierse haven-&quot;eiland&quot;-stad op het Bodenmeer.
*[[Mittenwald]] - Beroemd om zijn mooi beschilderde huizen en passiespelen.
*[[Oberammergau]] - Beroemd om geschilderde huizen, houtgesneden beelden en de tienjarige passiespelen.
*[[Rottach-Egern]] - Deftigste plaats in Beieren.
*[[Schongau (Duitsland )|Schongau]] is een onderdeel van de zogenaamde  &quot;[[Romantische Strasse]]&quot;.
*[[Schwanngau]] - Bezoek kasteel Neuschwanstein [https://www.neuschwanstein.de/english/index.htm], het &quot;Walt Disney-kasteel&quot;.
*[[Starnberg]] - Ligt aan een heel mooi meer.
*[[Tegernsee]] - Zeer deftige plaats in de Beierse Alpen.
*[[Füssen]] - Stad die rijk is aan cultuur en kunst, en slechts een paar kilometer van het beroemde Schloss Neuschwanstein.

==Landschappen==
* [[Beierse Woud]] - Lokaal wordt het &quot;Bayrisch Sibiria&quot; genoemd, om voor de hand liggende redenen.

==Info==

==Taal==
Uiteraard is de taal die hier gesproken wordt Duits, echter het Beierse dialect is vrij moeilijk te verstaan (zelfs voor Duitsers). In de grote steden (vooral in München) waar veel toeristen komen, kun je over het algemeen ook met Engels terecht.

==Arriveren==
===Per vliegtuig===
De deelstaat Beieren heeft twee belangrijke vliegvelden: [[München]] en Neurenberg.
Zie bij de betreffende steden voor meer informatie.

===Per trein===
[http://www.bahn.de Deutsche Bahn] exploiteert de langeafstandsverbindingen binnen Duitsland. De ICE treinen rijden vanuit München en Neurenberg naar o.a. Keulen, [[Hamburg]], [[Stuttgart]] en [[Berlijn]]. Internationale treinen (EuroCity) rijden er o.a. naar [[Wenen]], [[Salzburg (stad)|Salzburg]], [[Innsbruck]], [[Zürich]] en [[Praag]].

===Per auto===
Beieren wordt goed ontsloten door de overbekende Duitse Autobahnen.
Belangrijke autobahnroutes zijn:

*A3 Nederlandse Grens (Zevenaar)-[[Frankfurt]]-[[Neurenberg]]-[[Passau]](Oostenrijkse grens).
*A7 Oostenrijkse Grens-[[Fussen]]-[[Ulm]]-[[Kassel]]-[[Hamburg]]-Deense Grens.
*A8 [[Karlsruhe]]-[[Stuttgart]]-[[München]]-[[Salzburg (stad)|Salzburg]]
*A9 [[Berlijn]]-[[Neurenberg]]-[[München]]

==Rondreizen==

===Per trein===
[http://www.bahn.de Deutsche Bahn] verzorgt het treinverkeer op de meeste spoorlijnen in Beieren.

Daarnaast verzorgt [http://www.arriva.de Arriva Deutschland] de dienst van [[München]] naar [[Lindau]] ([http://www.mobil-mit-alex.de &quot;Alex&quot;/Allgau Express]) en de internationale treinverbinding [[München]]/[[Neurenberg]]-[[Praag]].

[http://www.blb.info Berchtesgadener Landesbahn], een dochter van Arriva, exploiteert de spoorlijn tussen [[Berchtesgaden]], Freilassing en [[Salzburg (stad)|Salzburg]].

De [http://www.bayerische-oberlandbahn.de Bayerische Oberlandbahn] verzorgt het lokale verkeer tussen [[München]], [[Tegernsee]] en [[Bayrischzell]].

==Bekijken==

===Routes===

==Doen==

==Eten==

==Uitgaan==

==Veiligheid==

==Rondom==

{{IsIn|Zuid-Duitsland}}
{{Str}}
{{Navigatie Regios van Duitsland}}</text>
      <sha1>b5wmfkhm0f9irsd1fw3fhbcet5d6qsx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Eindhoven Airport</title>
    <ns>0</ns>
    <id>963</id>
    <revision>
      <id>161004</id>
      <parentid>149172</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T11:55:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-51303-08</username>
        <id>17879</id>
      </contributor>
      <comment>/* Arriveren */ Item toegevoegd: per taxi ii taxi</comment>
      <origin>161004</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3948" sha1="s6f0derr5g8bhav0cnqy6s0bn0trg8e" xml:space="preserve">{{Pagebanner}}
'''Eindhoven Airport'''[http://www.eindhovenairport.nl/] is het vliegveld ten westen van de stad [[Eindhoven]] in de provincie  [[Noord-Brabant]].

==Info==
Vanaf dit vliegveld kan er gevlogen worden naar verschillende luchthavens in [[Europa]], [[Turkije]] en [[Marokko]].

==Oriëntatie==

==Arriveren==
Het vliegveld ligt buiten Eindhoven en is alleen per auto, bus (lijn 401 naar het NS station in 10 a 20 min.)) of taxi te bereiken. [[Amsterdam]] heeft een rechtstreekse busverbinding met het vliegveld.
* {{listing
| name=per taxi ii taxi | alt=per taxi | url=http://www.taxiii.be | email=info@taxiii.be
| address=Molenstrat 208 | lat= | long= | directions=hoe je de plaat kan berieken met taxi
| phone=+32484286333 | tollfree=
| hours= | price=
| lastedit=2026-09-22
| content=
}}

==Bekijken==

==Doen==

==Kopen==

==Eten==
* '''Restaurant Belvedair''' 

==Uitgaan==

==Overnachten==
* Op letterlijk 2 minuten lopen van de terminal is het '''Novotel'''; Anthony Fokkerweg 101, 5657EJ, Eindhoven; Tel: (+31)40/2526575
Kamers verkrijgbaar vanaf +/- €67,-

==Communicatie==
Op Eindhoven Airport biedt T-Mobile hotspots aan.

==Vluchtinformatie==
De volgende locaties worden aangedaan vanaf Eindhoven Airport:

&lt;table class=&quot;content&quot; cellspacing=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;3&quot; rules=&quot;none&quot; width=&quot;400&quot; border=&quot;0&quot; frame=&quot;void&quot;&gt;&lt;tr bgcolor=&quot;#f6f3ec&quot;&gt;&lt;td width=&quot;122&quot;&gt;&lt;p&gt;&lt;span class=&quot;kop-tekst&quot;&gt;'''Bestemming'''&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td width=&quot;99&quot;&gt;&lt;p&gt;&lt;span class=&quot;kop-tekst&quot;&gt;'''Vertrekdag'''&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td width=&quot;59&quot;&gt;&lt;p&gt;&lt;span class=&quot;kop-tekst&quot;&gt;'''Airline'''&lt;/span&gt; &lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td width=&quot;72&quot;&gt;&lt;p&gt;&lt;span class=&quot;kop-tekst&quot;&gt;'''Frequentie'''&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr valign=&quot;top&quot;&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;[[Londen]] Heathrow &lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;ma,di,wo,do,vr&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;KLM&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;3x per dag&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr valign=&quot;top&quot; bgcolor=&quot;#f6f3ec&quot;&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;[[Londen]] Stansted &lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;dagelijks&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Ryanair&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;2x per dag&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr valign=&quot;top&quot;&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;[[Barcelona (stad)|Barcelona]] (Girona) &lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;dagelijks&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Ryanair&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;1x per dag&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr valign=&quot;top&quot; bgcolor=&quot;#f6f3ec&quot;&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;[[Rome]] (Ciampino) &lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;dagelijks&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Ryanair&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;&lt;span&gt;1x per dag&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr valign=&quot;top&quot;&gt;&lt;td&gt;[[Malaga (stad)|Malaga]]&lt;/td&gt;&lt;td&gt;di,wo,do,vr,zo&lt;/td&gt;&lt;td&gt;Transavia&lt;/td&gt;&lt;td&gt;1x per dag &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr valign=&quot;top&quot; bgcolor=&quot;#f6f3ec&quot;&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;[[Milaan]] (Bergamo) &lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;dagelijks&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Ryanair&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;1x per dag&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td&gt;[[Marseille]] (Provence)&lt;/td&gt;&lt;td&gt;dagelijks&lt;/td&gt;&lt;td&gt;Ryanair&lt;/td&gt;&lt;td&gt;1x per dag &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr bgcolor=&quot;#f6f3ec&quot;&gt;&lt;td&gt;[[Madrid (stad)|Madrid]]&lt;/td&gt;&lt;td&gt;dagelijks&lt;/td&gt;&lt;td&gt;Ryanair&lt;/td&gt;&lt;td&gt;1x per dag &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr valign=&quot;top&quot;&gt;&lt;td&gt;[[Boedapest]]&lt;/td&gt;&lt;td&gt;di,do,za,zo&lt;/td&gt;&lt;td&gt;Wizzair&lt;/td&gt;&lt;td&gt;1x per dag &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr bgcolor=&quot;#f6f3ec&quot;&gt;&lt;td&gt;[[Faro]]&lt;/td&gt;&lt;td&gt;ma,vr&lt;/td&gt;&lt;td&gt;Transavia&lt;/td&gt;&lt;td&gt;1x per dag &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td&gt;[[Dublin]]&lt;/td&gt;&lt;td&gt;dagelijks&lt;/td&gt;&lt;td&gt;Ryanair&lt;/td&gt;&lt;td&gt;1x per dag &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr bgcolor=&quot;#f6f3ec&quot;&gt;&lt;td&gt;[[Alicante]]&lt;/td&gt;&lt;td&gt;di,wo,do,za&lt;/td&gt;&lt;td&gt;Transavia&lt;/td&gt;&lt;td&gt;1x per dag &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr bgcolor=&quot;#ffffff&quot;&gt;&lt;td&gt;[[Parijs]] (Orly) &lt;/td&gt;&lt;td&gt;ma,di,wo,do,vr&lt;/td&gt;&lt;td&gt;Airlinair &lt;/td&gt;&lt;td&gt;3x per dag&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr bgcolor=&quot;#f6f3ec&quot;&gt;&lt;td bgcolor=&quot;#f6f3ec&quot;&gt;[[Pisa]]&lt;/td&gt;&lt;td&gt;dagelijks&lt;/td&gt;&lt;td&gt;Ryanair&lt;/td&gt;&lt;td&gt;1x per dag&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr bgcolor=&quot;#ffffff&quot;&gt;&lt;td&gt;[[Katowice]]&lt;/td&gt;&lt;td&gt;di,do,za&lt;/td&gt;&lt;td&gt;Wizzair&lt;/td&gt;&lt;td&gt;1x per dag&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr bgcolor=&quot;#f6f3ec&quot;&gt;&lt;td&gt;[[Stockholm]]&lt;/td&gt;&lt;td&gt;ma,wo,vr,zo&lt;/td&gt;&lt;td&gt;Ryanair&lt;/td&gt;&lt;td&gt;1x per dag &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr bgcolor=&quot;#ffffff&quot;&gt;&lt;td&gt;[[Hamburg]]&lt;/td&gt;&lt;td&gt;ma,di,wo,do,vr&lt;/td&gt;&lt;td&gt;OLT&lt;/td&gt;&lt;td&gt;2x per dag &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr bgcolor=&quot;#f6f3ec&quot;&gt;&lt;td&gt;[[Valencia (stad)|Valencia]] &lt;/td&gt;&lt;td&gt;ma,woe,vr,zo&lt;/td&gt;&lt;td&gt;Ryanair&lt;/td&gt;&lt;td&gt;1x per dag&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr valign=&quot;top&quot; bgcolor=&quot;#f6f3ec&quot;&gt;&lt;td height=&quot;2&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;&lt;span class=&quot;content&quot;&gt;&lt;span class=&quot;content&quot;&gt;


{{str}}
{{IsIn|Noord-Brabant}}</text>
      <sha1>s6f0derr5g8bhav0cnqy6s0bn0trg8e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Florence</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1049</id>
    <revision>
      <id>160998</id>
      <parentid>160984</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T08:41:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hein56didden</username>
        <id>4275</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Lijnen in aanleg */</comment>
      <origin>160998</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="126985" sha1="lzxrft0kp9mpajgufdj6udotzrk1va1" xml:space="preserve">{{pagebanner}}
'''[http://en.comune.fi.it/ Florence]''' (Italiaans: ''Firenze'') is de hoofdstad van de regio [[Toscane]] en de gelijknamige provincie [[Florence (provincie)|Florence]] (FI) in [[Italië]].

==Info==
{{Positiekaart+|Toscane|width=300|float=right|caption=Positie van Florence in Toscane.|places=
{{Positiekaart~|Toscane|lat=43.7770|long=11.2673|marksize=12|label=Florence|position=right}}
{{Positiekaart~|Toscane|lat=43.7230|long=10.3966|marksize=5|label=Pisa|position=left}}
{{Positiekaart~|Toscane|lat=43.3074|long=11.3381|marksize=5|label=Siena|position=bottom}}
}}

[[Bestand:Flag of Florence.svg|miniatuur|De lelie (il giglio), het symbool van Florence]]
[[Bestand:Firenze - Piazzale Michelangelo, Firenze, Italy - April 6, 2015 02.jpg|miniatuur|Florence, gezien vanaf de Piazzale Michelangelo]]
Florence ligt op een hoogte van 50&amp;nbsp;m boven de zeespiegel in het Apennijnengebergte, heeft een oppervlakte van 102,41&amp;nbsp;km² en telt bijna 400.000 inwoners. Florence wordt ook wel de stad van de ''renaissance'' genoemd. De grote rivier die door de stad stroomt is de '''Arno''' en daar zijn dan ook de nodige bruggen overheen gelegd. Patroonheilige van de stad is ''Johannes de Doper'' met een herdenkingsfeest op 24 juni.

Florence is een van de belangrijkste kunststeden ter wereld. Het herbergt prachtige kunstwerken en gebouwen: de ''David'' van Michelangelo, de ''Duomo Santa Maria del Fiore'' met de koepel van Brunelleschi, de ''Ponte Vecchio'' met huizen aan de weerszijden van de brug, en niet te vergeten de ''Galleria degli Uffizi'' met een aantal van de belangrijkste renaissancekunstwerken van Italiaanse, Hollandse, Vlaamse, Duitse en Spaanse meesters. Sinds 1982 is het historisch centrum (Centro Storico) opgenomen in de Werelderfgoedlijst van de [[UNESCO-Werelderfgoed#Italië|UNESCO]], evenals de Medici-villa's en -tuinen sinds 2013. In het jaar 1986 werd Florence benoemd tot Culturele Hoofdstad van [[Europa]].

Als u Florence wilt bezoeken, moet u proberen in de lente of de herfst te gaan. In de zomer is het er namelijk stikheet en barst het er van de toeristen, terwijl het er in de herfst en de lente aangenaam warm is, en niet al te druk bij de belangrijke bezienswaardigheden. Een bezienswaardigheid, waar u wel altijd lang voor in de rij moet staan, is het Uffizi-museum. Het is dan ook aan te bevelen om daar van tevoren te reserveren, als u hierheen wilt.

Florence is een van de drukst bezochte steden van [[Italië]]; het leeft van het toerisme. Bij Amerikanen, Duitsers, Japanners en Engelsen is Florence een zeer geliefde plaats om te bezichtigen, maar ook als uitgangspunt om rond te reizen in de Toscaanse streek. Florence heeft een grote, gediversifieerde economie, en is voornamelijk actief in de dienstensector. In de industriële mechanisatie (''Officine Galileo''), architecturale verlichting Targetti, cosmetica (''Neutral Roberts''), de farmaceutische industrie, biotechnologie (''Eli-Lilly''), Internet (''Dada-groep''), de verwerking van leer, kleding (vaak in de sector van High Fashion zoals: Gucci, Salvatore Ferragamo, Roberto Cavalli, Enrico Coveri), voedsel (''Mukki, Aqua Panna''), fotografie, afbeeldingen en communicatie (''Fratelli Alinari''), porselein (''Ginori''), horloges (''Officine Panerai'').

===Oriëntatie===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Florence is verdeeld in vijf stadsdistricten (quartieri):
|-
| 
* Q 1= '''[http://q1.comune.fi.it/ Centro Storico]'''
* Q 2= '''[http://q2.comune.fi.it/ Campo di Marte]'''
* Q 3= '''[http://q3.comune.fi.it/ Gavinara-Galluzzo]'''
* Q 4= '''[http://q4.comune.fi.it/ Isolotto-Legnaia]'''
* Q 5= '''[http://q5.comune.fi.it/ Rifredi]'''
| 
[[Bestand:Florence's districts.svg|150px]]
|}

Enkele buurtgemeenten zijn: ''Pontassieve, Pontedera, Barberino Val d'Elsa, Tavarnelle Val di Pesa, Prato, Bagno a Ripoli, Lastra a Signa, Coverciano, Quarrata, San Casciano, [[Greve in Chianti]], [[Vinci]], Castelfiorentino, Barberino di Mugello, Montespertoli, Certaldo, Empoli, Firenzuola, Scarperia a San Piero, Borgo San Lorenzo, Gambassi Terme, Campi Bisenzio, Palazzuolo sul Senio, Cerreto Guidi, Signa, San Godenzo, Reggello, Rignano sull'Arno, Dicomano, Vaglia en Vicchio.''

===Geschiedenis===
Florence ontstond in 59 v.Chr., toen de [[w:Etrusken|Etrusken]] reeds lange tijd gevestigd waren rondom de heuvels van Fiesole, als een Romeinse nederzetting. Nadat de stad in de 6e eeuw door de [[w:Longobarden|Lombarden]] was veroverd, werd ze na de middeleeuwen een onafhankelijke stadstaat. Tegen de 13e eeuw nam de stad dankzij een bloeiende handel in wol en textiel en geruggensteund door een machtig bankwezen, een leidende positie in. Politieke invloed werd eens door middel van gilden en later door de Florentijnse republiek uitgeoefend. 

In de loop der tijden ging de macht over in handen van adellijke families, waarvan de [[w:Medici|Medici]] het meest invloedrijk was. Florence ('''Fiorenza'''), en later heel [[Toscane]], stond drie eeuwen lang bijna ononderbroken onder hun heerschappij. In die periode vormde de stad het culturele en intellectuele hart van [[Europa]]. Kunstenaars, beeldhouwers en architecten kwamen naar de stad en vulden de straten, kerken en paleizen met renaissancistische werken, waaronder enkele van de mooiste ter wereld. In 1737 was het geslacht van de Medici's uitgestorven, waardoor de stad tot de Italiaanse eenwording in 1860 onder de Oostenrijkse heerschappij kwam. 

Tussen 1865 en 1871 was Florence de hoofdstad van het nieuwe koninkrijk van [[Italië]]. In de recente geschiedenis hebben de straten en het culturele erfgoed van Florence schade geleden als gevolg van de overstromingen van de Arno in 1966.

===Taal===
Het dialect van de stad Florence heet het Florentijns (''il Fiorentino'') en is nauw verwant aan het [[Italiaans]], de enige officiële taal.

{{Klimaat| units = Metric
| janhigh =10,1
| febhigh =12,0
| marhigh =15,0
| aprhigh =18,8
| mayhigh =23,4
| junhigh =27,3
| julhigh =31,1
| aughigh =30,6
| sephigh =26,6
| octhigh =21,1
| novhigh =14,9
| dechigh =10,4
| janlow =1,4
| feblow =2,8
| marlow =4,9
| aprlow =7.7
| maylow =11,3
| junlow =14,7
| jullow =17,2
| auglow =17,0
| seplow =14,2
| octlow =10,0
| novlow =5,5
| declow =2,4
| description=Florence heeft een ''gematigd'' klimaat. In de zomer (juli en augustus) kan het er ook snikheet zijn en in de winter (december, januari en februari) ook heel erg koud.}}

===Informatiepunten===
'''[https://www.feelflorence.it/en Informazioni Turistiche]''' oftewel Toeristische Informatie vindt u in verschillende plaatsen in de stad en op de luchthaven, te weten:
* {{listing
| name=Informazioni turistiche | alt= | url=https://www.feelflorence.it/en/points-interest/infopoint-airport-florence | email=aeroportoinfo@gmail.com
| address=Via del Termine 11, Florence | lat=43.80252 | long=11.20161 | directions=Peretola T2, loket bevindt zich in de aankomsthal op de begane grond
| phone=+39 055 315874 | tollfree= | image=Florence - Peretola Airport, ground floor.jpg
| hours=ma-za 09:00-19:00 en zo 09:00-14:00 | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-09-20
| content=Loket toeristische informatie luchthaven.
}}
* {{listing
| name=Informazioni turistiche | alt= | url= | email=
| address=Via Cavour 1/r, Florence | lat=43.77558 | long=11.25627 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-09-19
| content=
}}
* {{listing
| name=Ufficio Informazioni | alt= | directions=Centro/Duomo | address=Piazza San Giovanni, Florence | phone=+39 055 288496 | email= | fax= |lat= 43.77336 |long=11.25505 | url= | hours= | price= | content=
}}
* {{listing
| name=Informazioni turistiche | alt=Comune di Firenze | directions=Station | address=Piazza della Stazione 4, 50123 Florence | lat=43.77520 | long=11.24899 | phone=+39 055 212245 | email= | fax= | url= | hours= | price= | content=
}}

==Arriveren==

===Per vliegtuig===
[[Bestand:Aeroporto di firenze 01.JPG|miniatuur|Luchthaven Amerigo Vespucci van Florence]]
[[Bestand:Florence - Peretola (Amerigo Vespucci) (FLR - LIRQ) AN0591245.jpg|miniatuur|Florence - Peretola (Amerigo Vespucci)]]
Vanaf Amsterdam-[[Schiphol]] Airport kunt u rechtstreeks met [https://www.klm.nl/ KLM] Cityhopper naar Florence vliegen. [https://shop.brusselsairlines.com/ Brussels Airlines] vliegt vanaf [[Brussel]] rechtstreeks naar Florence. [https://www.eurowings.com/nl Eurowings] vliegt vanaf het [[Duitsland|Duitse]] [[Düsseldorf]] rechtstreeks naar Florence. Alternatieven zijn niet al te ver gelegen luchthavens met een goede verbinding per openbaar vervoer met Florence. Voor Florence zijn dit de luchthavens van [[Bologna (stad)|Bologna]] (37 min per trein) en [[Pisa]] (52 min per trein).

* {{listing
| name=Aeroporto di Firenze | alt=Amerigo Vespucci, [[:w:nl:IATA|IATA]]: FLR, [[:w:nl:ICAO|ICAO]]: LRC | url=http://www.aeroporto.firenze.it/en/ | email=
| address=Via dell' Termini 11, 50127 Florence | lat=43.8035 | long=11.2008 | directions=Firenze-Peretola 5&amp;nbsp;km
| phone=+39 055 30615 | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=Q707731
| content=U kunt per Lijn T2 vanaf Peretola Airport naar Florence-stad (Piazza della Unità) reizen, per taxi of per huurauto.
}}
* {{listing
| name=Aeroporto Guglielmo Marconi di Bologna | alt=[[:w:nl:IATA|IATA]]: BLQ, [[:w:nl:ICAO|ICAO]]: LIPE | url=https://www.bologna-airport.it/ | email=
| address=Via Triumvirato, 84 - 40132 Bologna | lat=44.52969 | long=11.29299 | directions=
| phone=+39 051 647 9615 | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=Q389241
| lastedit=2026-08-14
| content=Verbindingen met Amsterdam (KLM), Eindhoven (Transavia en Ryanair), Brussel (Brussels Airlines) en Brussel Crl (Ryanair).
}}
* {{listing
| name=Aeroporto di Pisa | alt=Galileo Galilei, [[:w:nl:IATA|IATA]]: PSA, [[:w:nl:ICAO|ICAO]]: LIRP | url=http://www.pisa-airport.it/ | email=
| address=Piazzale D'Ascanio 1, 56121 Pisa | lat=43.6875 | long=10.3889 | directions=2,4&amp;nbsp;km Piazza Stazione Centrale-Pisa
| phone=+39 050 849111 | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=Q709169
| content=[https://www.transavia.com/ Transavia] vliegt vanaf Amsterdam naar Pisa Airport.
}}

===Per trein===
[[Bestand:Stazione Santa Maria Novella 2.JPG|miniatuur|Station Santa Maria Novella]]
Met de [http://www.trenitalia.com trein] rijdt u in ongeveer 13 uur (3x overstappen, dagtrein via Frankrijk) tot 19 uur (2x overstappen, vanaf de nachttrein van München) naar Florence. Er zijn vele verbindingen per dag, met 2 tot wel 9 keer overstappen.
* {{listing
| name=Firenze SMN | alt=Santa Maria Novella | url=https://www.orario-treni.it/stazione/firenze-santa-maria-novella | email=
| address=Piazza della Stazione | lat=43.77767 | long=11.24749 | directions=T 1, T 2
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=Q800761 | image=Florence, Santa Maria Novella railway station, Gruppo Toscano, 1934 2.jpg
| content=Het hoofdstation van Florence.&lt;br /&gt;Ferrovie dello Stato: Milano-Pisa-Montecatini Terme, Siena, Venezia, Roma, Bologna, Torino, Napoli
}} 
* {{listing
| name=Firenze Campo di Marte | alt= | url=https://www.rfi.it/it/stazioni/firenze-campo-marte.html | email=
| address=Via Mannelli | lat=43.77739 | long=11.27649 | directions=Bus Lijn 10, 20, 82 en 84, Halte: Ginarelii
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| image=TI HTR 312 003 Firenze Campo di Marte 20260801.jpg | wikidata=Q800756
| content=Station Campo di Marte ligt bij het stadion.(Artemio Franchi). &lt;br /&gt;Ferrovie dello Stato: Firenze-Siracusa (Trenotte), AV Milano-Roma
}} 
* {{listing
| name=Firenze Rifredi | alt= | url=https://www.rfi.it/en/stations/firenze-rifredi.html | email=
| address=Via dello Steccuto 1 | lat=43.79978 | long=11.23607 | directions=Bus: Lijn 29, 33, 40, 43 en 5A, Halte: Vasco da Gama FS Rifredi
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| image=Firenze Rifredi train station - Italy - 3 Aug. 2009 - (1).jpg | wikidata=Q1143028
| content=Ferrovie dello Stato Firenze-Pisa
}} 
U kunt verder voor het eerste deel van de reis kiezen tussen een Duitse en een Franse route: *De Duitse route gaat via [[Arnhem]] met de ICE-treinen naar [[Frankfurt]] en van daaruit naar [[Basel]]. *De Franse route gaat via [[Brussel]] en [[Frankrijk]] ([[Parijs]]) naar Basel. Daarbij dient u in Parijs wel van Gare du Nord naar Gare de Lyon te reizen (kan met de metro met 1x overstappen). Vanuit Basel gaat u langs Chiasso, [[Milaan]] en [[Bologna (stad)|Bologna]] naar Florence. Kijk voor meer routes op de Nederlandse Spoorwegen [http://www.nshispeed.nl/], op de Belgische Spoorwegen [http://plannerint.b-rail.be], de Deutsche Bahn [http://www.bahn.de/p/view/index.shtml] of de Franse TGV-site [http://www.tgv-europe.nl/nl/]. Florence ligt centraal op het hogesnelheidstracé [[Milaan]]—[[Bologna (stad)|Bologna]]—[[Rome]], verder kunt u naar [[Lucca]], [[Pisa]], [[Siena]], Faenza, Viareggio en Livorno. In het kader van het AV-project (Alta Velocità) is er een geheel nieuw station in aanbouw: 
[[Bestand:FS ETR 400.17 (53018521408).jpg|miniatuur|AV Frecciarossa 1000-Trenitalia]]
* {{listing
| name=Firenze Belfiore AV | alt=Alta Velocita | url=http://www.rfi.it/cms/v/index.jsp?vgnextoid=93a76b26f067d110VgnVCM1000003f16f90aRCRD | email=
| address=Viale Belfiore | lat=43.787365 | long=11.241868 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=Q3969612
| content=[http://www.italferr.it/ifer/Expertise/Attivit%C3%A0/Design-e-Architettura/Stazioni/Firenze-Belfiore Firenze Stazione AV Belfiore]. In aanbouw zijnde station voor de hogesnelheidstreinen.
}}

===Per auto===
Je kunt per auto reizen vanuit Nederland via drie voor de hand liggende routes:
*Door [[Duitsland]] en [[Zwitserland]]: via Karlsruhe naar Basel, Luzern, de Gotthardtunnel, Bellinzona, Chiasso, Milaan en via Bologna naar Florence.
*Door [[Duitsland]] en [[Oostenrijk]]: via München, Innsbruck, Brennerpas, Trento, Verona, Modena en via Bologna naar Florence.
*Door [[België]], [[Frankrijk]] en [[Zwitserland]]: via Luik, Namen, Luxemburg, Metz, Straatsburg, Mulhouse, Basel en dan verder als bij de bovenste route via Duitsland en Zwitserland.

Florence ligt aan de '''A1''' Autostrada del Sole, [[Milaan]]—[[Bologna (stad)|Bologna]]—Florence—[[Rome]]—[[Napels (stad)|Napels]]→Reggio Calabria. Voor deze autosnelweg wordt tol geheven. Florence heeft 5 aansluitingen op deze autoweg: ''Firenze Nord, Firenze Scandicci, Firenze Impruneta, Firenze Sud'' en ''Calenzano/Sesto Fiorentino''. Aan de '''A11''' Florence→Mare (=Zee), [[Pisa]]—Viareggio met 2 aansluitingen, ''Firenze Ovest'' en ''Sesto Fiorentino'', Autostradale Firenze→[[Siena]] hiervoor behoeft u geen tol te betalen. Verdere wegen zijn de Strade Statale (Rijkswegen), '''SS 2''' Via Cassia, verbindt Florence met Viterbo en [[Rome]], '''SS 65''' della Futa, verbindt Florence met [[Bologna (stad)|Bologna]], '''SS 66''' Pistoiese, verbindt Florence met de provincie van Pistioa, '''SS 67''' Tosco-Romagnolo, verbindt de regio [[Toscane]] met de regio Emilia Romagna, '''SS 222''' Chiantigiana, verbindt Florence met de Chianti-streek en de '''SS 302''' Brisighellese-Ravennata, verbindt de provincie Florence met de provincie van [[Ravenna (stad)|Ravenna]].

===Per bus===
Een heleboel grote en kleinere reisorganisaties bieden busreizen aan naar Florence. Sommige reisorganisaties, waaronder [https://shop.flixbus.nl/search?departureCity=40dde3b8-8646-11e6-9066-549f350fcb0c&amp;arrivalCity=40de71c6-8646-11e6-9066-549f350fcb0c&amp;route=Amsterdam-Florence&amp;rideDate=21.09.2026&amp;adult=1&amp;_locale=nl&amp;arrivalStop=f4a4521a-4808-45fa-a382-4acfbc27bc4a&amp;arrivalStopName=Florence+%28Piazzale+Montelungo%29&amp;departureCountryCode=NL&amp;arrivalCountryCode=IT&amp;features%5Bfeature.enable_distribusion%5D=1&amp;features%5Bfeature.train_cities_only%5D=0&amp;features%5Bfeature.station_search%5D=0&amp;features%5Bfeature.station_search_recommendation%5D=0&amp;features%5Bfeature.darken_page%5D=1&amp;atb_pdid=7bfdce27-4242-43a6-aec2-b83cdbeb7c6b&amp;_sp=e8516439-783e-4b86-a210-967a9d4957ed&amp;_spnuid=38cff391-4151-45c4-9934-6d39059b64c6_1789370749449| Flixbus], onderhouden lijnverbindingen om reizigers naar de [[Toscane]] te brengen. 
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Regionale lijnen (''Linee Extraurbane'') van [https://www.at-bus.it/it/linee-e-orari/firenze Autolinee Toscane]
! Lijn !! Bestemmingen 
|-
|'''[https://rd-sftp-data.s3.eu-west-1.amazonaws.com/autolineeToscane/IVU/OUTPUT/TIMETABLES_SUMMER/UFI/7.pdf Lijn 7]''' || '''Fiesole''' — '''Firenze''' (Piazza della Libertá)
|-
| '''[https://rd-sftp-data.s3.eu-west-1.amazonaws.com/autolineeToscane/IVU/OUTPUT/TIMETABLES_WINTER/UFI/21.pdf Lijn 21]''' || '''La Querciola''' — '''Fiesole''' — '''Firenze''' (Piazza della Libertà)
|-
| '''[https://rd-sftp-data.s3.eu-west-1.amazonaws.com/autolineeToscane/IVU/OUTPUT/TIMETABLES/UFI/36.pdf Lijn 36]'''|| '''Cascine Del Riccio''' — Porta Romana — '''Firenze''' Stazione Orti Orecellari/Piazza Santa Maria Novella
|-
| '''[https://rd-sftp-data.s3.eu-west-1.amazonaws.com/autolineeToscane/IVU/OUTPUT/TIMETABLES/R/131.pdf Lijn 131] ''' || '''Siena''' — Poggibonsi — '''Firenze''' (Autostazione)
|-
| '''[https://rd-sftp-data.s3.eu-west-1.amazonaws.com/autolineeToscane/IVU/OUTPUT/TIMETABLES_SUMMER/EXFI/365_A.pdf Lijn 365 A] ''' || '''Gaiola in Chianti''' - Radda in Chianti - Greve in Chianti (via Ferrone/via Strada) - '''Firenze''' ( Hub Montelungo)
|-
|'''[https://rd-sftp-data.s3.eu-west-1.amazonaws.com/autolineeToscane/IVU/OUTPUT/TIMETABLES_WINTER/EXFI/370_A.pdf Lijn 370 A] '''|| '''Poggibonsi''' — Tavarnelle — Montefiridolfi — Mercatale — San Casciano — '''Firenze'''(Hub Vittorio Veneto)
|-
| '''[https://rd-sftp-data.s3.eu-west-1.amazonaws.com/autolineeToscane/IVU/OUTPUT/TIMETABLES_WINTER/R/DD.pdf Lijn DD]'''  || '''Lucca'''  — A11  — '''Firenze ''' (T2 Guidoni)
|-
| '''[https://rd-sftp-data.s3.eu-west-1.amazonaws.com/autolineeToscane/IVU/OUTPUT/TIMETABLES_WINTER/R/R03.pdf Lijn R03]''' || '''Montecatini Terme''' — A11 — '''Firenze''' (T2 Guidoni)
|}

==Rondreizen==
{{mapframe|43.7756|11.2526|width=600|height=600|zoom=14}}
===Per bus===
[[Bestand:Autolinee Toscane Iveco Crossway K5295.01@chesi.JPG|miniatuur|Autolinee Toscane]]
De [https://www.at-bus.it/it/linee-e-orari/firenze bus] is goed voor het zich verplaatsen binnen en buiten Florence. De laatste jaren zijn er veel busbanen bijgekomen en het gebruik van de auto wordt steeds meer vermeden in de stad, wat bevorderlijk is voor het [https://files.at-bus.it/s3fs-public/documents/AT_Firenze_110x110_2026.pdf openbaar vervoer].

* {{listing
| name=Hub Piazza della Libertà | alt= | url=https://www.at-bus.it/it | email=
| address=Piazza della Libertá, Florence | lat=43.784006 | long=11.261968 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| image=Piazza della liberta con l'arco vista da via pier capponi.JPG | wikidata=Q1088207
| lastedit=2026-08-13
| content=Lijn T 1, Lijn 7 (Fiesole), 8, 10, 11, 20, 21, C2 en 365A (Greve in Chianti)
}}

* {{listing
| name=Hub Vittorio Veneto | alt= | url=https://www.at-bus.it/it | email=
| address=Piazza Vittorio Veneto, Florence | lat=43.776394 | long=11.237442 | directions=Lijn T1, C3
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| image=Autolinee Toscane Iveco Crossway Line K5217 Firenze Vittorio Veneto 20221029.jpg
| content=
}} 
[[Bestand:Mura della fortezza da basso 02.JPG|miniatuur|Hub Montelungo-Florence]]
* {{listing
| name=Hub Piazzale Montelungo | alt= | url=https://www.at-bus.it/it | email=
| address=Piazzale Montelungo, Florence | lat=43.781245 | long=11.246376 | directions=Fortezza da Basso
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| image=Fortezza da basso, firenze, lato piazzale montelugo.JPG
| lastedit=2026-08-05
| content=Flixbus: N 530, N 531, N 323, N 536, N 520, N 524, N 997, N 528&lt;br /&gt;Autolinee Toscane: Lijn 20, 31, 32&lt;br /&gt;Halte: Freccialink&lt;br /&gt;Halte: Bus Aeroporto Pisa&lt;br /&gt;Halte: Aeroporto Shuttle Bologna
}}

* {{listing
| name=Hub Rotonda Barbetti | alt= | url=https://www.at-bus.it/it | email=
| address=Via del Prato, Florence | lat=43.774779 | long=11.242696 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| image=Piazza dei porta al prato.JPG
| lastedit=2026-08-05
| content=Lijn 12,13 (Piazzale Michelangelo), 36, 37 en C 2
}}
* {{listing
| name=Stazione Leopolda | alt= | url=https://www.at-bus.it/it | email=
| address=Viale Fratelli Roselli, Florence | lat=43.77833 | long=11.23721 | directions=Viali Circonvallazione (Randweg) Porta al prato
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| image=Stazione Leopolda-Firenze.jpg
| content=Lijn 22, 29, 30, 35, 36, 37, 57, C2 en C3 en [https://www.gestramvia.it/linee/ Lijn T1]
}}
* {{listing
| name=Stazione Valfonda | alt= | url=https://www.at-bus.it/it/linee-e-orari | email=
| address=Piazza della Stazione, Florence | lat=43.77718 | long=11.24855 | directions=Firenze SMN (Santa Maria Novella)
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| image=Rame Station Valfonda Stazione Santa Maria Novella Tramway Florence Ligne 1 - Florence (IT52) - 2022-08-31 - 1.jpg
| content=Lijn T1 en T2, Ferrovia dello Stato (FS)
}}
* {{listing
| name=Halteplaats bus Aeroporto Pisa | alt= | url= | email=
| address=Piazzale Montelungo, Florence | lat=43.780662 | long=11.24661 | directions=Stazione SMN
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Halteplaats Flixbus | alt= | url=https://www.flixbus.com/bus | email=
| address=Via della Costituzione, Florence | lat=43.755526 | long=11.172881 | directions=A 1 Costanza
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| image=Flixbus (Florence) in 2021.01.jpg
| content=FlixBus N 520, N 524, N 526, N 530, N 531, N 532, N 533, N 534, N 537, N 438, N 758, N 1526, N 597, 1518, 1524&lt;br /&gt;Autolinee Toscane: Lijn 15, 27 en T 1
}}

* [http://firenzecard.it/index.php?lang=en Firenze card] kunt u 72 uur lang gebruiken, vrije toegang tot de belangrijkste musea, bus, tram, Apps en WIFI.

&lt;gallery&gt;
Firenze, stazione leopolda, ingresso.JPG|Leopolda-station
Biglietto Autolinee Toscane 2026.jpg | buskaartje stadsbus AT
Biglietti Bus-Linee Toscane.jpg| Stempelautomaat 
&lt;/gallery&gt;

Enkele interessante stadsbusverbindingen in Florence zijn:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Stadslijnen (''Linee Urbane'') van [https://www.at-bus.it/it/linee-e-orari/firenze Autolinee Toscane]
! Lijn !! Route !! Toelichting
|-
| ''' [https://rd-sftp-data.s3.eu-west-1.amazonaws.com/autolineeToscane/IVU/OUTPUT/TIMETABLES_WINTER/UFI/12.pdf Lijn 12]''' || '''Piazzale Michelangiolo — Stazione FS SMN — Rotonda Barbetti''' || Voor een mooi uitzicht vanaf de Piazzale Michelangelo
|-
| '''[https://rd-sftp-data.s3.eu-west-1.amazonaws.com/autolineeToscane/IVU/OUTPUT/TIMETABLES_WINTER/UFI/13.pdf Lijn 13]''' || ''' Rotonda Barbetti — Piazzale Michelangelo''' || Voor een mooi uitzicht vanaf de Piazzale Michelangelo
|-
| '''[https://rd-sftp-data.s3.eu-west-1.amazonaws.com/autolineeToscane/IVU/OUTPUT/TIMETABLES_WINTER/UFI/65.pdf Lijn 65]''' || '''Impruneta — Galluzzo/Tavarnuzze''' ||Voor een tocht naar de zuidelijke groene heuvels van Florence via de Porta Romana naar Galluzzo, Tavernuzze en Impruneta 
|-
| '''[https://rd-sftp-data.s3.eu-west-1.amazonaws.com/autolineeToscane/IVU/OUTPUT/TIMETABLES_WINTER/UFI/C1.pdf Lijn C1]''' || '''[https://www.openstreetmap.org/relation/8365782#map=15/43.77790/11.25944 Piazza della Libertà/Parterre] — Santa Maria Soprarno/Porta Romana''' || Voor een tocht door de smalle straatjes van de binnenstad, bezienswaardigheden zoals de Basilica di San Lorenzo, de Duomo, Piazza San Firenze, over de Ponte alle Grazie (Arno) naar de Ponte Vecchio
|-
| '''[https://rd-sftp-data.s3.eu-west-1.amazonaws.com/autolineeToscane/IVU/OUTPUT/TIMETABLES_WINTER/UFI/C2.pdf Lijn C2]''' || '''[https://www.openstreetmap.org/relation/8373981#map=15/43.77353/11.25482 Piazza Beccaria] — Duomo — Stazione Leopolda Lijn T1''' || Voor een tocht door de smalle straatjes van de binnenstad met tal van bezienswaardigheden zo ook de ''Duomo''
|-
| '''[https://rd-sftp-data.s3.eu-west-1.amazonaws.com/autolineeToscane/IVU/OUTPUT/TIMETABLES_WINTER/UFI/C3.pdf Lijn C3]''' || '''[https://www.openstreetmap.org/relation/8374335#map=15/43.77213/11.25124 Piazza Beccaria] — Pitti — Stazione Leopolda Lijn T1''' || Voor een tocht aan de beide oeverzijde van de rivier de Arno en tal van bezienswaardigheden waaronder de Basilica di Santa Croce, Palazzo Pitti en tal van bruggen waaronder de Ponte Vecchio
|-
| '''[https://rd-sftp-data.s3.eu-west-1.amazonaws.com/autolineeToscane/IVU/OUTPUT/TIMETABLES_WINTER/UFI/C4.pdf Lijn C4]''' || '''[https://www.openstreetmap.org/relation/8378132#map=15/43.76742/11.26090 Santa Maria Maggiore] — Ospedale P.O.Palagi''' ||Voor een tocht vanuit de binnenstad via de oevers van de Arno naar de groene heuvels van Florence (Viale Michelangelo), bezienswaardigheden op deze route o.a. Palazzo Pitti, Chiesa San Frediano in Cestello, Basilica di Santo Spirito, Ponte Vecchio en de Torre San Niccolo 
|}
[[Bestand:Autobus elettrico linee C2 Autolinee Toscane.jpg|miniatuur|Elektrisch busje Lijn C 2 Autolinee Toscane-Florence]]
* ''De lijnen C1, C2, C3, en C4 worden uitgevoerd door kleinere elektrische busjes met een beperkt aantal zitplaatsen''.

{{letop|Bij het instappen in de bus (nabij de chauffeur) is er een stempelautomaat (geel), men dient ''hier'' u ticket af te stempelen, waarschuwing: '''controles worden uitgevoerd''', ''boetes zijn niet mild!''}}

===Tarieven ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
| '''Biglietto Semplice''' || €1,70 ||''Geldig voor één rit, 90 min. geldig'' in de voorverkoop 
|-
| '''Biglietto Semplice''' || €2,50 ||''Geldig voor één rit, 90 min. geldig'' busverkoop 
|-
| '''4 x 90 minuten''' || €5,40 || ''4-rittenkaart'' 
|- 
| '''Maandkaart''' || €35,00 || ''1 (kalender) maand geldig op alle lijnen'' 
|-
| '''Carnet''' || €14,00 || ''10 rittenkaart'' 
|-
| '''Volainbus''' || €6,00 || ''Firenze-Aeroporto A.Vespucci'' 
|-
|}

===Per tram===
[[Bestand:Firenze mappa tranvia.svg|miniatuur|Haltekaartje tramlijnen]]
[[Bestand:Ansaldobreda Sirio Firenze 2027.jpg|miniatuur|Tram Florence]]
'''[https://www.firenzetramvia.it/ Tramvia di Firenze]''' oftewel ''tram van Florence'' is sinds 2010 in bedrijf met 4 lijnen, waarvan 2 lijnen nog in aanleg zijn.

====Lijnen in bedrijf====
* '''[https://www.firenzetramvia.it/linee/t1 Linee 1]''' rijdt een traject van 11,5&amp;nbsp;km met 26 haltes in 40 minuten: '''Villa Costanza'''&amp;nbsp;— De&amp;nbsp;André&amp;nbsp;— Resistenza&amp;nbsp;— Aldo&amp;nbsp;Moro&amp;nbsp;— Nenni&amp;nbsp;Torregalli&amp;nbsp;— Arcipressi&amp;nbsp;— Federiga&amp;nbsp;— Talenti&amp;nbsp;— Batoni&amp;nbsp;— Sansovino&amp;nbsp;— Paolo&amp;nbsp;Uccello&amp;nbsp;— Cascine&amp;nbsp;— Porta&amp;nbsp;al&amp;nbsp;Prato/Leopolda&amp;nbsp;— Alamanni/Stazione&amp;nbsp;S.M.N.&amp;nbsp;— Valfonda/Stazione&amp;nbsp;S.M.N.&amp;nbsp;— Fortezza&amp;nbsp;— Strozzi/Fallaci&amp;nbsp;— Statuto&amp;nbsp;— Muratori/Stazione&amp;nbsp;Statuto&amp;nbsp;— Leopoldo&amp;nbsp;— Poggetto (of&amp;nbsp;Pisacane)&amp;nbsp;— Vittorio Emanuele II (of&amp;nbsp;Dalmazia)&amp;nbsp;— Morgagni/Università&amp;nbsp;— '''Careggi/Ospedale'''
* '''[https://www.firenzetramvia.it/linee/t2 Linee 2]'''  rijdt een traject van 8,8&amp;nbsp;km met 20 haltes in 35 minuten: '''Peretola Aeroporto'''&amp;nbsp;— Guidoni&amp;nbsp;— Novoli/Palazzi Rossi&amp;nbsp;— Novoli/Torre&amp;nbsp;degli&amp;nbsp;Agli&amp;nbsp;— Novoli/Regione&amp;nbsp;Toscana&amp;nbsp;— San&amp;nbsp;Donato/Università&amp;nbsp;— Buonsignori/Liceo&amp;nbsp;Da&amp;nbsp;Vinci&amp;nbsp;— Ponte&amp;nbsp;all'Asse&amp;nbsp;— Redi&amp;nbsp;— Belfiore&amp;nbsp;— Rosselli&amp;nbsp;— Alamanni/Stazione&amp;nbsp;S.M.N.&amp;nbsp;— Unità&amp;nbsp;— Valfonda/Stazione S.M.N.&amp;nbsp;— Fortezza&amp;nbsp;— Lavagnini/Fortezza&amp;nbsp;— Lavagnini/Poliziano&amp;nbsp;— Libertà/Parterre&amp;nbsp;— Cavour&amp;nbsp;— '''San Marco/Università'''

====Lijnen in aanleg====
* '''[https://www.firenzetramvia.it/linee/t3 Linee 3]'''&amp;nbsp;— Bagno A Ripoli&amp;nbsp;— Rovezzano
1e Fase

Liberta/Parterre—Bagno A Ripoli

'''Libertá/Parterre'''—Matteotti—Donatello—Pellico—Leopardi—Beccaria—Piave—Ghirlandaio—Verrazzano—Gianotti—Bandino—Erbosa—Europa 1—Europa 2—Pino—Olmi—'''Bagno A Ripoli'''

2e Fase

Libertá/Parterre—Rovezzano

* '''[https://www.firenzetramvia.it/linee/t4 Linee 4]'''&amp;nbsp;— Leopolda&amp;nbsp;— Piagge

===Tarieven [https://www.gestramvia.it/tickets/?lang=en Tramvaria]===

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
| '''Biglietto Semplice''' || €2,00 ||''Geldig voor één rit, 90 min. geldig'' in de voorverkoop 
|-
| '''Biglietto Semplice SMS''' || €2,40 ||''Geldig voor één rit, 90 min. geldig'' via SMS
|-
| '''Carnet''' || €18,20 || ''10 rittenkaart'' 
|-
| '''Maandkaart''' || €42,20 || ''1 (kalender) maand geldig op alle lijnen'' 

|}

===Per trein===
Per trein kunt u via de volgende stations lokaal en regionaal reizen:
* {{listing | type=go
| name=Firenze Castello | alt= | url= | email=
| address=Piazza Roberto Davidsohn, Florence | lat=43.819882 | long=11.218806 | directions=Castello
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| image=Firenze - stazione di Castello - treno di carrozze Vivalto.jpg | wikidata=Q3969616
| lastedit=2026-09-10
| content=
}}
* {{listing | type=go
| name=Firenze Rovezzano | alt= | url= | email=
| address=Via della Chimera, Florence | lat=43.7691 | long=11.3092 | directions=Rovezzano
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| image=Stazione di Firenze Rovezzano piazzale binari 20260411.jpg | wikidata=Q3969621
| lastedit=2026-09-10
| content=
}}
* {{listing | type=go
| name=Firenze San Marco Vecchio | alt= | url= | email=
| address=Via Alessandro Levi 1, Florence | lat=43.791 | long=11.2677 | directions=San Marco Vecchio
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| image=Firenze San Marco Vecchio FS.jpg | wikidata=Q3969619
| lastedit=2026-09-10
| content=
}}
* {{listing | type=go
| name=Firenze Statuto | alt= | url= | email=
| address=Piazza Ludovico Antonio Muratori, Florence | lat=43.7874 | long=11.2503 | directions=Statuto, Lijn T 1
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| image=Firenze statuto, stazione, 12.JPG | wikidata=Q3969623
| lastedit=2026-09-10
| content=
}}
* {{listing | type=go
| name=Firenze Le Cure | alt= | url= | email=
| address=Piazza dello Cure, Florence | lat=43.7867 | long=11.2683 | directions=Le Cure
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| image=Stazione di Firenze Le Cure 08 1.JPG
| wikidata=Q3968800
| lastedit=2026-09-10
| content=
}}
* {{listing | type=go
| name=Firenze Le Piagge | alt= | url= | email=
| address=Via Lazio, Florence | lat=43.7899 | long=11.1715 | directions=Parco delle Cascine
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| image=Le Piagge FS.JPG
| wikidata=Q3968802
| lastedit=2026-09-10
| Image=Le Piagge FS.JPG
| content=
}}
&lt;Gallery&gt;
Firenze - stazione di Castello - treno di carrozze Vivalto.jpg| Firenze Castello
Stazione di Firenze Rovezzano piazzale binari 20260411.jpg| Firenze Rovezzano
Firenze San Marco Vecchio FS.jpg| Firenze San Marco Vecchio
Firenze statuto, stazione, 12.JPG| Firenze Statuto
Stazione di Firenze Le Cure 08 1.JPG|Firenze Le Cure
Le Piagge FS.JPG|Firenze Le Piagge
&lt;/Gallery&gt;

===Per auto===
[[Bestand:Italian traffic signs - zona traffico limitato (figura II 322-a).svg|150px|right|Verkeersbord ZTL]]
Florence verkennen met de auto is niet aanbevolen. De toegang tot het historische centrum is '''verboden voor niet-bewoners''' [https://ztl-italia.com/guide.nl '''ZTL'''](hoewel het verbod niet geldt als u naar een parkeerplaats of hotel binnen de zone rijdt), anders, de weg is hectisch, parkeren is schaars, beperkt en duur. Het is het beste om buiten te [https://www.visitflorence.com/florence-maps/parking-lots-in-florence.html parkeren] en een van de vele bussen naar het centrum te nemen.

Komende vanuit het noorden, Autostrada A1 vanuit [[Milaan]], [[Bologna (stad)|Bologna]], afrit [https://www.openstreetmap.org/directions?engine=mapzen_car&amp;route=43.7778%2C11.1612%3B43.7783%2C11.2372#map=14/43.7745/11.2006&amp;layers=N Firenze Scandicci] houd u Firenze Porta al Prato aan, links van u treft u diverse parkeermogelijkheden aan bij '''Porta al Prato''', vanaf Stazione Leopolda kunt u met de bus en/of tram naar het centrum van Florence. Andere gratis parkeermogelijkheden zijn er bij de tramhalte '''Arcipressi''' en bij de Supermercato Incoop ('''Talenti''') vanwaar u per tram verder kunt naar Firenze SMN of bij de '''Piazzale Michelangelo''' vanwaar u per buslijn 13 naar het centrum en/of station kunt en ook bij de '''Piazza Beccaria''' en de '''Parterre/Liberta'''' dat wel tegen betaling.
* {{listing
| name=Porta al Prato | alt= | url= | email=
| address=Piazzale Porta al Prato | lat=43.77883 | long=11.241 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| content=Stazione Leopolda en Lijn T1: Leopolda.
}}
* {{listing
| name=Libertà/Parterre | alt= | url= | email=
| adress=Piazza della Liberta' | lat=43.78571 | long=11.26253 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=€2,00 per uur
| content=
}}
* {{listing
| name=Parcheggio Beccaria | alt= | url= | email=
| address=Piazza Beccaria | lat=43.76989 | long=11.27075 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=€2,00 per uur
| content=Lijn C2 en C3, eventueel overstappen bij halte: Leopolda.
}}
* {{listing
| name=Arcipressi | alt= | url= | email=
| address=Viale Pietro Nenni | lat=43.76744 | long=11.20927 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=Gratis parkeren
| content=Lijn T1: Arcipressi.
}}
* {{listing
| name=Supermercato Incoop | alt= | url= | email=
| address=Viale Francesco Talenti | lat=43.77356 | long=11.21698 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=Gratis parkeren
| content=Lijn T1: Talenti.
}}
* {{listing
| name=Piazzale Michelangelo | alt= | url= | email=
| address=Piazzale Michelangelo | lat=43.76246 | long=11.26494 | directions=[https://www.openstreetmap.org/directions?engine=mapzen_car&amp;route=43.7230%2C11.2254%3B43.7631%2C11.2649#map=14/43.7417/11.2391&amp;layers=N Autostrade A1 Firenze Impruneta], Due Strade
| phone= | tollfree=
| hours= | price=Gratis parkeren
| content=[https://rd-sftp-data.s3.eu-west-1.amazonaws.com/autolineeToscane/IVU/OUTPUT/TIMETABLES_WINTER/UFI/13.pdf Lijn 13] of Lijn 12.
}}
* {{listing
| name=Villa Costanza | alt= | url=https://www.at-bus.it/en | email=
| address=Via della Costituzione, Florence | lat=43.755402 | long=11.172954 | directions=Scandicci
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| image=Itabus (Florence) in 2021.04.jpg
| lastedit=2026-08-06
| content=Grote parkeerruimte, tevens busstation voor Itabus en Flixbus, Lijn T1.
}}

===Per taxi===

* {{listing
| name=Taxi Firenze | alt= | url=http://www.4390.it | email=info@4390.it
| address=Piazza Stazione | lat=43.77617 | long=11.24857 | directions=
| phone=+39 055 4390 | tollfree=
| hours= | price=
| content=Bij de uitgang van het station Santa Maria Novella aan uw linkerzijde en aan de voorzijde bevinden zich een van de talloze taxistandplaatsen. Andere taxi standplaatsen zijn op de belangrijkste pleinen van de stad.
}}

===Per fiets===
Florence staat bekend als studentenstad, wat in dit geval betekent dat er ook een hoop gefietst wordt. Florence beschikt over verschillende [https://www.piste-ciclabili.com/provincia-firenze fietspaden] die het fietsen in de stad veilig maken. De binnenstad is vrijwel geheel autovrij en maakt Florence een ideale stad om in te fietsen. Ook is de stad niet heel erg groot.&lt;!-- [http://www.florencebikepages.com/bikepaths.aspx?id=6&amp;ln=en Hier] kunt u precies zien waar u in Florence kunt fietsen op de aangelegde fietspaden.--&gt; In Florence zijn er in totaal 78&amp;nbsp;km aan fietspaden aangelegd.

===Te voet===
Het historische centrum van Florence is het beste te voet af te leggen, alle (belangrijkste) bezienswaardigheden liggen vrij dicht in de buurt.

==Bekijken==

===Straten===
[[Bestand:Via de'Tornabuoni, Florence (26348216970).jpg|miniatuur|Via de'Tornabuoni, de modestraat van Florence]]
* '''Via Tornabuoni''' - is een luxestraat met o.a. winkels van ''Gucci'', ''Valentino'', ''Armani'', ''Ferragamo'', ''Bulgari'' en ''Versace'', deze weg gaat vanaf de Piazza Antinori naar de Piazza Santa Trinità, samen met de Via della Vigna Nuova en de Via degli Strozzi vormen zij een luxe winkelgebied in het centrum van Florence;
* '''Via Ghibellina''' - is een van de langste straten in het centrum van Florence en het heeft verschillende monumenten op haar route, het ''Bargello'', ''Palazzzo Borghese'', ''Badia Fiorentina'', ''Teatro Verdi'' en het huis van Michelangelo Buonarroti;
* '''Via Roma''' - is een wereldse manier van de oude stad met een puur commerciële roeping, het wordt omringd door vele winkels en elegante 19e-eeuwse gebouwen, het historische ''Caffè Gilli'', deze weg loopt via Piazza San Giovanni naar de Piazza della Repubblica;
* '''Via Cavour''' - is een van de belangrijkste wegen in het noordelijke deel van het centrum van de stad, er zijn er talrijke paleizen, zoals: ''Palazzo Medici Riccardi'', de zetel van de Provincie van Florence en vele andere historische gebouwen, de weg loopt van de Piazza San Giovanni naar het Piazza San Marco en verder naar de Piazza della Libertà;
* '''Via Calzaiuoli''' - is de meest centrale en elegantste straat van Florence, met veel elegante winkels, intens voetgangersverkeer aan de zijkanten. De weg loopt via de Piazza San Giovanni naar de Piazza della Signoria parallel aan de Via Roma.

===Pleinen===

* {{see
| name=Piazza della Signoria | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.76958 | long=11.25597 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price= |image=Piazza Signoria - Firenze.jpg
| content=Piazza della Signoria is het centrale plein van Florence en het hart van de stad, voor het Palazzo Vecchio, waar een aantal kopieën staan van beroemde beeldhouwwerken, waaronder de David van Michelangelo en de beelden van o.a. Donatello in de Loggia dei Lanzi en de Neptunus-fontein.
}} 
* {{see
| name=Piazza Santa Croce | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.76886 | long=11.26145 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price= |image=Santa croce piazza.jpg
| content=Piazza Santa Croce is het grootste plein van Florence, voor de Basilica di Santa Croce. Hier hielden Franciscanen vroeger preken en hield men wedstrijden tussen verschillende families, ''il Calcio Storico Fiorentino''.
}}
* {{see
| name=Piazzale Michelangelo | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.76266 | long=11.26509 | directions=Bus 13
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price= |image=Piazzale michelangelo.JPG
| content=Waar u het mooiste uitzicht over Florence hebt. Het is handig om al wat gezien te hebben van Florence, want het is leuk om dingen te herkennen waar u zelf geweest bent. Op de Piazzale staat ook nog een kopie van de David en 4 beelden die zijn geplaatst ter nagedachtenis aan Michelangelo's sterfdag.
}} 
* {{see
| name=Piazza della Repubblica | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.77151 | long=11.25401 | directions=Centro
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price= |image=Piazza della republica.jpg
| content=Piazza della Repubblica is een plein in 19e eeuwse stijl, is de 'huiskamer&quot; van de stad met zijn talrijke historische caffè's en luxe hotels.
}} 
* {{see
| name=Piazza Santa Maria Novella | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.77349 | long=11.24950 | directions=Stazione
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price= |image=Piazza santa maria novella, restored 02.JPG
| content=Piazza Santa Maria Novella gedomineerd door de prachtige gevel van de kerk met de gelijknamige naam, is een van de belangrijkste pleinen van de stad, het plein ligt namelijk voor het station en verbindt het met de rest van de stad.
}} 
* {{see
| name=Piazza Santo Spirito | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.76674 | long=11.24771 | directions=San Frediano
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price= |image=Fontana di santo spirito 02.JPG
| content=Piazza Santo Spirito is wel een van de levendigste en karakteristieke pleinen van de wijk ''Oltrarno''. Hier worden ook vele markten en rommelmarkten gehouden. Tevens zijn er vele restaurants en nachtclubs en het is een van de ontmoetingsplaatsen van de Florentijnen.
}} 
* {{see
| name=Piazza della Libertà | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.78384 | long=11.26206 | directions=Careggi
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price= |image=Arch in Florence.JPG
| content=Markeert het noordelijkste punt met het historische centrum van de stad Florence, het verbindt de grote lanen met de stad, Porta San Gallo, en de ''Arc de Triomph'' treft u hier ook aan.
}}
* {{see
| name=Piazza della Santissima Annunziata | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.77655 | long=11.26085 | directions=San Marco
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price= |image=Piazza SS Annunziata Firenze Apr 2008.jpg
| content=Een van de mooiste en stilistische pleinen van de stad, misschien wel het eerste voorbeeld van moderne stedelijke planning, uitzicht op de Duomo Santa Maria del Fiore, het Archeologisch Museum en de Loggia dei Servi di Maria.
}} 
* {{see
| name=Piazza San Marco | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.77785 | long=11.25875 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price= |image=Florence (3365227513).jpg
| content=Piazza San Marco ligt ten noorden van de Dom aan de statige via Cavour en de via Ricasoli omringd door de Chiesa di San Marco en het gelijknamige museum dat de ''David'' van ''Michelangelo'' herbergt.
}}

&lt;gallery&gt;
Piazzale michelangelo.JPG|Piazzale Michelangelo
Piazza Signoria - Firenze.jpg|Piazza della Signoria
Piazza della republica.jpg|Piazza della Repubblica
Santa croce piazza.jpg|Piazza Santa Croce
Piazza santa maria novella, restored 02.JPG|Piazza Santa Maria Novella
Fontana di santo spirito 02.JPG|Piazza Santo Spirito
Arch in Florence.JPG|Piazza della Libertà
Piazza SS Annunziata Firenze Apr 2008.jpg|Piazza SS Annunziata
Florence (3365227513).jpg|Piazza San Marco
&lt;/gallery&gt;

===Bruggen===
[[Bestand:Golden Bridge.jpg|miniatuur|Ponte Vecchio]]
In totaal zijn er tot op heden 14 bruggen over de rivier de Arno aangelegd, in Florence zijn dat (stroomafwaarts):
* {{see
| name=Ponte di Varlungo | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.76372 | long=11.30390 | directions=Firenze Rovezzano
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Verbind Rovezzano (Settignano) en Impruneta (Firenze Sud) met elkaar.
}}
* {{see
| name=Ponte Giovanni da Verrazzano | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.76486 | long=11.28190 | directions=Lungarno Cristoforo Colombo
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Verbind Campo di Marte met Firenze Sud (A!) met elkaar.
}}
* {{see
| name=Ponte San Niccolò | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.76485 | long=11.27105 | directions=San Niccolò
| phone= | tollfree= | fax= | image=Ponte san niccolò 11.JPG
| hours= | price=
| content=Verbind Piazza Beccaria en de Viali dei Colli (Piazzale Michelangelo) met elkaar.
}}
* {{see
| name=Ponte alle Grazie | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.76618 | long=11.25873 | directions=S.Croce
| phone= | tollfree= | fax= | image=Ponte alle grazie visto dal fiume 01.jpg
| hours= | price=
| content=Verbind Santa Croce met Viali dei Colli (Forte Belvedere) met elkaar.
}}
* {{see
| name=Ponte Vecchio | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.76802 | long=11.25315 | directions=Galleria degli Uffizi
| phone= | tollfree= | fax= | image=Ponte Vecchio.JPG
| hours= | price=
| content=De beroemdste en oudste brug van Florence, een van de symbolen van de stad en de enige die niet werd opgeblazen door de Duitsers tijdens de 2de Wereldoorlog. De Ponte Vecchio hield ook stand destijds in 1966 toen Florence werd geteisterd door een watersnoodramp. De brug is vooral bijzonder door de huisjes die er aan de zijkanten boven het water hangen. Vroeger waren er vooral veel slagers op de Ponte Vecchio, nu huizen er vooral veel juweliers. ''Alleen voor voetgangers!''
}}
* {{see
| name=Ponte Santa Trinita | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.76903 | long=11.25035 | directions=via Tornabuoni
| phone= | tollfree= | fax= | image=Ponte santa trinita view.JPG
| hours= | price=
| content=Een van de elegantste bruggen van Europa. Deze verbind de Via Tornabuoni (Centro Storico) met San Frediano met elkaar.
}}
* {{see
| name=Ponte alla Carraia | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.77025 | long=11.24733 | directions=San Frediano
| phone= | tollfree= | fax= | image=Ponte alla carraia, view.JPG
| hours= | price=
| content=Deze brug verbind Piazza Santa Maria Novella(Station) en San Frediano (Santo Spirito en Carmine) met elkaar.
}}
* {{see
| name=Ponte Amerigo Vespucci | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.77197 | long=11.24291 | directions=Lungarno Amerigo Vespucci
| phone= | tollfree= | fax= | image=Ponte amerigo vespucci 01.JPG
| hours= | price=
| content=Deze brug verbind het Station (Via Melagnano) en San Frediano met elkaar.
}}
* {{see
| name=Ponte della Vittoria | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.77484 | long=11.23458 | directions=Firenze Porta al Prato
| phone= | tollfree= | fax= | image=Ponte della vittoria 01.JPG
| hours= | price=
| content=Deze brug verbind Firenze Porta al Prato met de Via Pisana en Via Bronzino met elkaar.
}}

* {{see
| name=Passerella dell'Isolotto | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.78001 | long=11.21825 | directions=Isolotto
| phone= | tollfree= | fax= | image=Passarella dell'Isolotto.JPG
| hours= | price=
| content=Deze brug verbind Parco delle Cascine en Isolotto met elkaar. ''Alleen voor voetgangers''.
}}
* {{see
| name=Viadotto Indiano | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.78991 | long=11.19635 | directions=Cascine
| phone= | tollfree= | fax= | image=Ponte all'Indiano 7.JPG
| hours= | price=
| content=Verbindt de districten Peretola (Aeroporto en Autostrada Firenze-Mare A11 en Isolotto met elkaar.
}}
* {{see
| name=Ponte della Tramvia | alt= | url=https://www.gestramvia.it | email=
| address=Via Paolo Ucello, Firenze | lat=43.776092 | long=11.229596 | directions=Lijn T 1
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| image=Test of tramway of Florence 8.png | wikidata=Q3908113
| lastedit=2026-08-06
| content=Sansovino-Cascine
}}

&lt;gallery&gt;

Ponte san niccolò 11.JPG|Ponte San Niccolò
Ponte alle grazie visto dal fiume 01.jpg|Ponte alle Grazie
Ponte santa trinita view.JPG|Ponte Santa Trinità
Ponte alla carraia, view.JPG|Ponte alla Carraia
Ponte amerigo vespucci 01.JPG|Ponte Amerigo Vespucci
Ponte della vittoria 01.JPG|Ponte della Vittoria
Passarella dell'Isolotto.JPG|Ponte dell'Isolotto
Ponte all'Indiano 7.JPG|Viadotta dell'Indiano
Test of tramway of Florence 8.png| Trambrug
&lt;/gallery&gt;

===Poorten===
Al sinds de middeleeuwen is Florence gebouwd en omringd met verdedigingsmuren. Om de stad binnen te komen kwamen er ook toegangspoorten, waarvan de laatste dateert uit de 16e eeuw:
* {{see
| name=Porta Romana | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.76034 | long=11.24199 | directions=Via Cassia
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price= |image=Porta Romana out.JPG
| wikidata=Q3398708
| content=De toegangsdeur tot het zuiden, gelegen op de weg naar [[Siena]] en [[Rome]] en op de Via Cassia.
}} 
* {{see
| name=Porta al Prato | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.77782 | long=11.24021 | directions=Viale Fratelli Rosselli
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price= |image=Firenze, porta al prato, veduta da via ponte alle mosse.jpg
| wikidata=Q3908879
| content=Ligt in het midden van het vierkant op de drukke lanen, convergeren de Viale Fratelli Rosselli, Via Ponte alla Mosse, Viale Belfiore en il Prato met elkaar.
}} 
* {{see
| name=Porta Faenza | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.78098 | long=11.24976 | directions=via Faenza
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price= |image=
| wikidata=Q3908872
| content=Ligt bij de via Faenza, en is gebouwd in het laatste van de 13e eeuw.
}}
* {{see
| name=Porta San Frediano | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.77050 | long=11.24017 | directions=via Pisana
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price= |image=Porta san frediano 02.JPG
| wikidata=Q3908785
| content=Ligt in Otr'arno, ten westen van de stad op de weg naar [[Pisa]].
}} 
* {{see
| name=Porta San Niccolò | alt=Torre San Niccolò | url= | email=
| address= | lat=43.76375 | long=11.26162 | directions=San Niccolò
| phone= | tollfree= | fax= | image=Firenze-torre san nicolò.jpg
| hours= | price=
| wikidata=Q3908806
| content=Ligt in Olt'arno, deze toegangspoort lijkt meer op een toren en verbindt de wegen naar het zuiden.
}} 
* {{see
| name=Porta San Giorgio | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.76293 | long=11.25488 | directions=Forte Belvedere
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price= | image=Porta san giorgio, esterno 02.JPG
| wikidata=Q3908789
| content=Ligt in Otr'arno tussen de Via San Leonardo en de Costa San Giorgio.
}} 
* {{see
| name=Porta San Gallo | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.78369 | long=11.26170 | directions=Piazza Libertà
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price= | image=Porta San Gallo 6.JPG
| wikidata=Q3908786
| content=Is gevestigd aan de Piazza Libertà, tegenover de ''Arco di Triomfo''.
}} 
* {{see
| name=Porta alla Croce | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.77061 | long=11.27103 | directions=Piazza Beccaria
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price= | image=Piazza beccaria, porta alla croce 01.JPG
| wikidata=Q25054007
| content=Is een van de monumentale poorten uit de 13e eeuw, ligt aan de Piazza Beccaria en verbindt de lanen met de ringweg van de stad.
}} 

&lt;gallery&gt;
Porta Romana out.JPG|Porta Romana
Porta san frediano 02.JPG|Porta San Frediano
Porta san giorgio, esterno 02.JPG|Porta San Giorgio
Piazza beccaria, porta alla croce 01.JPG|Porta alla Croce
Porta San Gallo 6.JPG|Porta San Gallo
Firenze, porta al prato, veduta da via ponte alle mosse.jpg|Porta al Prato
Porta san niccolo.JPG|Porta San Miniato
Firenze-torre san nicolò.jpg|Torre san niccolò
&lt;/gallery&gt;

===Kerken===
[[Bestand:Cityscape of Florence seen from Giotto's Bell Tower.ogg|250px|thumb|Video gemaakt vanaf de klokkentoren]]
* {{see
| name=Duomo Santa Maria del Fiore | alt=Kathedraal van Florence | url=http://operaduomo.firenze.it/ | email=
| address=Piazza Duomo 49, Florence | lat=43.77305 | long=11.25681 | directions=centrum
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=Q191739 | image=Piazza san giovanni da via cerretani, firenze.JPG
| lastedit=2025-03-29
| content=De dom van Florence is een van de meest bekende kerken ter wereld. De koepel die ontworpen is door de architect ''Brunelleschi'' geldt als een revolutionair ontwerp. In 1296 werd begonnen met de bouw, de kerk werd voltooid in 1471 met de koepel. De voorkant werd echter pas gemarmerd in de 19de eeuw. De binnenkant van de koepel is prachtig beschilderd en de kerk maakt van binnen een machtige indruk, er bevindt zich een Pietà van Michelangelo. De Campanile, oftewel klokkentoren, gebouwd door Giotto di Bondone werd versierd met beelden van Andrea Pisano en Donatello.
}}
* {{see
| name=Orsanmichele | alt= | url= | email=
| address=Via dei Lamberti, Florence  | lat=43.77070 | long=11.25487 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price= |image=Orsanmichele corner.JPG
| wikidata=Q860816
| content=Een kerk die ooit eens een tuin was, vandaar het ''Or'' (Orte is tuin in het Italiaans) in de naam Or San Michele. Het is een redelijk kleine kerk, maar daarom niet minder mooi. Vooral de beelden aan de buitenkant van de kerk zijn bijzonder.
}} 
* {{see
| name=Basilica di Santa Croce | alt= | url=https://www.santacroceopera.it/ | email=
| address=Piazza di Santa Croce 16, Florence | lat=43.76852 | long=11.26226 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=Q51177 | image=Eglise santa croce.jpg
| content=Fransiscanerkerk gekenmerkt door zijn vele grafmonumenten van onder meer Michelangelo, Macchiavelli en Galileo Galilei. De kerk heeft een redelijke soberheid van binnen. Verder is er in het klooster (lederwinkel en school) naast de kerk nog de Capella Pazzi die gebouwd is door Brunelleschi, en opvalt door haar helderheid en ruimte. Geheel links buiten de kerk staat een standbeeld van ''Dante Alighieri'', de vader van de Italiaanse literatuur, hij is geboren in Ferrara en overleden te Florence.
}} 
* {{see
| name=Basilica di San Miniato al Monte | alt= | url= | email=
| address=Via delle Porte Sante, Florence | lat=43.7592 | long=11.2655 | directions=Bus: Lijn 13
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| image=Firenze-sanminiato01.jpg | wikidata=Q844337
| content=Een kerk die boven de zuidelijke oever van de Arno ligt. Hij ligt op een heuvel, vandaar het ''al Monte''. Het is waarschijnlijk de mooist gelegen kerk van Florence. De voorkant is versierd met groen en wit marmer en de binnenkant is een voorbeeld van soberheid met een aantal Byzantijnse elementen. Dé ''trouwkerk'' van Florence.
}}
* {{see
| name=Basilica Santa Maria Novella | alt= | url=http://www.chiesasantamarianovella.it/ | email=
| address=Piazza Santa Maria Novella, Florence | lat=43.77400 | long=11.24942 | directions=Stazione SMN
| phone= | tollfree= | fax= | image=FlorenceSantaMariaNovella20020318.JPG
| hours= | price=
| wikidata=Q51175
| content=Werd gebouwd in de 13de eeuw en is de eerste bezienswaardigheid die u tegenkomt als u via de trein Florence binnenkomt. Het is een gotische kerk, wat u kunt zien aan de spitsbogen in het interieur van de kerk. Er is ook nog een wereldberoemd fresco van Masaccio: de drie-eenheid. In dit fresco ziet u dat het lineaire perspectief voor het eerst wordt gebruikt.
}} 
* {{see
| name=Basilica di San Lorenzo | alt= | url= | email=
| address=Piazza San Lorenzo, Florence | lat=43.77490 | long=11.25412 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= |image=Basilica di san lorenzo 33.JPG
| hours= | price=
| wikidata=Q573881
| content=Een grote basiliek gebouwd in de 15de eeuw, ook weer gebouwd door Brunelleschi. Het ontwerp voor deze kerk was revolutionair, en het was de eerste echte kerk die volgens de namiddeleeuwse architectuur werd gebouwd.
}} 
* {{see
| name=Basilica di Santo Spirito | alt= | url=http://www.basilicasantospirito.it/ | email=
| address=Piazza Santo Spirito, Florence | lat=43.76720 | long=11.24833 | directions=San Frediano
| phone=+39 348 7001430 (mobiel) | tollfree= | fax= | image=Chiesa Santo Spirito, Firenze.jpg
| hours= | price=
| wikidata=Q1519975
| content=Kerk van de Heilige Geest dateert uit 1446, ligt aan het gelijknamige plein Piazza di Santo Spirito (Oltr'arno), is een van de laatste meesterwerken van Filippo Brunelleschi, er hangt een crucifix van Michelangelo.
}}
* {{see
| name=Basilica della Carmine | alt= | url= | email=
| address=Piazza delle Carmine, Florence  | lat=43.76791 | long=11.2439 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| image=Piazza del Carmine, veduta sulla chiesa del carmine.jpg | wikidata=Q1042634
| content=Deze kerk vind u in San Frediano aan de Piazza delle Carmine (Oltr'arno), met de wereldbroemde [http://museicivicifiorentini.comune.fi.it/brancacci/ Capella Brancacci], schilderijen van Masaccio, Masolini en Filipino Lippi.
}}
* {{see
| name=Synagoge | alt=Tempio Maggiore Israelitico | url= | email=
| address=Via Farini 6, Florence | lat=43.77270 | long=11.26646 | directions=Piazza D'Azeglio
| phone= | tollfree= | fax= | image=Firenze sinagoga 1.jpg
| hours= | price=
| wikidata=Q1548456
| content=Deze Israëlitische tempel is gebouwd in 1882 in de Moorse stijl, hij ligt in het historische centrum in de Via Farini, kenmerkend is zijn groene koepel van koper.
}}
* {{see
| name=Basilica della Santissima Annunziata | alt= | url= | email=
| address=Piazza SS Annunziata, Florence | lat=43.777322 | long=11.261822 | directions=
| phone=+39 055 2398034 | tollfree= | fax=
| hours=dagelijks 07:30-12:30 en 16:00-18:30 uur, feestdagen ook van 20:45-21:45 uur | price= |image=Santissima Annunziata 2013-09-17.jpg
| wikidata=Q2287001
| content=
}}
* {{see
| name=Chiesa di San Frediano in Cestello | alt= | url= | email=
| address=Piazza di Cestello, Florence | lat=43.769954 | long=11.243995 | directions=San Frediano, Oltrarno
| phone=+39 055 215816 | tollfree=
| hours= | price=
| image=Chiesa di San Frediano in Cestello 2026.jpg | wikidata=Q1071192
| lastedit=2026-08-03
| content=Barokkerk uit het jaar 1450 van de architect Gherardo Silvani.
}}
&lt;gallery&gt;
Basilica di Santa Maria del Fiore from above.jpg|De kathedraal met klokkentoren en baptisterium
Orsanmichele corner.JPG|Orsanmichele
Eglise santa croce.jpg|Chiesa di Santa Croce
Firenze-sanminiato01.jpg|San Miniato all'Monte
FlorenceSantaMariaNovella20020318.JPG|Basilica Santa Maria Novella
Basilica di san lorenzo 33.JPG|Chiesa di San Lorenzo
Chiesa Santo Spirito, Firenze.jpg|Basiliek van de Heilige Geest
Santa maria del carmine side.JPG|Santa Maria della Carmine
Firenze sinagoga 1.jpg|Synagoge
Santissima Annunziata 2013-09-17.jpg|Basilica della Santissima Annunziata 
Chiesa di San Frediano in Cestello 2026.jpg|Chiesa di San Frediano in Cestello 
&lt;/gallery&gt;

===Paleizen===

* {{see
| name=Palazzo Vecchio | alt= | url=https://cultura.comune.fi.it/pagina/musei-civici-fiorentini/museo-di-palazzo-vecchio | email=
| address=Piazza della Signoria, Florence | lat=43.76914 | long=11.2567 | directions=
| phone=+39 055055 | tollfree=
| hours= | price=
| image=Piazza della signoria, palazzo vecchio, veduta 01.jpg
| content=Palazzo Vecchio oftewel ''Het oude paleis'', dat gebouwd werd van 1299 tot 1314. Het is zeker een van de mooiste stadhuizen van [[Toscane]]. De buitenkant is streng en massief, de binnenkant is zeer gracieus bekleed met veel goud, beschilderingen en trappen, -'''Sala dei cinquecento'''.
}}
* {{see
| name=Palazzo Pitti | alt= | url=http://www.palazzopitti.it/ | email=
| address=Piazza de' Pitti 1, Florence | lat=43.7653 | long=11.24957 | directions=Bus: C3
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=Q29286 | image=Palazzo Pitti nel tardo pomeriggio.jpg | content=Het Palazzo Pitti dat aan de overkant van de Arno (Oltrarno) ligt. Het was vroeger even de residentie van ''Koning Victor Emmanuel II'' toen Florence de hoofdstad van [[Italië]] was. Nu is het een museum met belangrijke kunststukken en prachtige beschilderde plafonds. Het Palazzo Pitti grenst aan de Giardino di Boboli.
}} 
* {{see
| name=Palazzo Medici Riccardi | alt= | url=https://www.palazzomediciriccardi.it/en/ | email=biglietteria@palazzo-medici.it
| address=Via Cavour 3, Florence | lat=43.7751 | long=11.25579 | directions=
| phone=+39 055 2760340 | tollfree=
| hours=do-di 09:00-19:00 | price=€7,00
| image=Palazzo Medici Riccardi.JPG
| content=Het eerste renaissancepaleis van Florence. De buitenkant is opgebouwd in drie delen: ruwe steen, gladde steen, nog gladdere steen. In de binnenkant is vooral het hof in het midden met de arcaden zeer bijzonder.
}}
* {{see
| name=Palazzo Strozzi | alt= | url=https://www.palazzostrozzi.org/ | email=info@palazzostrozzi.org
| address=Piazza Strozzi, Florence | lat=43.77127 | long=11.25176 | directions=Centro/ Piazza Independenza, 6 min. vanaf station (lopend)
| phone=+39 055 2645155 | tollfree= | fax= |image=Palazzo strozzi 21.JPG
| hours= | price=€12,00
| content=Meesterwerken uit de Etruskische tijd
}}
* {{see
| name=Palazzo Bargello | alt= | url=https://bargellomusei.it/ | email=mn-bar@beniculturali.it
| address=Via del Proconsolo 4, Florence | lat=43.770352 | long=11.258297 | directions=Piazza San Firenze
| phone=+39 055 0649440 | tollfree=
| hours=di-zo 08:15-18:50, ma gesloten | price=€12
| wikidata=Q388448 | image=Palazzo del bargello visto da piazza san firenze.JPG
| lastedit=2026-06-11
| content=Nationaal museum. Hier zijn beeldhouwwerken te zien van de grote meesters Donatello met zijn David, Michelangelo met de Dronken Bacchus en Giambologna met het Mercuriusbeeld.
}}
&lt;Gallery&gt;
Palazzo vecchio Florence.jpg|Palazzo Vecchio
Firenze-palazzo vecchio 24.jpg|Sala dei Cinquecento-Palazzo Vecchio
Palazzo Pitti nel tardo pomeriggio.jpg|Palazzo Pitti
Palazzo del bargello visto da piazza san firenze.JPG|Palazzo Bargello
Palazzo strozzi 21.JPG|Palazzo Strozzi
Palazzo Medici Riccardi by night 01.JPG|Palazzo Medici Riccardi
Palazzo Medici courtyard Apr 2008 (10)-Palazzo Medici courtyard Apr 2008 (9).jpg|Cortile Palazzo Medici Riccardi
&lt;/gallery&gt;

===Villa's===
Op de heuvels en in de omgeving van Florence zijn er enkele van de historische huizen van de Medici. De volgende zijn de villa's gelegen in het centrum van Florence, waarvan sommige regelmatig open zijn voor het publiek, terwijl anderen particulier eigendom zijn.
* {{see
| name=Villa Medici di Careggi | alt= | url= | email=
| address=Via Gaetano Pieraccini 17, Florence | lat=43.80962 | long=11.24982 | directions=Ospedale di Careggi
| phone= | tollfree= | fax= | image=Villa di careggi 01.JPG 
| hours= | price=
| content=De villa Medici in Careggi is een van de oudste van de huizen dat toebehoorde aan de Medici. Het is gelegen in het gebied deels op de heuvel in de voorstad van Florence in Careggi,
}} 
* {{see
| name=Villa Medici di Castello | alt=Biblioteca dell'Accademica | url= | email=
| address= Via di Castello, Florence | lat=43.81972 | long=11.22849 | directions=Station Firenze-Castello
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price= | image=Villa Castello Florence 3.jpg
| content=De [http://www.polomuseale.firenze.it/musei/?m=villacastello Medici Villa di Castello] ligt in het heuvelachtige gebied van Castello, zeer dicht bij een andere beroemde Medici Villa Petraia, is vooral beroemd om zijn prachtige tuinen, de tweede, na die van Giardino di Boboli.
}}
* {{see
| name=Villa Medici Petraia | alt= | url= | email=
| address=Via Petraia 40, Florence| lat=43.81931 | long=11.23707 | directions=Firenze-Castello
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price= | image=Villa la petraia, ext. 01.JPG
| content=De villa La Petraia is gelegen in het heuvelachtige gebied van Castello. Het wordt beschouwd als een van de mooiste en meest gevierde Medici villa's, gelegen op een panoramische locatie met uitzicht op de stad Florence.
}}
* {{see
| name=Villa Medici di Topaia | alt= | url= | email=
| address=Via della Topaia, Florence | lat=43.82519 | long=11.23704 | directions=Sesto Fiorentino
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price= | image=
| content=De villa La Topaia is gelegen op de hoogten in de buurt van het kasteel, in de stad Florence, dicht bij de administratieve grens met Sesto Fiorentino, op korte afstand van de villa's van Castello en Petraia. De villa vertegenwoordigde voornamelijk een jachthuis in het immense park tussen de twee belangrijkste villa's.
}} 
* {{see
| name=Villa Medici Marignolle | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.75299 | long=11.21705 | directions=Galuzzo
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price= | image=Villa di Marignolle.jpg
| content=De villa Marignolle is gelegen in de buitenwijk ten zuiden van Florence, in de Via Santa Maria Marignolle 30 (maar de oude toegangspoort is via Ferrone 1), op de heuvels tussen Soffiano en Galluzzo.
}} 
* {{see
| name=Villa Medici in Poggio Imperiale | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.74917 | long=11.24770 | directions=Porta Romana, Due strade
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price= | image=Villa del poggio imperiale, esterno 02.jpg
| content=De villa van Poggio Imperiale is gelegen op de heuvel van Arcetri, rond de Viale dei Colli in Florence. Het was oorspronkelijk een Medici-villa genaamd villa in Poggio Baroncelli, hoewel vandaag de dag de Medici villa trouw is aan het origineel. De villa herbergt momenteel een meisjesschool en een openbare school;
}} 
* {{see
| name=Villa la Quiete | alt= | url= | email=
| address=Via di Boldrone, Florence | lat=43.813450 | long=11.242659 | directions=Firenze-Castello
| phone= | tollfree=
| hours= | price= | image=Villa la quiete 02.JPG
| wikidata=Q3558626
| lastedit=2026-09-10
| content=
}}
&lt;gallery&gt;
Villa di careggi 01.JPG|Villa Careggi
Villa Castello Florence 3.jpg|Villa Castello
Villa la petraia, ext. 01.JPG|Villa Petraia
Villa di Marignolle.jpg|Villa Marignolle
Villa del poggio imperiale, esterno 02.jpg|Villa Medici Poggio Imperiale
Villa la quiete 02.JPG| Villa la Quiete
&lt;/gallery&gt;

===Musea===
[[Bestand:David von Michelangelo.jpg|miniatuur|David van Michelangelo]]
* {{see
| name=Galleria degli Uffizi | alt= | url=https://www.uffizi.it/gli-uffizi | email=
| address=Piazza degli Uffizi, Florence | lat=43.7684 | long=11.25558 | directions=Piazza della Signoria
| phone=+39 055 2388651 | tollfree=
| hours=08:15-18:30, ma gesloten | price=Entree: €25,00
| wikidata=Q51252 | image=Galleria degli Uffizi Florence.jpg
| content=Het beroemdste en mooiste [https://www.datocms-assets.com/103094/1772716618-exe_broch_gli-uffizi_gennaio2026_it.pdf museum] in Florence. U kunt er ongeveer een hele dag over doen om de meesterwerken te bekijken, en daarmee heeft u nog niet alles gezien. In het museum zijn vooral Italiaanse en Hollandse meesterwerken ondergebracht. Het huisvest schilderijen van onder andere: Giotto, Botticelli, Leonardo da Vinci, Michelangelo, Rafaël, Titiaan, Caravaggio, i fratelli Lippi, Rubens, Rembrandt en nog veel meer. [https://florencetips.nl/uffizi_museum.html Online ticket reservering].
}}

* {{see
| name=Museo San Marco | alt= | url=https://museitoscana.cultura.gov.it/luoghi_della_cultura/museo_di_san_marco/ | email=drm-tos.mussanmarco-fi@cultura.gov.it
| address=Piazza San Marco 3, Florence | lat=43.778524 | long=11.259575 | directions=San Marco Lijn T2
| phone=+39 055 5389100 | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=Q13453137 | image=Firenze, san marco, facciata 01.jpg
| content=met onder andere werken van Fra Angelico.
}} 
* {{see
| name=Galleria Dell'Accademia | alt= | url=https://www.galleriaaccademiafirenze.it/ | email=ga-afi@beniculturali.it
| address=Via Ricasoli 58-60, Florence | lat=43.776882 | long=11.258816 | directions=
| phone=+39 055 098 7100 | tollfree=
| hours=08:00-18:50, entree sluit om 18:40 | price=Entree: €20 on line
| wikidata=Q10855544 | image='David' by Michelangelo JBU0001.JPG
| content=Het museum dat de wereldberoemde ''David van Michelangelo'' huisvest. Ook zijn hier zeer fraaie onafgemaakte beelden van Michelangelo te zien.
}}
&lt;gallery&gt;
Galleria degli Uffizi.jpg|Galleria degli Uffizi
Botticelli-primavera.jpg|De Lente - Botticelli
Sandro Botticelli - La nascita di Venere - Google Art Project - edited.jpg|Geboorte van Venus - Botticelli
Baco, por Caravaggio.jpg|Bacchus - Caravaggio
Tizian - Venus von Urbino.jpg|Venus van Urbino - Titiaan
Fra Filippo Lippi - Madonna and Child with two Angels - Uffizi.jpg|Madonna met kind - Filippo Lippi
Michelangelo Buonarroti - Tondo Doni - Google Art Project.jpg|Tondo Doni - Michelangelo
&lt;/gallery&gt;

===Parken===
[[Bestand:BoboliEntrance.jpg|thumb|right|Giardino di Boboli]]
* {{see
| name=Giardino di Boboli | alt= | url=https://www.uffizi.it/giardino-boboli | email=giardino.boboli@polomuseale.firenze.it
| address= | lat=43.7629 | long=11.24908 | directions=Palazzo Pitti, Bus: C3
| phone=+39 055 2388786 | tollfree= | fax=+39 055 2298732
| hours=08:15-18:30 | price=€10,00
| image=Jardín de Bóboli, Florencia, Italia, 2022-09-19, DD 26.jpg | wikidata=Q888825
| content=Een van de mooiste parken van Italië. Het ligt achter het Palazzo Pitti en is een oase van groen in Florence. Ingangen via het Palazzo Pitti, het Forte di Belvedere en de Porta Romana. Let op het sluitingsuur!
}}
:Opvallende plekken in dit park zijn:
:* {{see
| name=Bacino di Nettuno | alt=Neptunusvijver | url= | email=
| address= | lat=43.76299 | long=11.25186 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=Q126208348
| content=
}}
:* {{see
| name=Fontana dell'Oceano | alt=fontein | url= | email=
| address= | lat=43.76156 | long=11.24564 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| wikidata=Q3747376
| content=
}}
:* {{see
| name=Grotta del Buontalenti | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.76618 | long=11.25190 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| wikidata=Q3117120
| content=een soort van namaakgrot.
}} 
:* {{see
| name=Fontana di Bacchino | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.76584 | long=11.25105 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=Q3076346
| content=Met het bekende beeld van de dwerg op de schildpad.
}} 
:* {{see
| name=Kaffeehaus del Giardino di Boboli | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.764009 | long=11.252494| directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price= | image=Boboli, kafeehaus 01.JPG
| wikidata=
| lastedit=2026-09-06
| content=Dit koffiehuis dateert uit 1776 met een mooi uitzicht over de tuinen en de stad.
}}
&lt;Gallery&gt;
Jardín de Bóboli, Florencia, Italia, 2022-09-19, DD 26.jpg|Giardino dei Boboli
Bacchino, Boboli.jpg|Fontana di Bacchino-Giardino dei Boboli
Boboli, fontana del tritone, stoldo lorenzi 03.JPG|Fontana del Tritone
Firenze-boboligrotta.jpg|La Grotta
Boboli, kafeehaus 01.JPG|Giardino Boboli, koffiehuis
&lt;/Gallery&gt;

* {{see
| name=Parco delle Cascine | alt= | url=http://parcodellecascine.comune.fi.it/ | email=centrovisite@parcfirenze.net
| address=Viale del Galoppatoio dei Barberi 4 Florence | lat=43.783182 | long=11.216837 | directions=Lijn 17 C en T1 Halte: Cascine
| phone=+39 055 365707 (Informatienummer) | tollfree=
| hours= | price=
| image=Piazzale kennedy alle cascine.JPG | wikidata=Q3364250
| content=Het Parco delle Cascine is een historisch en monumentaal park, in Florence. Het park ligt aan de noordelijke oeverzijde van de Arno. Grootte: 160 ha. Lengte: 3,5&amp;nbsp;km, Het biedt veel natuur, rust, maar ook aan sportiviteit is gedacht, Er is een hippodroom en een velodroom. In het park kom je ook een aantal monumenten tegen zoals ''pauwen'', een theater en een Pyramide..
}}
&lt;Gallery&gt;
AnfiteatroLeCascine 01.jpg|Anfiteatro 
Pavoniere delle cascine.JPG|Parco delle Cascine
&lt;/Gallery&gt;

===Overige bezienswaardigheden===
* {{see
| name=Battistero di San Giovanni | alt= | url=http://ilgrandemuseodelduomo.it | email=
| address=Piazza San Giovanni, Florence | lat=43.77310 | long=11.25513 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= | image=Battistero Firenze.jpg
| hours=ma-za 11:15-18:30, zo 08:30-13:30 | price=€10 incl. Museo dell'Opera del Duomo
| content=Het baptisterium (doopkapel) dat voor de Santa Maria del Fiore staat. Het is een erg bijzonder baptisterium, door de bronzen deuren die allerlei taferelen uit de bijbel voorstellen. Ook de binnenkant is zeer fraai versierd, vooral de koepel met de voorstelling van het leven van Johannes de Doper is zeer de moeite waard.
}}
&lt;gallery&gt;
Paradies tuer florenz.jpg|Bronzen deur van de doopkapel
&lt;/gallery&gt;
 
* {{see
| name=Cappelle Medicee | alt= | url=https://bargellomusei.it/en/museum/cappelle-medicee/ | email=
| address=Piazza di Madonna degli Aldobrandini 6, Florence  | lat=43.77505 | long=11.25341 | directions=
| phone=+39 055 064 9430 | tollfree=
| hours=di-zo 08:15-18:50, ma gesloten | price=€11,00
| wikidata=Q1357573 | image=Medicibib.jpg
| content=Met de cryptes van de familie van de Medici's. Er staan cryptes gemaakt door Michelangelo en er zijn relikwieën te zien van verscheidene heiligen. De Cappelle Medicee bevindt zich achter de kerk van San Lorenzo.
}} 
* {{see
| name=Fortezza da Basso | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.78183 | long=11.24930 | directions=Lijn T 2
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price= |image=Fortezza da basso, piazza bambine e bambini di beslan.JPG
| content=Deze ''bunker'' is gelegen achter het station Santa Maria Novella en is gebouwd tussen 1534-1537. Hij diende niet alleen als schuilplaats maar ook tegen invallen. Tegenwoordig worden er tal van culturele manifestaties en fairs gehouden, zoals: Pitti Immagine, in 2002 het Europees Sociaal Forum en in 1995 de Biënnale Internazionale dell'Arte di Firenze, er is ook een concertzaal.
}}
* {{see
| name=Biblioteca Nazionale Centrale | alt= | url=http://www.bncf.firenze.sbn.it/ | email=bnc-fi.info@beniculturali.it
| address=Piazza dei Cavalleggeri 1, Florence | lat=43.76695 | long=11.26233 | directions=
| phone=+39 055 24919 | tollfree= | fax= | image=Biblioteca Nazionale Firenze 2008.jpg
| hours=ma-vr 08:15-19:00, za 08:15-13:30 | price=
| content=De Nationale Bibliotheek werd in 1966 zwaar geteisterd door de watersnoodramp.
}}
* {{see
| name=Forte di Belvedere | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.76303 | long=11.25411 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price= |image=Forte belvedere, edificio principale 08.JPG
| content=-Is een fort gelegen bij de Giardino di Boboli, gebouwd tussen 1590 en 1595, onder heerschappij van de ''Medici''. Tegenwoordig wordt het wel eens gebruikt als tentoonstellingsruimte. U heeft van hieruit een mooi uitzicht op de stad.
}} 
* {{see
| name=Casa Buonarotti | alt= | url=http://www.casabuonarroti.it/it/ | email=fond@casabuonarroti.it
| address=Via Ghibellina 70, Florence | lat=43.769903 | long=11.263758 | directions=
| phone=+39 055 241752 | tollfree= | fax= |image=Casa buonarroti, esterno.JPG
| hours=wo-ma 10:00-16:00 | price=€6,50
| content=Huis/Museum van een de grootmeesters van Italië.
}}
* {{see
| name=Certosa di Firenze | alt= | url=https://www.certosadifirenze.it/ | email=certosadifirenze@gmail.com
| address=Via della Certosa 1, Florence | lat=43.731385 | long=11.221928 | directions=Galluzzo, Bus: Lijn37 en 39 B
| phone=+39 055 2049226 | tollfree=
| hours= | price=
| image=Certosa del Galluzzo - Overview from Le Gore.jpg | wikidata=Q1056344
| lastedit=2026-09-10
| content=
}} 
&lt;gallery&gt;
Medicibib.jpg|Cappelle Medicee
Fortezza da basso, piazza bambine e bambini di beslan.JPG|Fortezza da Basso
Forte belvedere, edificio principale 08.JPG|Forte Belvedere
Biblioteca Nazionale Firenze 2008.jpg|Nationale Bibliotheek
Battistero Firenze.jpg|Baptisterium
Casa buonarroti, esterno.JPG|Casa Buonarotti
Certosa del Galluzzo - Overview from Le Gore.jpg| Certosa di Firenze
&lt;/gallery&gt;

==Doen==
* Beklim de koepel van de ''kathedraal Santa Maria del Fiore'' en de ''Campanile'' di Giotto; dit is alleen mogelijk met een reservering bij de [https://florencetips.nl/duomo.html Duomo].
* Bezichtig te voet het '''Centro Storico''' (historisch centrum) met zijn vele monumenten en bezienswaardigheden;
* Neem de stadsbus [https://rd-sftp-data.s3.eu-west-1.amazonaws.com/autolineeToscane/IVU/OUTPUT/TIMETABLES_WINTER/UFI/13.pdf '''Lijn 13'''], voor een mooie tour door de stad naar de '''Piazzale Michelangelo''' vanwaar u een fraai uitzicht heeft over de stad;
* {{do
| name=Sight-seeingtour Florence | alt= | url= | email=
| address=Largo Alinari 11, Florence | lat=43.77609 | long=11.250166 | directions=Stazione SMN
| phone= | tollfree=
| hours=2 uur durende tour, vanaf 09:00 uur | price=€24,65
| image=Sightseeingbus-Firenze.jpg
| lastedit=2026-08-03
| content=Lijn A - Piazzale Michelangelo / Lijn B- Fiesole
}}
* {{do
| name=Amerikaanse begraafplaats | alt=Florence American Cemetery and Memorial | url=https://www.abmc.gov/cemeteries-memorials/about-florence-american-cemetery/ | email=
| address=Via Cassia 214, Impruneta (FI) | lat=43.6927 | long=11.2101 | directions=Falciani
| phone=+39 055 202 0020 | tollfree=
| hours=ma-zo 09:00-17:00 | price=
| wikidata=Q952641 | image=Altare cimitero americani.jpg
| content=Gedenkplaats op 12&amp;nbsp;km ten zuiden van Florence (Falciani), aan de westzijde van de Via Cassia (SR 2) richting van Impruneta-San Casciano.
}}

&lt;gallery&gt;
Blick auf und vom Piazzale Michelangelo (LM28908).jpg| Piazzale Michelangelo
Altare cimitero americani.jpg|Amerikaanse begraafplaats in Falciani
&lt;/gallery&gt;

===Film, muziek, toneel===
* Dan zijn er de '''kunstfestivals'''. Florence organiseert jaarlijks het '''Maggio Musicale Fiorentino'''. Dat is een internationaal muziekfestival. Er is ook nog een festival genaamd '''Settembre Musica Series'''. Dat is ook een muziekfestival.
* '''Pitti Uomo''', '''Pitti Donna''' en '''Pitti Bimbo''', zijn 3 manifestaties in het teken van de mode, voor de man, voor de vrouw en voor het kind, die ieder jaar plaatsvinden in het ''Palazzo Pitti. Houd'' u rekening mee dat u uw hotelkamer tijdig doet reserveren.

===Sport===

====Golf====
* {{do
| name=Circolo Golf Ugolino | alt= | address=Strada Chiantigiana 3, 50023 Impruneta (FI) | directions=SS 222 Firenze-Strada in Chianti, via de SS 67 en SR 222, 17,5&amp;nbsp;km. | phone=+39 055 2301009 | email=info@golfugolino.it | fax=+39 055 2301141 |lat=43.6966 | long=11.2989 | url=http://www.golfugolino.it/nuovo/eng/home.asp | hours= | price= | content=Golf Club Parco di Firenze, nabij Ugolino behoort tot de 50 mooiste golfbanen ter wereld.
}}

====Roeien/Kano====
Roeien en/of kanovaren kunt u op de rivier de Arno. De roeivereniging bevindt zich vlak bij de ''Ponte Vecchio'', terwijl de kanovereniging zich bevindt nabij de ''Ponte Verrazzano''.

====Zwemmen====
* {{do
| name=Piscina Goffredo Nannini | alt=Bellariva | url=http://www.nuotoinpiscina.it/piscine-firenze/piscina-comunale-goffredo-nannini-piscina-basic | email=
| address=Lungarno Aldo Moro 6, 50136 Florence | lat=43.76739 | long=11.29124 | directions=Firenze Rovezzano, Bus Lijn 14A,14B Halte:Aretina de Gasperi
| phone=+39 055 677521 | tollfree=
| hours= | price=
| content=Zwembad.
}}
* {{do
| name=Piscina Comunale Paolo Costoli | alt= | url=https://www.piscinetoscana.it/piscina-comunale-paolo-costoli/en/ | email=piscinacostoli@comune.fi.it
| address=Viale Manfredo Fanti 30, Florence | lat=43.776272 | long=11.284359 | directions=Campo di Marte (Stadio) Bus Lijn 10, 82 Halte:Fanti Piscina Costoli
| phone=+39 055 623 6027 | tollfree=
| hours= | price=€8,00 | image=Piscina comunale Paolo Costoli.jpg
| wikidata=Q3905733
| lastedit=2026-09-16
| content=Gemeentelijk zwembad.
}}
* {{do
| name=Piscina Paganelli | alt= | url= | email=
| address=Viale Alessandro Guidoni 208, Florence | lat=43.798735 | long=11.213514 | directions=Peretola T2 Halte: Guidoni
| phone=+39 055 416330 | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-09-16
| content=Zwembad.
}}
* {{do
| name=Piscina Scoperta | alt= | url= | email=
| address=Via Domenico Giuliotti, Florence | lat=43.779692 | long=11.301681 | directions=Firenze Rovezzano, Bus Lijn: 10, 17 Halte: Verga Gignoro
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-09-16
| content=Zwembad.
}}

===Feesten===
* Er zijn natuurlijk de religieuze (rooms-katholieke) feesten zoals Kerstmis. Bijzonder is de '''[https://www.visitflorence.com/it/eventi-a-firenze/scoppio-del-carro-pasqua.html Scioppio del Carro]''' in Florence (Piazza Duomo), tijdens het paasfeest, hierbij laat men een kar vol vuurwerk ontploffen tijdens de paasdienst. Verder wordt er overal Maria Hemelvaart en Allerheiligen gevierd;
[[Bestand:Scoppio del carro 2016.jpg|miniatuur|Scoppio del carro-Piazza Duomo, Florence]]
* '''[http://www.calciostoricofiorentino.it/ Calcio Storico Fiorentino]''' - voetbal, het lijkt meer op rugby, in historische kostuums wordt jaarlijks gehouden op de Piazza Santa Croce op 24, 25 en 26 juni, de 4 deelnemende districten zijn: i rossi ''Santa Maria Novella'', i verdi ''San Giovanni'', i bianchi ''Santo Spirito'' en gli Azzurri ''Santa Croce'';
[[Bestand:Calcio Storico Corteo.jpg|miniatuur|Calcio Storico Fiorentino]]

==Leren==

===Kunstcursussen===
Florence bakermat van de kunst, leent zich uitstekend om er ''kunst'' te gaan studeren:
* {{listing
| name=Accademia di Belle Arti di Firenze | alt= | url=http://www.accademia.firenze.it/ | email=abafi@accademia.firenze.it
| address=Via Ricasoli 66, Florence | lat=43.77686 | long=11.25936 | directions=San Marco
| phone=+39 055 215449 | tollfree= | fax=+39 055 2396921
| hours= | price=
| content=&lt;!-- hier zou nog wat over de studie moeten worden vermeld, taal, resultaat (academische titel?), etc. --&gt;
}}

===Taalcursussen===
* {{listing
| name=Istituto Michelangelo | alt= | url=http://www.michelangelo-edu.it/scuola-lingua-italiana/ | email=michelangelo@dada.it
| address=Via Ghibellina 88, 50127 Florence | lat=43.77009 | long=11.26268 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| content=Het is ook mogelijk om voor buitenlanders de Italiaanse taal te leren.
}}
* {{listing
| name=ABC School | alt= | url=http://www.abcschool.com | email=info@abcschool.com
| address=Via dei Rustici 7, Florence | lat=43.76888 | long=11.25924 | directions=
| phone=+39 055 212001 | tollfree=
| hours= | price=
| content=School van de Italiaanse taal en cultuur
}}
* {{listing
| name=Centro Machiavelli | alt= | url=http://www.centromachiavelli.it/en/ | email=school@centromachiavelli.it
| address=Piazza Santo Spirito 4, Florence | lat=43.76657 | long=11.24772 | directions=
| phone=+39 055 2396966 | tollfree=
| hours= | price=
| lastedit=2026-09-15
| content=School voor de Italiaanse taal en cultuur voor buitenlanders.
}}

==Werken==
Daar Florence wel een van de trekpleisters is van Italië qua toerisme, is in deze sector volop werk te vinden. Ook in de horeca, denk aan de vele hotels en restaurants in en buiten de stad.

==Kopen==

===Producten===
* '''Olijfolie''' - Olio di Oliva Extra Vergine;
* '''[http://www.chianticlassico.com/%20 Chianti-wijn]''' - Chianti Putto, Chianti Colli Fiorentini, Chianti Colli Senesi of Chianti Classico Gallo Nero DOCG (Denominazione Origine Controllata e Garantita) heldere robijn-rode, fruitig naar violet geurende wijn gemaakt van de 70-100% Sangiovese druif;
* '''Cantuccini en Vinsanto''' - amandelkoekjes en (heilige) wijn;

===Markten===
[[Bestand:Mercato centrale di san lorenzo 02.jpg|miniatuur|Mercato di San Lorenzo]]
* {{buy
| name=Mercato Centrale | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.77655 | long=11.25323 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=De centrale markt van Florence ligt dichtbij het Station, hier kunt u terecht voor allerlei levensmiddelen.
}} 
* {{buy
| name=Mercato di San Lorenzo | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.77505 | long=11.25444 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Rond de San Lorenzo kerk bevindt zich deze markt met voornamelijk lederen artikelen.
}}
* {{buy
| name=Mercato ortofrutticolo di Novoli | alt= | url=https://www.mercafir.it/ | email=
| address=Viale Alessandro Guidoni 176, Florence | lat=43.801111 | long=11.218672 | directions=Novoli T2 Guidoni
| phone= | tollfree=
| hours= | price= | image=Mercato ortofrutticolo di novoli.JPG
| wikidata=Q3854866
| lastedit=2026-09-16
| content=Marktplein met groente, fruit, vlees en vis.
}}

===Supermarkten===
* {{buy
| name=Centro commerciale Le Torri | alt=Esselunga | url=https://www.esselunga.it/it-it/homepage.html | email=
| address=Via Antonio Canova 164/8, Florence | lat=43.779408 | long=11.198827 | directions=Isolotto
| phone==39 0557 331 896 | tollfree=
| hours=ma-za 07:30-21:00, zo 08:00-20:00 | price=
| image=Centro Commerciale Le Torri (Florence) - Fountain 01.jpg | wikidata=Q3664794
| lastedit=2026-06-11
| content=Supermarkt, commercieel centrum.
}}
* {{buy
| name=Conad City | alt= | url=https://www.conad.it/ | email=
| address=Via Pietrapiana 42-44, Florence | lat=43.771492 | long=11.262977 | directions=Duomo
| phone= | tollfree=
| hours=ma-za 08:00-21:00; zo 09:00-21:00 | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-08-27
| content=Supermarkt.
}}
* {{buy
| name=Conad City | alt= | url=https://www.conad.it/ | email=
| address=Via Scipione Ammirato, Florence | lat=43.771075 | long=11.274987 | directions=Campo di Marte
| phone=+39 055 6550494 | tollfree=
| hours=ma-za 07:30-20:30: zo 09:00-20:00| price=
| wikidata=
| lastedit=2026-08-27
| content=Supermarkt.
}}
* {{buy
| name=Esselunga | alt= | url=https://www.esselunga.it/it-it/negozi/negozio.esselunga-di-via-di-novoli-firenze.oli.html | email=
| address=Via di Novoli 61, Florence | lat=43.79126 | long=11.223266 | directions=Novoli, Lijn T2, lijn 5 en 29
| phone=+39 055 433 908 | tollfree=
| hours=ma-za 07:30-21:00, zo 08:00-20:00 | price=
| image=Esselunga logo.png
| lastedit=2026-09-08
| content=Supermarkt
}}
* {{buy
| name=Esselunga | alt= | url=https://www.esselunga.it/it-it/ | email=
| address=Via Milanesi 32, Florence | lat=43.789329 | long=11.245939 | directions=Firenze Statuto, Lijn T1
| phone=+39 055 489 265 | tollfree=
| hours= | price=
| image=Esselunga logo.png
| lastedit=2026-09-08
| content=Supermarkt
}}

{{waarschuwing|Rond de Ponte Vecchio, Galleria degli Uffizi en Via Calzaiolo komen véél straatventers voor met nepartikelen van o.a Gucci, Armani en Versace. '''Koop deze dus niet''', de Italiaanse politie kan u bekeuren met een bedrag dat kan oplopen tot maar liefst '''€10.000,00&lt;big&gt;&lt;big&gt;!&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;'''}}

==Eten==
[[Bestand:Via dei macci.jpg|miniatuur|verkoopstalletje met Trippa en Lampredotto in Via dei Macci]]
Typische Florentijnse gerechten zijn:

* [[w:Bistecca alla Fiorentina|Bistecca alla Fiorentina]] — T-bonesteak (Chianina-rund), bestelt u in de restaurants per gewicht;
* ''Trippa alla Fiorentina''— koeienpens, wordt vooral in de winter gegeten en via verkoopstalletjes op allerlei plekken in de stad;
* [[w:Antipasto|Antipasto Toscana]] — met o.a. crostini, sneetjes stokbrood met kippenlever, ham of salami verwarmd in de oven;
* [[w:Panzanella|Panzanella]] — brood en groenten gedrenkt in olijfolie;
* [[w:Ribollita|Ribollita]] — een 'arm' gerecht van boerenoorsprong, soep met brood, groente en bonen;
* ''Lamprodotto'' — de abomasum, een van de vier magen van de koe, gekookt en geserveerd met kruiden op een bord of in een sandwich;
* ''Pane sciocca'' — brood zonder zout;
* [[w:Focaccia|Focaccia]] — luchtig Italiaans brood;
* [[w:Pici (pasta)|Pici]] — pastagerecht (dikke spaghetti) uit de Toscane;
* [[w:Pappardelle|Pappardelle]] — brede lintpasta geserveerd met ragù (wildzwijn).

&lt;gallery&gt;
Bistecca alla fiorentina-01.jpg|Bistecca alla Fiorentina
Antipasto Toscano.jpg|Antipasto Toscano met Crostini
Panzanella 2.jpg|Panzanella
Trippa alla fiorentina.png|Trippa alla Fiorentina
Ribollita toscana.JPG| Ribollita
Panino lampredotto.jpg| Panino Lampredotto
Focaccia 1.jpg| Focaccia
Pici di Volterra.jpg| Pici
Pappardelle al ragù e piselli.jpg| Pappardelle
&lt;/gallery&gt;

===Budget===
* {{eat
| name=Baldovino | alt= | url=http://www.baldovino.com/ | email=
| address=Via San Giuseppe 22r, Florence| lat=43.76830 | long=11.26443 | directions=Santa Croce
| phone=+39 055 241773 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Heerlijke pizza's uit de houtoven, en een vaak wisselend menu met afwisselende gerechten.
}}
* {{eat
| name=Acquerello | alt= | url= | email=
| address=Via Ghibbelina 156r, Florence | lat=43.77038 | long=11.26042 | directions=
| phone=+39 055 2341330 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content= Sardijns restaurant, met vele visgerechten. Men schenkt hier Sardijns bier en sardijnse wijnen.
}}
* {{eat
| name=Il Giardino di Barbano | alt= | url=http://www.pizzabarbano.com/ | email=
| address=Piazza Indipendenza 3-4r, Florence | lat=43.77924 | long=11.25440 | directions=
| phone=+39 055 486752 | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Aan de rand van het drukke centrum ligt dit restaurant waar u heerlijk, simpel en lekker kunt eten en waar het personeel u al bij het tweede bezoek welkom heet. De pizza's uit de houtoven zijn heerlijk, vooral de O' Sole Mio pizza!
}}
* {{eat
| name=McDonald's | alt= | url=http://www.mcdonalds.it/ | email=
| address=Piazza Stazione 42r-43r, Florence | lat=43.77633 | long=11.24967 | directions=Stazione SMN
| phone=+39 055 3921219 | tollfree=
| hours=24/7 | price=€0-€20
| content=Internationale keten op het gebied van hamburgers.
}}

===Gemiddeld===
* {{eat
| name=13 Gobbi | alt= | url=http://www.casatrattoria.com/restaurant/trattoria-13-gobbi/ | email=
| address=Via del Porcellana 9r, Florence | lat=43.77205 | long=11.24679 | directions=
| phone=+39 055 284015 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Knus restaurant waar u uw kinderen mee naar toe kan nemen, want er staan eenvoudige gerechten op het menu.
}}
* {{eat
| name=Da Benvenuto| alt= | url=http://www.trattoriabenvenuto.it/ | email=
| address=Via della Mosca 16r, Florence | lat=43.76780 | long=11.25797 | directions=
| phone=+39 055 214833 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Populair restaurant in de wijk Santa Croce biedt Toscaanse gerechten van kwaliteit.
}}
* {{eat
| name=Il Latini | alt= | url=http://www.illatini.com/?lang=en/ | email=info@illatini.com
| address=Via de'Palchetti 6r, Florence  | lat=43.77152 | long=11.24944 | directions=
| phone=+39 055 210915 | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Vaste klanten genieten hier van Toscaanse klassiekers zoals dolceforte (gestoofd zwijn in honing) en zuppa di farro (soep met vlees, granen en groenten).
}}
* {{eat
| name=Ristorante Sabatini | alt= 
| address=Via Panzani 9, 50123 Florence | directions=Stazione Santa Maria Novella 
| phone=+39 055 282802 | email=info@ristorantesabatini.it | fax=+39 055 210293 
| lat=43.77446 |long=11.25038 | url=http://www.ristorantesabatini.it/ 
| hours=Maandag's gesloten, reserveren gewenst | price= 
| content=
}}
* {{eat
| name=Trattoria Antico Fattore | alt= | url=http://www.anticofattore.it/ | email=Info@anticofattore.it
| address=Via Lambertesca 3, 50122 Florence | lat=43.76861 | long=11.25481 | directions=Galleria degli Uffizi
| phone=+39 055 288975 | tollfree= | fax=+39 055 283341 
| hours=12:00-15:00 en 19:00-00:00, zo gesloten | price=
| content=Toscaanse gerechten en wijnen.
}}
* {{eat
| name=Giglio Rosso | alt= 
| address=via Panzani 35/r / via del Giglio 11/r, 50123 Florence | directions=Stazione Santa Maria Novella 
| phone=+39 055 211795 | email=info@ristorantegigliorosso.com | fax=+39 055 283739 
| lat=43.77398 | long=11.25105 | url=http://www.ristorantegigliorosso.com/index.php?id=18&amp;lang=it 
| hours= | price= 
| content=
}}
* {{eat
| name=Ristorante Pizzeria il Grande Nuti | alt= | url=http://www.ristorantenuti.com | email=info@ristorantenuti.com
| address=Via Borgo San Lorenzo 22/24, Florence | lat=43.77441 | long=11.25496 | directions=Duomo, Borgo San Lorenzo
| phone=+39 055 210145 | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=
}}
* {{eat
| name=Ristorante Da i Matti | alt= | url=http://www.imattidifirenze.com/ | email=info@imattidifirenze.com 
| address=Via Borgo San Lorenzo 31 r, Florence | lat=43.77395 | long=11.25476 | directions=Duomo, San Lorenzo
| phone=+39 055 214992 | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Bistecca allla Fiorentina.
}}
* {{eat
| name=Osteria La Cantinetta | alt= | url=http://lacantinettafirenze.com/it/ | email=info@lacantinettafirenze.com
| address=Borgo San Lorenzo 14, Florence | lat=43.77382 | long=11.25472 | directions=Duomo, Borgo San Lorenzo
| phone=+39 055 213525 | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Florentijnse keuken.
}}
* {{eat
| name=Ristorante Buca di San Giovanni | alt= | url=http://www.bucasangiovanni.it/ | email=nfo@bucasangiovanni.it
| address=Piazza San Giovanni 8, Florence | lat=43.77351 | long=11.25510 | directions=Duomo
| phone=+39 055 287612 | tollfree= | fax= 
| hours=11:30-15:00 en 18:30-23:00 | price=
| content=Traditionele Toscaanse keuken en goede wijnen uit de regio Toscana.
}}
* {{eat
| name=Ristorante Buca di Niccolini | alt= | url=http://www.bucaniccolini.it/ | email=info@bucaniccolini.it
| address=Via Ricasoli 5-7r, Florence | lat=43.77367 | long=11.25609 | directions=Duomo
| phone=+39 055 292124 | tollfree= | fax= 
| hours=11:30-23:30 | price=
| content=
}}
* {{eat
| name=Trattoria La Casalinga | alt= | url=http://www.trattorialacasalinga.it | email=info@trattorialacasalinga.it
| address=Via dei Michelozzi 9r, Florence | lat=43.76653 | long=11.24881 | directions=Piazza Santa Spirito
| phone=+39 055 218624 | tollfree= | fax= 
| hours=ma-za 12:00-14:30 en 19:00-22:00 | price=
| content=
}}
* {{eat
| name=Trattoria La Mangiatoia | alt= | url=http://www.trattorialamangiatoia.com/ | email=info@trattorialamangiatoia.com
| address=Piazza San Felice 8-9/r, Florence | lat=43.76489 | long=11.24779 | directions=Palazzo Pitti
| phone=+39 055 224060 | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=
}}
* {{eat
| name=Trattoria Diladdarno | alt= | url=http://www.trattoriadiladdarno.com | email=ssabatini77@gmail.com 
| address=Via dei Serragli 108r, Florence | lat=43.76591 | long=11.24464 | directions=Santo Spirito
| phone=+39 055 224917 | tollfree= | fax= 
| hours=di 19:00-22:30 do-zo 12:00-15:00 en 19:00-22:30 | price=
| content=
}}

===Duur===
* {{eat
| name=Alle Murate | alt= | url=http://www.caffeitaliano.it/ | email=
| address=Via Ghibellina 52r, Florence| lat=43.76974 | long=11.26406 | directions=Santa Croce
| phone=+39 055 240618 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Chique, verfijnd restaurant met originele Toscaanse gerechten.
}}
* {{eat
| name=Cantinetta Antinori | alt= | url=http://www.antinori.it/ | email=
| address=Via dei Tornabuoni 3, Florence | lat=43.77032 | long=11.25142 | directions=
| phone=+39 055 292234 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Elegant restaurant met goede wijnen en gerechten v.h seizoen.
}}
* {{eat
| name=Il Cestello | alt= | url=http://www.cestelloristoclub.com/ | email=info@cestelloristoclub.com
| address=Piazza Ognissanti 3, Florence | lat=43.77210 | long=11.24558 | directions=
| phone=+39 055 264201 | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Een chique restaurant met een chef kok die internationale gerechten uitprobeert én bepaalde streekgerechten.
}}
* {{eat
| name=Don Chisciotte | alt= | url= | email=
| address=Via Cosimo Ridolfi 4r, Florence | lat=43.78057 | long=11.25245 | directions=Fortezza da Basso
| phone=+39 055 475430 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content= Druk bezocht eethuis met voornamelijk visgerechten, die u erg zullen verrassen.
}}
* {{eat
| name=Taverna del Bronzino | alt= | url=http://www.tavernadelbronzino.com/ | email=
| address=Via delle Ruote 25r, Florence | lat=43.78088 | long=11.25717 | directions=Piazza della Libertà
| phone=+39 055 218927 | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Vol van Toscaanse culinaire hoogstandjes, maar toch ook meer internationale gerechten.
}}
* {{eat
| name=Enoteca Pinchiorri | alt= | url=http://www.enotecapinchiorri.it/ | email=ristorante@enotecapinchiorri.com
| address=Via Ghibellina 87, Florence | lat=43.77002 | long=11.26226 | directions=Santa Croce, Bus Lijn: C2 en C3 Halte: Ghibellina Pepi
| phone=+39 055 242777 | tollfree=
| hours=di-za 19:30-22:00 | price=€390,00 menu excl. wijnen
| image=Palazzo jacometti-ciofi (enoteca pinchiorri).JPG | wikidata=Q1405579
| lastedit=2026-08-29
| content=Een van de beste restaurants van Italië (Michelin [[File:Etoile Michelin-3.svg|30px]]), en dat ziet u ook aan de prijs. Probeer nieuwe gerechten met lever en duif. Reserveren vooraf is noodzakelijk.
}}

==Uitgaan==
===Aperitief===
* {{drink
| name=Porfirio Rubirosa | alt= | url= | email=
| address=Viale F. Strozzi 18r-20r, Florence | lat=43.78221 | long=11.25299 | directions=Fortezza da Basso
| phone=+39 055 490965 | tollfree=
| hours=ma-do 19:00–02:00, vr za 19:00-03:00 | price=
| content=Mooie bar, perfect voor een goede aperitivo. Hier komt u de Florentijnse yuppen tegen. Tevens restaurant. ''gesloten op zondag''.
}}

===Bars===
[[Bestand:Firenze. View from Torre di Arnolfo 12.jpg|miniatuur|Terrassen op de Piazza della Signoria]]
* {{drink
| name=Rivoire | alt= | url=http://www.rivoire.it/ | email=rivoire.firenze@rivoire.it
| address=Piazza della Signoria 5, 50122 Florence | lat=43.76962 | long=11.2551 | directions=Centro Storico
| phone=+39 055 214412 | tollfree= | fax=+39 055 287437
| hours=di-zo 07:30-00:00 | price=
| wikidata=Q3938018
| content=Opgericht in 1872 met mooi uitzicht op de Piazza della Signoria en de Palazzo Vecchio.
}}
* {{drink
| name=Bar Perseo | alt= | url=https://www.caffeperseo.it/ | email=
| address=Piazza della Signoria 16R, Florence | lat=43.770069 | long=11.255424 | directions=
| phone=+39 055 239 8316 | tollfree=
| hours= | price=
| lastedit=2026-09-14
| content=
}}
* {{drink
| name=Paszkowski | alt= | url= | email=
| address=Piazza della Repubblica 35, 50123 Florence | lat=43.77197 | long=11.25361 | directions=Centro Storico
| phone=+39 055 210236 | tollfree=
| hours=07:00-00:00 | price=
| wikidata=Q1025546
| content=
}}
* {{drink
| name=Giacosa | alt=Roberto Cavalli | url= | email=info@caffegiacosa.it
| address=Via della Spade 10/r, 50123 Florence | lat=43.77162 | long=11.25104 | directions=Centro Storico
| phone=+39 055 277 6328 | tollfree=
| hours=08:00-20:00 | price=
| content=
}}
* {{drink
| name=Le Giubbe Rosse | alt= | url= | email=info@giubberosse.it
| address=Piazza della Repubblica 13/14r, 50123 Florence | lat=43.77098 | long=11.25398 | directions=Centro Storico
| phone=+39 055 212280 | tollfree= | fax=+39 055 290052
| hours=10:00-01:00 | price=
| wikidata=Q1025547
| content=
}}

===IJs===
* {{drink
| name=Vivoli | alt= | url=http://www.vivoli.it/ | email=info@vivoli.it
| address=Via Isole delle Stinche 7/r, 50122 Florence | lat=43.76991 | long=11.26027 | directions=dichtbij Piazza Santa Croce/Piazza Simone
| phone=+39 055 292 334 | tollfree=
| hours= | price=
| image=Vivoli.jpg
| content=Vivoli heeft een goede selectie fruit-ijs, dus zeker proberen de fragola, oftewel aardbei. Vivoli Gelateria is wereldberoemd.
}}
* {{drink
| name=Gelateria La Carraia 2 | alt= 
| address=Via dei Benci 24, 50122 Florence | directions=Santa Croce 
| phone=+39 329 3630069 (mobiel) | email=la2@lacarraiagroup.eu | fax=+39 055 280695
|lat=43.76817 |long=11.26000 | url=http://www.lacarraiagroup.eu/ | hours=12:00-01:00 | price= 
| content=
}}
* {{drink
| name=Gelateria Santa Croce | alt= 
| address=Via Antonio Magliabechi 17, 50122 Florence | directions=Santa Croce 
| phone=+39 339 2007494 (mobiel) | email= | fax= |lat=43.76744 |long=11.26131 | url= | hours=10:30-23:00 | price= 
| content=
}}
* {{drink
| name=Gelateria Carapina | alt= 
| address=Via Lambertesca 18, 50122 Florence | directions=Ponte Vecchio
| phone=+39 055 291128 | email= | fax= |lat=43.76887 |long=11.25407 | url=http://carapina.it/ | hours= | price= 
| content=
}}

===Clubs===
* {{drink
| name=Space Club Firenze | alt= 
| directions=Stazione Santa Maria Novella | address=Via Palazzuolo 37, 50123 Florence 
| phone=+39 348 7768434 (mobiel) | email= | fax= |lat=43.77366 |long=11.24646 | url=http://www.spaceclubfirenze.com/ | hours=22:00-04:00 
| price= 
| content=
}}
* {{drink
| name=Bamboo Lounge Club | alt= | url=http://www.bambooloungeclub.com | email=info@bambooloungeclub.com
| address=via Verdi 57/R, Florence | lat=43.77096 | long=11.26212 | directions=Santa Croce
| phone=+39 339 4298764 (mobiel) | tollfree= | fax= 
| hours= | price=Dames genieten vrije entree tot 01:00 uur
| content=Nachtclub voor de ouderen, lounge muziek, house en hip hop.
}}

==Overnachten==
===Camping===
* {{sleep
| name=Camping Village Michelangelo | alt= | url=http://www.toscanapromocamping.it/firenze-michelangelo.htm | email=
| address=Viale Michelangelo 80, Florence | lat=43.76228 | long=11.26843 | directions=
| phone=+39 055 6811977 | tollfree= | fax=+39 055 689348 
| hours= | price=
| content=Gehele jaar open.
}}
* {{sleep
| name=Campeggio Villagio Panoramica Fiesole | alt= | url=http://www.panoramicofiesole.florencevillage.com/ | email=
| address=Via Peramonda 1, 50014 Fiesole (FI) | lat= 43.80635| long=11.30586 | directions=
| phone=+39 055 599069 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=
}}
* {{sleep
| name=Hu Firenze Certosa camping | alt= | url=https://firenzecertosa.huopenair.com/ | email=certosa@huopenair.com
| address=Via San Cristofano 2, Florence | lat=43.724007 | long=11.217867 | directions=A 1 Firenze-Impruneta, Bus: 39 A, 39 B Via Cassia
| phone=+39 055 0298080 | tollfree=
| checkin= | checkout= | price=
| lastedit=2026-09-10
| content=
}}
* {{sleep
| name=Hu Firenze Camping in Town | alt= | url=https://firenze.huopenair.com/it | email=firenze@humancompany.com
| address=Via Generale Carlo Alberto dalla Chiesa 1-3, Florence | lat=43.764987 | long=11.316749 | directions=Firenze Rovezzano Bus: Lijn 14 A
| phone=+39 055 469 8300 | tollfree=
| checkin= | checkout= | price=
| lastedit=2026-09-10
| content=
}}

===Bed &amp; Breakfast===
* {{sleep
| name=Relais Villa Antea 
| address=Via Francesco Puccinotti 46, Florence | phone=+39 055 484106 
| email=info@villaantea.com |lat=43.78601|long=11.25710|url=http://www.villaantea.com |directions=Piazza della Libertà 
| content=bijzonder vriendelijk, behulpzaam hotelpersoneel. Op loopafstand van het centrum. Niets was te veel om mee te denken m.b.t. daginvulling en reserveringen musea e.d. werden graag gemaakt. Op aanvraag veel nuttige adviezen ontvangen. Ontbijt veelzijdig, uitgebreid, goed verzorgd, op verzoek wordt gratis omelet gemaakt.
}}
* {{sleep
| name=Il Frantoio delle Grazie | alt= 
| address= Via del Guarlone 4/d, Florence | phone=+39 055 6505510| email=info@frantoiodellegrazie.it 
| fax= |lat=43.77110 |long=11.31853| directions=Rovezzano | url=http://www.frantoiodellegrazie.it 
| checkin= | checkout= | price= 
| content=Zes appartementen op 5&amp;nbsp;km van de snelweg A1, op 3&amp;nbsp;km afstand van het centrum. Dichtstbijzijnde winkels op 1&amp;nbsp;km.
}}
* {{sleep
| name=Bed &amp; Breakfast San Lorenzo 
| address=Piazza San Lorenzo 7, Florence | phone=+39 055 288385 
| email=info@bandbsanlorenzo.com |lat=43.77544 |long=11.25391 | url=http://www.bandbsanlorenzo.com 
| content=De voortreffelijke locatie van B&amp;B San Lorenzo is op loopafstand van alle grote musea, galerieën en andere toeristische attracties. 
}}
* {{sleep
| name=Opera Boutique B&amp;B | alt= | url=https://www.operabeb.it/en/ | email=info@operabeb.it
| address=Via Lorenzo il Magnifico 62, Florence | lat=43.783727 | long=11.256522 | directions=Fortezza da Basso
| phone=+39 388 0585005 | tollfree= | fax= 
| checkin= | checkout= | price=
| content=In een historische gebouw uit de late 19e eeuw, weg van de drukste toeristische straten van Florence.
}}

===Hostels===
* {{sleep
| name=Hostel 7 Santi | alt= | url=http://www.7santi.com/ | email=
| address=Viale dei Mille 11, Florence | lat=43.78083 | long=11.27892 | directions=
| phone=+39 055 5048452 | tollfree= | fax=
| price= | checkin= | checkout=
| content=Hostel nabij het voetbalstadion en treinstation Campo di Marte.
}}
* {{sleep
| name=Istituto Gould | alt= | url=http://www.istitutogould.it/foresteria | email=
| address=Via dei Serragli 49, Florence | lat=43.76641 | long=11.24537 | directions=
| phone=+39 055 212576 | tollfree= | fax=
| price= | checkin= | checkout=
| content=Hostel in centrum nabij Piazza Santo Spirito. N.b. vraag om rustige kamer i.v.m. immer langsrijdend verkeer.
}}
* {{sleep
| name=Ostello Santa Monaca | alt= | url=https://www.ostellosantamonaca.com/ | email=info@ostellosantamonaca.com.
| address=Via Santa Monaca 6, 50127 Florence | lat=43.768 | long=11.24521 | directions=Piazza della Carmine
| phone=+39 055 268338 | tollfree= | fax=+39 055 280185
| checkin= | checkout= | price=
| content=
}}

===Hotels===
====Budget====
* {{sleep
| name=Hotel Casci | alt= | url=http://www.hotelcasci.com/ | email=
| address= Via Cavour 13, Florence | lat=43.77565 | long=11.25649 | directions=Duomo
| phone=+39 055 211686 | tollfree= | fax=
| price= | checkin= | checkout=
| content=
}}
* {{sleep
| name=Cristina House|alt= B&amp;B 
| address=Via Leone X 2, Florence | phone=+39 055 483145 | email=info@cristinahouse.it 
| fax=+39 055 483145 | lat=43.78240 | long=11.25508 | directions=Careggi |checkin= | checkout= | price= | url=http://www.cristinahouse.it/ 
| content=
}}
* {{sleep
| name=Hotel Kursaal &amp; Ausonia | alt= | url=http://www.kursonia.com/ | email=
| address=Via Nazionale 24, Florence | lat=43.77629 | long=11.25098 | directions=Stazione Santa Maria Novella
| phone=+39 055 496547 | tollfree= | fax=+39 055 4626615
| price= | checkin= | checkout=
| content=
}}
* {{sleep
| name=Albergo San Giovanni | alt= | url=http://www.hotelsangiovanni.com | email=
| address=Via de'Cerretani 2, Florence | lat=43.77342 | long=11.25426 | directions=Duomo
| phone=+39 055 288385 | tollfree= | fax=+39 055 213580
| price= | checkin= | checkout=
| content=
}}
* {{sleep
| name=Hotel Monica 
| address=Via Faenza 66, Florence | phone=+39 055 283804 | email=info@hotelmonicaflorence.com 
| fax=+39 055 281706 |lat=43.77650 |long=11.25190 | checkin= | checkout= | price= 
| url=http://www.hotelmonicaflorence.com/nl/index.htm 
| content=
}}

====Gemiddeld====
* {{sleep
| name=Hotel Club Florence | alt= | url=http://www.hotelclubflorence.com/ | email=
| address=Via Santa Caterina da Siena 11, Florence  | lat=43.77530 | long=11.24652 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| checkin= | checkout= | price=
| content=Hotel Club Florence is een drie sterren hotel gelegen in het hart van Florence, op loopafstand van alle belangrijke bezienswaardigheden.
}}
* {{sleep
| name=Hotel Il Granduca | alt= | url=http://www.ilgranduca.com/ | email=info@ilgranduca.com
| address=Via Pier Capponi 13, Florence  | lat=43.77938 | long=11.26758 | directions=Firenze Campo di Marte
| phone=+39 055 572803 | tollfree= | fax= 
| checkin= | checkout= | price=
| content=Het hotel is gelegen in het historische centrum van Florence.
}} 
* {{sleep
| name=Hotel Desiree | alt= | url=http://www.desireehotel.com/ | email=info@desireehotel.com
| address=Via Fiume 20, Florence | lat=43.77764 | long=11.24980 | directions=Stazione Santa Maria Novella
| phone=+39 055 2382382 | tollfree= | fax= 
| checkin= | checkout= | price=
| content=Hotel Desiree Florence bestaat uit achttien kamers ondergedompeld in de rust van een klein familiehotel gelegen in het centrum van Florence.
}}
* {{sleep
| name=Quadra Key Residence | alt= | url=http://www.keyresidence.it/ | email=info@keyresidence.it
| address=Via Ruggero Bardazzi 49, Florence | lat=43.79335 | long=11.21796 | directions=Via di Novoli
| phone=+39 055 4369066 | tollfree= | fax=+39 055 4220448 
| checkin= | checkout= | price=
| content=
}}
* {{sleep
| name=Hotel Diplomat | alt= | url=http://www.hoteldiplomat.net/ | email=
| address=Via Luigi Alamanni 9, Florence | lat=43.776423 | long=11.246272 | directions=Stazione Santa Maria Novella
| phone= | tollfree=
| checkin= | checkout= | price=
| content=
}}
* {{sleep
| name=Hotel Ambasciatori | alt= | url=http://www.hotelambasciatori.net/ | email=
| address=Via Luigi Alamanni 3, Florence | lat=43.77621 | long=11.24658 | directions=Stazione Santa Maria Novella
| phone=+39 055 287421 | tollfree= | fax= 
| checkin= | checkout= | price=
| content=
}}
* {{sleep
| name=Hotel Franchi | alt= | url=http://www.hotelfranchi.it/ | email=info@hotelfranchi.it
| address=Via Sgambati 28, (Ang. Viale Gori) Florence  | lat=43.79719 | long=11.20616 | directions=Stazione Firenze Cascine
| phone=+39 055 315425, +39 055 311527 | tollfree= | fax=+39 055 315563 
| checkin= | checkout= | price=
| content=
}}
* {{sleep
| name=NH Firenze | alt= | url=http://www.nh-hotels.nl/nh/nl/hotels/italie/florence/nh-firenze.html? | email=nhfirenze@nh-hotels.com
| address=Piazza Vittorio Veneto 4/A, Florence  | lat=43.77574 | long=11.23719 | directions=Firenze Porta al Prato
| phone=+39 055 2770 | tollfree=
| checkin= | checkout= | price=
| content=Het hotel bied 152 kamers en heeft een ideale locatie. Het hotel is makkelijk te bereiken vanuit Santa Maria Novella dat maar op 1&amp;nbsp;km ligt van het historische centrum en het Fortezza da Basso. Het is een rustige zone.  NH Hotels beschikt over 2 [http://www.nh-hotels.nl/nh/nl/hotels/italie/florence.html? hotels in Florence]
}}
* {{sleep
| name=Albergo Firenze | alt= | url=http://www.hotelfirenze-fi.it | email=info@albergofirenze.net
| address=Piazza Donati 4 (Via del Corso), Florence  | lat=43.77129 | long=11.25689 | directions=
| phone=+39 055 268301, +39 055 214203 | tollfree= | fax=+39 055 212370 
| checkin= | checkout= | price=
| content=
}}
* {{sleep
| name=Calzaiuoli Hotel Florence | alt= | url=http://www.calzaiuoli.it/ | email=info@calzaiuoli.it
| address=via Calzaiuoli 6, Florence | lat=43.770128 | long=11.25541 | directions=Piazza della Signoria
| phone=+39 055 212 456 | tollfree= | fax=+39 055 268310
| checkin= | checkout= | price=
| content=
}}
* {{sleep
| name=Hotel Alessandra | alt= | url=http://www.hotelalessandra.com | email=info@hotelalessandra.com
| address=Borgo Santi Apostoli 17, Florence | lat=43.76932 | long=11.25244 | directions=Chiesa dei Santi Apostoli
| phone=+39 055 283438 | tollfree= | fax=+39 055 210619 
| checkin= | checkout= | price=
| content=
}}
* {{sleep
| name=Hotel Cimabue | alt= | url=http://www.hotelcimabue.it/ | email=info@hotelcimabue.it
| address=Via Bonifacio Lupi 7, Florence | lat=43.78114 | long=11.25879 | directions=
| phone=+39 055 475601, +39 055 471989 | tollfree= | fax=+39 055 4630906 
| checkin= | checkout= | price=
| content=
}}
* {{sleep
| name=Hotel David | alt= | url=http://www.hoteldavid.com/ | email=info@hoteldavid.com​
| address=Viale Michelangelo 1, Florence | lat=43.76273 | long=11.27275 | directions=
| phone=+39 055 6811695 | tollfree= | fax=+39 055 680602 
| checkin= | checkout= | price=
| content=
}}
* {{sleep
| name=Hotel Giada | alt= | url=http://www.hotelgiada.com/ | email=info@hotelgiada.it
| address=Canto de' Nelli 2, Florence | lat=43.77546 | long=11.25385 | directions=Basilica di San Lorenzo
| phone=+39 055 215317, +39 055 217980 | tollfree= | fax=+39 055 268615 
| checkin= | checkout= | price=
| content=
}}
* {{sleep
| name=Hotel Golf | alt= | url=http://www.hotelgolf.it/ | email=info@hotelgolf.it
| address=Viale Fratelli Rosselli 56, Florence | lat=43.77856 | long=11.24375 | directions=
| phone=+39 055 281818 | tollfree= | fax=+39 055 268432 
| checkin= | checkout= | price=
| content=
}}
* {{sleep
| name=Hotel Il Guelfo Bianco | alt= | url=http://www.ilguelfobianco.it/nl/ | email=info@ilguelfobianco.it
| address=Via Cavour 29, Florence  | lat=43.77590 | long=11.25692 | directions=
| phone=+39 055 288330 | tollfree= | fax=+39 055 288330 
| checkin= | checkout= | price=
| content=
}}
* {{sleep
| name=Hotel la Residenza | alt= | url=http://www.laresidenzahotel.com/nl/index.htm | email=info@laresidenzahotel.com
| address=Via Tornabuoni 8, Florence | lat=43.76972 | long=11.25091 | directions=
| phone=+39 055 218684 | tollfree= | fax=+39 055 284197 
| checkin= | checkout= | price=
| content=
}}
* {{sleep
| name=Hotel Pagnini | alt= | url=http://www.hotelpagnini.it | email=info@hotelpagnini.it
| address=Via Montebello 40, Florence | lat=43.77377 | long=11.24318 | directions=
| phone=+39 055 2381238 | tollfree= | fax=+39 055 216685 
| checkin= | checkout= | price=
| content=
}}
* {{sleep
| name=Hotel Park Palace | alt= | url=http://www.parkpalace.com/ | email=hotel@parkpalace.com
| address=Piazzale Galileo 5, Florence  | lat=43.75576 | long=11.25168 | directions=
| phone=+39 055 222431 | tollfree= | fax=+39 055 220517 
| checkin= | checkout= | price=
| content=
}}
* {{sleep
| name=Relais Piazza Signoria | alt= | url=http://www.relaispiazzasignoria.com/nl/index.htm | email=
| address=Via Vacchereccia 3, Florence| lat=43.76940 | long=11.25492 | directions=
| phone=+39 055 3987239 | tollfree= | fax=+39 055 286306 
| checkin= | checkout= | price=
| content=Een ruimte die verschilt van de klassieke accommodatie met een uniek uitzicht op de Piazza Signoria.
}}

* {{sleep
| name=Ville sull’Arno | alt= | url=http://www.hotelvillesullarno.com | email=info@hotelvillesullarno.com
| address=Lungarno C. Colombo 1/3/5, Florence | lat=43.76578 | long=11.28487 | directions=
| phone=+39 055 670971 (-3) | tollfree= | fax=+39 055 678244 
| checkin= | checkout= | price=
| content=Autobus lijn C2,11,14A
}}
* {{sleep
| name=Hotel Giglio | alt= | url=http://www.hotelgiglio.fi.it/ | email=info@hotelgiglio.fi.it
| address=Via Camillo Cavour 85, Florence | lat=43.78102 | long=11.26059 | directions=Porta San Gallo
| phone=+39 055 2381752 | tollfree= | fax=+39 055 461163 
| checkin= | checkout= | price=Tweepersoonskamers vanaf €65
| content=
}}
* {{sleep
| name=Hotel Byron | alt= | url=http://www.hotelbyron.firenze.it/ | email=info@hotelbyron.firenze.it
| address=Via della Scala 49, Florence | lat=43.77487 | long=11.24650 | directions=
| phone=+39 055 280852 | tollfree= | fax=+39 055 213273 
| checkin= | checkout= | price=
| content=
}}
* {{sleep
| name=Hotel Palazzo Castri | alt= | url=http://www.palazzocastri.com/ | email=welcome@palazzocastri.com 
| address=Piazza Indipendenza 7, Florence | lat=43.77883 | long=11.25360 | directions=
| phone=+39 055 472118 | tollfree= | fax=+39 055 475602 
| checkin= | checkout= | price=
| content=
}}
* {{sleep
| name=Allegroitalia San Gallo | alt= | url=https://www.allegroitalia.it/allegroitalia-san-gallo-firenze/ | email=infosangallo@allegroitalia.it
| address=Via Lorenzo il Magnifico 2/4, Florence | lat=43.784948 | long=11.261149 | directions=Piazza della Libertà
| phone=+39 055 463871 | tollfree=
| checkin=15:00 | checkout=11:00 | price=
| lastedit=2026-05-21
| content=4 sterrenhotel met een bistrot in de tuin.
}}
* {{sleep
| name=Hotel Victoria | alt= | url=https://www.hotelvictoriaflorence.com/ | email=info@hotelvictoriaflorence.com
| address=Via Nazionale 102, Florence | lat=43.777562 | long=11.252704 | directions=Mercato Centrale, Cappelle Medicee.
| checkin=15:00 | checkout=11:00 | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-10
| content=3 Sterrenhotel.
}}

====Duur====
* {{sleep
| name=Villa Torre Rossa Apartments | alt= | url=http://www.torrerossa.com/nl/ | email=info@torrerossa.com
| address=Via di Naldino 11, Impruneta (FI) | lat=43.720705 | long=11.260155 | directions=San Gersole, Pozzolatico
| phone=+39 055 208185 | tollfree= | fax=+39 055 2088891 
| checkin= | checkout= | price=
| content=
}}
* {{sleep
| name=Hotel Excelsior | alt= | url=https://www.marriott.com/en-us/hotels/flrhe-the-excelsior-a-luxury-collection-hotel-florence/overview/ | email=excelsiorflorence@luxurycollection.com
| address=Piazza d'Ognissanti 3, Florence  | lat=43.771786 | long=11.246095 | directions=Lungarno Amerigo Vespucci
| phone=+39 055 27151 | tollfree= | fax= | image=Hotel Excelsior (Florence).jpg
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=Q111412551
| lastedit=2026-08-27
| content=5 Sterrenhotel.
}}
* {{sleep
| name=Hotel De La Ville | alt= | url=http://www.hoteldelaville.it/ | email=info@hoteldelaville.it
| address=Piazza Antinori 1 (Via Tornabuoni), Florence | lat=43.77265 | long=11.25144 | directions=
| phone=+39 055 2381805 | tollfree= | fax=+39 055 2381809 
| checkin= | checkout= | price=
| content=
}}
* {{sleep
| name=Hotel Atlantic Palace | address=Via Nazionale 12, Florence 
| phone=+39 055 213031 | email=info@atlanticpalace.it | fax=+39 055 268353
 | lat=43.77697 | long=11.25188 
| checkin= | checkout= 
| price= | url=http://www.atlanticpalace.it/nl/index.htm 
| content=
}}
* {{sleep
| name=Hotel Marignolle | alt= | url=http://www.marignolle.com/nl/index.htm | email=info@marignolle.com
| address=Via di San Quirichino 16, Florence | lat=43.7433 | long=11.2176 | directions=Galluzzo
| phone=+39 055 2286910 | tollfree= | fax=+39 055 2047396 
| checkin= | checkout= | price=
| content=Een inn gelegen op een van de mooiste heuvels die Florence omringen, tussen de Convento della Certosa en de Ponte Vecchio.
}} 
* {{sleep
| name=Hotel Certosa | address=Via di Colle Ramole 2, Florence | phone=+39 055 2047171 | email=hbrelais@bettojahotels.it | fax=+39 055 268575 | lat=43.7285 | long=11.2231 | url=http://www.florencehotelcertosa.it | content= 
}}
* {{sleep
| name=De Rose Palace Hotel | address=Via Solferino 5, Florence | phone=+39 055 2396818 | email=info@florencehotelderose.com | fax=+39 055 268249 | lat=43.77465 | long=11.24078 | checkin= | checkout= | price= | url=http://www.florencehotelderose.com/ | content=
}}
* {{sleep
| name=Hotel Kraft | alt= | url=http://www.krafthotel.it | email=info@krafthotel.it
| address=Via Solferino 2, Florence | lat=43.77461 | long=11.24137 | directions=
| phone=+39 055 284273 | tollfree= | fax=+39 055 2398267 
| checkin= | checkout= | price=
| content=
}}
* {{sleep
| name=Hotel Loggiato dei Serviti | alt= | url=http://www.loggiatodeiservitihotel.it/nl/index.htm | email=info@loggiatodeiservitihotel.it
| address=Piazza SS. Annunziata 3, Florence | lat=43.77643 | long=11.26058 | directions=
| phone=+39 055 289592 | tollfree= | fax=+39 055 289595 
| checkin= | checkout= | price=
| content=
}}
* {{sleep
| name=Hotel Mediterraneo | alt= | url=http://www.hotelmediterraneo.com | email=info@hotelmediterraneo.com
| address=Lungarno del Tempio 44, Florence | lat=43.76605 | long=11.27232 | directions=Ponte San Niccolò
| phone=+39 055 660241 | tollfree= | fax=+39 055 679560 
| checkin= | checkout= | price=
| content=
}}
* {{sleep
| name=Hotel Orto dei Medici | alt= | url=http://www.ortodeimedici.it | email=hotel@ortodeimedici.it
| address=Via S. Gallo 30, Florence | lat=43.77869 | long=11.25757 | directions=
| phone=+39 055 483427 | tollfree= | fax=+39 055 461276 
| checkin= | checkout= | price=
| content=
}}
* {{sleep
| name=Hotel Relais di Lorenzo Suites &amp; Spa | alt= | url=http://www.relaislorenzo.it/ | email=info@relaislorenzo.com
| address=Via Lorenzo il Magnifico 20/22, Florence | lat=43.78440 | long=11.25982 | directions=Piazza della Liberta
| phone=+39 055 482902 | tollfree= | fax=+39 055 4620372 
| checkin= | checkout= | price=
| content=
}}
* {{sleep
| name=Palazzo Magnani Feroni | alt= | url=http://www.palazzomagnaniferoni.it/ | email=info@palazzomagnaniferoni.com
| address=Borgo San Frediano 5, Florence | lat=43.76905 | long=11.24640 | directions=San Frediano
| phone=+39 055 2399544 | tollfree= | fax=+39 055 2608908 
| checkin= | checkout= | price=
| content=
}}
* {{sleep
| name= Relais Villa L'Olmo | address= Via Imprunetana per Tavarnuzze 19, 50023 Impruneta (FI) | phone=+39 055 2311311 | email=info@relaisfarmholiday.com | fax=+39 055 2311313 | lat=43.6880 | long=11.2502 | url=http://www.relaisfarmholiday.it/ | content= 
}}
* {{sleep
| name=Residence Palazzo Ricasoli | alt= | url=http://www.ricasoli.net | email=florence@ricasoli.net
| address=Via Mantellate 2, Florence | lat=43.78206 | long=11.26004 | directions=Piazza della Liberta
| phone=+39 055 352151 | tollfree= | fax=+39 055 495001 
| checkin= | checkout= | price=
| content=
}}
* {{sleep
| name=Hotel Roma | address=Piazza S.M. Novella 8, Florence | phone=+39 055 210366 | email=info@hotelromaflorence.com | fax=+39 055 215306 | lat=43.77284 | long=11.24960 | url=http://www.hotelromaflorence.com/index.asp?id_lingua=5/ | content= 
}}
* {{sleep
| name=Hotel Villa Fiesole | address=Via Beato Angelico 35, Fiesole (FI) | phone=+39 055 846860 | email=info@hoteldeivicari.com | fax=+39 055 8468680 | lat=43.80216 | long=11.29732 | checkin= | checkout= | price= | url=http://www.villafiesole.it/ | content= 
}}
* {{sleep
| name=Grand Hotel Adriatico | address=Via Maso Finiguerra 9, Florence | phone=+39 055 27931 | email=info@hoteladriatico.it | fax=+39 055 289661 | lat=43.77393 | long=11.24500 | url=http://www.hoteladriatico.it/nl/index.htm | content= 
}}
* {{sleep
| name=Montebello Splendid | alt= | url=http://www.hotel-florence-montebellosplendid.com/ | email=info@montebellosplendid.com
| address=Via Garibaldi 14, Florence | lat=43.77530 | long=11.24144 | directions=
| phone=+39 055 27471 | tollfree= | fax=+39 055 2747700 
| checkin= | checkout= | price=
| content=Een oude 18e eeuwse villa met eigen tuin in het levendige centrum van Florence biedt plaats aan een 5-sterren boetiekhotel.
}}
* {{sleep
| name=Florence Hotel degli Orafi | alt= | url=http://www.hoteldegliorafi.it/ | email=info@hoteldegliorafi.it
| address=Lungarno Archibusieri 4, Florence | lat=43.76814 | long=11.25453 | directions=
| phone=+39 055 26622 | tollfree= | fax=+39 055 2662111 
| checkin= | checkout= | price=
| content=
}}

==Veiligheid==
Alarmnummer: '''112'''

Florence is over het algemeen veilig, maar neem voorzorgsmaatregelen tegen de opportunistische gemeenschappelijke dieven rond de belangrijkste toeristische attracties: zakkenrollers en tasjesdieven. Dieven die samenkomen in menigten, met name rond het treinstation Santa Maria Novella. Als u een stijlvolle tas hebt met een geruisloze rits, zal deze met grote kans worden geopend. Ook voorzichtig op bussen: zakkenrollers kunnen actief zijn op drukke momenten en, zoals overal elders, ze richten zich bij voorkeur op toeristen. Af en toe, kunnen sommige soorten bedelaars indringend en storend zijn, terwijl op hetzelfde moment een andere dief rustig uw portemonnee of telefoon steelt. Nogmaals, dit is niets nieuws voor de belangrijkste toeristische plekken.

* {{listing
| name=Comando Provinciale Carabinieri | alt= | url=http://www.carabinieri.it/Internet/ | email=
| address=Borgo Ognissanti 48, 50123 Florence | lat=43.77302 | long=11.24548 | directions=Centro
| phone=+39 055 27661 | tollfree=
| hours= | price=
| content=
}}

==Gezondheid==

* {{listing
| name=Azienda Ospedaliera Universitaria Careggi | alt= | url=http://www.aou-careggi.toscana.it/internet/index.php | email=
| address=Largo Giovanni Alessandro Brambilla 3, Florence | lat=43.8078 | long=11.2466 | directions=Careggi, Lijn T1
| phone=+39 055 794111 | tollfree=
| hours= | price=
| image=Ospedale di careggi, nuovo ingresso 01.JPG
| content=Ziekenhuis.
}}
* {{listing
| name=Arcispedale Santa Maria Nuova | alt= | url=https://www.uslcentro.toscana.it/ | email=
| address=Piazza Santa Maria Nuova 1, 50122 Florence | lat=43.77362 | long=11.26024 | directions=Duomo
| phone=+39 055 69381 | tollfree=
| hours= | price=
| image=Ospedale di santa maria nuova, porticato (5).JPG
| content=Ziekenhuis.
}}
* {{listing
| name=Ospedale Piero Palagi | alt= | url=https://www.uslcentro.toscana.it/index.php/ospedali/ospedale-piero-palagi | email=direzionesanitaria.palagi@uslcentro.toscana.it
| address=Via Michelangiolo 41, Florence | lat=43.755087 | long=11.272072 | directions=Bus: Lijn C 4
| phone=+39 055 6931111 | tollfree=
| hours= | price= | image=Ospedale pietro palagi, parte nuova 11.JPG
| wikidata= Q3803657
| lastedit=2026-09-10
| content=Ziekenhuis.
}}

==Contact==
* {{listing
| name=Hoofdpostkantoor | alt=Poste Centrale | url=https://www.poste.it/uffici-postali/ | email=
| address=Via Pellicceria 3, Florence | lat=43.770582 | long=11.253353 | directions=Piazza della Repubblica (Centro)
| phone=+39 055 273 6481 | tollfree=
| hours=ma-vr 08:20-19:05, za 08:20-12:35 zo gesloten | price=
| image=Palazzo delle poste, firenze.JPG | wikidata=Q3891525
| lastedit=2026-09-19
| content=
}}

==Dagelijks leven==
* {{listing
| name=Consulaat Koninkrijk der Nederlanden | alt=Consolato Paesi Bassi | url=https://www.netherlandsandyou.nl/web/italy/about-us/honorary-consuls/honorary-consul-florence | email=consgen.nl@fol.it
| address=Via Pier Capponi 73, Florence | lat=43.782234 | long=11.264918 | directions=Lijn T 2 San Marco Universita, Halte: Libertá-Parterre
| phone=+39 055 0749108 | tollfree= | fax=
| hours=enkel op afspraak | price=
| content=
}}

==Rondom==
[[Bestand:San Gimignano 05.jpg|miniatuur|San Gimignano]]
* [[Greve in Chianti]] - het centrum van de ''Chianti Classico Gallo Nero'' en de Piazza Matteotti.
* [[Montecatini Terme]] - beroemd om zijn kuuroorden (Terme Tettuccio).
* {{listing
| name=[[Fiesole]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.80657 | long=11.29352 | directions=stadsbus [https://rd-sftp-data.s3.eu-west-1.amazonaws.com/autolineeToscane/IVU/OUTPUT/TIMETABLES_SUMMER/UFI/7.pdf '''Lijn 7''']
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price= | image=FiesoleDec092023 08.jpg
| content=Een stadje op de noordelijke heuvels met een mooi panorama over de stad Florence. Bezoek de Duomo, het Badia Fiesolana en het Theater.
}}
* [[Siena]] - met de '''Palio''' de ''Piazza del Campo'' en de prachtige Duomo.
* [[Pisa]] - met de scheve toren, ''il Torre Pendente''.
* [[San Gimignano]] het ''Manhattan'' van de Toscana.
* [[Montepulciano]] - bekend om zijn Piazza Grande, Cattedrale en il '''Vino Nobile di Montepulciano'''; Montepulciano kunt u bereiken per auto, neem de Autostrada A 1 Firenze—Rome (tolweg) tot de afslag Valdichiana en vervolgens de SP 125 naar Montepulciano.
* [[Montalcino]] - bekend om zijn '''Brunello di Montalcino'''. Montalcino kunt u bereiken per auto, neem de Autostradale Firenze—Siena (tolweg) en vervolgens bij Siena Sud de SR 2 naar Montalcino.
* [[Lucca]] - de geboorteplaats van Giacomo Puccini en bekend om de prachtige Domkerk en het [[Italiaans]].
* {{listing
| name=Anchiano | alt= | url=https://museoleonardiano.it/esplora-il-museo/la-casa-natale-di-leonardo/ | email=
| address=Via di Anchiano | lat=43.79912 | long=10.93818 | directions=3&amp;nbsp;km ten noorden van Vinci
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| image=Am 15. April 1452 soll Leonardo da Vinci geboren sein. 03.jpg | wikidata=Q3280239
| content=De plaats waar ''Leonardo da Vinci'' is geboren en grootgebracht, Vinci ligt ten zuidwesten van Florence op 45&amp;nbsp;km, u kunt Vinci bereiken via de SS 67 richting Empoli vervolgens de SP 128 richting Spicchio-Sovigliana en neem als laatste de SP 13 naar Vinci (Locatie: Anchiano). Per openbaar vervoer vanuit Firenze SMN FS per trein naar Empoli FS en verder per bus vanuit Empoli met [https://rd-sftp-data.s3.eu-west-1.amazonaws.com/autolineeToscane/IVU/OUTPUT/TIMETABLES_WINTER/EXCEV/49.pdf '''Lijn 49'''] (Lamporecchio) naar Vinci.
}}
* Ga per [https://www.piste-ciclabili.com/itinerari/2431-firenze-siena fiets] naar de Chianti-streek over de SS 222 Chiantigiana, een streek vol met wijngaarden, olijfbomen en cipressen en overnacht in een [https://casalelemasse.it/ B&amp;B] of op een [https://vignamaggio.com/ wijngaard] en geniet van de traditionele Toscaanse keuken en een fles '''Chianti Classico Gallo Nero DOCG'''.
* {{listing
| name=Parco dell' Pinocchio | alt= | url=https://www.pinocchio.it/ | email=
| address=Via S. Gennaro 1, Collodi | lat=43.89891 | long=10.65292 | directions=Pescia (provincie Pistoia). Met de trein van Florence naar Pescia en verder per Bus Lijn: [https://rd-sftp-data.s3.eu-west-1.amazonaws.com/autolineeToscane/IVU/OUTPUT/TIMETABLES_WINTER/UPES/U803.pdf '''U 803''']
| phone=+39 0572 429342 | tollfree=
| hours=di-vr 10:00-18:00, za-zo 10:00-19:00 | price=€26,00 incl. Parco di Pinocchio + Giardino Storico + Casa delle Farfalle
| image=Collodi, Parco di Pinocchio 02.jpg
| content=Vooral leuk voor kinderen.
}}
* '''Stranden'''. Na ongeveer een uurtje rijden per auto vanaf Florence via de A 11, afslag Viareggio-Camaiore bevindt u zich aan de Tyrreense Zee, enkele toonaangevende plaatsen met uitstekende bad- en strandvoorzieningen zijn: van Noord naar Zuid, '''[https://www.comune.fortedeimarmi.lu.it/ Forte dei Marmi]''', '''Marina de Pietrasanta''', '''[http://www.comune.viareggio.lu.it/index.php?option=com_content&amp;view=category&amp;layout=blog&amp;id=397&amp;Itemid=206 Viareggio]''' en '''Lido di Camaiore''', over een totale lengte van 9,8&amp;nbsp;km. 
&lt;Gallery mode=packed&gt;
Greve in Chianti - Piazza Giacomo Matteotti-9295.jpg|Piazza Giacomo Matteotti-Greve in Chianti
Terme tettuccio 01.JPG| Terme Tettuccio - Montecatini Terme
Firenze 2026.jpg| Panorama vanuit Fiesole over Florence
Siena Plaza panorama 2 (17315096016).jpg| Piazza del Campo- Siena
Piazza dei miracoli - aerial panorama.jpg| Piazza dei Miracoli- Pisa
&lt;/Gallery&gt;

{{Gids}}
{{IsIn|Florence (provincie)}}</text>
      <sha1>lzxrft0kp9mpajgufdj6udotzrk1va1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Italië</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1449</id>
    <revision>
      <id>160990</id>
      <parentid>160316</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T07:24:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hein56didden</username>
        <id>4275</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Per bus */</comment>
      <origin>160990</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="79150" sha1="kziztirsuec7n1lx6erakhzjocodrbn" xml:space="preserve">{{pagebanner}}
{{reisadvies
| ernst=&quot;0&quot;
| info=
| nl-advies=italie
| be-advies=italie
| vs-advies=Italy
}}
{{quickbar
| image=[[Bestand:Tavares.Forum.Romanum.redux.jpg|noframe|250px]]
| flag=[[Bestand:Flag of Italy.svg|90px|Vlag van Italië]]
| location=[[Bestand:LocationItaly.png]]
| capital=[[Rome]]
| government=Republiek
| currency=euro &amp;euro; (EUR)
| area=301.230 km²
| population=60.507.590 (2017)
| language=Italiaans (officieel)
| religion=Voornamelijk Rooms-Katholiek (officiëel) met volwassen protestante, joodse en een groeiende moslimgemeenschap
| callingcode=+39
| tld=.it
| timezone=UTC +1
| electricity=230V/50Hz (Europese of Italiaanse stekker)
}}

'''Italië''' is een Europees land, in de vorm van een laars, in het centrum van de Middellandse Zee.

==Info==
Italië grenst over land aan [[Slovenië]], [[Oostenrijk]], [[Zwitserland]] en [[Frankrijk]] en aan zee, de Middellandse Zee, de Tyrreense Zee en de Adriatische Zee. Italië is bekend om zijn keuken, mode, sportwagens, mooie kusten, het voormalige Romeinse Rijk en zeer waardevolle kunststeden.

Twee onafhankelijke ministaten worden door Italië omsloten: [[San Marino]] en [[Vaticaanstad]]. Deze zijn geen deel van de Europese Unie.

===Geschiedenis===
&lt;!-- Alsjeblieft, niet meer dan twee alinea's --&gt;
Italië staat vooral bekend om zijn Romeinse geschiedenis. Op zijn hoogtepunt had het Romeinse Rijk een oppervlakte van zo'n zes miljoen vierkante kilometer en woonden er zo'n 120 miljoen mensen.

Italië werd pas in 1861 een nationale staat. Het tijdperk van de democratie kwam ten einde na de oprichting van het fascisme onder Benito Mussolini in 1920. Na de Tweede Wereldoorlog in 1946 ontstond een republikeinse regeringsvorm die de monarchie had vervangen. Italië was een van de oprichters van de NAVO en de Europese Gemeenschap. Het was een van de pioniers van de Europese eenwording en nam deel aan de monetaire unie in 1999.

===Cultuur===
In Italië zijn er door de eeuwen heen talloze bevolkingsgroepen en culturen die hebben bijgedragen aan het verrijken van het uitzonderlijke artistieke erfgoed van de ''Belpaese''.

* '''Prehistorie''' - De geschiedenis van Italië is een van de rijkste en oudste ter wereld: de bevindingen in Puglia bevestigen de aanwezigheid van mensen al 1,5 miljoen jaar geleden. Vanaf de IVe eeuw voor Christus was het Ötzi, de ''mummie van de Similaun'' aan de voet van de gelijknamige gletsjer in Zuid-Tirol en vandaag bewaard met duizend voorzorgsmaatregelen in Bolzano. Het Neolithicum dateert de meeste rotstekeningen van ''Val Camonica'' die de UNESCO in 1979 heeft uitgeroepen tot het eerste erfgoed van de Italiaanse mensheid. Ten slotte zijn de Sardische ''nuraghi'' recenter: een type conische afgeknotte stenen constructie, uniek in zijn soort en representatief voor de Nuraghische beschaving.

* '''Etruskische tijd''' - De Etrusken waren een volk van het oude Italië, gevestigd in een gebied genaamd Etruria, dat ongeveer overeenkomt met [[Toscane]], met [[Umbrië]] tot aan de rivier de Tiber en Noord-[[Lazio]]. De Etruskische beschaving had een diepgaande invloed op de Romeinse beschaving en vermengde zich daarmee aan het einde van de eerste eeuw voor Christus. Van deze populatie zijn er meestal necropolissen zoals die van ''Populonia'' en ''Cerveteri'', waar sculpturen van opmerkelijke waarde zijn gevonden, zoals de Sarcofaag van de echtgenoten, bewaard in het ''Louvre'' in [[Parijs]] en muurschilderingen waarvan sommige zeer goed bewaard zijn gebleven als het graf van de luipaarden in ''Tarquinia''. Als je een beperkte tijd hebt, kun je nog steeds overwegen om het Etruskische museum van de ''Villa Giulia'' in [[Rome]] te bezoeken.

* '''Romeinse oudheden''' - Van Aosta tot ''Pompeï'' en ''Herculaneum'', van ''Aquileia'' tot Lecce, Italië staat vol met getuigenissen van dit glorieuze verleden. Naast natuurlijk het ''Colosseum'', het ''Forum Romanum'' en andere bezienswaardigheden van [[Rome]] en die van de hierboven genoemde steden, zeker verdiend te noemen de ''Arena'' van [[Verona (stad)|Verona]], de villa's van het ''Santa Giulia Museum'' in Brescia en het ''Romeinse theater'' van [[Taormina]].

* '''Griekse Tijd''' - Vanaf de 8e eeuw voor Christus koloniseerden de Grieken een deel van Zuid-Italië en [[Sicilië]]. Tegenwoordig zijn er veel tempels en theaters van deze overheersing zoals die van de ''Vallei van de Tempels'' in [[Agrigento]], [[Segesta]] en [[Archeologisch park Selinunte]] op Sicilië en het ''archeologische park van Paestum'' in Campania.

* '''Christelijk Italië''' -  Verspreid over het schiereiland zijn er tal van christelijke architecturen uit verschillende periodes en architectonische stijlen uit de Romaanse stijl (700-1200) van de ''Basiliek van Sint Ambrosius'' van [[Milaan]], bij de gotische ''basiliek van de heilige Franciscus van Assisië'' en de ''kathedraal van Orvieto'' naar de Renaissance (1400-1600) met de ''koepel van Brunelleschi'' in [[Florence]] en de Barok (1600-1830) met de ''basiliek van Santa Croce'' in Lecce. Elke plaats heeft echter zijn eigen kerk en een klokkentoren en, vooral de meer historische, zijn rijk aan fresco's en kunstwerken. Enkele voorbeelden zijn de ''Cappella Contarelli'' met de ''schilderijen van Caravaggio'' in [[Rome]] en de ''kerk van Santa Maria bij San Satiro'' in [[Milaan]] met het illusoire perspectief van de absis ontworpen door Bramante. In de landelijke gebieden zijn er ook kloosters met fresco's zoals de ''abdij van Monte Cassino''.

* '''Byzantijnse steden''' - Het Byzantijnse Rijk, ook wel bekend als de Oost-Romeinse Rijk, controleerde het Noord-Italië tot de nederlaag, vond plaats in de handen van de Lombarden in klassiek voorbeeld van de Byzantijnse kunst is, uit het jaar 751. [[Venetië]] met de ''Basiliek van San Marco'', maar even belangrijk zijn de gouden mozaïeken van de kerken van [[Ravenna (stad)|Ravenna]].

* '''Renaissance''' - ''Rafaello, Michelangelo, Leonardo da Vinci, Botticelli, Brunelleschi'' ...: er zijn veel Italiaanse kunstenaars die tijdens de renaissance-periode steden en dorpen, kerken en musea verfraaiden. De 'wieg' van deze artistiek-culturele beweging is Toscane. De reis kan beginnen vanaf ''Piazzale Michelangelo'' in [[Florence]] op het panoramische uitzicht over de stad te blijven lopen door het centrum van de stad te bewonderen, die over de ''Ponte Vecchio'', een bezoek aan de ''Galleria degli Uffizi'', de ''Piazza della Signoria'' en de eerder genoemde kathedraal van ''Santa Maria del Fiore''. ''Urbino'' is ook een symbool van de Renaissance. Wanneer het Hof van Federico da Montefeltro tal van kunstenaars, zoals verwelkomd werden, ''Piero della Francesca'', wiens bekendste werk ''Pala Montefeltro'' een dubbelportret van de hertogen van Urbino, maar ze zijn respectievelijk in Brera (Milaan) en de ''Uffizi''. In de stad van de markiezen blijft het statige Palazzo Ducale vandaag in de Nationale Gallerij van de Marken die huizen, onder andere, het beroemde schilderij &quot;Ideale Stad&quot; van onbekende oorsprong. Het is zeker onmogelijk om alle Renaissance-attracties te noemen, maar de fresco's van Andrea Mantegna en Giulio Romano in ''Mantova'' verdienen vermelding, en het Palazzo dei Diamanti in ''Ferrara'' en de Palladiaanse villa's van ''Veneto''.

&lt;gallery&gt;
Nuraghe Su Nuraxi - Barumini - Sardinia - Italy - 07.jpg|Nuraghe-Sardinië (Prehistorie)
Tarquinia Tomb of the Leopards.jpg|Tarquinia-Lazio (Etruskische tijd)
Aquileia basilica.jpg|Basiliek van Aquileia-Friuli (Romeinse tijd)
Tempel van Hera-Selinunte.JPG|Tempel van Hera-Selinunte (Griekse tijd) 
Santa croce lecce.jpg|Santa Croce-Lecce (Christelijke tijd)
Venice - St. Marc's Basilica 02.jpg|Basilica di San Marco-Venetië (Byzantijnse tijd)
File- Facade of the cathedral is Florence.jpg|Kathedraal Santa Maria del Fiore in Florence (Renaissance)
&lt;/gallery&gt;

===Feestdagen===
* 1 januari - ''Capodanno'' (Nieuwjaarsdag);
* 6 januari - ''Epifania'' (Driekoningen);
* maart/april - ''Pasqua'' (Pasen);
* 25 april - ''Festa della Liberazione'' (Verjaardag der bevrijding);
* 1 mei - ''Festa del Lavoro'' (Dag der arbeid);
* 2 juni - ''Festa dell'Repubblica'' (Feest der Republiek);
* 15 augustus - ''Ferragosta'' (Feest ter H.Maria ten Hemelopneming);
* 1 november - ''Ognissanti'' (Allerheiligen);
* 8 december - ''Immacolata Concezione'' (Feest van de Onbevlekte Ontvangenis);
* 25 december - ''Natale'' (Kerstmis);
* 26 december - ''Santo Stefano'' (Sint Stefanus).
31 december - ''San Silvestro'' (Oudejaarsavond) en de maandag na Pasen wordt ook gevierd - ''Pasquetta''.

Verder wordt er in iedere plaats de plaatselijke patroonheilige gevierd.

===Klimaat===
{{Klimaat| units = Metric
| janhigh = 11
| febhigh = 12,5
| marhigh = 15,6
| aprhigh = 19,2
| mayhigh = 23,3
| junhigh = 28,3
| julhigh = 31,2
| aughigh = 30,6
| sephigh = 27,1
| octhigh = 21,4
| novhigh = 16,2
| dechigh = 12,1
| janlow = 3,9
| feblow = 4,5
| marlow = 6,9
| aprlow = 9,9
| maylow = 13,4
| junlow = 17,2
| jullow = 19,9 
| auglow = 19,7
| seplow = 17,3
| octlow = 13
| novlow = 8,7
| declow = 5,3
| description=
}}
Het grootste deel van Italië heeft een ''mediterraan klimaat'' met warme zomers en zachte winters. In het noorden is het kouder dan in het zuiden. Het klimaat is daar enigszins vergelijkbaar met dat in België en Nederland, maar met koudere winters en warmere zomers. In de Alpen en de Apennijnen heerst een pool- of hooggebergteklimaat en valt er vaak sneeuw. Op Sicilië is het nog warmer en valt er minder neerslag.

Veel winden in Italië hebben een naam, zoals de tramontana, wat over de bergen betekent. Deze straffe, koude noordenwind is vooral voelbaar in de winter. Het is een droge wind, doordat al veel neerslag in het noorden is gevallen. De uit Griekenland afkomstige 'Greco'-wind lijkt erg op de tramontana, maar brengt meer wolken en dus meer neerslag mee.

===Economie===
De belangrijkste landbouwproducten zijn vruchten, suikerbieten, graan, tomaten, aardappels, sojabonen, olijven en olijfolie. Ook vee (vooral rundvee, varkens, schapen en geiten) is heel belangrijk. Bovendien wordt er veel wijn geproduceerd. Er is een kleine visindustrie, waarbij de Adriatische Zee een belangrijke rol vervult. Men vangt onder andere ansjovis, sardienen, tonijn, inktvis en schaaldieren.

De industrie is geconcentreerd in het noorden, in het bijzonder in de &quot;gouden driehoek&quot; van Milaan-Turijn-Genua. De economie van Italië heeft zich geleidelijk omgevormd, van voedsel en textiel naar techniek, staal en chemische producten. Belangrijkste producten zijn ijzer, staal en andere metaalproducten, geraffineerde aardolie, chemische producten, elektrische en niet-elektrische machines, motorvoertuigen, textiel en kleding, afgedrukte materialen en kunststoffen. Hoewel veel van de belangrijkste industrieën van Italië genationaliseerd zijn, is er de laatste jaren weer veel privatisering geweest. De rol van de Italiaanse overheid is echter nog altijd kenmerkend voor de economie.
 
Italië heeft een grote buitenlandse handel. De belangrijkste exportproducten zijn: textiel, kleding, metalen, machines, motorvoertuigen en chemische producten. De belangrijkste invoerproducten zijn machines, vervoerapparatuur, chemische producten, voedsel, voedingsmiddelen en mineralen (vooral aardolie).

Het toerisme is eveneens een belangrijke bron van inkomsten. De belangrijkste handelspartners zijn Duitsland, Frankrijk, de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk. De Italiaanse infrastructuur, vooral die in het zuiden, is in de naoorlogse jaren verbeterd.

==Regio's==
{{Regionlist|

regionmap=Italy regions.png |
regionmapsize=300px |
regionmaptext=Regio's van Italië |

region1name=[[Noordwest-Italië]] |
region1color=#71b37b |
region1items=[[Piëmont]], [[Ligurië]], [[Lombardije]] &amp; [[Valle d'Aosta]]|
region1description=Hier zijn de Italiaanse Rivièra en Cinque Terre, en wereldklassesteden als [[Turijn (stad)|Turijn]], [[Milaan]] en [[Genua (stad)|Genua]], die de bezoekers van de regio delen met prachtige landschappen, zoals het Comomeer en het Lago Maggiore (het grootste meer). |

region2name=[[Noordoost-Italië]] |
region2color=#8a84a3  |
region2items=[[Emilia-Romagna]], [[Friuli-Venezia Giulia]], [[Trentino-Zuid-Tirol]] &amp; [[Venetië]] |
region2description=Van de beroemde grachten van [[Venetië]] tot indrukwekkende bergen zoals de Dolomieten en de Italiaanse Alpen en de eersteklas skigebieden zoals [[Cortina d'Ampezzo]] en andere. |

region3name=[[Midden-Italië]] |
region3color=#d5dc76  |
region3items=[[Lazio]], [[Abruzzen]], [[Le Marche|Marken]], [[Toscane]] &amp; [[Umbrië]] |
region3description=Ademt geschiedenis en kunst. [[Rome]] telt de resterende wonderen van het Romeinse Rijk en een aantal van 's werelds meest bekende monumenten. [[Florence]], bakermat van de Renaissance, is de topattractie van Toscane, terwijl nabijgelegen steden als [[Siena]], [[Pisa]] en [[Lucca]] veel te bieden hebben aan wie op zoek is naar het land van de rijke historie en het cultureel erfgoed. |

region4name=[[Zuid-Italië]]  |
region4color=#d09440  |
region4items=[[Apulië]], [[Basilicata]], [[Calabrië]], [[Campanië]] &amp; [[Molise (regio)|
Molise]] |
region4description=Bruisend [[Napels (stad)|Napels]], de spectaculaire ruïnes van Pompeï en Herculaneum, de romantische Amalfi-kust, het relaxte Puglia en de prachtige stranden van Calabrië, maar ook het opkomende agro-toerisme, maken Italiës minder bezochte regio een geweldige plek om te verkennen. |

region5name=[[Sicilië]]  |
region5color=#d56d76  |
region5items= |
region5description=Het grootste eiland van de Middellandse Zee, met de vulkaan de Etna, beroemd om zijn archeologie (Valle dei Templi), zijn mooie stranden, kristalheldere water en enkele van de beste gerechten die de Italiaanse keuken te bieden heeft.  |

region6name=[[Sardinië]]  |
region6color=#b383b3  |
region6items= |
region6description=Groot en afgelegen eiland met schitterende baaien ongeveer 250 kilometer ten westen van de Italiaanse kust voor de wel of niet Italianen een waar vakantieparadijs.||
}}

==Steden==
&lt;!-- Alsjeblieft, nooit meer dan 9 steden per land --&gt;

* {{listing
| type=city
| name=[[Rome]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=41.89026 | long=12.49237 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Hoofdstad van Italië, vol restanten uit de Romeinse oudheid (Museo dell'Civilta Romana) het Museo Etrusca en met schatten van de katholieke kerk, het Musei di Vaticani en het &quot;Colosseum&quot;.
}} 
* {{listing
| type=city
| name=[[Bologna (stad)|Bologna]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=44.49432 | long=11.34678 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price= 
| content=Universiteitsstad met geschiedenis, cultuur, technologie en cuisine en zijn torens.
}} 
* {{listing
| type=city
| name=[[Florence]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.76802 | long=11.25315 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Bakermat van de Renaissance en nog steeds een en al museum, waaronder de ''Galleria degli Uffizi'' , ''Galleria dell' Accademia'' en de &quot;Ponte Vecchio&quot;.
}} 
* {{listing
| type=city
| name=[[Genua (stad)|Genua]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=44.4069 | long=8.9344 | directions=
| phone= | tollfre= | fax=
| hours= | price=
| content=Een belangrijke marittieme republiek in de middeleeuwen zijn paleizen en met het Aquario (Aquarium), het grootste van Europa.
}}
* {{listing
| type=city
| name=[[Milaan]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=45.46405 | long=9.19217 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price= 
| content=Moderne grote stad met pompeus 19e eeuws aandoend centrum, een van de mooiste kathedralen (&quot;Duomo&quot;) van Europa en uiteraard ''de'' modestraten van Italië, het Museo di Scienza en de Pinacoteca di Brera.
}}
* {{listing
| type=city
| name=[[Palermo (stad)|Palermo]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=38.11677 | long=13.34106 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=  
| content=Hoofdstad van [[Sicilië]] en qua inwonertal de 5e grootste stad van Italië, met bekende gebouwen en kerken uit de Noormandische- en Arabische tijd.
}}
* {{listing
| type=city
| name=[[Turijn (stad)|Turijn]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=45.06898 | long=7.69324 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=De meest barokke stad van Italië met zijn vele koninklijke paleizen en een grote verscheidenheid aan musea waaronder het Museo di Egizio, het Museo del Cinema en het Museo dell'Auto en de Mole Antonelliana.
}}  
* {{listing
| type=city
| name=[[Venetië]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=45.43427 | long=12.33852 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Romantische stad met zijn lagune's, het &quot;Canal Grande&quot; en zijn duizenden grachten. 
}} 
* {{listing
| type=city
| name=[[Verona (stad)|Verona]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=45.43877 | long=10.99354 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=De stad van Romeo en Julia, de &quot;Arena&quot; , romantisch.
}}

&lt;gallery&gt;
Bestand:Colosseum in Rome, Italy - April 2007.jpg|Colosseum in Rome
Bestand:2tours bologne 082005.jpg|De torens van Bologna
Bestand:Arno River and Ponte Vecchio, Florence.jpg|De Ponte Vecchio in Florence
Bestand:Genua - Piazza De Ferrari.jpg|Paleizen in Genua
Bestand:20110724 Milan Cathedral 5260.jpg|il Duomo, de kathedraal van Milaan
Bestand:Palermo-Zisa-bjs2007-02.jpg|Castello della Zisa uit de Arabische tijd in Palermo
Bestand:Dramatic Mole.jpg|Mole Antonelliana in Turijn
Bestand:Canal Grande Chiesa della Salute e Dogana dal ponte dell Accademia.jpg|Canal Grande in Venetië
Bestand:Verona arena 2009.JPG| Arena van Verona
&lt;/gallery&gt;

==Andere bestemmingen==
&lt;!-- Alsjeblieft, nooit meer dan 9 andere bestemmingen per land --&gt;

* {{listing
| name=Capri | alt= | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Capri_(eiland) | email=
| address= | lat=40.56094 | long=14.20574 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Eiland ten zuiden van [[Napels (stad)|Napels]], bekend om zijn blauwe grot (''Grotta Azzurra'')
}}
* {{listing
| name=Comomeer | alt=Lago di Como | url=https://it.wikivoyage.org/wiki/Lago_di_Como | email=
| address= | lat=45.8141 | long=9.0841 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Meer, iets ten noorden van Milaan met de plaatsen ''Como'' en ''Bellagio''
}}
* {{listing
| name=Dolomieten | alt= | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Dolomieten | email=
| address= | lat=46.53805 | long=12.13788 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Ski-paradijs bij uitstek, ''Cortina d'Ampezzo'', ''Val Gardena'' en ''Madonna di Campiglio''
}}
* {{listing
| name=[[Regionaal_park_De_Etna|Etna]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=37.75103 | long=14.99403 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=De grootste en meest actieve vulkaan van [[Europa]] ligt op Sicilië
}}
* {{listing
| name=Gardameer | alt=Lago di Garda | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Gardameer | email=
| address= | lat=45.4928 | long=10.6091 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Meer nabij [[Verona (stad)|Verona]], het schiereiland ''Sirmione'', zeer toeristisch gebied
}}
* {{listing
| name=Ischia | alt= | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Ischia_(eiland) | email=
| address= | lat=40.74265 | long=13.94004 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Eiland ten westen van Napels
}}
* {{listing
| name=Lago Maggiore | alt=letterlijk: het grootste meer | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Lago_Maggiore | email=
| address= | lat=45.89540 | long=8.52696 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Bekend van de ''Isola Bella'', ''Locarno'', ''Verbania'' en ''Stresa''
}}
* {{listing
| name=Pompeï | alt= | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Pompe%C3%AF | email=
| address= | lat=40.7520 | long=14.4917 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Bezoek de opgravingen, Herculaneum (Ercolano) en vergeet niet de &quot;Vesuvius&quot; te beklimmen
}}
* {{listing
| name=[[Toscane]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.31847 | long=11.33169 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Met zijn lieflijke heuvels, wijngaarden en charmante dorpjes en stadjes als [[Lucca]], [[Pisa]], ''San Gimignano'', [[Volterra]], [[Arezzo]] en [[Siena]]
}}

&lt;gallery&gt;
Bestand:Campania Capri from Monte Solaro.jpg|Capri
Bestand:LagoSanPrimo.jpg|Comomeer
Bestand:Marmolata.JPG|Dolomieten
Bestand:Rifugio Torre Filosofo e crateri centrale-Etna.JPG|Monte Etna
Bestand:Gardasee-1.jpg|Gardameer
Bestand:Spiaggia dei Maronti - Ischia.jpg|Ischia
Bestand:IsoleBorromee1.jpg|Lago Maggiore
Bestand:Pompei Forum.jpg|Pompeï, het Forum
Bestand:Radda in Chianti (SI) Italia - 6 Aprile 2015 - panoramio (2).jpg|Toscaans landschap
&lt;/gallery&gt;

==Arriveren==

===Paspoort en visum===
{{Schengen}}

===Per vliegtuig===
[[Bestand:ITA Airways (Rome) in 2022.05.jpg|miniatuur|Logo ITA Airways op een vliegtuig op het vliegveld van Rome]]
[[Bestand:Terminal Linate.jpg|miniatuur|Aeroporto Linate, dichtbij Milaan]]

{{Airport web}}

Lijst met vliegvelden in Nederland en België vanwaar je naar Italië kunt vliegen:

* [https://www.schiphol.nl/nl/ Amsterdam Schiphol Airport] ('''AMS''')
* [https://www.brusselsairport.be/nl Brussel Luchthaven Zaventum] ('''BRU''')
* [https://www.brussels-charleroi-airport.com/brussels-south-charleroi-airport/index.html Charleroi Airport] ('''CRL''')
* [https://www.eindhovenairport.nl/nl Eindhoven Airport Welschap] ('''EIN''')
* [https://www.maa.nl/ Maastricht Aachen Airport] ('''MST''')
* [https://www.rotterdamthehagueairport.nl/ Rotterdam/The Hague Airport] ('''RTM''')

Lijst van luchthavens die vanuit België en/of Nederland worden aangevlogen:

* '''Alghero''' - [http://www.aeroportodialghero.it/index_en.asp Alghero] ('''AHO''').
* [[Bergamo (stad)|Bergamo]] - [http://www.milanbergamoairport.it/it/ Orio al Serio] ('''BGY''');
* [[Bologna (stad)|Bologna]] - [http://www.bologna-airport.it/it/viaggiare.aspx?idC=61676&amp;LN=it-IT Guglielmo Marconi] ('''BLQ''');
* '''Cagliari''' - [http://www.cagliariairport.it/en/Cagliari-Elmas, Mario Mameli] ('''CAG''');
* [[Catania (stad)|Catania]] - [http://www.aeroporto.catania.it/ Fontanarossa], Vincenzo Bellini ('''CTA''');
* '''Comiso''' - [http://www.aeroportodicomiso.eu/it/Comiso-Aeroporto degli Iblei] ('''CIY''');
* [[Florence]] - [http://www.aeroporto.firenze.it/it/ Peretola], Amerigo Vespucci ('''FLR''');
* '''Lamezia Terme''' - [https://www.sacal.it/ Lamezia Terme/S.Eufemia] ('''SUF''');
* [[Milaan]] - [http://www.milanolinate-airport.com Linate] ('''LIN''') en [http://www.milanomalpensa-airport.com Malpensa] ('''MPA''');
* [[Napels (stad)|Napels]] - [http://www.aeroportodinapoli.it/ Capodichino] ('''NPA''');
* '''Olbia''' - [https://www.geasar.it/ Olbia-Costa Smeralda] ('''OLB''');
* [[Palermo (stad)|Palermo]] - [http://www.gesap.it/ Punta Raisi], Falcone e Borsellino ('''PMO''') ;
* [[Perugia]] - [http://www.airport.umbria.it/ita/ Perugia-S.Francesco d'Assisi] ('''PEG''');
* [[Pescara (stad)|Pescara]] - Aeroporto d'Abruzzo (PSR)
* [[Pisa]] - [http://www.pisa-airport.com/it/ Galileo Galilei] ('''PSA''');
* [[Rome]] - [http://www.adr.it/ciampino Ciampino] ('''CIA''') en [http://www.adr.it/fiumicino Fiumicino], Leonardo da Vinci ('''FCO''');
* [[Trapani]] - [http://www.airgest.it/Trapani-Birgi, Vincenzo Florio] ('''TPS''');
* '''Treviso''' - [http://www.trevisoairport.it/ Treviso-Sant'Angelo] ('''TSF''');
* [[Turijn (stad)|Turijn]] - Caselle, [http://www.aeroportoditorino.it/it Sandro Pertini] ('''TRN''');
* [[Venetië]] - [http://www.veniceairport.it/ Marco Polo] ('''VCE''');
* [[Verona (stad)|Verona]] - [https://www.aeroportoverona.it Villafranca-Valerio Catullo] ('''VRN''');

{{letop|Sommige vluchten vanuit [[België]] en [[Nederland]] naar je eindbestemming in Italië zijn seizoensgebonden, zie voor meer informatie naar de ''web-site'' of naar het desbetreffende artikel.}}

Luchtvaartmaatschappijen die vanuit België en/of Nederland op Italië vliegen:

* [https://www.brusselsairlines.com/ Brussels Airlines]
* [http://www.corendom.nl Corendom] (seizoensgebonden)
* [https://www.easyjet.com/nl Easyjet]
* [https://www.ita-airways.com/nl_nl/ ITA Airways]
* [http://www.klm.com KLM]
* [http://www.ryanair.com Ryanair]
* [http://www.transavia.com Transavia]

===Per trein===
[[Bestand:Roma Termini (24602087760).jpg|miniatuur|Stazione di Roma Termini]]
[[Bestand:Convalidazione Treno FS.jpg|miniatuur|Convalidazione Treno FS]]
{{letop|Alvorens met de treinreis te beginnen dien je je ticket af te stempelen , zgn. '''convalidare''', je vindt deze automaten in de stationshal en/of de perrons.}}
{{Trein}}

===Per auto===
[[Bestand:Brenner-Autobahn mit der Europabrücke bei Patsch.jpg|miniatuur|Brennerpas met de ''Europabrücke'']]

====Vanuit [[België]] en [[Nederland]]====
De Alpen zijn al eeuwenlang voor reizende mensen de grootste natuurlijke hindernis tussen Italië enerzijds en Frankrijk/Zwitserland en Oostenrijk anderzijds. Dankzij de tunnels en bergpassen is het nu niet moeilijk om Italië te bereiken. Toen men vroeger nog geen tunnels en asfaltwegen ter beschikking had was het aantal mogelijkheden zeer beperkt. Men had enkel de bergpassen en de kusten. De Brennerpas (1375&amp;nbsp;m) tussen [[Oostenrijk]] en Italië, is wegens zijn grote economische waarde eeuwenlang een twistappel van Italië en [[Oostenrijk]] geweest. De pas wordt nu gezamenlijk door deze twee landen beheerd. Je rijdt dus over een stukje geschiedenis! Jezelf voorbereiden op hoe je gaat rijden wordt aanbevolen: als je met een caravan rijdt, is het niet ideaal om een steile bergpas over te steken. Je moet je afvragen waar je wilt zijn in Italië: de Aosta-vallei? Toscane? [[Venetië]]?

*Via [[Oostenrijk]]
** '''Route langs Villach en Karinthië''': enkel interessant als je aan de grens met [[Slovenië]] moet zijn.
** '''Brennerpas''': je rijdt langs een van de hoogste bruggen ter wereld, die [https://www.openstreetmap.org/way/366858278#map=15/47.2021/11.4063 '''Europabrücke'''], 170&amp;nbsp;m hoog. De [https://nl.wikipedia.org/wiki/Brennerpas Brennerpas] is ideaal om het Gardameer te bereiken.
*Via [[Zwitserland]]
** '''[https://www.openstreetmap.org/?mlat=46.5934&amp;mlon=8.5649#map=13/46.5934/8.5649 San Gottardo-tunnel]''' (Duits: Sankt-Gotthard-Tunnel): de [https://www.openstreetmap.org/directions?engine=graphhopper_car&amp;route=46.6340%2C8.5948%3B46.5290%2C8.6086#map=12/46.5921/8.6239 Gotthardtunnel] is 17&amp;nbsp;km lang, van '''Gösschenen''' naar '''Airolo'''. Voor vele mensen is het een enge ervaring om zo lang onder de grond te rijden en het idee dat je te voet meer dan een uur nodig hebt om een tunneluiteinde te bereiken doet vele mensen kiezen voor een andere oplossing. Maar objectief gezien doe je er met de auto maar een kwartiertje over om er door te rijden. De maximumsnelheid is 80&amp;nbsp;km/uur. Sinds het zware ongeval in 2001 zijn er veel veiligheidsmaatregelen genomen in de tunnel. Deze route is ideaal om bijvoorbeeld [[Bologna (stad)|Bologna]] te bereiken.
** '''[http://www.visit-moesano.ch/inverno.html?S=2 San Bernardino-tunnel]''' - ''A 13'', deze tunnel loopt vanaf '''Hinterrhein''' naar [https://www.openstreetmap.org/way/6016541#map=13/46.4940/9.1805 '''San Bernardino'''] en is 6,6&amp;nbsp;km lang en is enkelbaans en is na de Gotthardtunnel de belangrijkste Alpenovergang van [[Zwitserland]].
** '''[https://www.simplon.ch/de/home/home Simplon-pas]''' - de [https://www.openstreetmap.org/way/170488516#map=12/46.2665/8.1041 Simplontunnel] loopt tussen '''Brig''' en het Italiaanse '''Iselle di Trasquera''', deze is 19,8&amp;nbsp;km lang;
** '''[http://www.letunnel.com/homepage.asp?l=1 Grote Sint Bernardtunnel]''' - de [https://www.openstreetmap.org/directions?engine=osrm_car&amp;route=45.9489%2C7.2088%3B45.8237%2C7.1822#map=12/45.8867/7.1772 Grote Sint Bernardtunnel] loopt tussen Valle dell'Aosta, '''Saint-Rhémy-en-Bosses''' en het Zwitserse kanton Wallis, '''Bourg Saint Pierre''', ''E 27'', de tunnel is 5,8&amp;nbsp;km lang en heeft 2 rijstroken;
** '''[http://www.tunnelmb.net/ Mont-Blanctunnel]''' - de [https://www.openstreetmap.org/directions?engine=graphhopper_car&amp;route=45.9247%2C6.8728%3B45.7874%2C6.9731#map=12/45.8558/6.9135 Montblanctunnel] loopt tussen '''Chamonix''' en het Italiaanse '''Courmayeur''', ''E 25'' en is 11,6&amp;nbsp;km lang, men heft hier tol (€ 43,50 (richting Italië), € 44,20 (richting Frankrijk), (voor personenauto's));
*Via [[Frankrijk]]
** '''[http://www.sftrf.fr/fr/index.aspx Fréjus-tunnel]''' - de [https://www.openstreetmap.org/directions?engine=graphhopper_car&amp;route=45.2015%2C6.6728%3B45.0783%2C6.7032#map=12/45.1382/6.6848 Fréjustunnel] loopt tussen het Franse '''Modane''' en het Italiaanse '''Bardonecchia''', ''A 43'', de tunnel is 12,9&amp;nbsp;km lang en men heft er tol;

===Per bus===
Met [https://nl.eurolines.eu/ Eurolines] en [https://www.flixbus.nl/ Flixbus] kun je vanuit diverse plaatsen voordelig van België en Nederland naar Italië reizen.

===Per boot===

Er vertrekken verschillende veerboten vanuit [[Griekenland]], [[Albanië]], [[Montenegro]] en [[Kroatië]]. De meesten komen aan in [[Venetië]], [[Ancona (stad)|Ancona]], [[Bari (stad)|Bari]] en [[Brindisi]].

Sommige veerdiensten verbinden regelmatig het eiland [[Corsica]] met [[Genua (stad)|Genua]], [[Livorno]], Civitavecchia, [[Napels (stad)|Napels]] en het noorden van [[Sardinië]] (Alghero en Porto Torres). [[Barcelona (stad)|Barcelona]] is verbonden met Civitavecchia en met Genua.

Ook zijn er veerdiensten die [[Sicilië]] en [[Napels (stad)|Napels]] met sommige Noord-Afrikaanse ([[Tunis]]) havens verbinden.
Er is ook een draagvleugelboot-service van Pozzallo aan de zuidoostkust van Sicilië naar [[Malta]]. 

Er is het hele jaar door een dienst tussen [[Triëst (stad)|Triëst]] en [[Albanië]] en zomerdiensten tussen Triëst en Piran ([[Slovenië]]) en Porec en Rovinj in het Kroatische Istrië. De verbinding tussen Triëst en Rovinj duurt minder dan 2 uur, wat sneller is dan de busdienst.

==Rondreizen==
{{mapframe|41.206|12.577|width=350|height=400|zoom=5}}

===Per vliegtuig===
[[Bestand:Fiumicino bird view.jpg|miniatuur|Rome: Aeroporto di Leonardo da Vinci (Fiumicino) FCO]]
Lijst van de belangrijkste [https://it.wikivoyage.org/wiki/Tematica:Aeroporti_italiani vliegvelden] in Italië:

* [[Rome]] - [http://www.adr.it/ciampino Ciampino] ('''CIA''') en [http://www.adr.it/fiumicino Fiumicino], Leonardo da Vinci ('''FCO''') HUB;
* [[Milaan]] - [http://www.milanolinate-airport.com Linate] ('''LIN''') en [http://www.milanomalpensa-airport.com Malpensa] ('''MPA''') HUB;
* '''Bergamo''' - [http://www.milanbergamoairport.it/it/ Orio al Serio] ('''BGY''')
* [[Turijn (stad)|Turijn]] - Caselle, [http://www.aeroportoditorino.it/it Sandro Pertini] ('''TRN''');
* [[Venetië]] - [http://www.veniceairport.it/ Marco Polo] ('''VCE''');
* [[Genua (stad)|Genua]] - [http://www.airport.genova.it/ Cristoforo Colombo] ('''GOA''');
* [[Palermo (stad)|Palermo]] - [http://www.gesap.it/ Punta Raisi], Falcone e Borsellino ('''PMO''') ;
* [[Catania (stad)|Catania]] - [http://www.aeroporto.catania.it/ Fontanarossa], Vincenzo Bellini ('''CTA''');
* [[Napels (stad)|Napels]] - [http://www.aeroportodinapoli.it/ Capodichino] ('''NPA''');

Eilanden:

* [[Pantelleria]] - [https://www.aeroportodipantelleria.it/ Pantelleria] ('''PNL''');
* '''Lampedusa''' - [http://www.aeroportodilampedusa.com/ Lampedusa] ('''LMP''');
* [[Elba]] - [http://www.elbaisland-airport.it/en/ Elba-Marino di Campo] '''(EBA''').

Italiaanse luchtvaartmaatschappijen:

* [https://www.airdolomiti.it/ Air Dolomiti]

===Per trein===
[[Bestand:365-01-arezzo pescaiola-10.JPG|miniatuur|ATR 365- moderne trein in Sardinië]]
Italië is gezegend met een uitgebreid [https://www.rfi.it/it/rete/la-rete-oggi.html treinennet] dat redelijk op tijd rijdt. Zelfs de kleinste dorpen hebben van die schattige stationnetjes, waar de vrouw van de stationschef de bloemen water geeft en de spoorbomen oppoetst. De boemeltjes zijn het leukst voor de echte treinliefhebber.

Maar Italië heeft ook hele snelle verbindingen tussen de grote steden zoals de Frecciarossa (Rode Pijl) bijvoorbeeld, een Eurostar HS-trein die je in 1 uur en 40 minuten van Rome naar Florence brengt. Reizen per trein in Italië is goedkoop en het is dan ook af te raden een Railpas te kopen. Het is beter gewoon een kaartje van plek tot plek te kopen. In de spitsuren kan het druk zijn. Zoals in Nederland en België moet een kaartje voor de HS-treinen vooraf worden gekocht en is reserveren verplicht.

====De verschillende soorten treinen====

=====ES, AV of ES*: Treni Eurostar Italia=====
Een hogesnelheidstrein waarvoor reserveren verplicht is. Ze worden aangeduid met ES, AV (Alta Velocita ) of ES*. De AV-treinen rijden met een snelheid van 265&amp;nbsp;km en worden Frecciarossa genoemd. De gewone ES en ES* rijden met een snelheid van 185&amp;nbsp;km en heten de Frecciargento. 

======AV======
'''AV''' — ''Alta Velocita'' (hogesnelheidslijn). De hogesnelheidslijn loopt van Milaan met de rest van [[Italië]], vanuit station '''Milano Rogoredo''' naar o.a. [[Bologna (stad)|Bologna]], [[Florence]], [[Rome]], [[Napels (stad)|Napels]], Salerno en in aanbouw zijnde lijn naar [[Sicilië]]. Vanuit station '''Milano Rho Fiera''' naar o.a. [[Turijn (stad)|Turijn]], station '''Milano Garibaldi''' naar o.a. [[Lyon]] en [[Parijs]], maar ook kun je vertrekken vanuit station '''Milano Centrale''' naar o.a. Rome, in aanbouw is de lijn Milano-[[Venetië]] (Triëst) vanuit station '''Milano Pioltello'''.

De volgende AV-treinstellen zijn in bedrijf:

* '''[[:w:FS ETR 1000|Frecciarossa 1000]]''' — de nieuwste generatie hogesnelheidstreinen — 400&amp;nbsp;km/uur
* '''[[:w:Frecciarossa|Frecciarossa]]''' — (rode pijl) — 300&amp;nbsp;km/uur
* '''[[:w:it:Frecciargento|Frecciargento]]''' — (zilveren pijl) — 250&amp;nbsp;km/uur
* '''[[:w:it:Frecciabianca|Frecciabianca]]''' — (witte pijl) — 200&amp;nbsp;km/uur
* '''[[:w:Nuovo_Trasporto_Viaggiatori|Italo]]''' — AGV (Automotrice a grand vitesse) 

&lt;gallery&gt;
Frecciabianca.jpg|Frecciabianca
Trenitalia ETR600 Frecciargento.JPG|Frecciargento
Naples, Central station, gorgeous long-distance train.jpg|Frecciarossa
AGV .italo Napoli side view.JPG|Italo
Elettrotreno ETR.400.jpg|AV Frecciarossa 1000
&lt;/gallery&gt;

Alle Eurostartreinen hebben airco en snacks aan boord. Op langere afstanden rijdt een restauratiewagen mee waar je een driegangenmenu inclusief een halve fles wijn voor rond de 28 euro koopt (2009), eventueel kun je met een creditcard betalen. Overal zijn netaansluitingen voor lap-tops of mobiele telefoons.

Tussen de steden rijdt dan nog de Eurostar City-trein en de ES-City.

=====Intercity &amp; Intercity Plus=====
Er is weinig verschil in service tussen de IC en de IC Plus, behalve dat voor de IC Plus reserveren verplicht is.

=====Diretto, Espresso &amp; Interregionali treinen (D, E en IR)=====
Op deze treinen is reserveren niet mogelijk. Alle drie zijn het boemeltjes, hoewel de IR iets sneller gaat dan de andere twee. Ze zijn goedkoop, maar meestal vrij vol, vooral in de vakanties en op feestdagen. Het verdient te overwegen om in de 1e klas te reizen (prima classe).

====Wegwijs op het station====

[[Bestand:Biglietteria automatica stazione di Villamassargia-Domusnovas.jpg|miniatuur|Biglietteria automatica FS]]
Op elk station (stazione) worden de vertrekschema's gepubliceerd. De borden zijn in het wit (aankomst) en het oranjegeel (vertrek) waarop de route, de stops en (anders dan in Nederland) de aankomsttijden van eindbestemming en tussengelegen stations staan vermeld. Let goed op de kolom met extra informatie zoals vertragingen e.d.

Er zijn twee manieren om je ticket te kopen op het station.

# Je gaat naar het loket en koopt daar je ticket, gewapend met de nodige informatie, tijd, bestemming, soort trein, aantal tickets en of je prima of seconda wil reizen.
# Je kan ook de ticketautomaat gebruiken als het station er een heeft. Ze zijn gemakkelijk te gebruiken en meestal sneller dan het loket.

Je kan ook kiezen om je ticket online te kopen of bij een reisagent die treinkaartjes verkoopt. Hiervoor betaal je meestal extra. Als je je kaartjes hebt gekocht ga je je trein opzoeken. De perrons heten binari (meervoud van ''binario''). Maar voordat je aan boord gaat moet je je treinkaartje valideren. Op de perrons zie je gele automaten staan waar je je kaartje in moet steken waardoor het een datum/tijdstempel krijgt. Doe je dit niet, dan kan je een behoorlijke boete krijgen. De conducteurs zijn nog weleens gevoelig voor een toerist die dit niet weet, maar het is beter geen risico te nemen.

De officiële website van de Italiaanse spoorwegen - [http://www.trenitalia.com Trenitalia]

===Per bus===
[[Bestand:Mestre, bus ACTV.JPG|miniatuur|Stadsbus in Italië, meestal te herkennen aan de oranje kleur]]
[[Bestand:Italy Tobacco shop sign 01.JPG|100 px|right|de T van Tabacchi, de winkel die o.a. buskaartjes verkoopt]]
Italië heeft geen nationale busmaatschappij. Elke regio heeft zijn eigen onafhankelijke busmaatschappij. Deze werken niet samen, noch zijn de aankomst- en vertrektijden op elkaar afgestemd. Dus reizen per bus door verschillende regio's in Italië is moeilijk. Per trein kan het eenvoudiger zijn.

Enkele maatschappijen:
* [https://www.at-bus.it/it/Autolinee Toscane] opererend veelal in de Toscane;
* [http://www.saisautolinee.it/ SAIS], vanuit tal van grotere plaatsen o.a. van en naar Sicilië;
* [http://www.baltour.it/ Baltour];
* [https://www.flixbus.it/ Flixbus] met tal van bestemmingen in Italië en Europa;
* [https://www.fsbusitaliafast.it/portale/ Busitalia FS].

Stadskaartjes kosten €1,50 per rit met de bus/tram en de metro en zijn meestal 100 minuten geldig vanaf de eerste afstempeling. Opgelet, een kaartje is slechts geldig voor één rit. Verlaat je het station of halte en wil je daarna binnen de termijn van 100 minuten opnieuw een bus en/of tram en/of metro nemen, dan dien je een nieuw kaartje te kopen.
Kaartjes koop je bij onder meer ''tabacchi'', herkenbaar aan de grote '''T''', bij de grotere busstations of bij je hotel. De meeste trams en ook bussen hebben automaten waar je met gepast geld een kaartje kunt kopen. Let op: kaartjes moet je afstempelen, anders zijn ze niet geldig. 

* Stadsbus(sen) zijn in de meeste plaatsen oranje van kleur:
* Streekbus(sen) zijn blauw van kleur.

===Per boot===
[[Bestand:Ships in Genoa Harbour 01.jpg|miniatuur|Haven van Genua]]
Bootverbindingen vanuit het vasteland naar [[Sardinië]] en [[Sicilië]]:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
| ''Bestemming'' || ''Maatschappij'' || ''Vertrektijd'' || ''Prijs'' ||
|-
| '''Genua-Olba''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia] || 9:00-20:30-21:30 || € 45,00 p.p. enkele reis ||
|-
| '''Genua-Porto Torres''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia]  || 08:30-20:30  || € 44,00 p.p. enkele reis ||
|-
| '''Cagliari-Palermo''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia]  || 10:30-19:30  || € 44,00 p.p. enkele reis ||
|-
| '''Civitavecchia-Olbia''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia] || 08:30-13:00-14:00-22:30 || € 40,00 p.p. enkele reis ||
|-
| '''Civitavecchia-Cagiari''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia] || 19:00-19:30-20:00-23:00 || € 52,00 p.p. enkele reis ||
|- 
| '''Napels-Palermo''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia]  || 20:15  || € 52,00 p.p. enkele reis ||
|-
| '''Napels-Cagliari''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia] || 18:00-19:00  || € 44,00 p.p. enkele reis ||
|- 
| '''Napels-Palermo''' || [https://www.snav.it/ SNAV] GNV  || 20:00   || € 56,00 p.p. enkele reis   ||
|-
|  '''Civitavecchia-Palermo'''  || [https://www.snav.it/ SNAV] GNV || 19:00   || € 59,00 p.p. enkele reis  ||
|-
|}

Enkele andere maatschappijen die de eilanden Sardinië en Sicilië aandoen:

* [https://www.grimaldi-lines.com/it/ Grimaldi Lines]
* [http://www.gnv.it Grande Navi Veloce]

Verder zijn er ook veerdiensten in de grote meren in het noorden.

===Per auto===
[[Bestand:Rete autostradale italiana-labeled.svg|miniatuur|Autosnelwegennet Italië]]
Italië bezit een goede infrastructuur, de autosnelwegen worden beheerd door [https://www.wegenwiki.nl/Autostrada_(Itali%C3%AB) Autostrada]

====Afkortingen wegennetstelsel in Italië====

* A - [https://www.autostrade.it/it/home Autostrada] (Autosnelwegen, hiervoor moet meestal tol worden betaald met uitzondering van de superstrada)
* SS - Strada Statale (nationale wegen)
* SP - Strada Provinciale (provinciale wegen)

====Maximale snelheid====

* Autostrada - 130&amp;nbsp;km /per uur, bij regen 110&amp;nbsp;km / per uur;
* Superstrada - 110&amp;nbsp;km/ per uur;
* Nationale wegen - 90&amp;nbsp;km / per uur;
* Provinciale wegen - binnen de bebouwde kom is de maximale snelheid 50&amp;nbsp;km / per uur

====Wegwijzers====

* Blauwe wegwijzers staan voor nationale wegen, b.v., '''SS 222''' Strada Statale 222 (beter bekend als de ''Chiantigiana'', chianti-route);
* Groene wegwijzers staan voor de autosnelwegen (autostrada), meestal tolwegen, b.v. '''A1''' ;
* Bruine wegwijzers staan voor een bestemming die toeristen kunnen interesseren, b.v. archeologische attractie, museum of strand.

{{waarschuwing|'''ZTL''', '''Z'''one a '''T'''raffico '''L'''imitata, oftewel beperkte verkeersgebieden. Het zijn besloten gebieden in veelal middelgrote en grote Italiaanse steden, meestal in het historische centrum waar ''alleen geautoriseerde voertuigen zijn toegestaan''. Veel toeristen melden elk jaar een boete (ongeveer € 100) voor het onbewust invoeren van een ZTL.}}

&lt;gallery&gt;
ZTL Rome 04 2016 6065.JPG|ZTL zone
Italian traffic signs - limiti generali.svg|Snelheidslimieten
Cennina.jpg|Groene- en blauwe wegwijzers
A13Italia3.JPG|Aankondiging snelheidscontrole op snelwegen
Autostrada A1 Italia.svg| '''A1'''
Strada Statale 222 Italia.svg|'''SS 222''' - Chiantigiana
Ariano Irpino segnaletica turistica.jpeg|Bruine toeristische wegwijzers
Italian traffic signs - direzione verde.svg|Groene wegwijzer wat autosnelwegen aanduiding
&lt;/gallery&gt;

===Per metro===

In Italië zijn er 7 steden met een eigen ondergrondse (Metropolitana), waarvan die van [[Milaan]] de grootste is, verder in [[Rome]], [[Turijn (stad)|Turijn]], [[Genua (stad)|Genua]], [[Napels (stad)|Napels]], [[Brescia]] en [[Catania (stad)|Catania]].

* '''Milaan''' - 4 lijnen in bedrijf, 1 lijn onder constructie, lengte: 96,8&amp;nbsp;km  en 113 stations ( + nog enkele stations onder constructie);
* '''Rome''' - 3 lijnen in bedrijf, lengte: 58,8&amp;nbsp;km en 73 stations;
* '''Napels''' - 2 lijnen in bedrijf, lengte: 20,3&amp;nbsp;km en 23 stations;
* '''Turijn''' - 1 lijn in bedrijf, 1 lijn onder constructie, lengte: 13,2&amp;nbsp;km en 21 stations;
* '''Genua''' - 1 lijn in bedrijf, lengte: 7,1&amp;nbsp;km en 8 stations;
* '''Brescia''' - 1 lijn in bedrijf, lengte: 13,7&amp;nbsp;km en 17 stations;
* '''Catania''' - 1 lijn in bedrijf, lengte: 8,8&amp;nbsp;km en 11 stations ( + nog enkele stations onder constructie).

&lt;gallery&gt;
Logo Metropolitane Italia.svg|Beeldmerk Metropolitana in Italië
GiovanniXXIII-metro.jpg|Metrostation in Catania (Giovanni XXIII)
MM32.jpg|Metro in Genua
Milano - mappa rete metropolitana (schematica).svg|Map:Metropolitana van Milaan
Linea 5 lilla - metropolitana di Milano - Stazione Garibaldi.JPG|Stazione Garibaldi-Milano
Napoli - stazione Università della metropolitana.jpg|Metro-station in Napels (Universitä)
Ticket-ATM-Milan.jpg|Magneet-vervoersbewijs Metro Milaan
Torino Porta Susa 2014 07.jpg|Metrostation van Turijn-Porta Susa
&lt;/gallery&gt;

==Taal==

De officiële taal is het Italiaans. 

* [[Frans]] wordt ook lokaal gesproken in het noordwesten (Valle d'Aosta);
* In Zuid-Tirol is er een Duitstalige meerderheid;
* In sommige valleien in de Dolomieten, het ''Ladinisch'';
* Er wordt in Friuli, ''Friulaans'' gesproken dat ver verwant is met het ''Reto-Romaans'' in [[Zwitserland]];
* [[Sardinië]] heeft ook zijn eigen taal, het ''Sardijns'';
* In [[Sicilië]] het ''Siciliaans,'' dat een officieel erkende taal is;
* In Friuli-Venezia-Giulia is ook een Sloveense minderheid;
* Op sommige plaatsen in Zuid-Italië, in Puglia, spreken de ouderen een Grieks dialect, het ''Griko'', dat dateert uit de tijd van Magna Graecia.

Ook in andere delen van het land zijn er sterk geprononceerde dialecten, die weinig gemeen hebben met de taal op hoog niveau. Tot het midden van de 20e eeuw werd het dialect bijna overal gesproken en alleen bij speciale gelegenheden het Hoog Italiaans, maar in de laatste decennia is het standaard Italiaans in opkomst, vooral in de grotere steden en bij de jongere generaties.

In de goed ontwikkelde toeristische gebieden kun je het goed vinden met het [[Engels]]. In het binnenland helpt Engels nauwelijks en moet je in het Italiaans communiceren. Zie taalgids [[Italiaans]].

==Bekijken==

===Monumenten===
Italië is het land met de meeste monumenten op de werelderfgoedlijst van de [[UNESCO-Werelderfgoed|UNESCO]].

18e-eeuws Koninklijk Paleis van Caserta met park — Amalfitaanse kust — Aquaduct van Vanvitelli en San Leuciocomplex — Arabisch-Normandisch [[Palermo (stad)|Palermo]] en de kathedralen van [[Cefalù]] en [[Monreale]] — Archeologisch [[Agrigento]] — Archeologisch Pompeï, Herculaneum en Torre Annunziata — Archeologische opgravingen en Patriarchale Basiliek van Aquileia — Assisi, Sint-Franciscusbasiliek en andere franciscaanse locaties — Botanische tuin in Padua — Castel del Monte — Crespi d'Adda — Dolomieten — Domplein van [[Pisa]] — [[Eolische Eilanden]] — Etna — Etruskische begraafplaatsen van Cerveteri en Tarquinia — Ferrara, stad van de renaissance in de Po-delta — [[Genua (stad)|Genua]]: Le Strade Nuove en het systeem van de Palazzi dei Rolli — Historisch centrum van [[Florence]] — Historisch centrum van [[Napels (stad)|Napels]] — Historisch centrum van [[Rome]], de bezittingen van de Heilige Stoel in die stad met speciale territoriale rechten en Sint-Paulus buiten de Muren — Historisch centrum van [[Siena]] — Historisch centrum van Pienza — Historisch centrum van San Gimignano — Historisch centrum van Urbino — Kathedraal, Torre Civica en Piazza Grande van Modena — Laatbarokke steden in het [[Val di Noto]] (Zuidoost-Sicilië) — Longobarden in Italië — Mantua en Sabbioneta — Monte San Giorgio — Nationaal park Cilento, Vallo di Diano e Alburni met archeologisch Paestum en Velia en kartuizerklooster van Padula — Nuraghe Su Nuraxi bij Barumini — Oude en voorhistorische beukenbossen van de Karpaten en andere regio's van Europa — Plaatsen van macht (568-774 na Christus) — Portovenere, Cinque Terre en de eilanden Palmaria, Tino en Tinetto — Prehistorische paalwoningen in de Alpen — Residenties van het Koninklijk Huis van Savoye — Rhätische Bahn in het Albula/Bernina-landschap — Rotstekeningen van Valcamonica — Sacri Monti van Piedmont en Lombardije — Sassi en het park met de rotskerken van Matera — [[Syracuse (stad)|Syracuse]] en de rotsnecropolis van Pantalica — Trulli van Alberobello — Val d'Orcia — [[Venetië]] met zijn lagune — [[Verona (stad)|Verona]] — Vicenza en de Palladiaanse villa's in Veneto — Villa Adriana, Tivoli — Villa d'Este, Tivoli — Villa Romana del Casale, [[Piazza Armerina]] — Villa's en tuinen van de Medici in Toscane — Vroeg-christelijke monumenten van Ravenna — Wijngaardlandschap van Piëmont: Langhe-Roero en Monferrato.

&lt;gallery&gt;
Vernazza and the sea, Cinque Terre, Italy.jpg|[[Cinque Terre]]
Trulli Alberobello11 apr06.jpg|De Trulli van Alberobello
Castel del Monte BW 2016-10-14 12-26-11 r.jpg|Castel del Monte
Assisi San Francesco BW 2.JPG|Sint Franciscus van Assisië
Monreale Cathedral exterior BW 2012-10-09 10-23-10.jpg|Kathedraal van [[Monreale]]
Palazzo Doria Tursi (Genova) 6.jpg|Le strade nuove-[[Genua (stad)|Genua]]
Casale Bikini modified.jpg|Villa Romana del Casale-[[Piazza Armerina]]
Nekropolis von Pantalica.jpg|Nekropolis von Pantalica
Lazio Tivoli2 tango7174.jpg|Tivoli
Ferrara 02.jpg|Ferrara
San Gimignano 05.jpg|San Gimignano
Modena Piazza Grande.jpg|Modena
StPaul.jpg|Sint Paulus buiten de muren-Rome
Basilica Cattedrale San Nicoló-Noto.JPG|Val di Noto
Here it is, The Piazza dei Miracoli! Pisa, Italy.jpg|Piazza dei Miracoli (Domplein)-Pisa
Concordiatempelagrigent3 retouched.jpg|Vallei der tempels-Agrigento
Liparische eilanden.JPG|Eolische eilanden
Pienza Piazza Pio II.JPG|Pienza
&lt;/gallery&gt;

===Eilanden===
[[Bestand:Panorama view-het vulkaan eiland Stromboli.JPG|miniatuur|het vulkaaneiland [[Stromboli]]-Eolische eilanden]]
* [[Sicilië]] – [[Eolische Eilanden]], [[Egadische Eilanden]], [[Pelagische Eilanden]], [[Ustica]] en [[Pantelleria]];
* [[Sardinië]];
* '''Capri''', '''Ischia''' en '''Procida''' bij [[Napels (stad)|Napels]];
* [[Elba]] – bekend door de eerste ballingschap van Napoleon;
* '''Isola dell'Giglio, Isola di Montecristo, Isola di Pianosa, Isola di Gorgona, Isola di Capraia''' (bereikbaar vanuit Livorno) nabij [[Toscana]].

===Musea===
&lt;!--
*****************************************************************************************************
*** Meerdere musea die hier worden genoemd, worden niet genoemd in de betreffende stadsartikelen. ***
*****************************************************************************************************
--&gt;

[[Bestand:Galleria degli Uffizi.jpg|miniatuur|Galleria degli Uffizi - Florence]]
Elke grote stad heeft een aantal lokale musea, maar sommige hebben nationale en internationale relevantie.

Dit zijn enkele van de belangrijkste musea van Italië met permanente collecties:

* {{listing
| name=Galleria degli Uffizi | alt= | url=http://www.uffizi.firenze.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Florence]], is een van de grootste musea ter wereld en dit ''moet je gezien'' hebben. Gezien het grote aantal bezoekers, is reserveren vooraf een goed idee, om lang wachten te voorkomen.
}}
* {{listing
| name=Pinacoteca di Brera | alt= | url=http://pinacotecabrera.org/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Milaan]] is een prestigieus museum gevestigd in een mooi 17e-eeuws paleis met verschillende schilderijen, waaronder opmerkelijke schilderijen uit de Renaissance.
}}
* {{listing
| name=Museo dell’Accademia Etrusca e della Città di Cortona | alt=Etruskisch museum | url=http://www.cortonamaec.org/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In Cortana, [[Toscane]].
}}
* {{listing
| name=Museo Egizio | alt=Egyptisch Museum | url=http://www.museoegizio.org/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Turijn (stad)|Turijn]], de op een na grootste Egyptische verzameling ter wereld, na de Egyptische museumcollectie van [[Cairo]].
}}
* {{listing
| name=Acquario di Genova | alt=Aquarium | url=https://www.acquariodigenova.it/en/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Genua (stad)|Genua]], een van de grootste en mooiste ter wereld, ligt in ''Porto Antico'' (oude haven) in een gebied dat in 1992 volledig werd vernieuwd door architect Renzo Piano.
}}
* {{listing
| name=Museo di Scienza | alt=Museum der Wetenschap en techniek | url=http://www.museoscienza.org/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Milaan]], een van de grootste in [[Europa]], er zijn collecties te vinden over boten, vliegtuigen, treinen, auto's, motorfietsen, radio en energie. Onlangs heeft ook de Toti-onderzeeër, die open is voor bezoekers, verworven.
}}
* {{listing
| name=Museo Civilta Romana | alt=Museum Romeinse beschaving | url=http://www.museociviltaromana.it/en/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Rome]], heeft de grootste verzameling ter wereld over het oude Rome en een prachtige reproductie (schaal 1:250) van het hele gebied rond Rome in 325 na Christus, het tijdperk van ''Constantijn de Grote''.
}}
* {{listing
| name=Museo Nazionale dell'Cinema | alt=Nationaal Filmmuseum | url=http://www.museocinema.it/it | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Turijn (stad)|Turijn]], gelegen in de prachtige ''Mole Antonelliana'' , historisch gebouw en symbool van de stad.
}}
* {{listing
| name=Museo dell'Auto | alt=Automobielmuseum | url=http://www.museoauto.it/website/en | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Turijn (stad)|Turijn]], een van de grootste ter wereld, met een verzameling van 170 auto's die de hele geschiedenis van auto's bestrijkt. 
}}
* {{listing
| name=Musei Vaticani | alt=Vaticaans Museum | url=http://www.museivaticani.va/content/museivaticani/en.html | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Niet strikt genomen in Italië, omdat het Vaticaan een apart territorium is. Bezoek de 54 &quot;galerijen&quot; van de musea om de Sixtijnse kapel te zien, de kamers zijn geschilderd door Rafaello, enkele verbazingwekkende vroege kaarten en kunstwerken door de eeuwen heen, voornamelijk christelijk in focus.
}}
* {{listing
| name=Museo Nazionale Etrusco di Villa Giulia | alt=Etruskische museum in Villa Giulia | url=http://www.villagiulia.beniculturali.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Rome]], geweldige collectie van Etruskische kunst.
}}

Hiernaast herbergt Italië een [https://www.ditisitalie.nl/5-bijzondere-musea-in-italie/ groot aantal bijzondere musea]. Zoals het Museum van het Vagevuur, het Museum van het Putdeksel, het Museum van het Boze Oog en het Museo della Merda.

==Doen==
[[Bestand:Costa Paradiso, spiaggia di Li Cossi - panoramio.jpg|miniatuur|Costa Paradiso, spiaggia (Sardinië)]]
[[Bestand:Portofino - 2016-06-02 - View from Chiesa San Giorgio - 3284.jpg|miniatuur|Portofino]]
Populair in de Alpen en in de Apennijnen is ook het berg-toerisme, het strand-toerisme aan alle kustgebieden van de Middellandse Zee en aan de grote meren van het land, met name het Gardameer.

In het winterseizoen is het in de Alpen ook mogelijk om te skiën. De skipistes bevinden zich in ''Veneto'' ([[Cortina d'Ampezzo]]), ''Trentino-Alto Adige'' (Dobbiaco, Curon Venosta, Madonna di Campiglio, Pinzolo), ''Lombardia'' (Ponte di Legno, Livigno, Bormio), ''Valle d'Aosta'' (Courmayeur). Sommige pistes zijn ook te vinden in de Apennijnen, in ''Toscane'' (Abetone, Monte Amiata), ''Emilia-Romagna'' (Monte Cimone, Cerreto Laghi), ''Marche'' (Sibillini gebergte), ''Lazio'' (Monte Terminillo), ''Abruzzo'' (Ovindoli, Pescasseroli, Roccaraso), ''Molise'' (Campitello Matese) en ''Sicilië'' (Monte Etna).

De belangrijkste badplaatsen liggen verspreid over de gehele Italiaanse kust. Uitgaande vanaf ''Ligurië''  langs het schiereiland van [[Cinque Terre]] naar Viareggio, aan de kust van Amalfi, de Salento kust, Otranto, Gargano, de Costa dei Trabocchi, Giulianova, San Benedetto del Tronto, Rimini, Riccione, Lido di Jesolo en Grado. Dan zijn er de twee belangrijkste eilanden, Sicilië ([[Cefalù]] en [[San Vito lo Capo]]) en [[Sardinië]] (Costa Paradiso en Costa Smeralda) en de vele kleinere eilanden zoals de [[Eolische Eilanden]], [[Pantelleria]], Lampedusa, het eiland Capri en de Tremiti-eilanden.

De belangrijkste Italiaanse pretparken zijn ''[https://www.mirabilandia.it/ Mirabilandia]'' in Ravenna en ''[http://www.aquafan.it/ Aquafan]'' in Riccione (Emilia-Romagna), ''[https://www.gardaland.it/en/ Gardaland]'' en ''[http://www.canevaworld.it/ Caneva]'' op het Gardameer en ''[https://miragica.com/ Miragica]'' in Puglia.

Erg populair is ook het wijn-toerisme. De beroemdste wijngaarden (en wijnen) zijn te vinden in ''Le Langhe'' ([[Piemonte]]), in ''Chianti'' ([[Toscane]]), in Franciacorta ([[Lombardije]]) en in de ''Valpolicella'' ([[Veneto]]).

=== Voorbeelden van routes ===
Op deze routes worden verschillende steden en regio's bezocht, met de focus op cultuur. Het vermelde aantal dagen is exclusief reistijd naar de volgende stad. Zowel steden, regio's als aantal dagen zijn slechts suggesties. Pas een voorstel aan aan uw eigen voorkeuren en interesses, verdiep u daarvoor in de bezienswaardigheden en kies vooral wat u aanspreekt. Uiteraard kunnen de routes ook gecombineerd worden tot langere vakanties. De steden en streken zijn onderling verbonden met treinverbindingen. Begin- en eindpunten hebben vliegvelden met vluchten naar België en/of Nederland. Let bij het plannen op de openingstijden van musea en andere attracties. Geschikt voor: reizigers die goed ter been zijn (ook bijvoorbeeld trappen kunnen klimmen), minimaal een matige of redelijke conditie hebben en geïnteresseerd zijn in kunst (van de Etrusken tot barok), stedenschoon en geschiedenis. Beste tijd: maart-april en oktober i.v.m. hitte en drukte. 
* Noordoost-Italië: [[Venetië]] (3-4 dagen) – [[Padua]] (1 dag) – [[Ravenna (stad)|Ravenna]] (1 dag) - [[Bologna (stad)|Bologna]] (2 dagen) – [[Milaan]] (2 dagen). Alternatief: na Bologna naar [[Mantova]] en [[Verona (stad)|Verona]], daar kan men de reis desgewenst ook eindigen in plaats van in Milaan. Deze route sluit aan op:
* Noordwest-Italië: [[Milaan]] (2 dagen) – [[Turijn (stad)|Turijn]] (2 dagen) - [[Genua (stad)|Genua]] (2 dagen) – [[Cinque Terre]] (1 dag). Deze route sluit aan op:
* Midden-Italië: 
** Toscane: [[Pisa]] - (1 dag) - [[Florence]] (1 week) – [[Siena]] (2 dagen) + wandeling(en) tussendoor.
** Zuidelijk deel: [[Assisi]] (1 dag) – [[Rome]] (5-6 dagen) – [[Abruzzen]] (2 dagen wandelen); terugreis mogelijk vanaf vliegveld Pescara (aan de Adriatische kust).
* Zuid-Italië: 
** Rond de Golf van Napels: [[Napels (stad)|Napels]] (3 dagen) - [[Pompeï]] (1 dag) - [[Amalfi-kust]] (2 dagen) – [[Capri]] (1 dag); standplaats: Napels of [[Sorrento]].
* [[Sardinië]] (rondreis met wandelingen, 8-15 dagen).
* [[Sicilië]] (rondreis, 10-15 dagen).

==Kopen==

Italië is een geweldige plek voor alle vormen van winkelen. De meeste steden en dorpen zijn tot de rand gevuld met veel verschillende soorten winkels, van blitse boetiekjes en enorme winkelcentra tot kleine kunstgaleries, kleine voedselwinkels, antiquairs en krantenwinkels.


* '''Eten''' -  is absoluut een van de beste souvenirs die je in Italië kunt krijgen. Er zijn honderden verschillende vormen van pasta (niet alleen spaghetti of macaroni). Vervolgens heeft elke Italiaanse regio zijn typische gerechten zoals kaas, wijn, ham, salami, olie en azijn.

* '''Italiaanse mode''' - deze is wereldwijd bekend. Veel van 's werelds beroemdste internationale merken hebben hun hoofdkantoor of zijn in Italië opgericht. [[Milaan]] is de mode- en designhoofdstad van Italië. In de stad vindt men vrijwel elk groot merk van de wereld, niet alleen Italiaans, maar ook Frans, Engels, Amerikaans, Zweeds en Spaans. De belangrijkste plek voor het crème de la crème winkelen is de ''Via Montenapoleone'', maar de ''Via della Spiga, Via Manzoni, Via Sant 'Andrea'' en de ''Corso Vittorio Emanuele'' zijn even luxueus, zo niet iets minder prominente, eersteklas winkelstraten. De ''Corso Buenos Aires'' is de plek voor massale of outletshopping. En, de prachtige ''Galleria Vittorio Emanuele'' in het centrum en de ''Via Dante'' hebben ook enkele designerboetieks. Vrijwel elke straat in het centrum van Milaan heeft op zijn minst een aantal kledingwinkels van een soort. Maar ook [[Rome]] en Florence zijn serieuze modecentra en scheppen de bakermat van enkele van de oudste mode- en juwelenhuizen in Italië. Wanneer je in Rome bent, zal de chique en prachtige ''Via dei Condotti'', die leidt naar de Spaanse Trappen, uw primaire referentiepunt voor winkelen zijn, met boetieks, maar aangrenzende straten zoals de ''Via dei Babuino'', de ''Via Borgognona'', de ''Via Frattina'', de ''Via del Corso'' en de ''Piazza di Spagna''. In [[Florence]] is de ''Via de 'Tornabuoni'' de belangrijkste winkelstraat, en daar vind je tal van designermerken. In beide steden kun je echter een overvloed aan chique boetieks vinden, van ontwerp of niet, verspreid over het centrum.

* '''Sieraden- en accessoirezaken''' - deze zijn in overvloed in Italië te vinden. Er zijn veel sieraden en accessoire-winkels die afkomstig zijn uit Italië. Vicenza en Valenza worden beschouwd als de juwelenhoofdsteden van het land, die ook beroemd zijn vanwege hun zilverwerk- en goudwarenwinkels. In heel Italië, met name Milaan, Rome, Napels, Florence en Venetië, maar ook in verschillende andere steden, vind je honderden verschillende sieraden- of zilverwarenboetieks. Afgezien van de beroemde, zijn er enkele geweldige eigenzinnige en funky juwelierszaken verspreid over het land.

* '''Design en meubels''' -  is iets waar Italië trots en terecht beroemd om is. Meubelshops van uitstekende kwaliteit zijn overal te vinden, maar de echte plek om de beste deals te kopen is Milaan. Milaan bevat een van de beste designkamers en emporia ter wereld. Voor de nieuwste designuitvindingen, bezoek de ''Fiera di Milano in Rho'', waar de nieuwste snufjes worden tentoongesteld. Veel Italiaanse steden hebben grote antiekmeubileirwinkels. Je kunt dus kiezen uit hypermodern, avantgardistisch meubilair of antiek uit de oude wereld om in dit land te kopen, die gemiddeld van goede kwaliteit zijn.

* '''Glaswerk''' -  Glas is iets dat [[Venetië]] uniek maakt, maar dat zich verspreidt over het hele land. In Venetië is beroemd het eiland [[Murano]]. Hier kun je prachtige bekers, kristallen kroonluchters, kandelaars en decoraties kopen die gemaakt zijn van verbluffend, meerkleurig geblazen glas, dat ontworpen kan worden in moderne, funky arrangementen of in de klassieke oude stijl.

* '''Boeken''' - zijn te vinden in boekwinkels in elke kleine, middelgrote of grote stad. De belangrijkste boek en uitgeverijen/winkels in Italië zijn ''Mondadori, Feltrinelli, Hoepli'' of ''Rizzoli''. De meeste grote boekhandels zijn te vinden in Milaan en Turijn die de hoofdsteden zijn van de uitgeverswereld van Italië (Turijn werd in 2006 World Book Capital), maar steden als Rome en nog veel meer hebben veel boekwinkels. 99% van de verkochte boeken zijn in het Italiaans.
 
* '''Kunst''' - kunstwinkels zijn overal te vinden in Italië, met name de meest artistieke steden Florence, Rome en Venetië. In Florence is de ''Oltrarno'' de beste plaats om kunst te kopen, waar talloze ateliers replica's van beroemde schilderijen of soortgelijke dingen verkopen. Meestal, afhankelijk van in welke stad je ook bent, krijg je replica's van opmerkelijke kunstwerken die je daar aantreft, maar ook kun je in verschillende steden zeldzame kunstwinkels, beeldhouwwinkels of funky, modern/oude winkels vinden.

Openingstijden kunnen nogal verschillend zijn, afhankelijk van waar je bent, in regelmaat van 08:30-12:30 en 16:00-20:00 uur.

Op 15 augustus (Ferragosto) zijn de meeste winkels gesloten.
 

==Eten en drinken==
Italië staat bekend om zijn wereldberoemde [[w:it:Cucina italiana|keuken]]. Pizza en pasta zijn de grote bekende specialiteiten, maar zeker niet de enige die de smaakpapillen in vervoering kunnen brengen.

Een paar voorbeelden van typische Italiaanse specialiteiten:
* '''IJs''' - (gelato, of meervoud gelati). Overal in Italië verkrijgbaar in de meest spannende en exotische smaken. Verplichte kost tijdens de reis.
* '''Koffie''' - in geen enkel land ter wereld wordt de koffie zo serieus genomen als hier. Espresso, caffé macchiato, cappuccino, caffé latte etc, etc, etc. Ga op onderzoek uit en ontdek je favoriete koffie. Maar let op: na het middaguur (volgens sommige Italianen, die streng in de leer zijn, al na 10 uur 's ochtends) is het ''not done'' om nog cappuccino te drinken: dat hoort bij het ontbijt.
* '''Toetjes''' - (dolci): tiramisu, panna cotta, verschillende ijssoorten. De lijst is te lang om op te noemen, maar ook als je niet echt een toetjesmens bent, is het de moeite waard om er een paar te proberen.
* '''Wijn''' - (vino): Italië is een echt wijnland (grootst producerende land ter wereld). Van het noorden bij [[Aosta]] tot aan het zuidelijk gelegen [[Sicilië]] worden druiven verbouwd. Het resultaat mag er zijn en de prijzen per fles zijn in de meeste restaurants meer dan redelijk. Dikwijls vind je op de wijnlijst alleen de prijzen per fles, maar er is altijd een huiswijn die je per glas (calice) of per kruik kan nemen (wit/rood/rosé), en dikwijls nog enkele andere wijnen per glas.
* '''Pizza''' - Het woord pizza komt van het Latijnse woord 'pitta' wat geplet betekent. Denk eraan een pizza niet te verwarren met een 'focaccia'.

Bekende streekgerechten in Italië:
* '''Veneto-Venezia-Giulia''' - Polenta, Baccala alla Veneziana
* '''Lombardia''' - Risotto alla Milanese, Cotoletta alla Milanese, Panettone, Cassoeula
* '''Emilia-Romagna''' - Prosciutto di Parma, Tortellini in brodo
* '''Liguria''' - Tortelloni alla Pesto
* '''Toscana''' - Bistecca alla Fiorentina, Panzanella en Crostini
* '''Lazio''' - Spaghetti alla Carbonara
* '''Umbria''' - Strangozzi al Ragú, Porchetta
* '''Abruzzi''' - Bruschetta, Scrippelle, Spaghetti all'Amatriciana
* '''Marche''' - Frittata con la mentuccia, Bruschetta, Vincisgrassi, Fettuccine all Zaffarano 
* '''Piëmonte''' - Risotto all'Tartufo, Panna Cotta
* '''Campania''' - Pizza alla Napolitana, Spaghetti alla vongole
* '''Puglia''' - Panzerotti, Focaccia
* '''Calabria-Basilicata-Molise''' - 'nduja calabrese, Morzeddhu
* '''Sardegna''' - Gamberi alla Vernaccia di Oristano
* '''Sicilia''' - Arancini, Pesce Spada, Cassata Siciliana

&lt;gallery&gt;
Pizza Rucola.JPG|Pizza
Spaghetti al Pomodoro.JPG|Spaghetti al Pomodoro
Polenta con carne.JPG|Polenta (Maïskoek)
Lasagna.jpg|Lasagna
Rifugio Alpino Boffalora (4).JPG|Formaggi misti (Kaas)
Mozzarella cheese.jpg|Mozzarella (Buffelkaas)
Risotto giallo (6954045202).jpg|Risotto alla Milanese (Rijst op zijn Milanees)
Prosciutto di Parma.jpg|Prosciutto di Parma (Parmaham)
Salame friulano 01.jpg|Salami
Panettone - Nicolettone 2017 - IMG 7085 (31752542285).jpg|Panettone (Koek met gedroogd fruit en krenten/rozijnen, speciaal met de feestdagen)
File:Gubana 03.JPG|Gubana (typisch zoet van Friuli)
Tiramisu Fanes.jpg|Tiramisu (nagerecht met mascarpone-kaas, lange vingers en chocolade
Espadon grillé.JPG|Pesce spada (Zwaardvis)
Fried calamari.jpg|Calamari (pijlinktvis)
Bistecca alla fiorentina-01.jpg|Bistecca alla Fiorentina (T-bone biefstuk op zijn Florentijns)
Arancini 002.jpg|Arancini (gevulde &quot;warme&quot; sinaasappels)
Caprese-1.jpg|Insalata caprese (Salade op de manier van Capri) 
4 lattes.png|Cappuccino
Gelato.jpg|Gelato (Ijs)
Panforte (detail).jpg|Panforte
&lt;/gallery&gt;

===Eetgelegenheden===
De meest voorkomende zijn:

* '''Rosticceria''' - (Rotisserie) hier kun je meestal kant- en klare (geroosterde) gerechten afhalen, de prijs bepaalt uiteindelijk het gewicht;
* '''Pizzeria''' - (Pizzeria) buiten pizza kun je ook diverse pastagerechten bestellen;
* '''Osteria''' - lokaal voor wijn en kleine gerechten;
* '''Trattoria''' - (traiter) eenvoudige doch meestal regionale gerechten;
* '''Ristorante''' - (Restaurant) luxere lokaal voor regionale-, nationale- en internationale gerechten aan tafel geserveerd.
* '''Tavola Calda''' (Lett.: warme tafel) en bij de wat grotere caffé's.

In [[Italië]] in het algemeen betaal je altijd voor het brood (''pane'') en laken en servet (''coperto'') en bediening (''servizio''), deze staan apart vermeld op je rekening.

Indien je in een restaurant gaat eten dan wordt van je verwacht dat je ten minste een voorgerecht (''antipasti'') en een hoofdgerecht (''secondo'') besteld. Een dessert (''dolce'' of ''formaggio'') is zeer gebruikelijk. je sluit je diner (''cena'') af met een kopje koffie (''caffè'') en dat mag best een ''cappuccino'' zijn als je een ''espresso'' te straf vindt.
Mocht je een compleet diner te overdadig vinden, ga dan naar een kleine bar waar de kans groot is dat je er een stuk pizza, een portie olijven of zoete en zoute hapjes kunt bestellen.

De meeste gerechten worden geserveerd zonder groenten. Als je die er graag bij hebt, bieden de meeste restaurants op het menu ook bijgerechten aan (contorno), zoals tomaten, spinazie, of gebakken aardappelen.

* '''Antipasto''' - (voorgerecht) bestaat ook wel uit een buffet waar je jezelf bedient;
* '''Primo piatto''' - bestaat meestal uit een pastagerecht of risotto of brodo (soep);
* '''Secondo piatto''' - (hoofdmaaltijd) vlees- of visgerecht 
* '''Contorni''' - groenten- en/of salade en aardappelen, deze dienen apart erbij te worden besteld;
* '''Dolce''' - (nagerecht) dat meestal bestaat uit zoetigheid of fruit (frutta della stagione) en kaas;
* '''Caffé''' - ter afsluiting een kopje espresso.

==Uitgaan==
Het uitgaan in Italië is doorgaans anders dan wij in Nederland en België gewend zijn. Door het gunstige klimaat speelt het leven zich immers af op straat en niet zozeer binnen. De traditionele Italiaan verkiest een wijntje op het terras of een biertje op het plein vaak boven de dampende club of de disco. Dit betekent niet dat er geen clubs of disco's zijn, integendeel. Uitgaansgelegenheden als de buurt ''Testaccio'' in Rome zijn mateloos populair bij de jeugd! Ook rondom het ''Garda-meer'' zijn er legio uitgaansgelegenheden te vinden. Wel zijn de clubs (en het drinken) vaak erg duur in vergelijking tot Nederland of België. Schrik niet van prijzen vanaf €10,00 voor een biertje.

===Festiviteiten===
* [https://www.ilpalio.org/ '''Palio di Siena'''] - historisch paardenrennen aan de Piazza del Campo in Siena;
* [http://www.calciostoricofiorentino.it/ '''Calcio Fiorentino'''] - historisch rugby-voetbal op de Piazza Santa Croce in Florence in juni;
* [http://www.regatastoricavenezia.it/ '''Regata Storico di Venezia'''] - historisch roei-regata op het Canal Grande in Venetië, gehouden jaarlijks in september;
* [http://www.carnevale.venezia.it/ '''Carnavale di Venezia'''] - traditioneel wordt er ieder jaar een masker vervaardigd met het Venetiaans carnaval (16 Febr.-5 Mrt. 2019);
* [http://www.sagradelmandorlo.it/ '''Sagra del Mandorlo in fiore'''] - Jaarlijks Internationaal [http://sagradelmandorloinfiore.com/il-programma/ Folklore] en andere festiviteiten rond de Valle dei Templi, Teatro Pirandello, Piazza Marconi, Viale della Vittoria in februari-maart in Agrigento

&lt;gallery&gt;
Il Palio di Siena luglio 2008 4.jpg| Palio di Siena
Calcio Storico Corteo.jpg|Calcio Fiorentino-Florence
Venezia - Regata Storica - Corteo 08.jpg|Regata di Venezia
Venice Carnival - Masked Lovers (2010).jpg|Carnavale di Venezia
43. TKB - Antiche Tradizioni Popolari z Agrigento 16.JPG|Sagra del Mandorla in fiore-Agrigento
&lt;/gallery&gt;

==Overnachten==
Italië biedt verschillende vormen van verblijf. Denk aan zeer luxe hotels tot eenvoudige campings. Een aantal verblijfsvormen is typisch Italiaans, denk hier aan agriturismo (vakantie bij de boer) of een albergo diffuso.

* '''Bed &amp; Breakfast'''
* '''Pensione''' (Pension)
* '''Locanda'''
* '''Affitta camere''' (kamerverhuur)
* '''Appartimenti''' (Appartementen)
* '''Albergo''' (Hotel)


===Agriturismo===
Vooralsnog zou je kunnen denken dat dit gewoon 'boerderijvakantie' zou betekenen, maar zo simpel ligt het niet. Bij het doorspitten van alle agriturismowebsites, kom je als consument heel wat onduidelijkheden tegen.

De termen 'agriturismo', 'villa', 'ecoturismo' en 'turismo rurale' staan in de Italiaanse wetgeving niet erg goed of helemaal niet omschreven, met het gevolg dat je niet altijd weet waar je precies terechtkomt. Met agriturismo werd oorspronkelijk een werkende boerderij bedoeld die daarnaast als vakantieverblijf dienstdoet. In principe is het een bed and breakfast met de mogelijkheid mee te eten met de boerenfamilie. [http://www.dolcevia.com/nl/italie-reizen/94-vakantiehuizen/79-wat-is-agriturismo] - Lees hier meer over de term agriturismo.
* '''Agriturismo''' [http://www.dolcevia.com/nl/italie-reizen/] - Ongeveer 250 agriturismo-adressen ingedeeld per regio over het hele land.
* [http://www.palazzogiovanni.it '''Palazzo Giovanni''']
* Overzicht agriturismo in Italiä. [http://www.agriturismoinn.com]

===Albergo diffuso===
Deels een huis en deels een hotel, dat zijn 'alberghi diffusi' een nieuw soort verblijfsaccommodatie, in het bijzonder geschikt voor de vakantieganger die niet gewoon willen overnachten in een hotel. 
In principe hebben we het hier over hele kleine dorpjes die al lang zouden zijn vergeten en tot ruïnes zouden zijn vervallen, ware het niet dat ondernemers die de mogelijkheid zagen om complete dorpen op te kopen en de woningen en andere gebouwen stuk voor stuk te renoveren op deze manier het dorp een nieuwe functie konden geven als hotel.

Je komt in zo'n dorp uiteraard allerlei gebouwen tegen. De term &quot;diffuso&quot; wil zeggen dat je hier een structuur tegenkomt die horizontaal is en niet verticaal zoals een traditioneel hotel. '''[http://www.dolcevia.com/nl/italie-magazine/travel/906-spookstadjes-nieuw-leven-als-luxe-hotels- Meer informatie over deze verblijfsvorm. ]'''

*'''[http://sextantio.it Sextantio - Abruzzen]''' 
*'''[http://www.vecchiamottola.com Vecchia Mottola]''' 
*'''[http://www.borghidibasilicata.eu Borgi di Basilicata]'''  
*'''[http://www.borgodeicorsi.it Borgi dei Corsi]''' 
*'''[http://www.casaoliva.it Casa Oliva]''' 
*'''[http://www.muntaecara.it Muntaecara]'''

==Leren==

===Italiaans===

De Italiaanse taal kan men het best leren in Toscane, hier wordt weliswaar een dialect gesproken, doch dit komt nauw overeen met het Italiaans. ''Florence'', ''Siena'' maar vooral [[Lucca]] dienen zich aan als uitgangspunt om [[Italiaans]] in optima forma te leren kennen en spreken.
* [http://www.societadantealighieri.org/it/courses Instituto Dante Alighieri]

===Kunst &amp; Design===
[[Bestand:Patella (lampada).jpg|miniatuur|Patella (lampada)]]
'''Kunst''', ''kunst'' en nog eens ''kunst'', er is maar een plaats in heel Italië waar men kunst kan gaan studeren en dit is in [[Florence]], n.l. [http://www.accademia.firenze.it/en/ Accademia di Belle Arti di Firenze].

Voor '''design''' is Milaan het middelpunt:

[http://www.istitutomarangoni.com/en/about-us/design-school/ Istituto Marangoni]

===Gelato===
IJs maken, je kunt het leren o.a. in Perugia
[http://www.scuolaitalianagelateria.it/ Scuola italiana gelateria]

===Universiteit===

Voor buitenlanders is er in [[Perugia]] en [[Siena]] (Italiaanse taal) een universiteit, [https://www.unistrapg.it/ Universitá per stranieri di Perugia] en [http://www.unistrasi.it/ Siena].

==Werken==

==Veiligheid==

Als vrouw alleen reizen door Italië is volkomen veilig. Wel is het zo dat hoe zuidelijker je reist, hoe meer aandacht de vrouw van de gemiddelde Italiaan krijgt. Wanneer je dit vervelend vindt, probeer dan oogcontact te vermijden, of de versierders gewoon te negeren.

[[Liften]] langs de openbare autowegen is voor de Italianen geen normale zaak. Dit wordt dus sterk afgeraden. Alleen wanneer je 'amici' maakt, levert dit in de meeste gevallen geen problemen op en kun je gewoon veilig reizen.

In de grote steden als [[Rome]] en [[Napels (stad)|Napels]] moet je erg oppassen voor je kostbaarheden. Draag daarom niet meer op zak dan nodig is. Neem een goede tas mee met ritssluitingen aan de binnenkant en let op passerende scooters. In Napels worden oorbellen zelfs uit oren gestolen.

Wat de maffia betreft valt het allemaal erg mee. Alleen in [[Calabrië]] en op het eiland [[Sicilië]] zijn ze behoorlijk aanwezig.

===Praktische tips===
[[Bestand:L plug.jpg|miniatuur|L plug]]

In Italië wordt de normale Europese spanning van 230V/50Hz gebruikt. De gebruikelijke stekker is van het type L, met drie pinnen naast elkaar, waarvan er twee versies zijn. In de &quot;kleinere&quot; ervan past ook de Euro-platte stekker.

In nieuwere gebouwen zijn meestal gecombineerde contactdozen, die zowel varianten als Euro-flatplug bevatten. Schuko-pluggen passen niet in Type-L-aansluitingen.

Vooral in het noorden vind je enkele, maar niet overal, aansluitingen voor de Schuko-stekker. Schuko-adapters zijn in de meeste gebieden eenvoudig en goedkoop verkrijgbaar in de supermarkt; anders in de elektrische handel.

==Gezondheid==
[[Bestand:Careggi Hospital entry.jpg|miniatuur|Careggi ziekenhuis-Florence]]
==Respect==

==Contact==
* {{listing
| name=Carabinieri | alt= | url=http://www.carabinieri.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=112 | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Politie | alt= | url=https://www.poliziadistato.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=113 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Brandweer | alt= | url=http://www.vigilfuoco.it/aspx/home.aspx | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=115 | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Noodhulp | alt= | url= | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=118 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Wegenwacht  | alt=ACI | url=http://www.aci.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=803116 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Poste Italiane | alt= | url=https://www.poste.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=803160 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Ambassade Koninkrijk der Nederlanden | alt= | url=http://italie.nlambassade.org/ | email=rom-ca@minbuza.nl
| address=Via Michele Mercati 6, 00197 Rome | lat= | long= | directions=Villa Borghese/Metro: Flaminio
| phone=+39 06 32286001 | tollfree= | fax= 
| hours=Openingstijden consulaire afdeling Maandag, dinsdag, woensdag en vrijdag van 09.00-12.00 uur. Donderdag van 10.00-12.00 uur en 's middags van 14.00-16.00 uur | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Belgische Ambassade | alt= | url=http://italy.diplomatie.belgium.be/nl | email=Rome@diplobel.fed.be 
| address=Via Giuseppe de Notaris 6, 00197 Rome  |lat=  |long=  | directions=Don Minzoni, Bus Lijn 982 
| phone=+39 06 3609511  | fax=  
| hours=Openingstijden van Maandag tot Vrijdag 08:30-12:30 en 14:00-15:00 uur | price= 
| content=
}}
* [http://www.italia.it/en/home.html Italiaans Verkeersbureau (meerdere talen)]
* [http://www.enit.it/en/ Italiaans bureau voor toerisme (meerdere talen)]

===Telefoon===
Als je van buiten Italië naar vaste nummers in Italië wilt bellen, moet je na het landnummer ook de &quot;0&quot; van het netnummer kiezen.
Vanuit Nederland naar Italië is het landnummer '''039''' en vanuit Italië naar Nederland kies '''031'''.

===Internet===
Als je van een internetcafé gebruik wilt maken, moet je je eerst legitimeren, dus ''legitimatiebewijs meebrengen!''


{{Brui}}

{{Navigatie Landen van Europa}}
{{Navigatie Regio's van Italië}}
{{Navigatie Provincies van Italië}}
{{IsIn|Italiaans Schiereiland}}</text>
      <sha1>kziztirsuec7n1lx6erakhzjocodrbn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>160991</id>
      <parentid>160990</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T07:25:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hein56didden</username>
        <id>4275</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Per bus */</comment>
      <origin>160991</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="79151" sha1="n45gph2fx65x8fo9locp42y0e9m301n" xml:space="preserve">{{pagebanner}}
{{reisadvies
| ernst=&quot;0&quot;
| info=
| nl-advies=italie
| be-advies=italie
| vs-advies=Italy
}}
{{quickbar
| image=[[Bestand:Tavares.Forum.Romanum.redux.jpg|noframe|250px]]
| flag=[[Bestand:Flag of Italy.svg|90px|Vlag van Italië]]
| location=[[Bestand:LocationItaly.png]]
| capital=[[Rome]]
| government=Republiek
| currency=euro &amp;euro; (EUR)
| area=301.230 km²
| population=60.507.590 (2017)
| language=Italiaans (officieel)
| religion=Voornamelijk Rooms-Katholiek (officiëel) met volwassen protestante, joodse en een groeiende moslimgemeenschap
| callingcode=+39
| tld=.it
| timezone=UTC +1
| electricity=230V/50Hz (Europese of Italiaanse stekker)
}}

'''Italië''' is een Europees land, in de vorm van een laars, in het centrum van de Middellandse Zee.

==Info==
Italië grenst over land aan [[Slovenië]], [[Oostenrijk]], [[Zwitserland]] en [[Frankrijk]] en aan zee, de Middellandse Zee, de Tyrreense Zee en de Adriatische Zee. Italië is bekend om zijn keuken, mode, sportwagens, mooie kusten, het voormalige Romeinse Rijk en zeer waardevolle kunststeden.

Twee onafhankelijke ministaten worden door Italië omsloten: [[San Marino]] en [[Vaticaanstad]]. Deze zijn geen deel van de Europese Unie.

===Geschiedenis===
&lt;!-- Alsjeblieft, niet meer dan twee alinea's --&gt;
Italië staat vooral bekend om zijn Romeinse geschiedenis. Op zijn hoogtepunt had het Romeinse Rijk een oppervlakte van zo'n zes miljoen vierkante kilometer en woonden er zo'n 120 miljoen mensen.

Italië werd pas in 1861 een nationale staat. Het tijdperk van de democratie kwam ten einde na de oprichting van het fascisme onder Benito Mussolini in 1920. Na de Tweede Wereldoorlog in 1946 ontstond een republikeinse regeringsvorm die de monarchie had vervangen. Italië was een van de oprichters van de NAVO en de Europese Gemeenschap. Het was een van de pioniers van de Europese eenwording en nam deel aan de monetaire unie in 1999.

===Cultuur===
In Italië zijn er door de eeuwen heen talloze bevolkingsgroepen en culturen die hebben bijgedragen aan het verrijken van het uitzonderlijke artistieke erfgoed van de ''Belpaese''.

* '''Prehistorie''' - De geschiedenis van Italië is een van de rijkste en oudste ter wereld: de bevindingen in Puglia bevestigen de aanwezigheid van mensen al 1,5 miljoen jaar geleden. Vanaf de IVe eeuw voor Christus was het Ötzi, de ''mummie van de Similaun'' aan de voet van de gelijknamige gletsjer in Zuid-Tirol en vandaag bewaard met duizend voorzorgsmaatregelen in Bolzano. Het Neolithicum dateert de meeste rotstekeningen van ''Val Camonica'' die de UNESCO in 1979 heeft uitgeroepen tot het eerste erfgoed van de Italiaanse mensheid. Ten slotte zijn de Sardische ''nuraghi'' recenter: een type conische afgeknotte stenen constructie, uniek in zijn soort en representatief voor de Nuraghische beschaving.

* '''Etruskische tijd''' - De Etrusken waren een volk van het oude Italië, gevestigd in een gebied genaamd Etruria, dat ongeveer overeenkomt met [[Toscane]], met [[Umbrië]] tot aan de rivier de Tiber en Noord-[[Lazio]]. De Etruskische beschaving had een diepgaande invloed op de Romeinse beschaving en vermengde zich daarmee aan het einde van de eerste eeuw voor Christus. Van deze populatie zijn er meestal necropolissen zoals die van ''Populonia'' en ''Cerveteri'', waar sculpturen van opmerkelijke waarde zijn gevonden, zoals de Sarcofaag van de echtgenoten, bewaard in het ''Louvre'' in [[Parijs]] en muurschilderingen waarvan sommige zeer goed bewaard zijn gebleven als het graf van de luipaarden in ''Tarquinia''. Als je een beperkte tijd hebt, kun je nog steeds overwegen om het Etruskische museum van de ''Villa Giulia'' in [[Rome]] te bezoeken.

* '''Romeinse oudheden''' - Van Aosta tot ''Pompeï'' en ''Herculaneum'', van ''Aquileia'' tot Lecce, Italië staat vol met getuigenissen van dit glorieuze verleden. Naast natuurlijk het ''Colosseum'', het ''Forum Romanum'' en andere bezienswaardigheden van [[Rome]] en die van de hierboven genoemde steden, zeker verdiend te noemen de ''Arena'' van [[Verona (stad)|Verona]], de villa's van het ''Santa Giulia Museum'' in Brescia en het ''Romeinse theater'' van [[Taormina]].

* '''Griekse Tijd''' - Vanaf de 8e eeuw voor Christus koloniseerden de Grieken een deel van Zuid-Italië en [[Sicilië]]. Tegenwoordig zijn er veel tempels en theaters van deze overheersing zoals die van de ''Vallei van de Tempels'' in [[Agrigento]], [[Segesta]] en [[Archeologisch park Selinunte]] op Sicilië en het ''archeologische park van Paestum'' in Campania.

* '''Christelijk Italië''' -  Verspreid over het schiereiland zijn er tal van christelijke architecturen uit verschillende periodes en architectonische stijlen uit de Romaanse stijl (700-1200) van de ''Basiliek van Sint Ambrosius'' van [[Milaan]], bij de gotische ''basiliek van de heilige Franciscus van Assisië'' en de ''kathedraal van Orvieto'' naar de Renaissance (1400-1600) met de ''koepel van Brunelleschi'' in [[Florence]] en de Barok (1600-1830) met de ''basiliek van Santa Croce'' in Lecce. Elke plaats heeft echter zijn eigen kerk en een klokkentoren en, vooral de meer historische, zijn rijk aan fresco's en kunstwerken. Enkele voorbeelden zijn de ''Cappella Contarelli'' met de ''schilderijen van Caravaggio'' in [[Rome]] en de ''kerk van Santa Maria bij San Satiro'' in [[Milaan]] met het illusoire perspectief van de absis ontworpen door Bramante. In de landelijke gebieden zijn er ook kloosters met fresco's zoals de ''abdij van Monte Cassino''.

* '''Byzantijnse steden''' - Het Byzantijnse Rijk, ook wel bekend als de Oost-Romeinse Rijk, controleerde het Noord-Italië tot de nederlaag, vond plaats in de handen van de Lombarden in klassiek voorbeeld van de Byzantijnse kunst is, uit het jaar 751. [[Venetië]] met de ''Basiliek van San Marco'', maar even belangrijk zijn de gouden mozaïeken van de kerken van [[Ravenna (stad)|Ravenna]].

* '''Renaissance''' - ''Rafaello, Michelangelo, Leonardo da Vinci, Botticelli, Brunelleschi'' ...: er zijn veel Italiaanse kunstenaars die tijdens de renaissance-periode steden en dorpen, kerken en musea verfraaiden. De 'wieg' van deze artistiek-culturele beweging is Toscane. De reis kan beginnen vanaf ''Piazzale Michelangelo'' in [[Florence]] op het panoramische uitzicht over de stad te blijven lopen door het centrum van de stad te bewonderen, die over de ''Ponte Vecchio'', een bezoek aan de ''Galleria degli Uffizi'', de ''Piazza della Signoria'' en de eerder genoemde kathedraal van ''Santa Maria del Fiore''. ''Urbino'' is ook een symbool van de Renaissance. Wanneer het Hof van Federico da Montefeltro tal van kunstenaars, zoals verwelkomd werden, ''Piero della Francesca'', wiens bekendste werk ''Pala Montefeltro'' een dubbelportret van de hertogen van Urbino, maar ze zijn respectievelijk in Brera (Milaan) en de ''Uffizi''. In de stad van de markiezen blijft het statige Palazzo Ducale vandaag in de Nationale Gallerij van de Marken die huizen, onder andere, het beroemde schilderij &quot;Ideale Stad&quot; van onbekende oorsprong. Het is zeker onmogelijk om alle Renaissance-attracties te noemen, maar de fresco's van Andrea Mantegna en Giulio Romano in ''Mantova'' verdienen vermelding, en het Palazzo dei Diamanti in ''Ferrara'' en de Palladiaanse villa's van ''Veneto''.

&lt;gallery&gt;
Nuraghe Su Nuraxi - Barumini - Sardinia - Italy - 07.jpg|Nuraghe-Sardinië (Prehistorie)
Tarquinia Tomb of the Leopards.jpg|Tarquinia-Lazio (Etruskische tijd)
Aquileia basilica.jpg|Basiliek van Aquileia-Friuli (Romeinse tijd)
Tempel van Hera-Selinunte.JPG|Tempel van Hera-Selinunte (Griekse tijd) 
Santa croce lecce.jpg|Santa Croce-Lecce (Christelijke tijd)
Venice - St. Marc's Basilica 02.jpg|Basilica di San Marco-Venetië (Byzantijnse tijd)
File- Facade of the cathedral is Florence.jpg|Kathedraal Santa Maria del Fiore in Florence (Renaissance)
&lt;/gallery&gt;

===Feestdagen===
* 1 januari - ''Capodanno'' (Nieuwjaarsdag);
* 6 januari - ''Epifania'' (Driekoningen);
* maart/april - ''Pasqua'' (Pasen);
* 25 april - ''Festa della Liberazione'' (Verjaardag der bevrijding);
* 1 mei - ''Festa del Lavoro'' (Dag der arbeid);
* 2 juni - ''Festa dell'Repubblica'' (Feest der Republiek);
* 15 augustus - ''Ferragosta'' (Feest ter H.Maria ten Hemelopneming);
* 1 november - ''Ognissanti'' (Allerheiligen);
* 8 december - ''Immacolata Concezione'' (Feest van de Onbevlekte Ontvangenis);
* 25 december - ''Natale'' (Kerstmis);
* 26 december - ''Santo Stefano'' (Sint Stefanus).
31 december - ''San Silvestro'' (Oudejaarsavond) en de maandag na Pasen wordt ook gevierd - ''Pasquetta''.

Verder wordt er in iedere plaats de plaatselijke patroonheilige gevierd.

===Klimaat===
{{Klimaat| units = Metric
| janhigh = 11
| febhigh = 12,5
| marhigh = 15,6
| aprhigh = 19,2
| mayhigh = 23,3
| junhigh = 28,3
| julhigh = 31,2
| aughigh = 30,6
| sephigh = 27,1
| octhigh = 21,4
| novhigh = 16,2
| dechigh = 12,1
| janlow = 3,9
| feblow = 4,5
| marlow = 6,9
| aprlow = 9,9
| maylow = 13,4
| junlow = 17,2
| jullow = 19,9 
| auglow = 19,7
| seplow = 17,3
| octlow = 13
| novlow = 8,7
| declow = 5,3
| description=
}}
Het grootste deel van Italië heeft een ''mediterraan klimaat'' met warme zomers en zachte winters. In het noorden is het kouder dan in het zuiden. Het klimaat is daar enigszins vergelijkbaar met dat in België en Nederland, maar met koudere winters en warmere zomers. In de Alpen en de Apennijnen heerst een pool- of hooggebergteklimaat en valt er vaak sneeuw. Op Sicilië is het nog warmer en valt er minder neerslag.

Veel winden in Italië hebben een naam, zoals de tramontana, wat over de bergen betekent. Deze straffe, koude noordenwind is vooral voelbaar in de winter. Het is een droge wind, doordat al veel neerslag in het noorden is gevallen. De uit Griekenland afkomstige 'Greco'-wind lijkt erg op de tramontana, maar brengt meer wolken en dus meer neerslag mee.

===Economie===
De belangrijkste landbouwproducten zijn vruchten, suikerbieten, graan, tomaten, aardappels, sojabonen, olijven en olijfolie. Ook vee (vooral rundvee, varkens, schapen en geiten) is heel belangrijk. Bovendien wordt er veel wijn geproduceerd. Er is een kleine visindustrie, waarbij de Adriatische Zee een belangrijke rol vervult. Men vangt onder andere ansjovis, sardienen, tonijn, inktvis en schaaldieren.

De industrie is geconcentreerd in het noorden, in het bijzonder in de &quot;gouden driehoek&quot; van Milaan-Turijn-Genua. De economie van Italië heeft zich geleidelijk omgevormd, van voedsel en textiel naar techniek, staal en chemische producten. Belangrijkste producten zijn ijzer, staal en andere metaalproducten, geraffineerde aardolie, chemische producten, elektrische en niet-elektrische machines, motorvoertuigen, textiel en kleding, afgedrukte materialen en kunststoffen. Hoewel veel van de belangrijkste industrieën van Italië genationaliseerd zijn, is er de laatste jaren weer veel privatisering geweest. De rol van de Italiaanse overheid is echter nog altijd kenmerkend voor de economie.
 
Italië heeft een grote buitenlandse handel. De belangrijkste exportproducten zijn: textiel, kleding, metalen, machines, motorvoertuigen en chemische producten. De belangrijkste invoerproducten zijn machines, vervoerapparatuur, chemische producten, voedsel, voedingsmiddelen en mineralen (vooral aardolie).

Het toerisme is eveneens een belangrijke bron van inkomsten. De belangrijkste handelspartners zijn Duitsland, Frankrijk, de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk. De Italiaanse infrastructuur, vooral die in het zuiden, is in de naoorlogse jaren verbeterd.

==Regio's==
{{Regionlist|

regionmap=Italy regions.png |
regionmapsize=300px |
regionmaptext=Regio's van Italië |

region1name=[[Noordwest-Italië]] |
region1color=#71b37b |
region1items=[[Piëmont]], [[Ligurië]], [[Lombardije]] &amp; [[Valle d'Aosta]]|
region1description=Hier zijn de Italiaanse Rivièra en Cinque Terre, en wereldklassesteden als [[Turijn (stad)|Turijn]], [[Milaan]] en [[Genua (stad)|Genua]], die de bezoekers van de regio delen met prachtige landschappen, zoals het Comomeer en het Lago Maggiore (het grootste meer). |

region2name=[[Noordoost-Italië]] |
region2color=#8a84a3  |
region2items=[[Emilia-Romagna]], [[Friuli-Venezia Giulia]], [[Trentino-Zuid-Tirol]] &amp; [[Venetië]] |
region2description=Van de beroemde grachten van [[Venetië]] tot indrukwekkende bergen zoals de Dolomieten en de Italiaanse Alpen en de eersteklas skigebieden zoals [[Cortina d'Ampezzo]] en andere. |

region3name=[[Midden-Italië]] |
region3color=#d5dc76  |
region3items=[[Lazio]], [[Abruzzen]], [[Le Marche|Marken]], [[Toscane]] &amp; [[Umbrië]] |
region3description=Ademt geschiedenis en kunst. [[Rome]] telt de resterende wonderen van het Romeinse Rijk en een aantal van 's werelds meest bekende monumenten. [[Florence]], bakermat van de Renaissance, is de topattractie van Toscane, terwijl nabijgelegen steden als [[Siena]], [[Pisa]] en [[Lucca]] veel te bieden hebben aan wie op zoek is naar het land van de rijke historie en het cultureel erfgoed. |

region4name=[[Zuid-Italië]]  |
region4color=#d09440  |
region4items=[[Apulië]], [[Basilicata]], [[Calabrië]], [[Campanië]] &amp; [[Molise (regio)|
Molise]] |
region4description=Bruisend [[Napels (stad)|Napels]], de spectaculaire ruïnes van Pompeï en Herculaneum, de romantische Amalfi-kust, het relaxte Puglia en de prachtige stranden van Calabrië, maar ook het opkomende agro-toerisme, maken Italiës minder bezochte regio een geweldige plek om te verkennen. |

region5name=[[Sicilië]]  |
region5color=#d56d76  |
region5items= |
region5description=Het grootste eiland van de Middellandse Zee, met de vulkaan de Etna, beroemd om zijn archeologie (Valle dei Templi), zijn mooie stranden, kristalheldere water en enkele van de beste gerechten die de Italiaanse keuken te bieden heeft.  |

region6name=[[Sardinië]]  |
region6color=#b383b3  |
region6items= |
region6description=Groot en afgelegen eiland met schitterende baaien ongeveer 250 kilometer ten westen van de Italiaanse kust voor de wel of niet Italianen een waar vakantieparadijs.||
}}

==Steden==
&lt;!-- Alsjeblieft, nooit meer dan 9 steden per land --&gt;

* {{listing
| type=city
| name=[[Rome]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=41.89026 | long=12.49237 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Hoofdstad van Italië, vol restanten uit de Romeinse oudheid (Museo dell'Civilta Romana) het Museo Etrusca en met schatten van de katholieke kerk, het Musei di Vaticani en het &quot;Colosseum&quot;.
}} 
* {{listing
| type=city
| name=[[Bologna (stad)|Bologna]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=44.49432 | long=11.34678 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price= 
| content=Universiteitsstad met geschiedenis, cultuur, technologie en cuisine en zijn torens.
}} 
* {{listing
| type=city
| name=[[Florence]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.76802 | long=11.25315 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Bakermat van de Renaissance en nog steeds een en al museum, waaronder de ''Galleria degli Uffizi'' , ''Galleria dell' Accademia'' en de &quot;Ponte Vecchio&quot;.
}} 
* {{listing
| type=city
| name=[[Genua (stad)|Genua]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=44.4069 | long=8.9344 | directions=
| phone= | tollfre= | fax=
| hours= | price=
| content=Een belangrijke marittieme republiek in de middeleeuwen zijn paleizen en met het Aquario (Aquarium), het grootste van Europa.
}}
* {{listing
| type=city
| name=[[Milaan]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=45.46405 | long=9.19217 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price= 
| content=Moderne grote stad met pompeus 19e eeuws aandoend centrum, een van de mooiste kathedralen (&quot;Duomo&quot;) van Europa en uiteraard ''de'' modestraten van Italië, het Museo di Scienza en de Pinacoteca di Brera.
}}
* {{listing
| type=city
| name=[[Palermo (stad)|Palermo]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=38.11677 | long=13.34106 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=  
| content=Hoofdstad van [[Sicilië]] en qua inwonertal de 5e grootste stad van Italië, met bekende gebouwen en kerken uit de Noormandische- en Arabische tijd.
}}
* {{listing
| type=city
| name=[[Turijn (stad)|Turijn]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=45.06898 | long=7.69324 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=De meest barokke stad van Italië met zijn vele koninklijke paleizen en een grote verscheidenheid aan musea waaronder het Museo di Egizio, het Museo del Cinema en het Museo dell'Auto en de Mole Antonelliana.
}}  
* {{listing
| type=city
| name=[[Venetië]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=45.43427 | long=12.33852 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Romantische stad met zijn lagune's, het &quot;Canal Grande&quot; en zijn duizenden grachten. 
}} 
* {{listing
| type=city
| name=[[Verona (stad)|Verona]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=45.43877 | long=10.99354 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=De stad van Romeo en Julia, de &quot;Arena&quot; , romantisch.
}}

&lt;gallery&gt;
Bestand:Colosseum in Rome, Italy - April 2007.jpg|Colosseum in Rome
Bestand:2tours bologne 082005.jpg|De torens van Bologna
Bestand:Arno River and Ponte Vecchio, Florence.jpg|De Ponte Vecchio in Florence
Bestand:Genua - Piazza De Ferrari.jpg|Paleizen in Genua
Bestand:20110724 Milan Cathedral 5260.jpg|il Duomo, de kathedraal van Milaan
Bestand:Palermo-Zisa-bjs2007-02.jpg|Castello della Zisa uit de Arabische tijd in Palermo
Bestand:Dramatic Mole.jpg|Mole Antonelliana in Turijn
Bestand:Canal Grande Chiesa della Salute e Dogana dal ponte dell Accademia.jpg|Canal Grande in Venetië
Bestand:Verona arena 2009.JPG| Arena van Verona
&lt;/gallery&gt;

==Andere bestemmingen==
&lt;!-- Alsjeblieft, nooit meer dan 9 andere bestemmingen per land --&gt;

* {{listing
| name=Capri | alt= | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Capri_(eiland) | email=
| address= | lat=40.56094 | long=14.20574 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Eiland ten zuiden van [[Napels (stad)|Napels]], bekend om zijn blauwe grot (''Grotta Azzurra'')
}}
* {{listing
| name=Comomeer | alt=Lago di Como | url=https://it.wikivoyage.org/wiki/Lago_di_Como | email=
| address= | lat=45.8141 | long=9.0841 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Meer, iets ten noorden van Milaan met de plaatsen ''Como'' en ''Bellagio''
}}
* {{listing
| name=Dolomieten | alt= | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Dolomieten | email=
| address= | lat=46.53805 | long=12.13788 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Ski-paradijs bij uitstek, ''Cortina d'Ampezzo'', ''Val Gardena'' en ''Madonna di Campiglio''
}}
* {{listing
| name=[[Regionaal_park_De_Etna|Etna]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=37.75103 | long=14.99403 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=De grootste en meest actieve vulkaan van [[Europa]] ligt op Sicilië
}}
* {{listing
| name=Gardameer | alt=Lago di Garda | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Gardameer | email=
| address= | lat=45.4928 | long=10.6091 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Meer nabij [[Verona (stad)|Verona]], het schiereiland ''Sirmione'', zeer toeristisch gebied
}}
* {{listing
| name=Ischia | alt= | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Ischia_(eiland) | email=
| address= | lat=40.74265 | long=13.94004 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Eiland ten westen van Napels
}}
* {{listing
| name=Lago Maggiore | alt=letterlijk: het grootste meer | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Lago_Maggiore | email=
| address= | lat=45.89540 | long=8.52696 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Bekend van de ''Isola Bella'', ''Locarno'', ''Verbania'' en ''Stresa''
}}
* {{listing
| name=Pompeï | alt= | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Pompe%C3%AF | email=
| address= | lat=40.7520 | long=14.4917 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Bezoek de opgravingen, Herculaneum (Ercolano) en vergeet niet de &quot;Vesuvius&quot; te beklimmen
}}
* {{listing
| name=[[Toscane]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.31847 | long=11.33169 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Met zijn lieflijke heuvels, wijngaarden en charmante dorpjes en stadjes als [[Lucca]], [[Pisa]], ''San Gimignano'', [[Volterra]], [[Arezzo]] en [[Siena]]
}}

&lt;gallery&gt;
Bestand:Campania Capri from Monte Solaro.jpg|Capri
Bestand:LagoSanPrimo.jpg|Comomeer
Bestand:Marmolata.JPG|Dolomieten
Bestand:Rifugio Torre Filosofo e crateri centrale-Etna.JPG|Monte Etna
Bestand:Gardasee-1.jpg|Gardameer
Bestand:Spiaggia dei Maronti - Ischia.jpg|Ischia
Bestand:IsoleBorromee1.jpg|Lago Maggiore
Bestand:Pompei Forum.jpg|Pompeï, het Forum
Bestand:Radda in Chianti (SI) Italia - 6 Aprile 2015 - panoramio (2).jpg|Toscaans landschap
&lt;/gallery&gt;

==Arriveren==

===Paspoort en visum===
{{Schengen}}

===Per vliegtuig===
[[Bestand:ITA Airways (Rome) in 2022.05.jpg|miniatuur|Logo ITA Airways op een vliegtuig op het vliegveld van Rome]]
[[Bestand:Terminal Linate.jpg|miniatuur|Aeroporto Linate, dichtbij Milaan]]

{{Airport web}}

Lijst met vliegvelden in Nederland en België vanwaar je naar Italië kunt vliegen:

* [https://www.schiphol.nl/nl/ Amsterdam Schiphol Airport] ('''AMS''')
* [https://www.brusselsairport.be/nl Brussel Luchthaven Zaventum] ('''BRU''')
* [https://www.brussels-charleroi-airport.com/brussels-south-charleroi-airport/index.html Charleroi Airport] ('''CRL''')
* [https://www.eindhovenairport.nl/nl Eindhoven Airport Welschap] ('''EIN''')
* [https://www.maa.nl/ Maastricht Aachen Airport] ('''MST''')
* [https://www.rotterdamthehagueairport.nl/ Rotterdam/The Hague Airport] ('''RTM''')

Lijst van luchthavens die vanuit België en/of Nederland worden aangevlogen:

* '''Alghero''' - [http://www.aeroportodialghero.it/index_en.asp Alghero] ('''AHO''').
* [[Bergamo (stad)|Bergamo]] - [http://www.milanbergamoairport.it/it/ Orio al Serio] ('''BGY''');
* [[Bologna (stad)|Bologna]] - [http://www.bologna-airport.it/it/viaggiare.aspx?idC=61676&amp;LN=it-IT Guglielmo Marconi] ('''BLQ''');
* '''Cagliari''' - [http://www.cagliariairport.it/en/Cagliari-Elmas, Mario Mameli] ('''CAG''');
* [[Catania (stad)|Catania]] - [http://www.aeroporto.catania.it/ Fontanarossa], Vincenzo Bellini ('''CTA''');
* '''Comiso''' - [http://www.aeroportodicomiso.eu/it/Comiso-Aeroporto degli Iblei] ('''CIY''');
* [[Florence]] - [http://www.aeroporto.firenze.it/it/ Peretola], Amerigo Vespucci ('''FLR''');
* '''Lamezia Terme''' - [https://www.sacal.it/ Lamezia Terme/S.Eufemia] ('''SUF''');
* [[Milaan]] - [http://www.milanolinate-airport.com Linate] ('''LIN''') en [http://www.milanomalpensa-airport.com Malpensa] ('''MPA''');
* [[Napels (stad)|Napels]] - [http://www.aeroportodinapoli.it/ Capodichino] ('''NPA''');
* '''Olbia''' - [https://www.geasar.it/ Olbia-Costa Smeralda] ('''OLB''');
* [[Palermo (stad)|Palermo]] - [http://www.gesap.it/ Punta Raisi], Falcone e Borsellino ('''PMO''') ;
* [[Perugia]] - [http://www.airport.umbria.it/ita/ Perugia-S.Francesco d'Assisi] ('''PEG''');
* [[Pescara (stad)|Pescara]] - Aeroporto d'Abruzzo (PSR)
* [[Pisa]] - [http://www.pisa-airport.com/it/ Galileo Galilei] ('''PSA''');
* [[Rome]] - [http://www.adr.it/ciampino Ciampino] ('''CIA''') en [http://www.adr.it/fiumicino Fiumicino], Leonardo da Vinci ('''FCO''');
* [[Trapani]] - [http://www.airgest.it/Trapani-Birgi, Vincenzo Florio] ('''TPS''');
* '''Treviso''' - [http://www.trevisoairport.it/ Treviso-Sant'Angelo] ('''TSF''');
* [[Turijn (stad)|Turijn]] - Caselle, [http://www.aeroportoditorino.it/it Sandro Pertini] ('''TRN''');
* [[Venetië]] - [http://www.veniceairport.it/ Marco Polo] ('''VCE''');
* [[Verona (stad)|Verona]] - [https://www.aeroportoverona.it Villafranca-Valerio Catullo] ('''VRN''');

{{letop|Sommige vluchten vanuit [[België]] en [[Nederland]] naar je eindbestemming in Italië zijn seizoensgebonden, zie voor meer informatie naar de ''web-site'' of naar het desbetreffende artikel.}}

Luchtvaartmaatschappijen die vanuit België en/of Nederland op Italië vliegen:

* [https://www.brusselsairlines.com/ Brussels Airlines]
* [http://www.corendom.nl Corendom] (seizoensgebonden)
* [https://www.easyjet.com/nl Easyjet]
* [https://www.ita-airways.com/nl_nl/ ITA Airways]
* [http://www.klm.com KLM]
* [http://www.ryanair.com Ryanair]
* [http://www.transavia.com Transavia]

===Per trein===
[[Bestand:Roma Termini (24602087760).jpg|miniatuur|Stazione di Roma Termini]]
[[Bestand:Convalidazione Treno FS.jpg|miniatuur|Convalidazione Treno FS]]
{{letop|Alvorens met de treinreis te beginnen dien je je ticket af te stempelen , zgn. '''convalidare''', je vindt deze automaten in de stationshal en/of de perrons.}}
{{Trein}}

===Per auto===
[[Bestand:Brenner-Autobahn mit der Europabrücke bei Patsch.jpg|miniatuur|Brennerpas met de ''Europabrücke'']]

====Vanuit [[België]] en [[Nederland]]====
De Alpen zijn al eeuwenlang voor reizende mensen de grootste natuurlijke hindernis tussen Italië enerzijds en Frankrijk/Zwitserland en Oostenrijk anderzijds. Dankzij de tunnels en bergpassen is het nu niet moeilijk om Italië te bereiken. Toen men vroeger nog geen tunnels en asfaltwegen ter beschikking had was het aantal mogelijkheden zeer beperkt. Men had enkel de bergpassen en de kusten. De Brennerpas (1375&amp;nbsp;m) tussen [[Oostenrijk]] en Italië, is wegens zijn grote economische waarde eeuwenlang een twistappel van Italië en [[Oostenrijk]] geweest. De pas wordt nu gezamenlijk door deze twee landen beheerd. Je rijdt dus over een stukje geschiedenis! Jezelf voorbereiden op hoe je gaat rijden wordt aanbevolen: als je met een caravan rijdt, is het niet ideaal om een steile bergpas over te steken. Je moet je afvragen waar je wilt zijn in Italië: de Aosta-vallei? Toscane? [[Venetië]]?

*Via [[Oostenrijk]]
** '''Route langs Villach en Karinthië''': enkel interessant als je aan de grens met [[Slovenië]] moet zijn.
** '''Brennerpas''': je rijdt langs een van de hoogste bruggen ter wereld, die [https://www.openstreetmap.org/way/366858278#map=15/47.2021/11.4063 '''Europabrücke'''], 170&amp;nbsp;m hoog. De [https://nl.wikipedia.org/wiki/Brennerpas Brennerpas] is ideaal om het Gardameer te bereiken.
*Via [[Zwitserland]]
** '''[https://www.openstreetmap.org/?mlat=46.5934&amp;mlon=8.5649#map=13/46.5934/8.5649 San Gottardo-tunnel]''' (Duits: Sankt-Gotthard-Tunnel): de [https://www.openstreetmap.org/directions?engine=graphhopper_car&amp;route=46.6340%2C8.5948%3B46.5290%2C8.6086#map=12/46.5921/8.6239 Gotthardtunnel] is 17&amp;nbsp;km lang, van '''Gösschenen''' naar '''Airolo'''. Voor vele mensen is het een enge ervaring om zo lang onder de grond te rijden en het idee dat je te voet meer dan een uur nodig hebt om een tunneluiteinde te bereiken doet vele mensen kiezen voor een andere oplossing. Maar objectief gezien doe je er met de auto maar een kwartiertje over om er door te rijden. De maximumsnelheid is 80&amp;nbsp;km/uur. Sinds het zware ongeval in 2001 zijn er veel veiligheidsmaatregelen genomen in de tunnel. Deze route is ideaal om bijvoorbeeld [[Bologna (stad)|Bologna]] te bereiken.
** '''[http://www.visit-moesano.ch/inverno.html?S=2 San Bernardino-tunnel]''' - ''A 13'', deze tunnel loopt vanaf '''Hinterrhein''' naar [https://www.openstreetmap.org/way/6016541#map=13/46.4940/9.1805 '''San Bernardino'''] en is 6,6&amp;nbsp;km lang en is enkelbaans en is na de Gotthardtunnel de belangrijkste Alpenovergang van [[Zwitserland]].
** '''[https://www.simplon.ch/de/home/home Simplon-pas]''' - de [https://www.openstreetmap.org/way/170488516#map=12/46.2665/8.1041 Simplontunnel] loopt tussen '''Brig''' en het Italiaanse '''Iselle di Trasquera''', deze is 19,8&amp;nbsp;km lang;
** '''[http://www.letunnel.com/homepage.asp?l=1 Grote Sint Bernardtunnel]''' - de [https://www.openstreetmap.org/directions?engine=osrm_car&amp;route=45.9489%2C7.2088%3B45.8237%2C7.1822#map=12/45.8867/7.1772 Grote Sint Bernardtunnel] loopt tussen Valle dell'Aosta, '''Saint-Rhémy-en-Bosses''' en het Zwitserse kanton Wallis, '''Bourg Saint Pierre''', ''E 27'', de tunnel is 5,8&amp;nbsp;km lang en heeft 2 rijstroken;
** '''[http://www.tunnelmb.net/ Mont-Blanctunnel]''' - de [https://www.openstreetmap.org/directions?engine=graphhopper_car&amp;route=45.9247%2C6.8728%3B45.7874%2C6.9731#map=12/45.8558/6.9135 Montblanctunnel] loopt tussen '''Chamonix''' en het Italiaanse '''Courmayeur''', ''E 25'' en is 11,6&amp;nbsp;km lang, men heft hier tol (€ 43,50 (richting Italië), € 44,20 (richting Frankrijk), (voor personenauto's));
*Via [[Frankrijk]]
** '''[http://www.sftrf.fr/fr/index.aspx Fréjus-tunnel]''' - de [https://www.openstreetmap.org/directions?engine=graphhopper_car&amp;route=45.2015%2C6.6728%3B45.0783%2C6.7032#map=12/45.1382/6.6848 Fréjustunnel] loopt tussen het Franse '''Modane''' en het Italiaanse '''Bardonecchia''', ''A 43'', de tunnel is 12,9&amp;nbsp;km lang en men heft er tol;

===Per bus===
Met [https://nl.eurolines.eu/ Eurolines] en [https://www.flixbus.nl/ Flixbus] kun je vanuit diverse plaatsen voordelig van België en Nederland naar Italië reizen.

===Per boot===

Er vertrekken verschillende veerboten vanuit [[Griekenland]], [[Albanië]], [[Montenegro]] en [[Kroatië]]. De meesten komen aan in [[Venetië]], [[Ancona (stad)|Ancona]], [[Bari (stad)|Bari]] en [[Brindisi]].

Sommige veerdiensten verbinden regelmatig het eiland [[Corsica]] met [[Genua (stad)|Genua]], [[Livorno]], Civitavecchia, [[Napels (stad)|Napels]] en het noorden van [[Sardinië]] (Alghero en Porto Torres). [[Barcelona (stad)|Barcelona]] is verbonden met Civitavecchia en met Genua.

Ook zijn er veerdiensten die [[Sicilië]] en [[Napels (stad)|Napels]] met sommige Noord-Afrikaanse ([[Tunis]]) havens verbinden.
Er is ook een draagvleugelboot-service van Pozzallo aan de zuidoostkust van Sicilië naar [[Malta]]. 

Er is het hele jaar door een dienst tussen [[Triëst (stad)|Triëst]] en [[Albanië]] en zomerdiensten tussen Triëst en Piran ([[Slovenië]]) en Porec en Rovinj in het Kroatische Istrië. De verbinding tussen Triëst en Rovinj duurt minder dan 2 uur, wat sneller is dan de busdienst.

==Rondreizen==
{{mapframe|41.206|12.577|width=350|height=400|zoom=5}}

===Per vliegtuig===
[[Bestand:Fiumicino bird view.jpg|miniatuur|Rome: Aeroporto di Leonardo da Vinci (Fiumicino) FCO]]
Lijst van de belangrijkste [https://it.wikivoyage.org/wiki/Tematica:Aeroporti_italiani vliegvelden] in Italië:

* [[Rome]] - [http://www.adr.it/ciampino Ciampino] ('''CIA''') en [http://www.adr.it/fiumicino Fiumicino], Leonardo da Vinci ('''FCO''') HUB;
* [[Milaan]] - [http://www.milanolinate-airport.com Linate] ('''LIN''') en [http://www.milanomalpensa-airport.com Malpensa] ('''MPA''') HUB;
* '''Bergamo''' - [http://www.milanbergamoairport.it/it/ Orio al Serio] ('''BGY''')
* [[Turijn (stad)|Turijn]] - Caselle, [http://www.aeroportoditorino.it/it Sandro Pertini] ('''TRN''');
* [[Venetië]] - [http://www.veniceairport.it/ Marco Polo] ('''VCE''');
* [[Genua (stad)|Genua]] - [http://www.airport.genova.it/ Cristoforo Colombo] ('''GOA''');
* [[Palermo (stad)|Palermo]] - [http://www.gesap.it/ Punta Raisi], Falcone e Borsellino ('''PMO''') ;
* [[Catania (stad)|Catania]] - [http://www.aeroporto.catania.it/ Fontanarossa], Vincenzo Bellini ('''CTA''');
* [[Napels (stad)|Napels]] - [http://www.aeroportodinapoli.it/ Capodichino] ('''NPA''');

Eilanden:

* [[Pantelleria]] - [https://www.aeroportodipantelleria.it/ Pantelleria] ('''PNL''');
* '''Lampedusa''' - [http://www.aeroportodilampedusa.com/ Lampedusa] ('''LMP''');
* [[Elba]] - [http://www.elbaisland-airport.it/en/ Elba-Marino di Campo] '''(EBA''').

Italiaanse luchtvaartmaatschappijen:

* [https://www.airdolomiti.it/ Air Dolomiti]

===Per trein===
[[Bestand:365-01-arezzo pescaiola-10.JPG|miniatuur|ATR 365- moderne trein in Sardinië]]
Italië is gezegend met een uitgebreid [https://www.rfi.it/it/rete/la-rete-oggi.html treinennet] dat redelijk op tijd rijdt. Zelfs de kleinste dorpen hebben van die schattige stationnetjes, waar de vrouw van de stationschef de bloemen water geeft en de spoorbomen oppoetst. De boemeltjes zijn het leukst voor de echte treinliefhebber.

Maar Italië heeft ook hele snelle verbindingen tussen de grote steden zoals de Frecciarossa (Rode Pijl) bijvoorbeeld, een Eurostar HS-trein die je in 1 uur en 40 minuten van Rome naar Florence brengt. Reizen per trein in Italië is goedkoop en het is dan ook af te raden een Railpas te kopen. Het is beter gewoon een kaartje van plek tot plek te kopen. In de spitsuren kan het druk zijn. Zoals in Nederland en België moet een kaartje voor de HS-treinen vooraf worden gekocht en is reserveren verplicht.

====De verschillende soorten treinen====

=====ES, AV of ES*: Treni Eurostar Italia=====
Een hogesnelheidstrein waarvoor reserveren verplicht is. Ze worden aangeduid met ES, AV (Alta Velocita ) of ES*. De AV-treinen rijden met een snelheid van 265&amp;nbsp;km en worden Frecciarossa genoemd. De gewone ES en ES* rijden met een snelheid van 185&amp;nbsp;km en heten de Frecciargento. 

======AV======
'''AV''' — ''Alta Velocita'' (hogesnelheidslijn). De hogesnelheidslijn loopt van Milaan met de rest van [[Italië]], vanuit station '''Milano Rogoredo''' naar o.a. [[Bologna (stad)|Bologna]], [[Florence]], [[Rome]], [[Napels (stad)|Napels]], Salerno en in aanbouw zijnde lijn naar [[Sicilië]]. Vanuit station '''Milano Rho Fiera''' naar o.a. [[Turijn (stad)|Turijn]], station '''Milano Garibaldi''' naar o.a. [[Lyon]] en [[Parijs]], maar ook kun je vertrekken vanuit station '''Milano Centrale''' naar o.a. Rome, in aanbouw is de lijn Milano-[[Venetië]] (Triëst) vanuit station '''Milano Pioltello'''.

De volgende AV-treinstellen zijn in bedrijf:

* '''[[:w:FS ETR 1000|Frecciarossa 1000]]''' — de nieuwste generatie hogesnelheidstreinen — 400&amp;nbsp;km/uur
* '''[[:w:Frecciarossa|Frecciarossa]]''' — (rode pijl) — 300&amp;nbsp;km/uur
* '''[[:w:it:Frecciargento|Frecciargento]]''' — (zilveren pijl) — 250&amp;nbsp;km/uur
* '''[[:w:it:Frecciabianca|Frecciabianca]]''' — (witte pijl) — 200&amp;nbsp;km/uur
* '''[[:w:Nuovo_Trasporto_Viaggiatori|Italo]]''' — AGV (Automotrice a grand vitesse) 

&lt;gallery&gt;
Frecciabianca.jpg|Frecciabianca
Trenitalia ETR600 Frecciargento.JPG|Frecciargento
Naples, Central station, gorgeous long-distance train.jpg|Frecciarossa
AGV .italo Napoli side view.JPG|Italo
Elettrotreno ETR.400.jpg|AV Frecciarossa 1000
&lt;/gallery&gt;

Alle Eurostartreinen hebben airco en snacks aan boord. Op langere afstanden rijdt een restauratiewagen mee waar je een driegangenmenu inclusief een halve fles wijn voor rond de 28 euro koopt (2009), eventueel kun je met een creditcard betalen. Overal zijn netaansluitingen voor lap-tops of mobiele telefoons.

Tussen de steden rijdt dan nog de Eurostar City-trein en de ES-City.

=====Intercity &amp; Intercity Plus=====
Er is weinig verschil in service tussen de IC en de IC Plus, behalve dat voor de IC Plus reserveren verplicht is.

=====Diretto, Espresso &amp; Interregionali treinen (D, E en IR)=====
Op deze treinen is reserveren niet mogelijk. Alle drie zijn het boemeltjes, hoewel de IR iets sneller gaat dan de andere twee. Ze zijn goedkoop, maar meestal vrij vol, vooral in de vakanties en op feestdagen. Het verdient te overwegen om in de 1e klas te reizen (prima classe).

====Wegwijs op het station====

[[Bestand:Biglietteria automatica stazione di Villamassargia-Domusnovas.jpg|miniatuur|Biglietteria automatica FS]]
Op elk station (stazione) worden de vertrekschema's gepubliceerd. De borden zijn in het wit (aankomst) en het oranjegeel (vertrek) waarop de route, de stops en (anders dan in Nederland) de aankomsttijden van eindbestemming en tussengelegen stations staan vermeld. Let goed op de kolom met extra informatie zoals vertragingen e.d.

Er zijn twee manieren om je ticket te kopen op het station.

# Je gaat naar het loket en koopt daar je ticket, gewapend met de nodige informatie, tijd, bestemming, soort trein, aantal tickets en of je prima of seconda wil reizen.
# Je kan ook de ticketautomaat gebruiken als het station er een heeft. Ze zijn gemakkelijk te gebruiken en meestal sneller dan het loket.

Je kan ook kiezen om je ticket online te kopen of bij een reisagent die treinkaartjes verkoopt. Hiervoor betaal je meestal extra. Als je je kaartjes hebt gekocht ga je je trein opzoeken. De perrons heten binari (meervoud van ''binario''). Maar voordat je aan boord gaat moet je je treinkaartje valideren. Op de perrons zie je gele automaten staan waar je je kaartje in moet steken waardoor het een datum/tijdstempel krijgt. Doe je dit niet, dan kan je een behoorlijke boete krijgen. De conducteurs zijn nog weleens gevoelig voor een toerist die dit niet weet, maar het is beter geen risico te nemen.

De officiële website van de Italiaanse spoorwegen - [http://www.trenitalia.com Trenitalia]

===Per bus===
[[Bestand:Mestre, bus ACTV.JPG|miniatuur|Stadsbus in Italië, meestal te herkennen aan de oranje kleur]]
[[Bestand:Italy Tobacco shop sign 01.JPG|100 px|right|de T van Tabacchi, de winkel die o.a. buskaartjes verkoopt]]
Italië heeft geen nationale busmaatschappij. Elke regio heeft zijn eigen onafhankelijke busmaatschappij. Deze werken niet samen, noch zijn de aankomst- en vertrektijden op elkaar afgestemd. Dus reizen per bus door verschillende regio's in Italië is moeilijk. Per trein kan het eenvoudiger zijn.

Enkele maatschappijen:
* [https://www.at-bus.it/it/ Autolinee Toscane] opererend veelal in de Toscane;
* [http://www.saisautolinee.it/ SAIS], vanuit tal van grotere plaatsen o.a. van en naar Sicilië;
* [http://www.baltour.it/ Baltour];
* [https://www.flixbus.it/ Flixbus] met tal van bestemmingen in Italië en Europa;
* [https://www.fsbusitaliafast.it/portale/ Busitalia FS].

Stadskaartjes kosten €1,50 per rit met de bus/tram en de metro en zijn meestal 100 minuten geldig vanaf de eerste afstempeling. Opgelet, een kaartje is slechts geldig voor één rit. Verlaat je het station of halte en wil je daarna binnen de termijn van 100 minuten opnieuw een bus en/of tram en/of metro nemen, dan dien je een nieuw kaartje te kopen.
Kaartjes koop je bij onder meer ''tabacchi'', herkenbaar aan de grote '''T''', bij de grotere busstations of bij je hotel. De meeste trams en ook bussen hebben automaten waar je met gepast geld een kaartje kunt kopen. Let op: kaartjes moet je afstempelen, anders zijn ze niet geldig. 

* Stadsbus(sen) zijn in de meeste plaatsen oranje van kleur:
* Streekbus(sen) zijn blauw van kleur.

===Per boot===
[[Bestand:Ships in Genoa Harbour 01.jpg|miniatuur|Haven van Genua]]
Bootverbindingen vanuit het vasteland naar [[Sardinië]] en [[Sicilië]]:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
| ''Bestemming'' || ''Maatschappij'' || ''Vertrektijd'' || ''Prijs'' ||
|-
| '''Genua-Olba''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia] || 9:00-20:30-21:30 || € 45,00 p.p. enkele reis ||
|-
| '''Genua-Porto Torres''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia]  || 08:30-20:30  || € 44,00 p.p. enkele reis ||
|-
| '''Cagliari-Palermo''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia]  || 10:30-19:30  || € 44,00 p.p. enkele reis ||
|-
| '''Civitavecchia-Olbia''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia] || 08:30-13:00-14:00-22:30 || € 40,00 p.p. enkele reis ||
|-
| '''Civitavecchia-Cagiari''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia] || 19:00-19:30-20:00-23:00 || € 52,00 p.p. enkele reis ||
|- 
| '''Napels-Palermo''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia]  || 20:15  || € 52,00 p.p. enkele reis ||
|-
| '''Napels-Cagliari''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia] || 18:00-19:00  || € 44,00 p.p. enkele reis ||
|- 
| '''Napels-Palermo''' || [https://www.snav.it/ SNAV] GNV  || 20:00   || € 56,00 p.p. enkele reis   ||
|-
|  '''Civitavecchia-Palermo'''  || [https://www.snav.it/ SNAV] GNV || 19:00   || € 59,00 p.p. enkele reis  ||
|-
|}

Enkele andere maatschappijen die de eilanden Sardinië en Sicilië aandoen:

* [https://www.grimaldi-lines.com/it/ Grimaldi Lines]
* [http://www.gnv.it Grande Navi Veloce]

Verder zijn er ook veerdiensten in de grote meren in het noorden.

===Per auto===
[[Bestand:Rete autostradale italiana-labeled.svg|miniatuur|Autosnelwegennet Italië]]
Italië bezit een goede infrastructuur, de autosnelwegen worden beheerd door [https://www.wegenwiki.nl/Autostrada_(Itali%C3%AB) Autostrada]

====Afkortingen wegennetstelsel in Italië====

* A - [https://www.autostrade.it/it/home Autostrada] (Autosnelwegen, hiervoor moet meestal tol worden betaald met uitzondering van de superstrada)
* SS - Strada Statale (nationale wegen)
* SP - Strada Provinciale (provinciale wegen)

====Maximale snelheid====

* Autostrada - 130&amp;nbsp;km /per uur, bij regen 110&amp;nbsp;km / per uur;
* Superstrada - 110&amp;nbsp;km/ per uur;
* Nationale wegen - 90&amp;nbsp;km / per uur;
* Provinciale wegen - binnen de bebouwde kom is de maximale snelheid 50&amp;nbsp;km / per uur

====Wegwijzers====

* Blauwe wegwijzers staan voor nationale wegen, b.v., '''SS 222''' Strada Statale 222 (beter bekend als de ''Chiantigiana'', chianti-route);
* Groene wegwijzers staan voor de autosnelwegen (autostrada), meestal tolwegen, b.v. '''A1''' ;
* Bruine wegwijzers staan voor een bestemming die toeristen kunnen interesseren, b.v. archeologische attractie, museum of strand.

{{waarschuwing|'''ZTL''', '''Z'''one a '''T'''raffico '''L'''imitata, oftewel beperkte verkeersgebieden. Het zijn besloten gebieden in veelal middelgrote en grote Italiaanse steden, meestal in het historische centrum waar ''alleen geautoriseerde voertuigen zijn toegestaan''. Veel toeristen melden elk jaar een boete (ongeveer € 100) voor het onbewust invoeren van een ZTL.}}

&lt;gallery&gt;
ZTL Rome 04 2016 6065.JPG|ZTL zone
Italian traffic signs - limiti generali.svg|Snelheidslimieten
Cennina.jpg|Groene- en blauwe wegwijzers
A13Italia3.JPG|Aankondiging snelheidscontrole op snelwegen
Autostrada A1 Italia.svg| '''A1'''
Strada Statale 222 Italia.svg|'''SS 222''' - Chiantigiana
Ariano Irpino segnaletica turistica.jpeg|Bruine toeristische wegwijzers
Italian traffic signs - direzione verde.svg|Groene wegwijzer wat autosnelwegen aanduiding
&lt;/gallery&gt;

===Per metro===

In Italië zijn er 7 steden met een eigen ondergrondse (Metropolitana), waarvan die van [[Milaan]] de grootste is, verder in [[Rome]], [[Turijn (stad)|Turijn]], [[Genua (stad)|Genua]], [[Napels (stad)|Napels]], [[Brescia]] en [[Catania (stad)|Catania]].

* '''Milaan''' - 4 lijnen in bedrijf, 1 lijn onder constructie, lengte: 96,8&amp;nbsp;km  en 113 stations ( + nog enkele stations onder constructie);
* '''Rome''' - 3 lijnen in bedrijf, lengte: 58,8&amp;nbsp;km en 73 stations;
* '''Napels''' - 2 lijnen in bedrijf, lengte: 20,3&amp;nbsp;km en 23 stations;
* '''Turijn''' - 1 lijn in bedrijf, 1 lijn onder constructie, lengte: 13,2&amp;nbsp;km en 21 stations;
* '''Genua''' - 1 lijn in bedrijf, lengte: 7,1&amp;nbsp;km en 8 stations;
* '''Brescia''' - 1 lijn in bedrijf, lengte: 13,7&amp;nbsp;km en 17 stations;
* '''Catania''' - 1 lijn in bedrijf, lengte: 8,8&amp;nbsp;km en 11 stations ( + nog enkele stations onder constructie).

&lt;gallery&gt;
Logo Metropolitane Italia.svg|Beeldmerk Metropolitana in Italië
GiovanniXXIII-metro.jpg|Metrostation in Catania (Giovanni XXIII)
MM32.jpg|Metro in Genua
Milano - mappa rete metropolitana (schematica).svg|Map:Metropolitana van Milaan
Linea 5 lilla - metropolitana di Milano - Stazione Garibaldi.JPG|Stazione Garibaldi-Milano
Napoli - stazione Università della metropolitana.jpg|Metro-station in Napels (Universitä)
Ticket-ATM-Milan.jpg|Magneet-vervoersbewijs Metro Milaan
Torino Porta Susa 2014 07.jpg|Metrostation van Turijn-Porta Susa
&lt;/gallery&gt;

==Taal==

De officiële taal is het Italiaans. 

* [[Frans]] wordt ook lokaal gesproken in het noordwesten (Valle d'Aosta);
* In Zuid-Tirol is er een Duitstalige meerderheid;
* In sommige valleien in de Dolomieten, het ''Ladinisch'';
* Er wordt in Friuli, ''Friulaans'' gesproken dat ver verwant is met het ''Reto-Romaans'' in [[Zwitserland]];
* [[Sardinië]] heeft ook zijn eigen taal, het ''Sardijns'';
* In [[Sicilië]] het ''Siciliaans,'' dat een officieel erkende taal is;
* In Friuli-Venezia-Giulia is ook een Sloveense minderheid;
* Op sommige plaatsen in Zuid-Italië, in Puglia, spreken de ouderen een Grieks dialect, het ''Griko'', dat dateert uit de tijd van Magna Graecia.

Ook in andere delen van het land zijn er sterk geprononceerde dialecten, die weinig gemeen hebben met de taal op hoog niveau. Tot het midden van de 20e eeuw werd het dialect bijna overal gesproken en alleen bij speciale gelegenheden het Hoog Italiaans, maar in de laatste decennia is het standaard Italiaans in opkomst, vooral in de grotere steden en bij de jongere generaties.

In de goed ontwikkelde toeristische gebieden kun je het goed vinden met het [[Engels]]. In het binnenland helpt Engels nauwelijks en moet je in het Italiaans communiceren. Zie taalgids [[Italiaans]].

==Bekijken==

===Monumenten===
Italië is het land met de meeste monumenten op de werelderfgoedlijst van de [[UNESCO-Werelderfgoed|UNESCO]].

18e-eeuws Koninklijk Paleis van Caserta met park — Amalfitaanse kust — Aquaduct van Vanvitelli en San Leuciocomplex — Arabisch-Normandisch [[Palermo (stad)|Palermo]] en de kathedralen van [[Cefalù]] en [[Monreale]] — Archeologisch [[Agrigento]] — Archeologisch Pompeï, Herculaneum en Torre Annunziata — Archeologische opgravingen en Patriarchale Basiliek van Aquileia — Assisi, Sint-Franciscusbasiliek en andere franciscaanse locaties — Botanische tuin in Padua — Castel del Monte — Crespi d'Adda — Dolomieten — Domplein van [[Pisa]] — [[Eolische Eilanden]] — Etna — Etruskische begraafplaatsen van Cerveteri en Tarquinia — Ferrara, stad van de renaissance in de Po-delta — [[Genua (stad)|Genua]]: Le Strade Nuove en het systeem van de Palazzi dei Rolli — Historisch centrum van [[Florence]] — Historisch centrum van [[Napels (stad)|Napels]] — Historisch centrum van [[Rome]], de bezittingen van de Heilige Stoel in die stad met speciale territoriale rechten en Sint-Paulus buiten de Muren — Historisch centrum van [[Siena]] — Historisch centrum van Pienza — Historisch centrum van San Gimignano — Historisch centrum van Urbino — Kathedraal, Torre Civica en Piazza Grande van Modena — Laatbarokke steden in het [[Val di Noto]] (Zuidoost-Sicilië) — Longobarden in Italië — Mantua en Sabbioneta — Monte San Giorgio — Nationaal park Cilento, Vallo di Diano e Alburni met archeologisch Paestum en Velia en kartuizerklooster van Padula — Nuraghe Su Nuraxi bij Barumini — Oude en voorhistorische beukenbossen van de Karpaten en andere regio's van Europa — Plaatsen van macht (568-774 na Christus) — Portovenere, Cinque Terre en de eilanden Palmaria, Tino en Tinetto — Prehistorische paalwoningen in de Alpen — Residenties van het Koninklijk Huis van Savoye — Rhätische Bahn in het Albula/Bernina-landschap — Rotstekeningen van Valcamonica — Sacri Monti van Piedmont en Lombardije — Sassi en het park met de rotskerken van Matera — [[Syracuse (stad)|Syracuse]] en de rotsnecropolis van Pantalica — Trulli van Alberobello — Val d'Orcia — [[Venetië]] met zijn lagune — [[Verona (stad)|Verona]] — Vicenza en de Palladiaanse villa's in Veneto — Villa Adriana, Tivoli — Villa d'Este, Tivoli — Villa Romana del Casale, [[Piazza Armerina]] — Villa's en tuinen van de Medici in Toscane — Vroeg-christelijke monumenten van Ravenna — Wijngaardlandschap van Piëmont: Langhe-Roero en Monferrato.

&lt;gallery&gt;
Vernazza and the sea, Cinque Terre, Italy.jpg|[[Cinque Terre]]
Trulli Alberobello11 apr06.jpg|De Trulli van Alberobello
Castel del Monte BW 2016-10-14 12-26-11 r.jpg|Castel del Monte
Assisi San Francesco BW 2.JPG|Sint Franciscus van Assisië
Monreale Cathedral exterior BW 2012-10-09 10-23-10.jpg|Kathedraal van [[Monreale]]
Palazzo Doria Tursi (Genova) 6.jpg|Le strade nuove-[[Genua (stad)|Genua]]
Casale Bikini modified.jpg|Villa Romana del Casale-[[Piazza Armerina]]
Nekropolis von Pantalica.jpg|Nekropolis von Pantalica
Lazio Tivoli2 tango7174.jpg|Tivoli
Ferrara 02.jpg|Ferrara
San Gimignano 05.jpg|San Gimignano
Modena Piazza Grande.jpg|Modena
StPaul.jpg|Sint Paulus buiten de muren-Rome
Basilica Cattedrale San Nicoló-Noto.JPG|Val di Noto
Here it is, The Piazza dei Miracoli! Pisa, Italy.jpg|Piazza dei Miracoli (Domplein)-Pisa
Concordiatempelagrigent3 retouched.jpg|Vallei der tempels-Agrigento
Liparische eilanden.JPG|Eolische eilanden
Pienza Piazza Pio II.JPG|Pienza
&lt;/gallery&gt;

===Eilanden===
[[Bestand:Panorama view-het vulkaan eiland Stromboli.JPG|miniatuur|het vulkaaneiland [[Stromboli]]-Eolische eilanden]]
* [[Sicilië]] – [[Eolische Eilanden]], [[Egadische Eilanden]], [[Pelagische Eilanden]], [[Ustica]] en [[Pantelleria]];
* [[Sardinië]];
* '''Capri''', '''Ischia''' en '''Procida''' bij [[Napels (stad)|Napels]];
* [[Elba]] – bekend door de eerste ballingschap van Napoleon;
* '''Isola dell'Giglio, Isola di Montecristo, Isola di Pianosa, Isola di Gorgona, Isola di Capraia''' (bereikbaar vanuit Livorno) nabij [[Toscana]].

===Musea===
&lt;!--
*****************************************************************************************************
*** Meerdere musea die hier worden genoemd, worden niet genoemd in de betreffende stadsartikelen. ***
*****************************************************************************************************
--&gt;

[[Bestand:Galleria degli Uffizi.jpg|miniatuur|Galleria degli Uffizi - Florence]]
Elke grote stad heeft een aantal lokale musea, maar sommige hebben nationale en internationale relevantie.

Dit zijn enkele van de belangrijkste musea van Italië met permanente collecties:

* {{listing
| name=Galleria degli Uffizi | alt= | url=http://www.uffizi.firenze.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Florence]], is een van de grootste musea ter wereld en dit ''moet je gezien'' hebben. Gezien het grote aantal bezoekers, is reserveren vooraf een goed idee, om lang wachten te voorkomen.
}}
* {{listing
| name=Pinacoteca di Brera | alt= | url=http://pinacotecabrera.org/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Milaan]] is een prestigieus museum gevestigd in een mooi 17e-eeuws paleis met verschillende schilderijen, waaronder opmerkelijke schilderijen uit de Renaissance.
}}
* {{listing
| name=Museo dell’Accademia Etrusca e della Città di Cortona | alt=Etruskisch museum | url=http://www.cortonamaec.org/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In Cortana, [[Toscane]].
}}
* {{listing
| name=Museo Egizio | alt=Egyptisch Museum | url=http://www.museoegizio.org/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Turijn (stad)|Turijn]], de op een na grootste Egyptische verzameling ter wereld, na de Egyptische museumcollectie van [[Cairo]].
}}
* {{listing
| name=Acquario di Genova | alt=Aquarium | url=https://www.acquariodigenova.it/en/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Genua (stad)|Genua]], een van de grootste en mooiste ter wereld, ligt in ''Porto Antico'' (oude haven) in een gebied dat in 1992 volledig werd vernieuwd door architect Renzo Piano.
}}
* {{listing
| name=Museo di Scienza | alt=Museum der Wetenschap en techniek | url=http://www.museoscienza.org/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Milaan]], een van de grootste in [[Europa]], er zijn collecties te vinden over boten, vliegtuigen, treinen, auto's, motorfietsen, radio en energie. Onlangs heeft ook de Toti-onderzeeër, die open is voor bezoekers, verworven.
}}
* {{listing
| name=Museo Civilta Romana | alt=Museum Romeinse beschaving | url=http://www.museociviltaromana.it/en/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Rome]], heeft de grootste verzameling ter wereld over het oude Rome en een prachtige reproductie (schaal 1:250) van het hele gebied rond Rome in 325 na Christus, het tijdperk van ''Constantijn de Grote''.
}}
* {{listing
| name=Museo Nazionale dell'Cinema | alt=Nationaal Filmmuseum | url=http://www.museocinema.it/it | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Turijn (stad)|Turijn]], gelegen in de prachtige ''Mole Antonelliana'' , historisch gebouw en symbool van de stad.
}}
* {{listing
| name=Museo dell'Auto | alt=Automobielmuseum | url=http://www.museoauto.it/website/en | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Turijn (stad)|Turijn]], een van de grootste ter wereld, met een verzameling van 170 auto's die de hele geschiedenis van auto's bestrijkt. 
}}
* {{listing
| name=Musei Vaticani | alt=Vaticaans Museum | url=http://www.museivaticani.va/content/museivaticani/en.html | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Niet strikt genomen in Italië, omdat het Vaticaan een apart territorium is. Bezoek de 54 &quot;galerijen&quot; van de musea om de Sixtijnse kapel te zien, de kamers zijn geschilderd door Rafaello, enkele verbazingwekkende vroege kaarten en kunstwerken door de eeuwen heen, voornamelijk christelijk in focus.
}}
* {{listing
| name=Museo Nazionale Etrusco di Villa Giulia | alt=Etruskische museum in Villa Giulia | url=http://www.villagiulia.beniculturali.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Rome]], geweldige collectie van Etruskische kunst.
}}

Hiernaast herbergt Italië een [https://www.ditisitalie.nl/5-bijzondere-musea-in-italie/ groot aantal bijzondere musea]. Zoals het Museum van het Vagevuur, het Museum van het Putdeksel, het Museum van het Boze Oog en het Museo della Merda.

==Doen==
[[Bestand:Costa Paradiso, spiaggia di Li Cossi - panoramio.jpg|miniatuur|Costa Paradiso, spiaggia (Sardinië)]]
[[Bestand:Portofino - 2016-06-02 - View from Chiesa San Giorgio - 3284.jpg|miniatuur|Portofino]]
Populair in de Alpen en in de Apennijnen is ook het berg-toerisme, het strand-toerisme aan alle kustgebieden van de Middellandse Zee en aan de grote meren van het land, met name het Gardameer.

In het winterseizoen is het in de Alpen ook mogelijk om te skiën. De skipistes bevinden zich in ''Veneto'' ([[Cortina d'Ampezzo]]), ''Trentino-Alto Adige'' (Dobbiaco, Curon Venosta, Madonna di Campiglio, Pinzolo), ''Lombardia'' (Ponte di Legno, Livigno, Bormio), ''Valle d'Aosta'' (Courmayeur). Sommige pistes zijn ook te vinden in de Apennijnen, in ''Toscane'' (Abetone, Monte Amiata), ''Emilia-Romagna'' (Monte Cimone, Cerreto Laghi), ''Marche'' (Sibillini gebergte), ''Lazio'' (Monte Terminillo), ''Abruzzo'' (Ovindoli, Pescasseroli, Roccaraso), ''Molise'' (Campitello Matese) en ''Sicilië'' (Monte Etna).

De belangrijkste badplaatsen liggen verspreid over de gehele Italiaanse kust. Uitgaande vanaf ''Ligurië''  langs het schiereiland van [[Cinque Terre]] naar Viareggio, aan de kust van Amalfi, de Salento kust, Otranto, Gargano, de Costa dei Trabocchi, Giulianova, San Benedetto del Tronto, Rimini, Riccione, Lido di Jesolo en Grado. Dan zijn er de twee belangrijkste eilanden, Sicilië ([[Cefalù]] en [[San Vito lo Capo]]) en [[Sardinië]] (Costa Paradiso en Costa Smeralda) en de vele kleinere eilanden zoals de [[Eolische Eilanden]], [[Pantelleria]], Lampedusa, het eiland Capri en de Tremiti-eilanden.

De belangrijkste Italiaanse pretparken zijn ''[https://www.mirabilandia.it/ Mirabilandia]'' in Ravenna en ''[http://www.aquafan.it/ Aquafan]'' in Riccione (Emilia-Romagna), ''[https://www.gardaland.it/en/ Gardaland]'' en ''[http://www.canevaworld.it/ Caneva]'' op het Gardameer en ''[https://miragica.com/ Miragica]'' in Puglia.

Erg populair is ook het wijn-toerisme. De beroemdste wijngaarden (en wijnen) zijn te vinden in ''Le Langhe'' ([[Piemonte]]), in ''Chianti'' ([[Toscane]]), in Franciacorta ([[Lombardije]]) en in de ''Valpolicella'' ([[Veneto]]).

=== Voorbeelden van routes ===
Op deze routes worden verschillende steden en regio's bezocht, met de focus op cultuur. Het vermelde aantal dagen is exclusief reistijd naar de volgende stad. Zowel steden, regio's als aantal dagen zijn slechts suggesties. Pas een voorstel aan aan uw eigen voorkeuren en interesses, verdiep u daarvoor in de bezienswaardigheden en kies vooral wat u aanspreekt. Uiteraard kunnen de routes ook gecombineerd worden tot langere vakanties. De steden en streken zijn onderling verbonden met treinverbindingen. Begin- en eindpunten hebben vliegvelden met vluchten naar België en/of Nederland. Let bij het plannen op de openingstijden van musea en andere attracties. Geschikt voor: reizigers die goed ter been zijn (ook bijvoorbeeld trappen kunnen klimmen), minimaal een matige of redelijke conditie hebben en geïnteresseerd zijn in kunst (van de Etrusken tot barok), stedenschoon en geschiedenis. Beste tijd: maart-april en oktober i.v.m. hitte en drukte. 
* Noordoost-Italië: [[Venetië]] (3-4 dagen) – [[Padua]] (1 dag) – [[Ravenna (stad)|Ravenna]] (1 dag) - [[Bologna (stad)|Bologna]] (2 dagen) – [[Milaan]] (2 dagen). Alternatief: na Bologna naar [[Mantova]] en [[Verona (stad)|Verona]], daar kan men de reis desgewenst ook eindigen in plaats van in Milaan. Deze route sluit aan op:
* Noordwest-Italië: [[Milaan]] (2 dagen) – [[Turijn (stad)|Turijn]] (2 dagen) - [[Genua (stad)|Genua]] (2 dagen) – [[Cinque Terre]] (1 dag). Deze route sluit aan op:
* Midden-Italië: 
** Toscane: [[Pisa]] - (1 dag) - [[Florence]] (1 week) – [[Siena]] (2 dagen) + wandeling(en) tussendoor.
** Zuidelijk deel: [[Assisi]] (1 dag) – [[Rome]] (5-6 dagen) – [[Abruzzen]] (2 dagen wandelen); terugreis mogelijk vanaf vliegveld Pescara (aan de Adriatische kust).
* Zuid-Italië: 
** Rond de Golf van Napels: [[Napels (stad)|Napels]] (3 dagen) - [[Pompeï]] (1 dag) - [[Amalfi-kust]] (2 dagen) – [[Capri]] (1 dag); standplaats: Napels of [[Sorrento]].
* [[Sardinië]] (rondreis met wandelingen, 8-15 dagen).
* [[Sicilië]] (rondreis, 10-15 dagen).

==Kopen==

Italië is een geweldige plek voor alle vormen van winkelen. De meeste steden en dorpen zijn tot de rand gevuld met veel verschillende soorten winkels, van blitse boetiekjes en enorme winkelcentra tot kleine kunstgaleries, kleine voedselwinkels, antiquairs en krantenwinkels.


* '''Eten''' -  is absoluut een van de beste souvenirs die je in Italië kunt krijgen. Er zijn honderden verschillende vormen van pasta (niet alleen spaghetti of macaroni). Vervolgens heeft elke Italiaanse regio zijn typische gerechten zoals kaas, wijn, ham, salami, olie en azijn.

* '''Italiaanse mode''' - deze is wereldwijd bekend. Veel van 's werelds beroemdste internationale merken hebben hun hoofdkantoor of zijn in Italië opgericht. [[Milaan]] is de mode- en designhoofdstad van Italië. In de stad vindt men vrijwel elk groot merk van de wereld, niet alleen Italiaans, maar ook Frans, Engels, Amerikaans, Zweeds en Spaans. De belangrijkste plek voor het crème de la crème winkelen is de ''Via Montenapoleone'', maar de ''Via della Spiga, Via Manzoni, Via Sant 'Andrea'' en de ''Corso Vittorio Emanuele'' zijn even luxueus, zo niet iets minder prominente, eersteklas winkelstraten. De ''Corso Buenos Aires'' is de plek voor massale of outletshopping. En, de prachtige ''Galleria Vittorio Emanuele'' in het centrum en de ''Via Dante'' hebben ook enkele designerboetieks. Vrijwel elke straat in het centrum van Milaan heeft op zijn minst een aantal kledingwinkels van een soort. Maar ook [[Rome]] en Florence zijn serieuze modecentra en scheppen de bakermat van enkele van de oudste mode- en juwelenhuizen in Italië. Wanneer je in Rome bent, zal de chique en prachtige ''Via dei Condotti'', die leidt naar de Spaanse Trappen, uw primaire referentiepunt voor winkelen zijn, met boetieks, maar aangrenzende straten zoals de ''Via dei Babuino'', de ''Via Borgognona'', de ''Via Frattina'', de ''Via del Corso'' en de ''Piazza di Spagna''. In [[Florence]] is de ''Via de 'Tornabuoni'' de belangrijkste winkelstraat, en daar vind je tal van designermerken. In beide steden kun je echter een overvloed aan chique boetieks vinden, van ontwerp of niet, verspreid over het centrum.

* '''Sieraden- en accessoirezaken''' - deze zijn in overvloed in Italië te vinden. Er zijn veel sieraden en accessoire-winkels die afkomstig zijn uit Italië. Vicenza en Valenza worden beschouwd als de juwelenhoofdsteden van het land, die ook beroemd zijn vanwege hun zilverwerk- en goudwarenwinkels. In heel Italië, met name Milaan, Rome, Napels, Florence en Venetië, maar ook in verschillende andere steden, vind je honderden verschillende sieraden- of zilverwarenboetieks. Afgezien van de beroemde, zijn er enkele geweldige eigenzinnige en funky juwelierszaken verspreid over het land.

* '''Design en meubels''' -  is iets waar Italië trots en terecht beroemd om is. Meubelshops van uitstekende kwaliteit zijn overal te vinden, maar de echte plek om de beste deals te kopen is Milaan. Milaan bevat een van de beste designkamers en emporia ter wereld. Voor de nieuwste designuitvindingen, bezoek de ''Fiera di Milano in Rho'', waar de nieuwste snufjes worden tentoongesteld. Veel Italiaanse steden hebben grote antiekmeubileirwinkels. Je kunt dus kiezen uit hypermodern, avantgardistisch meubilair of antiek uit de oude wereld om in dit land te kopen, die gemiddeld van goede kwaliteit zijn.

* '''Glaswerk''' -  Glas is iets dat [[Venetië]] uniek maakt, maar dat zich verspreidt over het hele land. In Venetië is beroemd het eiland [[Murano]]. Hier kun je prachtige bekers, kristallen kroonluchters, kandelaars en decoraties kopen die gemaakt zijn van verbluffend, meerkleurig geblazen glas, dat ontworpen kan worden in moderne, funky arrangementen of in de klassieke oude stijl.

* '''Boeken''' - zijn te vinden in boekwinkels in elke kleine, middelgrote of grote stad. De belangrijkste boek en uitgeverijen/winkels in Italië zijn ''Mondadori, Feltrinelli, Hoepli'' of ''Rizzoli''. De meeste grote boekhandels zijn te vinden in Milaan en Turijn die de hoofdsteden zijn van de uitgeverswereld van Italië (Turijn werd in 2006 World Book Capital), maar steden als Rome en nog veel meer hebben veel boekwinkels. 99% van de verkochte boeken zijn in het Italiaans.
 
* '''Kunst''' - kunstwinkels zijn overal te vinden in Italië, met name de meest artistieke steden Florence, Rome en Venetië. In Florence is de ''Oltrarno'' de beste plaats om kunst te kopen, waar talloze ateliers replica's van beroemde schilderijen of soortgelijke dingen verkopen. Meestal, afhankelijk van in welke stad je ook bent, krijg je replica's van opmerkelijke kunstwerken die je daar aantreft, maar ook kun je in verschillende steden zeldzame kunstwinkels, beeldhouwwinkels of funky, modern/oude winkels vinden.

Openingstijden kunnen nogal verschillend zijn, afhankelijk van waar je bent, in regelmaat van 08:30-12:30 en 16:00-20:00 uur.

Op 15 augustus (Ferragosto) zijn de meeste winkels gesloten.
 

==Eten en drinken==
Italië staat bekend om zijn wereldberoemde [[w:it:Cucina italiana|keuken]]. Pizza en pasta zijn de grote bekende specialiteiten, maar zeker niet de enige die de smaakpapillen in vervoering kunnen brengen.

Een paar voorbeelden van typische Italiaanse specialiteiten:
* '''IJs''' - (gelato, of meervoud gelati). Overal in Italië verkrijgbaar in de meest spannende en exotische smaken. Verplichte kost tijdens de reis.
* '''Koffie''' - in geen enkel land ter wereld wordt de koffie zo serieus genomen als hier. Espresso, caffé macchiato, cappuccino, caffé latte etc, etc, etc. Ga op onderzoek uit en ontdek je favoriete koffie. Maar let op: na het middaguur (volgens sommige Italianen, die streng in de leer zijn, al na 10 uur 's ochtends) is het ''not done'' om nog cappuccino te drinken: dat hoort bij het ontbijt.
* '''Toetjes''' - (dolci): tiramisu, panna cotta, verschillende ijssoorten. De lijst is te lang om op te noemen, maar ook als je niet echt een toetjesmens bent, is het de moeite waard om er een paar te proberen.
* '''Wijn''' - (vino): Italië is een echt wijnland (grootst producerende land ter wereld). Van het noorden bij [[Aosta]] tot aan het zuidelijk gelegen [[Sicilië]] worden druiven verbouwd. Het resultaat mag er zijn en de prijzen per fles zijn in de meeste restaurants meer dan redelijk. Dikwijls vind je op de wijnlijst alleen de prijzen per fles, maar er is altijd een huiswijn die je per glas (calice) of per kruik kan nemen (wit/rood/rosé), en dikwijls nog enkele andere wijnen per glas.
* '''Pizza''' - Het woord pizza komt van het Latijnse woord 'pitta' wat geplet betekent. Denk eraan een pizza niet te verwarren met een 'focaccia'.

Bekende streekgerechten in Italië:
* '''Veneto-Venezia-Giulia''' - Polenta, Baccala alla Veneziana
* '''Lombardia''' - Risotto alla Milanese, Cotoletta alla Milanese, Panettone, Cassoeula
* '''Emilia-Romagna''' - Prosciutto di Parma, Tortellini in brodo
* '''Liguria''' - Tortelloni alla Pesto
* '''Toscana''' - Bistecca alla Fiorentina, Panzanella en Crostini
* '''Lazio''' - Spaghetti alla Carbonara
* '''Umbria''' - Strangozzi al Ragú, Porchetta
* '''Abruzzi''' - Bruschetta, Scrippelle, Spaghetti all'Amatriciana
* '''Marche''' - Frittata con la mentuccia, Bruschetta, Vincisgrassi, Fettuccine all Zaffarano 
* '''Piëmonte''' - Risotto all'Tartufo, Panna Cotta
* '''Campania''' - Pizza alla Napolitana, Spaghetti alla vongole
* '''Puglia''' - Panzerotti, Focaccia
* '''Calabria-Basilicata-Molise''' - 'nduja calabrese, Morzeddhu
* '''Sardegna''' - Gamberi alla Vernaccia di Oristano
* '''Sicilia''' - Arancini, Pesce Spada, Cassata Siciliana

&lt;gallery&gt;
Pizza Rucola.JPG|Pizza
Spaghetti al Pomodoro.JPG|Spaghetti al Pomodoro
Polenta con carne.JPG|Polenta (Maïskoek)
Lasagna.jpg|Lasagna
Rifugio Alpino Boffalora (4).JPG|Formaggi misti (Kaas)
Mozzarella cheese.jpg|Mozzarella (Buffelkaas)
Risotto giallo (6954045202).jpg|Risotto alla Milanese (Rijst op zijn Milanees)
Prosciutto di Parma.jpg|Prosciutto di Parma (Parmaham)
Salame friulano 01.jpg|Salami
Panettone - Nicolettone 2017 - IMG 7085 (31752542285).jpg|Panettone (Koek met gedroogd fruit en krenten/rozijnen, speciaal met de feestdagen)
File:Gubana 03.JPG|Gubana (typisch zoet van Friuli)
Tiramisu Fanes.jpg|Tiramisu (nagerecht met mascarpone-kaas, lange vingers en chocolade
Espadon grillé.JPG|Pesce spada (Zwaardvis)
Fried calamari.jpg|Calamari (pijlinktvis)
Bistecca alla fiorentina-01.jpg|Bistecca alla Fiorentina (T-bone biefstuk op zijn Florentijns)
Arancini 002.jpg|Arancini (gevulde &quot;warme&quot; sinaasappels)
Caprese-1.jpg|Insalata caprese (Salade op de manier van Capri) 
4 lattes.png|Cappuccino
Gelato.jpg|Gelato (Ijs)
Panforte (detail).jpg|Panforte
&lt;/gallery&gt;

===Eetgelegenheden===
De meest voorkomende zijn:

* '''Rosticceria''' - (Rotisserie) hier kun je meestal kant- en klare (geroosterde) gerechten afhalen, de prijs bepaalt uiteindelijk het gewicht;
* '''Pizzeria''' - (Pizzeria) buiten pizza kun je ook diverse pastagerechten bestellen;
* '''Osteria''' - lokaal voor wijn en kleine gerechten;
* '''Trattoria''' - (traiter) eenvoudige doch meestal regionale gerechten;
* '''Ristorante''' - (Restaurant) luxere lokaal voor regionale-, nationale- en internationale gerechten aan tafel geserveerd.
* '''Tavola Calda''' (Lett.: warme tafel) en bij de wat grotere caffé's.

In [[Italië]] in het algemeen betaal je altijd voor het brood (''pane'') en laken en servet (''coperto'') en bediening (''servizio''), deze staan apart vermeld op je rekening.

Indien je in een restaurant gaat eten dan wordt van je verwacht dat je ten minste een voorgerecht (''antipasti'') en een hoofdgerecht (''secondo'') besteld. Een dessert (''dolce'' of ''formaggio'') is zeer gebruikelijk. je sluit je diner (''cena'') af met een kopje koffie (''caffè'') en dat mag best een ''cappuccino'' zijn als je een ''espresso'' te straf vindt.
Mocht je een compleet diner te overdadig vinden, ga dan naar een kleine bar waar de kans groot is dat je er een stuk pizza, een portie olijven of zoete en zoute hapjes kunt bestellen.

De meeste gerechten worden geserveerd zonder groenten. Als je die er graag bij hebt, bieden de meeste restaurants op het menu ook bijgerechten aan (contorno), zoals tomaten, spinazie, of gebakken aardappelen.

* '''Antipasto''' - (voorgerecht) bestaat ook wel uit een buffet waar je jezelf bedient;
* '''Primo piatto''' - bestaat meestal uit een pastagerecht of risotto of brodo (soep);
* '''Secondo piatto''' - (hoofdmaaltijd) vlees- of visgerecht 
* '''Contorni''' - groenten- en/of salade en aardappelen, deze dienen apart erbij te worden besteld;
* '''Dolce''' - (nagerecht) dat meestal bestaat uit zoetigheid of fruit (frutta della stagione) en kaas;
* '''Caffé''' - ter afsluiting een kopje espresso.

==Uitgaan==
Het uitgaan in Italië is doorgaans anders dan wij in Nederland en België gewend zijn. Door het gunstige klimaat speelt het leven zich immers af op straat en niet zozeer binnen. De traditionele Italiaan verkiest een wijntje op het terras of een biertje op het plein vaak boven de dampende club of de disco. Dit betekent niet dat er geen clubs of disco's zijn, integendeel. Uitgaansgelegenheden als de buurt ''Testaccio'' in Rome zijn mateloos populair bij de jeugd! Ook rondom het ''Garda-meer'' zijn er legio uitgaansgelegenheden te vinden. Wel zijn de clubs (en het drinken) vaak erg duur in vergelijking tot Nederland of België. Schrik niet van prijzen vanaf €10,00 voor een biertje.

===Festiviteiten===
* [https://www.ilpalio.org/ '''Palio di Siena'''] - historisch paardenrennen aan de Piazza del Campo in Siena;
* [http://www.calciostoricofiorentino.it/ '''Calcio Fiorentino'''] - historisch rugby-voetbal op de Piazza Santa Croce in Florence in juni;
* [http://www.regatastoricavenezia.it/ '''Regata Storico di Venezia'''] - historisch roei-regata op het Canal Grande in Venetië, gehouden jaarlijks in september;
* [http://www.carnevale.venezia.it/ '''Carnavale di Venezia'''] - traditioneel wordt er ieder jaar een masker vervaardigd met het Venetiaans carnaval (16 Febr.-5 Mrt. 2019);
* [http://www.sagradelmandorlo.it/ '''Sagra del Mandorlo in fiore'''] - Jaarlijks Internationaal [http://sagradelmandorloinfiore.com/il-programma/ Folklore] en andere festiviteiten rond de Valle dei Templi, Teatro Pirandello, Piazza Marconi, Viale della Vittoria in februari-maart in Agrigento

&lt;gallery&gt;
Il Palio di Siena luglio 2008 4.jpg| Palio di Siena
Calcio Storico Corteo.jpg|Calcio Fiorentino-Florence
Venezia - Regata Storica - Corteo 08.jpg|Regata di Venezia
Venice Carnival - Masked Lovers (2010).jpg|Carnavale di Venezia
43. TKB - Antiche Tradizioni Popolari z Agrigento 16.JPG|Sagra del Mandorla in fiore-Agrigento
&lt;/gallery&gt;

==Overnachten==
Italië biedt verschillende vormen van verblijf. Denk aan zeer luxe hotels tot eenvoudige campings. Een aantal verblijfsvormen is typisch Italiaans, denk hier aan agriturismo (vakantie bij de boer) of een albergo diffuso.

* '''Bed &amp; Breakfast'''
* '''Pensione''' (Pension)
* '''Locanda'''
* '''Affitta camere''' (kamerverhuur)
* '''Appartimenti''' (Appartementen)
* '''Albergo''' (Hotel)


===Agriturismo===
Vooralsnog zou je kunnen denken dat dit gewoon 'boerderijvakantie' zou betekenen, maar zo simpel ligt het niet. Bij het doorspitten van alle agriturismowebsites, kom je als consument heel wat onduidelijkheden tegen.

De termen 'agriturismo', 'villa', 'ecoturismo' en 'turismo rurale' staan in de Italiaanse wetgeving niet erg goed of helemaal niet omschreven, met het gevolg dat je niet altijd weet waar je precies terechtkomt. Met agriturismo werd oorspronkelijk een werkende boerderij bedoeld die daarnaast als vakantieverblijf dienstdoet. In principe is het een bed and breakfast met de mogelijkheid mee te eten met de boerenfamilie. [http://www.dolcevia.com/nl/italie-reizen/94-vakantiehuizen/79-wat-is-agriturismo] - Lees hier meer over de term agriturismo.
* '''Agriturismo''' [http://www.dolcevia.com/nl/italie-reizen/] - Ongeveer 250 agriturismo-adressen ingedeeld per regio over het hele land.
* [http://www.palazzogiovanni.it '''Palazzo Giovanni''']
* Overzicht agriturismo in Italiä. [http://www.agriturismoinn.com]

===Albergo diffuso===
Deels een huis en deels een hotel, dat zijn 'alberghi diffusi' een nieuw soort verblijfsaccommodatie, in het bijzonder geschikt voor de vakantieganger die niet gewoon willen overnachten in een hotel. 
In principe hebben we het hier over hele kleine dorpjes die al lang zouden zijn vergeten en tot ruïnes zouden zijn vervallen, ware het niet dat ondernemers die de mogelijkheid zagen om complete dorpen op te kopen en de woningen en andere gebouwen stuk voor stuk te renoveren op deze manier het dorp een nieuwe functie konden geven als hotel.

Je komt in zo'n dorp uiteraard allerlei gebouwen tegen. De term &quot;diffuso&quot; wil zeggen dat je hier een structuur tegenkomt die horizontaal is en niet verticaal zoals een traditioneel hotel. '''[http://www.dolcevia.com/nl/italie-magazine/travel/906-spookstadjes-nieuw-leven-als-luxe-hotels- Meer informatie over deze verblijfsvorm. ]'''

*'''[http://sextantio.it Sextantio - Abruzzen]''' 
*'''[http://www.vecchiamottola.com Vecchia Mottola]''' 
*'''[http://www.borghidibasilicata.eu Borgi di Basilicata]'''  
*'''[http://www.borgodeicorsi.it Borgi dei Corsi]''' 
*'''[http://www.casaoliva.it Casa Oliva]''' 
*'''[http://www.muntaecara.it Muntaecara]'''

==Leren==

===Italiaans===

De Italiaanse taal kan men het best leren in Toscane, hier wordt weliswaar een dialect gesproken, doch dit komt nauw overeen met het Italiaans. ''Florence'', ''Siena'' maar vooral [[Lucca]] dienen zich aan als uitgangspunt om [[Italiaans]] in optima forma te leren kennen en spreken.
* [http://www.societadantealighieri.org/it/courses Instituto Dante Alighieri]

===Kunst &amp; Design===
[[Bestand:Patella (lampada).jpg|miniatuur|Patella (lampada)]]
'''Kunst''', ''kunst'' en nog eens ''kunst'', er is maar een plaats in heel Italië waar men kunst kan gaan studeren en dit is in [[Florence]], n.l. [http://www.accademia.firenze.it/en/ Accademia di Belle Arti di Firenze].

Voor '''design''' is Milaan het middelpunt:

[http://www.istitutomarangoni.com/en/about-us/design-school/ Istituto Marangoni]

===Gelato===
IJs maken, je kunt het leren o.a. in Perugia
[http://www.scuolaitalianagelateria.it/ Scuola italiana gelateria]

===Universiteit===

Voor buitenlanders is er in [[Perugia]] en [[Siena]] (Italiaanse taal) een universiteit, [https://www.unistrapg.it/ Universitá per stranieri di Perugia] en [http://www.unistrasi.it/ Siena].

==Werken==

==Veiligheid==

Als vrouw alleen reizen door Italië is volkomen veilig. Wel is het zo dat hoe zuidelijker je reist, hoe meer aandacht de vrouw van de gemiddelde Italiaan krijgt. Wanneer je dit vervelend vindt, probeer dan oogcontact te vermijden, of de versierders gewoon te negeren.

[[Liften]] langs de openbare autowegen is voor de Italianen geen normale zaak. Dit wordt dus sterk afgeraden. Alleen wanneer je 'amici' maakt, levert dit in de meeste gevallen geen problemen op en kun je gewoon veilig reizen.

In de grote steden als [[Rome]] en [[Napels (stad)|Napels]] moet je erg oppassen voor je kostbaarheden. Draag daarom niet meer op zak dan nodig is. Neem een goede tas mee met ritssluitingen aan de binnenkant en let op passerende scooters. In Napels worden oorbellen zelfs uit oren gestolen.

Wat de maffia betreft valt het allemaal erg mee. Alleen in [[Calabrië]] en op het eiland [[Sicilië]] zijn ze behoorlijk aanwezig.

===Praktische tips===
[[Bestand:L plug.jpg|miniatuur|L plug]]

In Italië wordt de normale Europese spanning van 230V/50Hz gebruikt. De gebruikelijke stekker is van het type L, met drie pinnen naast elkaar, waarvan er twee versies zijn. In de &quot;kleinere&quot; ervan past ook de Euro-platte stekker.

In nieuwere gebouwen zijn meestal gecombineerde contactdozen, die zowel varianten als Euro-flatplug bevatten. Schuko-pluggen passen niet in Type-L-aansluitingen.

Vooral in het noorden vind je enkele, maar niet overal, aansluitingen voor de Schuko-stekker. Schuko-adapters zijn in de meeste gebieden eenvoudig en goedkoop verkrijgbaar in de supermarkt; anders in de elektrische handel.

==Gezondheid==
[[Bestand:Careggi Hospital entry.jpg|miniatuur|Careggi ziekenhuis-Florence]]
==Respect==

==Contact==
* {{listing
| name=Carabinieri | alt= | url=http://www.carabinieri.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=112 | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Politie | alt= | url=https://www.poliziadistato.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=113 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Brandweer | alt= | url=http://www.vigilfuoco.it/aspx/home.aspx | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=115 | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Noodhulp | alt= | url= | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=118 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Wegenwacht  | alt=ACI | url=http://www.aci.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=803116 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Poste Italiane | alt= | url=https://www.poste.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=803160 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Ambassade Koninkrijk der Nederlanden | alt= | url=http://italie.nlambassade.org/ | email=rom-ca@minbuza.nl
| address=Via Michele Mercati 6, 00197 Rome | lat= | long= | directions=Villa Borghese/Metro: Flaminio
| phone=+39 06 32286001 | tollfree= | fax= 
| hours=Openingstijden consulaire afdeling Maandag, dinsdag, woensdag en vrijdag van 09.00-12.00 uur. Donderdag van 10.00-12.00 uur en 's middags van 14.00-16.00 uur | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Belgische Ambassade | alt= | url=http://italy.diplomatie.belgium.be/nl | email=Rome@diplobel.fed.be 
| address=Via Giuseppe de Notaris 6, 00197 Rome  |lat=  |long=  | directions=Don Minzoni, Bus Lijn 982 
| phone=+39 06 3609511  | fax=  
| hours=Openingstijden van Maandag tot Vrijdag 08:30-12:30 en 14:00-15:00 uur | price= 
| content=
}}
* [http://www.italia.it/en/home.html Italiaans Verkeersbureau (meerdere talen)]
* [http://www.enit.it/en/ Italiaans bureau voor toerisme (meerdere talen)]

===Telefoon===
Als je van buiten Italië naar vaste nummers in Italië wilt bellen, moet je na het landnummer ook de &quot;0&quot; van het netnummer kiezen.
Vanuit Nederland naar Italië is het landnummer '''039''' en vanuit Italië naar Nederland kies '''031'''.

===Internet===
Als je van een internetcafé gebruik wilt maken, moet je je eerst legitimeren, dus ''legitimatiebewijs meebrengen!''


{{Brui}}

{{Navigatie Landen van Europa}}
{{Navigatie Regio's van Italië}}
{{Navigatie Provincies van Italië}}
{{IsIn|Italiaans Schiereiland}}</text>
      <sha1>n45gph2fx65x8fo9locp42y0e9m301n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>160992</id>
      <parentid>160991</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T07:44:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hein56didden</username>
        <id>4275</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Diretto, Espresso &amp; Interregionali treinen (D, E en IR) */</comment>
      <origin>160992</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="79226" sha1="9z6qhoirpa95xswimq6kc1h0nkbesj5" xml:space="preserve">{{pagebanner}}
{{reisadvies
| ernst=&quot;0&quot;
| info=
| nl-advies=italie
| be-advies=italie
| vs-advies=Italy
}}
{{quickbar
| image=[[Bestand:Tavares.Forum.Romanum.redux.jpg|noframe|250px]]
| flag=[[Bestand:Flag of Italy.svg|90px|Vlag van Italië]]
| location=[[Bestand:LocationItaly.png]]
| capital=[[Rome]]
| government=Republiek
| currency=euro &amp;euro; (EUR)
| area=301.230 km²
| population=60.507.590 (2017)
| language=Italiaans (officieel)
| religion=Voornamelijk Rooms-Katholiek (officiëel) met volwassen protestante, joodse en een groeiende moslimgemeenschap
| callingcode=+39
| tld=.it
| timezone=UTC +1
| electricity=230V/50Hz (Europese of Italiaanse stekker)
}}

'''Italië''' is een Europees land, in de vorm van een laars, in het centrum van de Middellandse Zee.

==Info==
Italië grenst over land aan [[Slovenië]], [[Oostenrijk]], [[Zwitserland]] en [[Frankrijk]] en aan zee, de Middellandse Zee, de Tyrreense Zee en de Adriatische Zee. Italië is bekend om zijn keuken, mode, sportwagens, mooie kusten, het voormalige Romeinse Rijk en zeer waardevolle kunststeden.

Twee onafhankelijke ministaten worden door Italië omsloten: [[San Marino]] en [[Vaticaanstad]]. Deze zijn geen deel van de Europese Unie.

===Geschiedenis===
&lt;!-- Alsjeblieft, niet meer dan twee alinea's --&gt;
Italië staat vooral bekend om zijn Romeinse geschiedenis. Op zijn hoogtepunt had het Romeinse Rijk een oppervlakte van zo'n zes miljoen vierkante kilometer en woonden er zo'n 120 miljoen mensen.

Italië werd pas in 1861 een nationale staat. Het tijdperk van de democratie kwam ten einde na de oprichting van het fascisme onder Benito Mussolini in 1920. Na de Tweede Wereldoorlog in 1946 ontstond een republikeinse regeringsvorm die de monarchie had vervangen. Italië was een van de oprichters van de NAVO en de Europese Gemeenschap. Het was een van de pioniers van de Europese eenwording en nam deel aan de monetaire unie in 1999.

===Cultuur===
In Italië zijn er door de eeuwen heen talloze bevolkingsgroepen en culturen die hebben bijgedragen aan het verrijken van het uitzonderlijke artistieke erfgoed van de ''Belpaese''.

* '''Prehistorie''' - De geschiedenis van Italië is een van de rijkste en oudste ter wereld: de bevindingen in Puglia bevestigen de aanwezigheid van mensen al 1,5 miljoen jaar geleden. Vanaf de IVe eeuw voor Christus was het Ötzi, de ''mummie van de Similaun'' aan de voet van de gelijknamige gletsjer in Zuid-Tirol en vandaag bewaard met duizend voorzorgsmaatregelen in Bolzano. Het Neolithicum dateert de meeste rotstekeningen van ''Val Camonica'' die de UNESCO in 1979 heeft uitgeroepen tot het eerste erfgoed van de Italiaanse mensheid. Ten slotte zijn de Sardische ''nuraghi'' recenter: een type conische afgeknotte stenen constructie, uniek in zijn soort en representatief voor de Nuraghische beschaving.

* '''Etruskische tijd''' - De Etrusken waren een volk van het oude Italië, gevestigd in een gebied genaamd Etruria, dat ongeveer overeenkomt met [[Toscane]], met [[Umbrië]] tot aan de rivier de Tiber en Noord-[[Lazio]]. De Etruskische beschaving had een diepgaande invloed op de Romeinse beschaving en vermengde zich daarmee aan het einde van de eerste eeuw voor Christus. Van deze populatie zijn er meestal necropolissen zoals die van ''Populonia'' en ''Cerveteri'', waar sculpturen van opmerkelijke waarde zijn gevonden, zoals de Sarcofaag van de echtgenoten, bewaard in het ''Louvre'' in [[Parijs]] en muurschilderingen waarvan sommige zeer goed bewaard zijn gebleven als het graf van de luipaarden in ''Tarquinia''. Als je een beperkte tijd hebt, kun je nog steeds overwegen om het Etruskische museum van de ''Villa Giulia'' in [[Rome]] te bezoeken.

* '''Romeinse oudheden''' - Van Aosta tot ''Pompeï'' en ''Herculaneum'', van ''Aquileia'' tot Lecce, Italië staat vol met getuigenissen van dit glorieuze verleden. Naast natuurlijk het ''Colosseum'', het ''Forum Romanum'' en andere bezienswaardigheden van [[Rome]] en die van de hierboven genoemde steden, zeker verdiend te noemen de ''Arena'' van [[Verona (stad)|Verona]], de villa's van het ''Santa Giulia Museum'' in Brescia en het ''Romeinse theater'' van [[Taormina]].

* '''Griekse Tijd''' - Vanaf de 8e eeuw voor Christus koloniseerden de Grieken een deel van Zuid-Italië en [[Sicilië]]. Tegenwoordig zijn er veel tempels en theaters van deze overheersing zoals die van de ''Vallei van de Tempels'' in [[Agrigento]], [[Segesta]] en [[Archeologisch park Selinunte]] op Sicilië en het ''archeologische park van Paestum'' in Campania.

* '''Christelijk Italië''' -  Verspreid over het schiereiland zijn er tal van christelijke architecturen uit verschillende periodes en architectonische stijlen uit de Romaanse stijl (700-1200) van de ''Basiliek van Sint Ambrosius'' van [[Milaan]], bij de gotische ''basiliek van de heilige Franciscus van Assisië'' en de ''kathedraal van Orvieto'' naar de Renaissance (1400-1600) met de ''koepel van Brunelleschi'' in [[Florence]] en de Barok (1600-1830) met de ''basiliek van Santa Croce'' in Lecce. Elke plaats heeft echter zijn eigen kerk en een klokkentoren en, vooral de meer historische, zijn rijk aan fresco's en kunstwerken. Enkele voorbeelden zijn de ''Cappella Contarelli'' met de ''schilderijen van Caravaggio'' in [[Rome]] en de ''kerk van Santa Maria bij San Satiro'' in [[Milaan]] met het illusoire perspectief van de absis ontworpen door Bramante. In de landelijke gebieden zijn er ook kloosters met fresco's zoals de ''abdij van Monte Cassino''.

* '''Byzantijnse steden''' - Het Byzantijnse Rijk, ook wel bekend als de Oost-Romeinse Rijk, controleerde het Noord-Italië tot de nederlaag, vond plaats in de handen van de Lombarden in klassiek voorbeeld van de Byzantijnse kunst is, uit het jaar 751. [[Venetië]] met de ''Basiliek van San Marco'', maar even belangrijk zijn de gouden mozaïeken van de kerken van [[Ravenna (stad)|Ravenna]].

* '''Renaissance''' - ''Rafaello, Michelangelo, Leonardo da Vinci, Botticelli, Brunelleschi'' ...: er zijn veel Italiaanse kunstenaars die tijdens de renaissance-periode steden en dorpen, kerken en musea verfraaiden. De 'wieg' van deze artistiek-culturele beweging is Toscane. De reis kan beginnen vanaf ''Piazzale Michelangelo'' in [[Florence]] op het panoramische uitzicht over de stad te blijven lopen door het centrum van de stad te bewonderen, die over de ''Ponte Vecchio'', een bezoek aan de ''Galleria degli Uffizi'', de ''Piazza della Signoria'' en de eerder genoemde kathedraal van ''Santa Maria del Fiore''. ''Urbino'' is ook een symbool van de Renaissance. Wanneer het Hof van Federico da Montefeltro tal van kunstenaars, zoals verwelkomd werden, ''Piero della Francesca'', wiens bekendste werk ''Pala Montefeltro'' een dubbelportret van de hertogen van Urbino, maar ze zijn respectievelijk in Brera (Milaan) en de ''Uffizi''. In de stad van de markiezen blijft het statige Palazzo Ducale vandaag in de Nationale Gallerij van de Marken die huizen, onder andere, het beroemde schilderij &quot;Ideale Stad&quot; van onbekende oorsprong. Het is zeker onmogelijk om alle Renaissance-attracties te noemen, maar de fresco's van Andrea Mantegna en Giulio Romano in ''Mantova'' verdienen vermelding, en het Palazzo dei Diamanti in ''Ferrara'' en de Palladiaanse villa's van ''Veneto''.

&lt;gallery&gt;
Nuraghe Su Nuraxi - Barumini - Sardinia - Italy - 07.jpg|Nuraghe-Sardinië (Prehistorie)
Tarquinia Tomb of the Leopards.jpg|Tarquinia-Lazio (Etruskische tijd)
Aquileia basilica.jpg|Basiliek van Aquileia-Friuli (Romeinse tijd)
Tempel van Hera-Selinunte.JPG|Tempel van Hera-Selinunte (Griekse tijd) 
Santa croce lecce.jpg|Santa Croce-Lecce (Christelijke tijd)
Venice - St. Marc's Basilica 02.jpg|Basilica di San Marco-Venetië (Byzantijnse tijd)
File- Facade of the cathedral is Florence.jpg|Kathedraal Santa Maria del Fiore in Florence (Renaissance)
&lt;/gallery&gt;

===Feestdagen===
* 1 januari - ''Capodanno'' (Nieuwjaarsdag);
* 6 januari - ''Epifania'' (Driekoningen);
* maart/april - ''Pasqua'' (Pasen);
* 25 april - ''Festa della Liberazione'' (Verjaardag der bevrijding);
* 1 mei - ''Festa del Lavoro'' (Dag der arbeid);
* 2 juni - ''Festa dell'Repubblica'' (Feest der Republiek);
* 15 augustus - ''Ferragosta'' (Feest ter H.Maria ten Hemelopneming);
* 1 november - ''Ognissanti'' (Allerheiligen);
* 8 december - ''Immacolata Concezione'' (Feest van de Onbevlekte Ontvangenis);
* 25 december - ''Natale'' (Kerstmis);
* 26 december - ''Santo Stefano'' (Sint Stefanus).
31 december - ''San Silvestro'' (Oudejaarsavond) en de maandag na Pasen wordt ook gevierd - ''Pasquetta''.

Verder wordt er in iedere plaats de plaatselijke patroonheilige gevierd.

===Klimaat===
{{Klimaat| units = Metric
| janhigh = 11
| febhigh = 12,5
| marhigh = 15,6
| aprhigh = 19,2
| mayhigh = 23,3
| junhigh = 28,3
| julhigh = 31,2
| aughigh = 30,6
| sephigh = 27,1
| octhigh = 21,4
| novhigh = 16,2
| dechigh = 12,1
| janlow = 3,9
| feblow = 4,5
| marlow = 6,9
| aprlow = 9,9
| maylow = 13,4
| junlow = 17,2
| jullow = 19,9 
| auglow = 19,7
| seplow = 17,3
| octlow = 13
| novlow = 8,7
| declow = 5,3
| description=
}}
Het grootste deel van Italië heeft een ''mediterraan klimaat'' met warme zomers en zachte winters. In het noorden is het kouder dan in het zuiden. Het klimaat is daar enigszins vergelijkbaar met dat in België en Nederland, maar met koudere winters en warmere zomers. In de Alpen en de Apennijnen heerst een pool- of hooggebergteklimaat en valt er vaak sneeuw. Op Sicilië is het nog warmer en valt er minder neerslag.

Veel winden in Italië hebben een naam, zoals de tramontana, wat over de bergen betekent. Deze straffe, koude noordenwind is vooral voelbaar in de winter. Het is een droge wind, doordat al veel neerslag in het noorden is gevallen. De uit Griekenland afkomstige 'Greco'-wind lijkt erg op de tramontana, maar brengt meer wolken en dus meer neerslag mee.

===Economie===
De belangrijkste landbouwproducten zijn vruchten, suikerbieten, graan, tomaten, aardappels, sojabonen, olijven en olijfolie. Ook vee (vooral rundvee, varkens, schapen en geiten) is heel belangrijk. Bovendien wordt er veel wijn geproduceerd. Er is een kleine visindustrie, waarbij de Adriatische Zee een belangrijke rol vervult. Men vangt onder andere ansjovis, sardienen, tonijn, inktvis en schaaldieren.

De industrie is geconcentreerd in het noorden, in het bijzonder in de &quot;gouden driehoek&quot; van Milaan-Turijn-Genua. De economie van Italië heeft zich geleidelijk omgevormd, van voedsel en textiel naar techniek, staal en chemische producten. Belangrijkste producten zijn ijzer, staal en andere metaalproducten, geraffineerde aardolie, chemische producten, elektrische en niet-elektrische machines, motorvoertuigen, textiel en kleding, afgedrukte materialen en kunststoffen. Hoewel veel van de belangrijkste industrieën van Italië genationaliseerd zijn, is er de laatste jaren weer veel privatisering geweest. De rol van de Italiaanse overheid is echter nog altijd kenmerkend voor de economie.
 
Italië heeft een grote buitenlandse handel. De belangrijkste exportproducten zijn: textiel, kleding, metalen, machines, motorvoertuigen en chemische producten. De belangrijkste invoerproducten zijn machines, vervoerapparatuur, chemische producten, voedsel, voedingsmiddelen en mineralen (vooral aardolie).

Het toerisme is eveneens een belangrijke bron van inkomsten. De belangrijkste handelspartners zijn Duitsland, Frankrijk, de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk. De Italiaanse infrastructuur, vooral die in het zuiden, is in de naoorlogse jaren verbeterd.

==Regio's==
{{Regionlist|

regionmap=Italy regions.png |
regionmapsize=300px |
regionmaptext=Regio's van Italië |

region1name=[[Noordwest-Italië]] |
region1color=#71b37b |
region1items=[[Piëmont]], [[Ligurië]], [[Lombardije]] &amp; [[Valle d'Aosta]]|
region1description=Hier zijn de Italiaanse Rivièra en Cinque Terre, en wereldklassesteden als [[Turijn (stad)|Turijn]], [[Milaan]] en [[Genua (stad)|Genua]], die de bezoekers van de regio delen met prachtige landschappen, zoals het Comomeer en het Lago Maggiore (het grootste meer). |

region2name=[[Noordoost-Italië]] |
region2color=#8a84a3  |
region2items=[[Emilia-Romagna]], [[Friuli-Venezia Giulia]], [[Trentino-Zuid-Tirol]] &amp; [[Venetië]] |
region2description=Van de beroemde grachten van [[Venetië]] tot indrukwekkende bergen zoals de Dolomieten en de Italiaanse Alpen en de eersteklas skigebieden zoals [[Cortina d'Ampezzo]] en andere. |

region3name=[[Midden-Italië]] |
region3color=#d5dc76  |
region3items=[[Lazio]], [[Abruzzen]], [[Le Marche|Marken]], [[Toscane]] &amp; [[Umbrië]] |
region3description=Ademt geschiedenis en kunst. [[Rome]] telt de resterende wonderen van het Romeinse Rijk en een aantal van 's werelds meest bekende monumenten. [[Florence]], bakermat van de Renaissance, is de topattractie van Toscane, terwijl nabijgelegen steden als [[Siena]], [[Pisa]] en [[Lucca]] veel te bieden hebben aan wie op zoek is naar het land van de rijke historie en het cultureel erfgoed. |

region4name=[[Zuid-Italië]]  |
region4color=#d09440  |
region4items=[[Apulië]], [[Basilicata]], [[Calabrië]], [[Campanië]] &amp; [[Molise (regio)|
Molise]] |
region4description=Bruisend [[Napels (stad)|Napels]], de spectaculaire ruïnes van Pompeï en Herculaneum, de romantische Amalfi-kust, het relaxte Puglia en de prachtige stranden van Calabrië, maar ook het opkomende agro-toerisme, maken Italiës minder bezochte regio een geweldige plek om te verkennen. |

region5name=[[Sicilië]]  |
region5color=#d56d76  |
region5items= |
region5description=Het grootste eiland van de Middellandse Zee, met de vulkaan de Etna, beroemd om zijn archeologie (Valle dei Templi), zijn mooie stranden, kristalheldere water en enkele van de beste gerechten die de Italiaanse keuken te bieden heeft.  |

region6name=[[Sardinië]]  |
region6color=#b383b3  |
region6items= |
region6description=Groot en afgelegen eiland met schitterende baaien ongeveer 250 kilometer ten westen van de Italiaanse kust voor de wel of niet Italianen een waar vakantieparadijs.||
}}

==Steden==
&lt;!-- Alsjeblieft, nooit meer dan 9 steden per land --&gt;

* {{listing
| type=city
| name=[[Rome]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=41.89026 | long=12.49237 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Hoofdstad van Italië, vol restanten uit de Romeinse oudheid (Museo dell'Civilta Romana) het Museo Etrusca en met schatten van de katholieke kerk, het Musei di Vaticani en het &quot;Colosseum&quot;.
}} 
* {{listing
| type=city
| name=[[Bologna (stad)|Bologna]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=44.49432 | long=11.34678 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price= 
| content=Universiteitsstad met geschiedenis, cultuur, technologie en cuisine en zijn torens.
}} 
* {{listing
| type=city
| name=[[Florence]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.76802 | long=11.25315 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Bakermat van de Renaissance en nog steeds een en al museum, waaronder de ''Galleria degli Uffizi'' , ''Galleria dell' Accademia'' en de &quot;Ponte Vecchio&quot;.
}} 
* {{listing
| type=city
| name=[[Genua (stad)|Genua]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=44.4069 | long=8.9344 | directions=
| phone= | tollfre= | fax=
| hours= | price=
| content=Een belangrijke marittieme republiek in de middeleeuwen zijn paleizen en met het Aquario (Aquarium), het grootste van Europa.
}}
* {{listing
| type=city
| name=[[Milaan]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=45.46405 | long=9.19217 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price= 
| content=Moderne grote stad met pompeus 19e eeuws aandoend centrum, een van de mooiste kathedralen (&quot;Duomo&quot;) van Europa en uiteraard ''de'' modestraten van Italië, het Museo di Scienza en de Pinacoteca di Brera.
}}
* {{listing
| type=city
| name=[[Palermo (stad)|Palermo]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=38.11677 | long=13.34106 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=  
| content=Hoofdstad van [[Sicilië]] en qua inwonertal de 5e grootste stad van Italië, met bekende gebouwen en kerken uit de Noormandische- en Arabische tijd.
}}
* {{listing
| type=city
| name=[[Turijn (stad)|Turijn]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=45.06898 | long=7.69324 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=De meest barokke stad van Italië met zijn vele koninklijke paleizen en een grote verscheidenheid aan musea waaronder het Museo di Egizio, het Museo del Cinema en het Museo dell'Auto en de Mole Antonelliana.
}}  
* {{listing
| type=city
| name=[[Venetië]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=45.43427 | long=12.33852 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Romantische stad met zijn lagune's, het &quot;Canal Grande&quot; en zijn duizenden grachten. 
}} 
* {{listing
| type=city
| name=[[Verona (stad)|Verona]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=45.43877 | long=10.99354 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=De stad van Romeo en Julia, de &quot;Arena&quot; , romantisch.
}}

&lt;gallery&gt;
Bestand:Colosseum in Rome, Italy - April 2007.jpg|Colosseum in Rome
Bestand:2tours bologne 082005.jpg|De torens van Bologna
Bestand:Arno River and Ponte Vecchio, Florence.jpg|De Ponte Vecchio in Florence
Bestand:Genua - Piazza De Ferrari.jpg|Paleizen in Genua
Bestand:20110724 Milan Cathedral 5260.jpg|il Duomo, de kathedraal van Milaan
Bestand:Palermo-Zisa-bjs2007-02.jpg|Castello della Zisa uit de Arabische tijd in Palermo
Bestand:Dramatic Mole.jpg|Mole Antonelliana in Turijn
Bestand:Canal Grande Chiesa della Salute e Dogana dal ponte dell Accademia.jpg|Canal Grande in Venetië
Bestand:Verona arena 2009.JPG| Arena van Verona
&lt;/gallery&gt;

==Andere bestemmingen==
&lt;!-- Alsjeblieft, nooit meer dan 9 andere bestemmingen per land --&gt;

* {{listing
| name=Capri | alt= | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Capri_(eiland) | email=
| address= | lat=40.56094 | long=14.20574 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Eiland ten zuiden van [[Napels (stad)|Napels]], bekend om zijn blauwe grot (''Grotta Azzurra'')
}}
* {{listing
| name=Comomeer | alt=Lago di Como | url=https://it.wikivoyage.org/wiki/Lago_di_Como | email=
| address= | lat=45.8141 | long=9.0841 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Meer, iets ten noorden van Milaan met de plaatsen ''Como'' en ''Bellagio''
}}
* {{listing
| name=Dolomieten | alt= | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Dolomieten | email=
| address= | lat=46.53805 | long=12.13788 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Ski-paradijs bij uitstek, ''Cortina d'Ampezzo'', ''Val Gardena'' en ''Madonna di Campiglio''
}}
* {{listing
| name=[[Regionaal_park_De_Etna|Etna]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=37.75103 | long=14.99403 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=De grootste en meest actieve vulkaan van [[Europa]] ligt op Sicilië
}}
* {{listing
| name=Gardameer | alt=Lago di Garda | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Gardameer | email=
| address= | lat=45.4928 | long=10.6091 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Meer nabij [[Verona (stad)|Verona]], het schiereiland ''Sirmione'', zeer toeristisch gebied
}}
* {{listing
| name=Ischia | alt= | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Ischia_(eiland) | email=
| address= | lat=40.74265 | long=13.94004 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Eiland ten westen van Napels
}}
* {{listing
| name=Lago Maggiore | alt=letterlijk: het grootste meer | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Lago_Maggiore | email=
| address= | lat=45.89540 | long=8.52696 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Bekend van de ''Isola Bella'', ''Locarno'', ''Verbania'' en ''Stresa''
}}
* {{listing
| name=Pompeï | alt= | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Pompe%C3%AF | email=
| address= | lat=40.7520 | long=14.4917 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Bezoek de opgravingen, Herculaneum (Ercolano) en vergeet niet de &quot;Vesuvius&quot; te beklimmen
}}
* {{listing
| name=[[Toscane]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.31847 | long=11.33169 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Met zijn lieflijke heuvels, wijngaarden en charmante dorpjes en stadjes als [[Lucca]], [[Pisa]], ''San Gimignano'', [[Volterra]], [[Arezzo]] en [[Siena]]
}}

&lt;gallery&gt;
Bestand:Campania Capri from Monte Solaro.jpg|Capri
Bestand:LagoSanPrimo.jpg|Comomeer
Bestand:Marmolata.JPG|Dolomieten
Bestand:Rifugio Torre Filosofo e crateri centrale-Etna.JPG|Monte Etna
Bestand:Gardasee-1.jpg|Gardameer
Bestand:Spiaggia dei Maronti - Ischia.jpg|Ischia
Bestand:IsoleBorromee1.jpg|Lago Maggiore
Bestand:Pompei Forum.jpg|Pompeï, het Forum
Bestand:Radda in Chianti (SI) Italia - 6 Aprile 2015 - panoramio (2).jpg|Toscaans landschap
&lt;/gallery&gt;

==Arriveren==

===Paspoort en visum===
{{Schengen}}

===Per vliegtuig===
[[Bestand:ITA Airways (Rome) in 2022.05.jpg|miniatuur|Logo ITA Airways op een vliegtuig op het vliegveld van Rome]]
[[Bestand:Terminal Linate.jpg|miniatuur|Aeroporto Linate, dichtbij Milaan]]

{{Airport web}}

Lijst met vliegvelden in Nederland en België vanwaar je naar Italië kunt vliegen:

* [https://www.schiphol.nl/nl/ Amsterdam Schiphol Airport] ('''AMS''')
* [https://www.brusselsairport.be/nl Brussel Luchthaven Zaventum] ('''BRU''')
* [https://www.brussels-charleroi-airport.com/brussels-south-charleroi-airport/index.html Charleroi Airport] ('''CRL''')
* [https://www.eindhovenairport.nl/nl Eindhoven Airport Welschap] ('''EIN''')
* [https://www.maa.nl/ Maastricht Aachen Airport] ('''MST''')
* [https://www.rotterdamthehagueairport.nl/ Rotterdam/The Hague Airport] ('''RTM''')

Lijst van luchthavens die vanuit België en/of Nederland worden aangevlogen:

* '''Alghero''' - [http://www.aeroportodialghero.it/index_en.asp Alghero] ('''AHO''').
* [[Bergamo (stad)|Bergamo]] - [http://www.milanbergamoairport.it/it/ Orio al Serio] ('''BGY''');
* [[Bologna (stad)|Bologna]] - [http://www.bologna-airport.it/it/viaggiare.aspx?idC=61676&amp;LN=it-IT Guglielmo Marconi] ('''BLQ''');
* '''Cagliari''' - [http://www.cagliariairport.it/en/Cagliari-Elmas, Mario Mameli] ('''CAG''');
* [[Catania (stad)|Catania]] - [http://www.aeroporto.catania.it/ Fontanarossa], Vincenzo Bellini ('''CTA''');
* '''Comiso''' - [http://www.aeroportodicomiso.eu/it/Comiso-Aeroporto degli Iblei] ('''CIY''');
* [[Florence]] - [http://www.aeroporto.firenze.it/it/ Peretola], Amerigo Vespucci ('''FLR''');
* '''Lamezia Terme''' - [https://www.sacal.it/ Lamezia Terme/S.Eufemia] ('''SUF''');
* [[Milaan]] - [http://www.milanolinate-airport.com Linate] ('''LIN''') en [http://www.milanomalpensa-airport.com Malpensa] ('''MPA''');
* [[Napels (stad)|Napels]] - [http://www.aeroportodinapoli.it/ Capodichino] ('''NPA''');
* '''Olbia''' - [https://www.geasar.it/ Olbia-Costa Smeralda] ('''OLB''');
* [[Palermo (stad)|Palermo]] - [http://www.gesap.it/ Punta Raisi], Falcone e Borsellino ('''PMO''') ;
* [[Perugia]] - [http://www.airport.umbria.it/ita/ Perugia-S.Francesco d'Assisi] ('''PEG''');
* [[Pescara (stad)|Pescara]] - Aeroporto d'Abruzzo (PSR)
* [[Pisa]] - [http://www.pisa-airport.com/it/ Galileo Galilei] ('''PSA''');
* [[Rome]] - [http://www.adr.it/ciampino Ciampino] ('''CIA''') en [http://www.adr.it/fiumicino Fiumicino], Leonardo da Vinci ('''FCO''');
* [[Trapani]] - [http://www.airgest.it/Trapani-Birgi, Vincenzo Florio] ('''TPS''');
* '''Treviso''' - [http://www.trevisoairport.it/ Treviso-Sant'Angelo] ('''TSF''');
* [[Turijn (stad)|Turijn]] - Caselle, [http://www.aeroportoditorino.it/it Sandro Pertini] ('''TRN''');
* [[Venetië]] - [http://www.veniceairport.it/ Marco Polo] ('''VCE''');
* [[Verona (stad)|Verona]] - [https://www.aeroportoverona.it Villafranca-Valerio Catullo] ('''VRN''');

{{letop|Sommige vluchten vanuit [[België]] en [[Nederland]] naar je eindbestemming in Italië zijn seizoensgebonden, zie voor meer informatie naar de ''web-site'' of naar het desbetreffende artikel.}}

Luchtvaartmaatschappijen die vanuit België en/of Nederland op Italië vliegen:

* [https://www.brusselsairlines.com/ Brussels Airlines]
* [http://www.corendom.nl Corendom] (seizoensgebonden)
* [https://www.easyjet.com/nl Easyjet]
* [https://www.ita-airways.com/nl_nl/ ITA Airways]
* [http://www.klm.com KLM]
* [http://www.ryanair.com Ryanair]
* [http://www.transavia.com Transavia]

===Per trein===
[[Bestand:Roma Termini (24602087760).jpg|miniatuur|Stazione di Roma Termini]]
[[Bestand:Convalidazione Treno FS.jpg|miniatuur|Convalidazione Treno FS]]
{{letop|Alvorens met de treinreis te beginnen dien je je ticket af te stempelen , zgn. '''convalidare''', je vindt deze automaten in de stationshal en/of de perrons.}}
{{Trein}}

===Per auto===
[[Bestand:Brenner-Autobahn mit der Europabrücke bei Patsch.jpg|miniatuur|Brennerpas met de ''Europabrücke'']]

====Vanuit [[België]] en [[Nederland]]====
De Alpen zijn al eeuwenlang voor reizende mensen de grootste natuurlijke hindernis tussen Italië enerzijds en Frankrijk/Zwitserland en Oostenrijk anderzijds. Dankzij de tunnels en bergpassen is het nu niet moeilijk om Italië te bereiken. Toen men vroeger nog geen tunnels en asfaltwegen ter beschikking had was het aantal mogelijkheden zeer beperkt. Men had enkel de bergpassen en de kusten. De Brennerpas (1375&amp;nbsp;m) tussen [[Oostenrijk]] en Italië, is wegens zijn grote economische waarde eeuwenlang een twistappel van Italië en [[Oostenrijk]] geweest. De pas wordt nu gezamenlijk door deze twee landen beheerd. Je rijdt dus over een stukje geschiedenis! Jezelf voorbereiden op hoe je gaat rijden wordt aanbevolen: als je met een caravan rijdt, is het niet ideaal om een steile bergpas over te steken. Je moet je afvragen waar je wilt zijn in Italië: de Aosta-vallei? Toscane? [[Venetië]]?

*Via [[Oostenrijk]]
** '''Route langs Villach en Karinthië''': enkel interessant als je aan de grens met [[Slovenië]] moet zijn.
** '''Brennerpas''': je rijdt langs een van de hoogste bruggen ter wereld, die [https://www.openstreetmap.org/way/366858278#map=15/47.2021/11.4063 '''Europabrücke'''], 170&amp;nbsp;m hoog. De [https://nl.wikipedia.org/wiki/Brennerpas Brennerpas] is ideaal om het Gardameer te bereiken.
*Via [[Zwitserland]]
** '''[https://www.openstreetmap.org/?mlat=46.5934&amp;mlon=8.5649#map=13/46.5934/8.5649 San Gottardo-tunnel]''' (Duits: Sankt-Gotthard-Tunnel): de [https://www.openstreetmap.org/directions?engine=graphhopper_car&amp;route=46.6340%2C8.5948%3B46.5290%2C8.6086#map=12/46.5921/8.6239 Gotthardtunnel] is 17&amp;nbsp;km lang, van '''Gösschenen''' naar '''Airolo'''. Voor vele mensen is het een enge ervaring om zo lang onder de grond te rijden en het idee dat je te voet meer dan een uur nodig hebt om een tunneluiteinde te bereiken doet vele mensen kiezen voor een andere oplossing. Maar objectief gezien doe je er met de auto maar een kwartiertje over om er door te rijden. De maximumsnelheid is 80&amp;nbsp;km/uur. Sinds het zware ongeval in 2001 zijn er veel veiligheidsmaatregelen genomen in de tunnel. Deze route is ideaal om bijvoorbeeld [[Bologna (stad)|Bologna]] te bereiken.
** '''[http://www.visit-moesano.ch/inverno.html?S=2 San Bernardino-tunnel]''' - ''A 13'', deze tunnel loopt vanaf '''Hinterrhein''' naar [https://www.openstreetmap.org/way/6016541#map=13/46.4940/9.1805 '''San Bernardino'''] en is 6,6&amp;nbsp;km lang en is enkelbaans en is na de Gotthardtunnel de belangrijkste Alpenovergang van [[Zwitserland]].
** '''[https://www.simplon.ch/de/home/home Simplon-pas]''' - de [https://www.openstreetmap.org/way/170488516#map=12/46.2665/8.1041 Simplontunnel] loopt tussen '''Brig''' en het Italiaanse '''Iselle di Trasquera''', deze is 19,8&amp;nbsp;km lang;
** '''[http://www.letunnel.com/homepage.asp?l=1 Grote Sint Bernardtunnel]''' - de [https://www.openstreetmap.org/directions?engine=osrm_car&amp;route=45.9489%2C7.2088%3B45.8237%2C7.1822#map=12/45.8867/7.1772 Grote Sint Bernardtunnel] loopt tussen Valle dell'Aosta, '''Saint-Rhémy-en-Bosses''' en het Zwitserse kanton Wallis, '''Bourg Saint Pierre''', ''E 27'', de tunnel is 5,8&amp;nbsp;km lang en heeft 2 rijstroken;
** '''[http://www.tunnelmb.net/ Mont-Blanctunnel]''' - de [https://www.openstreetmap.org/directions?engine=graphhopper_car&amp;route=45.9247%2C6.8728%3B45.7874%2C6.9731#map=12/45.8558/6.9135 Montblanctunnel] loopt tussen '''Chamonix''' en het Italiaanse '''Courmayeur''', ''E 25'' en is 11,6&amp;nbsp;km lang, men heft hier tol (€ 43,50 (richting Italië), € 44,20 (richting Frankrijk), (voor personenauto's));
*Via [[Frankrijk]]
** '''[http://www.sftrf.fr/fr/index.aspx Fréjus-tunnel]''' - de [https://www.openstreetmap.org/directions?engine=graphhopper_car&amp;route=45.2015%2C6.6728%3B45.0783%2C6.7032#map=12/45.1382/6.6848 Fréjustunnel] loopt tussen het Franse '''Modane''' en het Italiaanse '''Bardonecchia''', ''A 43'', de tunnel is 12,9&amp;nbsp;km lang en men heft er tol;

===Per bus===
Met [https://nl.eurolines.eu/ Eurolines] en [https://www.flixbus.nl/ Flixbus] kun je vanuit diverse plaatsen voordelig van België en Nederland naar Italië reizen.

===Per boot===

Er vertrekken verschillende veerboten vanuit [[Griekenland]], [[Albanië]], [[Montenegro]] en [[Kroatië]]. De meesten komen aan in [[Venetië]], [[Ancona (stad)|Ancona]], [[Bari (stad)|Bari]] en [[Brindisi]].

Sommige veerdiensten verbinden regelmatig het eiland [[Corsica]] met [[Genua (stad)|Genua]], [[Livorno]], Civitavecchia, [[Napels (stad)|Napels]] en het noorden van [[Sardinië]] (Alghero en Porto Torres). [[Barcelona (stad)|Barcelona]] is verbonden met Civitavecchia en met Genua.

Ook zijn er veerdiensten die [[Sicilië]] en [[Napels (stad)|Napels]] met sommige Noord-Afrikaanse ([[Tunis]]) havens verbinden.
Er is ook een draagvleugelboot-service van Pozzallo aan de zuidoostkust van Sicilië naar [[Malta]]. 

Er is het hele jaar door een dienst tussen [[Triëst (stad)|Triëst]] en [[Albanië]] en zomerdiensten tussen Triëst en Piran ([[Slovenië]]) en Porec en Rovinj in het Kroatische Istrië. De verbinding tussen Triëst en Rovinj duurt minder dan 2 uur, wat sneller is dan de busdienst.

==Rondreizen==
{{mapframe|41.206|12.577|width=350|height=400|zoom=5}}

===Per vliegtuig===
[[Bestand:Fiumicino bird view.jpg|miniatuur|Rome: Aeroporto di Leonardo da Vinci (Fiumicino) FCO]]
Lijst van de belangrijkste [https://it.wikivoyage.org/wiki/Tematica:Aeroporti_italiani vliegvelden] in Italië:

* [[Rome]] - [http://www.adr.it/ciampino Ciampino] ('''CIA''') en [http://www.adr.it/fiumicino Fiumicino], Leonardo da Vinci ('''FCO''') HUB;
* [[Milaan]] - [http://www.milanolinate-airport.com Linate] ('''LIN''') en [http://www.milanomalpensa-airport.com Malpensa] ('''MPA''') HUB;
* '''Bergamo''' - [http://www.milanbergamoairport.it/it/ Orio al Serio] ('''BGY''')
* [[Turijn (stad)|Turijn]] - Caselle, [http://www.aeroportoditorino.it/it Sandro Pertini] ('''TRN''');
* [[Venetië]] - [http://www.veniceairport.it/ Marco Polo] ('''VCE''');
* [[Genua (stad)|Genua]] - [http://www.airport.genova.it/ Cristoforo Colombo] ('''GOA''');
* [[Palermo (stad)|Palermo]] - [http://www.gesap.it/ Punta Raisi], Falcone e Borsellino ('''PMO''') ;
* [[Catania (stad)|Catania]] - [http://www.aeroporto.catania.it/ Fontanarossa], Vincenzo Bellini ('''CTA''');
* [[Napels (stad)|Napels]] - [http://www.aeroportodinapoli.it/ Capodichino] ('''NPA''');

Eilanden:

* [[Pantelleria]] - [https://www.aeroportodipantelleria.it/ Pantelleria] ('''PNL''');
* '''Lampedusa''' - [http://www.aeroportodilampedusa.com/ Lampedusa] ('''LMP''');
* [[Elba]] - [http://www.elbaisland-airport.it/en/ Elba-Marino di Campo] '''(EBA''').

Italiaanse luchtvaartmaatschappijen:

* [https://www.airdolomiti.it/ Air Dolomiti]

===Per trein===
[[Bestand:365-01-arezzo pescaiola-10.JPG|miniatuur|ATR 365- moderne trein in Sardinië]]
Italië is gezegend met een uitgebreid [https://www.rfi.it/it/rete/la-rete-oggi.html treinennet] dat redelijk op tijd rijdt. Zelfs de kleinste dorpen hebben van die schattige stationnetjes, waar de vrouw van de stationschef de bloemen water geeft en de spoorbomen oppoetst. De boemeltjes zijn het leukst voor de echte treinliefhebber.

Maar Italië heeft ook hele snelle verbindingen tussen de grote steden zoals de Frecciarossa (Rode Pijl) bijvoorbeeld, een Eurostar HS-trein die je in 1 uur en 40 minuten van Rome naar Florence brengt. Reizen per trein in Italië is goedkoop en het is dan ook af te raden een Railpas te kopen. Het is beter gewoon een kaartje van plek tot plek te kopen. In de spitsuren kan het druk zijn. Zoals in Nederland en België moet een kaartje voor de HS-treinen vooraf worden gekocht en is reserveren verplicht.

====De verschillende soorten treinen====

=====ES, AV of ES*: Treni Eurostar Italia=====
Een hogesnelheidstrein waarvoor reserveren verplicht is. Ze worden aangeduid met ES, AV (Alta Velocita ) of ES*. De AV-treinen rijden met een snelheid van 265&amp;nbsp;km en worden Frecciarossa genoemd. De gewone ES en ES* rijden met een snelheid van 185&amp;nbsp;km en heten de Frecciargento. 

======AV======
'''AV''' — ''Alta Velocita'' (hogesnelheidslijn). De hogesnelheidslijn loopt van Milaan met de rest van [[Italië]], vanuit station '''Milano Rogoredo''' naar o.a. [[Bologna (stad)|Bologna]], [[Florence]], [[Rome]], [[Napels (stad)|Napels]], Salerno en in aanbouw zijnde lijn naar [[Sicilië]]. Vanuit station '''Milano Rho Fiera''' naar o.a. [[Turijn (stad)|Turijn]], station '''Milano Garibaldi''' naar o.a. [[Lyon]] en [[Parijs]], maar ook kun je vertrekken vanuit station '''Milano Centrale''' naar o.a. Rome, in aanbouw is de lijn Milano-[[Venetië]] (Triëst) vanuit station '''Milano Pioltello'''.

De volgende AV-treinstellen zijn in bedrijf:

* '''[[:w:FS ETR 1000|Frecciarossa 1000]]''' — de nieuwste generatie hogesnelheidstreinen — 400&amp;nbsp;km/uur
* '''[[:w:Frecciarossa|Frecciarossa]]''' — (rode pijl) — 300&amp;nbsp;km/uur
* '''[[:w:it:Frecciargento|Frecciargento]]''' — (zilveren pijl) — 250&amp;nbsp;km/uur
* '''[[:w:it:Frecciabianca|Frecciabianca]]''' — (witte pijl) — 200&amp;nbsp;km/uur
* '''[[:w:Nuovo_Trasporto_Viaggiatori|Italo]]''' — AGV (Automotrice a grand vitesse) 

&lt;gallery&gt;
Frecciabianca.jpg|Frecciabianca
Trenitalia ETR600 Frecciargento.JPG|Frecciargento
Naples, Central station, gorgeous long-distance train.jpg|Frecciarossa
AGV .italo Napoli side view.JPG|Italo
Elettrotreno ETR.400.jpg|AV Frecciarossa 1000
&lt;/gallery&gt;

Alle Eurostartreinen hebben airco en snacks aan boord. Op langere afstanden rijdt een restauratiewagen mee waar je een driegangenmenu inclusief een halve fles wijn voor rond de 28 euro koopt (2009), eventueel kun je met een creditcard betalen. Overal zijn netaansluitingen voor lap-tops of mobiele telefoons.

Tussen de steden rijdt dan nog de Eurostar City-trein en de ES-City.

=====Intercity &amp; Intercity Plus=====
Er is weinig verschil in service tussen de IC en de IC Plus, behalve dat voor de IC Plus reserveren verplicht is.

=====Diretto, Espresso &amp; Interregionali treinen (D, E en IR)=====
[[Bestand:&quot;Treno Servizio Regionale&quot; nuova livrea|miniatuur|Regionale FS]]
Op deze treinen is reserveren niet mogelijk. Alle drie zijn het boemeltjes, hoewel de IR iets sneller gaat dan de andere twee. Ze zijn goedkoop, maar meestal vrij vol, vooral in de vakanties en op feestdagen. Het verdient te overwegen om in de 1e klas te reizen (prima classe).

====Wegwijs op het station====

[[Bestand:Biglietteria automatica stazione di Villamassargia-Domusnovas.jpg|miniatuur|Biglietteria automatica FS]]
Op elk station (stazione) worden de vertrekschema's gepubliceerd. De borden zijn in het wit (aankomst) en het oranjegeel (vertrek) waarop de route, de stops en (anders dan in Nederland) de aankomsttijden van eindbestemming en tussengelegen stations staan vermeld. Let goed op de kolom met extra informatie zoals vertragingen e.d.

Er zijn twee manieren om je ticket te kopen op het station.

# Je gaat naar het loket en koopt daar je ticket, gewapend met de nodige informatie, tijd, bestemming, soort trein, aantal tickets en of je prima of seconda wil reizen.
# Je kan ook de ticketautomaat gebruiken als het station er een heeft. Ze zijn gemakkelijk te gebruiken en meestal sneller dan het loket.

Je kan ook kiezen om je ticket online te kopen of bij een reisagent die treinkaartjes verkoopt. Hiervoor betaal je meestal extra. Als je je kaartjes hebt gekocht ga je je trein opzoeken. De perrons heten binari (meervoud van ''binario''). Maar voordat je aan boord gaat moet je je treinkaartje valideren. Op de perrons zie je gele automaten staan waar je je kaartje in moet steken waardoor het een datum/tijdstempel krijgt. Doe je dit niet, dan kan je een behoorlijke boete krijgen. De conducteurs zijn nog weleens gevoelig voor een toerist die dit niet weet, maar het is beter geen risico te nemen.

De officiële website van de Italiaanse spoorwegen - [http://www.trenitalia.com Trenitalia]

===Per bus===
[[Bestand:Mestre, bus ACTV.JPG|miniatuur|Stadsbus in Italië, meestal te herkennen aan de oranje kleur]]
[[Bestand:Italy Tobacco shop sign 01.JPG|100 px|right|de T van Tabacchi, de winkel die o.a. buskaartjes verkoopt]]
Italië heeft geen nationale busmaatschappij. Elke regio heeft zijn eigen onafhankelijke busmaatschappij. Deze werken niet samen, noch zijn de aankomst- en vertrektijden op elkaar afgestemd. Dus reizen per bus door verschillende regio's in Italië is moeilijk. Per trein kan het eenvoudiger zijn.

Enkele maatschappijen:
* [https://www.at-bus.it/it/ Autolinee Toscane] opererend veelal in de Toscane;
* [http://www.saisautolinee.it/ SAIS], vanuit tal van grotere plaatsen o.a. van en naar Sicilië;
* [http://www.baltour.it/ Baltour];
* [https://www.flixbus.it/ Flixbus] met tal van bestemmingen in Italië en Europa;
* [https://www.fsbusitaliafast.it/portale/ Busitalia FS].

Stadskaartjes kosten €1,50 per rit met de bus/tram en de metro en zijn meestal 100 minuten geldig vanaf de eerste afstempeling. Opgelet, een kaartje is slechts geldig voor één rit. Verlaat je het station of halte en wil je daarna binnen de termijn van 100 minuten opnieuw een bus en/of tram en/of metro nemen, dan dien je een nieuw kaartje te kopen.
Kaartjes koop je bij onder meer ''tabacchi'', herkenbaar aan de grote '''T''', bij de grotere busstations of bij je hotel. De meeste trams en ook bussen hebben automaten waar je met gepast geld een kaartje kunt kopen. Let op: kaartjes moet je afstempelen, anders zijn ze niet geldig. 

* Stadsbus(sen) zijn in de meeste plaatsen oranje van kleur:
* Streekbus(sen) zijn blauw van kleur.

===Per boot===
[[Bestand:Ships in Genoa Harbour 01.jpg|miniatuur|Haven van Genua]]
Bootverbindingen vanuit het vasteland naar [[Sardinië]] en [[Sicilië]]:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
| ''Bestemming'' || ''Maatschappij'' || ''Vertrektijd'' || ''Prijs'' ||
|-
| '''Genua-Olba''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia] || 9:00-20:30-21:30 || € 45,00 p.p. enkele reis ||
|-
| '''Genua-Porto Torres''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia]  || 08:30-20:30  || € 44,00 p.p. enkele reis ||
|-
| '''Cagliari-Palermo''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia]  || 10:30-19:30  || € 44,00 p.p. enkele reis ||
|-
| '''Civitavecchia-Olbia''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia] || 08:30-13:00-14:00-22:30 || € 40,00 p.p. enkele reis ||
|-
| '''Civitavecchia-Cagiari''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia] || 19:00-19:30-20:00-23:00 || € 52,00 p.p. enkele reis ||
|- 
| '''Napels-Palermo''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia]  || 20:15  || € 52,00 p.p. enkele reis ||
|-
| '''Napels-Cagliari''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia] || 18:00-19:00  || € 44,00 p.p. enkele reis ||
|- 
| '''Napels-Palermo''' || [https://www.snav.it/ SNAV] GNV  || 20:00   || € 56,00 p.p. enkele reis   ||
|-
|  '''Civitavecchia-Palermo'''  || [https://www.snav.it/ SNAV] GNV || 19:00   || € 59,00 p.p. enkele reis  ||
|-
|}

Enkele andere maatschappijen die de eilanden Sardinië en Sicilië aandoen:

* [https://www.grimaldi-lines.com/it/ Grimaldi Lines]
* [http://www.gnv.it Grande Navi Veloce]

Verder zijn er ook veerdiensten in de grote meren in het noorden.

===Per auto===
[[Bestand:Rete autostradale italiana-labeled.svg|miniatuur|Autosnelwegennet Italië]]
Italië bezit een goede infrastructuur, de autosnelwegen worden beheerd door [https://www.wegenwiki.nl/Autostrada_(Itali%C3%AB) Autostrada]

====Afkortingen wegennetstelsel in Italië====

* A - [https://www.autostrade.it/it/home Autostrada] (Autosnelwegen, hiervoor moet meestal tol worden betaald met uitzondering van de superstrada)
* SS - Strada Statale (nationale wegen)
* SP - Strada Provinciale (provinciale wegen)

====Maximale snelheid====

* Autostrada - 130&amp;nbsp;km /per uur, bij regen 110&amp;nbsp;km / per uur;
* Superstrada - 110&amp;nbsp;km/ per uur;
* Nationale wegen - 90&amp;nbsp;km / per uur;
* Provinciale wegen - binnen de bebouwde kom is de maximale snelheid 50&amp;nbsp;km / per uur

====Wegwijzers====

* Blauwe wegwijzers staan voor nationale wegen, b.v., '''SS 222''' Strada Statale 222 (beter bekend als de ''Chiantigiana'', chianti-route);
* Groene wegwijzers staan voor de autosnelwegen (autostrada), meestal tolwegen, b.v. '''A1''' ;
* Bruine wegwijzers staan voor een bestemming die toeristen kunnen interesseren, b.v. archeologische attractie, museum of strand.

{{waarschuwing|'''ZTL''', '''Z'''one a '''T'''raffico '''L'''imitata, oftewel beperkte verkeersgebieden. Het zijn besloten gebieden in veelal middelgrote en grote Italiaanse steden, meestal in het historische centrum waar ''alleen geautoriseerde voertuigen zijn toegestaan''. Veel toeristen melden elk jaar een boete (ongeveer € 100) voor het onbewust invoeren van een ZTL.}}

&lt;gallery&gt;
ZTL Rome 04 2016 6065.JPG|ZTL zone
Italian traffic signs - limiti generali.svg|Snelheidslimieten
Cennina.jpg|Groene- en blauwe wegwijzers
A13Italia3.JPG|Aankondiging snelheidscontrole op snelwegen
Autostrada A1 Italia.svg| '''A1'''
Strada Statale 222 Italia.svg|'''SS 222''' - Chiantigiana
Ariano Irpino segnaletica turistica.jpeg|Bruine toeristische wegwijzers
Italian traffic signs - direzione verde.svg|Groene wegwijzer wat autosnelwegen aanduiding
&lt;/gallery&gt;

===Per metro===

In Italië zijn er 7 steden met een eigen ondergrondse (Metropolitana), waarvan die van [[Milaan]] de grootste is, verder in [[Rome]], [[Turijn (stad)|Turijn]], [[Genua (stad)|Genua]], [[Napels (stad)|Napels]], [[Brescia]] en [[Catania (stad)|Catania]].

* '''Milaan''' - 4 lijnen in bedrijf, 1 lijn onder constructie, lengte: 96,8&amp;nbsp;km  en 113 stations ( + nog enkele stations onder constructie);
* '''Rome''' - 3 lijnen in bedrijf, lengte: 58,8&amp;nbsp;km en 73 stations;
* '''Napels''' - 2 lijnen in bedrijf, lengte: 20,3&amp;nbsp;km en 23 stations;
* '''Turijn''' - 1 lijn in bedrijf, 1 lijn onder constructie, lengte: 13,2&amp;nbsp;km en 21 stations;
* '''Genua''' - 1 lijn in bedrijf, lengte: 7,1&amp;nbsp;km en 8 stations;
* '''Brescia''' - 1 lijn in bedrijf, lengte: 13,7&amp;nbsp;km en 17 stations;
* '''Catania''' - 1 lijn in bedrijf, lengte: 8,8&amp;nbsp;km en 11 stations ( + nog enkele stations onder constructie).

&lt;gallery&gt;
Logo Metropolitane Italia.svg|Beeldmerk Metropolitana in Italië
GiovanniXXIII-metro.jpg|Metrostation in Catania (Giovanni XXIII)
MM32.jpg|Metro in Genua
Milano - mappa rete metropolitana (schematica).svg|Map:Metropolitana van Milaan
Linea 5 lilla - metropolitana di Milano - Stazione Garibaldi.JPG|Stazione Garibaldi-Milano
Napoli - stazione Università della metropolitana.jpg|Metro-station in Napels (Universitä)
Ticket-ATM-Milan.jpg|Magneet-vervoersbewijs Metro Milaan
Torino Porta Susa 2014 07.jpg|Metrostation van Turijn-Porta Susa
&lt;/gallery&gt;

==Taal==

De officiële taal is het Italiaans. 

* [[Frans]] wordt ook lokaal gesproken in het noordwesten (Valle d'Aosta);
* In Zuid-Tirol is er een Duitstalige meerderheid;
* In sommige valleien in de Dolomieten, het ''Ladinisch'';
* Er wordt in Friuli, ''Friulaans'' gesproken dat ver verwant is met het ''Reto-Romaans'' in [[Zwitserland]];
* [[Sardinië]] heeft ook zijn eigen taal, het ''Sardijns'';
* In [[Sicilië]] het ''Siciliaans,'' dat een officieel erkende taal is;
* In Friuli-Venezia-Giulia is ook een Sloveense minderheid;
* Op sommige plaatsen in Zuid-Italië, in Puglia, spreken de ouderen een Grieks dialect, het ''Griko'', dat dateert uit de tijd van Magna Graecia.

Ook in andere delen van het land zijn er sterk geprononceerde dialecten, die weinig gemeen hebben met de taal op hoog niveau. Tot het midden van de 20e eeuw werd het dialect bijna overal gesproken en alleen bij speciale gelegenheden het Hoog Italiaans, maar in de laatste decennia is het standaard Italiaans in opkomst, vooral in de grotere steden en bij de jongere generaties.

In de goed ontwikkelde toeristische gebieden kun je het goed vinden met het [[Engels]]. In het binnenland helpt Engels nauwelijks en moet je in het Italiaans communiceren. Zie taalgids [[Italiaans]].

==Bekijken==

===Monumenten===
Italië is het land met de meeste monumenten op de werelderfgoedlijst van de [[UNESCO-Werelderfgoed|UNESCO]].

18e-eeuws Koninklijk Paleis van Caserta met park — Amalfitaanse kust — Aquaduct van Vanvitelli en San Leuciocomplex — Arabisch-Normandisch [[Palermo (stad)|Palermo]] en de kathedralen van [[Cefalù]] en [[Monreale]] — Archeologisch [[Agrigento]] — Archeologisch Pompeï, Herculaneum en Torre Annunziata — Archeologische opgravingen en Patriarchale Basiliek van Aquileia — Assisi, Sint-Franciscusbasiliek en andere franciscaanse locaties — Botanische tuin in Padua — Castel del Monte — Crespi d'Adda — Dolomieten — Domplein van [[Pisa]] — [[Eolische Eilanden]] — Etna — Etruskische begraafplaatsen van Cerveteri en Tarquinia — Ferrara, stad van de renaissance in de Po-delta — [[Genua (stad)|Genua]]: Le Strade Nuove en het systeem van de Palazzi dei Rolli — Historisch centrum van [[Florence]] — Historisch centrum van [[Napels (stad)|Napels]] — Historisch centrum van [[Rome]], de bezittingen van de Heilige Stoel in die stad met speciale territoriale rechten en Sint-Paulus buiten de Muren — Historisch centrum van [[Siena]] — Historisch centrum van Pienza — Historisch centrum van San Gimignano — Historisch centrum van Urbino — Kathedraal, Torre Civica en Piazza Grande van Modena — Laatbarokke steden in het [[Val di Noto]] (Zuidoost-Sicilië) — Longobarden in Italië — Mantua en Sabbioneta — Monte San Giorgio — Nationaal park Cilento, Vallo di Diano e Alburni met archeologisch Paestum en Velia en kartuizerklooster van Padula — Nuraghe Su Nuraxi bij Barumini — Oude en voorhistorische beukenbossen van de Karpaten en andere regio's van Europa — Plaatsen van macht (568-774 na Christus) — Portovenere, Cinque Terre en de eilanden Palmaria, Tino en Tinetto — Prehistorische paalwoningen in de Alpen — Residenties van het Koninklijk Huis van Savoye — Rhätische Bahn in het Albula/Bernina-landschap — Rotstekeningen van Valcamonica — Sacri Monti van Piedmont en Lombardije — Sassi en het park met de rotskerken van Matera — [[Syracuse (stad)|Syracuse]] en de rotsnecropolis van Pantalica — Trulli van Alberobello — Val d'Orcia — [[Venetië]] met zijn lagune — [[Verona (stad)|Verona]] — Vicenza en de Palladiaanse villa's in Veneto — Villa Adriana, Tivoli — Villa d'Este, Tivoli — Villa Romana del Casale, [[Piazza Armerina]] — Villa's en tuinen van de Medici in Toscane — Vroeg-christelijke monumenten van Ravenna — Wijngaardlandschap van Piëmont: Langhe-Roero en Monferrato.

&lt;gallery&gt;
Vernazza and the sea, Cinque Terre, Italy.jpg|[[Cinque Terre]]
Trulli Alberobello11 apr06.jpg|De Trulli van Alberobello
Castel del Monte BW 2016-10-14 12-26-11 r.jpg|Castel del Monte
Assisi San Francesco BW 2.JPG|Sint Franciscus van Assisië
Monreale Cathedral exterior BW 2012-10-09 10-23-10.jpg|Kathedraal van [[Monreale]]
Palazzo Doria Tursi (Genova) 6.jpg|Le strade nuove-[[Genua (stad)|Genua]]
Casale Bikini modified.jpg|Villa Romana del Casale-[[Piazza Armerina]]
Nekropolis von Pantalica.jpg|Nekropolis von Pantalica
Lazio Tivoli2 tango7174.jpg|Tivoli
Ferrara 02.jpg|Ferrara
San Gimignano 05.jpg|San Gimignano
Modena Piazza Grande.jpg|Modena
StPaul.jpg|Sint Paulus buiten de muren-Rome
Basilica Cattedrale San Nicoló-Noto.JPG|Val di Noto
Here it is, The Piazza dei Miracoli! Pisa, Italy.jpg|Piazza dei Miracoli (Domplein)-Pisa
Concordiatempelagrigent3 retouched.jpg|Vallei der tempels-Agrigento
Liparische eilanden.JPG|Eolische eilanden
Pienza Piazza Pio II.JPG|Pienza
&lt;/gallery&gt;

===Eilanden===
[[Bestand:Panorama view-het vulkaan eiland Stromboli.JPG|miniatuur|het vulkaaneiland [[Stromboli]]-Eolische eilanden]]
* [[Sicilië]] – [[Eolische Eilanden]], [[Egadische Eilanden]], [[Pelagische Eilanden]], [[Ustica]] en [[Pantelleria]];
* [[Sardinië]];
* '''Capri''', '''Ischia''' en '''Procida''' bij [[Napels (stad)|Napels]];
* [[Elba]] – bekend door de eerste ballingschap van Napoleon;
* '''Isola dell'Giglio, Isola di Montecristo, Isola di Pianosa, Isola di Gorgona, Isola di Capraia''' (bereikbaar vanuit Livorno) nabij [[Toscana]].

===Musea===
&lt;!--
*****************************************************************************************************
*** Meerdere musea die hier worden genoemd, worden niet genoemd in de betreffende stadsartikelen. ***
*****************************************************************************************************
--&gt;

[[Bestand:Galleria degli Uffizi.jpg|miniatuur|Galleria degli Uffizi - Florence]]
Elke grote stad heeft een aantal lokale musea, maar sommige hebben nationale en internationale relevantie.

Dit zijn enkele van de belangrijkste musea van Italië met permanente collecties:

* {{listing
| name=Galleria degli Uffizi | alt= | url=http://www.uffizi.firenze.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Florence]], is een van de grootste musea ter wereld en dit ''moet je gezien'' hebben. Gezien het grote aantal bezoekers, is reserveren vooraf een goed idee, om lang wachten te voorkomen.
}}
* {{listing
| name=Pinacoteca di Brera | alt= | url=http://pinacotecabrera.org/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Milaan]] is een prestigieus museum gevestigd in een mooi 17e-eeuws paleis met verschillende schilderijen, waaronder opmerkelijke schilderijen uit de Renaissance.
}}
* {{listing
| name=Museo dell’Accademia Etrusca e della Città di Cortona | alt=Etruskisch museum | url=http://www.cortonamaec.org/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In Cortana, [[Toscane]].
}}
* {{listing
| name=Museo Egizio | alt=Egyptisch Museum | url=http://www.museoegizio.org/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Turijn (stad)|Turijn]], de op een na grootste Egyptische verzameling ter wereld, na de Egyptische museumcollectie van [[Cairo]].
}}
* {{listing
| name=Acquario di Genova | alt=Aquarium | url=https://www.acquariodigenova.it/en/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Genua (stad)|Genua]], een van de grootste en mooiste ter wereld, ligt in ''Porto Antico'' (oude haven) in een gebied dat in 1992 volledig werd vernieuwd door architect Renzo Piano.
}}
* {{listing
| name=Museo di Scienza | alt=Museum der Wetenschap en techniek | url=http://www.museoscienza.org/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Milaan]], een van de grootste in [[Europa]], er zijn collecties te vinden over boten, vliegtuigen, treinen, auto's, motorfietsen, radio en energie. Onlangs heeft ook de Toti-onderzeeër, die open is voor bezoekers, verworven.
}}
* {{listing
| name=Museo Civilta Romana | alt=Museum Romeinse beschaving | url=http://www.museociviltaromana.it/en/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Rome]], heeft de grootste verzameling ter wereld over het oude Rome en een prachtige reproductie (schaal 1:250) van het hele gebied rond Rome in 325 na Christus, het tijdperk van ''Constantijn de Grote''.
}}
* {{listing
| name=Museo Nazionale dell'Cinema | alt=Nationaal Filmmuseum | url=http://www.museocinema.it/it | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Turijn (stad)|Turijn]], gelegen in de prachtige ''Mole Antonelliana'' , historisch gebouw en symbool van de stad.
}}
* {{listing
| name=Museo dell'Auto | alt=Automobielmuseum | url=http://www.museoauto.it/website/en | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Turijn (stad)|Turijn]], een van de grootste ter wereld, met een verzameling van 170 auto's die de hele geschiedenis van auto's bestrijkt. 
}}
* {{listing
| name=Musei Vaticani | alt=Vaticaans Museum | url=http://www.museivaticani.va/content/museivaticani/en.html | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Niet strikt genomen in Italië, omdat het Vaticaan een apart territorium is. Bezoek de 54 &quot;galerijen&quot; van de musea om de Sixtijnse kapel te zien, de kamers zijn geschilderd door Rafaello, enkele verbazingwekkende vroege kaarten en kunstwerken door de eeuwen heen, voornamelijk christelijk in focus.
}}
* {{listing
| name=Museo Nazionale Etrusco di Villa Giulia | alt=Etruskische museum in Villa Giulia | url=http://www.villagiulia.beniculturali.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Rome]], geweldige collectie van Etruskische kunst.
}}

Hiernaast herbergt Italië een [https://www.ditisitalie.nl/5-bijzondere-musea-in-italie/ groot aantal bijzondere musea]. Zoals het Museum van het Vagevuur, het Museum van het Putdeksel, het Museum van het Boze Oog en het Museo della Merda.

==Doen==
[[Bestand:Costa Paradiso, spiaggia di Li Cossi - panoramio.jpg|miniatuur|Costa Paradiso, spiaggia (Sardinië)]]
[[Bestand:Portofino - 2016-06-02 - View from Chiesa San Giorgio - 3284.jpg|miniatuur|Portofino]]
Populair in de Alpen en in de Apennijnen is ook het berg-toerisme, het strand-toerisme aan alle kustgebieden van de Middellandse Zee en aan de grote meren van het land, met name het Gardameer.

In het winterseizoen is het in de Alpen ook mogelijk om te skiën. De skipistes bevinden zich in ''Veneto'' ([[Cortina d'Ampezzo]]), ''Trentino-Alto Adige'' (Dobbiaco, Curon Venosta, Madonna di Campiglio, Pinzolo), ''Lombardia'' (Ponte di Legno, Livigno, Bormio), ''Valle d'Aosta'' (Courmayeur). Sommige pistes zijn ook te vinden in de Apennijnen, in ''Toscane'' (Abetone, Monte Amiata), ''Emilia-Romagna'' (Monte Cimone, Cerreto Laghi), ''Marche'' (Sibillini gebergte), ''Lazio'' (Monte Terminillo), ''Abruzzo'' (Ovindoli, Pescasseroli, Roccaraso), ''Molise'' (Campitello Matese) en ''Sicilië'' (Monte Etna).

De belangrijkste badplaatsen liggen verspreid over de gehele Italiaanse kust. Uitgaande vanaf ''Ligurië''  langs het schiereiland van [[Cinque Terre]] naar Viareggio, aan de kust van Amalfi, de Salento kust, Otranto, Gargano, de Costa dei Trabocchi, Giulianova, San Benedetto del Tronto, Rimini, Riccione, Lido di Jesolo en Grado. Dan zijn er de twee belangrijkste eilanden, Sicilië ([[Cefalù]] en [[San Vito lo Capo]]) en [[Sardinië]] (Costa Paradiso en Costa Smeralda) en de vele kleinere eilanden zoals de [[Eolische Eilanden]], [[Pantelleria]], Lampedusa, het eiland Capri en de Tremiti-eilanden.

De belangrijkste Italiaanse pretparken zijn ''[https://www.mirabilandia.it/ Mirabilandia]'' in Ravenna en ''[http://www.aquafan.it/ Aquafan]'' in Riccione (Emilia-Romagna), ''[https://www.gardaland.it/en/ Gardaland]'' en ''[http://www.canevaworld.it/ Caneva]'' op het Gardameer en ''[https://miragica.com/ Miragica]'' in Puglia.

Erg populair is ook het wijn-toerisme. De beroemdste wijngaarden (en wijnen) zijn te vinden in ''Le Langhe'' ([[Piemonte]]), in ''Chianti'' ([[Toscane]]), in Franciacorta ([[Lombardije]]) en in de ''Valpolicella'' ([[Veneto]]).

=== Voorbeelden van routes ===
Op deze routes worden verschillende steden en regio's bezocht, met de focus op cultuur. Het vermelde aantal dagen is exclusief reistijd naar de volgende stad. Zowel steden, regio's als aantal dagen zijn slechts suggesties. Pas een voorstel aan aan uw eigen voorkeuren en interesses, verdiep u daarvoor in de bezienswaardigheden en kies vooral wat u aanspreekt. Uiteraard kunnen de routes ook gecombineerd worden tot langere vakanties. De steden en streken zijn onderling verbonden met treinverbindingen. Begin- en eindpunten hebben vliegvelden met vluchten naar België en/of Nederland. Let bij het plannen op de openingstijden van musea en andere attracties. Geschikt voor: reizigers die goed ter been zijn (ook bijvoorbeeld trappen kunnen klimmen), minimaal een matige of redelijke conditie hebben en geïnteresseerd zijn in kunst (van de Etrusken tot barok), stedenschoon en geschiedenis. Beste tijd: maart-april en oktober i.v.m. hitte en drukte. 
* Noordoost-Italië: [[Venetië]] (3-4 dagen) – [[Padua]] (1 dag) – [[Ravenna (stad)|Ravenna]] (1 dag) - [[Bologna (stad)|Bologna]] (2 dagen) – [[Milaan]] (2 dagen). Alternatief: na Bologna naar [[Mantova]] en [[Verona (stad)|Verona]], daar kan men de reis desgewenst ook eindigen in plaats van in Milaan. Deze route sluit aan op:
* Noordwest-Italië: [[Milaan]] (2 dagen) – [[Turijn (stad)|Turijn]] (2 dagen) - [[Genua (stad)|Genua]] (2 dagen) – [[Cinque Terre]] (1 dag). Deze route sluit aan op:
* Midden-Italië: 
** Toscane: [[Pisa]] - (1 dag) - [[Florence]] (1 week) – [[Siena]] (2 dagen) + wandeling(en) tussendoor.
** Zuidelijk deel: [[Assisi]] (1 dag) – [[Rome]] (5-6 dagen) – [[Abruzzen]] (2 dagen wandelen); terugreis mogelijk vanaf vliegveld Pescara (aan de Adriatische kust).
* Zuid-Italië: 
** Rond de Golf van Napels: [[Napels (stad)|Napels]] (3 dagen) - [[Pompeï]] (1 dag) - [[Amalfi-kust]] (2 dagen) – [[Capri]] (1 dag); standplaats: Napels of [[Sorrento]].
* [[Sardinië]] (rondreis met wandelingen, 8-15 dagen).
* [[Sicilië]] (rondreis, 10-15 dagen).

==Kopen==

Italië is een geweldige plek voor alle vormen van winkelen. De meeste steden en dorpen zijn tot de rand gevuld met veel verschillende soorten winkels, van blitse boetiekjes en enorme winkelcentra tot kleine kunstgaleries, kleine voedselwinkels, antiquairs en krantenwinkels.


* '''Eten''' -  is absoluut een van de beste souvenirs die je in Italië kunt krijgen. Er zijn honderden verschillende vormen van pasta (niet alleen spaghetti of macaroni). Vervolgens heeft elke Italiaanse regio zijn typische gerechten zoals kaas, wijn, ham, salami, olie en azijn.

* '''Italiaanse mode''' - deze is wereldwijd bekend. Veel van 's werelds beroemdste internationale merken hebben hun hoofdkantoor of zijn in Italië opgericht. [[Milaan]] is de mode- en designhoofdstad van Italië. In de stad vindt men vrijwel elk groot merk van de wereld, niet alleen Italiaans, maar ook Frans, Engels, Amerikaans, Zweeds en Spaans. De belangrijkste plek voor het crème de la crème winkelen is de ''Via Montenapoleone'', maar de ''Via della Spiga, Via Manzoni, Via Sant 'Andrea'' en de ''Corso Vittorio Emanuele'' zijn even luxueus, zo niet iets minder prominente, eersteklas winkelstraten. De ''Corso Buenos Aires'' is de plek voor massale of outletshopping. En, de prachtige ''Galleria Vittorio Emanuele'' in het centrum en de ''Via Dante'' hebben ook enkele designerboetieks. Vrijwel elke straat in het centrum van Milaan heeft op zijn minst een aantal kledingwinkels van een soort. Maar ook [[Rome]] en Florence zijn serieuze modecentra en scheppen de bakermat van enkele van de oudste mode- en juwelenhuizen in Italië. Wanneer je in Rome bent, zal de chique en prachtige ''Via dei Condotti'', die leidt naar de Spaanse Trappen, uw primaire referentiepunt voor winkelen zijn, met boetieks, maar aangrenzende straten zoals de ''Via dei Babuino'', de ''Via Borgognona'', de ''Via Frattina'', de ''Via del Corso'' en de ''Piazza di Spagna''. In [[Florence]] is de ''Via de 'Tornabuoni'' de belangrijkste winkelstraat, en daar vind je tal van designermerken. In beide steden kun je echter een overvloed aan chique boetieks vinden, van ontwerp of niet, verspreid over het centrum.

* '''Sieraden- en accessoirezaken''' - deze zijn in overvloed in Italië te vinden. Er zijn veel sieraden en accessoire-winkels die afkomstig zijn uit Italië. Vicenza en Valenza worden beschouwd als de juwelenhoofdsteden van het land, die ook beroemd zijn vanwege hun zilverwerk- en goudwarenwinkels. In heel Italië, met name Milaan, Rome, Napels, Florence en Venetië, maar ook in verschillende andere steden, vind je honderden verschillende sieraden- of zilverwarenboetieks. Afgezien van de beroemde, zijn er enkele geweldige eigenzinnige en funky juwelierszaken verspreid over het land.

* '''Design en meubels''' -  is iets waar Italië trots en terecht beroemd om is. Meubelshops van uitstekende kwaliteit zijn overal te vinden, maar de echte plek om de beste deals te kopen is Milaan. Milaan bevat een van de beste designkamers en emporia ter wereld. Voor de nieuwste designuitvindingen, bezoek de ''Fiera di Milano in Rho'', waar de nieuwste snufjes worden tentoongesteld. Veel Italiaanse steden hebben grote antiekmeubileirwinkels. Je kunt dus kiezen uit hypermodern, avantgardistisch meubilair of antiek uit de oude wereld om in dit land te kopen, die gemiddeld van goede kwaliteit zijn.

* '''Glaswerk''' -  Glas is iets dat [[Venetië]] uniek maakt, maar dat zich verspreidt over het hele land. In Venetië is beroemd het eiland [[Murano]]. Hier kun je prachtige bekers, kristallen kroonluchters, kandelaars en decoraties kopen die gemaakt zijn van verbluffend, meerkleurig geblazen glas, dat ontworpen kan worden in moderne, funky arrangementen of in de klassieke oude stijl.

* '''Boeken''' - zijn te vinden in boekwinkels in elke kleine, middelgrote of grote stad. De belangrijkste boek en uitgeverijen/winkels in Italië zijn ''Mondadori, Feltrinelli, Hoepli'' of ''Rizzoli''. De meeste grote boekhandels zijn te vinden in Milaan en Turijn die de hoofdsteden zijn van de uitgeverswereld van Italië (Turijn werd in 2006 World Book Capital), maar steden als Rome en nog veel meer hebben veel boekwinkels. 99% van de verkochte boeken zijn in het Italiaans.
 
* '''Kunst''' - kunstwinkels zijn overal te vinden in Italië, met name de meest artistieke steden Florence, Rome en Venetië. In Florence is de ''Oltrarno'' de beste plaats om kunst te kopen, waar talloze ateliers replica's van beroemde schilderijen of soortgelijke dingen verkopen. Meestal, afhankelijk van in welke stad je ook bent, krijg je replica's van opmerkelijke kunstwerken die je daar aantreft, maar ook kun je in verschillende steden zeldzame kunstwinkels, beeldhouwwinkels of funky, modern/oude winkels vinden.

Openingstijden kunnen nogal verschillend zijn, afhankelijk van waar je bent, in regelmaat van 08:30-12:30 en 16:00-20:00 uur.

Op 15 augustus (Ferragosto) zijn de meeste winkels gesloten.
 

==Eten en drinken==
Italië staat bekend om zijn wereldberoemde [[w:it:Cucina italiana|keuken]]. Pizza en pasta zijn de grote bekende specialiteiten, maar zeker niet de enige die de smaakpapillen in vervoering kunnen brengen.

Een paar voorbeelden van typische Italiaanse specialiteiten:
* '''IJs''' - (gelato, of meervoud gelati). Overal in Italië verkrijgbaar in de meest spannende en exotische smaken. Verplichte kost tijdens de reis.
* '''Koffie''' - in geen enkel land ter wereld wordt de koffie zo serieus genomen als hier. Espresso, caffé macchiato, cappuccino, caffé latte etc, etc, etc. Ga op onderzoek uit en ontdek je favoriete koffie. Maar let op: na het middaguur (volgens sommige Italianen, die streng in de leer zijn, al na 10 uur 's ochtends) is het ''not done'' om nog cappuccino te drinken: dat hoort bij het ontbijt.
* '''Toetjes''' - (dolci): tiramisu, panna cotta, verschillende ijssoorten. De lijst is te lang om op te noemen, maar ook als je niet echt een toetjesmens bent, is het de moeite waard om er een paar te proberen.
* '''Wijn''' - (vino): Italië is een echt wijnland (grootst producerende land ter wereld). Van het noorden bij [[Aosta]] tot aan het zuidelijk gelegen [[Sicilië]] worden druiven verbouwd. Het resultaat mag er zijn en de prijzen per fles zijn in de meeste restaurants meer dan redelijk. Dikwijls vind je op de wijnlijst alleen de prijzen per fles, maar er is altijd een huiswijn die je per glas (calice) of per kruik kan nemen (wit/rood/rosé), en dikwijls nog enkele andere wijnen per glas.
* '''Pizza''' - Het woord pizza komt van het Latijnse woord 'pitta' wat geplet betekent. Denk eraan een pizza niet te verwarren met een 'focaccia'.

Bekende streekgerechten in Italië:
* '''Veneto-Venezia-Giulia''' - Polenta, Baccala alla Veneziana
* '''Lombardia''' - Risotto alla Milanese, Cotoletta alla Milanese, Panettone, Cassoeula
* '''Emilia-Romagna''' - Prosciutto di Parma, Tortellini in brodo
* '''Liguria''' - Tortelloni alla Pesto
* '''Toscana''' - Bistecca alla Fiorentina, Panzanella en Crostini
* '''Lazio''' - Spaghetti alla Carbonara
* '''Umbria''' - Strangozzi al Ragú, Porchetta
* '''Abruzzi''' - Bruschetta, Scrippelle, Spaghetti all'Amatriciana
* '''Marche''' - Frittata con la mentuccia, Bruschetta, Vincisgrassi, Fettuccine all Zaffarano 
* '''Piëmonte''' - Risotto all'Tartufo, Panna Cotta
* '''Campania''' - Pizza alla Napolitana, Spaghetti alla vongole
* '''Puglia''' - Panzerotti, Focaccia
* '''Calabria-Basilicata-Molise''' - 'nduja calabrese, Morzeddhu
* '''Sardegna''' - Gamberi alla Vernaccia di Oristano
* '''Sicilia''' - Arancini, Pesce Spada, Cassata Siciliana

&lt;gallery&gt;
Pizza Rucola.JPG|Pizza
Spaghetti al Pomodoro.JPG|Spaghetti al Pomodoro
Polenta con carne.JPG|Polenta (Maïskoek)
Lasagna.jpg|Lasagna
Rifugio Alpino Boffalora (4).JPG|Formaggi misti (Kaas)
Mozzarella cheese.jpg|Mozzarella (Buffelkaas)
Risotto giallo (6954045202).jpg|Risotto alla Milanese (Rijst op zijn Milanees)
Prosciutto di Parma.jpg|Prosciutto di Parma (Parmaham)
Salame friulano 01.jpg|Salami
Panettone - Nicolettone 2017 - IMG 7085 (31752542285).jpg|Panettone (Koek met gedroogd fruit en krenten/rozijnen, speciaal met de feestdagen)
File:Gubana 03.JPG|Gubana (typisch zoet van Friuli)
Tiramisu Fanes.jpg|Tiramisu (nagerecht met mascarpone-kaas, lange vingers en chocolade
Espadon grillé.JPG|Pesce spada (Zwaardvis)
Fried calamari.jpg|Calamari (pijlinktvis)
Bistecca alla fiorentina-01.jpg|Bistecca alla Fiorentina (T-bone biefstuk op zijn Florentijns)
Arancini 002.jpg|Arancini (gevulde &quot;warme&quot; sinaasappels)
Caprese-1.jpg|Insalata caprese (Salade op de manier van Capri) 
4 lattes.png|Cappuccino
Gelato.jpg|Gelato (Ijs)
Panforte (detail).jpg|Panforte
&lt;/gallery&gt;

===Eetgelegenheden===
De meest voorkomende zijn:

* '''Rosticceria''' - (Rotisserie) hier kun je meestal kant- en klare (geroosterde) gerechten afhalen, de prijs bepaalt uiteindelijk het gewicht;
* '''Pizzeria''' - (Pizzeria) buiten pizza kun je ook diverse pastagerechten bestellen;
* '''Osteria''' - lokaal voor wijn en kleine gerechten;
* '''Trattoria''' - (traiter) eenvoudige doch meestal regionale gerechten;
* '''Ristorante''' - (Restaurant) luxere lokaal voor regionale-, nationale- en internationale gerechten aan tafel geserveerd.
* '''Tavola Calda''' (Lett.: warme tafel) en bij de wat grotere caffé's.

In [[Italië]] in het algemeen betaal je altijd voor het brood (''pane'') en laken en servet (''coperto'') en bediening (''servizio''), deze staan apart vermeld op je rekening.

Indien je in een restaurant gaat eten dan wordt van je verwacht dat je ten minste een voorgerecht (''antipasti'') en een hoofdgerecht (''secondo'') besteld. Een dessert (''dolce'' of ''formaggio'') is zeer gebruikelijk. je sluit je diner (''cena'') af met een kopje koffie (''caffè'') en dat mag best een ''cappuccino'' zijn als je een ''espresso'' te straf vindt.
Mocht je een compleet diner te overdadig vinden, ga dan naar een kleine bar waar de kans groot is dat je er een stuk pizza, een portie olijven of zoete en zoute hapjes kunt bestellen.

De meeste gerechten worden geserveerd zonder groenten. Als je die er graag bij hebt, bieden de meeste restaurants op het menu ook bijgerechten aan (contorno), zoals tomaten, spinazie, of gebakken aardappelen.

* '''Antipasto''' - (voorgerecht) bestaat ook wel uit een buffet waar je jezelf bedient;
* '''Primo piatto''' - bestaat meestal uit een pastagerecht of risotto of brodo (soep);
* '''Secondo piatto''' - (hoofdmaaltijd) vlees- of visgerecht 
* '''Contorni''' - groenten- en/of salade en aardappelen, deze dienen apart erbij te worden besteld;
* '''Dolce''' - (nagerecht) dat meestal bestaat uit zoetigheid of fruit (frutta della stagione) en kaas;
* '''Caffé''' - ter afsluiting een kopje espresso.

==Uitgaan==
Het uitgaan in Italië is doorgaans anders dan wij in Nederland en België gewend zijn. Door het gunstige klimaat speelt het leven zich immers af op straat en niet zozeer binnen. De traditionele Italiaan verkiest een wijntje op het terras of een biertje op het plein vaak boven de dampende club of de disco. Dit betekent niet dat er geen clubs of disco's zijn, integendeel. Uitgaansgelegenheden als de buurt ''Testaccio'' in Rome zijn mateloos populair bij de jeugd! Ook rondom het ''Garda-meer'' zijn er legio uitgaansgelegenheden te vinden. Wel zijn de clubs (en het drinken) vaak erg duur in vergelijking tot Nederland of België. Schrik niet van prijzen vanaf €10,00 voor een biertje.

===Festiviteiten===
* [https://www.ilpalio.org/ '''Palio di Siena'''] - historisch paardenrennen aan de Piazza del Campo in Siena;
* [http://www.calciostoricofiorentino.it/ '''Calcio Fiorentino'''] - historisch rugby-voetbal op de Piazza Santa Croce in Florence in juni;
* [http://www.regatastoricavenezia.it/ '''Regata Storico di Venezia'''] - historisch roei-regata op het Canal Grande in Venetië, gehouden jaarlijks in september;
* [http://www.carnevale.venezia.it/ '''Carnavale di Venezia'''] - traditioneel wordt er ieder jaar een masker vervaardigd met het Venetiaans carnaval (16 Febr.-5 Mrt. 2019);
* [http://www.sagradelmandorlo.it/ '''Sagra del Mandorlo in fiore'''] - Jaarlijks Internationaal [http://sagradelmandorloinfiore.com/il-programma/ Folklore] en andere festiviteiten rond de Valle dei Templi, Teatro Pirandello, Piazza Marconi, Viale della Vittoria in februari-maart in Agrigento

&lt;gallery&gt;
Il Palio di Siena luglio 2008 4.jpg| Palio di Siena
Calcio Storico Corteo.jpg|Calcio Fiorentino-Florence
Venezia - Regata Storica - Corteo 08.jpg|Regata di Venezia
Venice Carnival - Masked Lovers (2010).jpg|Carnavale di Venezia
43. TKB - Antiche Tradizioni Popolari z Agrigento 16.JPG|Sagra del Mandorla in fiore-Agrigento
&lt;/gallery&gt;

==Overnachten==
Italië biedt verschillende vormen van verblijf. Denk aan zeer luxe hotels tot eenvoudige campings. Een aantal verblijfsvormen is typisch Italiaans, denk hier aan agriturismo (vakantie bij de boer) of een albergo diffuso.

* '''Bed &amp; Breakfast'''
* '''Pensione''' (Pension)
* '''Locanda'''
* '''Affitta camere''' (kamerverhuur)
* '''Appartimenti''' (Appartementen)
* '''Albergo''' (Hotel)


===Agriturismo===
Vooralsnog zou je kunnen denken dat dit gewoon 'boerderijvakantie' zou betekenen, maar zo simpel ligt het niet. Bij het doorspitten van alle agriturismowebsites, kom je als consument heel wat onduidelijkheden tegen.

De termen 'agriturismo', 'villa', 'ecoturismo' en 'turismo rurale' staan in de Italiaanse wetgeving niet erg goed of helemaal niet omschreven, met het gevolg dat je niet altijd weet waar je precies terechtkomt. Met agriturismo werd oorspronkelijk een werkende boerderij bedoeld die daarnaast als vakantieverblijf dienstdoet. In principe is het een bed and breakfast met de mogelijkheid mee te eten met de boerenfamilie. [http://www.dolcevia.com/nl/italie-reizen/94-vakantiehuizen/79-wat-is-agriturismo] - Lees hier meer over de term agriturismo.
* '''Agriturismo''' [http://www.dolcevia.com/nl/italie-reizen/] - Ongeveer 250 agriturismo-adressen ingedeeld per regio over het hele land.
* [http://www.palazzogiovanni.it '''Palazzo Giovanni''']
* Overzicht agriturismo in Italiä. [http://www.agriturismoinn.com]

===Albergo diffuso===
Deels een huis en deels een hotel, dat zijn 'alberghi diffusi' een nieuw soort verblijfsaccommodatie, in het bijzonder geschikt voor de vakantieganger die niet gewoon willen overnachten in een hotel. 
In principe hebben we het hier over hele kleine dorpjes die al lang zouden zijn vergeten en tot ruïnes zouden zijn vervallen, ware het niet dat ondernemers die de mogelijkheid zagen om complete dorpen op te kopen en de woningen en andere gebouwen stuk voor stuk te renoveren op deze manier het dorp een nieuwe functie konden geven als hotel.

Je komt in zo'n dorp uiteraard allerlei gebouwen tegen. De term &quot;diffuso&quot; wil zeggen dat je hier een structuur tegenkomt die horizontaal is en niet verticaal zoals een traditioneel hotel. '''[http://www.dolcevia.com/nl/italie-magazine/travel/906-spookstadjes-nieuw-leven-als-luxe-hotels- Meer informatie over deze verblijfsvorm. ]'''

*'''[http://sextantio.it Sextantio - Abruzzen]''' 
*'''[http://www.vecchiamottola.com Vecchia Mottola]''' 
*'''[http://www.borghidibasilicata.eu Borgi di Basilicata]'''  
*'''[http://www.borgodeicorsi.it Borgi dei Corsi]''' 
*'''[http://www.casaoliva.it Casa Oliva]''' 
*'''[http://www.muntaecara.it Muntaecara]'''

==Leren==

===Italiaans===

De Italiaanse taal kan men het best leren in Toscane, hier wordt weliswaar een dialect gesproken, doch dit komt nauw overeen met het Italiaans. ''Florence'', ''Siena'' maar vooral [[Lucca]] dienen zich aan als uitgangspunt om [[Italiaans]] in optima forma te leren kennen en spreken.
* [http://www.societadantealighieri.org/it/courses Instituto Dante Alighieri]

===Kunst &amp; Design===
[[Bestand:Patella (lampada).jpg|miniatuur|Patella (lampada)]]
'''Kunst''', ''kunst'' en nog eens ''kunst'', er is maar een plaats in heel Italië waar men kunst kan gaan studeren en dit is in [[Florence]], n.l. [http://www.accademia.firenze.it/en/ Accademia di Belle Arti di Firenze].

Voor '''design''' is Milaan het middelpunt:

[http://www.istitutomarangoni.com/en/about-us/design-school/ Istituto Marangoni]

===Gelato===
IJs maken, je kunt het leren o.a. in Perugia
[http://www.scuolaitalianagelateria.it/ Scuola italiana gelateria]

===Universiteit===

Voor buitenlanders is er in [[Perugia]] en [[Siena]] (Italiaanse taal) een universiteit, [https://www.unistrapg.it/ Universitá per stranieri di Perugia] en [http://www.unistrasi.it/ Siena].

==Werken==

==Veiligheid==

Als vrouw alleen reizen door Italië is volkomen veilig. Wel is het zo dat hoe zuidelijker je reist, hoe meer aandacht de vrouw van de gemiddelde Italiaan krijgt. Wanneer je dit vervelend vindt, probeer dan oogcontact te vermijden, of de versierders gewoon te negeren.

[[Liften]] langs de openbare autowegen is voor de Italianen geen normale zaak. Dit wordt dus sterk afgeraden. Alleen wanneer je 'amici' maakt, levert dit in de meeste gevallen geen problemen op en kun je gewoon veilig reizen.

In de grote steden als [[Rome]] en [[Napels (stad)|Napels]] moet je erg oppassen voor je kostbaarheden. Draag daarom niet meer op zak dan nodig is. Neem een goede tas mee met ritssluitingen aan de binnenkant en let op passerende scooters. In Napels worden oorbellen zelfs uit oren gestolen.

Wat de maffia betreft valt het allemaal erg mee. Alleen in [[Calabrië]] en op het eiland [[Sicilië]] zijn ze behoorlijk aanwezig.

===Praktische tips===
[[Bestand:L plug.jpg|miniatuur|L plug]]

In Italië wordt de normale Europese spanning van 230V/50Hz gebruikt. De gebruikelijke stekker is van het type L, met drie pinnen naast elkaar, waarvan er twee versies zijn. In de &quot;kleinere&quot; ervan past ook de Euro-platte stekker.

In nieuwere gebouwen zijn meestal gecombineerde contactdozen, die zowel varianten als Euro-flatplug bevatten. Schuko-pluggen passen niet in Type-L-aansluitingen.

Vooral in het noorden vind je enkele, maar niet overal, aansluitingen voor de Schuko-stekker. Schuko-adapters zijn in de meeste gebieden eenvoudig en goedkoop verkrijgbaar in de supermarkt; anders in de elektrische handel.

==Gezondheid==
[[Bestand:Careggi Hospital entry.jpg|miniatuur|Careggi ziekenhuis-Florence]]
==Respect==

==Contact==
* {{listing
| name=Carabinieri | alt= | url=http://www.carabinieri.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=112 | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Politie | alt= | url=https://www.poliziadistato.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=113 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Brandweer | alt= | url=http://www.vigilfuoco.it/aspx/home.aspx | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=115 | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Noodhulp | alt= | url= | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=118 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Wegenwacht  | alt=ACI | url=http://www.aci.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=803116 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Poste Italiane | alt= | url=https://www.poste.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=803160 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Ambassade Koninkrijk der Nederlanden | alt= | url=http://italie.nlambassade.org/ | email=rom-ca@minbuza.nl
| address=Via Michele Mercati 6, 00197 Rome | lat= | long= | directions=Villa Borghese/Metro: Flaminio
| phone=+39 06 32286001 | tollfree= | fax= 
| hours=Openingstijden consulaire afdeling Maandag, dinsdag, woensdag en vrijdag van 09.00-12.00 uur. Donderdag van 10.00-12.00 uur en 's middags van 14.00-16.00 uur | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Belgische Ambassade | alt= | url=http://italy.diplomatie.belgium.be/nl | email=Rome@diplobel.fed.be 
| address=Via Giuseppe de Notaris 6, 00197 Rome  |lat=  |long=  | directions=Don Minzoni, Bus Lijn 982 
| phone=+39 06 3609511  | fax=  
| hours=Openingstijden van Maandag tot Vrijdag 08:30-12:30 en 14:00-15:00 uur | price= 
| content=
}}
* [http://www.italia.it/en/home.html Italiaans Verkeersbureau (meerdere talen)]
* [http://www.enit.it/en/ Italiaans bureau voor toerisme (meerdere talen)]

===Telefoon===
Als je van buiten Italië naar vaste nummers in Italië wilt bellen, moet je na het landnummer ook de &quot;0&quot; van het netnummer kiezen.
Vanuit Nederland naar Italië is het landnummer '''039''' en vanuit Italië naar Nederland kies '''031'''.

===Internet===
Als je van een internetcafé gebruik wilt maken, moet je je eerst legitimeren, dus ''legitimatiebewijs meebrengen!''


{{Brui}}

{{Navigatie Landen van Europa}}
{{Navigatie Regio's van Italië}}
{{Navigatie Provincies van Italië}}
{{IsIn|Italiaans Schiereiland}}</text>
      <sha1>9z6qhoirpa95xswimq6kc1h0nkbesj5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>160993</id>
      <parentid>160992</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T07:47:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hein56didden</username>
        <id>4275</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Diretto, Espresso &amp; Interregionali treinen (D, E en IR) */</comment>
      <origin>160993</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="79280" sha1="4fma517ne3tdzxd6jihhpurijwmf5x4" xml:space="preserve">{{pagebanner}}
{{reisadvies
| ernst=&quot;0&quot;
| info=
| nl-advies=italie
| be-advies=italie
| vs-advies=Italy
}}
{{quickbar
| image=[[Bestand:Tavares.Forum.Romanum.redux.jpg|noframe|250px]]
| flag=[[Bestand:Flag of Italy.svg|90px|Vlag van Italië]]
| location=[[Bestand:LocationItaly.png]]
| capital=[[Rome]]
| government=Republiek
| currency=euro &amp;euro; (EUR)
| area=301.230 km²
| population=60.507.590 (2017)
| language=Italiaans (officieel)
| religion=Voornamelijk Rooms-Katholiek (officiëel) met volwassen protestante, joodse en een groeiende moslimgemeenschap
| callingcode=+39
| tld=.it
| timezone=UTC +1
| electricity=230V/50Hz (Europese of Italiaanse stekker)
}}

'''Italië''' is een Europees land, in de vorm van een laars, in het centrum van de Middellandse Zee.

==Info==
Italië grenst over land aan [[Slovenië]], [[Oostenrijk]], [[Zwitserland]] en [[Frankrijk]] en aan zee, de Middellandse Zee, de Tyrreense Zee en de Adriatische Zee. Italië is bekend om zijn keuken, mode, sportwagens, mooie kusten, het voormalige Romeinse Rijk en zeer waardevolle kunststeden.

Twee onafhankelijke ministaten worden door Italië omsloten: [[San Marino]] en [[Vaticaanstad]]. Deze zijn geen deel van de Europese Unie.

===Geschiedenis===
&lt;!-- Alsjeblieft, niet meer dan twee alinea's --&gt;
Italië staat vooral bekend om zijn Romeinse geschiedenis. Op zijn hoogtepunt had het Romeinse Rijk een oppervlakte van zo'n zes miljoen vierkante kilometer en woonden er zo'n 120 miljoen mensen.

Italië werd pas in 1861 een nationale staat. Het tijdperk van de democratie kwam ten einde na de oprichting van het fascisme onder Benito Mussolini in 1920. Na de Tweede Wereldoorlog in 1946 ontstond een republikeinse regeringsvorm die de monarchie had vervangen. Italië was een van de oprichters van de NAVO en de Europese Gemeenschap. Het was een van de pioniers van de Europese eenwording en nam deel aan de monetaire unie in 1999.

===Cultuur===
In Italië zijn er door de eeuwen heen talloze bevolkingsgroepen en culturen die hebben bijgedragen aan het verrijken van het uitzonderlijke artistieke erfgoed van de ''Belpaese''.

* '''Prehistorie''' - De geschiedenis van Italië is een van de rijkste en oudste ter wereld: de bevindingen in Puglia bevestigen de aanwezigheid van mensen al 1,5 miljoen jaar geleden. Vanaf de IVe eeuw voor Christus was het Ötzi, de ''mummie van de Similaun'' aan de voet van de gelijknamige gletsjer in Zuid-Tirol en vandaag bewaard met duizend voorzorgsmaatregelen in Bolzano. Het Neolithicum dateert de meeste rotstekeningen van ''Val Camonica'' die de UNESCO in 1979 heeft uitgeroepen tot het eerste erfgoed van de Italiaanse mensheid. Ten slotte zijn de Sardische ''nuraghi'' recenter: een type conische afgeknotte stenen constructie, uniek in zijn soort en representatief voor de Nuraghische beschaving.

* '''Etruskische tijd''' - De Etrusken waren een volk van het oude Italië, gevestigd in een gebied genaamd Etruria, dat ongeveer overeenkomt met [[Toscane]], met [[Umbrië]] tot aan de rivier de Tiber en Noord-[[Lazio]]. De Etruskische beschaving had een diepgaande invloed op de Romeinse beschaving en vermengde zich daarmee aan het einde van de eerste eeuw voor Christus. Van deze populatie zijn er meestal necropolissen zoals die van ''Populonia'' en ''Cerveteri'', waar sculpturen van opmerkelijke waarde zijn gevonden, zoals de Sarcofaag van de echtgenoten, bewaard in het ''Louvre'' in [[Parijs]] en muurschilderingen waarvan sommige zeer goed bewaard zijn gebleven als het graf van de luipaarden in ''Tarquinia''. Als je een beperkte tijd hebt, kun je nog steeds overwegen om het Etruskische museum van de ''Villa Giulia'' in [[Rome]] te bezoeken.

* '''Romeinse oudheden''' - Van Aosta tot ''Pompeï'' en ''Herculaneum'', van ''Aquileia'' tot Lecce, Italië staat vol met getuigenissen van dit glorieuze verleden. Naast natuurlijk het ''Colosseum'', het ''Forum Romanum'' en andere bezienswaardigheden van [[Rome]] en die van de hierboven genoemde steden, zeker verdiend te noemen de ''Arena'' van [[Verona (stad)|Verona]], de villa's van het ''Santa Giulia Museum'' in Brescia en het ''Romeinse theater'' van [[Taormina]].

* '''Griekse Tijd''' - Vanaf de 8e eeuw voor Christus koloniseerden de Grieken een deel van Zuid-Italië en [[Sicilië]]. Tegenwoordig zijn er veel tempels en theaters van deze overheersing zoals die van de ''Vallei van de Tempels'' in [[Agrigento]], [[Segesta]] en [[Archeologisch park Selinunte]] op Sicilië en het ''archeologische park van Paestum'' in Campania.

* '''Christelijk Italië''' -  Verspreid over het schiereiland zijn er tal van christelijke architecturen uit verschillende periodes en architectonische stijlen uit de Romaanse stijl (700-1200) van de ''Basiliek van Sint Ambrosius'' van [[Milaan]], bij de gotische ''basiliek van de heilige Franciscus van Assisië'' en de ''kathedraal van Orvieto'' naar de Renaissance (1400-1600) met de ''koepel van Brunelleschi'' in [[Florence]] en de Barok (1600-1830) met de ''basiliek van Santa Croce'' in Lecce. Elke plaats heeft echter zijn eigen kerk en een klokkentoren en, vooral de meer historische, zijn rijk aan fresco's en kunstwerken. Enkele voorbeelden zijn de ''Cappella Contarelli'' met de ''schilderijen van Caravaggio'' in [[Rome]] en de ''kerk van Santa Maria bij San Satiro'' in [[Milaan]] met het illusoire perspectief van de absis ontworpen door Bramante. In de landelijke gebieden zijn er ook kloosters met fresco's zoals de ''abdij van Monte Cassino''.

* '''Byzantijnse steden''' - Het Byzantijnse Rijk, ook wel bekend als de Oost-Romeinse Rijk, controleerde het Noord-Italië tot de nederlaag, vond plaats in de handen van de Lombarden in klassiek voorbeeld van de Byzantijnse kunst is, uit het jaar 751. [[Venetië]] met de ''Basiliek van San Marco'', maar even belangrijk zijn de gouden mozaïeken van de kerken van [[Ravenna (stad)|Ravenna]].

* '''Renaissance''' - ''Rafaello, Michelangelo, Leonardo da Vinci, Botticelli, Brunelleschi'' ...: er zijn veel Italiaanse kunstenaars die tijdens de renaissance-periode steden en dorpen, kerken en musea verfraaiden. De 'wieg' van deze artistiek-culturele beweging is Toscane. De reis kan beginnen vanaf ''Piazzale Michelangelo'' in [[Florence]] op het panoramische uitzicht over de stad te blijven lopen door het centrum van de stad te bewonderen, die over de ''Ponte Vecchio'', een bezoek aan de ''Galleria degli Uffizi'', de ''Piazza della Signoria'' en de eerder genoemde kathedraal van ''Santa Maria del Fiore''. ''Urbino'' is ook een symbool van de Renaissance. Wanneer het Hof van Federico da Montefeltro tal van kunstenaars, zoals verwelkomd werden, ''Piero della Francesca'', wiens bekendste werk ''Pala Montefeltro'' een dubbelportret van de hertogen van Urbino, maar ze zijn respectievelijk in Brera (Milaan) en de ''Uffizi''. In de stad van de markiezen blijft het statige Palazzo Ducale vandaag in de Nationale Gallerij van de Marken die huizen, onder andere, het beroemde schilderij &quot;Ideale Stad&quot; van onbekende oorsprong. Het is zeker onmogelijk om alle Renaissance-attracties te noemen, maar de fresco's van Andrea Mantegna en Giulio Romano in ''Mantova'' verdienen vermelding, en het Palazzo dei Diamanti in ''Ferrara'' en de Palladiaanse villa's van ''Veneto''.

&lt;gallery&gt;
Nuraghe Su Nuraxi - Barumini - Sardinia - Italy - 07.jpg|Nuraghe-Sardinië (Prehistorie)
Tarquinia Tomb of the Leopards.jpg|Tarquinia-Lazio (Etruskische tijd)
Aquileia basilica.jpg|Basiliek van Aquileia-Friuli (Romeinse tijd)
Tempel van Hera-Selinunte.JPG|Tempel van Hera-Selinunte (Griekse tijd) 
Santa croce lecce.jpg|Santa Croce-Lecce (Christelijke tijd)
Venice - St. Marc's Basilica 02.jpg|Basilica di San Marco-Venetië (Byzantijnse tijd)
File- Facade of the cathedral is Florence.jpg|Kathedraal Santa Maria del Fiore in Florence (Renaissance)
&lt;/gallery&gt;

===Feestdagen===
* 1 januari - ''Capodanno'' (Nieuwjaarsdag);
* 6 januari - ''Epifania'' (Driekoningen);
* maart/april - ''Pasqua'' (Pasen);
* 25 april - ''Festa della Liberazione'' (Verjaardag der bevrijding);
* 1 mei - ''Festa del Lavoro'' (Dag der arbeid);
* 2 juni - ''Festa dell'Repubblica'' (Feest der Republiek);
* 15 augustus - ''Ferragosta'' (Feest ter H.Maria ten Hemelopneming);
* 1 november - ''Ognissanti'' (Allerheiligen);
* 8 december - ''Immacolata Concezione'' (Feest van de Onbevlekte Ontvangenis);
* 25 december - ''Natale'' (Kerstmis);
* 26 december - ''Santo Stefano'' (Sint Stefanus).
31 december - ''San Silvestro'' (Oudejaarsavond) en de maandag na Pasen wordt ook gevierd - ''Pasquetta''.

Verder wordt er in iedere plaats de plaatselijke patroonheilige gevierd.

===Klimaat===
{{Klimaat| units = Metric
| janhigh = 11
| febhigh = 12,5
| marhigh = 15,6
| aprhigh = 19,2
| mayhigh = 23,3
| junhigh = 28,3
| julhigh = 31,2
| aughigh = 30,6
| sephigh = 27,1
| octhigh = 21,4
| novhigh = 16,2
| dechigh = 12,1
| janlow = 3,9
| feblow = 4,5
| marlow = 6,9
| aprlow = 9,9
| maylow = 13,4
| junlow = 17,2
| jullow = 19,9 
| auglow = 19,7
| seplow = 17,3
| octlow = 13
| novlow = 8,7
| declow = 5,3
| description=
}}
Het grootste deel van Italië heeft een ''mediterraan klimaat'' met warme zomers en zachte winters. In het noorden is het kouder dan in het zuiden. Het klimaat is daar enigszins vergelijkbaar met dat in België en Nederland, maar met koudere winters en warmere zomers. In de Alpen en de Apennijnen heerst een pool- of hooggebergteklimaat en valt er vaak sneeuw. Op Sicilië is het nog warmer en valt er minder neerslag.

Veel winden in Italië hebben een naam, zoals de tramontana, wat over de bergen betekent. Deze straffe, koude noordenwind is vooral voelbaar in de winter. Het is een droge wind, doordat al veel neerslag in het noorden is gevallen. De uit Griekenland afkomstige 'Greco'-wind lijkt erg op de tramontana, maar brengt meer wolken en dus meer neerslag mee.

===Economie===
De belangrijkste landbouwproducten zijn vruchten, suikerbieten, graan, tomaten, aardappels, sojabonen, olijven en olijfolie. Ook vee (vooral rundvee, varkens, schapen en geiten) is heel belangrijk. Bovendien wordt er veel wijn geproduceerd. Er is een kleine visindustrie, waarbij de Adriatische Zee een belangrijke rol vervult. Men vangt onder andere ansjovis, sardienen, tonijn, inktvis en schaaldieren.

De industrie is geconcentreerd in het noorden, in het bijzonder in de &quot;gouden driehoek&quot; van Milaan-Turijn-Genua. De economie van Italië heeft zich geleidelijk omgevormd, van voedsel en textiel naar techniek, staal en chemische producten. Belangrijkste producten zijn ijzer, staal en andere metaalproducten, geraffineerde aardolie, chemische producten, elektrische en niet-elektrische machines, motorvoertuigen, textiel en kleding, afgedrukte materialen en kunststoffen. Hoewel veel van de belangrijkste industrieën van Italië genationaliseerd zijn, is er de laatste jaren weer veel privatisering geweest. De rol van de Italiaanse overheid is echter nog altijd kenmerkend voor de economie.
 
Italië heeft een grote buitenlandse handel. De belangrijkste exportproducten zijn: textiel, kleding, metalen, machines, motorvoertuigen en chemische producten. De belangrijkste invoerproducten zijn machines, vervoerapparatuur, chemische producten, voedsel, voedingsmiddelen en mineralen (vooral aardolie).

Het toerisme is eveneens een belangrijke bron van inkomsten. De belangrijkste handelspartners zijn Duitsland, Frankrijk, de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk. De Italiaanse infrastructuur, vooral die in het zuiden, is in de naoorlogse jaren verbeterd.

==Regio's==
{{Regionlist|

regionmap=Italy regions.png |
regionmapsize=300px |
regionmaptext=Regio's van Italië |

region1name=[[Noordwest-Italië]] |
region1color=#71b37b |
region1items=[[Piëmont]], [[Ligurië]], [[Lombardije]] &amp; [[Valle d'Aosta]]|
region1description=Hier zijn de Italiaanse Rivièra en Cinque Terre, en wereldklassesteden als [[Turijn (stad)|Turijn]], [[Milaan]] en [[Genua (stad)|Genua]], die de bezoekers van de regio delen met prachtige landschappen, zoals het Comomeer en het Lago Maggiore (het grootste meer). |

region2name=[[Noordoost-Italië]] |
region2color=#8a84a3  |
region2items=[[Emilia-Romagna]], [[Friuli-Venezia Giulia]], [[Trentino-Zuid-Tirol]] &amp; [[Venetië]] |
region2description=Van de beroemde grachten van [[Venetië]] tot indrukwekkende bergen zoals de Dolomieten en de Italiaanse Alpen en de eersteklas skigebieden zoals [[Cortina d'Ampezzo]] en andere. |

region3name=[[Midden-Italië]] |
region3color=#d5dc76  |
region3items=[[Lazio]], [[Abruzzen]], [[Le Marche|Marken]], [[Toscane]] &amp; [[Umbrië]] |
region3description=Ademt geschiedenis en kunst. [[Rome]] telt de resterende wonderen van het Romeinse Rijk en een aantal van 's werelds meest bekende monumenten. [[Florence]], bakermat van de Renaissance, is de topattractie van Toscane, terwijl nabijgelegen steden als [[Siena]], [[Pisa]] en [[Lucca]] veel te bieden hebben aan wie op zoek is naar het land van de rijke historie en het cultureel erfgoed. |

region4name=[[Zuid-Italië]]  |
region4color=#d09440  |
region4items=[[Apulië]], [[Basilicata]], [[Calabrië]], [[Campanië]] &amp; [[Molise (regio)|
Molise]] |
region4description=Bruisend [[Napels (stad)|Napels]], de spectaculaire ruïnes van Pompeï en Herculaneum, de romantische Amalfi-kust, het relaxte Puglia en de prachtige stranden van Calabrië, maar ook het opkomende agro-toerisme, maken Italiës minder bezochte regio een geweldige plek om te verkennen. |

region5name=[[Sicilië]]  |
region5color=#d56d76  |
region5items= |
region5description=Het grootste eiland van de Middellandse Zee, met de vulkaan de Etna, beroemd om zijn archeologie (Valle dei Templi), zijn mooie stranden, kristalheldere water en enkele van de beste gerechten die de Italiaanse keuken te bieden heeft.  |

region6name=[[Sardinië]]  |
region6color=#b383b3  |
region6items= |
region6description=Groot en afgelegen eiland met schitterende baaien ongeveer 250 kilometer ten westen van de Italiaanse kust voor de wel of niet Italianen een waar vakantieparadijs.||
}}

==Steden==
&lt;!-- Alsjeblieft, nooit meer dan 9 steden per land --&gt;

* {{listing
| type=city
| name=[[Rome]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=41.89026 | long=12.49237 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Hoofdstad van Italië, vol restanten uit de Romeinse oudheid (Museo dell'Civilta Romana) het Museo Etrusca en met schatten van de katholieke kerk, het Musei di Vaticani en het &quot;Colosseum&quot;.
}} 
* {{listing
| type=city
| name=[[Bologna (stad)|Bologna]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=44.49432 | long=11.34678 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price= 
| content=Universiteitsstad met geschiedenis, cultuur, technologie en cuisine en zijn torens.
}} 
* {{listing
| type=city
| name=[[Florence]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.76802 | long=11.25315 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Bakermat van de Renaissance en nog steeds een en al museum, waaronder de ''Galleria degli Uffizi'' , ''Galleria dell' Accademia'' en de &quot;Ponte Vecchio&quot;.
}} 
* {{listing
| type=city
| name=[[Genua (stad)|Genua]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=44.4069 | long=8.9344 | directions=
| phone= | tollfre= | fax=
| hours= | price=
| content=Een belangrijke marittieme republiek in de middeleeuwen zijn paleizen en met het Aquario (Aquarium), het grootste van Europa.
}}
* {{listing
| type=city
| name=[[Milaan]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=45.46405 | long=9.19217 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price= 
| content=Moderne grote stad met pompeus 19e eeuws aandoend centrum, een van de mooiste kathedralen (&quot;Duomo&quot;) van Europa en uiteraard ''de'' modestraten van Italië, het Museo di Scienza en de Pinacoteca di Brera.
}}
* {{listing
| type=city
| name=[[Palermo (stad)|Palermo]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=38.11677 | long=13.34106 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=  
| content=Hoofdstad van [[Sicilië]] en qua inwonertal de 5e grootste stad van Italië, met bekende gebouwen en kerken uit de Noormandische- en Arabische tijd.
}}
* {{listing
| type=city
| name=[[Turijn (stad)|Turijn]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=45.06898 | long=7.69324 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=De meest barokke stad van Italië met zijn vele koninklijke paleizen en een grote verscheidenheid aan musea waaronder het Museo di Egizio, het Museo del Cinema en het Museo dell'Auto en de Mole Antonelliana.
}}  
* {{listing
| type=city
| name=[[Venetië]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=45.43427 | long=12.33852 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Romantische stad met zijn lagune's, het &quot;Canal Grande&quot; en zijn duizenden grachten. 
}} 
* {{listing
| type=city
| name=[[Verona (stad)|Verona]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=45.43877 | long=10.99354 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=De stad van Romeo en Julia, de &quot;Arena&quot; , romantisch.
}}

&lt;gallery&gt;
Bestand:Colosseum in Rome, Italy - April 2007.jpg|Colosseum in Rome
Bestand:2tours bologne 082005.jpg|De torens van Bologna
Bestand:Arno River and Ponte Vecchio, Florence.jpg|De Ponte Vecchio in Florence
Bestand:Genua - Piazza De Ferrari.jpg|Paleizen in Genua
Bestand:20110724 Milan Cathedral 5260.jpg|il Duomo, de kathedraal van Milaan
Bestand:Palermo-Zisa-bjs2007-02.jpg|Castello della Zisa uit de Arabische tijd in Palermo
Bestand:Dramatic Mole.jpg|Mole Antonelliana in Turijn
Bestand:Canal Grande Chiesa della Salute e Dogana dal ponte dell Accademia.jpg|Canal Grande in Venetië
Bestand:Verona arena 2009.JPG| Arena van Verona
&lt;/gallery&gt;

==Andere bestemmingen==
&lt;!-- Alsjeblieft, nooit meer dan 9 andere bestemmingen per land --&gt;

* {{listing
| name=Capri | alt= | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Capri_(eiland) | email=
| address= | lat=40.56094 | long=14.20574 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Eiland ten zuiden van [[Napels (stad)|Napels]], bekend om zijn blauwe grot (''Grotta Azzurra'')
}}
* {{listing
| name=Comomeer | alt=Lago di Como | url=https://it.wikivoyage.org/wiki/Lago_di_Como | email=
| address= | lat=45.8141 | long=9.0841 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Meer, iets ten noorden van Milaan met de plaatsen ''Como'' en ''Bellagio''
}}
* {{listing
| name=Dolomieten | alt= | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Dolomieten | email=
| address= | lat=46.53805 | long=12.13788 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Ski-paradijs bij uitstek, ''Cortina d'Ampezzo'', ''Val Gardena'' en ''Madonna di Campiglio''
}}
* {{listing
| name=[[Regionaal_park_De_Etna|Etna]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=37.75103 | long=14.99403 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=De grootste en meest actieve vulkaan van [[Europa]] ligt op Sicilië
}}
* {{listing
| name=Gardameer | alt=Lago di Garda | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Gardameer | email=
| address= | lat=45.4928 | long=10.6091 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Meer nabij [[Verona (stad)|Verona]], het schiereiland ''Sirmione'', zeer toeristisch gebied
}}
* {{listing
| name=Ischia | alt= | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Ischia_(eiland) | email=
| address= | lat=40.74265 | long=13.94004 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Eiland ten westen van Napels
}}
* {{listing
| name=Lago Maggiore | alt=letterlijk: het grootste meer | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Lago_Maggiore | email=
| address= | lat=45.89540 | long=8.52696 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Bekend van de ''Isola Bella'', ''Locarno'', ''Verbania'' en ''Stresa''
}}
* {{listing
| name=Pompeï | alt= | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Pompe%C3%AF | email=
| address= | lat=40.7520 | long=14.4917 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Bezoek de opgravingen, Herculaneum (Ercolano) en vergeet niet de &quot;Vesuvius&quot; te beklimmen
}}
* {{listing
| name=[[Toscane]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.31847 | long=11.33169 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Met zijn lieflijke heuvels, wijngaarden en charmante dorpjes en stadjes als [[Lucca]], [[Pisa]], ''San Gimignano'', [[Volterra]], [[Arezzo]] en [[Siena]]
}}

&lt;gallery&gt;
Bestand:Campania Capri from Monte Solaro.jpg|Capri
Bestand:LagoSanPrimo.jpg|Comomeer
Bestand:Marmolata.JPG|Dolomieten
Bestand:Rifugio Torre Filosofo e crateri centrale-Etna.JPG|Monte Etna
Bestand:Gardasee-1.jpg|Gardameer
Bestand:Spiaggia dei Maronti - Ischia.jpg|Ischia
Bestand:IsoleBorromee1.jpg|Lago Maggiore
Bestand:Pompei Forum.jpg|Pompeï, het Forum
Bestand:Radda in Chianti (SI) Italia - 6 Aprile 2015 - panoramio (2).jpg|Toscaans landschap
&lt;/gallery&gt;

==Arriveren==

===Paspoort en visum===
{{Schengen}}

===Per vliegtuig===
[[Bestand:ITA Airways (Rome) in 2022.05.jpg|miniatuur|Logo ITA Airways op een vliegtuig op het vliegveld van Rome]]
[[Bestand:Terminal Linate.jpg|miniatuur|Aeroporto Linate, dichtbij Milaan]]

{{Airport web}}

Lijst met vliegvelden in Nederland en België vanwaar je naar Italië kunt vliegen:

* [https://www.schiphol.nl/nl/ Amsterdam Schiphol Airport] ('''AMS''')
* [https://www.brusselsairport.be/nl Brussel Luchthaven Zaventum] ('''BRU''')
* [https://www.brussels-charleroi-airport.com/brussels-south-charleroi-airport/index.html Charleroi Airport] ('''CRL''')
* [https://www.eindhovenairport.nl/nl Eindhoven Airport Welschap] ('''EIN''')
* [https://www.maa.nl/ Maastricht Aachen Airport] ('''MST''')
* [https://www.rotterdamthehagueairport.nl/ Rotterdam/The Hague Airport] ('''RTM''')

Lijst van luchthavens die vanuit België en/of Nederland worden aangevlogen:

* '''Alghero''' - [http://www.aeroportodialghero.it/index_en.asp Alghero] ('''AHO''').
* [[Bergamo (stad)|Bergamo]] - [http://www.milanbergamoairport.it/it/ Orio al Serio] ('''BGY''');
* [[Bologna (stad)|Bologna]] - [http://www.bologna-airport.it/it/viaggiare.aspx?idC=61676&amp;LN=it-IT Guglielmo Marconi] ('''BLQ''');
* '''Cagliari''' - [http://www.cagliariairport.it/en/Cagliari-Elmas, Mario Mameli] ('''CAG''');
* [[Catania (stad)|Catania]] - [http://www.aeroporto.catania.it/ Fontanarossa], Vincenzo Bellini ('''CTA''');
* '''Comiso''' - [http://www.aeroportodicomiso.eu/it/Comiso-Aeroporto degli Iblei] ('''CIY''');
* [[Florence]] - [http://www.aeroporto.firenze.it/it/ Peretola], Amerigo Vespucci ('''FLR''');
* '''Lamezia Terme''' - [https://www.sacal.it/ Lamezia Terme/S.Eufemia] ('''SUF''');
* [[Milaan]] - [http://www.milanolinate-airport.com Linate] ('''LIN''') en [http://www.milanomalpensa-airport.com Malpensa] ('''MPA''');
* [[Napels (stad)|Napels]] - [http://www.aeroportodinapoli.it/ Capodichino] ('''NPA''');
* '''Olbia''' - [https://www.geasar.it/ Olbia-Costa Smeralda] ('''OLB''');
* [[Palermo (stad)|Palermo]] - [http://www.gesap.it/ Punta Raisi], Falcone e Borsellino ('''PMO''') ;
* [[Perugia]] - [http://www.airport.umbria.it/ita/ Perugia-S.Francesco d'Assisi] ('''PEG''');
* [[Pescara (stad)|Pescara]] - Aeroporto d'Abruzzo (PSR)
* [[Pisa]] - [http://www.pisa-airport.com/it/ Galileo Galilei] ('''PSA''');
* [[Rome]] - [http://www.adr.it/ciampino Ciampino] ('''CIA''') en [http://www.adr.it/fiumicino Fiumicino], Leonardo da Vinci ('''FCO''');
* [[Trapani]] - [http://www.airgest.it/Trapani-Birgi, Vincenzo Florio] ('''TPS''');
* '''Treviso''' - [http://www.trevisoairport.it/ Treviso-Sant'Angelo] ('''TSF''');
* [[Turijn (stad)|Turijn]] - Caselle, [http://www.aeroportoditorino.it/it Sandro Pertini] ('''TRN''');
* [[Venetië]] - [http://www.veniceairport.it/ Marco Polo] ('''VCE''');
* [[Verona (stad)|Verona]] - [https://www.aeroportoverona.it Villafranca-Valerio Catullo] ('''VRN''');

{{letop|Sommige vluchten vanuit [[België]] en [[Nederland]] naar je eindbestemming in Italië zijn seizoensgebonden, zie voor meer informatie naar de ''web-site'' of naar het desbetreffende artikel.}}

Luchtvaartmaatschappijen die vanuit België en/of Nederland op Italië vliegen:

* [https://www.brusselsairlines.com/ Brussels Airlines]
* [http://www.corendom.nl Corendom] (seizoensgebonden)
* [https://www.easyjet.com/nl Easyjet]
* [https://www.ita-airways.com/nl_nl/ ITA Airways]
* [http://www.klm.com KLM]
* [http://www.ryanair.com Ryanair]
* [http://www.transavia.com Transavia]

===Per trein===
[[Bestand:Roma Termini (24602087760).jpg|miniatuur|Stazione di Roma Termini]]
[[Bestand:Convalidazione Treno FS.jpg|miniatuur|Convalidazione Treno FS]]
{{letop|Alvorens met de treinreis te beginnen dien je je ticket af te stempelen , zgn. '''convalidare''', je vindt deze automaten in de stationshal en/of de perrons.}}
{{Trein}}

===Per auto===
[[Bestand:Brenner-Autobahn mit der Europabrücke bei Patsch.jpg|miniatuur|Brennerpas met de ''Europabrücke'']]

====Vanuit [[België]] en [[Nederland]]====
De Alpen zijn al eeuwenlang voor reizende mensen de grootste natuurlijke hindernis tussen Italië enerzijds en Frankrijk/Zwitserland en Oostenrijk anderzijds. Dankzij de tunnels en bergpassen is het nu niet moeilijk om Italië te bereiken. Toen men vroeger nog geen tunnels en asfaltwegen ter beschikking had was het aantal mogelijkheden zeer beperkt. Men had enkel de bergpassen en de kusten. De Brennerpas (1375&amp;nbsp;m) tussen [[Oostenrijk]] en Italië, is wegens zijn grote economische waarde eeuwenlang een twistappel van Italië en [[Oostenrijk]] geweest. De pas wordt nu gezamenlijk door deze twee landen beheerd. Je rijdt dus over een stukje geschiedenis! Jezelf voorbereiden op hoe je gaat rijden wordt aanbevolen: als je met een caravan rijdt, is het niet ideaal om een steile bergpas over te steken. Je moet je afvragen waar je wilt zijn in Italië: de Aosta-vallei? Toscane? [[Venetië]]?

*Via [[Oostenrijk]]
** '''Route langs Villach en Karinthië''': enkel interessant als je aan de grens met [[Slovenië]] moet zijn.
** '''Brennerpas''': je rijdt langs een van de hoogste bruggen ter wereld, die [https://www.openstreetmap.org/way/366858278#map=15/47.2021/11.4063 '''Europabrücke'''], 170&amp;nbsp;m hoog. De [https://nl.wikipedia.org/wiki/Brennerpas Brennerpas] is ideaal om het Gardameer te bereiken.
*Via [[Zwitserland]]
** '''[https://www.openstreetmap.org/?mlat=46.5934&amp;mlon=8.5649#map=13/46.5934/8.5649 San Gottardo-tunnel]''' (Duits: Sankt-Gotthard-Tunnel): de [https://www.openstreetmap.org/directions?engine=graphhopper_car&amp;route=46.6340%2C8.5948%3B46.5290%2C8.6086#map=12/46.5921/8.6239 Gotthardtunnel] is 17&amp;nbsp;km lang, van '''Gösschenen''' naar '''Airolo'''. Voor vele mensen is het een enge ervaring om zo lang onder de grond te rijden en het idee dat je te voet meer dan een uur nodig hebt om een tunneluiteinde te bereiken doet vele mensen kiezen voor een andere oplossing. Maar objectief gezien doe je er met de auto maar een kwartiertje over om er door te rijden. De maximumsnelheid is 80&amp;nbsp;km/uur. Sinds het zware ongeval in 2001 zijn er veel veiligheidsmaatregelen genomen in de tunnel. Deze route is ideaal om bijvoorbeeld [[Bologna (stad)|Bologna]] te bereiken.
** '''[http://www.visit-moesano.ch/inverno.html?S=2 San Bernardino-tunnel]''' - ''A 13'', deze tunnel loopt vanaf '''Hinterrhein''' naar [https://www.openstreetmap.org/way/6016541#map=13/46.4940/9.1805 '''San Bernardino'''] en is 6,6&amp;nbsp;km lang en is enkelbaans en is na de Gotthardtunnel de belangrijkste Alpenovergang van [[Zwitserland]].
** '''[https://www.simplon.ch/de/home/home Simplon-pas]''' - de [https://www.openstreetmap.org/way/170488516#map=12/46.2665/8.1041 Simplontunnel] loopt tussen '''Brig''' en het Italiaanse '''Iselle di Trasquera''', deze is 19,8&amp;nbsp;km lang;
** '''[http://www.letunnel.com/homepage.asp?l=1 Grote Sint Bernardtunnel]''' - de [https://www.openstreetmap.org/directions?engine=osrm_car&amp;route=45.9489%2C7.2088%3B45.8237%2C7.1822#map=12/45.8867/7.1772 Grote Sint Bernardtunnel] loopt tussen Valle dell'Aosta, '''Saint-Rhémy-en-Bosses''' en het Zwitserse kanton Wallis, '''Bourg Saint Pierre''', ''E 27'', de tunnel is 5,8&amp;nbsp;km lang en heeft 2 rijstroken;
** '''[http://www.tunnelmb.net/ Mont-Blanctunnel]''' - de [https://www.openstreetmap.org/directions?engine=graphhopper_car&amp;route=45.9247%2C6.8728%3B45.7874%2C6.9731#map=12/45.8558/6.9135 Montblanctunnel] loopt tussen '''Chamonix''' en het Italiaanse '''Courmayeur''', ''E 25'' en is 11,6&amp;nbsp;km lang, men heft hier tol (€ 43,50 (richting Italië), € 44,20 (richting Frankrijk), (voor personenauto's));
*Via [[Frankrijk]]
** '''[http://www.sftrf.fr/fr/index.aspx Fréjus-tunnel]''' - de [https://www.openstreetmap.org/directions?engine=graphhopper_car&amp;route=45.2015%2C6.6728%3B45.0783%2C6.7032#map=12/45.1382/6.6848 Fréjustunnel] loopt tussen het Franse '''Modane''' en het Italiaanse '''Bardonecchia''', ''A 43'', de tunnel is 12,9&amp;nbsp;km lang en men heft er tol;

===Per bus===
Met [https://nl.eurolines.eu/ Eurolines] en [https://www.flixbus.nl/ Flixbus] kun je vanuit diverse plaatsen voordelig van België en Nederland naar Italië reizen.

===Per boot===

Er vertrekken verschillende veerboten vanuit [[Griekenland]], [[Albanië]], [[Montenegro]] en [[Kroatië]]. De meesten komen aan in [[Venetië]], [[Ancona (stad)|Ancona]], [[Bari (stad)|Bari]] en [[Brindisi]].

Sommige veerdiensten verbinden regelmatig het eiland [[Corsica]] met [[Genua (stad)|Genua]], [[Livorno]], Civitavecchia, [[Napels (stad)|Napels]] en het noorden van [[Sardinië]] (Alghero en Porto Torres). [[Barcelona (stad)|Barcelona]] is verbonden met Civitavecchia en met Genua.

Ook zijn er veerdiensten die [[Sicilië]] en [[Napels (stad)|Napels]] met sommige Noord-Afrikaanse ([[Tunis]]) havens verbinden.
Er is ook een draagvleugelboot-service van Pozzallo aan de zuidoostkust van Sicilië naar [[Malta]]. 

Er is het hele jaar door een dienst tussen [[Triëst (stad)|Triëst]] en [[Albanië]] en zomerdiensten tussen Triëst en Piran ([[Slovenië]]) en Porec en Rovinj in het Kroatische Istrië. De verbinding tussen Triëst en Rovinj duurt minder dan 2 uur, wat sneller is dan de busdienst.

==Rondreizen==
{{mapframe|41.206|12.577|width=350|height=400|zoom=5}}

===Per vliegtuig===
[[Bestand:Fiumicino bird view.jpg|miniatuur|Rome: Aeroporto di Leonardo da Vinci (Fiumicino) FCO]]
Lijst van de belangrijkste [https://it.wikivoyage.org/wiki/Tematica:Aeroporti_italiani vliegvelden] in Italië:

* [[Rome]] - [http://www.adr.it/ciampino Ciampino] ('''CIA''') en [http://www.adr.it/fiumicino Fiumicino], Leonardo da Vinci ('''FCO''') HUB;
* [[Milaan]] - [http://www.milanolinate-airport.com Linate] ('''LIN''') en [http://www.milanomalpensa-airport.com Malpensa] ('''MPA''') HUB;
* '''Bergamo''' - [http://www.milanbergamoairport.it/it/ Orio al Serio] ('''BGY''')
* [[Turijn (stad)|Turijn]] - Caselle, [http://www.aeroportoditorino.it/it Sandro Pertini] ('''TRN''');
* [[Venetië]] - [http://www.veniceairport.it/ Marco Polo] ('''VCE''');
* [[Genua (stad)|Genua]] - [http://www.airport.genova.it/ Cristoforo Colombo] ('''GOA''');
* [[Palermo (stad)|Palermo]] - [http://www.gesap.it/ Punta Raisi], Falcone e Borsellino ('''PMO''') ;
* [[Catania (stad)|Catania]] - [http://www.aeroporto.catania.it/ Fontanarossa], Vincenzo Bellini ('''CTA''');
* [[Napels (stad)|Napels]] - [http://www.aeroportodinapoli.it/ Capodichino] ('''NPA''');

Eilanden:

* [[Pantelleria]] - [https://www.aeroportodipantelleria.it/ Pantelleria] ('''PNL''');
* '''Lampedusa''' - [http://www.aeroportodilampedusa.com/ Lampedusa] ('''LMP''');
* [[Elba]] - [http://www.elbaisland-airport.it/en/ Elba-Marino di Campo] '''(EBA''').

Italiaanse luchtvaartmaatschappijen:

* [https://www.airdolomiti.it/ Air Dolomiti]

===Per trein===
[[Bestand:365-01-arezzo pescaiola-10.JPG|miniatuur|ATR 365- moderne trein in Sardinië]]
Italië is gezegend met een uitgebreid [https://www.rfi.it/it/rete/la-rete-oggi.html treinennet] dat redelijk op tijd rijdt. Zelfs de kleinste dorpen hebben van die schattige stationnetjes, waar de vrouw van de stationschef de bloemen water geeft en de spoorbomen oppoetst. De boemeltjes zijn het leukst voor de echte treinliefhebber.

Maar Italië heeft ook hele snelle verbindingen tussen de grote steden zoals de Frecciarossa (Rode Pijl) bijvoorbeeld, een Eurostar HS-trein die je in 1 uur en 40 minuten van Rome naar Florence brengt. Reizen per trein in Italië is goedkoop en het is dan ook af te raden een Railpas te kopen. Het is beter gewoon een kaartje van plek tot plek te kopen. In de spitsuren kan het druk zijn. Zoals in Nederland en België moet een kaartje voor de HS-treinen vooraf worden gekocht en is reserveren verplicht.

====De verschillende soorten treinen====

=====ES, AV of ES*: Treni Eurostar Italia=====
Een hogesnelheidstrein waarvoor reserveren verplicht is. Ze worden aangeduid met ES, AV (Alta Velocita ) of ES*. De AV-treinen rijden met een snelheid van 265&amp;nbsp;km en worden Frecciarossa genoemd. De gewone ES en ES* rijden met een snelheid van 185&amp;nbsp;km en heten de Frecciargento. 

======AV======
'''AV''' — ''Alta Velocita'' (hogesnelheidslijn). De hogesnelheidslijn loopt van Milaan met de rest van [[Italië]], vanuit station '''Milano Rogoredo''' naar o.a. [[Bologna (stad)|Bologna]], [[Florence]], [[Rome]], [[Napels (stad)|Napels]], Salerno en in aanbouw zijnde lijn naar [[Sicilië]]. Vanuit station '''Milano Rho Fiera''' naar o.a. [[Turijn (stad)|Turijn]], station '''Milano Garibaldi''' naar o.a. [[Lyon]] en [[Parijs]], maar ook kun je vertrekken vanuit station '''Milano Centrale''' naar o.a. Rome, in aanbouw is de lijn Milano-[[Venetië]] (Triëst) vanuit station '''Milano Pioltello'''.

De volgende AV-treinstellen zijn in bedrijf:

* '''[[:w:FS ETR 1000|Frecciarossa 1000]]''' — de nieuwste generatie hogesnelheidstreinen — 400&amp;nbsp;km/uur
* '''[[:w:Frecciarossa|Frecciarossa]]''' — (rode pijl) — 300&amp;nbsp;km/uur
* '''[[:w:it:Frecciargento|Frecciargento]]''' — (zilveren pijl) — 250&amp;nbsp;km/uur
* '''[[:w:it:Frecciabianca|Frecciabianca]]''' — (witte pijl) — 200&amp;nbsp;km/uur
* '''[[:w:Nuovo_Trasporto_Viaggiatori|Italo]]''' — AGV (Automotrice a grand vitesse) 

&lt;gallery&gt;
Frecciabianca.jpg|Frecciabianca
Trenitalia ETR600 Frecciargento.JPG|Frecciargento
Naples, Central station, gorgeous long-distance train.jpg|Frecciarossa
AGV .italo Napoli side view.JPG|Italo
Elettrotreno ETR.400.jpg|AV Frecciarossa 1000
&lt;/gallery&gt;

Alle Eurostartreinen hebben airco en snacks aan boord. Op langere afstanden rijdt een restauratiewagen mee waar je een driegangenmenu inclusief een halve fles wijn voor rond de 28 euro koopt (2009), eventueel kun je met een creditcard betalen. Overal zijn netaansluitingen voor lap-tops of mobiele telefoons.

Tussen de steden rijdt dan nog de Eurostar City-trein en de ES-City.

=====Intercity &amp; Intercity Plus=====
Er is weinig verschil in service tussen de IC en de IC Plus, behalve dat voor de IC Plus reserveren verplicht is.

=====Diretto, Espresso &amp; Interregionali treinen (D, E en IR)====
[[Bestand:20251231 Italien Roma Termini ETR 104 298 Trenitalia Pop Regionale Grün neue Farben.jpg|miniatuur|Treno Regionale FS]]
Op deze treinen is reserveren niet mogelijk. Alle drie zijn het boemeltjes, hoewel de IR iets sneller gaat dan de andere twee. Ze zijn goedkoop, maar meestal vrij vol, vooral in de vakanties en op feestdagen. Het verdient te overwegen om in de 1e klas te reizen (prima classe).

====Wegwijs op het station====

[[Bestand:Biglietteria automatica stazione di Villamassargia-Domusnovas.jpg|miniatuur|Biglietteria automatica FS]]
Op elk station (stazione) worden de vertrekschema's gepubliceerd. De borden zijn in het wit (aankomst) en het oranjegeel (vertrek) waarop de route, de stops en (anders dan in Nederland) de aankomsttijden van eindbestemming en tussengelegen stations staan vermeld. Let goed op de kolom met extra informatie zoals vertragingen e.d.

Er zijn twee manieren om je ticket te kopen op het station.

# Je gaat naar het loket en koopt daar je ticket, gewapend met de nodige informatie, tijd, bestemming, soort trein, aantal tickets en of je prima of seconda wil reizen.
# Je kan ook de ticketautomaat gebruiken als het station er een heeft. Ze zijn gemakkelijk te gebruiken en meestal sneller dan het loket.

Je kan ook kiezen om je ticket online te kopen of bij een reisagent die treinkaartjes verkoopt. Hiervoor betaal je meestal extra. Als je je kaartjes hebt gekocht ga je je trein opzoeken. De perrons heten binari (meervoud van ''binario''). Maar voordat je aan boord gaat moet je je treinkaartje valideren. Op de perrons zie je gele automaten staan waar je je kaartje in moet steken waardoor het een datum/tijdstempel krijgt. Doe je dit niet, dan kan je een behoorlijke boete krijgen. De conducteurs zijn nog weleens gevoelig voor een toerist die dit niet weet, maar het is beter geen risico te nemen.

De officiële website van de Italiaanse spoorwegen - [http://www.trenitalia.com Trenitalia]

===Per bus===
[[Bestand:Mestre, bus ACTV.JPG|miniatuur|Stadsbus in Italië, meestal te herkennen aan de oranje kleur]]
[[Bestand:Italy Tobacco shop sign 01.JPG|100 px|right|de T van Tabacchi, de winkel die o.a. buskaartjes verkoopt]]
Italië heeft geen nationale busmaatschappij. Elke regio heeft zijn eigen onafhankelijke busmaatschappij. Deze werken niet samen, noch zijn de aankomst- en vertrektijden op elkaar afgestemd. Dus reizen per bus door verschillende regio's in Italië is moeilijk. Per trein kan het eenvoudiger zijn.

Enkele maatschappijen:
* [https://www.at-bus.it/it/ Autolinee Toscane] opererend veelal in de Toscane;
* [http://www.saisautolinee.it/ SAIS], vanuit tal van grotere plaatsen o.a. van en naar Sicilië;
* [http://www.baltour.it/ Baltour];
* [https://www.flixbus.it/ Flixbus] met tal van bestemmingen in Italië en Europa;
* [https://www.fsbusitaliafast.it/portale/ Busitalia FS].

Stadskaartjes kosten €1,50 per rit met de bus/tram en de metro en zijn meestal 100 minuten geldig vanaf de eerste afstempeling. Opgelet, een kaartje is slechts geldig voor één rit. Verlaat je het station of halte en wil je daarna binnen de termijn van 100 minuten opnieuw een bus en/of tram en/of metro nemen, dan dien je een nieuw kaartje te kopen.
Kaartjes koop je bij onder meer ''tabacchi'', herkenbaar aan de grote '''T''', bij de grotere busstations of bij je hotel. De meeste trams en ook bussen hebben automaten waar je met gepast geld een kaartje kunt kopen. Let op: kaartjes moet je afstempelen, anders zijn ze niet geldig. 

* Stadsbus(sen) zijn in de meeste plaatsen oranje van kleur:
* Streekbus(sen) zijn blauw van kleur.

===Per boot===
[[Bestand:Ships in Genoa Harbour 01.jpg|miniatuur|Haven van Genua]]
Bootverbindingen vanuit het vasteland naar [[Sardinië]] en [[Sicilië]]:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
| ''Bestemming'' || ''Maatschappij'' || ''Vertrektijd'' || ''Prijs'' ||
|-
| '''Genua-Olba''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia] || 9:00-20:30-21:30 || € 45,00 p.p. enkele reis ||
|-
| '''Genua-Porto Torres''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia]  || 08:30-20:30  || € 44,00 p.p. enkele reis ||
|-
| '''Cagliari-Palermo''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia]  || 10:30-19:30  || € 44,00 p.p. enkele reis ||
|-
| '''Civitavecchia-Olbia''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia] || 08:30-13:00-14:00-22:30 || € 40,00 p.p. enkele reis ||
|-
| '''Civitavecchia-Cagiari''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia] || 19:00-19:30-20:00-23:00 || € 52,00 p.p. enkele reis ||
|- 
| '''Napels-Palermo''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia]  || 20:15  || € 52,00 p.p. enkele reis ||
|-
| '''Napels-Cagliari''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia] || 18:00-19:00  || € 44,00 p.p. enkele reis ||
|- 
| '''Napels-Palermo''' || [https://www.snav.it/ SNAV] GNV  || 20:00   || € 56,00 p.p. enkele reis   ||
|-
|  '''Civitavecchia-Palermo'''  || [https://www.snav.it/ SNAV] GNV || 19:00   || € 59,00 p.p. enkele reis  ||
|-
|}

Enkele andere maatschappijen die de eilanden Sardinië en Sicilië aandoen:

* [https://www.grimaldi-lines.com/it/ Grimaldi Lines]
* [http://www.gnv.it Grande Navi Veloce]

Verder zijn er ook veerdiensten in de grote meren in het noorden.

===Per auto===
[[Bestand:Rete autostradale italiana-labeled.svg|miniatuur|Autosnelwegennet Italië]]
Italië bezit een goede infrastructuur, de autosnelwegen worden beheerd door [https://www.wegenwiki.nl/Autostrada_(Itali%C3%AB) Autostrada]

====Afkortingen wegennetstelsel in Italië====

* A - [https://www.autostrade.it/it/home Autostrada] (Autosnelwegen, hiervoor moet meestal tol worden betaald met uitzondering van de superstrada)
* SS - Strada Statale (nationale wegen)
* SP - Strada Provinciale (provinciale wegen)

====Maximale snelheid====

* Autostrada - 130&amp;nbsp;km /per uur, bij regen 110&amp;nbsp;km / per uur;
* Superstrada - 110&amp;nbsp;km/ per uur;
* Nationale wegen - 90&amp;nbsp;km / per uur;
* Provinciale wegen - binnen de bebouwde kom is de maximale snelheid 50&amp;nbsp;km / per uur

====Wegwijzers====

* Blauwe wegwijzers staan voor nationale wegen, b.v., '''SS 222''' Strada Statale 222 (beter bekend als de ''Chiantigiana'', chianti-route);
* Groene wegwijzers staan voor de autosnelwegen (autostrada), meestal tolwegen, b.v. '''A1''' ;
* Bruine wegwijzers staan voor een bestemming die toeristen kunnen interesseren, b.v. archeologische attractie, museum of strand.

{{waarschuwing|'''ZTL''', '''Z'''one a '''T'''raffico '''L'''imitata, oftewel beperkte verkeersgebieden. Het zijn besloten gebieden in veelal middelgrote en grote Italiaanse steden, meestal in het historische centrum waar ''alleen geautoriseerde voertuigen zijn toegestaan''. Veel toeristen melden elk jaar een boete (ongeveer € 100) voor het onbewust invoeren van een ZTL.}}

&lt;gallery&gt;
ZTL Rome 04 2016 6065.JPG|ZTL zone
Italian traffic signs - limiti generali.svg|Snelheidslimieten
Cennina.jpg|Groene- en blauwe wegwijzers
A13Italia3.JPG|Aankondiging snelheidscontrole op snelwegen
Autostrada A1 Italia.svg| '''A1'''
Strada Statale 222 Italia.svg|'''SS 222''' - Chiantigiana
Ariano Irpino segnaletica turistica.jpeg|Bruine toeristische wegwijzers
Italian traffic signs - direzione verde.svg|Groene wegwijzer wat autosnelwegen aanduiding
&lt;/gallery&gt;

===Per metro===

In Italië zijn er 7 steden met een eigen ondergrondse (Metropolitana), waarvan die van [[Milaan]] de grootste is, verder in [[Rome]], [[Turijn (stad)|Turijn]], [[Genua (stad)|Genua]], [[Napels (stad)|Napels]], [[Brescia]] en [[Catania (stad)|Catania]].

* '''Milaan''' - 4 lijnen in bedrijf, 1 lijn onder constructie, lengte: 96,8&amp;nbsp;km  en 113 stations ( + nog enkele stations onder constructie);
* '''Rome''' - 3 lijnen in bedrijf, lengte: 58,8&amp;nbsp;km en 73 stations;
* '''Napels''' - 2 lijnen in bedrijf, lengte: 20,3&amp;nbsp;km en 23 stations;
* '''Turijn''' - 1 lijn in bedrijf, 1 lijn onder constructie, lengte: 13,2&amp;nbsp;km en 21 stations;
* '''Genua''' - 1 lijn in bedrijf, lengte: 7,1&amp;nbsp;km en 8 stations;
* '''Brescia''' - 1 lijn in bedrijf, lengte: 13,7&amp;nbsp;km en 17 stations;
* '''Catania''' - 1 lijn in bedrijf, lengte: 8,8&amp;nbsp;km en 11 stations ( + nog enkele stations onder constructie).

&lt;gallery&gt;
Logo Metropolitane Italia.svg|Beeldmerk Metropolitana in Italië
GiovanniXXIII-metro.jpg|Metrostation in Catania (Giovanni XXIII)
MM32.jpg|Metro in Genua
Milano - mappa rete metropolitana (schematica).svg|Map:Metropolitana van Milaan
Linea 5 lilla - metropolitana di Milano - Stazione Garibaldi.JPG|Stazione Garibaldi-Milano
Napoli - stazione Università della metropolitana.jpg|Metro-station in Napels (Universitä)
Ticket-ATM-Milan.jpg|Magneet-vervoersbewijs Metro Milaan
Torino Porta Susa 2014 07.jpg|Metrostation van Turijn-Porta Susa
&lt;/gallery&gt;

==Taal==

De officiële taal is het Italiaans. 

* [[Frans]] wordt ook lokaal gesproken in het noordwesten (Valle d'Aosta);
* In Zuid-Tirol is er een Duitstalige meerderheid;
* In sommige valleien in de Dolomieten, het ''Ladinisch'';
* Er wordt in Friuli, ''Friulaans'' gesproken dat ver verwant is met het ''Reto-Romaans'' in [[Zwitserland]];
* [[Sardinië]] heeft ook zijn eigen taal, het ''Sardijns'';
* In [[Sicilië]] het ''Siciliaans,'' dat een officieel erkende taal is;
* In Friuli-Venezia-Giulia is ook een Sloveense minderheid;
* Op sommige plaatsen in Zuid-Italië, in Puglia, spreken de ouderen een Grieks dialect, het ''Griko'', dat dateert uit de tijd van Magna Graecia.

Ook in andere delen van het land zijn er sterk geprononceerde dialecten, die weinig gemeen hebben met de taal op hoog niveau. Tot het midden van de 20e eeuw werd het dialect bijna overal gesproken en alleen bij speciale gelegenheden het Hoog Italiaans, maar in de laatste decennia is het standaard Italiaans in opkomst, vooral in de grotere steden en bij de jongere generaties.

In de goed ontwikkelde toeristische gebieden kun je het goed vinden met het [[Engels]]. In het binnenland helpt Engels nauwelijks en moet je in het Italiaans communiceren. Zie taalgids [[Italiaans]].

==Bekijken==

===Monumenten===
Italië is het land met de meeste monumenten op de werelderfgoedlijst van de [[UNESCO-Werelderfgoed|UNESCO]].

18e-eeuws Koninklijk Paleis van Caserta met park — Amalfitaanse kust — Aquaduct van Vanvitelli en San Leuciocomplex — Arabisch-Normandisch [[Palermo (stad)|Palermo]] en de kathedralen van [[Cefalù]] en [[Monreale]] — Archeologisch [[Agrigento]] — Archeologisch Pompeï, Herculaneum en Torre Annunziata — Archeologische opgravingen en Patriarchale Basiliek van Aquileia — Assisi, Sint-Franciscusbasiliek en andere franciscaanse locaties — Botanische tuin in Padua — Castel del Monte — Crespi d'Adda — Dolomieten — Domplein van [[Pisa]] — [[Eolische Eilanden]] — Etna — Etruskische begraafplaatsen van Cerveteri en Tarquinia — Ferrara, stad van de renaissance in de Po-delta — [[Genua (stad)|Genua]]: Le Strade Nuove en het systeem van de Palazzi dei Rolli — Historisch centrum van [[Florence]] — Historisch centrum van [[Napels (stad)|Napels]] — Historisch centrum van [[Rome]], de bezittingen van de Heilige Stoel in die stad met speciale territoriale rechten en Sint-Paulus buiten de Muren — Historisch centrum van [[Siena]] — Historisch centrum van Pienza — Historisch centrum van San Gimignano — Historisch centrum van Urbino — Kathedraal, Torre Civica en Piazza Grande van Modena — Laatbarokke steden in het [[Val di Noto]] (Zuidoost-Sicilië) — Longobarden in Italië — Mantua en Sabbioneta — Monte San Giorgio — Nationaal park Cilento, Vallo di Diano e Alburni met archeologisch Paestum en Velia en kartuizerklooster van Padula — Nuraghe Su Nuraxi bij Barumini — Oude en voorhistorische beukenbossen van de Karpaten en andere regio's van Europa — Plaatsen van macht (568-774 na Christus) — Portovenere, Cinque Terre en de eilanden Palmaria, Tino en Tinetto — Prehistorische paalwoningen in de Alpen — Residenties van het Koninklijk Huis van Savoye — Rhätische Bahn in het Albula/Bernina-landschap — Rotstekeningen van Valcamonica — Sacri Monti van Piedmont en Lombardije — Sassi en het park met de rotskerken van Matera — [[Syracuse (stad)|Syracuse]] en de rotsnecropolis van Pantalica — Trulli van Alberobello — Val d'Orcia — [[Venetië]] met zijn lagune — [[Verona (stad)|Verona]] — Vicenza en de Palladiaanse villa's in Veneto — Villa Adriana, Tivoli — Villa d'Este, Tivoli — Villa Romana del Casale, [[Piazza Armerina]] — Villa's en tuinen van de Medici in Toscane — Vroeg-christelijke monumenten van Ravenna — Wijngaardlandschap van Piëmont: Langhe-Roero en Monferrato.

&lt;gallery&gt;
Vernazza and the sea, Cinque Terre, Italy.jpg|[[Cinque Terre]]
Trulli Alberobello11 apr06.jpg|De Trulli van Alberobello
Castel del Monte BW 2016-10-14 12-26-11 r.jpg|Castel del Monte
Assisi San Francesco BW 2.JPG|Sint Franciscus van Assisië
Monreale Cathedral exterior BW 2012-10-09 10-23-10.jpg|Kathedraal van [[Monreale]]
Palazzo Doria Tursi (Genova) 6.jpg|Le strade nuove-[[Genua (stad)|Genua]]
Casale Bikini modified.jpg|Villa Romana del Casale-[[Piazza Armerina]]
Nekropolis von Pantalica.jpg|Nekropolis von Pantalica
Lazio Tivoli2 tango7174.jpg|Tivoli
Ferrara 02.jpg|Ferrara
San Gimignano 05.jpg|San Gimignano
Modena Piazza Grande.jpg|Modena
StPaul.jpg|Sint Paulus buiten de muren-Rome
Basilica Cattedrale San Nicoló-Noto.JPG|Val di Noto
Here it is, The Piazza dei Miracoli! Pisa, Italy.jpg|Piazza dei Miracoli (Domplein)-Pisa
Concordiatempelagrigent3 retouched.jpg|Vallei der tempels-Agrigento
Liparische eilanden.JPG|Eolische eilanden
Pienza Piazza Pio II.JPG|Pienza
&lt;/gallery&gt;

===Eilanden===
[[Bestand:Panorama view-het vulkaan eiland Stromboli.JPG|miniatuur|het vulkaaneiland [[Stromboli]]-Eolische eilanden]]
* [[Sicilië]] – [[Eolische Eilanden]], [[Egadische Eilanden]], [[Pelagische Eilanden]], [[Ustica]] en [[Pantelleria]];
* [[Sardinië]];
* '''Capri''', '''Ischia''' en '''Procida''' bij [[Napels (stad)|Napels]];
* [[Elba]] – bekend door de eerste ballingschap van Napoleon;
* '''Isola dell'Giglio, Isola di Montecristo, Isola di Pianosa, Isola di Gorgona, Isola di Capraia''' (bereikbaar vanuit Livorno) nabij [[Toscana]].

===Musea===
&lt;!--
*****************************************************************************************************
*** Meerdere musea die hier worden genoemd, worden niet genoemd in de betreffende stadsartikelen. ***
*****************************************************************************************************
--&gt;

[[Bestand:Galleria degli Uffizi.jpg|miniatuur|Galleria degli Uffizi - Florence]]
Elke grote stad heeft een aantal lokale musea, maar sommige hebben nationale en internationale relevantie.

Dit zijn enkele van de belangrijkste musea van Italië met permanente collecties:

* {{listing
| name=Galleria degli Uffizi | alt= | url=http://www.uffizi.firenze.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Florence]], is een van de grootste musea ter wereld en dit ''moet je gezien'' hebben. Gezien het grote aantal bezoekers, is reserveren vooraf een goed idee, om lang wachten te voorkomen.
}}
* {{listing
| name=Pinacoteca di Brera | alt= | url=http://pinacotecabrera.org/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Milaan]] is een prestigieus museum gevestigd in een mooi 17e-eeuws paleis met verschillende schilderijen, waaronder opmerkelijke schilderijen uit de Renaissance.
}}
* {{listing
| name=Museo dell’Accademia Etrusca e della Città di Cortona | alt=Etruskisch museum | url=http://www.cortonamaec.org/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In Cortana, [[Toscane]].
}}
* {{listing
| name=Museo Egizio | alt=Egyptisch Museum | url=http://www.museoegizio.org/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Turijn (stad)|Turijn]], de op een na grootste Egyptische verzameling ter wereld, na de Egyptische museumcollectie van [[Cairo]].
}}
* {{listing
| name=Acquario di Genova | alt=Aquarium | url=https://www.acquariodigenova.it/en/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Genua (stad)|Genua]], een van de grootste en mooiste ter wereld, ligt in ''Porto Antico'' (oude haven) in een gebied dat in 1992 volledig werd vernieuwd door architect Renzo Piano.
}}
* {{listing
| name=Museo di Scienza | alt=Museum der Wetenschap en techniek | url=http://www.museoscienza.org/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Milaan]], een van de grootste in [[Europa]], er zijn collecties te vinden over boten, vliegtuigen, treinen, auto's, motorfietsen, radio en energie. Onlangs heeft ook de Toti-onderzeeër, die open is voor bezoekers, verworven.
}}
* {{listing
| name=Museo Civilta Romana | alt=Museum Romeinse beschaving | url=http://www.museociviltaromana.it/en/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Rome]], heeft de grootste verzameling ter wereld over het oude Rome en een prachtige reproductie (schaal 1:250) van het hele gebied rond Rome in 325 na Christus, het tijdperk van ''Constantijn de Grote''.
}}
* {{listing
| name=Museo Nazionale dell'Cinema | alt=Nationaal Filmmuseum | url=http://www.museocinema.it/it | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Turijn (stad)|Turijn]], gelegen in de prachtige ''Mole Antonelliana'' , historisch gebouw en symbool van de stad.
}}
* {{listing
| name=Museo dell'Auto | alt=Automobielmuseum | url=http://www.museoauto.it/website/en | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Turijn (stad)|Turijn]], een van de grootste ter wereld, met een verzameling van 170 auto's die de hele geschiedenis van auto's bestrijkt. 
}}
* {{listing
| name=Musei Vaticani | alt=Vaticaans Museum | url=http://www.museivaticani.va/content/museivaticani/en.html | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Niet strikt genomen in Italië, omdat het Vaticaan een apart territorium is. Bezoek de 54 &quot;galerijen&quot; van de musea om de Sixtijnse kapel te zien, de kamers zijn geschilderd door Rafaello, enkele verbazingwekkende vroege kaarten en kunstwerken door de eeuwen heen, voornamelijk christelijk in focus.
}}
* {{listing
| name=Museo Nazionale Etrusco di Villa Giulia | alt=Etruskische museum in Villa Giulia | url=http://www.villagiulia.beniculturali.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Rome]], geweldige collectie van Etruskische kunst.
}}

Hiernaast herbergt Italië een [https://www.ditisitalie.nl/5-bijzondere-musea-in-italie/ groot aantal bijzondere musea]. Zoals het Museum van het Vagevuur, het Museum van het Putdeksel, het Museum van het Boze Oog en het Museo della Merda.

==Doen==
[[Bestand:Costa Paradiso, spiaggia di Li Cossi - panoramio.jpg|miniatuur|Costa Paradiso, spiaggia (Sardinië)]]
[[Bestand:Portofino - 2016-06-02 - View from Chiesa San Giorgio - 3284.jpg|miniatuur|Portofino]]
Populair in de Alpen en in de Apennijnen is ook het berg-toerisme, het strand-toerisme aan alle kustgebieden van de Middellandse Zee en aan de grote meren van het land, met name het Gardameer.

In het winterseizoen is het in de Alpen ook mogelijk om te skiën. De skipistes bevinden zich in ''Veneto'' ([[Cortina d'Ampezzo]]), ''Trentino-Alto Adige'' (Dobbiaco, Curon Venosta, Madonna di Campiglio, Pinzolo), ''Lombardia'' (Ponte di Legno, Livigno, Bormio), ''Valle d'Aosta'' (Courmayeur). Sommige pistes zijn ook te vinden in de Apennijnen, in ''Toscane'' (Abetone, Monte Amiata), ''Emilia-Romagna'' (Monte Cimone, Cerreto Laghi), ''Marche'' (Sibillini gebergte), ''Lazio'' (Monte Terminillo), ''Abruzzo'' (Ovindoli, Pescasseroli, Roccaraso), ''Molise'' (Campitello Matese) en ''Sicilië'' (Monte Etna).

De belangrijkste badplaatsen liggen verspreid over de gehele Italiaanse kust. Uitgaande vanaf ''Ligurië''  langs het schiereiland van [[Cinque Terre]] naar Viareggio, aan de kust van Amalfi, de Salento kust, Otranto, Gargano, de Costa dei Trabocchi, Giulianova, San Benedetto del Tronto, Rimini, Riccione, Lido di Jesolo en Grado. Dan zijn er de twee belangrijkste eilanden, Sicilië ([[Cefalù]] en [[San Vito lo Capo]]) en [[Sardinië]] (Costa Paradiso en Costa Smeralda) en de vele kleinere eilanden zoals de [[Eolische Eilanden]], [[Pantelleria]], Lampedusa, het eiland Capri en de Tremiti-eilanden.

De belangrijkste Italiaanse pretparken zijn ''[https://www.mirabilandia.it/ Mirabilandia]'' in Ravenna en ''[http://www.aquafan.it/ Aquafan]'' in Riccione (Emilia-Romagna), ''[https://www.gardaland.it/en/ Gardaland]'' en ''[http://www.canevaworld.it/ Caneva]'' op het Gardameer en ''[https://miragica.com/ Miragica]'' in Puglia.

Erg populair is ook het wijn-toerisme. De beroemdste wijngaarden (en wijnen) zijn te vinden in ''Le Langhe'' ([[Piemonte]]), in ''Chianti'' ([[Toscane]]), in Franciacorta ([[Lombardije]]) en in de ''Valpolicella'' ([[Veneto]]).

=== Voorbeelden van routes ===
Op deze routes worden verschillende steden en regio's bezocht, met de focus op cultuur. Het vermelde aantal dagen is exclusief reistijd naar de volgende stad. Zowel steden, regio's als aantal dagen zijn slechts suggesties. Pas een voorstel aan aan uw eigen voorkeuren en interesses, verdiep u daarvoor in de bezienswaardigheden en kies vooral wat u aanspreekt. Uiteraard kunnen de routes ook gecombineerd worden tot langere vakanties. De steden en streken zijn onderling verbonden met treinverbindingen. Begin- en eindpunten hebben vliegvelden met vluchten naar België en/of Nederland. Let bij het plannen op de openingstijden van musea en andere attracties. Geschikt voor: reizigers die goed ter been zijn (ook bijvoorbeeld trappen kunnen klimmen), minimaal een matige of redelijke conditie hebben en geïnteresseerd zijn in kunst (van de Etrusken tot barok), stedenschoon en geschiedenis. Beste tijd: maart-april en oktober i.v.m. hitte en drukte. 
* Noordoost-Italië: [[Venetië]] (3-4 dagen) – [[Padua]] (1 dag) – [[Ravenna (stad)|Ravenna]] (1 dag) - [[Bologna (stad)|Bologna]] (2 dagen) – [[Milaan]] (2 dagen). Alternatief: na Bologna naar [[Mantova]] en [[Verona (stad)|Verona]], daar kan men de reis desgewenst ook eindigen in plaats van in Milaan. Deze route sluit aan op:
* Noordwest-Italië: [[Milaan]] (2 dagen) – [[Turijn (stad)|Turijn]] (2 dagen) - [[Genua (stad)|Genua]] (2 dagen) – [[Cinque Terre]] (1 dag). Deze route sluit aan op:
* Midden-Italië: 
** Toscane: [[Pisa]] - (1 dag) - [[Florence]] (1 week) – [[Siena]] (2 dagen) + wandeling(en) tussendoor.
** Zuidelijk deel: [[Assisi]] (1 dag) – [[Rome]] (5-6 dagen) – [[Abruzzen]] (2 dagen wandelen); terugreis mogelijk vanaf vliegveld Pescara (aan de Adriatische kust).
* Zuid-Italië: 
** Rond de Golf van Napels: [[Napels (stad)|Napels]] (3 dagen) - [[Pompeï]] (1 dag) - [[Amalfi-kust]] (2 dagen) – [[Capri]] (1 dag); standplaats: Napels of [[Sorrento]].
* [[Sardinië]] (rondreis met wandelingen, 8-15 dagen).
* [[Sicilië]] (rondreis, 10-15 dagen).

==Kopen==

Italië is een geweldige plek voor alle vormen van winkelen. De meeste steden en dorpen zijn tot de rand gevuld met veel verschillende soorten winkels, van blitse boetiekjes en enorme winkelcentra tot kleine kunstgaleries, kleine voedselwinkels, antiquairs en krantenwinkels.


* '''Eten''' -  is absoluut een van de beste souvenirs die je in Italië kunt krijgen. Er zijn honderden verschillende vormen van pasta (niet alleen spaghetti of macaroni). Vervolgens heeft elke Italiaanse regio zijn typische gerechten zoals kaas, wijn, ham, salami, olie en azijn.

* '''Italiaanse mode''' - deze is wereldwijd bekend. Veel van 's werelds beroemdste internationale merken hebben hun hoofdkantoor of zijn in Italië opgericht. [[Milaan]] is de mode- en designhoofdstad van Italië. In de stad vindt men vrijwel elk groot merk van de wereld, niet alleen Italiaans, maar ook Frans, Engels, Amerikaans, Zweeds en Spaans. De belangrijkste plek voor het crème de la crème winkelen is de ''Via Montenapoleone'', maar de ''Via della Spiga, Via Manzoni, Via Sant 'Andrea'' en de ''Corso Vittorio Emanuele'' zijn even luxueus, zo niet iets minder prominente, eersteklas winkelstraten. De ''Corso Buenos Aires'' is de plek voor massale of outletshopping. En, de prachtige ''Galleria Vittorio Emanuele'' in het centrum en de ''Via Dante'' hebben ook enkele designerboetieks. Vrijwel elke straat in het centrum van Milaan heeft op zijn minst een aantal kledingwinkels van een soort. Maar ook [[Rome]] en Florence zijn serieuze modecentra en scheppen de bakermat van enkele van de oudste mode- en juwelenhuizen in Italië. Wanneer je in Rome bent, zal de chique en prachtige ''Via dei Condotti'', die leidt naar de Spaanse Trappen, uw primaire referentiepunt voor winkelen zijn, met boetieks, maar aangrenzende straten zoals de ''Via dei Babuino'', de ''Via Borgognona'', de ''Via Frattina'', de ''Via del Corso'' en de ''Piazza di Spagna''. In [[Florence]] is de ''Via de 'Tornabuoni'' de belangrijkste winkelstraat, en daar vind je tal van designermerken. In beide steden kun je echter een overvloed aan chique boetieks vinden, van ontwerp of niet, verspreid over het centrum.

* '''Sieraden- en accessoirezaken''' - deze zijn in overvloed in Italië te vinden. Er zijn veel sieraden en accessoire-winkels die afkomstig zijn uit Italië. Vicenza en Valenza worden beschouwd als de juwelenhoofdsteden van het land, die ook beroemd zijn vanwege hun zilverwerk- en goudwarenwinkels. In heel Italië, met name Milaan, Rome, Napels, Florence en Venetië, maar ook in verschillende andere steden, vind je honderden verschillende sieraden- of zilverwarenboetieks. Afgezien van de beroemde, zijn er enkele geweldige eigenzinnige en funky juwelierszaken verspreid over het land.

* '''Design en meubels''' -  is iets waar Italië trots en terecht beroemd om is. Meubelshops van uitstekende kwaliteit zijn overal te vinden, maar de echte plek om de beste deals te kopen is Milaan. Milaan bevat een van de beste designkamers en emporia ter wereld. Voor de nieuwste designuitvindingen, bezoek de ''Fiera di Milano in Rho'', waar de nieuwste snufjes worden tentoongesteld. Veel Italiaanse steden hebben grote antiekmeubileirwinkels. Je kunt dus kiezen uit hypermodern, avantgardistisch meubilair of antiek uit de oude wereld om in dit land te kopen, die gemiddeld van goede kwaliteit zijn.

* '''Glaswerk''' -  Glas is iets dat [[Venetië]] uniek maakt, maar dat zich verspreidt over het hele land. In Venetië is beroemd het eiland [[Murano]]. Hier kun je prachtige bekers, kristallen kroonluchters, kandelaars en decoraties kopen die gemaakt zijn van verbluffend, meerkleurig geblazen glas, dat ontworpen kan worden in moderne, funky arrangementen of in de klassieke oude stijl.

* '''Boeken''' - zijn te vinden in boekwinkels in elke kleine, middelgrote of grote stad. De belangrijkste boek en uitgeverijen/winkels in Italië zijn ''Mondadori, Feltrinelli, Hoepli'' of ''Rizzoli''. De meeste grote boekhandels zijn te vinden in Milaan en Turijn die de hoofdsteden zijn van de uitgeverswereld van Italië (Turijn werd in 2006 World Book Capital), maar steden als Rome en nog veel meer hebben veel boekwinkels. 99% van de verkochte boeken zijn in het Italiaans.
 
* '''Kunst''' - kunstwinkels zijn overal te vinden in Italië, met name de meest artistieke steden Florence, Rome en Venetië. In Florence is de ''Oltrarno'' de beste plaats om kunst te kopen, waar talloze ateliers replica's van beroemde schilderijen of soortgelijke dingen verkopen. Meestal, afhankelijk van in welke stad je ook bent, krijg je replica's van opmerkelijke kunstwerken die je daar aantreft, maar ook kun je in verschillende steden zeldzame kunstwinkels, beeldhouwwinkels of funky, modern/oude winkels vinden.

Openingstijden kunnen nogal verschillend zijn, afhankelijk van waar je bent, in regelmaat van 08:30-12:30 en 16:00-20:00 uur.

Op 15 augustus (Ferragosto) zijn de meeste winkels gesloten.
 

==Eten en drinken==
Italië staat bekend om zijn wereldberoemde [[w:it:Cucina italiana|keuken]]. Pizza en pasta zijn de grote bekende specialiteiten, maar zeker niet de enige die de smaakpapillen in vervoering kunnen brengen.

Een paar voorbeelden van typische Italiaanse specialiteiten:
* '''IJs''' - (gelato, of meervoud gelati). Overal in Italië verkrijgbaar in de meest spannende en exotische smaken. Verplichte kost tijdens de reis.
* '''Koffie''' - in geen enkel land ter wereld wordt de koffie zo serieus genomen als hier. Espresso, caffé macchiato, cappuccino, caffé latte etc, etc, etc. Ga op onderzoek uit en ontdek je favoriete koffie. Maar let op: na het middaguur (volgens sommige Italianen, die streng in de leer zijn, al na 10 uur 's ochtends) is het ''not done'' om nog cappuccino te drinken: dat hoort bij het ontbijt.
* '''Toetjes''' - (dolci): tiramisu, panna cotta, verschillende ijssoorten. De lijst is te lang om op te noemen, maar ook als je niet echt een toetjesmens bent, is het de moeite waard om er een paar te proberen.
* '''Wijn''' - (vino): Italië is een echt wijnland (grootst producerende land ter wereld). Van het noorden bij [[Aosta]] tot aan het zuidelijk gelegen [[Sicilië]] worden druiven verbouwd. Het resultaat mag er zijn en de prijzen per fles zijn in de meeste restaurants meer dan redelijk. Dikwijls vind je op de wijnlijst alleen de prijzen per fles, maar er is altijd een huiswijn die je per glas (calice) of per kruik kan nemen (wit/rood/rosé), en dikwijls nog enkele andere wijnen per glas.
* '''Pizza''' - Het woord pizza komt van het Latijnse woord 'pitta' wat geplet betekent. Denk eraan een pizza niet te verwarren met een 'focaccia'.

Bekende streekgerechten in Italië:
* '''Veneto-Venezia-Giulia''' - Polenta, Baccala alla Veneziana
* '''Lombardia''' - Risotto alla Milanese, Cotoletta alla Milanese, Panettone, Cassoeula
* '''Emilia-Romagna''' - Prosciutto di Parma, Tortellini in brodo
* '''Liguria''' - Tortelloni alla Pesto
* '''Toscana''' - Bistecca alla Fiorentina, Panzanella en Crostini
* '''Lazio''' - Spaghetti alla Carbonara
* '''Umbria''' - Strangozzi al Ragú, Porchetta
* '''Abruzzi''' - Bruschetta, Scrippelle, Spaghetti all'Amatriciana
* '''Marche''' - Frittata con la mentuccia, Bruschetta, Vincisgrassi, Fettuccine all Zaffarano 
* '''Piëmonte''' - Risotto all'Tartufo, Panna Cotta
* '''Campania''' - Pizza alla Napolitana, Spaghetti alla vongole
* '''Puglia''' - Panzerotti, Focaccia
* '''Calabria-Basilicata-Molise''' - 'nduja calabrese, Morzeddhu
* '''Sardegna''' - Gamberi alla Vernaccia di Oristano
* '''Sicilia''' - Arancini, Pesce Spada, Cassata Siciliana

&lt;gallery&gt;
Pizza Rucola.JPG|Pizza
Spaghetti al Pomodoro.JPG|Spaghetti al Pomodoro
Polenta con carne.JPG|Polenta (Maïskoek)
Lasagna.jpg|Lasagna
Rifugio Alpino Boffalora (4).JPG|Formaggi misti (Kaas)
Mozzarella cheese.jpg|Mozzarella (Buffelkaas)
Risotto giallo (6954045202).jpg|Risotto alla Milanese (Rijst op zijn Milanees)
Prosciutto di Parma.jpg|Prosciutto di Parma (Parmaham)
Salame friulano 01.jpg|Salami
Panettone - Nicolettone 2017 - IMG 7085 (31752542285).jpg|Panettone (Koek met gedroogd fruit en krenten/rozijnen, speciaal met de feestdagen)
File:Gubana 03.JPG|Gubana (typisch zoet van Friuli)
Tiramisu Fanes.jpg|Tiramisu (nagerecht met mascarpone-kaas, lange vingers en chocolade
Espadon grillé.JPG|Pesce spada (Zwaardvis)
Fried calamari.jpg|Calamari (pijlinktvis)
Bistecca alla fiorentina-01.jpg|Bistecca alla Fiorentina (T-bone biefstuk op zijn Florentijns)
Arancini 002.jpg|Arancini (gevulde &quot;warme&quot; sinaasappels)
Caprese-1.jpg|Insalata caprese (Salade op de manier van Capri) 
4 lattes.png|Cappuccino
Gelato.jpg|Gelato (Ijs)
Panforte (detail).jpg|Panforte
&lt;/gallery&gt;

===Eetgelegenheden===
De meest voorkomende zijn:

* '''Rosticceria''' - (Rotisserie) hier kun je meestal kant- en klare (geroosterde) gerechten afhalen, de prijs bepaalt uiteindelijk het gewicht;
* '''Pizzeria''' - (Pizzeria) buiten pizza kun je ook diverse pastagerechten bestellen;
* '''Osteria''' - lokaal voor wijn en kleine gerechten;
* '''Trattoria''' - (traiter) eenvoudige doch meestal regionale gerechten;
* '''Ristorante''' - (Restaurant) luxere lokaal voor regionale-, nationale- en internationale gerechten aan tafel geserveerd.
* '''Tavola Calda''' (Lett.: warme tafel) en bij de wat grotere caffé's.

In [[Italië]] in het algemeen betaal je altijd voor het brood (''pane'') en laken en servet (''coperto'') en bediening (''servizio''), deze staan apart vermeld op je rekening.

Indien je in een restaurant gaat eten dan wordt van je verwacht dat je ten minste een voorgerecht (''antipasti'') en een hoofdgerecht (''secondo'') besteld. Een dessert (''dolce'' of ''formaggio'') is zeer gebruikelijk. je sluit je diner (''cena'') af met een kopje koffie (''caffè'') en dat mag best een ''cappuccino'' zijn als je een ''espresso'' te straf vindt.
Mocht je een compleet diner te overdadig vinden, ga dan naar een kleine bar waar de kans groot is dat je er een stuk pizza, een portie olijven of zoete en zoute hapjes kunt bestellen.

De meeste gerechten worden geserveerd zonder groenten. Als je die er graag bij hebt, bieden de meeste restaurants op het menu ook bijgerechten aan (contorno), zoals tomaten, spinazie, of gebakken aardappelen.

* '''Antipasto''' - (voorgerecht) bestaat ook wel uit een buffet waar je jezelf bedient;
* '''Primo piatto''' - bestaat meestal uit een pastagerecht of risotto of brodo (soep);
* '''Secondo piatto''' - (hoofdmaaltijd) vlees- of visgerecht 
* '''Contorni''' - groenten- en/of salade en aardappelen, deze dienen apart erbij te worden besteld;
* '''Dolce''' - (nagerecht) dat meestal bestaat uit zoetigheid of fruit (frutta della stagione) en kaas;
* '''Caffé''' - ter afsluiting een kopje espresso.

==Uitgaan==
Het uitgaan in Italië is doorgaans anders dan wij in Nederland en België gewend zijn. Door het gunstige klimaat speelt het leven zich immers af op straat en niet zozeer binnen. De traditionele Italiaan verkiest een wijntje op het terras of een biertje op het plein vaak boven de dampende club of de disco. Dit betekent niet dat er geen clubs of disco's zijn, integendeel. Uitgaansgelegenheden als de buurt ''Testaccio'' in Rome zijn mateloos populair bij de jeugd! Ook rondom het ''Garda-meer'' zijn er legio uitgaansgelegenheden te vinden. Wel zijn de clubs (en het drinken) vaak erg duur in vergelijking tot Nederland of België. Schrik niet van prijzen vanaf €10,00 voor een biertje.

===Festiviteiten===
* [https://www.ilpalio.org/ '''Palio di Siena'''] - historisch paardenrennen aan de Piazza del Campo in Siena;
* [http://www.calciostoricofiorentino.it/ '''Calcio Fiorentino'''] - historisch rugby-voetbal op de Piazza Santa Croce in Florence in juni;
* [http://www.regatastoricavenezia.it/ '''Regata Storico di Venezia'''] - historisch roei-regata op het Canal Grande in Venetië, gehouden jaarlijks in september;
* [http://www.carnevale.venezia.it/ '''Carnavale di Venezia'''] - traditioneel wordt er ieder jaar een masker vervaardigd met het Venetiaans carnaval (16 Febr.-5 Mrt. 2019);
* [http://www.sagradelmandorlo.it/ '''Sagra del Mandorlo in fiore'''] - Jaarlijks Internationaal [http://sagradelmandorloinfiore.com/il-programma/ Folklore] en andere festiviteiten rond de Valle dei Templi, Teatro Pirandello, Piazza Marconi, Viale della Vittoria in februari-maart in Agrigento

&lt;gallery&gt;
Il Palio di Siena luglio 2008 4.jpg| Palio di Siena
Calcio Storico Corteo.jpg|Calcio Fiorentino-Florence
Venezia - Regata Storica - Corteo 08.jpg|Regata di Venezia
Venice Carnival - Masked Lovers (2010).jpg|Carnavale di Venezia
43. TKB - Antiche Tradizioni Popolari z Agrigento 16.JPG|Sagra del Mandorla in fiore-Agrigento
&lt;/gallery&gt;

==Overnachten==
Italië biedt verschillende vormen van verblijf. Denk aan zeer luxe hotels tot eenvoudige campings. Een aantal verblijfsvormen is typisch Italiaans, denk hier aan agriturismo (vakantie bij de boer) of een albergo diffuso.

* '''Bed &amp; Breakfast'''
* '''Pensione''' (Pension)
* '''Locanda'''
* '''Affitta camere''' (kamerverhuur)
* '''Appartimenti''' (Appartementen)
* '''Albergo''' (Hotel)


===Agriturismo===
Vooralsnog zou je kunnen denken dat dit gewoon 'boerderijvakantie' zou betekenen, maar zo simpel ligt het niet. Bij het doorspitten van alle agriturismowebsites, kom je als consument heel wat onduidelijkheden tegen.

De termen 'agriturismo', 'villa', 'ecoturismo' en 'turismo rurale' staan in de Italiaanse wetgeving niet erg goed of helemaal niet omschreven, met het gevolg dat je niet altijd weet waar je precies terechtkomt. Met agriturismo werd oorspronkelijk een werkende boerderij bedoeld die daarnaast als vakantieverblijf dienstdoet. In principe is het een bed and breakfast met de mogelijkheid mee te eten met de boerenfamilie. [http://www.dolcevia.com/nl/italie-reizen/94-vakantiehuizen/79-wat-is-agriturismo] - Lees hier meer over de term agriturismo.
* '''Agriturismo''' [http://www.dolcevia.com/nl/italie-reizen/] - Ongeveer 250 agriturismo-adressen ingedeeld per regio over het hele land.
* [http://www.palazzogiovanni.it '''Palazzo Giovanni''']
* Overzicht agriturismo in Italiä. [http://www.agriturismoinn.com]

===Albergo diffuso===
Deels een huis en deels een hotel, dat zijn 'alberghi diffusi' een nieuw soort verblijfsaccommodatie, in het bijzonder geschikt voor de vakantieganger die niet gewoon willen overnachten in een hotel. 
In principe hebben we het hier over hele kleine dorpjes die al lang zouden zijn vergeten en tot ruïnes zouden zijn vervallen, ware het niet dat ondernemers die de mogelijkheid zagen om complete dorpen op te kopen en de woningen en andere gebouwen stuk voor stuk te renoveren op deze manier het dorp een nieuwe functie konden geven als hotel.

Je komt in zo'n dorp uiteraard allerlei gebouwen tegen. De term &quot;diffuso&quot; wil zeggen dat je hier een structuur tegenkomt die horizontaal is en niet verticaal zoals een traditioneel hotel. '''[http://www.dolcevia.com/nl/italie-magazine/travel/906-spookstadjes-nieuw-leven-als-luxe-hotels- Meer informatie over deze verblijfsvorm. ]'''

*'''[http://sextantio.it Sextantio - Abruzzen]''' 
*'''[http://www.vecchiamottola.com Vecchia Mottola]''' 
*'''[http://www.borghidibasilicata.eu Borgi di Basilicata]'''  
*'''[http://www.borgodeicorsi.it Borgi dei Corsi]''' 
*'''[http://www.casaoliva.it Casa Oliva]''' 
*'''[http://www.muntaecara.it Muntaecara]'''

==Leren==

===Italiaans===

De Italiaanse taal kan men het best leren in Toscane, hier wordt weliswaar een dialect gesproken, doch dit komt nauw overeen met het Italiaans. ''Florence'', ''Siena'' maar vooral [[Lucca]] dienen zich aan als uitgangspunt om [[Italiaans]] in optima forma te leren kennen en spreken.
* [http://www.societadantealighieri.org/it/courses Instituto Dante Alighieri]

===Kunst &amp; Design===
[[Bestand:Patella (lampada).jpg|miniatuur|Patella (lampada)]]
'''Kunst''', ''kunst'' en nog eens ''kunst'', er is maar een plaats in heel Italië waar men kunst kan gaan studeren en dit is in [[Florence]], n.l. [http://www.accademia.firenze.it/en/ Accademia di Belle Arti di Firenze].

Voor '''design''' is Milaan het middelpunt:

[http://www.istitutomarangoni.com/en/about-us/design-school/ Istituto Marangoni]

===Gelato===
IJs maken, je kunt het leren o.a. in Perugia
[http://www.scuolaitalianagelateria.it/ Scuola italiana gelateria]

===Universiteit===

Voor buitenlanders is er in [[Perugia]] en [[Siena]] (Italiaanse taal) een universiteit, [https://www.unistrapg.it/ Universitá per stranieri di Perugia] en [http://www.unistrasi.it/ Siena].

==Werken==

==Veiligheid==

Als vrouw alleen reizen door Italië is volkomen veilig. Wel is het zo dat hoe zuidelijker je reist, hoe meer aandacht de vrouw van de gemiddelde Italiaan krijgt. Wanneer je dit vervelend vindt, probeer dan oogcontact te vermijden, of de versierders gewoon te negeren.

[[Liften]] langs de openbare autowegen is voor de Italianen geen normale zaak. Dit wordt dus sterk afgeraden. Alleen wanneer je 'amici' maakt, levert dit in de meeste gevallen geen problemen op en kun je gewoon veilig reizen.

In de grote steden als [[Rome]] en [[Napels (stad)|Napels]] moet je erg oppassen voor je kostbaarheden. Draag daarom niet meer op zak dan nodig is. Neem een goede tas mee met ritssluitingen aan de binnenkant en let op passerende scooters. In Napels worden oorbellen zelfs uit oren gestolen.

Wat de maffia betreft valt het allemaal erg mee. Alleen in [[Calabrië]] en op het eiland [[Sicilië]] zijn ze behoorlijk aanwezig.

===Praktische tips===
[[Bestand:L plug.jpg|miniatuur|L plug]]

In Italië wordt de normale Europese spanning van 230V/50Hz gebruikt. De gebruikelijke stekker is van het type L, met drie pinnen naast elkaar, waarvan er twee versies zijn. In de &quot;kleinere&quot; ervan past ook de Euro-platte stekker.

In nieuwere gebouwen zijn meestal gecombineerde contactdozen, die zowel varianten als Euro-flatplug bevatten. Schuko-pluggen passen niet in Type-L-aansluitingen.

Vooral in het noorden vind je enkele, maar niet overal, aansluitingen voor de Schuko-stekker. Schuko-adapters zijn in de meeste gebieden eenvoudig en goedkoop verkrijgbaar in de supermarkt; anders in de elektrische handel.

==Gezondheid==
[[Bestand:Careggi Hospital entry.jpg|miniatuur|Careggi ziekenhuis-Florence]]
==Respect==

==Contact==
* {{listing
| name=Carabinieri | alt= | url=http://www.carabinieri.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=112 | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Politie | alt= | url=https://www.poliziadistato.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=113 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Brandweer | alt= | url=http://www.vigilfuoco.it/aspx/home.aspx | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=115 | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Noodhulp | alt= | url= | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=118 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Wegenwacht  | alt=ACI | url=http://www.aci.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=803116 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Poste Italiane | alt= | url=https://www.poste.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=803160 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Ambassade Koninkrijk der Nederlanden | alt= | url=http://italie.nlambassade.org/ | email=rom-ca@minbuza.nl
| address=Via Michele Mercati 6, 00197 Rome | lat= | long= | directions=Villa Borghese/Metro: Flaminio
| phone=+39 06 32286001 | tollfree= | fax= 
| hours=Openingstijden consulaire afdeling Maandag, dinsdag, woensdag en vrijdag van 09.00-12.00 uur. Donderdag van 10.00-12.00 uur en 's middags van 14.00-16.00 uur | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Belgische Ambassade | alt= | url=http://italy.diplomatie.belgium.be/nl | email=Rome@diplobel.fed.be 
| address=Via Giuseppe de Notaris 6, 00197 Rome  |lat=  |long=  | directions=Don Minzoni, Bus Lijn 982 
| phone=+39 06 3609511  | fax=  
| hours=Openingstijden van Maandag tot Vrijdag 08:30-12:30 en 14:00-15:00 uur | price= 
| content=
}}
* [http://www.italia.it/en/home.html Italiaans Verkeersbureau (meerdere talen)]
* [http://www.enit.it/en/ Italiaans bureau voor toerisme (meerdere talen)]

===Telefoon===
Als je van buiten Italië naar vaste nummers in Italië wilt bellen, moet je na het landnummer ook de &quot;0&quot; van het netnummer kiezen.
Vanuit Nederland naar Italië is het landnummer '''039''' en vanuit Italië naar Nederland kies '''031'''.

===Internet===
Als je van een internetcafé gebruik wilt maken, moet je je eerst legitimeren, dus ''legitimatiebewijs meebrengen!''


{{Brui}}

{{Navigatie Landen van Europa}}
{{Navigatie Regio's van Italië}}
{{Navigatie Provincies van Italië}}
{{IsIn|Italiaans Schiereiland}}</text>
      <sha1>4fma517ne3tdzxd6jihhpurijwmf5x4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>160994</id>
      <parentid>160993</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T07:50:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hein56didden</username>
        <id>4275</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Intercity &amp; Intercity Plus */</comment>
      <origin>160994</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="79388" sha1="3h1asvy7snczdo6cd7szo8b96x3crh5" xml:space="preserve">{{pagebanner}}
{{reisadvies
| ernst=&quot;0&quot;
| info=
| nl-advies=italie
| be-advies=italie
| vs-advies=Italy
}}
{{quickbar
| image=[[Bestand:Tavares.Forum.Romanum.redux.jpg|noframe|250px]]
| flag=[[Bestand:Flag of Italy.svg|90px|Vlag van Italië]]
| location=[[Bestand:LocationItaly.png]]
| capital=[[Rome]]
| government=Republiek
| currency=euro &amp;euro; (EUR)
| area=301.230 km²
| population=60.507.590 (2017)
| language=Italiaans (officieel)
| religion=Voornamelijk Rooms-Katholiek (officiëel) met volwassen protestante, joodse en een groeiende moslimgemeenschap
| callingcode=+39
| tld=.it
| timezone=UTC +1
| electricity=230V/50Hz (Europese of Italiaanse stekker)
}}

'''Italië''' is een Europees land, in de vorm van een laars, in het centrum van de Middellandse Zee.

==Info==
Italië grenst over land aan [[Slovenië]], [[Oostenrijk]], [[Zwitserland]] en [[Frankrijk]] en aan zee, de Middellandse Zee, de Tyrreense Zee en de Adriatische Zee. Italië is bekend om zijn keuken, mode, sportwagens, mooie kusten, het voormalige Romeinse Rijk en zeer waardevolle kunststeden.

Twee onafhankelijke ministaten worden door Italië omsloten: [[San Marino]] en [[Vaticaanstad]]. Deze zijn geen deel van de Europese Unie.

===Geschiedenis===
&lt;!-- Alsjeblieft, niet meer dan twee alinea's --&gt;
Italië staat vooral bekend om zijn Romeinse geschiedenis. Op zijn hoogtepunt had het Romeinse Rijk een oppervlakte van zo'n zes miljoen vierkante kilometer en woonden er zo'n 120 miljoen mensen.

Italië werd pas in 1861 een nationale staat. Het tijdperk van de democratie kwam ten einde na de oprichting van het fascisme onder Benito Mussolini in 1920. Na de Tweede Wereldoorlog in 1946 ontstond een republikeinse regeringsvorm die de monarchie had vervangen. Italië was een van de oprichters van de NAVO en de Europese Gemeenschap. Het was een van de pioniers van de Europese eenwording en nam deel aan de monetaire unie in 1999.

===Cultuur===
In Italië zijn er door de eeuwen heen talloze bevolkingsgroepen en culturen die hebben bijgedragen aan het verrijken van het uitzonderlijke artistieke erfgoed van de ''Belpaese''.

* '''Prehistorie''' - De geschiedenis van Italië is een van de rijkste en oudste ter wereld: de bevindingen in Puglia bevestigen de aanwezigheid van mensen al 1,5 miljoen jaar geleden. Vanaf de IVe eeuw voor Christus was het Ötzi, de ''mummie van de Similaun'' aan de voet van de gelijknamige gletsjer in Zuid-Tirol en vandaag bewaard met duizend voorzorgsmaatregelen in Bolzano. Het Neolithicum dateert de meeste rotstekeningen van ''Val Camonica'' die de UNESCO in 1979 heeft uitgeroepen tot het eerste erfgoed van de Italiaanse mensheid. Ten slotte zijn de Sardische ''nuraghi'' recenter: een type conische afgeknotte stenen constructie, uniek in zijn soort en representatief voor de Nuraghische beschaving.

* '''Etruskische tijd''' - De Etrusken waren een volk van het oude Italië, gevestigd in een gebied genaamd Etruria, dat ongeveer overeenkomt met [[Toscane]], met [[Umbrië]] tot aan de rivier de Tiber en Noord-[[Lazio]]. De Etruskische beschaving had een diepgaande invloed op de Romeinse beschaving en vermengde zich daarmee aan het einde van de eerste eeuw voor Christus. Van deze populatie zijn er meestal necropolissen zoals die van ''Populonia'' en ''Cerveteri'', waar sculpturen van opmerkelijke waarde zijn gevonden, zoals de Sarcofaag van de echtgenoten, bewaard in het ''Louvre'' in [[Parijs]] en muurschilderingen waarvan sommige zeer goed bewaard zijn gebleven als het graf van de luipaarden in ''Tarquinia''. Als je een beperkte tijd hebt, kun je nog steeds overwegen om het Etruskische museum van de ''Villa Giulia'' in [[Rome]] te bezoeken.

* '''Romeinse oudheden''' - Van Aosta tot ''Pompeï'' en ''Herculaneum'', van ''Aquileia'' tot Lecce, Italië staat vol met getuigenissen van dit glorieuze verleden. Naast natuurlijk het ''Colosseum'', het ''Forum Romanum'' en andere bezienswaardigheden van [[Rome]] en die van de hierboven genoemde steden, zeker verdiend te noemen de ''Arena'' van [[Verona (stad)|Verona]], de villa's van het ''Santa Giulia Museum'' in Brescia en het ''Romeinse theater'' van [[Taormina]].

* '''Griekse Tijd''' - Vanaf de 8e eeuw voor Christus koloniseerden de Grieken een deel van Zuid-Italië en [[Sicilië]]. Tegenwoordig zijn er veel tempels en theaters van deze overheersing zoals die van de ''Vallei van de Tempels'' in [[Agrigento]], [[Segesta]] en [[Archeologisch park Selinunte]] op Sicilië en het ''archeologische park van Paestum'' in Campania.

* '''Christelijk Italië''' -  Verspreid over het schiereiland zijn er tal van christelijke architecturen uit verschillende periodes en architectonische stijlen uit de Romaanse stijl (700-1200) van de ''Basiliek van Sint Ambrosius'' van [[Milaan]], bij de gotische ''basiliek van de heilige Franciscus van Assisië'' en de ''kathedraal van Orvieto'' naar de Renaissance (1400-1600) met de ''koepel van Brunelleschi'' in [[Florence]] en de Barok (1600-1830) met de ''basiliek van Santa Croce'' in Lecce. Elke plaats heeft echter zijn eigen kerk en een klokkentoren en, vooral de meer historische, zijn rijk aan fresco's en kunstwerken. Enkele voorbeelden zijn de ''Cappella Contarelli'' met de ''schilderijen van Caravaggio'' in [[Rome]] en de ''kerk van Santa Maria bij San Satiro'' in [[Milaan]] met het illusoire perspectief van de absis ontworpen door Bramante. In de landelijke gebieden zijn er ook kloosters met fresco's zoals de ''abdij van Monte Cassino''.

* '''Byzantijnse steden''' - Het Byzantijnse Rijk, ook wel bekend als de Oost-Romeinse Rijk, controleerde het Noord-Italië tot de nederlaag, vond plaats in de handen van de Lombarden in klassiek voorbeeld van de Byzantijnse kunst is, uit het jaar 751. [[Venetië]] met de ''Basiliek van San Marco'', maar even belangrijk zijn de gouden mozaïeken van de kerken van [[Ravenna (stad)|Ravenna]].

* '''Renaissance''' - ''Rafaello, Michelangelo, Leonardo da Vinci, Botticelli, Brunelleschi'' ...: er zijn veel Italiaanse kunstenaars die tijdens de renaissance-periode steden en dorpen, kerken en musea verfraaiden. De 'wieg' van deze artistiek-culturele beweging is Toscane. De reis kan beginnen vanaf ''Piazzale Michelangelo'' in [[Florence]] op het panoramische uitzicht over de stad te blijven lopen door het centrum van de stad te bewonderen, die over de ''Ponte Vecchio'', een bezoek aan de ''Galleria degli Uffizi'', de ''Piazza della Signoria'' en de eerder genoemde kathedraal van ''Santa Maria del Fiore''. ''Urbino'' is ook een symbool van de Renaissance. Wanneer het Hof van Federico da Montefeltro tal van kunstenaars, zoals verwelkomd werden, ''Piero della Francesca'', wiens bekendste werk ''Pala Montefeltro'' een dubbelportret van de hertogen van Urbino, maar ze zijn respectievelijk in Brera (Milaan) en de ''Uffizi''. In de stad van de markiezen blijft het statige Palazzo Ducale vandaag in de Nationale Gallerij van de Marken die huizen, onder andere, het beroemde schilderij &quot;Ideale Stad&quot; van onbekende oorsprong. Het is zeker onmogelijk om alle Renaissance-attracties te noemen, maar de fresco's van Andrea Mantegna en Giulio Romano in ''Mantova'' verdienen vermelding, en het Palazzo dei Diamanti in ''Ferrara'' en de Palladiaanse villa's van ''Veneto''.

&lt;gallery&gt;
Nuraghe Su Nuraxi - Barumini - Sardinia - Italy - 07.jpg|Nuraghe-Sardinië (Prehistorie)
Tarquinia Tomb of the Leopards.jpg|Tarquinia-Lazio (Etruskische tijd)
Aquileia basilica.jpg|Basiliek van Aquileia-Friuli (Romeinse tijd)
Tempel van Hera-Selinunte.JPG|Tempel van Hera-Selinunte (Griekse tijd) 
Santa croce lecce.jpg|Santa Croce-Lecce (Christelijke tijd)
Venice - St. Marc's Basilica 02.jpg|Basilica di San Marco-Venetië (Byzantijnse tijd)
File- Facade of the cathedral is Florence.jpg|Kathedraal Santa Maria del Fiore in Florence (Renaissance)
&lt;/gallery&gt;

===Feestdagen===
* 1 januari - ''Capodanno'' (Nieuwjaarsdag);
* 6 januari - ''Epifania'' (Driekoningen);
* maart/april - ''Pasqua'' (Pasen);
* 25 april - ''Festa della Liberazione'' (Verjaardag der bevrijding);
* 1 mei - ''Festa del Lavoro'' (Dag der arbeid);
* 2 juni - ''Festa dell'Repubblica'' (Feest der Republiek);
* 15 augustus - ''Ferragosta'' (Feest ter H.Maria ten Hemelopneming);
* 1 november - ''Ognissanti'' (Allerheiligen);
* 8 december - ''Immacolata Concezione'' (Feest van de Onbevlekte Ontvangenis);
* 25 december - ''Natale'' (Kerstmis);
* 26 december - ''Santo Stefano'' (Sint Stefanus).
31 december - ''San Silvestro'' (Oudejaarsavond) en de maandag na Pasen wordt ook gevierd - ''Pasquetta''.

Verder wordt er in iedere plaats de plaatselijke patroonheilige gevierd.

===Klimaat===
{{Klimaat| units = Metric
| janhigh = 11
| febhigh = 12,5
| marhigh = 15,6
| aprhigh = 19,2
| mayhigh = 23,3
| junhigh = 28,3
| julhigh = 31,2
| aughigh = 30,6
| sephigh = 27,1
| octhigh = 21,4
| novhigh = 16,2
| dechigh = 12,1
| janlow = 3,9
| feblow = 4,5
| marlow = 6,9
| aprlow = 9,9
| maylow = 13,4
| junlow = 17,2
| jullow = 19,9 
| auglow = 19,7
| seplow = 17,3
| octlow = 13
| novlow = 8,7
| declow = 5,3
| description=
}}
Het grootste deel van Italië heeft een ''mediterraan klimaat'' met warme zomers en zachte winters. In het noorden is het kouder dan in het zuiden. Het klimaat is daar enigszins vergelijkbaar met dat in België en Nederland, maar met koudere winters en warmere zomers. In de Alpen en de Apennijnen heerst een pool- of hooggebergteklimaat en valt er vaak sneeuw. Op Sicilië is het nog warmer en valt er minder neerslag.

Veel winden in Italië hebben een naam, zoals de tramontana, wat over de bergen betekent. Deze straffe, koude noordenwind is vooral voelbaar in de winter. Het is een droge wind, doordat al veel neerslag in het noorden is gevallen. De uit Griekenland afkomstige 'Greco'-wind lijkt erg op de tramontana, maar brengt meer wolken en dus meer neerslag mee.

===Economie===
De belangrijkste landbouwproducten zijn vruchten, suikerbieten, graan, tomaten, aardappels, sojabonen, olijven en olijfolie. Ook vee (vooral rundvee, varkens, schapen en geiten) is heel belangrijk. Bovendien wordt er veel wijn geproduceerd. Er is een kleine visindustrie, waarbij de Adriatische Zee een belangrijke rol vervult. Men vangt onder andere ansjovis, sardienen, tonijn, inktvis en schaaldieren.

De industrie is geconcentreerd in het noorden, in het bijzonder in de &quot;gouden driehoek&quot; van Milaan-Turijn-Genua. De economie van Italië heeft zich geleidelijk omgevormd, van voedsel en textiel naar techniek, staal en chemische producten. Belangrijkste producten zijn ijzer, staal en andere metaalproducten, geraffineerde aardolie, chemische producten, elektrische en niet-elektrische machines, motorvoertuigen, textiel en kleding, afgedrukte materialen en kunststoffen. Hoewel veel van de belangrijkste industrieën van Italië genationaliseerd zijn, is er de laatste jaren weer veel privatisering geweest. De rol van de Italiaanse overheid is echter nog altijd kenmerkend voor de economie.
 
Italië heeft een grote buitenlandse handel. De belangrijkste exportproducten zijn: textiel, kleding, metalen, machines, motorvoertuigen en chemische producten. De belangrijkste invoerproducten zijn machines, vervoerapparatuur, chemische producten, voedsel, voedingsmiddelen en mineralen (vooral aardolie).

Het toerisme is eveneens een belangrijke bron van inkomsten. De belangrijkste handelspartners zijn Duitsland, Frankrijk, de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk. De Italiaanse infrastructuur, vooral die in het zuiden, is in de naoorlogse jaren verbeterd.

==Regio's==
{{Regionlist|

regionmap=Italy regions.png |
regionmapsize=300px |
regionmaptext=Regio's van Italië |

region1name=[[Noordwest-Italië]] |
region1color=#71b37b |
region1items=[[Piëmont]], [[Ligurië]], [[Lombardije]] &amp; [[Valle d'Aosta]]|
region1description=Hier zijn de Italiaanse Rivièra en Cinque Terre, en wereldklassesteden als [[Turijn (stad)|Turijn]], [[Milaan]] en [[Genua (stad)|Genua]], die de bezoekers van de regio delen met prachtige landschappen, zoals het Comomeer en het Lago Maggiore (het grootste meer). |

region2name=[[Noordoost-Italië]] |
region2color=#8a84a3  |
region2items=[[Emilia-Romagna]], [[Friuli-Venezia Giulia]], [[Trentino-Zuid-Tirol]] &amp; [[Venetië]] |
region2description=Van de beroemde grachten van [[Venetië]] tot indrukwekkende bergen zoals de Dolomieten en de Italiaanse Alpen en de eersteklas skigebieden zoals [[Cortina d'Ampezzo]] en andere. |

region3name=[[Midden-Italië]] |
region3color=#d5dc76  |
region3items=[[Lazio]], [[Abruzzen]], [[Le Marche|Marken]], [[Toscane]] &amp; [[Umbrië]] |
region3description=Ademt geschiedenis en kunst. [[Rome]] telt de resterende wonderen van het Romeinse Rijk en een aantal van 's werelds meest bekende monumenten. [[Florence]], bakermat van de Renaissance, is de topattractie van Toscane, terwijl nabijgelegen steden als [[Siena]], [[Pisa]] en [[Lucca]] veel te bieden hebben aan wie op zoek is naar het land van de rijke historie en het cultureel erfgoed. |

region4name=[[Zuid-Italië]]  |
region4color=#d09440  |
region4items=[[Apulië]], [[Basilicata]], [[Calabrië]], [[Campanië]] &amp; [[Molise (regio)|
Molise]] |
region4description=Bruisend [[Napels (stad)|Napels]], de spectaculaire ruïnes van Pompeï en Herculaneum, de romantische Amalfi-kust, het relaxte Puglia en de prachtige stranden van Calabrië, maar ook het opkomende agro-toerisme, maken Italiës minder bezochte regio een geweldige plek om te verkennen. |

region5name=[[Sicilië]]  |
region5color=#d56d76  |
region5items= |
region5description=Het grootste eiland van de Middellandse Zee, met de vulkaan de Etna, beroemd om zijn archeologie (Valle dei Templi), zijn mooie stranden, kristalheldere water en enkele van de beste gerechten die de Italiaanse keuken te bieden heeft.  |

region6name=[[Sardinië]]  |
region6color=#b383b3  |
region6items= |
region6description=Groot en afgelegen eiland met schitterende baaien ongeveer 250 kilometer ten westen van de Italiaanse kust voor de wel of niet Italianen een waar vakantieparadijs.||
}}

==Steden==
&lt;!-- Alsjeblieft, nooit meer dan 9 steden per land --&gt;

* {{listing
| type=city
| name=[[Rome]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=41.89026 | long=12.49237 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Hoofdstad van Italië, vol restanten uit de Romeinse oudheid (Museo dell'Civilta Romana) het Museo Etrusca en met schatten van de katholieke kerk, het Musei di Vaticani en het &quot;Colosseum&quot;.
}} 
* {{listing
| type=city
| name=[[Bologna (stad)|Bologna]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=44.49432 | long=11.34678 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price= 
| content=Universiteitsstad met geschiedenis, cultuur, technologie en cuisine en zijn torens.
}} 
* {{listing
| type=city
| name=[[Florence]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.76802 | long=11.25315 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Bakermat van de Renaissance en nog steeds een en al museum, waaronder de ''Galleria degli Uffizi'' , ''Galleria dell' Accademia'' en de &quot;Ponte Vecchio&quot;.
}} 
* {{listing
| type=city
| name=[[Genua (stad)|Genua]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=44.4069 | long=8.9344 | directions=
| phone= | tollfre= | fax=
| hours= | price=
| content=Een belangrijke marittieme republiek in de middeleeuwen zijn paleizen en met het Aquario (Aquarium), het grootste van Europa.
}}
* {{listing
| type=city
| name=[[Milaan]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=45.46405 | long=9.19217 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price= 
| content=Moderne grote stad met pompeus 19e eeuws aandoend centrum, een van de mooiste kathedralen (&quot;Duomo&quot;) van Europa en uiteraard ''de'' modestraten van Italië, het Museo di Scienza en de Pinacoteca di Brera.
}}
* {{listing
| type=city
| name=[[Palermo (stad)|Palermo]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=38.11677 | long=13.34106 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=  
| content=Hoofdstad van [[Sicilië]] en qua inwonertal de 5e grootste stad van Italië, met bekende gebouwen en kerken uit de Noormandische- en Arabische tijd.
}}
* {{listing
| type=city
| name=[[Turijn (stad)|Turijn]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=45.06898 | long=7.69324 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=De meest barokke stad van Italië met zijn vele koninklijke paleizen en een grote verscheidenheid aan musea waaronder het Museo di Egizio, het Museo del Cinema en het Museo dell'Auto en de Mole Antonelliana.
}}  
* {{listing
| type=city
| name=[[Venetië]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=45.43427 | long=12.33852 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Romantische stad met zijn lagune's, het &quot;Canal Grande&quot; en zijn duizenden grachten. 
}} 
* {{listing
| type=city
| name=[[Verona (stad)|Verona]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=45.43877 | long=10.99354 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=De stad van Romeo en Julia, de &quot;Arena&quot; , romantisch.
}}

&lt;gallery&gt;
Bestand:Colosseum in Rome, Italy - April 2007.jpg|Colosseum in Rome
Bestand:2tours bologne 082005.jpg|De torens van Bologna
Bestand:Arno River and Ponte Vecchio, Florence.jpg|De Ponte Vecchio in Florence
Bestand:Genua - Piazza De Ferrari.jpg|Paleizen in Genua
Bestand:20110724 Milan Cathedral 5260.jpg|il Duomo, de kathedraal van Milaan
Bestand:Palermo-Zisa-bjs2007-02.jpg|Castello della Zisa uit de Arabische tijd in Palermo
Bestand:Dramatic Mole.jpg|Mole Antonelliana in Turijn
Bestand:Canal Grande Chiesa della Salute e Dogana dal ponte dell Accademia.jpg|Canal Grande in Venetië
Bestand:Verona arena 2009.JPG| Arena van Verona
&lt;/gallery&gt;

==Andere bestemmingen==
&lt;!-- Alsjeblieft, nooit meer dan 9 andere bestemmingen per land --&gt;

* {{listing
| name=Capri | alt= | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Capri_(eiland) | email=
| address= | lat=40.56094 | long=14.20574 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Eiland ten zuiden van [[Napels (stad)|Napels]], bekend om zijn blauwe grot (''Grotta Azzurra'')
}}
* {{listing
| name=Comomeer | alt=Lago di Como | url=https://it.wikivoyage.org/wiki/Lago_di_Como | email=
| address= | lat=45.8141 | long=9.0841 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Meer, iets ten noorden van Milaan met de plaatsen ''Como'' en ''Bellagio''
}}
* {{listing
| name=Dolomieten | alt= | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Dolomieten | email=
| address= | lat=46.53805 | long=12.13788 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Ski-paradijs bij uitstek, ''Cortina d'Ampezzo'', ''Val Gardena'' en ''Madonna di Campiglio''
}}
* {{listing
| name=[[Regionaal_park_De_Etna|Etna]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=37.75103 | long=14.99403 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=De grootste en meest actieve vulkaan van [[Europa]] ligt op Sicilië
}}
* {{listing
| name=Gardameer | alt=Lago di Garda | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Gardameer | email=
| address= | lat=45.4928 | long=10.6091 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Meer nabij [[Verona (stad)|Verona]], het schiereiland ''Sirmione'', zeer toeristisch gebied
}}
* {{listing
| name=Ischia | alt= | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Ischia_(eiland) | email=
| address= | lat=40.74265 | long=13.94004 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Eiland ten westen van Napels
}}
* {{listing
| name=Lago Maggiore | alt=letterlijk: het grootste meer | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Lago_Maggiore | email=
| address= | lat=45.89540 | long=8.52696 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Bekend van de ''Isola Bella'', ''Locarno'', ''Verbania'' en ''Stresa''
}}
* {{listing
| name=Pompeï | alt= | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Pompe%C3%AF | email=
| address= | lat=40.7520 | long=14.4917 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Bezoek de opgravingen, Herculaneum (Ercolano) en vergeet niet de &quot;Vesuvius&quot; te beklimmen
}}
* {{listing
| name=[[Toscane]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.31847 | long=11.33169 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Met zijn lieflijke heuvels, wijngaarden en charmante dorpjes en stadjes als [[Lucca]], [[Pisa]], ''San Gimignano'', [[Volterra]], [[Arezzo]] en [[Siena]]
}}

&lt;gallery&gt;
Bestand:Campania Capri from Monte Solaro.jpg|Capri
Bestand:LagoSanPrimo.jpg|Comomeer
Bestand:Marmolata.JPG|Dolomieten
Bestand:Rifugio Torre Filosofo e crateri centrale-Etna.JPG|Monte Etna
Bestand:Gardasee-1.jpg|Gardameer
Bestand:Spiaggia dei Maronti - Ischia.jpg|Ischia
Bestand:IsoleBorromee1.jpg|Lago Maggiore
Bestand:Pompei Forum.jpg|Pompeï, het Forum
Bestand:Radda in Chianti (SI) Italia - 6 Aprile 2015 - panoramio (2).jpg|Toscaans landschap
&lt;/gallery&gt;

==Arriveren==

===Paspoort en visum===
{{Schengen}}

===Per vliegtuig===
[[Bestand:ITA Airways (Rome) in 2022.05.jpg|miniatuur|Logo ITA Airways op een vliegtuig op het vliegveld van Rome]]
[[Bestand:Terminal Linate.jpg|miniatuur|Aeroporto Linate, dichtbij Milaan]]

{{Airport web}}

Lijst met vliegvelden in Nederland en België vanwaar je naar Italië kunt vliegen:

* [https://www.schiphol.nl/nl/ Amsterdam Schiphol Airport] ('''AMS''')
* [https://www.brusselsairport.be/nl Brussel Luchthaven Zaventum] ('''BRU''')
* [https://www.brussels-charleroi-airport.com/brussels-south-charleroi-airport/index.html Charleroi Airport] ('''CRL''')
* [https://www.eindhovenairport.nl/nl Eindhoven Airport Welschap] ('''EIN''')
* [https://www.maa.nl/ Maastricht Aachen Airport] ('''MST''')
* [https://www.rotterdamthehagueairport.nl/ Rotterdam/The Hague Airport] ('''RTM''')

Lijst van luchthavens die vanuit België en/of Nederland worden aangevlogen:

* '''Alghero''' - [http://www.aeroportodialghero.it/index_en.asp Alghero] ('''AHO''').
* [[Bergamo (stad)|Bergamo]] - [http://www.milanbergamoairport.it/it/ Orio al Serio] ('''BGY''');
* [[Bologna (stad)|Bologna]] - [http://www.bologna-airport.it/it/viaggiare.aspx?idC=61676&amp;LN=it-IT Guglielmo Marconi] ('''BLQ''');
* '''Cagliari''' - [http://www.cagliariairport.it/en/Cagliari-Elmas, Mario Mameli] ('''CAG''');
* [[Catania (stad)|Catania]] - [http://www.aeroporto.catania.it/ Fontanarossa], Vincenzo Bellini ('''CTA''');
* '''Comiso''' - [http://www.aeroportodicomiso.eu/it/Comiso-Aeroporto degli Iblei] ('''CIY''');
* [[Florence]] - [http://www.aeroporto.firenze.it/it/ Peretola], Amerigo Vespucci ('''FLR''');
* '''Lamezia Terme''' - [https://www.sacal.it/ Lamezia Terme/S.Eufemia] ('''SUF''');
* [[Milaan]] - [http://www.milanolinate-airport.com Linate] ('''LIN''') en [http://www.milanomalpensa-airport.com Malpensa] ('''MPA''');
* [[Napels (stad)|Napels]] - [http://www.aeroportodinapoli.it/ Capodichino] ('''NPA''');
* '''Olbia''' - [https://www.geasar.it/ Olbia-Costa Smeralda] ('''OLB''');
* [[Palermo (stad)|Palermo]] - [http://www.gesap.it/ Punta Raisi], Falcone e Borsellino ('''PMO''') ;
* [[Perugia]] - [http://www.airport.umbria.it/ita/ Perugia-S.Francesco d'Assisi] ('''PEG''');
* [[Pescara (stad)|Pescara]] - Aeroporto d'Abruzzo (PSR)
* [[Pisa]] - [http://www.pisa-airport.com/it/ Galileo Galilei] ('''PSA''');
* [[Rome]] - [http://www.adr.it/ciampino Ciampino] ('''CIA''') en [http://www.adr.it/fiumicino Fiumicino], Leonardo da Vinci ('''FCO''');
* [[Trapani]] - [http://www.airgest.it/Trapani-Birgi, Vincenzo Florio] ('''TPS''');
* '''Treviso''' - [http://www.trevisoairport.it/ Treviso-Sant'Angelo] ('''TSF''');
* [[Turijn (stad)|Turijn]] - Caselle, [http://www.aeroportoditorino.it/it Sandro Pertini] ('''TRN''');
* [[Venetië]] - [http://www.veniceairport.it/ Marco Polo] ('''VCE''');
* [[Verona (stad)|Verona]] - [https://www.aeroportoverona.it Villafranca-Valerio Catullo] ('''VRN''');

{{letop|Sommige vluchten vanuit [[België]] en [[Nederland]] naar je eindbestemming in Italië zijn seizoensgebonden, zie voor meer informatie naar de ''web-site'' of naar het desbetreffende artikel.}}

Luchtvaartmaatschappijen die vanuit België en/of Nederland op Italië vliegen:

* [https://www.brusselsairlines.com/ Brussels Airlines]
* [http://www.corendom.nl Corendom] (seizoensgebonden)
* [https://www.easyjet.com/nl Easyjet]
* [https://www.ita-airways.com/nl_nl/ ITA Airways]
* [http://www.klm.com KLM]
* [http://www.ryanair.com Ryanair]
* [http://www.transavia.com Transavia]

===Per trein===
[[Bestand:Roma Termini (24602087760).jpg|miniatuur|Stazione di Roma Termini]]
[[Bestand:Convalidazione Treno FS.jpg|miniatuur|Convalidazione Treno FS]]
{{letop|Alvorens met de treinreis te beginnen dien je je ticket af te stempelen , zgn. '''convalidare''', je vindt deze automaten in de stationshal en/of de perrons.}}
{{Trein}}

===Per auto===
[[Bestand:Brenner-Autobahn mit der Europabrücke bei Patsch.jpg|miniatuur|Brennerpas met de ''Europabrücke'']]

====Vanuit [[België]] en [[Nederland]]====
De Alpen zijn al eeuwenlang voor reizende mensen de grootste natuurlijke hindernis tussen Italië enerzijds en Frankrijk/Zwitserland en Oostenrijk anderzijds. Dankzij de tunnels en bergpassen is het nu niet moeilijk om Italië te bereiken. Toen men vroeger nog geen tunnels en asfaltwegen ter beschikking had was het aantal mogelijkheden zeer beperkt. Men had enkel de bergpassen en de kusten. De Brennerpas (1375&amp;nbsp;m) tussen [[Oostenrijk]] en Italië, is wegens zijn grote economische waarde eeuwenlang een twistappel van Italië en [[Oostenrijk]] geweest. De pas wordt nu gezamenlijk door deze twee landen beheerd. Je rijdt dus over een stukje geschiedenis! Jezelf voorbereiden op hoe je gaat rijden wordt aanbevolen: als je met een caravan rijdt, is het niet ideaal om een steile bergpas over te steken. Je moet je afvragen waar je wilt zijn in Italië: de Aosta-vallei? Toscane? [[Venetië]]?

*Via [[Oostenrijk]]
** '''Route langs Villach en Karinthië''': enkel interessant als je aan de grens met [[Slovenië]] moet zijn.
** '''Brennerpas''': je rijdt langs een van de hoogste bruggen ter wereld, die [https://www.openstreetmap.org/way/366858278#map=15/47.2021/11.4063 '''Europabrücke'''], 170&amp;nbsp;m hoog. De [https://nl.wikipedia.org/wiki/Brennerpas Brennerpas] is ideaal om het Gardameer te bereiken.
*Via [[Zwitserland]]
** '''[https://www.openstreetmap.org/?mlat=46.5934&amp;mlon=8.5649#map=13/46.5934/8.5649 San Gottardo-tunnel]''' (Duits: Sankt-Gotthard-Tunnel): de [https://www.openstreetmap.org/directions?engine=graphhopper_car&amp;route=46.6340%2C8.5948%3B46.5290%2C8.6086#map=12/46.5921/8.6239 Gotthardtunnel] is 17&amp;nbsp;km lang, van '''Gösschenen''' naar '''Airolo'''. Voor vele mensen is het een enge ervaring om zo lang onder de grond te rijden en het idee dat je te voet meer dan een uur nodig hebt om een tunneluiteinde te bereiken doet vele mensen kiezen voor een andere oplossing. Maar objectief gezien doe je er met de auto maar een kwartiertje over om er door te rijden. De maximumsnelheid is 80&amp;nbsp;km/uur. Sinds het zware ongeval in 2001 zijn er veel veiligheidsmaatregelen genomen in de tunnel. Deze route is ideaal om bijvoorbeeld [[Bologna (stad)|Bologna]] te bereiken.
** '''[http://www.visit-moesano.ch/inverno.html?S=2 San Bernardino-tunnel]''' - ''A 13'', deze tunnel loopt vanaf '''Hinterrhein''' naar [https://www.openstreetmap.org/way/6016541#map=13/46.4940/9.1805 '''San Bernardino'''] en is 6,6&amp;nbsp;km lang en is enkelbaans en is na de Gotthardtunnel de belangrijkste Alpenovergang van [[Zwitserland]].
** '''[https://www.simplon.ch/de/home/home Simplon-pas]''' - de [https://www.openstreetmap.org/way/170488516#map=12/46.2665/8.1041 Simplontunnel] loopt tussen '''Brig''' en het Italiaanse '''Iselle di Trasquera''', deze is 19,8&amp;nbsp;km lang;
** '''[http://www.letunnel.com/homepage.asp?l=1 Grote Sint Bernardtunnel]''' - de [https://www.openstreetmap.org/directions?engine=osrm_car&amp;route=45.9489%2C7.2088%3B45.8237%2C7.1822#map=12/45.8867/7.1772 Grote Sint Bernardtunnel] loopt tussen Valle dell'Aosta, '''Saint-Rhémy-en-Bosses''' en het Zwitserse kanton Wallis, '''Bourg Saint Pierre''', ''E 27'', de tunnel is 5,8&amp;nbsp;km lang en heeft 2 rijstroken;
** '''[http://www.tunnelmb.net/ Mont-Blanctunnel]''' - de [https://www.openstreetmap.org/directions?engine=graphhopper_car&amp;route=45.9247%2C6.8728%3B45.7874%2C6.9731#map=12/45.8558/6.9135 Montblanctunnel] loopt tussen '''Chamonix''' en het Italiaanse '''Courmayeur''', ''E 25'' en is 11,6&amp;nbsp;km lang, men heft hier tol (€ 43,50 (richting Italië), € 44,20 (richting Frankrijk), (voor personenauto's));
*Via [[Frankrijk]]
** '''[http://www.sftrf.fr/fr/index.aspx Fréjus-tunnel]''' - de [https://www.openstreetmap.org/directions?engine=graphhopper_car&amp;route=45.2015%2C6.6728%3B45.0783%2C6.7032#map=12/45.1382/6.6848 Fréjustunnel] loopt tussen het Franse '''Modane''' en het Italiaanse '''Bardonecchia''', ''A 43'', de tunnel is 12,9&amp;nbsp;km lang en men heft er tol;

===Per bus===
Met [https://nl.eurolines.eu/ Eurolines] en [https://www.flixbus.nl/ Flixbus] kun je vanuit diverse plaatsen voordelig van België en Nederland naar Italië reizen.

===Per boot===

Er vertrekken verschillende veerboten vanuit [[Griekenland]], [[Albanië]], [[Montenegro]] en [[Kroatië]]. De meesten komen aan in [[Venetië]], [[Ancona (stad)|Ancona]], [[Bari (stad)|Bari]] en [[Brindisi]].

Sommige veerdiensten verbinden regelmatig het eiland [[Corsica]] met [[Genua (stad)|Genua]], [[Livorno]], Civitavecchia, [[Napels (stad)|Napels]] en het noorden van [[Sardinië]] (Alghero en Porto Torres). [[Barcelona (stad)|Barcelona]] is verbonden met Civitavecchia en met Genua.

Ook zijn er veerdiensten die [[Sicilië]] en [[Napels (stad)|Napels]] met sommige Noord-Afrikaanse ([[Tunis]]) havens verbinden.
Er is ook een draagvleugelboot-service van Pozzallo aan de zuidoostkust van Sicilië naar [[Malta]]. 

Er is het hele jaar door een dienst tussen [[Triëst (stad)|Triëst]] en [[Albanië]] en zomerdiensten tussen Triëst en Piran ([[Slovenië]]) en Porec en Rovinj in het Kroatische Istrië. De verbinding tussen Triëst en Rovinj duurt minder dan 2 uur, wat sneller is dan de busdienst.

==Rondreizen==
{{mapframe|41.206|12.577|width=350|height=400|zoom=5}}

===Per vliegtuig===
[[Bestand:Fiumicino bird view.jpg|miniatuur|Rome: Aeroporto di Leonardo da Vinci (Fiumicino) FCO]]
Lijst van de belangrijkste [https://it.wikivoyage.org/wiki/Tematica:Aeroporti_italiani vliegvelden] in Italië:

* [[Rome]] - [http://www.adr.it/ciampino Ciampino] ('''CIA''') en [http://www.adr.it/fiumicino Fiumicino], Leonardo da Vinci ('''FCO''') HUB;
* [[Milaan]] - [http://www.milanolinate-airport.com Linate] ('''LIN''') en [http://www.milanomalpensa-airport.com Malpensa] ('''MPA''') HUB;
* '''Bergamo''' - [http://www.milanbergamoairport.it/it/ Orio al Serio] ('''BGY''')
* [[Turijn (stad)|Turijn]] - Caselle, [http://www.aeroportoditorino.it/it Sandro Pertini] ('''TRN''');
* [[Venetië]] - [http://www.veniceairport.it/ Marco Polo] ('''VCE''');
* [[Genua (stad)|Genua]] - [http://www.airport.genova.it/ Cristoforo Colombo] ('''GOA''');
* [[Palermo (stad)|Palermo]] - [http://www.gesap.it/ Punta Raisi], Falcone e Borsellino ('''PMO''') ;
* [[Catania (stad)|Catania]] - [http://www.aeroporto.catania.it/ Fontanarossa], Vincenzo Bellini ('''CTA''');
* [[Napels (stad)|Napels]] - [http://www.aeroportodinapoli.it/ Capodichino] ('''NPA''');

Eilanden:

* [[Pantelleria]] - [https://www.aeroportodipantelleria.it/ Pantelleria] ('''PNL''');
* '''Lampedusa''' - [http://www.aeroportodilampedusa.com/ Lampedusa] ('''LMP''');
* [[Elba]] - [http://www.elbaisland-airport.it/en/ Elba-Marino di Campo] '''(EBA''').

Italiaanse luchtvaartmaatschappijen:

* [https://www.airdolomiti.it/ Air Dolomiti]

===Per trein===
[[Bestand:365-01-arezzo pescaiola-10.JPG|miniatuur|ATR 365- moderne trein in Sardinië]]
Italië is gezegend met een uitgebreid [https://www.rfi.it/it/rete/la-rete-oggi.html treinennet] dat redelijk op tijd rijdt. Zelfs de kleinste dorpen hebben van die schattige stationnetjes, waar de vrouw van de stationschef de bloemen water geeft en de spoorbomen oppoetst. De boemeltjes zijn het leukst voor de echte treinliefhebber.

Maar Italië heeft ook hele snelle verbindingen tussen de grote steden zoals de Frecciarossa (Rode Pijl) bijvoorbeeld, een Eurostar HS-trein die je in 1 uur en 40 minuten van Rome naar Florence brengt. Reizen per trein in Italië is goedkoop en het is dan ook af te raden een Railpas te kopen. Het is beter gewoon een kaartje van plek tot plek te kopen. In de spitsuren kan het druk zijn. Zoals in Nederland en België moet een kaartje voor de HS-treinen vooraf worden gekocht en is reserveren verplicht.

====De verschillende soorten treinen====

=====ES, AV of ES*: Treni Eurostar Italia=====
Een hogesnelheidstrein waarvoor reserveren verplicht is. Ze worden aangeduid met ES, AV (Alta Velocita ) of ES*. De AV-treinen rijden met een snelheid van 265&amp;nbsp;km en worden Frecciarossa genoemd. De gewone ES en ES* rijden met een snelheid van 185&amp;nbsp;km en heten de Frecciargento. 

======AV======
'''AV''' — ''Alta Velocita'' (hogesnelheidslijn). De hogesnelheidslijn loopt van Milaan met de rest van [[Italië]], vanuit station '''Milano Rogoredo''' naar o.a. [[Bologna (stad)|Bologna]], [[Florence]], [[Rome]], [[Napels (stad)|Napels]], Salerno en in aanbouw zijnde lijn naar [[Sicilië]]. Vanuit station '''Milano Rho Fiera''' naar o.a. [[Turijn (stad)|Turijn]], station '''Milano Garibaldi''' naar o.a. [[Lyon]] en [[Parijs]], maar ook kun je vertrekken vanuit station '''Milano Centrale''' naar o.a. Rome, in aanbouw is de lijn Milano-[[Venetië]] (Triëst) vanuit station '''Milano Pioltello'''.

De volgende AV-treinstellen zijn in bedrijf:

* '''[[:w:FS ETR 1000|Frecciarossa 1000]]''' — de nieuwste generatie hogesnelheidstreinen — 400&amp;nbsp;km/uur
* '''[[:w:Frecciarossa|Frecciarossa]]''' — (rode pijl) — 300&amp;nbsp;km/uur
* '''[[:w:it:Frecciargento|Frecciargento]]''' — (zilveren pijl) — 250&amp;nbsp;km/uur
* '''[[:w:it:Frecciabianca|Frecciabianca]]''' — (witte pijl) — 200&amp;nbsp;km/uur
* '''[[:w:Nuovo_Trasporto_Viaggiatori|Italo]]''' — AGV (Automotrice a grand vitesse) 

&lt;gallery&gt;
Frecciabianca.jpg|Frecciabianca
Trenitalia ETR600 Frecciargento.JPG|Frecciargento
Naples, Central station, gorgeous long-distance train.jpg|Frecciarossa
AGV .italo Napoli side view.JPG|Italo
Elettrotreno ETR.400.jpg|AV Frecciarossa 1000
&lt;/gallery&gt;

Alle Eurostartreinen hebben airco en snacks aan boord. Op langere afstanden rijdt een restauratiewagen mee waar je een driegangenmenu inclusief een halve fles wijn voor rond de 28 euro koopt (2009), eventueel kun je met een creditcard betalen. Overal zijn netaansluitingen voor lap-tops of mobiele telefoons.

Tussen de steden rijdt dan nog de Eurostar City-trein en de ES-City.

=====Intercity &amp; Intercity Plus=====
[[Bestand:Stazione di Genova Brignole - treno Intercity 674 - 2024-04-15.jpg|miniatuur|Treno Intercity FS]]
Er is weinig verschil in service tussen de IC en de IC Plus, behalve dat voor de IC Plus reserveren verplicht is.

=====Diretto, Espresso &amp; Interregionali treinen (D, E en IR)====
[[Bestand:20251231 Italien Roma Termini ETR 104 298 Trenitalia Pop Regionale Grün neue Farben.jpg|miniatuur|Treno Regionale FS]]
Op deze treinen is reserveren niet mogelijk. Alle drie zijn het boemeltjes, hoewel de IR iets sneller gaat dan de andere twee. Ze zijn goedkoop, maar meestal vrij vol, vooral in de vakanties en op feestdagen. Het verdient te overwegen om in de 1e klas te reizen (prima classe).

====Wegwijs op het station====

[[Bestand:Biglietteria automatica stazione di Villamassargia-Domusnovas.jpg|miniatuur|Biglietteria automatica FS]]
Op elk station (stazione) worden de vertrekschema's gepubliceerd. De borden zijn in het wit (aankomst) en het oranjegeel (vertrek) waarop de route, de stops en (anders dan in Nederland) de aankomsttijden van eindbestemming en tussengelegen stations staan vermeld. Let goed op de kolom met extra informatie zoals vertragingen e.d.

Er zijn twee manieren om je ticket te kopen op het station.

# Je gaat naar het loket en koopt daar je ticket, gewapend met de nodige informatie, tijd, bestemming, soort trein, aantal tickets en of je prima of seconda wil reizen.
# Je kan ook de ticketautomaat gebruiken als het station er een heeft. Ze zijn gemakkelijk te gebruiken en meestal sneller dan het loket.

Je kan ook kiezen om je ticket online te kopen of bij een reisagent die treinkaartjes verkoopt. Hiervoor betaal je meestal extra. Als je je kaartjes hebt gekocht ga je je trein opzoeken. De perrons heten binari (meervoud van ''binario''). Maar voordat je aan boord gaat moet je je treinkaartje valideren. Op de perrons zie je gele automaten staan waar je je kaartje in moet steken waardoor het een datum/tijdstempel krijgt. Doe je dit niet, dan kan je een behoorlijke boete krijgen. De conducteurs zijn nog weleens gevoelig voor een toerist die dit niet weet, maar het is beter geen risico te nemen.

De officiële website van de Italiaanse spoorwegen - [http://www.trenitalia.com Trenitalia]

===Per bus===
[[Bestand:Mestre, bus ACTV.JPG|miniatuur|Stadsbus in Italië, meestal te herkennen aan de oranje kleur]]
[[Bestand:Italy Tobacco shop sign 01.JPG|100 px|right|de T van Tabacchi, de winkel die o.a. buskaartjes verkoopt]]
Italië heeft geen nationale busmaatschappij. Elke regio heeft zijn eigen onafhankelijke busmaatschappij. Deze werken niet samen, noch zijn de aankomst- en vertrektijden op elkaar afgestemd. Dus reizen per bus door verschillende regio's in Italië is moeilijk. Per trein kan het eenvoudiger zijn.

Enkele maatschappijen:
* [https://www.at-bus.it/it/ Autolinee Toscane] opererend veelal in de Toscane;
* [http://www.saisautolinee.it/ SAIS], vanuit tal van grotere plaatsen o.a. van en naar Sicilië;
* [http://www.baltour.it/ Baltour];
* [https://www.flixbus.it/ Flixbus] met tal van bestemmingen in Italië en Europa;
* [https://www.fsbusitaliafast.it/portale/ Busitalia FS].

Stadskaartjes kosten €1,50 per rit met de bus/tram en de metro en zijn meestal 100 minuten geldig vanaf de eerste afstempeling. Opgelet, een kaartje is slechts geldig voor één rit. Verlaat je het station of halte en wil je daarna binnen de termijn van 100 minuten opnieuw een bus en/of tram en/of metro nemen, dan dien je een nieuw kaartje te kopen.
Kaartjes koop je bij onder meer ''tabacchi'', herkenbaar aan de grote '''T''', bij de grotere busstations of bij je hotel. De meeste trams en ook bussen hebben automaten waar je met gepast geld een kaartje kunt kopen. Let op: kaartjes moet je afstempelen, anders zijn ze niet geldig. 

* Stadsbus(sen) zijn in de meeste plaatsen oranje van kleur:
* Streekbus(sen) zijn blauw van kleur.

===Per boot===
[[Bestand:Ships in Genoa Harbour 01.jpg|miniatuur|Haven van Genua]]
Bootverbindingen vanuit het vasteland naar [[Sardinië]] en [[Sicilië]]:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
| ''Bestemming'' || ''Maatschappij'' || ''Vertrektijd'' || ''Prijs'' ||
|-
| '''Genua-Olba''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia] || 9:00-20:30-21:30 || € 45,00 p.p. enkele reis ||
|-
| '''Genua-Porto Torres''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia]  || 08:30-20:30  || € 44,00 p.p. enkele reis ||
|-
| '''Cagliari-Palermo''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia]  || 10:30-19:30  || € 44,00 p.p. enkele reis ||
|-
| '''Civitavecchia-Olbia''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia] || 08:30-13:00-14:00-22:30 || € 40,00 p.p. enkele reis ||
|-
| '''Civitavecchia-Cagiari''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia] || 19:00-19:30-20:00-23:00 || € 52,00 p.p. enkele reis ||
|- 
| '''Napels-Palermo''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia]  || 20:15  || € 52,00 p.p. enkele reis ||
|-
| '''Napels-Cagliari''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia] || 18:00-19:00  || € 44,00 p.p. enkele reis ||
|- 
| '''Napels-Palermo''' || [https://www.snav.it/ SNAV] GNV  || 20:00   || € 56,00 p.p. enkele reis   ||
|-
|  '''Civitavecchia-Palermo'''  || [https://www.snav.it/ SNAV] GNV || 19:00   || € 59,00 p.p. enkele reis  ||
|-
|}

Enkele andere maatschappijen die de eilanden Sardinië en Sicilië aandoen:

* [https://www.grimaldi-lines.com/it/ Grimaldi Lines]
* [http://www.gnv.it Grande Navi Veloce]

Verder zijn er ook veerdiensten in de grote meren in het noorden.

===Per auto===
[[Bestand:Rete autostradale italiana-labeled.svg|miniatuur|Autosnelwegennet Italië]]
Italië bezit een goede infrastructuur, de autosnelwegen worden beheerd door [https://www.wegenwiki.nl/Autostrada_(Itali%C3%AB) Autostrada]

====Afkortingen wegennetstelsel in Italië====

* A - [https://www.autostrade.it/it/home Autostrada] (Autosnelwegen, hiervoor moet meestal tol worden betaald met uitzondering van de superstrada)
* SS - Strada Statale (nationale wegen)
* SP - Strada Provinciale (provinciale wegen)

====Maximale snelheid====

* Autostrada - 130&amp;nbsp;km /per uur, bij regen 110&amp;nbsp;km / per uur;
* Superstrada - 110&amp;nbsp;km/ per uur;
* Nationale wegen - 90&amp;nbsp;km / per uur;
* Provinciale wegen - binnen de bebouwde kom is de maximale snelheid 50&amp;nbsp;km / per uur

====Wegwijzers====

* Blauwe wegwijzers staan voor nationale wegen, b.v., '''SS 222''' Strada Statale 222 (beter bekend als de ''Chiantigiana'', chianti-route);
* Groene wegwijzers staan voor de autosnelwegen (autostrada), meestal tolwegen, b.v. '''A1''' ;
* Bruine wegwijzers staan voor een bestemming die toeristen kunnen interesseren, b.v. archeologische attractie, museum of strand.

{{waarschuwing|'''ZTL''', '''Z'''one a '''T'''raffico '''L'''imitata, oftewel beperkte verkeersgebieden. Het zijn besloten gebieden in veelal middelgrote en grote Italiaanse steden, meestal in het historische centrum waar ''alleen geautoriseerde voertuigen zijn toegestaan''. Veel toeristen melden elk jaar een boete (ongeveer € 100) voor het onbewust invoeren van een ZTL.}}

&lt;gallery&gt;
ZTL Rome 04 2016 6065.JPG|ZTL zone
Italian traffic signs - limiti generali.svg|Snelheidslimieten
Cennina.jpg|Groene- en blauwe wegwijzers
A13Italia3.JPG|Aankondiging snelheidscontrole op snelwegen
Autostrada A1 Italia.svg| '''A1'''
Strada Statale 222 Italia.svg|'''SS 222''' - Chiantigiana
Ariano Irpino segnaletica turistica.jpeg|Bruine toeristische wegwijzers
Italian traffic signs - direzione verde.svg|Groene wegwijzer wat autosnelwegen aanduiding
&lt;/gallery&gt;

===Per metro===

In Italië zijn er 7 steden met een eigen ondergrondse (Metropolitana), waarvan die van [[Milaan]] de grootste is, verder in [[Rome]], [[Turijn (stad)|Turijn]], [[Genua (stad)|Genua]], [[Napels (stad)|Napels]], [[Brescia]] en [[Catania (stad)|Catania]].

* '''Milaan''' - 4 lijnen in bedrijf, 1 lijn onder constructie, lengte: 96,8&amp;nbsp;km  en 113 stations ( + nog enkele stations onder constructie);
* '''Rome''' - 3 lijnen in bedrijf, lengte: 58,8&amp;nbsp;km en 73 stations;
* '''Napels''' - 2 lijnen in bedrijf, lengte: 20,3&amp;nbsp;km en 23 stations;
* '''Turijn''' - 1 lijn in bedrijf, 1 lijn onder constructie, lengte: 13,2&amp;nbsp;km en 21 stations;
* '''Genua''' - 1 lijn in bedrijf, lengte: 7,1&amp;nbsp;km en 8 stations;
* '''Brescia''' - 1 lijn in bedrijf, lengte: 13,7&amp;nbsp;km en 17 stations;
* '''Catania''' - 1 lijn in bedrijf, lengte: 8,8&amp;nbsp;km en 11 stations ( + nog enkele stations onder constructie).

&lt;gallery&gt;
Logo Metropolitane Italia.svg|Beeldmerk Metropolitana in Italië
GiovanniXXIII-metro.jpg|Metrostation in Catania (Giovanni XXIII)
MM32.jpg|Metro in Genua
Milano - mappa rete metropolitana (schematica).svg|Map:Metropolitana van Milaan
Linea 5 lilla - metropolitana di Milano - Stazione Garibaldi.JPG|Stazione Garibaldi-Milano
Napoli - stazione Università della metropolitana.jpg|Metro-station in Napels (Universitä)
Ticket-ATM-Milan.jpg|Magneet-vervoersbewijs Metro Milaan
Torino Porta Susa 2014 07.jpg|Metrostation van Turijn-Porta Susa
&lt;/gallery&gt;

==Taal==

De officiële taal is het Italiaans. 

* [[Frans]] wordt ook lokaal gesproken in het noordwesten (Valle d'Aosta);
* In Zuid-Tirol is er een Duitstalige meerderheid;
* In sommige valleien in de Dolomieten, het ''Ladinisch'';
* Er wordt in Friuli, ''Friulaans'' gesproken dat ver verwant is met het ''Reto-Romaans'' in [[Zwitserland]];
* [[Sardinië]] heeft ook zijn eigen taal, het ''Sardijns'';
* In [[Sicilië]] het ''Siciliaans,'' dat een officieel erkende taal is;
* In Friuli-Venezia-Giulia is ook een Sloveense minderheid;
* Op sommige plaatsen in Zuid-Italië, in Puglia, spreken de ouderen een Grieks dialect, het ''Griko'', dat dateert uit de tijd van Magna Graecia.

Ook in andere delen van het land zijn er sterk geprononceerde dialecten, die weinig gemeen hebben met de taal op hoog niveau. Tot het midden van de 20e eeuw werd het dialect bijna overal gesproken en alleen bij speciale gelegenheden het Hoog Italiaans, maar in de laatste decennia is het standaard Italiaans in opkomst, vooral in de grotere steden en bij de jongere generaties.

In de goed ontwikkelde toeristische gebieden kun je het goed vinden met het [[Engels]]. In het binnenland helpt Engels nauwelijks en moet je in het Italiaans communiceren. Zie taalgids [[Italiaans]].

==Bekijken==

===Monumenten===
Italië is het land met de meeste monumenten op de werelderfgoedlijst van de [[UNESCO-Werelderfgoed|UNESCO]].

18e-eeuws Koninklijk Paleis van Caserta met park — Amalfitaanse kust — Aquaduct van Vanvitelli en San Leuciocomplex — Arabisch-Normandisch [[Palermo (stad)|Palermo]] en de kathedralen van [[Cefalù]] en [[Monreale]] — Archeologisch [[Agrigento]] — Archeologisch Pompeï, Herculaneum en Torre Annunziata — Archeologische opgravingen en Patriarchale Basiliek van Aquileia — Assisi, Sint-Franciscusbasiliek en andere franciscaanse locaties — Botanische tuin in Padua — Castel del Monte — Crespi d'Adda — Dolomieten — Domplein van [[Pisa]] — [[Eolische Eilanden]] — Etna — Etruskische begraafplaatsen van Cerveteri en Tarquinia — Ferrara, stad van de renaissance in de Po-delta — [[Genua (stad)|Genua]]: Le Strade Nuove en het systeem van de Palazzi dei Rolli — Historisch centrum van [[Florence]] — Historisch centrum van [[Napels (stad)|Napels]] — Historisch centrum van [[Rome]], de bezittingen van de Heilige Stoel in die stad met speciale territoriale rechten en Sint-Paulus buiten de Muren — Historisch centrum van [[Siena]] — Historisch centrum van Pienza — Historisch centrum van San Gimignano — Historisch centrum van Urbino — Kathedraal, Torre Civica en Piazza Grande van Modena — Laatbarokke steden in het [[Val di Noto]] (Zuidoost-Sicilië) — Longobarden in Italië — Mantua en Sabbioneta — Monte San Giorgio — Nationaal park Cilento, Vallo di Diano e Alburni met archeologisch Paestum en Velia en kartuizerklooster van Padula — Nuraghe Su Nuraxi bij Barumini — Oude en voorhistorische beukenbossen van de Karpaten en andere regio's van Europa — Plaatsen van macht (568-774 na Christus) — Portovenere, Cinque Terre en de eilanden Palmaria, Tino en Tinetto — Prehistorische paalwoningen in de Alpen — Residenties van het Koninklijk Huis van Savoye — Rhätische Bahn in het Albula/Bernina-landschap — Rotstekeningen van Valcamonica — Sacri Monti van Piedmont en Lombardije — Sassi en het park met de rotskerken van Matera — [[Syracuse (stad)|Syracuse]] en de rotsnecropolis van Pantalica — Trulli van Alberobello — Val d'Orcia — [[Venetië]] met zijn lagune — [[Verona (stad)|Verona]] — Vicenza en de Palladiaanse villa's in Veneto — Villa Adriana, Tivoli — Villa d'Este, Tivoli — Villa Romana del Casale, [[Piazza Armerina]] — Villa's en tuinen van de Medici in Toscane — Vroeg-christelijke monumenten van Ravenna — Wijngaardlandschap van Piëmont: Langhe-Roero en Monferrato.

&lt;gallery&gt;
Vernazza and the sea, Cinque Terre, Italy.jpg|[[Cinque Terre]]
Trulli Alberobello11 apr06.jpg|De Trulli van Alberobello
Castel del Monte BW 2016-10-14 12-26-11 r.jpg|Castel del Monte
Assisi San Francesco BW 2.JPG|Sint Franciscus van Assisië
Monreale Cathedral exterior BW 2012-10-09 10-23-10.jpg|Kathedraal van [[Monreale]]
Palazzo Doria Tursi (Genova) 6.jpg|Le strade nuove-[[Genua (stad)|Genua]]
Casale Bikini modified.jpg|Villa Romana del Casale-[[Piazza Armerina]]
Nekropolis von Pantalica.jpg|Nekropolis von Pantalica
Lazio Tivoli2 tango7174.jpg|Tivoli
Ferrara 02.jpg|Ferrara
San Gimignano 05.jpg|San Gimignano
Modena Piazza Grande.jpg|Modena
StPaul.jpg|Sint Paulus buiten de muren-Rome
Basilica Cattedrale San Nicoló-Noto.JPG|Val di Noto
Here it is, The Piazza dei Miracoli! Pisa, Italy.jpg|Piazza dei Miracoli (Domplein)-Pisa
Concordiatempelagrigent3 retouched.jpg|Vallei der tempels-Agrigento
Liparische eilanden.JPG|Eolische eilanden
Pienza Piazza Pio II.JPG|Pienza
&lt;/gallery&gt;

===Eilanden===
[[Bestand:Panorama view-het vulkaan eiland Stromboli.JPG|miniatuur|het vulkaaneiland [[Stromboli]]-Eolische eilanden]]
* [[Sicilië]] – [[Eolische Eilanden]], [[Egadische Eilanden]], [[Pelagische Eilanden]], [[Ustica]] en [[Pantelleria]];
* [[Sardinië]];
* '''Capri''', '''Ischia''' en '''Procida''' bij [[Napels (stad)|Napels]];
* [[Elba]] – bekend door de eerste ballingschap van Napoleon;
* '''Isola dell'Giglio, Isola di Montecristo, Isola di Pianosa, Isola di Gorgona, Isola di Capraia''' (bereikbaar vanuit Livorno) nabij [[Toscana]].

===Musea===
&lt;!--
*****************************************************************************************************
*** Meerdere musea die hier worden genoemd, worden niet genoemd in de betreffende stadsartikelen. ***
*****************************************************************************************************
--&gt;

[[Bestand:Galleria degli Uffizi.jpg|miniatuur|Galleria degli Uffizi - Florence]]
Elke grote stad heeft een aantal lokale musea, maar sommige hebben nationale en internationale relevantie.

Dit zijn enkele van de belangrijkste musea van Italië met permanente collecties:

* {{listing
| name=Galleria degli Uffizi | alt= | url=http://www.uffizi.firenze.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Florence]], is een van de grootste musea ter wereld en dit ''moet je gezien'' hebben. Gezien het grote aantal bezoekers, is reserveren vooraf een goed idee, om lang wachten te voorkomen.
}}
* {{listing
| name=Pinacoteca di Brera | alt= | url=http://pinacotecabrera.org/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Milaan]] is een prestigieus museum gevestigd in een mooi 17e-eeuws paleis met verschillende schilderijen, waaronder opmerkelijke schilderijen uit de Renaissance.
}}
* {{listing
| name=Museo dell’Accademia Etrusca e della Città di Cortona | alt=Etruskisch museum | url=http://www.cortonamaec.org/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In Cortana, [[Toscane]].
}}
* {{listing
| name=Museo Egizio | alt=Egyptisch Museum | url=http://www.museoegizio.org/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Turijn (stad)|Turijn]], de op een na grootste Egyptische verzameling ter wereld, na de Egyptische museumcollectie van [[Cairo]].
}}
* {{listing
| name=Acquario di Genova | alt=Aquarium | url=https://www.acquariodigenova.it/en/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Genua (stad)|Genua]], een van de grootste en mooiste ter wereld, ligt in ''Porto Antico'' (oude haven) in een gebied dat in 1992 volledig werd vernieuwd door architect Renzo Piano.
}}
* {{listing
| name=Museo di Scienza | alt=Museum der Wetenschap en techniek | url=http://www.museoscienza.org/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Milaan]], een van de grootste in [[Europa]], er zijn collecties te vinden over boten, vliegtuigen, treinen, auto's, motorfietsen, radio en energie. Onlangs heeft ook de Toti-onderzeeër, die open is voor bezoekers, verworven.
}}
* {{listing
| name=Museo Civilta Romana | alt=Museum Romeinse beschaving | url=http://www.museociviltaromana.it/en/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Rome]], heeft de grootste verzameling ter wereld over het oude Rome en een prachtige reproductie (schaal 1:250) van het hele gebied rond Rome in 325 na Christus, het tijdperk van ''Constantijn de Grote''.
}}
* {{listing
| name=Museo Nazionale dell'Cinema | alt=Nationaal Filmmuseum | url=http://www.museocinema.it/it | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Turijn (stad)|Turijn]], gelegen in de prachtige ''Mole Antonelliana'' , historisch gebouw en symbool van de stad.
}}
* {{listing
| name=Museo dell'Auto | alt=Automobielmuseum | url=http://www.museoauto.it/website/en | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Turijn (stad)|Turijn]], een van de grootste ter wereld, met een verzameling van 170 auto's die de hele geschiedenis van auto's bestrijkt. 
}}
* {{listing
| name=Musei Vaticani | alt=Vaticaans Museum | url=http://www.museivaticani.va/content/museivaticani/en.html | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Niet strikt genomen in Italië, omdat het Vaticaan een apart territorium is. Bezoek de 54 &quot;galerijen&quot; van de musea om de Sixtijnse kapel te zien, de kamers zijn geschilderd door Rafaello, enkele verbazingwekkende vroege kaarten en kunstwerken door de eeuwen heen, voornamelijk christelijk in focus.
}}
* {{listing
| name=Museo Nazionale Etrusco di Villa Giulia | alt=Etruskische museum in Villa Giulia | url=http://www.villagiulia.beniculturali.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Rome]], geweldige collectie van Etruskische kunst.
}}

Hiernaast herbergt Italië een [https://www.ditisitalie.nl/5-bijzondere-musea-in-italie/ groot aantal bijzondere musea]. Zoals het Museum van het Vagevuur, het Museum van het Putdeksel, het Museum van het Boze Oog en het Museo della Merda.

==Doen==
[[Bestand:Costa Paradiso, spiaggia di Li Cossi - panoramio.jpg|miniatuur|Costa Paradiso, spiaggia (Sardinië)]]
[[Bestand:Portofino - 2016-06-02 - View from Chiesa San Giorgio - 3284.jpg|miniatuur|Portofino]]
Populair in de Alpen en in de Apennijnen is ook het berg-toerisme, het strand-toerisme aan alle kustgebieden van de Middellandse Zee en aan de grote meren van het land, met name het Gardameer.

In het winterseizoen is het in de Alpen ook mogelijk om te skiën. De skipistes bevinden zich in ''Veneto'' ([[Cortina d'Ampezzo]]), ''Trentino-Alto Adige'' (Dobbiaco, Curon Venosta, Madonna di Campiglio, Pinzolo), ''Lombardia'' (Ponte di Legno, Livigno, Bormio), ''Valle d'Aosta'' (Courmayeur). Sommige pistes zijn ook te vinden in de Apennijnen, in ''Toscane'' (Abetone, Monte Amiata), ''Emilia-Romagna'' (Monte Cimone, Cerreto Laghi), ''Marche'' (Sibillini gebergte), ''Lazio'' (Monte Terminillo), ''Abruzzo'' (Ovindoli, Pescasseroli, Roccaraso), ''Molise'' (Campitello Matese) en ''Sicilië'' (Monte Etna).

De belangrijkste badplaatsen liggen verspreid over de gehele Italiaanse kust. Uitgaande vanaf ''Ligurië''  langs het schiereiland van [[Cinque Terre]] naar Viareggio, aan de kust van Amalfi, de Salento kust, Otranto, Gargano, de Costa dei Trabocchi, Giulianova, San Benedetto del Tronto, Rimini, Riccione, Lido di Jesolo en Grado. Dan zijn er de twee belangrijkste eilanden, Sicilië ([[Cefalù]] en [[San Vito lo Capo]]) en [[Sardinië]] (Costa Paradiso en Costa Smeralda) en de vele kleinere eilanden zoals de [[Eolische Eilanden]], [[Pantelleria]], Lampedusa, het eiland Capri en de Tremiti-eilanden.

De belangrijkste Italiaanse pretparken zijn ''[https://www.mirabilandia.it/ Mirabilandia]'' in Ravenna en ''[http://www.aquafan.it/ Aquafan]'' in Riccione (Emilia-Romagna), ''[https://www.gardaland.it/en/ Gardaland]'' en ''[http://www.canevaworld.it/ Caneva]'' op het Gardameer en ''[https://miragica.com/ Miragica]'' in Puglia.

Erg populair is ook het wijn-toerisme. De beroemdste wijngaarden (en wijnen) zijn te vinden in ''Le Langhe'' ([[Piemonte]]), in ''Chianti'' ([[Toscane]]), in Franciacorta ([[Lombardije]]) en in de ''Valpolicella'' ([[Veneto]]).

=== Voorbeelden van routes ===
Op deze routes worden verschillende steden en regio's bezocht, met de focus op cultuur. Het vermelde aantal dagen is exclusief reistijd naar de volgende stad. Zowel steden, regio's als aantal dagen zijn slechts suggesties. Pas een voorstel aan aan uw eigen voorkeuren en interesses, verdiep u daarvoor in de bezienswaardigheden en kies vooral wat u aanspreekt. Uiteraard kunnen de routes ook gecombineerd worden tot langere vakanties. De steden en streken zijn onderling verbonden met treinverbindingen. Begin- en eindpunten hebben vliegvelden met vluchten naar België en/of Nederland. Let bij het plannen op de openingstijden van musea en andere attracties. Geschikt voor: reizigers die goed ter been zijn (ook bijvoorbeeld trappen kunnen klimmen), minimaal een matige of redelijke conditie hebben en geïnteresseerd zijn in kunst (van de Etrusken tot barok), stedenschoon en geschiedenis. Beste tijd: maart-april en oktober i.v.m. hitte en drukte. 
* Noordoost-Italië: [[Venetië]] (3-4 dagen) – [[Padua]] (1 dag) – [[Ravenna (stad)|Ravenna]] (1 dag) - [[Bologna (stad)|Bologna]] (2 dagen) – [[Milaan]] (2 dagen). Alternatief: na Bologna naar [[Mantova]] en [[Verona (stad)|Verona]], daar kan men de reis desgewenst ook eindigen in plaats van in Milaan. Deze route sluit aan op:
* Noordwest-Italië: [[Milaan]] (2 dagen) – [[Turijn (stad)|Turijn]] (2 dagen) - [[Genua (stad)|Genua]] (2 dagen) – [[Cinque Terre]] (1 dag). Deze route sluit aan op:
* Midden-Italië: 
** Toscane: [[Pisa]] - (1 dag) - [[Florence]] (1 week) – [[Siena]] (2 dagen) + wandeling(en) tussendoor.
** Zuidelijk deel: [[Assisi]] (1 dag) – [[Rome]] (5-6 dagen) – [[Abruzzen]] (2 dagen wandelen); terugreis mogelijk vanaf vliegveld Pescara (aan de Adriatische kust).
* Zuid-Italië: 
** Rond de Golf van Napels: [[Napels (stad)|Napels]] (3 dagen) - [[Pompeï]] (1 dag) - [[Amalfi-kust]] (2 dagen) – [[Capri]] (1 dag); standplaats: Napels of [[Sorrento]].
* [[Sardinië]] (rondreis met wandelingen, 8-15 dagen).
* [[Sicilië]] (rondreis, 10-15 dagen).

==Kopen==

Italië is een geweldige plek voor alle vormen van winkelen. De meeste steden en dorpen zijn tot de rand gevuld met veel verschillende soorten winkels, van blitse boetiekjes en enorme winkelcentra tot kleine kunstgaleries, kleine voedselwinkels, antiquairs en krantenwinkels.


* '''Eten''' -  is absoluut een van de beste souvenirs die je in Italië kunt krijgen. Er zijn honderden verschillende vormen van pasta (niet alleen spaghetti of macaroni). Vervolgens heeft elke Italiaanse regio zijn typische gerechten zoals kaas, wijn, ham, salami, olie en azijn.

* '''Italiaanse mode''' - deze is wereldwijd bekend. Veel van 's werelds beroemdste internationale merken hebben hun hoofdkantoor of zijn in Italië opgericht. [[Milaan]] is de mode- en designhoofdstad van Italië. In de stad vindt men vrijwel elk groot merk van de wereld, niet alleen Italiaans, maar ook Frans, Engels, Amerikaans, Zweeds en Spaans. De belangrijkste plek voor het crème de la crème winkelen is de ''Via Montenapoleone'', maar de ''Via della Spiga, Via Manzoni, Via Sant 'Andrea'' en de ''Corso Vittorio Emanuele'' zijn even luxueus, zo niet iets minder prominente, eersteklas winkelstraten. De ''Corso Buenos Aires'' is de plek voor massale of outletshopping. En, de prachtige ''Galleria Vittorio Emanuele'' in het centrum en de ''Via Dante'' hebben ook enkele designerboetieks. Vrijwel elke straat in het centrum van Milaan heeft op zijn minst een aantal kledingwinkels van een soort. Maar ook [[Rome]] en Florence zijn serieuze modecentra en scheppen de bakermat van enkele van de oudste mode- en juwelenhuizen in Italië. Wanneer je in Rome bent, zal de chique en prachtige ''Via dei Condotti'', die leidt naar de Spaanse Trappen, uw primaire referentiepunt voor winkelen zijn, met boetieks, maar aangrenzende straten zoals de ''Via dei Babuino'', de ''Via Borgognona'', de ''Via Frattina'', de ''Via del Corso'' en de ''Piazza di Spagna''. In [[Florence]] is de ''Via de 'Tornabuoni'' de belangrijkste winkelstraat, en daar vind je tal van designermerken. In beide steden kun je echter een overvloed aan chique boetieks vinden, van ontwerp of niet, verspreid over het centrum.

* '''Sieraden- en accessoirezaken''' - deze zijn in overvloed in Italië te vinden. Er zijn veel sieraden en accessoire-winkels die afkomstig zijn uit Italië. Vicenza en Valenza worden beschouwd als de juwelenhoofdsteden van het land, die ook beroemd zijn vanwege hun zilverwerk- en goudwarenwinkels. In heel Italië, met name Milaan, Rome, Napels, Florence en Venetië, maar ook in verschillende andere steden, vind je honderden verschillende sieraden- of zilverwarenboetieks. Afgezien van de beroemde, zijn er enkele geweldige eigenzinnige en funky juwelierszaken verspreid over het land.

* '''Design en meubels''' -  is iets waar Italië trots en terecht beroemd om is. Meubelshops van uitstekende kwaliteit zijn overal te vinden, maar de echte plek om de beste deals te kopen is Milaan. Milaan bevat een van de beste designkamers en emporia ter wereld. Voor de nieuwste designuitvindingen, bezoek de ''Fiera di Milano in Rho'', waar de nieuwste snufjes worden tentoongesteld. Veel Italiaanse steden hebben grote antiekmeubileirwinkels. Je kunt dus kiezen uit hypermodern, avantgardistisch meubilair of antiek uit de oude wereld om in dit land te kopen, die gemiddeld van goede kwaliteit zijn.

* '''Glaswerk''' -  Glas is iets dat [[Venetië]] uniek maakt, maar dat zich verspreidt over het hele land. In Venetië is beroemd het eiland [[Murano]]. Hier kun je prachtige bekers, kristallen kroonluchters, kandelaars en decoraties kopen die gemaakt zijn van verbluffend, meerkleurig geblazen glas, dat ontworpen kan worden in moderne, funky arrangementen of in de klassieke oude stijl.

* '''Boeken''' - zijn te vinden in boekwinkels in elke kleine, middelgrote of grote stad. De belangrijkste boek en uitgeverijen/winkels in Italië zijn ''Mondadori, Feltrinelli, Hoepli'' of ''Rizzoli''. De meeste grote boekhandels zijn te vinden in Milaan en Turijn die de hoofdsteden zijn van de uitgeverswereld van Italië (Turijn werd in 2006 World Book Capital), maar steden als Rome en nog veel meer hebben veel boekwinkels. 99% van de verkochte boeken zijn in het Italiaans.
 
* '''Kunst''' - kunstwinkels zijn overal te vinden in Italië, met name de meest artistieke steden Florence, Rome en Venetië. In Florence is de ''Oltrarno'' de beste plaats om kunst te kopen, waar talloze ateliers replica's van beroemde schilderijen of soortgelijke dingen verkopen. Meestal, afhankelijk van in welke stad je ook bent, krijg je replica's van opmerkelijke kunstwerken die je daar aantreft, maar ook kun je in verschillende steden zeldzame kunstwinkels, beeldhouwwinkels of funky, modern/oude winkels vinden.

Openingstijden kunnen nogal verschillend zijn, afhankelijk van waar je bent, in regelmaat van 08:30-12:30 en 16:00-20:00 uur.

Op 15 augustus (Ferragosto) zijn de meeste winkels gesloten.
 

==Eten en drinken==
Italië staat bekend om zijn wereldberoemde [[w:it:Cucina italiana|keuken]]. Pizza en pasta zijn de grote bekende specialiteiten, maar zeker niet de enige die de smaakpapillen in vervoering kunnen brengen.

Een paar voorbeelden van typische Italiaanse specialiteiten:
* '''IJs''' - (gelato, of meervoud gelati). Overal in Italië verkrijgbaar in de meest spannende en exotische smaken. Verplichte kost tijdens de reis.
* '''Koffie''' - in geen enkel land ter wereld wordt de koffie zo serieus genomen als hier. Espresso, caffé macchiato, cappuccino, caffé latte etc, etc, etc. Ga op onderzoek uit en ontdek je favoriete koffie. Maar let op: na het middaguur (volgens sommige Italianen, die streng in de leer zijn, al na 10 uur 's ochtends) is het ''not done'' om nog cappuccino te drinken: dat hoort bij het ontbijt.
* '''Toetjes''' - (dolci): tiramisu, panna cotta, verschillende ijssoorten. De lijst is te lang om op te noemen, maar ook als je niet echt een toetjesmens bent, is het de moeite waard om er een paar te proberen.
* '''Wijn''' - (vino): Italië is een echt wijnland (grootst producerende land ter wereld). Van het noorden bij [[Aosta]] tot aan het zuidelijk gelegen [[Sicilië]] worden druiven verbouwd. Het resultaat mag er zijn en de prijzen per fles zijn in de meeste restaurants meer dan redelijk. Dikwijls vind je op de wijnlijst alleen de prijzen per fles, maar er is altijd een huiswijn die je per glas (calice) of per kruik kan nemen (wit/rood/rosé), en dikwijls nog enkele andere wijnen per glas.
* '''Pizza''' - Het woord pizza komt van het Latijnse woord 'pitta' wat geplet betekent. Denk eraan een pizza niet te verwarren met een 'focaccia'.

Bekende streekgerechten in Italië:
* '''Veneto-Venezia-Giulia''' - Polenta, Baccala alla Veneziana
* '''Lombardia''' - Risotto alla Milanese, Cotoletta alla Milanese, Panettone, Cassoeula
* '''Emilia-Romagna''' - Prosciutto di Parma, Tortellini in brodo
* '''Liguria''' - Tortelloni alla Pesto
* '''Toscana''' - Bistecca alla Fiorentina, Panzanella en Crostini
* '''Lazio''' - Spaghetti alla Carbonara
* '''Umbria''' - Strangozzi al Ragú, Porchetta
* '''Abruzzi''' - Bruschetta, Scrippelle, Spaghetti all'Amatriciana
* '''Marche''' - Frittata con la mentuccia, Bruschetta, Vincisgrassi, Fettuccine all Zaffarano 
* '''Piëmonte''' - Risotto all'Tartufo, Panna Cotta
* '''Campania''' - Pizza alla Napolitana, Spaghetti alla vongole
* '''Puglia''' - Panzerotti, Focaccia
* '''Calabria-Basilicata-Molise''' - 'nduja calabrese, Morzeddhu
* '''Sardegna''' - Gamberi alla Vernaccia di Oristano
* '''Sicilia''' - Arancini, Pesce Spada, Cassata Siciliana

&lt;gallery&gt;
Pizza Rucola.JPG|Pizza
Spaghetti al Pomodoro.JPG|Spaghetti al Pomodoro
Polenta con carne.JPG|Polenta (Maïskoek)
Lasagna.jpg|Lasagna
Rifugio Alpino Boffalora (4).JPG|Formaggi misti (Kaas)
Mozzarella cheese.jpg|Mozzarella (Buffelkaas)
Risotto giallo (6954045202).jpg|Risotto alla Milanese (Rijst op zijn Milanees)
Prosciutto di Parma.jpg|Prosciutto di Parma (Parmaham)
Salame friulano 01.jpg|Salami
Panettone - Nicolettone 2017 - IMG 7085 (31752542285).jpg|Panettone (Koek met gedroogd fruit en krenten/rozijnen, speciaal met de feestdagen)
File:Gubana 03.JPG|Gubana (typisch zoet van Friuli)
Tiramisu Fanes.jpg|Tiramisu (nagerecht met mascarpone-kaas, lange vingers en chocolade
Espadon grillé.JPG|Pesce spada (Zwaardvis)
Fried calamari.jpg|Calamari (pijlinktvis)
Bistecca alla fiorentina-01.jpg|Bistecca alla Fiorentina (T-bone biefstuk op zijn Florentijns)
Arancini 002.jpg|Arancini (gevulde &quot;warme&quot; sinaasappels)
Caprese-1.jpg|Insalata caprese (Salade op de manier van Capri) 
4 lattes.png|Cappuccino
Gelato.jpg|Gelato (Ijs)
Panforte (detail).jpg|Panforte
&lt;/gallery&gt;

===Eetgelegenheden===
De meest voorkomende zijn:

* '''Rosticceria''' - (Rotisserie) hier kun je meestal kant- en klare (geroosterde) gerechten afhalen, de prijs bepaalt uiteindelijk het gewicht;
* '''Pizzeria''' - (Pizzeria) buiten pizza kun je ook diverse pastagerechten bestellen;
* '''Osteria''' - lokaal voor wijn en kleine gerechten;
* '''Trattoria''' - (traiter) eenvoudige doch meestal regionale gerechten;
* '''Ristorante''' - (Restaurant) luxere lokaal voor regionale-, nationale- en internationale gerechten aan tafel geserveerd.
* '''Tavola Calda''' (Lett.: warme tafel) en bij de wat grotere caffé's.

In [[Italië]] in het algemeen betaal je altijd voor het brood (''pane'') en laken en servet (''coperto'') en bediening (''servizio''), deze staan apart vermeld op je rekening.

Indien je in een restaurant gaat eten dan wordt van je verwacht dat je ten minste een voorgerecht (''antipasti'') en een hoofdgerecht (''secondo'') besteld. Een dessert (''dolce'' of ''formaggio'') is zeer gebruikelijk. je sluit je diner (''cena'') af met een kopje koffie (''caffè'') en dat mag best een ''cappuccino'' zijn als je een ''espresso'' te straf vindt.
Mocht je een compleet diner te overdadig vinden, ga dan naar een kleine bar waar de kans groot is dat je er een stuk pizza, een portie olijven of zoete en zoute hapjes kunt bestellen.

De meeste gerechten worden geserveerd zonder groenten. Als je die er graag bij hebt, bieden de meeste restaurants op het menu ook bijgerechten aan (contorno), zoals tomaten, spinazie, of gebakken aardappelen.

* '''Antipasto''' - (voorgerecht) bestaat ook wel uit een buffet waar je jezelf bedient;
* '''Primo piatto''' - bestaat meestal uit een pastagerecht of risotto of brodo (soep);
* '''Secondo piatto''' - (hoofdmaaltijd) vlees- of visgerecht 
* '''Contorni''' - groenten- en/of salade en aardappelen, deze dienen apart erbij te worden besteld;
* '''Dolce''' - (nagerecht) dat meestal bestaat uit zoetigheid of fruit (frutta della stagione) en kaas;
* '''Caffé''' - ter afsluiting een kopje espresso.

==Uitgaan==
Het uitgaan in Italië is doorgaans anders dan wij in Nederland en België gewend zijn. Door het gunstige klimaat speelt het leven zich immers af op straat en niet zozeer binnen. De traditionele Italiaan verkiest een wijntje op het terras of een biertje op het plein vaak boven de dampende club of de disco. Dit betekent niet dat er geen clubs of disco's zijn, integendeel. Uitgaansgelegenheden als de buurt ''Testaccio'' in Rome zijn mateloos populair bij de jeugd! Ook rondom het ''Garda-meer'' zijn er legio uitgaansgelegenheden te vinden. Wel zijn de clubs (en het drinken) vaak erg duur in vergelijking tot Nederland of België. Schrik niet van prijzen vanaf €10,00 voor een biertje.

===Festiviteiten===
* [https://www.ilpalio.org/ '''Palio di Siena'''] - historisch paardenrennen aan de Piazza del Campo in Siena;
* [http://www.calciostoricofiorentino.it/ '''Calcio Fiorentino'''] - historisch rugby-voetbal op de Piazza Santa Croce in Florence in juni;
* [http://www.regatastoricavenezia.it/ '''Regata Storico di Venezia'''] - historisch roei-regata op het Canal Grande in Venetië, gehouden jaarlijks in september;
* [http://www.carnevale.venezia.it/ '''Carnavale di Venezia'''] - traditioneel wordt er ieder jaar een masker vervaardigd met het Venetiaans carnaval (16 Febr.-5 Mrt. 2019);
* [http://www.sagradelmandorlo.it/ '''Sagra del Mandorlo in fiore'''] - Jaarlijks Internationaal [http://sagradelmandorloinfiore.com/il-programma/ Folklore] en andere festiviteiten rond de Valle dei Templi, Teatro Pirandello, Piazza Marconi, Viale della Vittoria in februari-maart in Agrigento

&lt;gallery&gt;
Il Palio di Siena luglio 2008 4.jpg| Palio di Siena
Calcio Storico Corteo.jpg|Calcio Fiorentino-Florence
Venezia - Regata Storica - Corteo 08.jpg|Regata di Venezia
Venice Carnival - Masked Lovers (2010).jpg|Carnavale di Venezia
43. TKB - Antiche Tradizioni Popolari z Agrigento 16.JPG|Sagra del Mandorla in fiore-Agrigento
&lt;/gallery&gt;

==Overnachten==
Italië biedt verschillende vormen van verblijf. Denk aan zeer luxe hotels tot eenvoudige campings. Een aantal verblijfsvormen is typisch Italiaans, denk hier aan agriturismo (vakantie bij de boer) of een albergo diffuso.

* '''Bed &amp; Breakfast'''
* '''Pensione''' (Pension)
* '''Locanda'''
* '''Affitta camere''' (kamerverhuur)
* '''Appartimenti''' (Appartementen)
* '''Albergo''' (Hotel)


===Agriturismo===
Vooralsnog zou je kunnen denken dat dit gewoon 'boerderijvakantie' zou betekenen, maar zo simpel ligt het niet. Bij het doorspitten van alle agriturismowebsites, kom je als consument heel wat onduidelijkheden tegen.

De termen 'agriturismo', 'villa', 'ecoturismo' en 'turismo rurale' staan in de Italiaanse wetgeving niet erg goed of helemaal niet omschreven, met het gevolg dat je niet altijd weet waar je precies terechtkomt. Met agriturismo werd oorspronkelijk een werkende boerderij bedoeld die daarnaast als vakantieverblijf dienstdoet. In principe is het een bed and breakfast met de mogelijkheid mee te eten met de boerenfamilie. [http://www.dolcevia.com/nl/italie-reizen/94-vakantiehuizen/79-wat-is-agriturismo] - Lees hier meer over de term agriturismo.
* '''Agriturismo''' [http://www.dolcevia.com/nl/italie-reizen/] - Ongeveer 250 agriturismo-adressen ingedeeld per regio over het hele land.
* [http://www.palazzogiovanni.it '''Palazzo Giovanni''']
* Overzicht agriturismo in Italiä. [http://www.agriturismoinn.com]

===Albergo diffuso===
Deels een huis en deels een hotel, dat zijn 'alberghi diffusi' een nieuw soort verblijfsaccommodatie, in het bijzonder geschikt voor de vakantieganger die niet gewoon willen overnachten in een hotel. 
In principe hebben we het hier over hele kleine dorpjes die al lang zouden zijn vergeten en tot ruïnes zouden zijn vervallen, ware het niet dat ondernemers die de mogelijkheid zagen om complete dorpen op te kopen en de woningen en andere gebouwen stuk voor stuk te renoveren op deze manier het dorp een nieuwe functie konden geven als hotel.

Je komt in zo'n dorp uiteraard allerlei gebouwen tegen. De term &quot;diffuso&quot; wil zeggen dat je hier een structuur tegenkomt die horizontaal is en niet verticaal zoals een traditioneel hotel. '''[http://www.dolcevia.com/nl/italie-magazine/travel/906-spookstadjes-nieuw-leven-als-luxe-hotels- Meer informatie over deze verblijfsvorm. ]'''

*'''[http://sextantio.it Sextantio - Abruzzen]''' 
*'''[http://www.vecchiamottola.com Vecchia Mottola]''' 
*'''[http://www.borghidibasilicata.eu Borgi di Basilicata]'''  
*'''[http://www.borgodeicorsi.it Borgi dei Corsi]''' 
*'''[http://www.casaoliva.it Casa Oliva]''' 
*'''[http://www.muntaecara.it Muntaecara]'''

==Leren==

===Italiaans===

De Italiaanse taal kan men het best leren in Toscane, hier wordt weliswaar een dialect gesproken, doch dit komt nauw overeen met het Italiaans. ''Florence'', ''Siena'' maar vooral [[Lucca]] dienen zich aan als uitgangspunt om [[Italiaans]] in optima forma te leren kennen en spreken.
* [http://www.societadantealighieri.org/it/courses Instituto Dante Alighieri]

===Kunst &amp; Design===
[[Bestand:Patella (lampada).jpg|miniatuur|Patella (lampada)]]
'''Kunst''', ''kunst'' en nog eens ''kunst'', er is maar een plaats in heel Italië waar men kunst kan gaan studeren en dit is in [[Florence]], n.l. [http://www.accademia.firenze.it/en/ Accademia di Belle Arti di Firenze].

Voor '''design''' is Milaan het middelpunt:

[http://www.istitutomarangoni.com/en/about-us/design-school/ Istituto Marangoni]

===Gelato===
IJs maken, je kunt het leren o.a. in Perugia
[http://www.scuolaitalianagelateria.it/ Scuola italiana gelateria]

===Universiteit===

Voor buitenlanders is er in [[Perugia]] en [[Siena]] (Italiaanse taal) een universiteit, [https://www.unistrapg.it/ Universitá per stranieri di Perugia] en [http://www.unistrasi.it/ Siena].

==Werken==

==Veiligheid==

Als vrouw alleen reizen door Italië is volkomen veilig. Wel is het zo dat hoe zuidelijker je reist, hoe meer aandacht de vrouw van de gemiddelde Italiaan krijgt. Wanneer je dit vervelend vindt, probeer dan oogcontact te vermijden, of de versierders gewoon te negeren.

[[Liften]] langs de openbare autowegen is voor de Italianen geen normale zaak. Dit wordt dus sterk afgeraden. Alleen wanneer je 'amici' maakt, levert dit in de meeste gevallen geen problemen op en kun je gewoon veilig reizen.

In de grote steden als [[Rome]] en [[Napels (stad)|Napels]] moet je erg oppassen voor je kostbaarheden. Draag daarom niet meer op zak dan nodig is. Neem een goede tas mee met ritssluitingen aan de binnenkant en let op passerende scooters. In Napels worden oorbellen zelfs uit oren gestolen.

Wat de maffia betreft valt het allemaal erg mee. Alleen in [[Calabrië]] en op het eiland [[Sicilië]] zijn ze behoorlijk aanwezig.

===Praktische tips===
[[Bestand:L plug.jpg|miniatuur|L plug]]

In Italië wordt de normale Europese spanning van 230V/50Hz gebruikt. De gebruikelijke stekker is van het type L, met drie pinnen naast elkaar, waarvan er twee versies zijn. In de &quot;kleinere&quot; ervan past ook de Euro-platte stekker.

In nieuwere gebouwen zijn meestal gecombineerde contactdozen, die zowel varianten als Euro-flatplug bevatten. Schuko-pluggen passen niet in Type-L-aansluitingen.

Vooral in het noorden vind je enkele, maar niet overal, aansluitingen voor de Schuko-stekker. Schuko-adapters zijn in de meeste gebieden eenvoudig en goedkoop verkrijgbaar in de supermarkt; anders in de elektrische handel.

==Gezondheid==
[[Bestand:Careggi Hospital entry.jpg|miniatuur|Careggi ziekenhuis-Florence]]
==Respect==

==Contact==
* {{listing
| name=Carabinieri | alt= | url=http://www.carabinieri.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=112 | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Politie | alt= | url=https://www.poliziadistato.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=113 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Brandweer | alt= | url=http://www.vigilfuoco.it/aspx/home.aspx | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=115 | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Noodhulp | alt= | url= | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=118 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Wegenwacht  | alt=ACI | url=http://www.aci.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=803116 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Poste Italiane | alt= | url=https://www.poste.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=803160 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Ambassade Koninkrijk der Nederlanden | alt= | url=http://italie.nlambassade.org/ | email=rom-ca@minbuza.nl
| address=Via Michele Mercati 6, 00197 Rome | lat= | long= | directions=Villa Borghese/Metro: Flaminio
| phone=+39 06 32286001 | tollfree= | fax= 
| hours=Openingstijden consulaire afdeling Maandag, dinsdag, woensdag en vrijdag van 09.00-12.00 uur. Donderdag van 10.00-12.00 uur en 's middags van 14.00-16.00 uur | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Belgische Ambassade | alt= | url=http://italy.diplomatie.belgium.be/nl | email=Rome@diplobel.fed.be 
| address=Via Giuseppe de Notaris 6, 00197 Rome  |lat=  |long=  | directions=Don Minzoni, Bus Lijn 982 
| phone=+39 06 3609511  | fax=  
| hours=Openingstijden van Maandag tot Vrijdag 08:30-12:30 en 14:00-15:00 uur | price= 
| content=
}}
* [http://www.italia.it/en/home.html Italiaans Verkeersbureau (meerdere talen)]
* [http://www.enit.it/en/ Italiaans bureau voor toerisme (meerdere talen)]

===Telefoon===
Als je van buiten Italië naar vaste nummers in Italië wilt bellen, moet je na het landnummer ook de &quot;0&quot; van het netnummer kiezen.
Vanuit Nederland naar Italië is het landnummer '''039''' en vanuit Italië naar Nederland kies '''031'''.

===Internet===
Als je van een internetcafé gebruik wilt maken, moet je je eerst legitimeren, dus ''legitimatiebewijs meebrengen!''


{{Brui}}

{{Navigatie Landen van Europa}}
{{Navigatie Regio's van Italië}}
{{Navigatie Provincies van Italië}}
{{IsIn|Italiaans Schiereiland}}</text>
      <sha1>3h1asvy7snczdo6cd7szo8b96x3crh5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>160995</id>
      <parentid>160994</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T07:54:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hein56didden</username>
        <id>4275</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Per metro */</comment>
      <origin>160995</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="79480" sha1="trum47lkretqylwf27lzcw0811r7abp" xml:space="preserve">{{pagebanner}}
{{reisadvies
| ernst=&quot;0&quot;
| info=
| nl-advies=italie
| be-advies=italie
| vs-advies=Italy
}}
{{quickbar
| image=[[Bestand:Tavares.Forum.Romanum.redux.jpg|noframe|250px]]
| flag=[[Bestand:Flag of Italy.svg|90px|Vlag van Italië]]
| location=[[Bestand:LocationItaly.png]]
| capital=[[Rome]]
| government=Republiek
| currency=euro &amp;euro; (EUR)
| area=301.230 km²
| population=60.507.590 (2017)
| language=Italiaans (officieel)
| religion=Voornamelijk Rooms-Katholiek (officiëel) met volwassen protestante, joodse en een groeiende moslimgemeenschap
| callingcode=+39
| tld=.it
| timezone=UTC +1
| electricity=230V/50Hz (Europese of Italiaanse stekker)
}}

'''Italië''' is een Europees land, in de vorm van een laars, in het centrum van de Middellandse Zee.

==Info==
Italië grenst over land aan [[Slovenië]], [[Oostenrijk]], [[Zwitserland]] en [[Frankrijk]] en aan zee, de Middellandse Zee, de Tyrreense Zee en de Adriatische Zee. Italië is bekend om zijn keuken, mode, sportwagens, mooie kusten, het voormalige Romeinse Rijk en zeer waardevolle kunststeden.

Twee onafhankelijke ministaten worden door Italië omsloten: [[San Marino]] en [[Vaticaanstad]]. Deze zijn geen deel van de Europese Unie.

===Geschiedenis===
&lt;!-- Alsjeblieft, niet meer dan twee alinea's --&gt;
Italië staat vooral bekend om zijn Romeinse geschiedenis. Op zijn hoogtepunt had het Romeinse Rijk een oppervlakte van zo'n zes miljoen vierkante kilometer en woonden er zo'n 120 miljoen mensen.

Italië werd pas in 1861 een nationale staat. Het tijdperk van de democratie kwam ten einde na de oprichting van het fascisme onder Benito Mussolini in 1920. Na de Tweede Wereldoorlog in 1946 ontstond een republikeinse regeringsvorm die de monarchie had vervangen. Italië was een van de oprichters van de NAVO en de Europese Gemeenschap. Het was een van de pioniers van de Europese eenwording en nam deel aan de monetaire unie in 1999.

===Cultuur===
In Italië zijn er door de eeuwen heen talloze bevolkingsgroepen en culturen die hebben bijgedragen aan het verrijken van het uitzonderlijke artistieke erfgoed van de ''Belpaese''.

* '''Prehistorie''' - De geschiedenis van Italië is een van de rijkste en oudste ter wereld: de bevindingen in Puglia bevestigen de aanwezigheid van mensen al 1,5 miljoen jaar geleden. Vanaf de IVe eeuw voor Christus was het Ötzi, de ''mummie van de Similaun'' aan de voet van de gelijknamige gletsjer in Zuid-Tirol en vandaag bewaard met duizend voorzorgsmaatregelen in Bolzano. Het Neolithicum dateert de meeste rotstekeningen van ''Val Camonica'' die de UNESCO in 1979 heeft uitgeroepen tot het eerste erfgoed van de Italiaanse mensheid. Ten slotte zijn de Sardische ''nuraghi'' recenter: een type conische afgeknotte stenen constructie, uniek in zijn soort en representatief voor de Nuraghische beschaving.

* '''Etruskische tijd''' - De Etrusken waren een volk van het oude Italië, gevestigd in een gebied genaamd Etruria, dat ongeveer overeenkomt met [[Toscane]], met [[Umbrië]] tot aan de rivier de Tiber en Noord-[[Lazio]]. De Etruskische beschaving had een diepgaande invloed op de Romeinse beschaving en vermengde zich daarmee aan het einde van de eerste eeuw voor Christus. Van deze populatie zijn er meestal necropolissen zoals die van ''Populonia'' en ''Cerveteri'', waar sculpturen van opmerkelijke waarde zijn gevonden, zoals de Sarcofaag van de echtgenoten, bewaard in het ''Louvre'' in [[Parijs]] en muurschilderingen waarvan sommige zeer goed bewaard zijn gebleven als het graf van de luipaarden in ''Tarquinia''. Als je een beperkte tijd hebt, kun je nog steeds overwegen om het Etruskische museum van de ''Villa Giulia'' in [[Rome]] te bezoeken.

* '''Romeinse oudheden''' - Van Aosta tot ''Pompeï'' en ''Herculaneum'', van ''Aquileia'' tot Lecce, Italië staat vol met getuigenissen van dit glorieuze verleden. Naast natuurlijk het ''Colosseum'', het ''Forum Romanum'' en andere bezienswaardigheden van [[Rome]] en die van de hierboven genoemde steden, zeker verdiend te noemen de ''Arena'' van [[Verona (stad)|Verona]], de villa's van het ''Santa Giulia Museum'' in Brescia en het ''Romeinse theater'' van [[Taormina]].

* '''Griekse Tijd''' - Vanaf de 8e eeuw voor Christus koloniseerden de Grieken een deel van Zuid-Italië en [[Sicilië]]. Tegenwoordig zijn er veel tempels en theaters van deze overheersing zoals die van de ''Vallei van de Tempels'' in [[Agrigento]], [[Segesta]] en [[Archeologisch park Selinunte]] op Sicilië en het ''archeologische park van Paestum'' in Campania.

* '''Christelijk Italië''' -  Verspreid over het schiereiland zijn er tal van christelijke architecturen uit verschillende periodes en architectonische stijlen uit de Romaanse stijl (700-1200) van de ''Basiliek van Sint Ambrosius'' van [[Milaan]], bij de gotische ''basiliek van de heilige Franciscus van Assisië'' en de ''kathedraal van Orvieto'' naar de Renaissance (1400-1600) met de ''koepel van Brunelleschi'' in [[Florence]] en de Barok (1600-1830) met de ''basiliek van Santa Croce'' in Lecce. Elke plaats heeft echter zijn eigen kerk en een klokkentoren en, vooral de meer historische, zijn rijk aan fresco's en kunstwerken. Enkele voorbeelden zijn de ''Cappella Contarelli'' met de ''schilderijen van Caravaggio'' in [[Rome]] en de ''kerk van Santa Maria bij San Satiro'' in [[Milaan]] met het illusoire perspectief van de absis ontworpen door Bramante. In de landelijke gebieden zijn er ook kloosters met fresco's zoals de ''abdij van Monte Cassino''.

* '''Byzantijnse steden''' - Het Byzantijnse Rijk, ook wel bekend als de Oost-Romeinse Rijk, controleerde het Noord-Italië tot de nederlaag, vond plaats in de handen van de Lombarden in klassiek voorbeeld van de Byzantijnse kunst is, uit het jaar 751. [[Venetië]] met de ''Basiliek van San Marco'', maar even belangrijk zijn de gouden mozaïeken van de kerken van [[Ravenna (stad)|Ravenna]].

* '''Renaissance''' - ''Rafaello, Michelangelo, Leonardo da Vinci, Botticelli, Brunelleschi'' ...: er zijn veel Italiaanse kunstenaars die tijdens de renaissance-periode steden en dorpen, kerken en musea verfraaiden. De 'wieg' van deze artistiek-culturele beweging is Toscane. De reis kan beginnen vanaf ''Piazzale Michelangelo'' in [[Florence]] op het panoramische uitzicht over de stad te blijven lopen door het centrum van de stad te bewonderen, die over de ''Ponte Vecchio'', een bezoek aan de ''Galleria degli Uffizi'', de ''Piazza della Signoria'' en de eerder genoemde kathedraal van ''Santa Maria del Fiore''. ''Urbino'' is ook een symbool van de Renaissance. Wanneer het Hof van Federico da Montefeltro tal van kunstenaars, zoals verwelkomd werden, ''Piero della Francesca'', wiens bekendste werk ''Pala Montefeltro'' een dubbelportret van de hertogen van Urbino, maar ze zijn respectievelijk in Brera (Milaan) en de ''Uffizi''. In de stad van de markiezen blijft het statige Palazzo Ducale vandaag in de Nationale Gallerij van de Marken die huizen, onder andere, het beroemde schilderij &quot;Ideale Stad&quot; van onbekende oorsprong. Het is zeker onmogelijk om alle Renaissance-attracties te noemen, maar de fresco's van Andrea Mantegna en Giulio Romano in ''Mantova'' verdienen vermelding, en het Palazzo dei Diamanti in ''Ferrara'' en de Palladiaanse villa's van ''Veneto''.

&lt;gallery&gt;
Nuraghe Su Nuraxi - Barumini - Sardinia - Italy - 07.jpg|Nuraghe-Sardinië (Prehistorie)
Tarquinia Tomb of the Leopards.jpg|Tarquinia-Lazio (Etruskische tijd)
Aquileia basilica.jpg|Basiliek van Aquileia-Friuli (Romeinse tijd)
Tempel van Hera-Selinunte.JPG|Tempel van Hera-Selinunte (Griekse tijd) 
Santa croce lecce.jpg|Santa Croce-Lecce (Christelijke tijd)
Venice - St. Marc's Basilica 02.jpg|Basilica di San Marco-Venetië (Byzantijnse tijd)
File- Facade of the cathedral is Florence.jpg|Kathedraal Santa Maria del Fiore in Florence (Renaissance)
&lt;/gallery&gt;

===Feestdagen===
* 1 januari - ''Capodanno'' (Nieuwjaarsdag);
* 6 januari - ''Epifania'' (Driekoningen);
* maart/april - ''Pasqua'' (Pasen);
* 25 april - ''Festa della Liberazione'' (Verjaardag der bevrijding);
* 1 mei - ''Festa del Lavoro'' (Dag der arbeid);
* 2 juni - ''Festa dell'Repubblica'' (Feest der Republiek);
* 15 augustus - ''Ferragosta'' (Feest ter H.Maria ten Hemelopneming);
* 1 november - ''Ognissanti'' (Allerheiligen);
* 8 december - ''Immacolata Concezione'' (Feest van de Onbevlekte Ontvangenis);
* 25 december - ''Natale'' (Kerstmis);
* 26 december - ''Santo Stefano'' (Sint Stefanus).
31 december - ''San Silvestro'' (Oudejaarsavond) en de maandag na Pasen wordt ook gevierd - ''Pasquetta''.

Verder wordt er in iedere plaats de plaatselijke patroonheilige gevierd.

===Klimaat===
{{Klimaat| units = Metric
| janhigh = 11
| febhigh = 12,5
| marhigh = 15,6
| aprhigh = 19,2
| mayhigh = 23,3
| junhigh = 28,3
| julhigh = 31,2
| aughigh = 30,6
| sephigh = 27,1
| octhigh = 21,4
| novhigh = 16,2
| dechigh = 12,1
| janlow = 3,9
| feblow = 4,5
| marlow = 6,9
| aprlow = 9,9
| maylow = 13,4
| junlow = 17,2
| jullow = 19,9 
| auglow = 19,7
| seplow = 17,3
| octlow = 13
| novlow = 8,7
| declow = 5,3
| description=
}}
Het grootste deel van Italië heeft een ''mediterraan klimaat'' met warme zomers en zachte winters. In het noorden is het kouder dan in het zuiden. Het klimaat is daar enigszins vergelijkbaar met dat in België en Nederland, maar met koudere winters en warmere zomers. In de Alpen en de Apennijnen heerst een pool- of hooggebergteklimaat en valt er vaak sneeuw. Op Sicilië is het nog warmer en valt er minder neerslag.

Veel winden in Italië hebben een naam, zoals de tramontana, wat over de bergen betekent. Deze straffe, koude noordenwind is vooral voelbaar in de winter. Het is een droge wind, doordat al veel neerslag in het noorden is gevallen. De uit Griekenland afkomstige 'Greco'-wind lijkt erg op de tramontana, maar brengt meer wolken en dus meer neerslag mee.

===Economie===
De belangrijkste landbouwproducten zijn vruchten, suikerbieten, graan, tomaten, aardappels, sojabonen, olijven en olijfolie. Ook vee (vooral rundvee, varkens, schapen en geiten) is heel belangrijk. Bovendien wordt er veel wijn geproduceerd. Er is een kleine visindustrie, waarbij de Adriatische Zee een belangrijke rol vervult. Men vangt onder andere ansjovis, sardienen, tonijn, inktvis en schaaldieren.

De industrie is geconcentreerd in het noorden, in het bijzonder in de &quot;gouden driehoek&quot; van Milaan-Turijn-Genua. De economie van Italië heeft zich geleidelijk omgevormd, van voedsel en textiel naar techniek, staal en chemische producten. Belangrijkste producten zijn ijzer, staal en andere metaalproducten, geraffineerde aardolie, chemische producten, elektrische en niet-elektrische machines, motorvoertuigen, textiel en kleding, afgedrukte materialen en kunststoffen. Hoewel veel van de belangrijkste industrieën van Italië genationaliseerd zijn, is er de laatste jaren weer veel privatisering geweest. De rol van de Italiaanse overheid is echter nog altijd kenmerkend voor de economie.
 
Italië heeft een grote buitenlandse handel. De belangrijkste exportproducten zijn: textiel, kleding, metalen, machines, motorvoertuigen en chemische producten. De belangrijkste invoerproducten zijn machines, vervoerapparatuur, chemische producten, voedsel, voedingsmiddelen en mineralen (vooral aardolie).

Het toerisme is eveneens een belangrijke bron van inkomsten. De belangrijkste handelspartners zijn Duitsland, Frankrijk, de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk. De Italiaanse infrastructuur, vooral die in het zuiden, is in de naoorlogse jaren verbeterd.

==Regio's==
{{Regionlist|

regionmap=Italy regions.png |
regionmapsize=300px |
regionmaptext=Regio's van Italië |

region1name=[[Noordwest-Italië]] |
region1color=#71b37b |
region1items=[[Piëmont]], [[Ligurië]], [[Lombardije]] &amp; [[Valle d'Aosta]]|
region1description=Hier zijn de Italiaanse Rivièra en Cinque Terre, en wereldklassesteden als [[Turijn (stad)|Turijn]], [[Milaan]] en [[Genua (stad)|Genua]], die de bezoekers van de regio delen met prachtige landschappen, zoals het Comomeer en het Lago Maggiore (het grootste meer). |

region2name=[[Noordoost-Italië]] |
region2color=#8a84a3  |
region2items=[[Emilia-Romagna]], [[Friuli-Venezia Giulia]], [[Trentino-Zuid-Tirol]] &amp; [[Venetië]] |
region2description=Van de beroemde grachten van [[Venetië]] tot indrukwekkende bergen zoals de Dolomieten en de Italiaanse Alpen en de eersteklas skigebieden zoals [[Cortina d'Ampezzo]] en andere. |

region3name=[[Midden-Italië]] |
region3color=#d5dc76  |
region3items=[[Lazio]], [[Abruzzen]], [[Le Marche|Marken]], [[Toscane]] &amp; [[Umbrië]] |
region3description=Ademt geschiedenis en kunst. [[Rome]] telt de resterende wonderen van het Romeinse Rijk en een aantal van 's werelds meest bekende monumenten. [[Florence]], bakermat van de Renaissance, is de topattractie van Toscane, terwijl nabijgelegen steden als [[Siena]], [[Pisa]] en [[Lucca]] veel te bieden hebben aan wie op zoek is naar het land van de rijke historie en het cultureel erfgoed. |

region4name=[[Zuid-Italië]]  |
region4color=#d09440  |
region4items=[[Apulië]], [[Basilicata]], [[Calabrië]], [[Campanië]] &amp; [[Molise (regio)|
Molise]] |
region4description=Bruisend [[Napels (stad)|Napels]], de spectaculaire ruïnes van Pompeï en Herculaneum, de romantische Amalfi-kust, het relaxte Puglia en de prachtige stranden van Calabrië, maar ook het opkomende agro-toerisme, maken Italiës minder bezochte regio een geweldige plek om te verkennen. |

region5name=[[Sicilië]]  |
region5color=#d56d76  |
region5items= |
region5description=Het grootste eiland van de Middellandse Zee, met de vulkaan de Etna, beroemd om zijn archeologie (Valle dei Templi), zijn mooie stranden, kristalheldere water en enkele van de beste gerechten die de Italiaanse keuken te bieden heeft.  |

region6name=[[Sardinië]]  |
region6color=#b383b3  |
region6items= |
region6description=Groot en afgelegen eiland met schitterende baaien ongeveer 250 kilometer ten westen van de Italiaanse kust voor de wel of niet Italianen een waar vakantieparadijs.||
}}

==Steden==
&lt;!-- Alsjeblieft, nooit meer dan 9 steden per land --&gt;

* {{listing
| type=city
| name=[[Rome]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=41.89026 | long=12.49237 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Hoofdstad van Italië, vol restanten uit de Romeinse oudheid (Museo dell'Civilta Romana) het Museo Etrusca en met schatten van de katholieke kerk, het Musei di Vaticani en het &quot;Colosseum&quot;.
}} 
* {{listing
| type=city
| name=[[Bologna (stad)|Bologna]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=44.49432 | long=11.34678 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price= 
| content=Universiteitsstad met geschiedenis, cultuur, technologie en cuisine en zijn torens.
}} 
* {{listing
| type=city
| name=[[Florence]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.76802 | long=11.25315 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Bakermat van de Renaissance en nog steeds een en al museum, waaronder de ''Galleria degli Uffizi'' , ''Galleria dell' Accademia'' en de &quot;Ponte Vecchio&quot;.
}} 
* {{listing
| type=city
| name=[[Genua (stad)|Genua]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=44.4069 | long=8.9344 | directions=
| phone= | tollfre= | fax=
| hours= | price=
| content=Een belangrijke marittieme republiek in de middeleeuwen zijn paleizen en met het Aquario (Aquarium), het grootste van Europa.
}}
* {{listing
| type=city
| name=[[Milaan]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=45.46405 | long=9.19217 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price= 
| content=Moderne grote stad met pompeus 19e eeuws aandoend centrum, een van de mooiste kathedralen (&quot;Duomo&quot;) van Europa en uiteraard ''de'' modestraten van Italië, het Museo di Scienza en de Pinacoteca di Brera.
}}
* {{listing
| type=city
| name=[[Palermo (stad)|Palermo]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=38.11677 | long=13.34106 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=  
| content=Hoofdstad van [[Sicilië]] en qua inwonertal de 5e grootste stad van Italië, met bekende gebouwen en kerken uit de Noormandische- en Arabische tijd.
}}
* {{listing
| type=city
| name=[[Turijn (stad)|Turijn]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=45.06898 | long=7.69324 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=De meest barokke stad van Italië met zijn vele koninklijke paleizen en een grote verscheidenheid aan musea waaronder het Museo di Egizio, het Museo del Cinema en het Museo dell'Auto en de Mole Antonelliana.
}}  
* {{listing
| type=city
| name=[[Venetië]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=45.43427 | long=12.33852 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Romantische stad met zijn lagune's, het &quot;Canal Grande&quot; en zijn duizenden grachten. 
}} 
* {{listing
| type=city
| name=[[Verona (stad)|Verona]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=45.43877 | long=10.99354 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=De stad van Romeo en Julia, de &quot;Arena&quot; , romantisch.
}}

&lt;gallery&gt;
Bestand:Colosseum in Rome, Italy - April 2007.jpg|Colosseum in Rome
Bestand:2tours bologne 082005.jpg|De torens van Bologna
Bestand:Arno River and Ponte Vecchio, Florence.jpg|De Ponte Vecchio in Florence
Bestand:Genua - Piazza De Ferrari.jpg|Paleizen in Genua
Bestand:20110724 Milan Cathedral 5260.jpg|il Duomo, de kathedraal van Milaan
Bestand:Palermo-Zisa-bjs2007-02.jpg|Castello della Zisa uit de Arabische tijd in Palermo
Bestand:Dramatic Mole.jpg|Mole Antonelliana in Turijn
Bestand:Canal Grande Chiesa della Salute e Dogana dal ponte dell Accademia.jpg|Canal Grande in Venetië
Bestand:Verona arena 2009.JPG| Arena van Verona
&lt;/gallery&gt;

==Andere bestemmingen==
&lt;!-- Alsjeblieft, nooit meer dan 9 andere bestemmingen per land --&gt;

* {{listing
| name=Capri | alt= | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Capri_(eiland) | email=
| address= | lat=40.56094 | long=14.20574 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Eiland ten zuiden van [[Napels (stad)|Napels]], bekend om zijn blauwe grot (''Grotta Azzurra'')
}}
* {{listing
| name=Comomeer | alt=Lago di Como | url=https://it.wikivoyage.org/wiki/Lago_di_Como | email=
| address= | lat=45.8141 | long=9.0841 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Meer, iets ten noorden van Milaan met de plaatsen ''Como'' en ''Bellagio''
}}
* {{listing
| name=Dolomieten | alt= | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Dolomieten | email=
| address= | lat=46.53805 | long=12.13788 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Ski-paradijs bij uitstek, ''Cortina d'Ampezzo'', ''Val Gardena'' en ''Madonna di Campiglio''
}}
* {{listing
| name=[[Regionaal_park_De_Etna|Etna]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=37.75103 | long=14.99403 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=De grootste en meest actieve vulkaan van [[Europa]] ligt op Sicilië
}}
* {{listing
| name=Gardameer | alt=Lago di Garda | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Gardameer | email=
| address= | lat=45.4928 | long=10.6091 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Meer nabij [[Verona (stad)|Verona]], het schiereiland ''Sirmione'', zeer toeristisch gebied
}}
* {{listing
| name=Ischia | alt= | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Ischia_(eiland) | email=
| address= | lat=40.74265 | long=13.94004 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Eiland ten westen van Napels
}}
* {{listing
| name=Lago Maggiore | alt=letterlijk: het grootste meer | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Lago_Maggiore | email=
| address= | lat=45.89540 | long=8.52696 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Bekend van de ''Isola Bella'', ''Locarno'', ''Verbania'' en ''Stresa''
}}
* {{listing
| name=Pompeï | alt= | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Pompe%C3%AF | email=
| address= | lat=40.7520 | long=14.4917 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Bezoek de opgravingen, Herculaneum (Ercolano) en vergeet niet de &quot;Vesuvius&quot; te beklimmen
}}
* {{listing
| name=[[Toscane]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.31847 | long=11.33169 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Met zijn lieflijke heuvels, wijngaarden en charmante dorpjes en stadjes als [[Lucca]], [[Pisa]], ''San Gimignano'', [[Volterra]], [[Arezzo]] en [[Siena]]
}}

&lt;gallery&gt;
Bestand:Campania Capri from Monte Solaro.jpg|Capri
Bestand:LagoSanPrimo.jpg|Comomeer
Bestand:Marmolata.JPG|Dolomieten
Bestand:Rifugio Torre Filosofo e crateri centrale-Etna.JPG|Monte Etna
Bestand:Gardasee-1.jpg|Gardameer
Bestand:Spiaggia dei Maronti - Ischia.jpg|Ischia
Bestand:IsoleBorromee1.jpg|Lago Maggiore
Bestand:Pompei Forum.jpg|Pompeï, het Forum
Bestand:Radda in Chianti (SI) Italia - 6 Aprile 2015 - panoramio (2).jpg|Toscaans landschap
&lt;/gallery&gt;

==Arriveren==

===Paspoort en visum===
{{Schengen}}

===Per vliegtuig===
[[Bestand:ITA Airways (Rome) in 2022.05.jpg|miniatuur|Logo ITA Airways op een vliegtuig op het vliegveld van Rome]]
[[Bestand:Terminal Linate.jpg|miniatuur|Aeroporto Linate, dichtbij Milaan]]

{{Airport web}}

Lijst met vliegvelden in Nederland en België vanwaar je naar Italië kunt vliegen:

* [https://www.schiphol.nl/nl/ Amsterdam Schiphol Airport] ('''AMS''')
* [https://www.brusselsairport.be/nl Brussel Luchthaven Zaventum] ('''BRU''')
* [https://www.brussels-charleroi-airport.com/brussels-south-charleroi-airport/index.html Charleroi Airport] ('''CRL''')
* [https://www.eindhovenairport.nl/nl Eindhoven Airport Welschap] ('''EIN''')
* [https://www.maa.nl/ Maastricht Aachen Airport] ('''MST''')
* [https://www.rotterdamthehagueairport.nl/ Rotterdam/The Hague Airport] ('''RTM''')

Lijst van luchthavens die vanuit België en/of Nederland worden aangevlogen:

* '''Alghero''' - [http://www.aeroportodialghero.it/index_en.asp Alghero] ('''AHO''').
* [[Bergamo (stad)|Bergamo]] - [http://www.milanbergamoairport.it/it/ Orio al Serio] ('''BGY''');
* [[Bologna (stad)|Bologna]] - [http://www.bologna-airport.it/it/viaggiare.aspx?idC=61676&amp;LN=it-IT Guglielmo Marconi] ('''BLQ''');
* '''Cagliari''' - [http://www.cagliariairport.it/en/Cagliari-Elmas, Mario Mameli] ('''CAG''');
* [[Catania (stad)|Catania]] - [http://www.aeroporto.catania.it/ Fontanarossa], Vincenzo Bellini ('''CTA''');
* '''Comiso''' - [http://www.aeroportodicomiso.eu/it/Comiso-Aeroporto degli Iblei] ('''CIY''');
* [[Florence]] - [http://www.aeroporto.firenze.it/it/ Peretola], Amerigo Vespucci ('''FLR''');
* '''Lamezia Terme''' - [https://www.sacal.it/ Lamezia Terme/S.Eufemia] ('''SUF''');
* [[Milaan]] - [http://www.milanolinate-airport.com Linate] ('''LIN''') en [http://www.milanomalpensa-airport.com Malpensa] ('''MPA''');
* [[Napels (stad)|Napels]] - [http://www.aeroportodinapoli.it/ Capodichino] ('''NPA''');
* '''Olbia''' - [https://www.geasar.it/ Olbia-Costa Smeralda] ('''OLB''');
* [[Palermo (stad)|Palermo]] - [http://www.gesap.it/ Punta Raisi], Falcone e Borsellino ('''PMO''') ;
* [[Perugia]] - [http://www.airport.umbria.it/ita/ Perugia-S.Francesco d'Assisi] ('''PEG''');
* [[Pescara (stad)|Pescara]] - Aeroporto d'Abruzzo (PSR)
* [[Pisa]] - [http://www.pisa-airport.com/it/ Galileo Galilei] ('''PSA''');
* [[Rome]] - [http://www.adr.it/ciampino Ciampino] ('''CIA''') en [http://www.adr.it/fiumicino Fiumicino], Leonardo da Vinci ('''FCO''');
* [[Trapani]] - [http://www.airgest.it/Trapani-Birgi, Vincenzo Florio] ('''TPS''');
* '''Treviso''' - [http://www.trevisoairport.it/ Treviso-Sant'Angelo] ('''TSF''');
* [[Turijn (stad)|Turijn]] - Caselle, [http://www.aeroportoditorino.it/it Sandro Pertini] ('''TRN''');
* [[Venetië]] - [http://www.veniceairport.it/ Marco Polo] ('''VCE''');
* [[Verona (stad)|Verona]] - [https://www.aeroportoverona.it Villafranca-Valerio Catullo] ('''VRN''');

{{letop|Sommige vluchten vanuit [[België]] en [[Nederland]] naar je eindbestemming in Italië zijn seizoensgebonden, zie voor meer informatie naar de ''web-site'' of naar het desbetreffende artikel.}}

Luchtvaartmaatschappijen die vanuit België en/of Nederland op Italië vliegen:

* [https://www.brusselsairlines.com/ Brussels Airlines]
* [http://www.corendom.nl Corendom] (seizoensgebonden)
* [https://www.easyjet.com/nl Easyjet]
* [https://www.ita-airways.com/nl_nl/ ITA Airways]
* [http://www.klm.com KLM]
* [http://www.ryanair.com Ryanair]
* [http://www.transavia.com Transavia]

===Per trein===
[[Bestand:Roma Termini (24602087760).jpg|miniatuur|Stazione di Roma Termini]]
[[Bestand:Convalidazione Treno FS.jpg|miniatuur|Convalidazione Treno FS]]
{{letop|Alvorens met de treinreis te beginnen dien je je ticket af te stempelen , zgn. '''convalidare''', je vindt deze automaten in de stationshal en/of de perrons.}}
{{Trein}}

===Per auto===
[[Bestand:Brenner-Autobahn mit der Europabrücke bei Patsch.jpg|miniatuur|Brennerpas met de ''Europabrücke'']]

====Vanuit [[België]] en [[Nederland]]====
De Alpen zijn al eeuwenlang voor reizende mensen de grootste natuurlijke hindernis tussen Italië enerzijds en Frankrijk/Zwitserland en Oostenrijk anderzijds. Dankzij de tunnels en bergpassen is het nu niet moeilijk om Italië te bereiken. Toen men vroeger nog geen tunnels en asfaltwegen ter beschikking had was het aantal mogelijkheden zeer beperkt. Men had enkel de bergpassen en de kusten. De Brennerpas (1375&amp;nbsp;m) tussen [[Oostenrijk]] en Italië, is wegens zijn grote economische waarde eeuwenlang een twistappel van Italië en [[Oostenrijk]] geweest. De pas wordt nu gezamenlijk door deze twee landen beheerd. Je rijdt dus over een stukje geschiedenis! Jezelf voorbereiden op hoe je gaat rijden wordt aanbevolen: als je met een caravan rijdt, is het niet ideaal om een steile bergpas over te steken. Je moet je afvragen waar je wilt zijn in Italië: de Aosta-vallei? Toscane? [[Venetië]]?

*Via [[Oostenrijk]]
** '''Route langs Villach en Karinthië''': enkel interessant als je aan de grens met [[Slovenië]] moet zijn.
** '''Brennerpas''': je rijdt langs een van de hoogste bruggen ter wereld, die [https://www.openstreetmap.org/way/366858278#map=15/47.2021/11.4063 '''Europabrücke'''], 170&amp;nbsp;m hoog. De [https://nl.wikipedia.org/wiki/Brennerpas Brennerpas] is ideaal om het Gardameer te bereiken.
*Via [[Zwitserland]]
** '''[https://www.openstreetmap.org/?mlat=46.5934&amp;mlon=8.5649#map=13/46.5934/8.5649 San Gottardo-tunnel]''' (Duits: Sankt-Gotthard-Tunnel): de [https://www.openstreetmap.org/directions?engine=graphhopper_car&amp;route=46.6340%2C8.5948%3B46.5290%2C8.6086#map=12/46.5921/8.6239 Gotthardtunnel] is 17&amp;nbsp;km lang, van '''Gösschenen''' naar '''Airolo'''. Voor vele mensen is het een enge ervaring om zo lang onder de grond te rijden en het idee dat je te voet meer dan een uur nodig hebt om een tunneluiteinde te bereiken doet vele mensen kiezen voor een andere oplossing. Maar objectief gezien doe je er met de auto maar een kwartiertje over om er door te rijden. De maximumsnelheid is 80&amp;nbsp;km/uur. Sinds het zware ongeval in 2001 zijn er veel veiligheidsmaatregelen genomen in de tunnel. Deze route is ideaal om bijvoorbeeld [[Bologna (stad)|Bologna]] te bereiken.
** '''[http://www.visit-moesano.ch/inverno.html?S=2 San Bernardino-tunnel]''' - ''A 13'', deze tunnel loopt vanaf '''Hinterrhein''' naar [https://www.openstreetmap.org/way/6016541#map=13/46.4940/9.1805 '''San Bernardino'''] en is 6,6&amp;nbsp;km lang en is enkelbaans en is na de Gotthardtunnel de belangrijkste Alpenovergang van [[Zwitserland]].
** '''[https://www.simplon.ch/de/home/home Simplon-pas]''' - de [https://www.openstreetmap.org/way/170488516#map=12/46.2665/8.1041 Simplontunnel] loopt tussen '''Brig''' en het Italiaanse '''Iselle di Trasquera''', deze is 19,8&amp;nbsp;km lang;
** '''[http://www.letunnel.com/homepage.asp?l=1 Grote Sint Bernardtunnel]''' - de [https://www.openstreetmap.org/directions?engine=osrm_car&amp;route=45.9489%2C7.2088%3B45.8237%2C7.1822#map=12/45.8867/7.1772 Grote Sint Bernardtunnel] loopt tussen Valle dell'Aosta, '''Saint-Rhémy-en-Bosses''' en het Zwitserse kanton Wallis, '''Bourg Saint Pierre''', ''E 27'', de tunnel is 5,8&amp;nbsp;km lang en heeft 2 rijstroken;
** '''[http://www.tunnelmb.net/ Mont-Blanctunnel]''' - de [https://www.openstreetmap.org/directions?engine=graphhopper_car&amp;route=45.9247%2C6.8728%3B45.7874%2C6.9731#map=12/45.8558/6.9135 Montblanctunnel] loopt tussen '''Chamonix''' en het Italiaanse '''Courmayeur''', ''E 25'' en is 11,6&amp;nbsp;km lang, men heft hier tol (€ 43,50 (richting Italië), € 44,20 (richting Frankrijk), (voor personenauto's));
*Via [[Frankrijk]]
** '''[http://www.sftrf.fr/fr/index.aspx Fréjus-tunnel]''' - de [https://www.openstreetmap.org/directions?engine=graphhopper_car&amp;route=45.2015%2C6.6728%3B45.0783%2C6.7032#map=12/45.1382/6.6848 Fréjustunnel] loopt tussen het Franse '''Modane''' en het Italiaanse '''Bardonecchia''', ''A 43'', de tunnel is 12,9&amp;nbsp;km lang en men heft er tol;

===Per bus===
Met [https://nl.eurolines.eu/ Eurolines] en [https://www.flixbus.nl/ Flixbus] kun je vanuit diverse plaatsen voordelig van België en Nederland naar Italië reizen.

===Per boot===

Er vertrekken verschillende veerboten vanuit [[Griekenland]], [[Albanië]], [[Montenegro]] en [[Kroatië]]. De meesten komen aan in [[Venetië]], [[Ancona (stad)|Ancona]], [[Bari (stad)|Bari]] en [[Brindisi]].

Sommige veerdiensten verbinden regelmatig het eiland [[Corsica]] met [[Genua (stad)|Genua]], [[Livorno]], Civitavecchia, [[Napels (stad)|Napels]] en het noorden van [[Sardinië]] (Alghero en Porto Torres). [[Barcelona (stad)|Barcelona]] is verbonden met Civitavecchia en met Genua.

Ook zijn er veerdiensten die [[Sicilië]] en [[Napels (stad)|Napels]] met sommige Noord-Afrikaanse ([[Tunis]]) havens verbinden.
Er is ook een draagvleugelboot-service van Pozzallo aan de zuidoostkust van Sicilië naar [[Malta]]. 

Er is het hele jaar door een dienst tussen [[Triëst (stad)|Triëst]] en [[Albanië]] en zomerdiensten tussen Triëst en Piran ([[Slovenië]]) en Porec en Rovinj in het Kroatische Istrië. De verbinding tussen Triëst en Rovinj duurt minder dan 2 uur, wat sneller is dan de busdienst.

==Rondreizen==
{{mapframe|41.206|12.577|width=350|height=400|zoom=5}}

===Per vliegtuig===
[[Bestand:Fiumicino bird view.jpg|miniatuur|Rome: Aeroporto di Leonardo da Vinci (Fiumicino) FCO]]
Lijst van de belangrijkste [https://it.wikivoyage.org/wiki/Tematica:Aeroporti_italiani vliegvelden] in Italië:

* [[Rome]] - [http://www.adr.it/ciampino Ciampino] ('''CIA''') en [http://www.adr.it/fiumicino Fiumicino], Leonardo da Vinci ('''FCO''') HUB;
* [[Milaan]] - [http://www.milanolinate-airport.com Linate] ('''LIN''') en [http://www.milanomalpensa-airport.com Malpensa] ('''MPA''') HUB;
* '''Bergamo''' - [http://www.milanbergamoairport.it/it/ Orio al Serio] ('''BGY''')
* [[Turijn (stad)|Turijn]] - Caselle, [http://www.aeroportoditorino.it/it Sandro Pertini] ('''TRN''');
* [[Venetië]] - [http://www.veniceairport.it/ Marco Polo] ('''VCE''');
* [[Genua (stad)|Genua]] - [http://www.airport.genova.it/ Cristoforo Colombo] ('''GOA''');
* [[Palermo (stad)|Palermo]] - [http://www.gesap.it/ Punta Raisi], Falcone e Borsellino ('''PMO''') ;
* [[Catania (stad)|Catania]] - [http://www.aeroporto.catania.it/ Fontanarossa], Vincenzo Bellini ('''CTA''');
* [[Napels (stad)|Napels]] - [http://www.aeroportodinapoli.it/ Capodichino] ('''NPA''');

Eilanden:

* [[Pantelleria]] - [https://www.aeroportodipantelleria.it/ Pantelleria] ('''PNL''');
* '''Lampedusa''' - [http://www.aeroportodilampedusa.com/ Lampedusa] ('''LMP''');
* [[Elba]] - [http://www.elbaisland-airport.it/en/ Elba-Marino di Campo] '''(EBA''').

Italiaanse luchtvaartmaatschappijen:

* [https://www.airdolomiti.it/ Air Dolomiti]

===Per trein===
[[Bestand:365-01-arezzo pescaiola-10.JPG|miniatuur|ATR 365- moderne trein in Sardinië]]
Italië is gezegend met een uitgebreid [https://www.rfi.it/it/rete/la-rete-oggi.html treinennet] dat redelijk op tijd rijdt. Zelfs de kleinste dorpen hebben van die schattige stationnetjes, waar de vrouw van de stationschef de bloemen water geeft en de spoorbomen oppoetst. De boemeltjes zijn het leukst voor de echte treinliefhebber.

Maar Italië heeft ook hele snelle verbindingen tussen de grote steden zoals de Frecciarossa (Rode Pijl) bijvoorbeeld, een Eurostar HS-trein die je in 1 uur en 40 minuten van Rome naar Florence brengt. Reizen per trein in Italië is goedkoop en het is dan ook af te raden een Railpas te kopen. Het is beter gewoon een kaartje van plek tot plek te kopen. In de spitsuren kan het druk zijn. Zoals in Nederland en België moet een kaartje voor de HS-treinen vooraf worden gekocht en is reserveren verplicht.

====De verschillende soorten treinen====

=====ES, AV of ES*: Treni Eurostar Italia=====
Een hogesnelheidstrein waarvoor reserveren verplicht is. Ze worden aangeduid met ES, AV (Alta Velocita ) of ES*. De AV-treinen rijden met een snelheid van 265&amp;nbsp;km en worden Frecciarossa genoemd. De gewone ES en ES* rijden met een snelheid van 185&amp;nbsp;km en heten de Frecciargento. 

======AV======
'''AV''' — ''Alta Velocita'' (hogesnelheidslijn). De hogesnelheidslijn loopt van Milaan met de rest van [[Italië]], vanuit station '''Milano Rogoredo''' naar o.a. [[Bologna (stad)|Bologna]], [[Florence]], [[Rome]], [[Napels (stad)|Napels]], Salerno en in aanbouw zijnde lijn naar [[Sicilië]]. Vanuit station '''Milano Rho Fiera''' naar o.a. [[Turijn (stad)|Turijn]], station '''Milano Garibaldi''' naar o.a. [[Lyon]] en [[Parijs]], maar ook kun je vertrekken vanuit station '''Milano Centrale''' naar o.a. Rome, in aanbouw is de lijn Milano-[[Venetië]] (Triëst) vanuit station '''Milano Pioltello'''.

De volgende AV-treinstellen zijn in bedrijf:

* '''[[:w:FS ETR 1000|Frecciarossa 1000]]''' — de nieuwste generatie hogesnelheidstreinen — 400&amp;nbsp;km/uur
* '''[[:w:Frecciarossa|Frecciarossa]]''' — (rode pijl) — 300&amp;nbsp;km/uur
* '''[[:w:it:Frecciargento|Frecciargento]]''' — (zilveren pijl) — 250&amp;nbsp;km/uur
* '''[[:w:it:Frecciabianca|Frecciabianca]]''' — (witte pijl) — 200&amp;nbsp;km/uur
* '''[[:w:Nuovo_Trasporto_Viaggiatori|Italo]]''' — AGV (Automotrice a grand vitesse) 

&lt;gallery&gt;
Frecciabianca.jpg|Frecciabianca
Trenitalia ETR600 Frecciargento.JPG|Frecciargento
Naples, Central station, gorgeous long-distance train.jpg|Frecciarossa
AGV .italo Napoli side view.JPG|Italo
Elettrotreno ETR.400.jpg|AV Frecciarossa 1000
&lt;/gallery&gt;

Alle Eurostartreinen hebben airco en snacks aan boord. Op langere afstanden rijdt een restauratiewagen mee waar je een driegangenmenu inclusief een halve fles wijn voor rond de 28 euro koopt (2009), eventueel kun je met een creditcard betalen. Overal zijn netaansluitingen voor lap-tops of mobiele telefoons.

Tussen de steden rijdt dan nog de Eurostar City-trein en de ES-City.

=====Intercity &amp; Intercity Plus=====
[[Bestand:Stazione di Genova Brignole - treno Intercity 674 - 2024-04-15.jpg|miniatuur|Treno Intercity FS]]
Er is weinig verschil in service tussen de IC en de IC Plus, behalve dat voor de IC Plus reserveren verplicht is.

=====Diretto, Espresso &amp; Interregionali treinen (D, E en IR)====
[[Bestand:20251231 Italien Roma Termini ETR 104 298 Trenitalia Pop Regionale Grün neue Farben.jpg|miniatuur|Treno Regionale FS]]
Op deze treinen is reserveren niet mogelijk. Alle drie zijn het boemeltjes, hoewel de IR iets sneller gaat dan de andere twee. Ze zijn goedkoop, maar meestal vrij vol, vooral in de vakanties en op feestdagen. Het verdient te overwegen om in de 1e klas te reizen (prima classe).

====Wegwijs op het station====

[[Bestand:Biglietteria automatica stazione di Villamassargia-Domusnovas.jpg|miniatuur|Biglietteria automatica FS]]
Op elk station (stazione) worden de vertrekschema's gepubliceerd. De borden zijn in het wit (aankomst) en het oranjegeel (vertrek) waarop de route, de stops en (anders dan in Nederland) de aankomsttijden van eindbestemming en tussengelegen stations staan vermeld. Let goed op de kolom met extra informatie zoals vertragingen e.d.

Er zijn twee manieren om je ticket te kopen op het station.

# Je gaat naar het loket en koopt daar je ticket, gewapend met de nodige informatie, tijd, bestemming, soort trein, aantal tickets en of je prima of seconda wil reizen.
# Je kan ook de ticketautomaat gebruiken als het station er een heeft. Ze zijn gemakkelijk te gebruiken en meestal sneller dan het loket.

Je kan ook kiezen om je ticket online te kopen of bij een reisagent die treinkaartjes verkoopt. Hiervoor betaal je meestal extra. Als je je kaartjes hebt gekocht ga je je trein opzoeken. De perrons heten binari (meervoud van ''binario''). Maar voordat je aan boord gaat moet je je treinkaartje valideren. Op de perrons zie je gele automaten staan waar je je kaartje in moet steken waardoor het een datum/tijdstempel krijgt. Doe je dit niet, dan kan je een behoorlijke boete krijgen. De conducteurs zijn nog weleens gevoelig voor een toerist die dit niet weet, maar het is beter geen risico te nemen.

De officiële website van de Italiaanse spoorwegen - [http://www.trenitalia.com Trenitalia]

===Per bus===
[[Bestand:Mestre, bus ACTV.JPG|miniatuur|Stadsbus in Italië, meestal te herkennen aan de oranje kleur]]
[[Bestand:Italy Tobacco shop sign 01.JPG|100 px|right|de T van Tabacchi, de winkel die o.a. buskaartjes verkoopt]]
Italië heeft geen nationale busmaatschappij. Elke regio heeft zijn eigen onafhankelijke busmaatschappij. Deze werken niet samen, noch zijn de aankomst- en vertrektijden op elkaar afgestemd. Dus reizen per bus door verschillende regio's in Italië is moeilijk. Per trein kan het eenvoudiger zijn.

Enkele maatschappijen:
* [https://www.at-bus.it/it/ Autolinee Toscane] opererend veelal in de Toscane;
* [http://www.saisautolinee.it/ SAIS], vanuit tal van grotere plaatsen o.a. van en naar Sicilië;
* [http://www.baltour.it/ Baltour];
* [https://www.flixbus.it/ Flixbus] met tal van bestemmingen in Italië en Europa;
* [https://www.fsbusitaliafast.it/portale/ Busitalia FS].

Stadskaartjes kosten €1,50 per rit met de bus/tram en de metro en zijn meestal 100 minuten geldig vanaf de eerste afstempeling. Opgelet, een kaartje is slechts geldig voor één rit. Verlaat je het station of halte en wil je daarna binnen de termijn van 100 minuten opnieuw een bus en/of tram en/of metro nemen, dan dien je een nieuw kaartje te kopen.
Kaartjes koop je bij onder meer ''tabacchi'', herkenbaar aan de grote '''T''', bij de grotere busstations of bij je hotel. De meeste trams en ook bussen hebben automaten waar je met gepast geld een kaartje kunt kopen. Let op: kaartjes moet je afstempelen, anders zijn ze niet geldig. 

* Stadsbus(sen) zijn in de meeste plaatsen oranje van kleur:
* Streekbus(sen) zijn blauw van kleur.

===Per boot===
[[Bestand:Ships in Genoa Harbour 01.jpg|miniatuur|Haven van Genua]]
Bootverbindingen vanuit het vasteland naar [[Sardinië]] en [[Sicilië]]:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
| ''Bestemming'' || ''Maatschappij'' || ''Vertrektijd'' || ''Prijs'' ||
|-
| '''Genua-Olba''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia] || 9:00-20:30-21:30 || € 45,00 p.p. enkele reis ||
|-
| '''Genua-Porto Torres''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia]  || 08:30-20:30  || € 44,00 p.p. enkele reis ||
|-
| '''Cagliari-Palermo''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia]  || 10:30-19:30  || € 44,00 p.p. enkele reis ||
|-
| '''Civitavecchia-Olbia''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia] || 08:30-13:00-14:00-22:30 || € 40,00 p.p. enkele reis ||
|-
| '''Civitavecchia-Cagiari''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia] || 19:00-19:30-20:00-23:00 || € 52,00 p.p. enkele reis ||
|- 
| '''Napels-Palermo''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia]  || 20:15  || € 52,00 p.p. enkele reis ||
|-
| '''Napels-Cagliari''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia] || 18:00-19:00  || € 44,00 p.p. enkele reis ||
|- 
| '''Napels-Palermo''' || [https://www.snav.it/ SNAV] GNV  || 20:00   || € 56,00 p.p. enkele reis   ||
|-
|  '''Civitavecchia-Palermo'''  || [https://www.snav.it/ SNAV] GNV || 19:00   || € 59,00 p.p. enkele reis  ||
|-
|}

Enkele andere maatschappijen die de eilanden Sardinië en Sicilië aandoen:

* [https://www.grimaldi-lines.com/it/ Grimaldi Lines]
* [http://www.gnv.it Grande Navi Veloce]

Verder zijn er ook veerdiensten in de grote meren in het noorden.

===Per auto===
[[Bestand:Rete autostradale italiana-labeled.svg|miniatuur|Autosnelwegennet Italië]]
Italië bezit een goede infrastructuur, de autosnelwegen worden beheerd door [https://www.wegenwiki.nl/Autostrada_(Itali%C3%AB) Autostrada]

====Afkortingen wegennetstelsel in Italië====

* A - [https://www.autostrade.it/it/home Autostrada] (Autosnelwegen, hiervoor moet meestal tol worden betaald met uitzondering van de superstrada)
* SS - Strada Statale (nationale wegen)
* SP - Strada Provinciale (provinciale wegen)

====Maximale snelheid====

* Autostrada - 130&amp;nbsp;km /per uur, bij regen 110&amp;nbsp;km / per uur;
* Superstrada - 110&amp;nbsp;km/ per uur;
* Nationale wegen - 90&amp;nbsp;km / per uur;
* Provinciale wegen - binnen de bebouwde kom is de maximale snelheid 50&amp;nbsp;km / per uur

====Wegwijzers====

* Blauwe wegwijzers staan voor nationale wegen, b.v., '''SS 222''' Strada Statale 222 (beter bekend als de ''Chiantigiana'', chianti-route);
* Groene wegwijzers staan voor de autosnelwegen (autostrada), meestal tolwegen, b.v. '''A1''' ;
* Bruine wegwijzers staan voor een bestemming die toeristen kunnen interesseren, b.v. archeologische attractie, museum of strand.

{{waarschuwing|'''ZTL''', '''Z'''one a '''T'''raffico '''L'''imitata, oftewel beperkte verkeersgebieden. Het zijn besloten gebieden in veelal middelgrote en grote Italiaanse steden, meestal in het historische centrum waar ''alleen geautoriseerde voertuigen zijn toegestaan''. Veel toeristen melden elk jaar een boete (ongeveer € 100) voor het onbewust invoeren van een ZTL.}}

&lt;gallery&gt;
ZTL Rome 04 2016 6065.JPG|ZTL zone
Italian traffic signs - limiti generali.svg|Snelheidslimieten
Cennina.jpg|Groene- en blauwe wegwijzers
A13Italia3.JPG|Aankondiging snelheidscontrole op snelwegen
Autostrada A1 Italia.svg| '''A1'''
Strada Statale 222 Italia.svg|'''SS 222''' - Chiantigiana
Ariano Irpino segnaletica turistica.jpeg|Bruine toeristische wegwijzers
Italian traffic signs - direzione verde.svg|Groene wegwijzer wat autosnelwegen aanduiding
&lt;/gallery&gt;

===Per metro===

In Italië zijn er 7 steden met een eigen ondergrondse (Metropolitana), waarvan die van [[Milaan]] de grootste is, verder in [[Rome]], [[Turijn (stad)|Turijn]], [[Genua (stad)|Genua]], [[Napels (stad)|Napels]], [[Brescia]] en [[Catania (stad)|Catania]].

* '''Milaan''' - 4 lijnen in bedrijf, 1 lijn onder constructie, lengte: 96,8&amp;nbsp;km  en 113 stations ( + nog enkele stations onder constructie);
* '''Rome''' - 3 lijnen in bedrijf, lengte: 58,8&amp;nbsp;km en 73 stations;
* '''Napels''' - 2 lijnen in bedrijf, lengte: 20,3&amp;nbsp;km en 23 stations;
* '''Turijn''' - 1 lijn in bedrijf, 1 lijn onder constructie, lengte: 13,2&amp;nbsp;km en 21 stations;
* '''Genua''' - 1 lijn in bedrijf, lengte: 7,1&amp;nbsp;km en 8 stations;
* '''Brescia''' - 1 lijn in bedrijf, lengte: 13,7&amp;nbsp;km en 17 stations;
* '''Catania''' - 1 lijn in bedrijf, lengte: 8,8&amp;nbsp;km en 11 stations ( + nog enkele stations onder constructie).

&lt;gallery&gt;
Logo Metropolitane Italia.svg|Beeldmerk Metropolitana in Italië
GiovanniXXIII-metro.jpg|Metrostation in Catania (Giovanni XXIII)
MM32.jpg|Metro in Genua
Milano - mappa rete metropolitana (schematica).svg|Map:Metropolitana van Milaan
Linea 5 lilla - metropolitana di Milano - Stazione Garibaldi.JPG|Stazione Garibaldi-Milano
Napoli - stazione Università della metropolitana.jpg|Metro-station in Napels (Universitä)
Ticket-ATM-Milan.jpg|Magneet-vervoersbewijs Metro Milaan
Torino Porta Susa 2014 07.jpg|Metrostation van Turijn-Porta Susa
&lt;/gallery&gt;
===Per tram===
[[Bestand:Ansaldobreda Sirio Firenze 2027.jpg|miniatuur|Tramvaria Florence]]

==Taal==

De officiële taal is het Italiaans. 

* [[Frans]] wordt ook lokaal gesproken in het noordwesten (Valle d'Aosta);
* In Zuid-Tirol is er een Duitstalige meerderheid;
* In sommige valleien in de Dolomieten, het ''Ladinisch'';
* Er wordt in Friuli, ''Friulaans'' gesproken dat ver verwant is met het ''Reto-Romaans'' in [[Zwitserland]];
* [[Sardinië]] heeft ook zijn eigen taal, het ''Sardijns'';
* In [[Sicilië]] het ''Siciliaans,'' dat een officieel erkende taal is;
* In Friuli-Venezia-Giulia is ook een Sloveense minderheid;
* Op sommige plaatsen in Zuid-Italië, in Puglia, spreken de ouderen een Grieks dialect, het ''Griko'', dat dateert uit de tijd van Magna Graecia.

Ook in andere delen van het land zijn er sterk geprononceerde dialecten, die weinig gemeen hebben met de taal op hoog niveau. Tot het midden van de 20e eeuw werd het dialect bijna overal gesproken en alleen bij speciale gelegenheden het Hoog Italiaans, maar in de laatste decennia is het standaard Italiaans in opkomst, vooral in de grotere steden en bij de jongere generaties.

In de goed ontwikkelde toeristische gebieden kun je het goed vinden met het [[Engels]]. In het binnenland helpt Engels nauwelijks en moet je in het Italiaans communiceren. Zie taalgids [[Italiaans]].

==Bekijken==

===Monumenten===
Italië is het land met de meeste monumenten op de werelderfgoedlijst van de [[UNESCO-Werelderfgoed|UNESCO]].

18e-eeuws Koninklijk Paleis van Caserta met park — Amalfitaanse kust — Aquaduct van Vanvitelli en San Leuciocomplex — Arabisch-Normandisch [[Palermo (stad)|Palermo]] en de kathedralen van [[Cefalù]] en [[Monreale]] — Archeologisch [[Agrigento]] — Archeologisch Pompeï, Herculaneum en Torre Annunziata — Archeologische opgravingen en Patriarchale Basiliek van Aquileia — Assisi, Sint-Franciscusbasiliek en andere franciscaanse locaties — Botanische tuin in Padua — Castel del Monte — Crespi d'Adda — Dolomieten — Domplein van [[Pisa]] — [[Eolische Eilanden]] — Etna — Etruskische begraafplaatsen van Cerveteri en Tarquinia — Ferrara, stad van de renaissance in de Po-delta — [[Genua (stad)|Genua]]: Le Strade Nuove en het systeem van de Palazzi dei Rolli — Historisch centrum van [[Florence]] — Historisch centrum van [[Napels (stad)|Napels]] — Historisch centrum van [[Rome]], de bezittingen van de Heilige Stoel in die stad met speciale territoriale rechten en Sint-Paulus buiten de Muren — Historisch centrum van [[Siena]] — Historisch centrum van Pienza — Historisch centrum van San Gimignano — Historisch centrum van Urbino — Kathedraal, Torre Civica en Piazza Grande van Modena — Laatbarokke steden in het [[Val di Noto]] (Zuidoost-Sicilië) — Longobarden in Italië — Mantua en Sabbioneta — Monte San Giorgio — Nationaal park Cilento, Vallo di Diano e Alburni met archeologisch Paestum en Velia en kartuizerklooster van Padula — Nuraghe Su Nuraxi bij Barumini — Oude en voorhistorische beukenbossen van de Karpaten en andere regio's van Europa — Plaatsen van macht (568-774 na Christus) — Portovenere, Cinque Terre en de eilanden Palmaria, Tino en Tinetto — Prehistorische paalwoningen in de Alpen — Residenties van het Koninklijk Huis van Savoye — Rhätische Bahn in het Albula/Bernina-landschap — Rotstekeningen van Valcamonica — Sacri Monti van Piedmont en Lombardije — Sassi en het park met de rotskerken van Matera — [[Syracuse (stad)|Syracuse]] en de rotsnecropolis van Pantalica — Trulli van Alberobello — Val d'Orcia — [[Venetië]] met zijn lagune — [[Verona (stad)|Verona]] — Vicenza en de Palladiaanse villa's in Veneto — Villa Adriana, Tivoli — Villa d'Este, Tivoli — Villa Romana del Casale, [[Piazza Armerina]] — Villa's en tuinen van de Medici in Toscane — Vroeg-christelijke monumenten van Ravenna — Wijngaardlandschap van Piëmont: Langhe-Roero en Monferrato.

&lt;gallery&gt;
Vernazza and the sea, Cinque Terre, Italy.jpg|[[Cinque Terre]]
Trulli Alberobello11 apr06.jpg|De Trulli van Alberobello
Castel del Monte BW 2016-10-14 12-26-11 r.jpg|Castel del Monte
Assisi San Francesco BW 2.JPG|Sint Franciscus van Assisië
Monreale Cathedral exterior BW 2012-10-09 10-23-10.jpg|Kathedraal van [[Monreale]]
Palazzo Doria Tursi (Genova) 6.jpg|Le strade nuove-[[Genua (stad)|Genua]]
Casale Bikini modified.jpg|Villa Romana del Casale-[[Piazza Armerina]]
Nekropolis von Pantalica.jpg|Nekropolis von Pantalica
Lazio Tivoli2 tango7174.jpg|Tivoli
Ferrara 02.jpg|Ferrara
San Gimignano 05.jpg|San Gimignano
Modena Piazza Grande.jpg|Modena
StPaul.jpg|Sint Paulus buiten de muren-Rome
Basilica Cattedrale San Nicoló-Noto.JPG|Val di Noto
Here it is, The Piazza dei Miracoli! Pisa, Italy.jpg|Piazza dei Miracoli (Domplein)-Pisa
Concordiatempelagrigent3 retouched.jpg|Vallei der tempels-Agrigento
Liparische eilanden.JPG|Eolische eilanden
Pienza Piazza Pio II.JPG|Pienza
&lt;/gallery&gt;

===Eilanden===
[[Bestand:Panorama view-het vulkaan eiland Stromboli.JPG|miniatuur|het vulkaaneiland [[Stromboli]]-Eolische eilanden]]
* [[Sicilië]] – [[Eolische Eilanden]], [[Egadische Eilanden]], [[Pelagische Eilanden]], [[Ustica]] en [[Pantelleria]];
* [[Sardinië]];
* '''Capri''', '''Ischia''' en '''Procida''' bij [[Napels (stad)|Napels]];
* [[Elba]] – bekend door de eerste ballingschap van Napoleon;
* '''Isola dell'Giglio, Isola di Montecristo, Isola di Pianosa, Isola di Gorgona, Isola di Capraia''' (bereikbaar vanuit Livorno) nabij [[Toscana]].

===Musea===
&lt;!--
*****************************************************************************************************
*** Meerdere musea die hier worden genoemd, worden niet genoemd in de betreffende stadsartikelen. ***
*****************************************************************************************************
--&gt;

[[Bestand:Galleria degli Uffizi.jpg|miniatuur|Galleria degli Uffizi - Florence]]
Elke grote stad heeft een aantal lokale musea, maar sommige hebben nationale en internationale relevantie.

Dit zijn enkele van de belangrijkste musea van Italië met permanente collecties:

* {{listing
| name=Galleria degli Uffizi | alt= | url=http://www.uffizi.firenze.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Florence]], is een van de grootste musea ter wereld en dit ''moet je gezien'' hebben. Gezien het grote aantal bezoekers, is reserveren vooraf een goed idee, om lang wachten te voorkomen.
}}
* {{listing
| name=Pinacoteca di Brera | alt= | url=http://pinacotecabrera.org/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Milaan]] is een prestigieus museum gevestigd in een mooi 17e-eeuws paleis met verschillende schilderijen, waaronder opmerkelijke schilderijen uit de Renaissance.
}}
* {{listing
| name=Museo dell’Accademia Etrusca e della Città di Cortona | alt=Etruskisch museum | url=http://www.cortonamaec.org/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In Cortana, [[Toscane]].
}}
* {{listing
| name=Museo Egizio | alt=Egyptisch Museum | url=http://www.museoegizio.org/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Turijn (stad)|Turijn]], de op een na grootste Egyptische verzameling ter wereld, na de Egyptische museumcollectie van [[Cairo]].
}}
* {{listing
| name=Acquario di Genova | alt=Aquarium | url=https://www.acquariodigenova.it/en/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Genua (stad)|Genua]], een van de grootste en mooiste ter wereld, ligt in ''Porto Antico'' (oude haven) in een gebied dat in 1992 volledig werd vernieuwd door architect Renzo Piano.
}}
* {{listing
| name=Museo di Scienza | alt=Museum der Wetenschap en techniek | url=http://www.museoscienza.org/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Milaan]], een van de grootste in [[Europa]], er zijn collecties te vinden over boten, vliegtuigen, treinen, auto's, motorfietsen, radio en energie. Onlangs heeft ook de Toti-onderzeeër, die open is voor bezoekers, verworven.
}}
* {{listing
| name=Museo Civilta Romana | alt=Museum Romeinse beschaving | url=http://www.museociviltaromana.it/en/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Rome]], heeft de grootste verzameling ter wereld over het oude Rome en een prachtige reproductie (schaal 1:250) van het hele gebied rond Rome in 325 na Christus, het tijdperk van ''Constantijn de Grote''.
}}
* {{listing
| name=Museo Nazionale dell'Cinema | alt=Nationaal Filmmuseum | url=http://www.museocinema.it/it | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Turijn (stad)|Turijn]], gelegen in de prachtige ''Mole Antonelliana'' , historisch gebouw en symbool van de stad.
}}
* {{listing
| name=Museo dell'Auto | alt=Automobielmuseum | url=http://www.museoauto.it/website/en | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Turijn (stad)|Turijn]], een van de grootste ter wereld, met een verzameling van 170 auto's die de hele geschiedenis van auto's bestrijkt. 
}}
* {{listing
| name=Musei Vaticani | alt=Vaticaans Museum | url=http://www.museivaticani.va/content/museivaticani/en.html | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Niet strikt genomen in Italië, omdat het Vaticaan een apart territorium is. Bezoek de 54 &quot;galerijen&quot; van de musea om de Sixtijnse kapel te zien, de kamers zijn geschilderd door Rafaello, enkele verbazingwekkende vroege kaarten en kunstwerken door de eeuwen heen, voornamelijk christelijk in focus.
}}
* {{listing
| name=Museo Nazionale Etrusco di Villa Giulia | alt=Etruskische museum in Villa Giulia | url=http://www.villagiulia.beniculturali.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Rome]], geweldige collectie van Etruskische kunst.
}}

Hiernaast herbergt Italië een [https://www.ditisitalie.nl/5-bijzondere-musea-in-italie/ groot aantal bijzondere musea]. Zoals het Museum van het Vagevuur, het Museum van het Putdeksel, het Museum van het Boze Oog en het Museo della Merda.

==Doen==
[[Bestand:Costa Paradiso, spiaggia di Li Cossi - panoramio.jpg|miniatuur|Costa Paradiso, spiaggia (Sardinië)]]
[[Bestand:Portofino - 2016-06-02 - View from Chiesa San Giorgio - 3284.jpg|miniatuur|Portofino]]
Populair in de Alpen en in de Apennijnen is ook het berg-toerisme, het strand-toerisme aan alle kustgebieden van de Middellandse Zee en aan de grote meren van het land, met name het Gardameer.

In het winterseizoen is het in de Alpen ook mogelijk om te skiën. De skipistes bevinden zich in ''Veneto'' ([[Cortina d'Ampezzo]]), ''Trentino-Alto Adige'' (Dobbiaco, Curon Venosta, Madonna di Campiglio, Pinzolo), ''Lombardia'' (Ponte di Legno, Livigno, Bormio), ''Valle d'Aosta'' (Courmayeur). Sommige pistes zijn ook te vinden in de Apennijnen, in ''Toscane'' (Abetone, Monte Amiata), ''Emilia-Romagna'' (Monte Cimone, Cerreto Laghi), ''Marche'' (Sibillini gebergte), ''Lazio'' (Monte Terminillo), ''Abruzzo'' (Ovindoli, Pescasseroli, Roccaraso), ''Molise'' (Campitello Matese) en ''Sicilië'' (Monte Etna).

De belangrijkste badplaatsen liggen verspreid over de gehele Italiaanse kust. Uitgaande vanaf ''Ligurië''  langs het schiereiland van [[Cinque Terre]] naar Viareggio, aan de kust van Amalfi, de Salento kust, Otranto, Gargano, de Costa dei Trabocchi, Giulianova, San Benedetto del Tronto, Rimini, Riccione, Lido di Jesolo en Grado. Dan zijn er de twee belangrijkste eilanden, Sicilië ([[Cefalù]] en [[San Vito lo Capo]]) en [[Sardinië]] (Costa Paradiso en Costa Smeralda) en de vele kleinere eilanden zoals de [[Eolische Eilanden]], [[Pantelleria]], Lampedusa, het eiland Capri en de Tremiti-eilanden.

De belangrijkste Italiaanse pretparken zijn ''[https://www.mirabilandia.it/ Mirabilandia]'' in Ravenna en ''[http://www.aquafan.it/ Aquafan]'' in Riccione (Emilia-Romagna), ''[https://www.gardaland.it/en/ Gardaland]'' en ''[http://www.canevaworld.it/ Caneva]'' op het Gardameer en ''[https://miragica.com/ Miragica]'' in Puglia.

Erg populair is ook het wijn-toerisme. De beroemdste wijngaarden (en wijnen) zijn te vinden in ''Le Langhe'' ([[Piemonte]]), in ''Chianti'' ([[Toscane]]), in Franciacorta ([[Lombardije]]) en in de ''Valpolicella'' ([[Veneto]]).

=== Voorbeelden van routes ===
Op deze routes worden verschillende steden en regio's bezocht, met de focus op cultuur. Het vermelde aantal dagen is exclusief reistijd naar de volgende stad. Zowel steden, regio's als aantal dagen zijn slechts suggesties. Pas een voorstel aan aan uw eigen voorkeuren en interesses, verdiep u daarvoor in de bezienswaardigheden en kies vooral wat u aanspreekt. Uiteraard kunnen de routes ook gecombineerd worden tot langere vakanties. De steden en streken zijn onderling verbonden met treinverbindingen. Begin- en eindpunten hebben vliegvelden met vluchten naar België en/of Nederland. Let bij het plannen op de openingstijden van musea en andere attracties. Geschikt voor: reizigers die goed ter been zijn (ook bijvoorbeeld trappen kunnen klimmen), minimaal een matige of redelijke conditie hebben en geïnteresseerd zijn in kunst (van de Etrusken tot barok), stedenschoon en geschiedenis. Beste tijd: maart-april en oktober i.v.m. hitte en drukte. 
* Noordoost-Italië: [[Venetië]] (3-4 dagen) – [[Padua]] (1 dag) – [[Ravenna (stad)|Ravenna]] (1 dag) - [[Bologna (stad)|Bologna]] (2 dagen) – [[Milaan]] (2 dagen). Alternatief: na Bologna naar [[Mantova]] en [[Verona (stad)|Verona]], daar kan men de reis desgewenst ook eindigen in plaats van in Milaan. Deze route sluit aan op:
* Noordwest-Italië: [[Milaan]] (2 dagen) – [[Turijn (stad)|Turijn]] (2 dagen) - [[Genua (stad)|Genua]] (2 dagen) – [[Cinque Terre]] (1 dag). Deze route sluit aan op:
* Midden-Italië: 
** Toscane: [[Pisa]] - (1 dag) - [[Florence]] (1 week) – [[Siena]] (2 dagen) + wandeling(en) tussendoor.
** Zuidelijk deel: [[Assisi]] (1 dag) – [[Rome]] (5-6 dagen) – [[Abruzzen]] (2 dagen wandelen); terugreis mogelijk vanaf vliegveld Pescara (aan de Adriatische kust).
* Zuid-Italië: 
** Rond de Golf van Napels: [[Napels (stad)|Napels]] (3 dagen) - [[Pompeï]] (1 dag) - [[Amalfi-kust]] (2 dagen) – [[Capri]] (1 dag); standplaats: Napels of [[Sorrento]].
* [[Sardinië]] (rondreis met wandelingen, 8-15 dagen).
* [[Sicilië]] (rondreis, 10-15 dagen).

==Kopen==

Italië is een geweldige plek voor alle vormen van winkelen. De meeste steden en dorpen zijn tot de rand gevuld met veel verschillende soorten winkels, van blitse boetiekjes en enorme winkelcentra tot kleine kunstgaleries, kleine voedselwinkels, antiquairs en krantenwinkels.


* '''Eten''' -  is absoluut een van de beste souvenirs die je in Italië kunt krijgen. Er zijn honderden verschillende vormen van pasta (niet alleen spaghetti of macaroni). Vervolgens heeft elke Italiaanse regio zijn typische gerechten zoals kaas, wijn, ham, salami, olie en azijn.

* '''Italiaanse mode''' - deze is wereldwijd bekend. Veel van 's werelds beroemdste internationale merken hebben hun hoofdkantoor of zijn in Italië opgericht. [[Milaan]] is de mode- en designhoofdstad van Italië. In de stad vindt men vrijwel elk groot merk van de wereld, niet alleen Italiaans, maar ook Frans, Engels, Amerikaans, Zweeds en Spaans. De belangrijkste plek voor het crème de la crème winkelen is de ''Via Montenapoleone'', maar de ''Via della Spiga, Via Manzoni, Via Sant 'Andrea'' en de ''Corso Vittorio Emanuele'' zijn even luxueus, zo niet iets minder prominente, eersteklas winkelstraten. De ''Corso Buenos Aires'' is de plek voor massale of outletshopping. En, de prachtige ''Galleria Vittorio Emanuele'' in het centrum en de ''Via Dante'' hebben ook enkele designerboetieks. Vrijwel elke straat in het centrum van Milaan heeft op zijn minst een aantal kledingwinkels van een soort. Maar ook [[Rome]] en Florence zijn serieuze modecentra en scheppen de bakermat van enkele van de oudste mode- en juwelenhuizen in Italië. Wanneer je in Rome bent, zal de chique en prachtige ''Via dei Condotti'', die leidt naar de Spaanse Trappen, uw primaire referentiepunt voor winkelen zijn, met boetieks, maar aangrenzende straten zoals de ''Via dei Babuino'', de ''Via Borgognona'', de ''Via Frattina'', de ''Via del Corso'' en de ''Piazza di Spagna''. In [[Florence]] is de ''Via de 'Tornabuoni'' de belangrijkste winkelstraat, en daar vind je tal van designermerken. In beide steden kun je echter een overvloed aan chique boetieks vinden, van ontwerp of niet, verspreid over het centrum.

* '''Sieraden- en accessoirezaken''' - deze zijn in overvloed in Italië te vinden. Er zijn veel sieraden en accessoire-winkels die afkomstig zijn uit Italië. Vicenza en Valenza worden beschouwd als de juwelenhoofdsteden van het land, die ook beroemd zijn vanwege hun zilverwerk- en goudwarenwinkels. In heel Italië, met name Milaan, Rome, Napels, Florence en Venetië, maar ook in verschillende andere steden, vind je honderden verschillende sieraden- of zilverwarenboetieks. Afgezien van de beroemde, zijn er enkele geweldige eigenzinnige en funky juwelierszaken verspreid over het land.

* '''Design en meubels''' -  is iets waar Italië trots en terecht beroemd om is. Meubelshops van uitstekende kwaliteit zijn overal te vinden, maar de echte plek om de beste deals te kopen is Milaan. Milaan bevat een van de beste designkamers en emporia ter wereld. Voor de nieuwste designuitvindingen, bezoek de ''Fiera di Milano in Rho'', waar de nieuwste snufjes worden tentoongesteld. Veel Italiaanse steden hebben grote antiekmeubileirwinkels. Je kunt dus kiezen uit hypermodern, avantgardistisch meubilair of antiek uit de oude wereld om in dit land te kopen, die gemiddeld van goede kwaliteit zijn.

* '''Glaswerk''' -  Glas is iets dat [[Venetië]] uniek maakt, maar dat zich verspreidt over het hele land. In Venetië is beroemd het eiland [[Murano]]. Hier kun je prachtige bekers, kristallen kroonluchters, kandelaars en decoraties kopen die gemaakt zijn van verbluffend, meerkleurig geblazen glas, dat ontworpen kan worden in moderne, funky arrangementen of in de klassieke oude stijl.

* '''Boeken''' - zijn te vinden in boekwinkels in elke kleine, middelgrote of grote stad. De belangrijkste boek en uitgeverijen/winkels in Italië zijn ''Mondadori, Feltrinelli, Hoepli'' of ''Rizzoli''. De meeste grote boekhandels zijn te vinden in Milaan en Turijn die de hoofdsteden zijn van de uitgeverswereld van Italië (Turijn werd in 2006 World Book Capital), maar steden als Rome en nog veel meer hebben veel boekwinkels. 99% van de verkochte boeken zijn in het Italiaans.
 
* '''Kunst''' - kunstwinkels zijn overal te vinden in Italië, met name de meest artistieke steden Florence, Rome en Venetië. In Florence is de ''Oltrarno'' de beste plaats om kunst te kopen, waar talloze ateliers replica's van beroemde schilderijen of soortgelijke dingen verkopen. Meestal, afhankelijk van in welke stad je ook bent, krijg je replica's van opmerkelijke kunstwerken die je daar aantreft, maar ook kun je in verschillende steden zeldzame kunstwinkels, beeldhouwwinkels of funky, modern/oude winkels vinden.

Openingstijden kunnen nogal verschillend zijn, afhankelijk van waar je bent, in regelmaat van 08:30-12:30 en 16:00-20:00 uur.

Op 15 augustus (Ferragosto) zijn de meeste winkels gesloten.
 

==Eten en drinken==
Italië staat bekend om zijn wereldberoemde [[w:it:Cucina italiana|keuken]]. Pizza en pasta zijn de grote bekende specialiteiten, maar zeker niet de enige die de smaakpapillen in vervoering kunnen brengen.

Een paar voorbeelden van typische Italiaanse specialiteiten:
* '''IJs''' - (gelato, of meervoud gelati). Overal in Italië verkrijgbaar in de meest spannende en exotische smaken. Verplichte kost tijdens de reis.
* '''Koffie''' - in geen enkel land ter wereld wordt de koffie zo serieus genomen als hier. Espresso, caffé macchiato, cappuccino, caffé latte etc, etc, etc. Ga op onderzoek uit en ontdek je favoriete koffie. Maar let op: na het middaguur (volgens sommige Italianen, die streng in de leer zijn, al na 10 uur 's ochtends) is het ''not done'' om nog cappuccino te drinken: dat hoort bij het ontbijt.
* '''Toetjes''' - (dolci): tiramisu, panna cotta, verschillende ijssoorten. De lijst is te lang om op te noemen, maar ook als je niet echt een toetjesmens bent, is het de moeite waard om er een paar te proberen.
* '''Wijn''' - (vino): Italië is een echt wijnland (grootst producerende land ter wereld). Van het noorden bij [[Aosta]] tot aan het zuidelijk gelegen [[Sicilië]] worden druiven verbouwd. Het resultaat mag er zijn en de prijzen per fles zijn in de meeste restaurants meer dan redelijk. Dikwijls vind je op de wijnlijst alleen de prijzen per fles, maar er is altijd een huiswijn die je per glas (calice) of per kruik kan nemen (wit/rood/rosé), en dikwijls nog enkele andere wijnen per glas.
* '''Pizza''' - Het woord pizza komt van het Latijnse woord 'pitta' wat geplet betekent. Denk eraan een pizza niet te verwarren met een 'focaccia'.

Bekende streekgerechten in Italië:
* '''Veneto-Venezia-Giulia''' - Polenta, Baccala alla Veneziana
* '''Lombardia''' - Risotto alla Milanese, Cotoletta alla Milanese, Panettone, Cassoeula
* '''Emilia-Romagna''' - Prosciutto di Parma, Tortellini in brodo
* '''Liguria''' - Tortelloni alla Pesto
* '''Toscana''' - Bistecca alla Fiorentina, Panzanella en Crostini
* '''Lazio''' - Spaghetti alla Carbonara
* '''Umbria''' - Strangozzi al Ragú, Porchetta
* '''Abruzzi''' - Bruschetta, Scrippelle, Spaghetti all'Amatriciana
* '''Marche''' - Frittata con la mentuccia, Bruschetta, Vincisgrassi, Fettuccine all Zaffarano 
* '''Piëmonte''' - Risotto all'Tartufo, Panna Cotta
* '''Campania''' - Pizza alla Napolitana, Spaghetti alla vongole
* '''Puglia''' - Panzerotti, Focaccia
* '''Calabria-Basilicata-Molise''' - 'nduja calabrese, Morzeddhu
* '''Sardegna''' - Gamberi alla Vernaccia di Oristano
* '''Sicilia''' - Arancini, Pesce Spada, Cassata Siciliana

&lt;gallery&gt;
Pizza Rucola.JPG|Pizza
Spaghetti al Pomodoro.JPG|Spaghetti al Pomodoro
Polenta con carne.JPG|Polenta (Maïskoek)
Lasagna.jpg|Lasagna
Rifugio Alpino Boffalora (4).JPG|Formaggi misti (Kaas)
Mozzarella cheese.jpg|Mozzarella (Buffelkaas)
Risotto giallo (6954045202).jpg|Risotto alla Milanese (Rijst op zijn Milanees)
Prosciutto di Parma.jpg|Prosciutto di Parma (Parmaham)
Salame friulano 01.jpg|Salami
Panettone - Nicolettone 2017 - IMG 7085 (31752542285).jpg|Panettone (Koek met gedroogd fruit en krenten/rozijnen, speciaal met de feestdagen)
File:Gubana 03.JPG|Gubana (typisch zoet van Friuli)
Tiramisu Fanes.jpg|Tiramisu (nagerecht met mascarpone-kaas, lange vingers en chocolade
Espadon grillé.JPG|Pesce spada (Zwaardvis)
Fried calamari.jpg|Calamari (pijlinktvis)
Bistecca alla fiorentina-01.jpg|Bistecca alla Fiorentina (T-bone biefstuk op zijn Florentijns)
Arancini 002.jpg|Arancini (gevulde &quot;warme&quot; sinaasappels)
Caprese-1.jpg|Insalata caprese (Salade op de manier van Capri) 
4 lattes.png|Cappuccino
Gelato.jpg|Gelato (Ijs)
Panforte (detail).jpg|Panforte
&lt;/gallery&gt;

===Eetgelegenheden===
De meest voorkomende zijn:

* '''Rosticceria''' - (Rotisserie) hier kun je meestal kant- en klare (geroosterde) gerechten afhalen, de prijs bepaalt uiteindelijk het gewicht;
* '''Pizzeria''' - (Pizzeria) buiten pizza kun je ook diverse pastagerechten bestellen;
* '''Osteria''' - lokaal voor wijn en kleine gerechten;
* '''Trattoria''' - (traiter) eenvoudige doch meestal regionale gerechten;
* '''Ristorante''' - (Restaurant) luxere lokaal voor regionale-, nationale- en internationale gerechten aan tafel geserveerd.
* '''Tavola Calda''' (Lett.: warme tafel) en bij de wat grotere caffé's.

In [[Italië]] in het algemeen betaal je altijd voor het brood (''pane'') en laken en servet (''coperto'') en bediening (''servizio''), deze staan apart vermeld op je rekening.

Indien je in een restaurant gaat eten dan wordt van je verwacht dat je ten minste een voorgerecht (''antipasti'') en een hoofdgerecht (''secondo'') besteld. Een dessert (''dolce'' of ''formaggio'') is zeer gebruikelijk. je sluit je diner (''cena'') af met een kopje koffie (''caffè'') en dat mag best een ''cappuccino'' zijn als je een ''espresso'' te straf vindt.
Mocht je een compleet diner te overdadig vinden, ga dan naar een kleine bar waar de kans groot is dat je er een stuk pizza, een portie olijven of zoete en zoute hapjes kunt bestellen.

De meeste gerechten worden geserveerd zonder groenten. Als je die er graag bij hebt, bieden de meeste restaurants op het menu ook bijgerechten aan (contorno), zoals tomaten, spinazie, of gebakken aardappelen.

* '''Antipasto''' - (voorgerecht) bestaat ook wel uit een buffet waar je jezelf bedient;
* '''Primo piatto''' - bestaat meestal uit een pastagerecht of risotto of brodo (soep);
* '''Secondo piatto''' - (hoofdmaaltijd) vlees- of visgerecht 
* '''Contorni''' - groenten- en/of salade en aardappelen, deze dienen apart erbij te worden besteld;
* '''Dolce''' - (nagerecht) dat meestal bestaat uit zoetigheid of fruit (frutta della stagione) en kaas;
* '''Caffé''' - ter afsluiting een kopje espresso.

==Uitgaan==
Het uitgaan in Italië is doorgaans anders dan wij in Nederland en België gewend zijn. Door het gunstige klimaat speelt het leven zich immers af op straat en niet zozeer binnen. De traditionele Italiaan verkiest een wijntje op het terras of een biertje op het plein vaak boven de dampende club of de disco. Dit betekent niet dat er geen clubs of disco's zijn, integendeel. Uitgaansgelegenheden als de buurt ''Testaccio'' in Rome zijn mateloos populair bij de jeugd! Ook rondom het ''Garda-meer'' zijn er legio uitgaansgelegenheden te vinden. Wel zijn de clubs (en het drinken) vaak erg duur in vergelijking tot Nederland of België. Schrik niet van prijzen vanaf €10,00 voor een biertje.

===Festiviteiten===
* [https://www.ilpalio.org/ '''Palio di Siena'''] - historisch paardenrennen aan de Piazza del Campo in Siena;
* [http://www.calciostoricofiorentino.it/ '''Calcio Fiorentino'''] - historisch rugby-voetbal op de Piazza Santa Croce in Florence in juni;
* [http://www.regatastoricavenezia.it/ '''Regata Storico di Venezia'''] - historisch roei-regata op het Canal Grande in Venetië, gehouden jaarlijks in september;
* [http://www.carnevale.venezia.it/ '''Carnavale di Venezia'''] - traditioneel wordt er ieder jaar een masker vervaardigd met het Venetiaans carnaval (16 Febr.-5 Mrt. 2019);
* [http://www.sagradelmandorlo.it/ '''Sagra del Mandorlo in fiore'''] - Jaarlijks Internationaal [http://sagradelmandorloinfiore.com/il-programma/ Folklore] en andere festiviteiten rond de Valle dei Templi, Teatro Pirandello, Piazza Marconi, Viale della Vittoria in februari-maart in Agrigento

&lt;gallery&gt;
Il Palio di Siena luglio 2008 4.jpg| Palio di Siena
Calcio Storico Corteo.jpg|Calcio Fiorentino-Florence
Venezia - Regata Storica - Corteo 08.jpg|Regata di Venezia
Venice Carnival - Masked Lovers (2010).jpg|Carnavale di Venezia
43. TKB - Antiche Tradizioni Popolari z Agrigento 16.JPG|Sagra del Mandorla in fiore-Agrigento
&lt;/gallery&gt;

==Overnachten==
Italië biedt verschillende vormen van verblijf. Denk aan zeer luxe hotels tot eenvoudige campings. Een aantal verblijfsvormen is typisch Italiaans, denk hier aan agriturismo (vakantie bij de boer) of een albergo diffuso.

* '''Bed &amp; Breakfast'''
* '''Pensione''' (Pension)
* '''Locanda'''
* '''Affitta camere''' (kamerverhuur)
* '''Appartimenti''' (Appartementen)
* '''Albergo''' (Hotel)


===Agriturismo===
Vooralsnog zou je kunnen denken dat dit gewoon 'boerderijvakantie' zou betekenen, maar zo simpel ligt het niet. Bij het doorspitten van alle agriturismowebsites, kom je als consument heel wat onduidelijkheden tegen.

De termen 'agriturismo', 'villa', 'ecoturismo' en 'turismo rurale' staan in de Italiaanse wetgeving niet erg goed of helemaal niet omschreven, met het gevolg dat je niet altijd weet waar je precies terechtkomt. Met agriturismo werd oorspronkelijk een werkende boerderij bedoeld die daarnaast als vakantieverblijf dienstdoet. In principe is het een bed and breakfast met de mogelijkheid mee te eten met de boerenfamilie. [http://www.dolcevia.com/nl/italie-reizen/94-vakantiehuizen/79-wat-is-agriturismo] - Lees hier meer over de term agriturismo.
* '''Agriturismo''' [http://www.dolcevia.com/nl/italie-reizen/] - Ongeveer 250 agriturismo-adressen ingedeeld per regio over het hele land.
* [http://www.palazzogiovanni.it '''Palazzo Giovanni''']
* Overzicht agriturismo in Italiä. [http://www.agriturismoinn.com]

===Albergo diffuso===
Deels een huis en deels een hotel, dat zijn 'alberghi diffusi' een nieuw soort verblijfsaccommodatie, in het bijzonder geschikt voor de vakantieganger die niet gewoon willen overnachten in een hotel. 
In principe hebben we het hier over hele kleine dorpjes die al lang zouden zijn vergeten en tot ruïnes zouden zijn vervallen, ware het niet dat ondernemers die de mogelijkheid zagen om complete dorpen op te kopen en de woningen en andere gebouwen stuk voor stuk te renoveren op deze manier het dorp een nieuwe functie konden geven als hotel.

Je komt in zo'n dorp uiteraard allerlei gebouwen tegen. De term &quot;diffuso&quot; wil zeggen dat je hier een structuur tegenkomt die horizontaal is en niet verticaal zoals een traditioneel hotel. '''[http://www.dolcevia.com/nl/italie-magazine/travel/906-spookstadjes-nieuw-leven-als-luxe-hotels- Meer informatie over deze verblijfsvorm. ]'''

*'''[http://sextantio.it Sextantio - Abruzzen]''' 
*'''[http://www.vecchiamottola.com Vecchia Mottola]''' 
*'''[http://www.borghidibasilicata.eu Borgi di Basilicata]'''  
*'''[http://www.borgodeicorsi.it Borgi dei Corsi]''' 
*'''[http://www.casaoliva.it Casa Oliva]''' 
*'''[http://www.muntaecara.it Muntaecara]'''

==Leren==

===Italiaans===

De Italiaanse taal kan men het best leren in Toscane, hier wordt weliswaar een dialect gesproken, doch dit komt nauw overeen met het Italiaans. ''Florence'', ''Siena'' maar vooral [[Lucca]] dienen zich aan als uitgangspunt om [[Italiaans]] in optima forma te leren kennen en spreken.
* [http://www.societadantealighieri.org/it/courses Instituto Dante Alighieri]

===Kunst &amp; Design===
[[Bestand:Patella (lampada).jpg|miniatuur|Patella (lampada)]]
'''Kunst''', ''kunst'' en nog eens ''kunst'', er is maar een plaats in heel Italië waar men kunst kan gaan studeren en dit is in [[Florence]], n.l. [http://www.accademia.firenze.it/en/ Accademia di Belle Arti di Firenze].

Voor '''design''' is Milaan het middelpunt:

[http://www.istitutomarangoni.com/en/about-us/design-school/ Istituto Marangoni]

===Gelato===
IJs maken, je kunt het leren o.a. in Perugia
[http://www.scuolaitalianagelateria.it/ Scuola italiana gelateria]

===Universiteit===

Voor buitenlanders is er in [[Perugia]] en [[Siena]] (Italiaanse taal) een universiteit, [https://www.unistrapg.it/ Universitá per stranieri di Perugia] en [http://www.unistrasi.it/ Siena].

==Werken==

==Veiligheid==

Als vrouw alleen reizen door Italië is volkomen veilig. Wel is het zo dat hoe zuidelijker je reist, hoe meer aandacht de vrouw van de gemiddelde Italiaan krijgt. Wanneer je dit vervelend vindt, probeer dan oogcontact te vermijden, of de versierders gewoon te negeren.

[[Liften]] langs de openbare autowegen is voor de Italianen geen normale zaak. Dit wordt dus sterk afgeraden. Alleen wanneer je 'amici' maakt, levert dit in de meeste gevallen geen problemen op en kun je gewoon veilig reizen.

In de grote steden als [[Rome]] en [[Napels (stad)|Napels]] moet je erg oppassen voor je kostbaarheden. Draag daarom niet meer op zak dan nodig is. Neem een goede tas mee met ritssluitingen aan de binnenkant en let op passerende scooters. In Napels worden oorbellen zelfs uit oren gestolen.

Wat de maffia betreft valt het allemaal erg mee. Alleen in [[Calabrië]] en op het eiland [[Sicilië]] zijn ze behoorlijk aanwezig.

===Praktische tips===
[[Bestand:L plug.jpg|miniatuur|L plug]]

In Italië wordt de normale Europese spanning van 230V/50Hz gebruikt. De gebruikelijke stekker is van het type L, met drie pinnen naast elkaar, waarvan er twee versies zijn. In de &quot;kleinere&quot; ervan past ook de Euro-platte stekker.

In nieuwere gebouwen zijn meestal gecombineerde contactdozen, die zowel varianten als Euro-flatplug bevatten. Schuko-pluggen passen niet in Type-L-aansluitingen.

Vooral in het noorden vind je enkele, maar niet overal, aansluitingen voor de Schuko-stekker. Schuko-adapters zijn in de meeste gebieden eenvoudig en goedkoop verkrijgbaar in de supermarkt; anders in de elektrische handel.

==Gezondheid==
[[Bestand:Careggi Hospital entry.jpg|miniatuur|Careggi ziekenhuis-Florence]]
==Respect==

==Contact==
* {{listing
| name=Carabinieri | alt= | url=http://www.carabinieri.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=112 | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Politie | alt= | url=https://www.poliziadistato.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=113 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Brandweer | alt= | url=http://www.vigilfuoco.it/aspx/home.aspx | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=115 | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Noodhulp | alt= | url= | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=118 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Wegenwacht  | alt=ACI | url=http://www.aci.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=803116 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Poste Italiane | alt= | url=https://www.poste.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=803160 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Ambassade Koninkrijk der Nederlanden | alt= | url=http://italie.nlambassade.org/ | email=rom-ca@minbuza.nl
| address=Via Michele Mercati 6, 00197 Rome | lat= | long= | directions=Villa Borghese/Metro: Flaminio
| phone=+39 06 32286001 | tollfree= | fax= 
| hours=Openingstijden consulaire afdeling Maandag, dinsdag, woensdag en vrijdag van 09.00-12.00 uur. Donderdag van 10.00-12.00 uur en 's middags van 14.00-16.00 uur | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Belgische Ambassade | alt= | url=http://italy.diplomatie.belgium.be/nl | email=Rome@diplobel.fed.be 
| address=Via Giuseppe de Notaris 6, 00197 Rome  |lat=  |long=  | directions=Don Minzoni, Bus Lijn 982 
| phone=+39 06 3609511  | fax=  
| hours=Openingstijden van Maandag tot Vrijdag 08:30-12:30 en 14:00-15:00 uur | price= 
| content=
}}
* [http://www.italia.it/en/home.html Italiaans Verkeersbureau (meerdere talen)]
* [http://www.enit.it/en/ Italiaans bureau voor toerisme (meerdere talen)]

===Telefoon===
Als je van buiten Italië naar vaste nummers in Italië wilt bellen, moet je na het landnummer ook de &quot;0&quot; van het netnummer kiezen.
Vanuit Nederland naar Italië is het landnummer '''039''' en vanuit Italië naar Nederland kies '''031'''.

===Internet===
Als je van een internetcafé gebruik wilt maken, moet je je eerst legitimeren, dus ''legitimatiebewijs meebrengen!''


{{Brui}}

{{Navigatie Landen van Europa}}
{{Navigatie Regio's van Italië}}
{{Navigatie Provincies van Italië}}
{{IsIn|Italiaans Schiereiland}}</text>
      <sha1>trum47lkretqylwf27lzcw0811r7abp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>160996</id>
      <parentid>160995</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T07:59:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hein56didden</username>
        <id>4275</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Monumenten */</comment>
      <origin>160996</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="79492" sha1="0kkixwjq9sqb7ym9vdmn0dzwzzlx2hb" xml:space="preserve">{{pagebanner}}
{{reisadvies
| ernst=&quot;0&quot;
| info=
| nl-advies=italie
| be-advies=italie
| vs-advies=Italy
}}
{{quickbar
| image=[[Bestand:Tavares.Forum.Romanum.redux.jpg|noframe|250px]]
| flag=[[Bestand:Flag of Italy.svg|90px|Vlag van Italië]]
| location=[[Bestand:LocationItaly.png]]
| capital=[[Rome]]
| government=Republiek
| currency=euro &amp;euro; (EUR)
| area=301.230 km²
| population=60.507.590 (2017)
| language=Italiaans (officieel)
| religion=Voornamelijk Rooms-Katholiek (officiëel) met volwassen protestante, joodse en een groeiende moslimgemeenschap
| callingcode=+39
| tld=.it
| timezone=UTC +1
| electricity=230V/50Hz (Europese of Italiaanse stekker)
}}

'''Italië''' is een Europees land, in de vorm van een laars, in het centrum van de Middellandse Zee.

==Info==
Italië grenst over land aan [[Slovenië]], [[Oostenrijk]], [[Zwitserland]] en [[Frankrijk]] en aan zee, de Middellandse Zee, de Tyrreense Zee en de Adriatische Zee. Italië is bekend om zijn keuken, mode, sportwagens, mooie kusten, het voormalige Romeinse Rijk en zeer waardevolle kunststeden.

Twee onafhankelijke ministaten worden door Italië omsloten: [[San Marino]] en [[Vaticaanstad]]. Deze zijn geen deel van de Europese Unie.

===Geschiedenis===
&lt;!-- Alsjeblieft, niet meer dan twee alinea's --&gt;
Italië staat vooral bekend om zijn Romeinse geschiedenis. Op zijn hoogtepunt had het Romeinse Rijk een oppervlakte van zo'n zes miljoen vierkante kilometer en woonden er zo'n 120 miljoen mensen.

Italië werd pas in 1861 een nationale staat. Het tijdperk van de democratie kwam ten einde na de oprichting van het fascisme onder Benito Mussolini in 1920. Na de Tweede Wereldoorlog in 1946 ontstond een republikeinse regeringsvorm die de monarchie had vervangen. Italië was een van de oprichters van de NAVO en de Europese Gemeenschap. Het was een van de pioniers van de Europese eenwording en nam deel aan de monetaire unie in 1999.

===Cultuur===
In Italië zijn er door de eeuwen heen talloze bevolkingsgroepen en culturen die hebben bijgedragen aan het verrijken van het uitzonderlijke artistieke erfgoed van de ''Belpaese''.

* '''Prehistorie''' - De geschiedenis van Italië is een van de rijkste en oudste ter wereld: de bevindingen in Puglia bevestigen de aanwezigheid van mensen al 1,5 miljoen jaar geleden. Vanaf de IVe eeuw voor Christus was het Ötzi, de ''mummie van de Similaun'' aan de voet van de gelijknamige gletsjer in Zuid-Tirol en vandaag bewaard met duizend voorzorgsmaatregelen in Bolzano. Het Neolithicum dateert de meeste rotstekeningen van ''Val Camonica'' die de UNESCO in 1979 heeft uitgeroepen tot het eerste erfgoed van de Italiaanse mensheid. Ten slotte zijn de Sardische ''nuraghi'' recenter: een type conische afgeknotte stenen constructie, uniek in zijn soort en representatief voor de Nuraghische beschaving.

* '''Etruskische tijd''' - De Etrusken waren een volk van het oude Italië, gevestigd in een gebied genaamd Etruria, dat ongeveer overeenkomt met [[Toscane]], met [[Umbrië]] tot aan de rivier de Tiber en Noord-[[Lazio]]. De Etruskische beschaving had een diepgaande invloed op de Romeinse beschaving en vermengde zich daarmee aan het einde van de eerste eeuw voor Christus. Van deze populatie zijn er meestal necropolissen zoals die van ''Populonia'' en ''Cerveteri'', waar sculpturen van opmerkelijke waarde zijn gevonden, zoals de Sarcofaag van de echtgenoten, bewaard in het ''Louvre'' in [[Parijs]] en muurschilderingen waarvan sommige zeer goed bewaard zijn gebleven als het graf van de luipaarden in ''Tarquinia''. Als je een beperkte tijd hebt, kun je nog steeds overwegen om het Etruskische museum van de ''Villa Giulia'' in [[Rome]] te bezoeken.

* '''Romeinse oudheden''' - Van Aosta tot ''Pompeï'' en ''Herculaneum'', van ''Aquileia'' tot Lecce, Italië staat vol met getuigenissen van dit glorieuze verleden. Naast natuurlijk het ''Colosseum'', het ''Forum Romanum'' en andere bezienswaardigheden van [[Rome]] en die van de hierboven genoemde steden, zeker verdiend te noemen de ''Arena'' van [[Verona (stad)|Verona]], de villa's van het ''Santa Giulia Museum'' in Brescia en het ''Romeinse theater'' van [[Taormina]].

* '''Griekse Tijd''' - Vanaf de 8e eeuw voor Christus koloniseerden de Grieken een deel van Zuid-Italië en [[Sicilië]]. Tegenwoordig zijn er veel tempels en theaters van deze overheersing zoals die van de ''Vallei van de Tempels'' in [[Agrigento]], [[Segesta]] en [[Archeologisch park Selinunte]] op Sicilië en het ''archeologische park van Paestum'' in Campania.

* '''Christelijk Italië''' -  Verspreid over het schiereiland zijn er tal van christelijke architecturen uit verschillende periodes en architectonische stijlen uit de Romaanse stijl (700-1200) van de ''Basiliek van Sint Ambrosius'' van [[Milaan]], bij de gotische ''basiliek van de heilige Franciscus van Assisië'' en de ''kathedraal van Orvieto'' naar de Renaissance (1400-1600) met de ''koepel van Brunelleschi'' in [[Florence]] en de Barok (1600-1830) met de ''basiliek van Santa Croce'' in Lecce. Elke plaats heeft echter zijn eigen kerk en een klokkentoren en, vooral de meer historische, zijn rijk aan fresco's en kunstwerken. Enkele voorbeelden zijn de ''Cappella Contarelli'' met de ''schilderijen van Caravaggio'' in [[Rome]] en de ''kerk van Santa Maria bij San Satiro'' in [[Milaan]] met het illusoire perspectief van de absis ontworpen door Bramante. In de landelijke gebieden zijn er ook kloosters met fresco's zoals de ''abdij van Monte Cassino''.

* '''Byzantijnse steden''' - Het Byzantijnse Rijk, ook wel bekend als de Oost-Romeinse Rijk, controleerde het Noord-Italië tot de nederlaag, vond plaats in de handen van de Lombarden in klassiek voorbeeld van de Byzantijnse kunst is, uit het jaar 751. [[Venetië]] met de ''Basiliek van San Marco'', maar even belangrijk zijn de gouden mozaïeken van de kerken van [[Ravenna (stad)|Ravenna]].

* '''Renaissance''' - ''Rafaello, Michelangelo, Leonardo da Vinci, Botticelli, Brunelleschi'' ...: er zijn veel Italiaanse kunstenaars die tijdens de renaissance-periode steden en dorpen, kerken en musea verfraaiden. De 'wieg' van deze artistiek-culturele beweging is Toscane. De reis kan beginnen vanaf ''Piazzale Michelangelo'' in [[Florence]] op het panoramische uitzicht over de stad te blijven lopen door het centrum van de stad te bewonderen, die over de ''Ponte Vecchio'', een bezoek aan de ''Galleria degli Uffizi'', de ''Piazza della Signoria'' en de eerder genoemde kathedraal van ''Santa Maria del Fiore''. ''Urbino'' is ook een symbool van de Renaissance. Wanneer het Hof van Federico da Montefeltro tal van kunstenaars, zoals verwelkomd werden, ''Piero della Francesca'', wiens bekendste werk ''Pala Montefeltro'' een dubbelportret van de hertogen van Urbino, maar ze zijn respectievelijk in Brera (Milaan) en de ''Uffizi''. In de stad van de markiezen blijft het statige Palazzo Ducale vandaag in de Nationale Gallerij van de Marken die huizen, onder andere, het beroemde schilderij &quot;Ideale Stad&quot; van onbekende oorsprong. Het is zeker onmogelijk om alle Renaissance-attracties te noemen, maar de fresco's van Andrea Mantegna en Giulio Romano in ''Mantova'' verdienen vermelding, en het Palazzo dei Diamanti in ''Ferrara'' en de Palladiaanse villa's van ''Veneto''.

&lt;gallery&gt;
Nuraghe Su Nuraxi - Barumini - Sardinia - Italy - 07.jpg|Nuraghe-Sardinië (Prehistorie)
Tarquinia Tomb of the Leopards.jpg|Tarquinia-Lazio (Etruskische tijd)
Aquileia basilica.jpg|Basiliek van Aquileia-Friuli (Romeinse tijd)
Tempel van Hera-Selinunte.JPG|Tempel van Hera-Selinunte (Griekse tijd) 
Santa croce lecce.jpg|Santa Croce-Lecce (Christelijke tijd)
Venice - St. Marc's Basilica 02.jpg|Basilica di San Marco-Venetië (Byzantijnse tijd)
File- Facade of the cathedral is Florence.jpg|Kathedraal Santa Maria del Fiore in Florence (Renaissance)
&lt;/gallery&gt;

===Feestdagen===
* 1 januari - ''Capodanno'' (Nieuwjaarsdag);
* 6 januari - ''Epifania'' (Driekoningen);
* maart/april - ''Pasqua'' (Pasen);
* 25 april - ''Festa della Liberazione'' (Verjaardag der bevrijding);
* 1 mei - ''Festa del Lavoro'' (Dag der arbeid);
* 2 juni - ''Festa dell'Repubblica'' (Feest der Republiek);
* 15 augustus - ''Ferragosta'' (Feest ter H.Maria ten Hemelopneming);
* 1 november - ''Ognissanti'' (Allerheiligen);
* 8 december - ''Immacolata Concezione'' (Feest van de Onbevlekte Ontvangenis);
* 25 december - ''Natale'' (Kerstmis);
* 26 december - ''Santo Stefano'' (Sint Stefanus).
31 december - ''San Silvestro'' (Oudejaarsavond) en de maandag na Pasen wordt ook gevierd - ''Pasquetta''.

Verder wordt er in iedere plaats de plaatselijke patroonheilige gevierd.

===Klimaat===
{{Klimaat| units = Metric
| janhigh = 11
| febhigh = 12,5
| marhigh = 15,6
| aprhigh = 19,2
| mayhigh = 23,3
| junhigh = 28,3
| julhigh = 31,2
| aughigh = 30,6
| sephigh = 27,1
| octhigh = 21,4
| novhigh = 16,2
| dechigh = 12,1
| janlow = 3,9
| feblow = 4,5
| marlow = 6,9
| aprlow = 9,9
| maylow = 13,4
| junlow = 17,2
| jullow = 19,9 
| auglow = 19,7
| seplow = 17,3
| octlow = 13
| novlow = 8,7
| declow = 5,3
| description=
}}
Het grootste deel van Italië heeft een ''mediterraan klimaat'' met warme zomers en zachte winters. In het noorden is het kouder dan in het zuiden. Het klimaat is daar enigszins vergelijkbaar met dat in België en Nederland, maar met koudere winters en warmere zomers. In de Alpen en de Apennijnen heerst een pool- of hooggebergteklimaat en valt er vaak sneeuw. Op Sicilië is het nog warmer en valt er minder neerslag.

Veel winden in Italië hebben een naam, zoals de tramontana, wat over de bergen betekent. Deze straffe, koude noordenwind is vooral voelbaar in de winter. Het is een droge wind, doordat al veel neerslag in het noorden is gevallen. De uit Griekenland afkomstige 'Greco'-wind lijkt erg op de tramontana, maar brengt meer wolken en dus meer neerslag mee.

===Economie===
De belangrijkste landbouwproducten zijn vruchten, suikerbieten, graan, tomaten, aardappels, sojabonen, olijven en olijfolie. Ook vee (vooral rundvee, varkens, schapen en geiten) is heel belangrijk. Bovendien wordt er veel wijn geproduceerd. Er is een kleine visindustrie, waarbij de Adriatische Zee een belangrijke rol vervult. Men vangt onder andere ansjovis, sardienen, tonijn, inktvis en schaaldieren.

De industrie is geconcentreerd in het noorden, in het bijzonder in de &quot;gouden driehoek&quot; van Milaan-Turijn-Genua. De economie van Italië heeft zich geleidelijk omgevormd, van voedsel en textiel naar techniek, staal en chemische producten. Belangrijkste producten zijn ijzer, staal en andere metaalproducten, geraffineerde aardolie, chemische producten, elektrische en niet-elektrische machines, motorvoertuigen, textiel en kleding, afgedrukte materialen en kunststoffen. Hoewel veel van de belangrijkste industrieën van Italië genationaliseerd zijn, is er de laatste jaren weer veel privatisering geweest. De rol van de Italiaanse overheid is echter nog altijd kenmerkend voor de economie.
 
Italië heeft een grote buitenlandse handel. De belangrijkste exportproducten zijn: textiel, kleding, metalen, machines, motorvoertuigen en chemische producten. De belangrijkste invoerproducten zijn machines, vervoerapparatuur, chemische producten, voedsel, voedingsmiddelen en mineralen (vooral aardolie).

Het toerisme is eveneens een belangrijke bron van inkomsten. De belangrijkste handelspartners zijn Duitsland, Frankrijk, de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk. De Italiaanse infrastructuur, vooral die in het zuiden, is in de naoorlogse jaren verbeterd.

==Regio's==
{{Regionlist|

regionmap=Italy regions.png |
regionmapsize=300px |
regionmaptext=Regio's van Italië |

region1name=[[Noordwest-Italië]] |
region1color=#71b37b |
region1items=[[Piëmont]], [[Ligurië]], [[Lombardije]] &amp; [[Valle d'Aosta]]|
region1description=Hier zijn de Italiaanse Rivièra en Cinque Terre, en wereldklassesteden als [[Turijn (stad)|Turijn]], [[Milaan]] en [[Genua (stad)|Genua]], die de bezoekers van de regio delen met prachtige landschappen, zoals het Comomeer en het Lago Maggiore (het grootste meer). |

region2name=[[Noordoost-Italië]] |
region2color=#8a84a3  |
region2items=[[Emilia-Romagna]], [[Friuli-Venezia Giulia]], [[Trentino-Zuid-Tirol]] &amp; [[Venetië]] |
region2description=Van de beroemde grachten van [[Venetië]] tot indrukwekkende bergen zoals de Dolomieten en de Italiaanse Alpen en de eersteklas skigebieden zoals [[Cortina d'Ampezzo]] en andere. |

region3name=[[Midden-Italië]] |
region3color=#d5dc76  |
region3items=[[Lazio]], [[Abruzzen]], [[Le Marche|Marken]], [[Toscane]] &amp; [[Umbrië]] |
region3description=Ademt geschiedenis en kunst. [[Rome]] telt de resterende wonderen van het Romeinse Rijk en een aantal van 's werelds meest bekende monumenten. [[Florence]], bakermat van de Renaissance, is de topattractie van Toscane, terwijl nabijgelegen steden als [[Siena]], [[Pisa]] en [[Lucca]] veel te bieden hebben aan wie op zoek is naar het land van de rijke historie en het cultureel erfgoed. |

region4name=[[Zuid-Italië]]  |
region4color=#d09440  |
region4items=[[Apulië]], [[Basilicata]], [[Calabrië]], [[Campanië]] &amp; [[Molise (regio)|
Molise]] |
region4description=Bruisend [[Napels (stad)|Napels]], de spectaculaire ruïnes van Pompeï en Herculaneum, de romantische Amalfi-kust, het relaxte Puglia en de prachtige stranden van Calabrië, maar ook het opkomende agro-toerisme, maken Italiës minder bezochte regio een geweldige plek om te verkennen. |

region5name=[[Sicilië]]  |
region5color=#d56d76  |
region5items= |
region5description=Het grootste eiland van de Middellandse Zee, met de vulkaan de Etna, beroemd om zijn archeologie (Valle dei Templi), zijn mooie stranden, kristalheldere water en enkele van de beste gerechten die de Italiaanse keuken te bieden heeft.  |

region6name=[[Sardinië]]  |
region6color=#b383b3  |
region6items= |
region6description=Groot en afgelegen eiland met schitterende baaien ongeveer 250 kilometer ten westen van de Italiaanse kust voor de wel of niet Italianen een waar vakantieparadijs.||
}}

==Steden==
&lt;!-- Alsjeblieft, nooit meer dan 9 steden per land --&gt;

* {{listing
| type=city
| name=[[Rome]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=41.89026 | long=12.49237 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Hoofdstad van Italië, vol restanten uit de Romeinse oudheid (Museo dell'Civilta Romana) het Museo Etrusca en met schatten van de katholieke kerk, het Musei di Vaticani en het &quot;Colosseum&quot;.
}} 
* {{listing
| type=city
| name=[[Bologna (stad)|Bologna]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=44.49432 | long=11.34678 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price= 
| content=Universiteitsstad met geschiedenis, cultuur, technologie en cuisine en zijn torens.
}} 
* {{listing
| type=city
| name=[[Florence]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.76802 | long=11.25315 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Bakermat van de Renaissance en nog steeds een en al museum, waaronder de ''Galleria degli Uffizi'' , ''Galleria dell' Accademia'' en de &quot;Ponte Vecchio&quot;.
}} 
* {{listing
| type=city
| name=[[Genua (stad)|Genua]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=44.4069 | long=8.9344 | directions=
| phone= | tollfre= | fax=
| hours= | price=
| content=Een belangrijke marittieme republiek in de middeleeuwen zijn paleizen en met het Aquario (Aquarium), het grootste van Europa.
}}
* {{listing
| type=city
| name=[[Milaan]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=45.46405 | long=9.19217 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price= 
| content=Moderne grote stad met pompeus 19e eeuws aandoend centrum, een van de mooiste kathedralen (&quot;Duomo&quot;) van Europa en uiteraard ''de'' modestraten van Italië, het Museo di Scienza en de Pinacoteca di Brera.
}}
* {{listing
| type=city
| name=[[Palermo (stad)|Palermo]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=38.11677 | long=13.34106 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=  
| content=Hoofdstad van [[Sicilië]] en qua inwonertal de 5e grootste stad van Italië, met bekende gebouwen en kerken uit de Noormandische- en Arabische tijd.
}}
* {{listing
| type=city
| name=[[Turijn (stad)|Turijn]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=45.06898 | long=7.69324 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=De meest barokke stad van Italië met zijn vele koninklijke paleizen en een grote verscheidenheid aan musea waaronder het Museo di Egizio, het Museo del Cinema en het Museo dell'Auto en de Mole Antonelliana.
}}  
* {{listing
| type=city
| name=[[Venetië]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=45.43427 | long=12.33852 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Romantische stad met zijn lagune's, het &quot;Canal Grande&quot; en zijn duizenden grachten. 
}} 
* {{listing
| type=city
| name=[[Verona (stad)|Verona]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=45.43877 | long=10.99354 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=De stad van Romeo en Julia, de &quot;Arena&quot; , romantisch.
}}

&lt;gallery&gt;
Bestand:Colosseum in Rome, Italy - April 2007.jpg|Colosseum in Rome
Bestand:2tours bologne 082005.jpg|De torens van Bologna
Bestand:Arno River and Ponte Vecchio, Florence.jpg|De Ponte Vecchio in Florence
Bestand:Genua - Piazza De Ferrari.jpg|Paleizen in Genua
Bestand:20110724 Milan Cathedral 5260.jpg|il Duomo, de kathedraal van Milaan
Bestand:Palermo-Zisa-bjs2007-02.jpg|Castello della Zisa uit de Arabische tijd in Palermo
Bestand:Dramatic Mole.jpg|Mole Antonelliana in Turijn
Bestand:Canal Grande Chiesa della Salute e Dogana dal ponte dell Accademia.jpg|Canal Grande in Venetië
Bestand:Verona arena 2009.JPG| Arena van Verona
&lt;/gallery&gt;

==Andere bestemmingen==
&lt;!-- Alsjeblieft, nooit meer dan 9 andere bestemmingen per land --&gt;

* {{listing
| name=Capri | alt= | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Capri_(eiland) | email=
| address= | lat=40.56094 | long=14.20574 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Eiland ten zuiden van [[Napels (stad)|Napels]], bekend om zijn blauwe grot (''Grotta Azzurra'')
}}
* {{listing
| name=Comomeer | alt=Lago di Como | url=https://it.wikivoyage.org/wiki/Lago_di_Como | email=
| address= | lat=45.8141 | long=9.0841 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Meer, iets ten noorden van Milaan met de plaatsen ''Como'' en ''Bellagio''
}}
* {{listing
| name=Dolomieten | alt= | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Dolomieten | email=
| address= | lat=46.53805 | long=12.13788 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Ski-paradijs bij uitstek, ''Cortina d'Ampezzo'', ''Val Gardena'' en ''Madonna di Campiglio''
}}
* {{listing
| name=[[Regionaal_park_De_Etna|Etna]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=37.75103 | long=14.99403 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=De grootste en meest actieve vulkaan van [[Europa]] ligt op Sicilië
}}
* {{listing
| name=Gardameer | alt=Lago di Garda | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Gardameer | email=
| address= | lat=45.4928 | long=10.6091 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Meer nabij [[Verona (stad)|Verona]], het schiereiland ''Sirmione'', zeer toeristisch gebied
}}
* {{listing
| name=Ischia | alt= | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Ischia_(eiland) | email=
| address= | lat=40.74265 | long=13.94004 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Eiland ten westen van Napels
}}
* {{listing
| name=Lago Maggiore | alt=letterlijk: het grootste meer | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Lago_Maggiore | email=
| address= | lat=45.89540 | long=8.52696 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Bekend van de ''Isola Bella'', ''Locarno'', ''Verbania'' en ''Stresa''
}}
* {{listing
| name=Pompeï | alt= | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Pompe%C3%AF | email=
| address= | lat=40.7520 | long=14.4917 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Bezoek de opgravingen, Herculaneum (Ercolano) en vergeet niet de &quot;Vesuvius&quot; te beklimmen
}}
* {{listing
| name=[[Toscane]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.31847 | long=11.33169 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Met zijn lieflijke heuvels, wijngaarden en charmante dorpjes en stadjes als [[Lucca]], [[Pisa]], ''San Gimignano'', [[Volterra]], [[Arezzo]] en [[Siena]]
}}

&lt;gallery&gt;
Bestand:Campania Capri from Monte Solaro.jpg|Capri
Bestand:LagoSanPrimo.jpg|Comomeer
Bestand:Marmolata.JPG|Dolomieten
Bestand:Rifugio Torre Filosofo e crateri centrale-Etna.JPG|Monte Etna
Bestand:Gardasee-1.jpg|Gardameer
Bestand:Spiaggia dei Maronti - Ischia.jpg|Ischia
Bestand:IsoleBorromee1.jpg|Lago Maggiore
Bestand:Pompei Forum.jpg|Pompeï, het Forum
Bestand:Radda in Chianti (SI) Italia - 6 Aprile 2015 - panoramio (2).jpg|Toscaans landschap
&lt;/gallery&gt;

==Arriveren==

===Paspoort en visum===
{{Schengen}}

===Per vliegtuig===
[[Bestand:ITA Airways (Rome) in 2022.05.jpg|miniatuur|Logo ITA Airways op een vliegtuig op het vliegveld van Rome]]
[[Bestand:Terminal Linate.jpg|miniatuur|Aeroporto Linate, dichtbij Milaan]]

{{Airport web}}

Lijst met vliegvelden in Nederland en België vanwaar je naar Italië kunt vliegen:

* [https://www.schiphol.nl/nl/ Amsterdam Schiphol Airport] ('''AMS''')
* [https://www.brusselsairport.be/nl Brussel Luchthaven Zaventum] ('''BRU''')
* [https://www.brussels-charleroi-airport.com/brussels-south-charleroi-airport/index.html Charleroi Airport] ('''CRL''')
* [https://www.eindhovenairport.nl/nl Eindhoven Airport Welschap] ('''EIN''')
* [https://www.maa.nl/ Maastricht Aachen Airport] ('''MST''')
* [https://www.rotterdamthehagueairport.nl/ Rotterdam/The Hague Airport] ('''RTM''')

Lijst van luchthavens die vanuit België en/of Nederland worden aangevlogen:

* '''Alghero''' - [http://www.aeroportodialghero.it/index_en.asp Alghero] ('''AHO''').
* [[Bergamo (stad)|Bergamo]] - [http://www.milanbergamoairport.it/it/ Orio al Serio] ('''BGY''');
* [[Bologna (stad)|Bologna]] - [http://www.bologna-airport.it/it/viaggiare.aspx?idC=61676&amp;LN=it-IT Guglielmo Marconi] ('''BLQ''');
* '''Cagliari''' - [http://www.cagliariairport.it/en/Cagliari-Elmas, Mario Mameli] ('''CAG''');
* [[Catania (stad)|Catania]] - [http://www.aeroporto.catania.it/ Fontanarossa], Vincenzo Bellini ('''CTA''');
* '''Comiso''' - [http://www.aeroportodicomiso.eu/it/Comiso-Aeroporto degli Iblei] ('''CIY''');
* [[Florence]] - [http://www.aeroporto.firenze.it/it/ Peretola], Amerigo Vespucci ('''FLR''');
* '''Lamezia Terme''' - [https://www.sacal.it/ Lamezia Terme/S.Eufemia] ('''SUF''');
* [[Milaan]] - [http://www.milanolinate-airport.com Linate] ('''LIN''') en [http://www.milanomalpensa-airport.com Malpensa] ('''MPA''');
* [[Napels (stad)|Napels]] - [http://www.aeroportodinapoli.it/ Capodichino] ('''NPA''');
* '''Olbia''' - [https://www.geasar.it/ Olbia-Costa Smeralda] ('''OLB''');
* [[Palermo (stad)|Palermo]] - [http://www.gesap.it/ Punta Raisi], Falcone e Borsellino ('''PMO''') ;
* [[Perugia]] - [http://www.airport.umbria.it/ita/ Perugia-S.Francesco d'Assisi] ('''PEG''');
* [[Pescara (stad)|Pescara]] - Aeroporto d'Abruzzo (PSR)
* [[Pisa]] - [http://www.pisa-airport.com/it/ Galileo Galilei] ('''PSA''');
* [[Rome]] - [http://www.adr.it/ciampino Ciampino] ('''CIA''') en [http://www.adr.it/fiumicino Fiumicino], Leonardo da Vinci ('''FCO''');
* [[Trapani]] - [http://www.airgest.it/Trapani-Birgi, Vincenzo Florio] ('''TPS''');
* '''Treviso''' - [http://www.trevisoairport.it/ Treviso-Sant'Angelo] ('''TSF''');
* [[Turijn (stad)|Turijn]] - Caselle, [http://www.aeroportoditorino.it/it Sandro Pertini] ('''TRN''');
* [[Venetië]] - [http://www.veniceairport.it/ Marco Polo] ('''VCE''');
* [[Verona (stad)|Verona]] - [https://www.aeroportoverona.it Villafranca-Valerio Catullo] ('''VRN''');

{{letop|Sommige vluchten vanuit [[België]] en [[Nederland]] naar je eindbestemming in Italië zijn seizoensgebonden, zie voor meer informatie naar de ''web-site'' of naar het desbetreffende artikel.}}

Luchtvaartmaatschappijen die vanuit België en/of Nederland op Italië vliegen:

* [https://www.brusselsairlines.com/ Brussels Airlines]
* [http://www.corendom.nl Corendom] (seizoensgebonden)
* [https://www.easyjet.com/nl Easyjet]
* [https://www.ita-airways.com/nl_nl/ ITA Airways]
* [http://www.klm.com KLM]
* [http://www.ryanair.com Ryanair]
* [http://www.transavia.com Transavia]

===Per trein===
[[Bestand:Roma Termini (24602087760).jpg|miniatuur|Stazione di Roma Termini]]
[[Bestand:Convalidazione Treno FS.jpg|miniatuur|Convalidazione Treno FS]]
{{letop|Alvorens met de treinreis te beginnen dien je je ticket af te stempelen , zgn. '''convalidare''', je vindt deze automaten in de stationshal en/of de perrons.}}
{{Trein}}

===Per auto===
[[Bestand:Brenner-Autobahn mit der Europabrücke bei Patsch.jpg|miniatuur|Brennerpas met de ''Europabrücke'']]

====Vanuit [[België]] en [[Nederland]]====
De Alpen zijn al eeuwenlang voor reizende mensen de grootste natuurlijke hindernis tussen Italië enerzijds en Frankrijk/Zwitserland en Oostenrijk anderzijds. Dankzij de tunnels en bergpassen is het nu niet moeilijk om Italië te bereiken. Toen men vroeger nog geen tunnels en asfaltwegen ter beschikking had was het aantal mogelijkheden zeer beperkt. Men had enkel de bergpassen en de kusten. De Brennerpas (1375&amp;nbsp;m) tussen [[Oostenrijk]] en Italië, is wegens zijn grote economische waarde eeuwenlang een twistappel van Italië en [[Oostenrijk]] geweest. De pas wordt nu gezamenlijk door deze twee landen beheerd. Je rijdt dus over een stukje geschiedenis! Jezelf voorbereiden op hoe je gaat rijden wordt aanbevolen: als je met een caravan rijdt, is het niet ideaal om een steile bergpas over te steken. Je moet je afvragen waar je wilt zijn in Italië: de Aosta-vallei? Toscane? [[Venetië]]?

*Via [[Oostenrijk]]
** '''Route langs Villach en Karinthië''': enkel interessant als je aan de grens met [[Slovenië]] moet zijn.
** '''Brennerpas''': je rijdt langs een van de hoogste bruggen ter wereld, die [https://www.openstreetmap.org/way/366858278#map=15/47.2021/11.4063 '''Europabrücke'''], 170&amp;nbsp;m hoog. De [https://nl.wikipedia.org/wiki/Brennerpas Brennerpas] is ideaal om het Gardameer te bereiken.
*Via [[Zwitserland]]
** '''[https://www.openstreetmap.org/?mlat=46.5934&amp;mlon=8.5649#map=13/46.5934/8.5649 San Gottardo-tunnel]''' (Duits: Sankt-Gotthard-Tunnel): de [https://www.openstreetmap.org/directions?engine=graphhopper_car&amp;route=46.6340%2C8.5948%3B46.5290%2C8.6086#map=12/46.5921/8.6239 Gotthardtunnel] is 17&amp;nbsp;km lang, van '''Gösschenen''' naar '''Airolo'''. Voor vele mensen is het een enge ervaring om zo lang onder de grond te rijden en het idee dat je te voet meer dan een uur nodig hebt om een tunneluiteinde te bereiken doet vele mensen kiezen voor een andere oplossing. Maar objectief gezien doe je er met de auto maar een kwartiertje over om er door te rijden. De maximumsnelheid is 80&amp;nbsp;km/uur. Sinds het zware ongeval in 2001 zijn er veel veiligheidsmaatregelen genomen in de tunnel. Deze route is ideaal om bijvoorbeeld [[Bologna (stad)|Bologna]] te bereiken.
** '''[http://www.visit-moesano.ch/inverno.html?S=2 San Bernardino-tunnel]''' - ''A 13'', deze tunnel loopt vanaf '''Hinterrhein''' naar [https://www.openstreetmap.org/way/6016541#map=13/46.4940/9.1805 '''San Bernardino'''] en is 6,6&amp;nbsp;km lang en is enkelbaans en is na de Gotthardtunnel de belangrijkste Alpenovergang van [[Zwitserland]].
** '''[https://www.simplon.ch/de/home/home Simplon-pas]''' - de [https://www.openstreetmap.org/way/170488516#map=12/46.2665/8.1041 Simplontunnel] loopt tussen '''Brig''' en het Italiaanse '''Iselle di Trasquera''', deze is 19,8&amp;nbsp;km lang;
** '''[http://www.letunnel.com/homepage.asp?l=1 Grote Sint Bernardtunnel]''' - de [https://www.openstreetmap.org/directions?engine=osrm_car&amp;route=45.9489%2C7.2088%3B45.8237%2C7.1822#map=12/45.8867/7.1772 Grote Sint Bernardtunnel] loopt tussen Valle dell'Aosta, '''Saint-Rhémy-en-Bosses''' en het Zwitserse kanton Wallis, '''Bourg Saint Pierre''', ''E 27'', de tunnel is 5,8&amp;nbsp;km lang en heeft 2 rijstroken;
** '''[http://www.tunnelmb.net/ Mont-Blanctunnel]''' - de [https://www.openstreetmap.org/directions?engine=graphhopper_car&amp;route=45.9247%2C6.8728%3B45.7874%2C6.9731#map=12/45.8558/6.9135 Montblanctunnel] loopt tussen '''Chamonix''' en het Italiaanse '''Courmayeur''', ''E 25'' en is 11,6&amp;nbsp;km lang, men heft hier tol (€ 43,50 (richting Italië), € 44,20 (richting Frankrijk), (voor personenauto's));
*Via [[Frankrijk]]
** '''[http://www.sftrf.fr/fr/index.aspx Fréjus-tunnel]''' - de [https://www.openstreetmap.org/directions?engine=graphhopper_car&amp;route=45.2015%2C6.6728%3B45.0783%2C6.7032#map=12/45.1382/6.6848 Fréjustunnel] loopt tussen het Franse '''Modane''' en het Italiaanse '''Bardonecchia''', ''A 43'', de tunnel is 12,9&amp;nbsp;km lang en men heft er tol;

===Per bus===
Met [https://nl.eurolines.eu/ Eurolines] en [https://www.flixbus.nl/ Flixbus] kun je vanuit diverse plaatsen voordelig van België en Nederland naar Italië reizen.

===Per boot===

Er vertrekken verschillende veerboten vanuit [[Griekenland]], [[Albanië]], [[Montenegro]] en [[Kroatië]]. De meesten komen aan in [[Venetië]], [[Ancona (stad)|Ancona]], [[Bari (stad)|Bari]] en [[Brindisi]].

Sommige veerdiensten verbinden regelmatig het eiland [[Corsica]] met [[Genua (stad)|Genua]], [[Livorno]], Civitavecchia, [[Napels (stad)|Napels]] en het noorden van [[Sardinië]] (Alghero en Porto Torres). [[Barcelona (stad)|Barcelona]] is verbonden met Civitavecchia en met Genua.

Ook zijn er veerdiensten die [[Sicilië]] en [[Napels (stad)|Napels]] met sommige Noord-Afrikaanse ([[Tunis]]) havens verbinden.
Er is ook een draagvleugelboot-service van Pozzallo aan de zuidoostkust van Sicilië naar [[Malta]]. 

Er is het hele jaar door een dienst tussen [[Triëst (stad)|Triëst]] en [[Albanië]] en zomerdiensten tussen Triëst en Piran ([[Slovenië]]) en Porec en Rovinj in het Kroatische Istrië. De verbinding tussen Triëst en Rovinj duurt minder dan 2 uur, wat sneller is dan de busdienst.

==Rondreizen==
{{mapframe|41.206|12.577|width=350|height=400|zoom=5}}

===Per vliegtuig===
[[Bestand:Fiumicino bird view.jpg|miniatuur|Rome: Aeroporto di Leonardo da Vinci (Fiumicino) FCO]]
Lijst van de belangrijkste [https://it.wikivoyage.org/wiki/Tematica:Aeroporti_italiani vliegvelden] in Italië:

* [[Rome]] - [http://www.adr.it/ciampino Ciampino] ('''CIA''') en [http://www.adr.it/fiumicino Fiumicino], Leonardo da Vinci ('''FCO''') HUB;
* [[Milaan]] - [http://www.milanolinate-airport.com Linate] ('''LIN''') en [http://www.milanomalpensa-airport.com Malpensa] ('''MPA''') HUB;
* '''Bergamo''' - [http://www.milanbergamoairport.it/it/ Orio al Serio] ('''BGY''')
* [[Turijn (stad)|Turijn]] - Caselle, [http://www.aeroportoditorino.it/it Sandro Pertini] ('''TRN''');
* [[Venetië]] - [http://www.veniceairport.it/ Marco Polo] ('''VCE''');
* [[Genua (stad)|Genua]] - [http://www.airport.genova.it/ Cristoforo Colombo] ('''GOA''');
* [[Palermo (stad)|Palermo]] - [http://www.gesap.it/ Punta Raisi], Falcone e Borsellino ('''PMO''') ;
* [[Catania (stad)|Catania]] - [http://www.aeroporto.catania.it/ Fontanarossa], Vincenzo Bellini ('''CTA''');
* [[Napels (stad)|Napels]] - [http://www.aeroportodinapoli.it/ Capodichino] ('''NPA''');

Eilanden:

* [[Pantelleria]] - [https://www.aeroportodipantelleria.it/ Pantelleria] ('''PNL''');
* '''Lampedusa''' - [http://www.aeroportodilampedusa.com/ Lampedusa] ('''LMP''');
* [[Elba]] - [http://www.elbaisland-airport.it/en/ Elba-Marino di Campo] '''(EBA''').

Italiaanse luchtvaartmaatschappijen:

* [https://www.airdolomiti.it/ Air Dolomiti]

===Per trein===
[[Bestand:365-01-arezzo pescaiola-10.JPG|miniatuur|ATR 365- moderne trein in Sardinië]]
Italië is gezegend met een uitgebreid [https://www.rfi.it/it/rete/la-rete-oggi.html treinennet] dat redelijk op tijd rijdt. Zelfs de kleinste dorpen hebben van die schattige stationnetjes, waar de vrouw van de stationschef de bloemen water geeft en de spoorbomen oppoetst. De boemeltjes zijn het leukst voor de echte treinliefhebber.

Maar Italië heeft ook hele snelle verbindingen tussen de grote steden zoals de Frecciarossa (Rode Pijl) bijvoorbeeld, een Eurostar HS-trein die je in 1 uur en 40 minuten van Rome naar Florence brengt. Reizen per trein in Italië is goedkoop en het is dan ook af te raden een Railpas te kopen. Het is beter gewoon een kaartje van plek tot plek te kopen. In de spitsuren kan het druk zijn. Zoals in Nederland en België moet een kaartje voor de HS-treinen vooraf worden gekocht en is reserveren verplicht.

====De verschillende soorten treinen====

=====ES, AV of ES*: Treni Eurostar Italia=====
Een hogesnelheidstrein waarvoor reserveren verplicht is. Ze worden aangeduid met ES, AV (Alta Velocita ) of ES*. De AV-treinen rijden met een snelheid van 265&amp;nbsp;km en worden Frecciarossa genoemd. De gewone ES en ES* rijden met een snelheid van 185&amp;nbsp;km en heten de Frecciargento. 

======AV======
'''AV''' — ''Alta Velocita'' (hogesnelheidslijn). De hogesnelheidslijn loopt van Milaan met de rest van [[Italië]], vanuit station '''Milano Rogoredo''' naar o.a. [[Bologna (stad)|Bologna]], [[Florence]], [[Rome]], [[Napels (stad)|Napels]], Salerno en in aanbouw zijnde lijn naar [[Sicilië]]. Vanuit station '''Milano Rho Fiera''' naar o.a. [[Turijn (stad)|Turijn]], station '''Milano Garibaldi''' naar o.a. [[Lyon]] en [[Parijs]], maar ook kun je vertrekken vanuit station '''Milano Centrale''' naar o.a. Rome, in aanbouw is de lijn Milano-[[Venetië]] (Triëst) vanuit station '''Milano Pioltello'''.

De volgende AV-treinstellen zijn in bedrijf:

* '''[[:w:FS ETR 1000|Frecciarossa 1000]]''' — de nieuwste generatie hogesnelheidstreinen — 400&amp;nbsp;km/uur
* '''[[:w:Frecciarossa|Frecciarossa]]''' — (rode pijl) — 300&amp;nbsp;km/uur
* '''[[:w:it:Frecciargento|Frecciargento]]''' — (zilveren pijl) — 250&amp;nbsp;km/uur
* '''[[:w:it:Frecciabianca|Frecciabianca]]''' — (witte pijl) — 200&amp;nbsp;km/uur
* '''[[:w:Nuovo_Trasporto_Viaggiatori|Italo]]''' — AGV (Automotrice a grand vitesse) 

&lt;gallery&gt;
Frecciabianca.jpg|Frecciabianca
Trenitalia ETR600 Frecciargento.JPG|Frecciargento
Naples, Central station, gorgeous long-distance train.jpg|Frecciarossa
AGV .italo Napoli side view.JPG|Italo
Elettrotreno ETR.400.jpg|AV Frecciarossa 1000
&lt;/gallery&gt;

Alle Eurostartreinen hebben airco en snacks aan boord. Op langere afstanden rijdt een restauratiewagen mee waar je een driegangenmenu inclusief een halve fles wijn voor rond de 28 euro koopt (2009), eventueel kun je met een creditcard betalen. Overal zijn netaansluitingen voor lap-tops of mobiele telefoons.

Tussen de steden rijdt dan nog de Eurostar City-trein en de ES-City.

=====Intercity &amp; Intercity Plus=====
[[Bestand:Stazione di Genova Brignole - treno Intercity 674 - 2024-04-15.jpg|miniatuur|Treno Intercity FS]]
Er is weinig verschil in service tussen de IC en de IC Plus, behalve dat voor de IC Plus reserveren verplicht is.

=====Diretto, Espresso &amp; Interregionali treinen (D, E en IR)====
[[Bestand:20251231 Italien Roma Termini ETR 104 298 Trenitalia Pop Regionale Grün neue Farben.jpg|miniatuur|Treno Regionale FS]]
Op deze treinen is reserveren niet mogelijk. Alle drie zijn het boemeltjes, hoewel de IR iets sneller gaat dan de andere twee. Ze zijn goedkoop, maar meestal vrij vol, vooral in de vakanties en op feestdagen. Het verdient te overwegen om in de 1e klas te reizen (prima classe).

====Wegwijs op het station====

[[Bestand:Biglietteria automatica stazione di Villamassargia-Domusnovas.jpg|miniatuur|Biglietteria automatica FS]]
Op elk station (stazione) worden de vertrekschema's gepubliceerd. De borden zijn in het wit (aankomst) en het oranjegeel (vertrek) waarop de route, de stops en (anders dan in Nederland) de aankomsttijden van eindbestemming en tussengelegen stations staan vermeld. Let goed op de kolom met extra informatie zoals vertragingen e.d.

Er zijn twee manieren om je ticket te kopen op het station.

# Je gaat naar het loket en koopt daar je ticket, gewapend met de nodige informatie, tijd, bestemming, soort trein, aantal tickets en of je prima of seconda wil reizen.
# Je kan ook de ticketautomaat gebruiken als het station er een heeft. Ze zijn gemakkelijk te gebruiken en meestal sneller dan het loket.

Je kan ook kiezen om je ticket online te kopen of bij een reisagent die treinkaartjes verkoopt. Hiervoor betaal je meestal extra. Als je je kaartjes hebt gekocht ga je je trein opzoeken. De perrons heten binari (meervoud van ''binario''). Maar voordat je aan boord gaat moet je je treinkaartje valideren. Op de perrons zie je gele automaten staan waar je je kaartje in moet steken waardoor het een datum/tijdstempel krijgt. Doe je dit niet, dan kan je een behoorlijke boete krijgen. De conducteurs zijn nog weleens gevoelig voor een toerist die dit niet weet, maar het is beter geen risico te nemen.

De officiële website van de Italiaanse spoorwegen - [http://www.trenitalia.com Trenitalia]

===Per bus===
[[Bestand:Mestre, bus ACTV.JPG|miniatuur|Stadsbus in Italië, meestal te herkennen aan de oranje kleur]]
[[Bestand:Italy Tobacco shop sign 01.JPG|100 px|right|de T van Tabacchi, de winkel die o.a. buskaartjes verkoopt]]
Italië heeft geen nationale busmaatschappij. Elke regio heeft zijn eigen onafhankelijke busmaatschappij. Deze werken niet samen, noch zijn de aankomst- en vertrektijden op elkaar afgestemd. Dus reizen per bus door verschillende regio's in Italië is moeilijk. Per trein kan het eenvoudiger zijn.

Enkele maatschappijen:
* [https://www.at-bus.it/it/ Autolinee Toscane] opererend veelal in de Toscane;
* [http://www.saisautolinee.it/ SAIS], vanuit tal van grotere plaatsen o.a. van en naar Sicilië;
* [http://www.baltour.it/ Baltour];
* [https://www.flixbus.it/ Flixbus] met tal van bestemmingen in Italië en Europa;
* [https://www.fsbusitaliafast.it/portale/ Busitalia FS].

Stadskaartjes kosten €1,50 per rit met de bus/tram en de metro en zijn meestal 100 minuten geldig vanaf de eerste afstempeling. Opgelet, een kaartje is slechts geldig voor één rit. Verlaat je het station of halte en wil je daarna binnen de termijn van 100 minuten opnieuw een bus en/of tram en/of metro nemen, dan dien je een nieuw kaartje te kopen.
Kaartjes koop je bij onder meer ''tabacchi'', herkenbaar aan de grote '''T''', bij de grotere busstations of bij je hotel. De meeste trams en ook bussen hebben automaten waar je met gepast geld een kaartje kunt kopen. Let op: kaartjes moet je afstempelen, anders zijn ze niet geldig. 

* Stadsbus(sen) zijn in de meeste plaatsen oranje van kleur:
* Streekbus(sen) zijn blauw van kleur.

===Per boot===
[[Bestand:Ships in Genoa Harbour 01.jpg|miniatuur|Haven van Genua]]
Bootverbindingen vanuit het vasteland naar [[Sardinië]] en [[Sicilië]]:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
| ''Bestemming'' || ''Maatschappij'' || ''Vertrektijd'' || ''Prijs'' ||
|-
| '''Genua-Olba''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia] || 9:00-20:30-21:30 || € 45,00 p.p. enkele reis ||
|-
| '''Genua-Porto Torres''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia]  || 08:30-20:30  || € 44,00 p.p. enkele reis ||
|-
| '''Cagliari-Palermo''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia]  || 10:30-19:30  || € 44,00 p.p. enkele reis ||
|-
| '''Civitavecchia-Olbia''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia] || 08:30-13:00-14:00-22:30 || € 40,00 p.p. enkele reis ||
|-
| '''Civitavecchia-Cagiari''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia] || 19:00-19:30-20:00-23:00 || € 52,00 p.p. enkele reis ||
|- 
| '''Napels-Palermo''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia]  || 20:15  || € 52,00 p.p. enkele reis ||
|-
| '''Napels-Cagliari''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia] || 18:00-19:00  || € 44,00 p.p. enkele reis ||
|- 
| '''Napels-Palermo''' || [https://www.snav.it/ SNAV] GNV  || 20:00   || € 56,00 p.p. enkele reis   ||
|-
|  '''Civitavecchia-Palermo'''  || [https://www.snav.it/ SNAV] GNV || 19:00   || € 59,00 p.p. enkele reis  ||
|-
|}

Enkele andere maatschappijen die de eilanden Sardinië en Sicilië aandoen:

* [https://www.grimaldi-lines.com/it/ Grimaldi Lines]
* [http://www.gnv.it Grande Navi Veloce]

Verder zijn er ook veerdiensten in de grote meren in het noorden.

===Per auto===
[[Bestand:Rete autostradale italiana-labeled.svg|miniatuur|Autosnelwegennet Italië]]
Italië bezit een goede infrastructuur, de autosnelwegen worden beheerd door [https://www.wegenwiki.nl/Autostrada_(Itali%C3%AB) Autostrada]

====Afkortingen wegennetstelsel in Italië====

* A - [https://www.autostrade.it/it/home Autostrada] (Autosnelwegen, hiervoor moet meestal tol worden betaald met uitzondering van de superstrada)
* SS - Strada Statale (nationale wegen)
* SP - Strada Provinciale (provinciale wegen)

====Maximale snelheid====

* Autostrada - 130&amp;nbsp;km /per uur, bij regen 110&amp;nbsp;km / per uur;
* Superstrada - 110&amp;nbsp;km/ per uur;
* Nationale wegen - 90&amp;nbsp;km / per uur;
* Provinciale wegen - binnen de bebouwde kom is de maximale snelheid 50&amp;nbsp;km / per uur

====Wegwijzers====

* Blauwe wegwijzers staan voor nationale wegen, b.v., '''SS 222''' Strada Statale 222 (beter bekend als de ''Chiantigiana'', chianti-route);
* Groene wegwijzers staan voor de autosnelwegen (autostrada), meestal tolwegen, b.v. '''A1''' ;
* Bruine wegwijzers staan voor een bestemming die toeristen kunnen interesseren, b.v. archeologische attractie, museum of strand.

{{waarschuwing|'''ZTL''', '''Z'''one a '''T'''raffico '''L'''imitata, oftewel beperkte verkeersgebieden. Het zijn besloten gebieden in veelal middelgrote en grote Italiaanse steden, meestal in het historische centrum waar ''alleen geautoriseerde voertuigen zijn toegestaan''. Veel toeristen melden elk jaar een boete (ongeveer € 100) voor het onbewust invoeren van een ZTL.}}

&lt;gallery&gt;
ZTL Rome 04 2016 6065.JPG|ZTL zone
Italian traffic signs - limiti generali.svg|Snelheidslimieten
Cennina.jpg|Groene- en blauwe wegwijzers
A13Italia3.JPG|Aankondiging snelheidscontrole op snelwegen
Autostrada A1 Italia.svg| '''A1'''
Strada Statale 222 Italia.svg|'''SS 222''' - Chiantigiana
Ariano Irpino segnaletica turistica.jpeg|Bruine toeristische wegwijzers
Italian traffic signs - direzione verde.svg|Groene wegwijzer wat autosnelwegen aanduiding
&lt;/gallery&gt;

===Per metro===

In Italië zijn er 7 steden met een eigen ondergrondse (Metropolitana), waarvan die van [[Milaan]] de grootste is, verder in [[Rome]], [[Turijn (stad)|Turijn]], [[Genua (stad)|Genua]], [[Napels (stad)|Napels]], [[Brescia]] en [[Catania (stad)|Catania]].

* '''Milaan''' - 4 lijnen in bedrijf, 1 lijn onder constructie, lengte: 96,8&amp;nbsp;km  en 113 stations ( + nog enkele stations onder constructie);
* '''Rome''' - 3 lijnen in bedrijf, lengte: 58,8&amp;nbsp;km en 73 stations;
* '''Napels''' - 2 lijnen in bedrijf, lengte: 20,3&amp;nbsp;km en 23 stations;
* '''Turijn''' - 1 lijn in bedrijf, 1 lijn onder constructie, lengte: 13,2&amp;nbsp;km en 21 stations;
* '''Genua''' - 1 lijn in bedrijf, lengte: 7,1&amp;nbsp;km en 8 stations;
* '''Brescia''' - 1 lijn in bedrijf, lengte: 13,7&amp;nbsp;km en 17 stations;
* '''Catania''' - 1 lijn in bedrijf, lengte: 8,8&amp;nbsp;km en 11 stations ( + nog enkele stations onder constructie).

&lt;gallery&gt;
Logo Metropolitane Italia.svg|Beeldmerk Metropolitana in Italië
GiovanniXXIII-metro.jpg|Metrostation in Catania (Giovanni XXIII)
MM32.jpg|Metro in Genua
Milano - mappa rete metropolitana (schematica).svg|Map:Metropolitana van Milaan
Linea 5 lilla - metropolitana di Milano - Stazione Garibaldi.JPG|Stazione Garibaldi-Milano
Napoli - stazione Università della metropolitana.jpg|Metro-station in Napels (Universitä)
Ticket-ATM-Milan.jpg|Magneet-vervoersbewijs Metro Milaan
Torino Porta Susa 2014 07.jpg|Metrostation van Turijn-Porta Susa
&lt;/gallery&gt;
===Per tram===
[[Bestand:Ansaldobreda Sirio Firenze 2027.jpg|miniatuur|Tramvaria Florence]]

==Taal==

De officiële taal is het Italiaans. 

* [[Frans]] wordt ook lokaal gesproken in het noordwesten (Valle d'Aosta);
* In Zuid-Tirol is er een Duitstalige meerderheid;
* In sommige valleien in de Dolomieten, het ''Ladinisch'';
* Er wordt in Friuli, ''Friulaans'' gesproken dat ver verwant is met het ''Reto-Romaans'' in [[Zwitserland]];
* [[Sardinië]] heeft ook zijn eigen taal, het ''Sardijns'';
* In [[Sicilië]] het ''Siciliaans,'' dat een officieel erkende taal is;
* In Friuli-Venezia-Giulia is ook een Sloveense minderheid;
* Op sommige plaatsen in Zuid-Italië, in Puglia, spreken de ouderen een Grieks dialect, het ''Griko'', dat dateert uit de tijd van Magna Graecia.

Ook in andere delen van het land zijn er sterk geprononceerde dialecten, die weinig gemeen hebben met de taal op hoog niveau. Tot het midden van de 20e eeuw werd het dialect bijna overal gesproken en alleen bij speciale gelegenheden het Hoog Italiaans, maar in de laatste decennia is het standaard Italiaans in opkomst, vooral in de grotere steden en bij de jongere generaties.

In de goed ontwikkelde toeristische gebieden kun je het goed vinden met het [[Engels]]. In het binnenland helpt Engels nauwelijks en moet je in het Italiaans communiceren. Zie taalgids [[Italiaans]].

==Bekijken==

===Monumenten===
Italië is het land met de meeste monumenten op de werelderfgoedlijst van de [[UNESCO-Werelderfgoed|UNESCO]].

18e-eeuws Koninklijk Paleis van Caserta met park — Amalfitaanse kust — Aquaduct van Vanvitelli en San Leuciocomplex — Arabisch-Normandisch [[Palermo (stad)|Palermo]] en de kathedralen van [[Cefalù]] en [[Monreale]] — Archeologisch [[Agrigento]] — Archeologisch Pompeï, Herculaneum en Torre Annunziata — Archeologische opgravingen en Patriarchale Basiliek van Aquileia — Assisi, Sint-Franciscusbasiliek en andere franciscaanse locaties — Botanische tuin in Padua — Castel del Monte — Crespi d'Adda — Dolomieten — Domplein van [[Pisa]] — [[Eolische Eilanden]] — [[Etna]] — Etruskische begraafplaatsen van Cerveteri en Tarquinia — Ferrara, stad van de renaissance in de Po-delta — [[Genua (stad)|Genua]]: Le Strade Nuove en het systeem van de Palazzi dei Rolli — Historisch centrum van [[Florence]] — Historisch centrum van [[Napels (stad)|Napels]] — Historisch centrum van [[Rome]], de bezittingen van de Heilige Stoel in die stad met speciale territoriale rechten en Sint-Paulus buiten de Muren — Historisch centrum van [[Siena]] — Historisch centrum van Pienza — Historisch centrum van [[San Gimignano]] — Historisch centrum van Urbino — Kathedraal, Torre Civica en Piazza Grande van Modena — Laatbarokke steden in het [[Val di Noto]] (Zuidoost-Sicilië) — Longobarden in Italië — Mantua en Sabbioneta — Monte San Giorgio — Nationaal park Cilento, Vallo di Diano e Alburni met archeologisch Paestum en Velia en kartuizerklooster van Padula — Nuraghe Su Nuraxi bij Barumini — Oude en voorhistorische beukenbossen van de Karpaten en andere regio's van Europa — Plaatsen van macht (568-774 na Christus) — Portovenere, Cinque Terre en de eilanden Palmaria, Tino en Tinetto — Prehistorische paalwoningen in de Alpen — Residenties van het Koninklijk Huis van Savoye — Rhätische Bahn in het Albula/Bernina-landschap — Rotstekeningen van Valcamonica — Sacri Monti van Piedmont en Lombardije — Sassi en het park met de rotskerken van Matera — [[Syracuse (stad)|Syracuse]] en de rotsnecropolis van Pantalica — Trulli van Alberobello — Val d'Orcia — [[Venetië]] met zijn lagune — [[Verona (stad)|Verona]] — Vicenza en de Palladiaanse villa's in Veneto — Villa Adriana, Tivoli — Villa d'Este, Tivoli — Villa Romana del Casale, [[Piazza Armerina]] — Villa's en tuinen van de Medici in [[Toscane]] — Vroeg-christelijke monumenten van Ravenna — Wijngaardlandschap van Piëmont: Langhe-Roero en Monferrato.

&lt;gallery&gt;
Vernazza and the sea, Cinque Terre, Italy.jpg|[[Cinque Terre]]
Trulli Alberobello11 apr06.jpg|De Trulli van Alberobello
Castel del Monte BW 2016-10-14 12-26-11 r.jpg|Castel del Monte
Assisi San Francesco BW 2.JPG|Sint Franciscus van Assisië
Monreale Cathedral exterior BW 2012-10-09 10-23-10.jpg|Kathedraal van [[Monreale]]
Palazzo Doria Tursi (Genova) 6.jpg|Le strade nuove-[[Genua (stad)|Genua]]
Casale Bikini modified.jpg|Villa Romana del Casale-[[Piazza Armerina]]
Nekropolis von Pantalica.jpg|Nekropolis von Pantalica
Lazio Tivoli2 tango7174.jpg|Tivoli
Ferrara 02.jpg|Ferrara
San Gimignano 05.jpg|San Gimignano
Modena Piazza Grande.jpg|Modena
StPaul.jpg|Sint Paulus buiten de muren-Rome
Basilica Cattedrale San Nicoló-Noto.JPG|Val di Noto
Here it is, The Piazza dei Miracoli! Pisa, Italy.jpg|Piazza dei Miracoli (Domplein)-Pisa
Concordiatempelagrigent3 retouched.jpg|Vallei der tempels-Agrigento
Liparische eilanden.JPG|Eolische eilanden
Pienza Piazza Pio II.JPG|Pienza
&lt;/gallery&gt;

===Eilanden===
[[Bestand:Panorama view-het vulkaan eiland Stromboli.JPG|miniatuur|het vulkaaneiland [[Stromboli]]-Eolische eilanden]]
* [[Sicilië]] – [[Eolische Eilanden]], [[Egadische Eilanden]], [[Pelagische Eilanden]], [[Ustica]] en [[Pantelleria]];
* [[Sardinië]];
* '''Capri''', '''Ischia''' en '''Procida''' bij [[Napels (stad)|Napels]];
* [[Elba]] – bekend door de eerste ballingschap van Napoleon;
* '''Isola dell'Giglio, Isola di Montecristo, Isola di Pianosa, Isola di Gorgona, Isola di Capraia''' (bereikbaar vanuit Livorno) nabij [[Toscana]].

===Musea===
&lt;!--
*****************************************************************************************************
*** Meerdere musea die hier worden genoemd, worden niet genoemd in de betreffende stadsartikelen. ***
*****************************************************************************************************
--&gt;

[[Bestand:Galleria degli Uffizi.jpg|miniatuur|Galleria degli Uffizi - Florence]]
Elke grote stad heeft een aantal lokale musea, maar sommige hebben nationale en internationale relevantie.

Dit zijn enkele van de belangrijkste musea van Italië met permanente collecties:

* {{listing
| name=Galleria degli Uffizi | alt= | url=http://www.uffizi.firenze.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Florence]], is een van de grootste musea ter wereld en dit ''moet je gezien'' hebben. Gezien het grote aantal bezoekers, is reserveren vooraf een goed idee, om lang wachten te voorkomen.
}}
* {{listing
| name=Pinacoteca di Brera | alt= | url=http://pinacotecabrera.org/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Milaan]] is een prestigieus museum gevestigd in een mooi 17e-eeuws paleis met verschillende schilderijen, waaronder opmerkelijke schilderijen uit de Renaissance.
}}
* {{listing
| name=Museo dell’Accademia Etrusca e della Città di Cortona | alt=Etruskisch museum | url=http://www.cortonamaec.org/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In Cortana, [[Toscane]].
}}
* {{listing
| name=Museo Egizio | alt=Egyptisch Museum | url=http://www.museoegizio.org/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Turijn (stad)|Turijn]], de op een na grootste Egyptische verzameling ter wereld, na de Egyptische museumcollectie van [[Cairo]].
}}
* {{listing
| name=Acquario di Genova | alt=Aquarium | url=https://www.acquariodigenova.it/en/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Genua (stad)|Genua]], een van de grootste en mooiste ter wereld, ligt in ''Porto Antico'' (oude haven) in een gebied dat in 1992 volledig werd vernieuwd door architect Renzo Piano.
}}
* {{listing
| name=Museo di Scienza | alt=Museum der Wetenschap en techniek | url=http://www.museoscienza.org/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Milaan]], een van de grootste in [[Europa]], er zijn collecties te vinden over boten, vliegtuigen, treinen, auto's, motorfietsen, radio en energie. Onlangs heeft ook de Toti-onderzeeër, die open is voor bezoekers, verworven.
}}
* {{listing
| name=Museo Civilta Romana | alt=Museum Romeinse beschaving | url=http://www.museociviltaromana.it/en/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Rome]], heeft de grootste verzameling ter wereld over het oude Rome en een prachtige reproductie (schaal 1:250) van het hele gebied rond Rome in 325 na Christus, het tijdperk van ''Constantijn de Grote''.
}}
* {{listing
| name=Museo Nazionale dell'Cinema | alt=Nationaal Filmmuseum | url=http://www.museocinema.it/it | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Turijn (stad)|Turijn]], gelegen in de prachtige ''Mole Antonelliana'' , historisch gebouw en symbool van de stad.
}}
* {{listing
| name=Museo dell'Auto | alt=Automobielmuseum | url=http://www.museoauto.it/website/en | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Turijn (stad)|Turijn]], een van de grootste ter wereld, met een verzameling van 170 auto's die de hele geschiedenis van auto's bestrijkt. 
}}
* {{listing
| name=Musei Vaticani | alt=Vaticaans Museum | url=http://www.museivaticani.va/content/museivaticani/en.html | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Niet strikt genomen in Italië, omdat het Vaticaan een apart territorium is. Bezoek de 54 &quot;galerijen&quot; van de musea om de Sixtijnse kapel te zien, de kamers zijn geschilderd door Rafaello, enkele verbazingwekkende vroege kaarten en kunstwerken door de eeuwen heen, voornamelijk christelijk in focus.
}}
* {{listing
| name=Museo Nazionale Etrusco di Villa Giulia | alt=Etruskische museum in Villa Giulia | url=http://www.villagiulia.beniculturali.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Rome]], geweldige collectie van Etruskische kunst.
}}

Hiernaast herbergt Italië een [https://www.ditisitalie.nl/5-bijzondere-musea-in-italie/ groot aantal bijzondere musea]. Zoals het Museum van het Vagevuur, het Museum van het Putdeksel, het Museum van het Boze Oog en het Museo della Merda.

==Doen==
[[Bestand:Costa Paradiso, spiaggia di Li Cossi - panoramio.jpg|miniatuur|Costa Paradiso, spiaggia (Sardinië)]]
[[Bestand:Portofino - 2016-06-02 - View from Chiesa San Giorgio - 3284.jpg|miniatuur|Portofino]]
Populair in de Alpen en in de Apennijnen is ook het berg-toerisme, het strand-toerisme aan alle kustgebieden van de Middellandse Zee en aan de grote meren van het land, met name het Gardameer.

In het winterseizoen is het in de Alpen ook mogelijk om te skiën. De skipistes bevinden zich in ''Veneto'' ([[Cortina d'Ampezzo]]), ''Trentino-Alto Adige'' (Dobbiaco, Curon Venosta, Madonna di Campiglio, Pinzolo), ''Lombardia'' (Ponte di Legno, Livigno, Bormio), ''Valle d'Aosta'' (Courmayeur). Sommige pistes zijn ook te vinden in de Apennijnen, in ''Toscane'' (Abetone, Monte Amiata), ''Emilia-Romagna'' (Monte Cimone, Cerreto Laghi), ''Marche'' (Sibillini gebergte), ''Lazio'' (Monte Terminillo), ''Abruzzo'' (Ovindoli, Pescasseroli, Roccaraso), ''Molise'' (Campitello Matese) en ''Sicilië'' (Monte Etna).

De belangrijkste badplaatsen liggen verspreid over de gehele Italiaanse kust. Uitgaande vanaf ''Ligurië''  langs het schiereiland van [[Cinque Terre]] naar Viareggio, aan de kust van Amalfi, de Salento kust, Otranto, Gargano, de Costa dei Trabocchi, Giulianova, San Benedetto del Tronto, Rimini, Riccione, Lido di Jesolo en Grado. Dan zijn er de twee belangrijkste eilanden, Sicilië ([[Cefalù]] en [[San Vito lo Capo]]) en [[Sardinië]] (Costa Paradiso en Costa Smeralda) en de vele kleinere eilanden zoals de [[Eolische Eilanden]], [[Pantelleria]], Lampedusa, het eiland Capri en de Tremiti-eilanden.

De belangrijkste Italiaanse pretparken zijn ''[https://www.mirabilandia.it/ Mirabilandia]'' in Ravenna en ''[http://www.aquafan.it/ Aquafan]'' in Riccione (Emilia-Romagna), ''[https://www.gardaland.it/en/ Gardaland]'' en ''[http://www.canevaworld.it/ Caneva]'' op het Gardameer en ''[https://miragica.com/ Miragica]'' in Puglia.

Erg populair is ook het wijn-toerisme. De beroemdste wijngaarden (en wijnen) zijn te vinden in ''Le Langhe'' ([[Piemonte]]), in ''Chianti'' ([[Toscane]]), in Franciacorta ([[Lombardije]]) en in de ''Valpolicella'' ([[Veneto]]).

=== Voorbeelden van routes ===
Op deze routes worden verschillende steden en regio's bezocht, met de focus op cultuur. Het vermelde aantal dagen is exclusief reistijd naar de volgende stad. Zowel steden, regio's als aantal dagen zijn slechts suggesties. Pas een voorstel aan aan uw eigen voorkeuren en interesses, verdiep u daarvoor in de bezienswaardigheden en kies vooral wat u aanspreekt. Uiteraard kunnen de routes ook gecombineerd worden tot langere vakanties. De steden en streken zijn onderling verbonden met treinverbindingen. Begin- en eindpunten hebben vliegvelden met vluchten naar België en/of Nederland. Let bij het plannen op de openingstijden van musea en andere attracties. Geschikt voor: reizigers die goed ter been zijn (ook bijvoorbeeld trappen kunnen klimmen), minimaal een matige of redelijke conditie hebben en geïnteresseerd zijn in kunst (van de Etrusken tot barok), stedenschoon en geschiedenis. Beste tijd: maart-april en oktober i.v.m. hitte en drukte. 
* Noordoost-Italië: [[Venetië]] (3-4 dagen) – [[Padua]] (1 dag) – [[Ravenna (stad)|Ravenna]] (1 dag) - [[Bologna (stad)|Bologna]] (2 dagen) – [[Milaan]] (2 dagen). Alternatief: na Bologna naar [[Mantova]] en [[Verona (stad)|Verona]], daar kan men de reis desgewenst ook eindigen in plaats van in Milaan. Deze route sluit aan op:
* Noordwest-Italië: [[Milaan]] (2 dagen) – [[Turijn (stad)|Turijn]] (2 dagen) - [[Genua (stad)|Genua]] (2 dagen) – [[Cinque Terre]] (1 dag). Deze route sluit aan op:
* Midden-Italië: 
** Toscane: [[Pisa]] - (1 dag) - [[Florence]] (1 week) – [[Siena]] (2 dagen) + wandeling(en) tussendoor.
** Zuidelijk deel: [[Assisi]] (1 dag) – [[Rome]] (5-6 dagen) – [[Abruzzen]] (2 dagen wandelen); terugreis mogelijk vanaf vliegveld Pescara (aan de Adriatische kust).
* Zuid-Italië: 
** Rond de Golf van Napels: [[Napels (stad)|Napels]] (3 dagen) - [[Pompeï]] (1 dag) - [[Amalfi-kust]] (2 dagen) – [[Capri]] (1 dag); standplaats: Napels of [[Sorrento]].
* [[Sardinië]] (rondreis met wandelingen, 8-15 dagen).
* [[Sicilië]] (rondreis, 10-15 dagen).

==Kopen==

Italië is een geweldige plek voor alle vormen van winkelen. De meeste steden en dorpen zijn tot de rand gevuld met veel verschillende soorten winkels, van blitse boetiekjes en enorme winkelcentra tot kleine kunstgaleries, kleine voedselwinkels, antiquairs en krantenwinkels.


* '''Eten''' -  is absoluut een van de beste souvenirs die je in Italië kunt krijgen. Er zijn honderden verschillende vormen van pasta (niet alleen spaghetti of macaroni). Vervolgens heeft elke Italiaanse regio zijn typische gerechten zoals kaas, wijn, ham, salami, olie en azijn.

* '''Italiaanse mode''' - deze is wereldwijd bekend. Veel van 's werelds beroemdste internationale merken hebben hun hoofdkantoor of zijn in Italië opgericht. [[Milaan]] is de mode- en designhoofdstad van Italië. In de stad vindt men vrijwel elk groot merk van de wereld, niet alleen Italiaans, maar ook Frans, Engels, Amerikaans, Zweeds en Spaans. De belangrijkste plek voor het crème de la crème winkelen is de ''Via Montenapoleone'', maar de ''Via della Spiga, Via Manzoni, Via Sant 'Andrea'' en de ''Corso Vittorio Emanuele'' zijn even luxueus, zo niet iets minder prominente, eersteklas winkelstraten. De ''Corso Buenos Aires'' is de plek voor massale of outletshopping. En, de prachtige ''Galleria Vittorio Emanuele'' in het centrum en de ''Via Dante'' hebben ook enkele designerboetieks. Vrijwel elke straat in het centrum van Milaan heeft op zijn minst een aantal kledingwinkels van een soort. Maar ook [[Rome]] en Florence zijn serieuze modecentra en scheppen de bakermat van enkele van de oudste mode- en juwelenhuizen in Italië. Wanneer je in Rome bent, zal de chique en prachtige ''Via dei Condotti'', die leidt naar de Spaanse Trappen, uw primaire referentiepunt voor winkelen zijn, met boetieks, maar aangrenzende straten zoals de ''Via dei Babuino'', de ''Via Borgognona'', de ''Via Frattina'', de ''Via del Corso'' en de ''Piazza di Spagna''. In [[Florence]] is de ''Via de 'Tornabuoni'' de belangrijkste winkelstraat, en daar vind je tal van designermerken. In beide steden kun je echter een overvloed aan chique boetieks vinden, van ontwerp of niet, verspreid over het centrum.

* '''Sieraden- en accessoirezaken''' - deze zijn in overvloed in Italië te vinden. Er zijn veel sieraden en accessoire-winkels die afkomstig zijn uit Italië. Vicenza en Valenza worden beschouwd als de juwelenhoofdsteden van het land, die ook beroemd zijn vanwege hun zilverwerk- en goudwarenwinkels. In heel Italië, met name Milaan, Rome, Napels, Florence en Venetië, maar ook in verschillende andere steden, vind je honderden verschillende sieraden- of zilverwarenboetieks. Afgezien van de beroemde, zijn er enkele geweldige eigenzinnige en funky juwelierszaken verspreid over het land.

* '''Design en meubels''' -  is iets waar Italië trots en terecht beroemd om is. Meubelshops van uitstekende kwaliteit zijn overal te vinden, maar de echte plek om de beste deals te kopen is Milaan. Milaan bevat een van de beste designkamers en emporia ter wereld. Voor de nieuwste designuitvindingen, bezoek de ''Fiera di Milano in Rho'', waar de nieuwste snufjes worden tentoongesteld. Veel Italiaanse steden hebben grote antiekmeubileirwinkels. Je kunt dus kiezen uit hypermodern, avantgardistisch meubilair of antiek uit de oude wereld om in dit land te kopen, die gemiddeld van goede kwaliteit zijn.

* '''Glaswerk''' -  Glas is iets dat [[Venetië]] uniek maakt, maar dat zich verspreidt over het hele land. In Venetië is beroemd het eiland [[Murano]]. Hier kun je prachtige bekers, kristallen kroonluchters, kandelaars en decoraties kopen die gemaakt zijn van verbluffend, meerkleurig geblazen glas, dat ontworpen kan worden in moderne, funky arrangementen of in de klassieke oude stijl.

* '''Boeken''' - zijn te vinden in boekwinkels in elke kleine, middelgrote of grote stad. De belangrijkste boek en uitgeverijen/winkels in Italië zijn ''Mondadori, Feltrinelli, Hoepli'' of ''Rizzoli''. De meeste grote boekhandels zijn te vinden in Milaan en Turijn die de hoofdsteden zijn van de uitgeverswereld van Italië (Turijn werd in 2006 World Book Capital), maar steden als Rome en nog veel meer hebben veel boekwinkels. 99% van de verkochte boeken zijn in het Italiaans.
 
* '''Kunst''' - kunstwinkels zijn overal te vinden in Italië, met name de meest artistieke steden Florence, Rome en Venetië. In Florence is de ''Oltrarno'' de beste plaats om kunst te kopen, waar talloze ateliers replica's van beroemde schilderijen of soortgelijke dingen verkopen. Meestal, afhankelijk van in welke stad je ook bent, krijg je replica's van opmerkelijke kunstwerken die je daar aantreft, maar ook kun je in verschillende steden zeldzame kunstwinkels, beeldhouwwinkels of funky, modern/oude winkels vinden.

Openingstijden kunnen nogal verschillend zijn, afhankelijk van waar je bent, in regelmaat van 08:30-12:30 en 16:00-20:00 uur.

Op 15 augustus (Ferragosto) zijn de meeste winkels gesloten.
 

==Eten en drinken==
Italië staat bekend om zijn wereldberoemde [[w:it:Cucina italiana|keuken]]. Pizza en pasta zijn de grote bekende specialiteiten, maar zeker niet de enige die de smaakpapillen in vervoering kunnen brengen.

Een paar voorbeelden van typische Italiaanse specialiteiten:
* '''IJs''' - (gelato, of meervoud gelati). Overal in Italië verkrijgbaar in de meest spannende en exotische smaken. Verplichte kost tijdens de reis.
* '''Koffie''' - in geen enkel land ter wereld wordt de koffie zo serieus genomen als hier. Espresso, caffé macchiato, cappuccino, caffé latte etc, etc, etc. Ga op onderzoek uit en ontdek je favoriete koffie. Maar let op: na het middaguur (volgens sommige Italianen, die streng in de leer zijn, al na 10 uur 's ochtends) is het ''not done'' om nog cappuccino te drinken: dat hoort bij het ontbijt.
* '''Toetjes''' - (dolci): tiramisu, panna cotta, verschillende ijssoorten. De lijst is te lang om op te noemen, maar ook als je niet echt een toetjesmens bent, is het de moeite waard om er een paar te proberen.
* '''Wijn''' - (vino): Italië is een echt wijnland (grootst producerende land ter wereld). Van het noorden bij [[Aosta]] tot aan het zuidelijk gelegen [[Sicilië]] worden druiven verbouwd. Het resultaat mag er zijn en de prijzen per fles zijn in de meeste restaurants meer dan redelijk. Dikwijls vind je op de wijnlijst alleen de prijzen per fles, maar er is altijd een huiswijn die je per glas (calice) of per kruik kan nemen (wit/rood/rosé), en dikwijls nog enkele andere wijnen per glas.
* '''Pizza''' - Het woord pizza komt van het Latijnse woord 'pitta' wat geplet betekent. Denk eraan een pizza niet te verwarren met een 'focaccia'.

Bekende streekgerechten in Italië:
* '''Veneto-Venezia-Giulia''' - Polenta, Baccala alla Veneziana
* '''Lombardia''' - Risotto alla Milanese, Cotoletta alla Milanese, Panettone, Cassoeula
* '''Emilia-Romagna''' - Prosciutto di Parma, Tortellini in brodo
* '''Liguria''' - Tortelloni alla Pesto
* '''Toscana''' - Bistecca alla Fiorentina, Panzanella en Crostini
* '''Lazio''' - Spaghetti alla Carbonara
* '''Umbria''' - Strangozzi al Ragú, Porchetta
* '''Abruzzi''' - Bruschetta, Scrippelle, Spaghetti all'Amatriciana
* '''Marche''' - Frittata con la mentuccia, Bruschetta, Vincisgrassi, Fettuccine all Zaffarano 
* '''Piëmonte''' - Risotto all'Tartufo, Panna Cotta
* '''Campania''' - Pizza alla Napolitana, Spaghetti alla vongole
* '''Puglia''' - Panzerotti, Focaccia
* '''Calabria-Basilicata-Molise''' - 'nduja calabrese, Morzeddhu
* '''Sardegna''' - Gamberi alla Vernaccia di Oristano
* '''Sicilia''' - Arancini, Pesce Spada, Cassata Siciliana

&lt;gallery&gt;
Pizza Rucola.JPG|Pizza
Spaghetti al Pomodoro.JPG|Spaghetti al Pomodoro
Polenta con carne.JPG|Polenta (Maïskoek)
Lasagna.jpg|Lasagna
Rifugio Alpino Boffalora (4).JPG|Formaggi misti (Kaas)
Mozzarella cheese.jpg|Mozzarella (Buffelkaas)
Risotto giallo (6954045202).jpg|Risotto alla Milanese (Rijst op zijn Milanees)
Prosciutto di Parma.jpg|Prosciutto di Parma (Parmaham)
Salame friulano 01.jpg|Salami
Panettone - Nicolettone 2017 - IMG 7085 (31752542285).jpg|Panettone (Koek met gedroogd fruit en krenten/rozijnen, speciaal met de feestdagen)
File:Gubana 03.JPG|Gubana (typisch zoet van Friuli)
Tiramisu Fanes.jpg|Tiramisu (nagerecht met mascarpone-kaas, lange vingers en chocolade
Espadon grillé.JPG|Pesce spada (Zwaardvis)
Fried calamari.jpg|Calamari (pijlinktvis)
Bistecca alla fiorentina-01.jpg|Bistecca alla Fiorentina (T-bone biefstuk op zijn Florentijns)
Arancini 002.jpg|Arancini (gevulde &quot;warme&quot; sinaasappels)
Caprese-1.jpg|Insalata caprese (Salade op de manier van Capri) 
4 lattes.png|Cappuccino
Gelato.jpg|Gelato (Ijs)
Panforte (detail).jpg|Panforte
&lt;/gallery&gt;

===Eetgelegenheden===
De meest voorkomende zijn:

* '''Rosticceria''' - (Rotisserie) hier kun je meestal kant- en klare (geroosterde) gerechten afhalen, de prijs bepaalt uiteindelijk het gewicht;
* '''Pizzeria''' - (Pizzeria) buiten pizza kun je ook diverse pastagerechten bestellen;
* '''Osteria''' - lokaal voor wijn en kleine gerechten;
* '''Trattoria''' - (traiter) eenvoudige doch meestal regionale gerechten;
* '''Ristorante''' - (Restaurant) luxere lokaal voor regionale-, nationale- en internationale gerechten aan tafel geserveerd.
* '''Tavola Calda''' (Lett.: warme tafel) en bij de wat grotere caffé's.

In [[Italië]] in het algemeen betaal je altijd voor het brood (''pane'') en laken en servet (''coperto'') en bediening (''servizio''), deze staan apart vermeld op je rekening.

Indien je in een restaurant gaat eten dan wordt van je verwacht dat je ten minste een voorgerecht (''antipasti'') en een hoofdgerecht (''secondo'') besteld. Een dessert (''dolce'' of ''formaggio'') is zeer gebruikelijk. je sluit je diner (''cena'') af met een kopje koffie (''caffè'') en dat mag best een ''cappuccino'' zijn als je een ''espresso'' te straf vindt.
Mocht je een compleet diner te overdadig vinden, ga dan naar een kleine bar waar de kans groot is dat je er een stuk pizza, een portie olijven of zoete en zoute hapjes kunt bestellen.

De meeste gerechten worden geserveerd zonder groenten. Als je die er graag bij hebt, bieden de meeste restaurants op het menu ook bijgerechten aan (contorno), zoals tomaten, spinazie, of gebakken aardappelen.

* '''Antipasto''' - (voorgerecht) bestaat ook wel uit een buffet waar je jezelf bedient;
* '''Primo piatto''' - bestaat meestal uit een pastagerecht of risotto of brodo (soep);
* '''Secondo piatto''' - (hoofdmaaltijd) vlees- of visgerecht 
* '''Contorni''' - groenten- en/of salade en aardappelen, deze dienen apart erbij te worden besteld;
* '''Dolce''' - (nagerecht) dat meestal bestaat uit zoetigheid of fruit (frutta della stagione) en kaas;
* '''Caffé''' - ter afsluiting een kopje espresso.

==Uitgaan==
Het uitgaan in Italië is doorgaans anders dan wij in Nederland en België gewend zijn. Door het gunstige klimaat speelt het leven zich immers af op straat en niet zozeer binnen. De traditionele Italiaan verkiest een wijntje op het terras of een biertje op het plein vaak boven de dampende club of de disco. Dit betekent niet dat er geen clubs of disco's zijn, integendeel. Uitgaansgelegenheden als de buurt ''Testaccio'' in Rome zijn mateloos populair bij de jeugd! Ook rondom het ''Garda-meer'' zijn er legio uitgaansgelegenheden te vinden. Wel zijn de clubs (en het drinken) vaak erg duur in vergelijking tot Nederland of België. Schrik niet van prijzen vanaf €10,00 voor een biertje.

===Festiviteiten===
* [https://www.ilpalio.org/ '''Palio di Siena'''] - historisch paardenrennen aan de Piazza del Campo in Siena;
* [http://www.calciostoricofiorentino.it/ '''Calcio Fiorentino'''] - historisch rugby-voetbal op de Piazza Santa Croce in Florence in juni;
* [http://www.regatastoricavenezia.it/ '''Regata Storico di Venezia'''] - historisch roei-regata op het Canal Grande in Venetië, gehouden jaarlijks in september;
* [http://www.carnevale.venezia.it/ '''Carnavale di Venezia'''] - traditioneel wordt er ieder jaar een masker vervaardigd met het Venetiaans carnaval (16 Febr.-5 Mrt. 2019);
* [http://www.sagradelmandorlo.it/ '''Sagra del Mandorlo in fiore'''] - Jaarlijks Internationaal [http://sagradelmandorloinfiore.com/il-programma/ Folklore] en andere festiviteiten rond de Valle dei Templi, Teatro Pirandello, Piazza Marconi, Viale della Vittoria in februari-maart in Agrigento

&lt;gallery&gt;
Il Palio di Siena luglio 2008 4.jpg| Palio di Siena
Calcio Storico Corteo.jpg|Calcio Fiorentino-Florence
Venezia - Regata Storica - Corteo 08.jpg|Regata di Venezia
Venice Carnival - Masked Lovers (2010).jpg|Carnavale di Venezia
43. TKB - Antiche Tradizioni Popolari z Agrigento 16.JPG|Sagra del Mandorla in fiore-Agrigento
&lt;/gallery&gt;

==Overnachten==
Italië biedt verschillende vormen van verblijf. Denk aan zeer luxe hotels tot eenvoudige campings. Een aantal verblijfsvormen is typisch Italiaans, denk hier aan agriturismo (vakantie bij de boer) of een albergo diffuso.

* '''Bed &amp; Breakfast'''
* '''Pensione''' (Pension)
* '''Locanda'''
* '''Affitta camere''' (kamerverhuur)
* '''Appartimenti''' (Appartementen)
* '''Albergo''' (Hotel)


===Agriturismo===
Vooralsnog zou je kunnen denken dat dit gewoon 'boerderijvakantie' zou betekenen, maar zo simpel ligt het niet. Bij het doorspitten van alle agriturismowebsites, kom je als consument heel wat onduidelijkheden tegen.

De termen 'agriturismo', 'villa', 'ecoturismo' en 'turismo rurale' staan in de Italiaanse wetgeving niet erg goed of helemaal niet omschreven, met het gevolg dat je niet altijd weet waar je precies terechtkomt. Met agriturismo werd oorspronkelijk een werkende boerderij bedoeld die daarnaast als vakantieverblijf dienstdoet. In principe is het een bed and breakfast met de mogelijkheid mee te eten met de boerenfamilie. [http://www.dolcevia.com/nl/italie-reizen/94-vakantiehuizen/79-wat-is-agriturismo] - Lees hier meer over de term agriturismo.
* '''Agriturismo''' [http://www.dolcevia.com/nl/italie-reizen/] - Ongeveer 250 agriturismo-adressen ingedeeld per regio over het hele land.
* [http://www.palazzogiovanni.it '''Palazzo Giovanni''']
* Overzicht agriturismo in Italiä. [http://www.agriturismoinn.com]

===Albergo diffuso===
Deels een huis en deels een hotel, dat zijn 'alberghi diffusi' een nieuw soort verblijfsaccommodatie, in het bijzonder geschikt voor de vakantieganger die niet gewoon willen overnachten in een hotel. 
In principe hebben we het hier over hele kleine dorpjes die al lang zouden zijn vergeten en tot ruïnes zouden zijn vervallen, ware het niet dat ondernemers die de mogelijkheid zagen om complete dorpen op te kopen en de woningen en andere gebouwen stuk voor stuk te renoveren op deze manier het dorp een nieuwe functie konden geven als hotel.

Je komt in zo'n dorp uiteraard allerlei gebouwen tegen. De term &quot;diffuso&quot; wil zeggen dat je hier een structuur tegenkomt die horizontaal is en niet verticaal zoals een traditioneel hotel. '''[http://www.dolcevia.com/nl/italie-magazine/travel/906-spookstadjes-nieuw-leven-als-luxe-hotels- Meer informatie over deze verblijfsvorm. ]'''

*'''[http://sextantio.it Sextantio - Abruzzen]''' 
*'''[http://www.vecchiamottola.com Vecchia Mottola]''' 
*'''[http://www.borghidibasilicata.eu Borgi di Basilicata]'''  
*'''[http://www.borgodeicorsi.it Borgi dei Corsi]''' 
*'''[http://www.casaoliva.it Casa Oliva]''' 
*'''[http://www.muntaecara.it Muntaecara]'''

==Leren==

===Italiaans===

De Italiaanse taal kan men het best leren in Toscane, hier wordt weliswaar een dialect gesproken, doch dit komt nauw overeen met het Italiaans. ''Florence'', ''Siena'' maar vooral [[Lucca]] dienen zich aan als uitgangspunt om [[Italiaans]] in optima forma te leren kennen en spreken.
* [http://www.societadantealighieri.org/it/courses Instituto Dante Alighieri]

===Kunst &amp; Design===
[[Bestand:Patella (lampada).jpg|miniatuur|Patella (lampada)]]
'''Kunst''', ''kunst'' en nog eens ''kunst'', er is maar een plaats in heel Italië waar men kunst kan gaan studeren en dit is in [[Florence]], n.l. [http://www.accademia.firenze.it/en/ Accademia di Belle Arti di Firenze].

Voor '''design''' is Milaan het middelpunt:

[http://www.istitutomarangoni.com/en/about-us/design-school/ Istituto Marangoni]

===Gelato===
IJs maken, je kunt het leren o.a. in Perugia
[http://www.scuolaitalianagelateria.it/ Scuola italiana gelateria]

===Universiteit===

Voor buitenlanders is er in [[Perugia]] en [[Siena]] (Italiaanse taal) een universiteit, [https://www.unistrapg.it/ Universitá per stranieri di Perugia] en [http://www.unistrasi.it/ Siena].

==Werken==

==Veiligheid==

Als vrouw alleen reizen door Italië is volkomen veilig. Wel is het zo dat hoe zuidelijker je reist, hoe meer aandacht de vrouw van de gemiddelde Italiaan krijgt. Wanneer je dit vervelend vindt, probeer dan oogcontact te vermijden, of de versierders gewoon te negeren.

[[Liften]] langs de openbare autowegen is voor de Italianen geen normale zaak. Dit wordt dus sterk afgeraden. Alleen wanneer je 'amici' maakt, levert dit in de meeste gevallen geen problemen op en kun je gewoon veilig reizen.

In de grote steden als [[Rome]] en [[Napels (stad)|Napels]] moet je erg oppassen voor je kostbaarheden. Draag daarom niet meer op zak dan nodig is. Neem een goede tas mee met ritssluitingen aan de binnenkant en let op passerende scooters. In Napels worden oorbellen zelfs uit oren gestolen.

Wat de maffia betreft valt het allemaal erg mee. Alleen in [[Calabrië]] en op het eiland [[Sicilië]] zijn ze behoorlijk aanwezig.

===Praktische tips===
[[Bestand:L plug.jpg|miniatuur|L plug]]

In Italië wordt de normale Europese spanning van 230V/50Hz gebruikt. De gebruikelijke stekker is van het type L, met drie pinnen naast elkaar, waarvan er twee versies zijn. In de &quot;kleinere&quot; ervan past ook de Euro-platte stekker.

In nieuwere gebouwen zijn meestal gecombineerde contactdozen, die zowel varianten als Euro-flatplug bevatten. Schuko-pluggen passen niet in Type-L-aansluitingen.

Vooral in het noorden vind je enkele, maar niet overal, aansluitingen voor de Schuko-stekker. Schuko-adapters zijn in de meeste gebieden eenvoudig en goedkoop verkrijgbaar in de supermarkt; anders in de elektrische handel.

==Gezondheid==
[[Bestand:Careggi Hospital entry.jpg|miniatuur|Careggi ziekenhuis-Florence]]
==Respect==

==Contact==
* {{listing
| name=Carabinieri | alt= | url=http://www.carabinieri.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=112 | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Politie | alt= | url=https://www.poliziadistato.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=113 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Brandweer | alt= | url=http://www.vigilfuoco.it/aspx/home.aspx | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=115 | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Noodhulp | alt= | url= | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=118 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Wegenwacht  | alt=ACI | url=http://www.aci.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=803116 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Poste Italiane | alt= | url=https://www.poste.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=803160 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Ambassade Koninkrijk der Nederlanden | alt= | url=http://italie.nlambassade.org/ | email=rom-ca@minbuza.nl
| address=Via Michele Mercati 6, 00197 Rome | lat= | long= | directions=Villa Borghese/Metro: Flaminio
| phone=+39 06 32286001 | tollfree= | fax= 
| hours=Openingstijden consulaire afdeling Maandag, dinsdag, woensdag en vrijdag van 09.00-12.00 uur. Donderdag van 10.00-12.00 uur en 's middags van 14.00-16.00 uur | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Belgische Ambassade | alt= | url=http://italy.diplomatie.belgium.be/nl | email=Rome@diplobel.fed.be 
| address=Via Giuseppe de Notaris 6, 00197 Rome  |lat=  |long=  | directions=Don Minzoni, Bus Lijn 982 
| phone=+39 06 3609511  | fax=  
| hours=Openingstijden van Maandag tot Vrijdag 08:30-12:30 en 14:00-15:00 uur | price= 
| content=
}}
* [http://www.italia.it/en/home.html Italiaans Verkeersbureau (meerdere talen)]
* [http://www.enit.it/en/ Italiaans bureau voor toerisme (meerdere talen)]

===Telefoon===
Als je van buiten Italië naar vaste nummers in Italië wilt bellen, moet je na het landnummer ook de &quot;0&quot; van het netnummer kiezen.
Vanuit Nederland naar Italië is het landnummer '''039''' en vanuit Italië naar Nederland kies '''031'''.

===Internet===
Als je van een internetcafé gebruik wilt maken, moet je je eerst legitimeren, dus ''legitimatiebewijs meebrengen!''


{{Brui}}

{{Navigatie Landen van Europa}}
{{Navigatie Regio's van Italië}}
{{Navigatie Provincies van Italië}}
{{IsIn|Italiaans Schiereiland}}</text>
      <sha1>0kkixwjq9sqb7ym9vdmn0dzwzzlx2hb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>160997</id>
      <parentid>160996</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T08:01:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hein56didden</username>
        <id>4275</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Monumenten */</comment>
      <origin>160997</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="79510" sha1="9veztio90bf4t4rd527654m3no6jxjw" xml:space="preserve">{{pagebanner}}
{{reisadvies
| ernst=&quot;0&quot;
| info=
| nl-advies=italie
| be-advies=italie
| vs-advies=Italy
}}
{{quickbar
| image=[[Bestand:Tavares.Forum.Romanum.redux.jpg|noframe|250px]]
| flag=[[Bestand:Flag of Italy.svg|90px|Vlag van Italië]]
| location=[[Bestand:LocationItaly.png]]
| capital=[[Rome]]
| government=Republiek
| currency=euro &amp;euro; (EUR)
| area=301.230 km²
| population=60.507.590 (2017)
| language=Italiaans (officieel)
| religion=Voornamelijk Rooms-Katholiek (officiëel) met volwassen protestante, joodse en een groeiende moslimgemeenschap
| callingcode=+39
| tld=.it
| timezone=UTC +1
| electricity=230V/50Hz (Europese of Italiaanse stekker)
}}

'''Italië''' is een Europees land, in de vorm van een laars, in het centrum van de Middellandse Zee.

==Info==
Italië grenst over land aan [[Slovenië]], [[Oostenrijk]], [[Zwitserland]] en [[Frankrijk]] en aan zee, de Middellandse Zee, de Tyrreense Zee en de Adriatische Zee. Italië is bekend om zijn keuken, mode, sportwagens, mooie kusten, het voormalige Romeinse Rijk en zeer waardevolle kunststeden.

Twee onafhankelijke ministaten worden door Italië omsloten: [[San Marino]] en [[Vaticaanstad]]. Deze zijn geen deel van de Europese Unie.

===Geschiedenis===
&lt;!-- Alsjeblieft, niet meer dan twee alinea's --&gt;
Italië staat vooral bekend om zijn Romeinse geschiedenis. Op zijn hoogtepunt had het Romeinse Rijk een oppervlakte van zo'n zes miljoen vierkante kilometer en woonden er zo'n 120 miljoen mensen.

Italië werd pas in 1861 een nationale staat. Het tijdperk van de democratie kwam ten einde na de oprichting van het fascisme onder Benito Mussolini in 1920. Na de Tweede Wereldoorlog in 1946 ontstond een republikeinse regeringsvorm die de monarchie had vervangen. Italië was een van de oprichters van de NAVO en de Europese Gemeenschap. Het was een van de pioniers van de Europese eenwording en nam deel aan de monetaire unie in 1999.

===Cultuur===
In Italië zijn er door de eeuwen heen talloze bevolkingsgroepen en culturen die hebben bijgedragen aan het verrijken van het uitzonderlijke artistieke erfgoed van de ''Belpaese''.

* '''Prehistorie''' - De geschiedenis van Italië is een van de rijkste en oudste ter wereld: de bevindingen in Puglia bevestigen de aanwezigheid van mensen al 1,5 miljoen jaar geleden. Vanaf de IVe eeuw voor Christus was het Ötzi, de ''mummie van de Similaun'' aan de voet van de gelijknamige gletsjer in Zuid-Tirol en vandaag bewaard met duizend voorzorgsmaatregelen in Bolzano. Het Neolithicum dateert de meeste rotstekeningen van ''Val Camonica'' die de UNESCO in 1979 heeft uitgeroepen tot het eerste erfgoed van de Italiaanse mensheid. Ten slotte zijn de Sardische ''nuraghi'' recenter: een type conische afgeknotte stenen constructie, uniek in zijn soort en representatief voor de Nuraghische beschaving.

* '''Etruskische tijd''' - De Etrusken waren een volk van het oude Italië, gevestigd in een gebied genaamd Etruria, dat ongeveer overeenkomt met [[Toscane]], met [[Umbrië]] tot aan de rivier de Tiber en Noord-[[Lazio]]. De Etruskische beschaving had een diepgaande invloed op de Romeinse beschaving en vermengde zich daarmee aan het einde van de eerste eeuw voor Christus. Van deze populatie zijn er meestal necropolissen zoals die van ''Populonia'' en ''Cerveteri'', waar sculpturen van opmerkelijke waarde zijn gevonden, zoals de Sarcofaag van de echtgenoten, bewaard in het ''Louvre'' in [[Parijs]] en muurschilderingen waarvan sommige zeer goed bewaard zijn gebleven als het graf van de luipaarden in ''Tarquinia''. Als je een beperkte tijd hebt, kun je nog steeds overwegen om het Etruskische museum van de ''Villa Giulia'' in [[Rome]] te bezoeken.

* '''Romeinse oudheden''' - Van Aosta tot ''Pompeï'' en ''Herculaneum'', van ''Aquileia'' tot Lecce, Italië staat vol met getuigenissen van dit glorieuze verleden. Naast natuurlijk het ''Colosseum'', het ''Forum Romanum'' en andere bezienswaardigheden van [[Rome]] en die van de hierboven genoemde steden, zeker verdiend te noemen de ''Arena'' van [[Verona (stad)|Verona]], de villa's van het ''Santa Giulia Museum'' in Brescia en het ''Romeinse theater'' van [[Taormina]].

* '''Griekse Tijd''' - Vanaf de 8e eeuw voor Christus koloniseerden de Grieken een deel van Zuid-Italië en [[Sicilië]]. Tegenwoordig zijn er veel tempels en theaters van deze overheersing zoals die van de ''Vallei van de Tempels'' in [[Agrigento]], [[Segesta]] en [[Archeologisch park Selinunte]] op Sicilië en het ''archeologische park van Paestum'' in Campania.

* '''Christelijk Italië''' -  Verspreid over het schiereiland zijn er tal van christelijke architecturen uit verschillende periodes en architectonische stijlen uit de Romaanse stijl (700-1200) van de ''Basiliek van Sint Ambrosius'' van [[Milaan]], bij de gotische ''basiliek van de heilige Franciscus van Assisië'' en de ''kathedraal van Orvieto'' naar de Renaissance (1400-1600) met de ''koepel van Brunelleschi'' in [[Florence]] en de Barok (1600-1830) met de ''basiliek van Santa Croce'' in Lecce. Elke plaats heeft echter zijn eigen kerk en een klokkentoren en, vooral de meer historische, zijn rijk aan fresco's en kunstwerken. Enkele voorbeelden zijn de ''Cappella Contarelli'' met de ''schilderijen van Caravaggio'' in [[Rome]] en de ''kerk van Santa Maria bij San Satiro'' in [[Milaan]] met het illusoire perspectief van de absis ontworpen door Bramante. In de landelijke gebieden zijn er ook kloosters met fresco's zoals de ''abdij van Monte Cassino''.

* '''Byzantijnse steden''' - Het Byzantijnse Rijk, ook wel bekend als de Oost-Romeinse Rijk, controleerde het Noord-Italië tot de nederlaag, vond plaats in de handen van de Lombarden in klassiek voorbeeld van de Byzantijnse kunst is, uit het jaar 751. [[Venetië]] met de ''Basiliek van San Marco'', maar even belangrijk zijn de gouden mozaïeken van de kerken van [[Ravenna (stad)|Ravenna]].

* '''Renaissance''' - ''Rafaello, Michelangelo, Leonardo da Vinci, Botticelli, Brunelleschi'' ...: er zijn veel Italiaanse kunstenaars die tijdens de renaissance-periode steden en dorpen, kerken en musea verfraaiden. De 'wieg' van deze artistiek-culturele beweging is Toscane. De reis kan beginnen vanaf ''Piazzale Michelangelo'' in [[Florence]] op het panoramische uitzicht over de stad te blijven lopen door het centrum van de stad te bewonderen, die over de ''Ponte Vecchio'', een bezoek aan de ''Galleria degli Uffizi'', de ''Piazza della Signoria'' en de eerder genoemde kathedraal van ''Santa Maria del Fiore''. ''Urbino'' is ook een symbool van de Renaissance. Wanneer het Hof van Federico da Montefeltro tal van kunstenaars, zoals verwelkomd werden, ''Piero della Francesca'', wiens bekendste werk ''Pala Montefeltro'' een dubbelportret van de hertogen van Urbino, maar ze zijn respectievelijk in Brera (Milaan) en de ''Uffizi''. In de stad van de markiezen blijft het statige Palazzo Ducale vandaag in de Nationale Gallerij van de Marken die huizen, onder andere, het beroemde schilderij &quot;Ideale Stad&quot; van onbekende oorsprong. Het is zeker onmogelijk om alle Renaissance-attracties te noemen, maar de fresco's van Andrea Mantegna en Giulio Romano in ''Mantova'' verdienen vermelding, en het Palazzo dei Diamanti in ''Ferrara'' en de Palladiaanse villa's van ''Veneto''.

&lt;gallery&gt;
Nuraghe Su Nuraxi - Barumini - Sardinia - Italy - 07.jpg|Nuraghe-Sardinië (Prehistorie)
Tarquinia Tomb of the Leopards.jpg|Tarquinia-Lazio (Etruskische tijd)
Aquileia basilica.jpg|Basiliek van Aquileia-Friuli (Romeinse tijd)
Tempel van Hera-Selinunte.JPG|Tempel van Hera-Selinunte (Griekse tijd) 
Santa croce lecce.jpg|Santa Croce-Lecce (Christelijke tijd)
Venice - St. Marc's Basilica 02.jpg|Basilica di San Marco-Venetië (Byzantijnse tijd)
File- Facade of the cathedral is Florence.jpg|Kathedraal Santa Maria del Fiore in Florence (Renaissance)
&lt;/gallery&gt;

===Feestdagen===
* 1 januari - ''Capodanno'' (Nieuwjaarsdag);
* 6 januari - ''Epifania'' (Driekoningen);
* maart/april - ''Pasqua'' (Pasen);
* 25 april - ''Festa della Liberazione'' (Verjaardag der bevrijding);
* 1 mei - ''Festa del Lavoro'' (Dag der arbeid);
* 2 juni - ''Festa dell'Repubblica'' (Feest der Republiek);
* 15 augustus - ''Ferragosta'' (Feest ter H.Maria ten Hemelopneming);
* 1 november - ''Ognissanti'' (Allerheiligen);
* 8 december - ''Immacolata Concezione'' (Feest van de Onbevlekte Ontvangenis);
* 25 december - ''Natale'' (Kerstmis);
* 26 december - ''Santo Stefano'' (Sint Stefanus).
31 december - ''San Silvestro'' (Oudejaarsavond) en de maandag na Pasen wordt ook gevierd - ''Pasquetta''.

Verder wordt er in iedere plaats de plaatselijke patroonheilige gevierd.

===Klimaat===
{{Klimaat| units = Metric
| janhigh = 11
| febhigh = 12,5
| marhigh = 15,6
| aprhigh = 19,2
| mayhigh = 23,3
| junhigh = 28,3
| julhigh = 31,2
| aughigh = 30,6
| sephigh = 27,1
| octhigh = 21,4
| novhigh = 16,2
| dechigh = 12,1
| janlow = 3,9
| feblow = 4,5
| marlow = 6,9
| aprlow = 9,9
| maylow = 13,4
| junlow = 17,2
| jullow = 19,9 
| auglow = 19,7
| seplow = 17,3
| octlow = 13
| novlow = 8,7
| declow = 5,3
| description=
}}
Het grootste deel van Italië heeft een ''mediterraan klimaat'' met warme zomers en zachte winters. In het noorden is het kouder dan in het zuiden. Het klimaat is daar enigszins vergelijkbaar met dat in België en Nederland, maar met koudere winters en warmere zomers. In de Alpen en de Apennijnen heerst een pool- of hooggebergteklimaat en valt er vaak sneeuw. Op Sicilië is het nog warmer en valt er minder neerslag.

Veel winden in Italië hebben een naam, zoals de tramontana, wat over de bergen betekent. Deze straffe, koude noordenwind is vooral voelbaar in de winter. Het is een droge wind, doordat al veel neerslag in het noorden is gevallen. De uit Griekenland afkomstige 'Greco'-wind lijkt erg op de tramontana, maar brengt meer wolken en dus meer neerslag mee.

===Economie===
De belangrijkste landbouwproducten zijn vruchten, suikerbieten, graan, tomaten, aardappels, sojabonen, olijven en olijfolie. Ook vee (vooral rundvee, varkens, schapen en geiten) is heel belangrijk. Bovendien wordt er veel wijn geproduceerd. Er is een kleine visindustrie, waarbij de Adriatische Zee een belangrijke rol vervult. Men vangt onder andere ansjovis, sardienen, tonijn, inktvis en schaaldieren.

De industrie is geconcentreerd in het noorden, in het bijzonder in de &quot;gouden driehoek&quot; van Milaan-Turijn-Genua. De economie van Italië heeft zich geleidelijk omgevormd, van voedsel en textiel naar techniek, staal en chemische producten. Belangrijkste producten zijn ijzer, staal en andere metaalproducten, geraffineerde aardolie, chemische producten, elektrische en niet-elektrische machines, motorvoertuigen, textiel en kleding, afgedrukte materialen en kunststoffen. Hoewel veel van de belangrijkste industrieën van Italië genationaliseerd zijn, is er de laatste jaren weer veel privatisering geweest. De rol van de Italiaanse overheid is echter nog altijd kenmerkend voor de economie.
 
Italië heeft een grote buitenlandse handel. De belangrijkste exportproducten zijn: textiel, kleding, metalen, machines, motorvoertuigen en chemische producten. De belangrijkste invoerproducten zijn machines, vervoerapparatuur, chemische producten, voedsel, voedingsmiddelen en mineralen (vooral aardolie).

Het toerisme is eveneens een belangrijke bron van inkomsten. De belangrijkste handelspartners zijn Duitsland, Frankrijk, de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk. De Italiaanse infrastructuur, vooral die in het zuiden, is in de naoorlogse jaren verbeterd.

==Regio's==
{{Regionlist|

regionmap=Italy regions.png |
regionmapsize=300px |
regionmaptext=Regio's van Italië |

region1name=[[Noordwest-Italië]] |
region1color=#71b37b |
region1items=[[Piëmont]], [[Ligurië]], [[Lombardije]] &amp; [[Valle d'Aosta]]|
region1description=Hier zijn de Italiaanse Rivièra en Cinque Terre, en wereldklassesteden als [[Turijn (stad)|Turijn]], [[Milaan]] en [[Genua (stad)|Genua]], die de bezoekers van de regio delen met prachtige landschappen, zoals het Comomeer en het Lago Maggiore (het grootste meer). |

region2name=[[Noordoost-Italië]] |
region2color=#8a84a3  |
region2items=[[Emilia-Romagna]], [[Friuli-Venezia Giulia]], [[Trentino-Zuid-Tirol]] &amp; [[Venetië]] |
region2description=Van de beroemde grachten van [[Venetië]] tot indrukwekkende bergen zoals de Dolomieten en de Italiaanse Alpen en de eersteklas skigebieden zoals [[Cortina d'Ampezzo]] en andere. |

region3name=[[Midden-Italië]] |
region3color=#d5dc76  |
region3items=[[Lazio]], [[Abruzzen]], [[Le Marche|Marken]], [[Toscane]] &amp; [[Umbrië]] |
region3description=Ademt geschiedenis en kunst. [[Rome]] telt de resterende wonderen van het Romeinse Rijk en een aantal van 's werelds meest bekende monumenten. [[Florence]], bakermat van de Renaissance, is de topattractie van Toscane, terwijl nabijgelegen steden als [[Siena]], [[Pisa]] en [[Lucca]] veel te bieden hebben aan wie op zoek is naar het land van de rijke historie en het cultureel erfgoed. |

region4name=[[Zuid-Italië]]  |
region4color=#d09440  |
region4items=[[Apulië]], [[Basilicata]], [[Calabrië]], [[Campanië]] &amp; [[Molise (regio)|
Molise]] |
region4description=Bruisend [[Napels (stad)|Napels]], de spectaculaire ruïnes van Pompeï en Herculaneum, de romantische Amalfi-kust, het relaxte Puglia en de prachtige stranden van Calabrië, maar ook het opkomende agro-toerisme, maken Italiës minder bezochte regio een geweldige plek om te verkennen. |

region5name=[[Sicilië]]  |
region5color=#d56d76  |
region5items= |
region5description=Het grootste eiland van de Middellandse Zee, met de vulkaan de Etna, beroemd om zijn archeologie (Valle dei Templi), zijn mooie stranden, kristalheldere water en enkele van de beste gerechten die de Italiaanse keuken te bieden heeft.  |

region6name=[[Sardinië]]  |
region6color=#b383b3  |
region6items= |
region6description=Groot en afgelegen eiland met schitterende baaien ongeveer 250 kilometer ten westen van de Italiaanse kust voor de wel of niet Italianen een waar vakantieparadijs.||
}}

==Steden==
&lt;!-- Alsjeblieft, nooit meer dan 9 steden per land --&gt;

* {{listing
| type=city
| name=[[Rome]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=41.89026 | long=12.49237 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Hoofdstad van Italië, vol restanten uit de Romeinse oudheid (Museo dell'Civilta Romana) het Museo Etrusca en met schatten van de katholieke kerk, het Musei di Vaticani en het &quot;Colosseum&quot;.
}} 
* {{listing
| type=city
| name=[[Bologna (stad)|Bologna]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=44.49432 | long=11.34678 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price= 
| content=Universiteitsstad met geschiedenis, cultuur, technologie en cuisine en zijn torens.
}} 
* {{listing
| type=city
| name=[[Florence]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.76802 | long=11.25315 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Bakermat van de Renaissance en nog steeds een en al museum, waaronder de ''Galleria degli Uffizi'' , ''Galleria dell' Accademia'' en de &quot;Ponte Vecchio&quot;.
}} 
* {{listing
| type=city
| name=[[Genua (stad)|Genua]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=44.4069 | long=8.9344 | directions=
| phone= | tollfre= | fax=
| hours= | price=
| content=Een belangrijke marittieme republiek in de middeleeuwen zijn paleizen en met het Aquario (Aquarium), het grootste van Europa.
}}
* {{listing
| type=city
| name=[[Milaan]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=45.46405 | long=9.19217 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price= 
| content=Moderne grote stad met pompeus 19e eeuws aandoend centrum, een van de mooiste kathedralen (&quot;Duomo&quot;) van Europa en uiteraard ''de'' modestraten van Italië, het Museo di Scienza en de Pinacoteca di Brera.
}}
* {{listing
| type=city
| name=[[Palermo (stad)|Palermo]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=38.11677 | long=13.34106 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=  
| content=Hoofdstad van [[Sicilië]] en qua inwonertal de 5e grootste stad van Italië, met bekende gebouwen en kerken uit de Noormandische- en Arabische tijd.
}}
* {{listing
| type=city
| name=[[Turijn (stad)|Turijn]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=45.06898 | long=7.69324 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=De meest barokke stad van Italië met zijn vele koninklijke paleizen en een grote verscheidenheid aan musea waaronder het Museo di Egizio, het Museo del Cinema en het Museo dell'Auto en de Mole Antonelliana.
}}  
* {{listing
| type=city
| name=[[Venetië]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=45.43427 | long=12.33852 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Romantische stad met zijn lagune's, het &quot;Canal Grande&quot; en zijn duizenden grachten. 
}} 
* {{listing
| type=city
| name=[[Verona (stad)|Verona]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=45.43877 | long=10.99354 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=De stad van Romeo en Julia, de &quot;Arena&quot; , romantisch.
}}

&lt;gallery&gt;
Bestand:Colosseum in Rome, Italy - April 2007.jpg|Colosseum in Rome
Bestand:2tours bologne 082005.jpg|De torens van Bologna
Bestand:Arno River and Ponte Vecchio, Florence.jpg|De Ponte Vecchio in Florence
Bestand:Genua - Piazza De Ferrari.jpg|Paleizen in Genua
Bestand:20110724 Milan Cathedral 5260.jpg|il Duomo, de kathedraal van Milaan
Bestand:Palermo-Zisa-bjs2007-02.jpg|Castello della Zisa uit de Arabische tijd in Palermo
Bestand:Dramatic Mole.jpg|Mole Antonelliana in Turijn
Bestand:Canal Grande Chiesa della Salute e Dogana dal ponte dell Accademia.jpg|Canal Grande in Venetië
Bestand:Verona arena 2009.JPG| Arena van Verona
&lt;/gallery&gt;

==Andere bestemmingen==
&lt;!-- Alsjeblieft, nooit meer dan 9 andere bestemmingen per land --&gt;

* {{listing
| name=Capri | alt= | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Capri_(eiland) | email=
| address= | lat=40.56094 | long=14.20574 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Eiland ten zuiden van [[Napels (stad)|Napels]], bekend om zijn blauwe grot (''Grotta Azzurra'')
}}
* {{listing
| name=Comomeer | alt=Lago di Como | url=https://it.wikivoyage.org/wiki/Lago_di_Como | email=
| address= | lat=45.8141 | long=9.0841 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Meer, iets ten noorden van Milaan met de plaatsen ''Como'' en ''Bellagio''
}}
* {{listing
| name=Dolomieten | alt= | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Dolomieten | email=
| address= | lat=46.53805 | long=12.13788 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Ski-paradijs bij uitstek, ''Cortina d'Ampezzo'', ''Val Gardena'' en ''Madonna di Campiglio''
}}
* {{listing
| name=[[Regionaal_park_De_Etna|Etna]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=37.75103 | long=14.99403 | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=De grootste en meest actieve vulkaan van [[Europa]] ligt op Sicilië
}}
* {{listing
| name=Gardameer | alt=Lago di Garda | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Gardameer | email=
| address= | lat=45.4928 | long=10.6091 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Meer nabij [[Verona (stad)|Verona]], het schiereiland ''Sirmione'', zeer toeristisch gebied
}}
* {{listing
| name=Ischia | alt= | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Ischia_(eiland) | email=
| address= | lat=40.74265 | long=13.94004 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Eiland ten westen van Napels
}}
* {{listing
| name=Lago Maggiore | alt=letterlijk: het grootste meer | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Lago_Maggiore | email=
| address= | lat=45.89540 | long=8.52696 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Bekend van de ''Isola Bella'', ''Locarno'', ''Verbania'' en ''Stresa''
}}
* {{listing
| name=Pompeï | alt= | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Pompe%C3%AF | email=
| address= | lat=40.7520 | long=14.4917 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Bezoek de opgravingen, Herculaneum (Ercolano) en vergeet niet de &quot;Vesuvius&quot; te beklimmen
}}
* {{listing
| name=[[Toscane]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.31847 | long=11.33169 | directions=
| phone= | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Met zijn lieflijke heuvels, wijngaarden en charmante dorpjes en stadjes als [[Lucca]], [[Pisa]], ''San Gimignano'', [[Volterra]], [[Arezzo]] en [[Siena]]
}}

&lt;gallery&gt;
Bestand:Campania Capri from Monte Solaro.jpg|Capri
Bestand:LagoSanPrimo.jpg|Comomeer
Bestand:Marmolata.JPG|Dolomieten
Bestand:Rifugio Torre Filosofo e crateri centrale-Etna.JPG|Monte Etna
Bestand:Gardasee-1.jpg|Gardameer
Bestand:Spiaggia dei Maronti - Ischia.jpg|Ischia
Bestand:IsoleBorromee1.jpg|Lago Maggiore
Bestand:Pompei Forum.jpg|Pompeï, het Forum
Bestand:Radda in Chianti (SI) Italia - 6 Aprile 2015 - panoramio (2).jpg|Toscaans landschap
&lt;/gallery&gt;

==Arriveren==

===Paspoort en visum===
{{Schengen}}

===Per vliegtuig===
[[Bestand:ITA Airways (Rome) in 2022.05.jpg|miniatuur|Logo ITA Airways op een vliegtuig op het vliegveld van Rome]]
[[Bestand:Terminal Linate.jpg|miniatuur|Aeroporto Linate, dichtbij Milaan]]

{{Airport web}}

Lijst met vliegvelden in Nederland en België vanwaar je naar Italië kunt vliegen:

* [https://www.schiphol.nl/nl/ Amsterdam Schiphol Airport] ('''AMS''')
* [https://www.brusselsairport.be/nl Brussel Luchthaven Zaventum] ('''BRU''')
* [https://www.brussels-charleroi-airport.com/brussels-south-charleroi-airport/index.html Charleroi Airport] ('''CRL''')
* [https://www.eindhovenairport.nl/nl Eindhoven Airport Welschap] ('''EIN''')
* [https://www.maa.nl/ Maastricht Aachen Airport] ('''MST''')
* [https://www.rotterdamthehagueairport.nl/ Rotterdam/The Hague Airport] ('''RTM''')

Lijst van luchthavens die vanuit België en/of Nederland worden aangevlogen:

* '''Alghero''' - [http://www.aeroportodialghero.it/index_en.asp Alghero] ('''AHO''').
* [[Bergamo (stad)|Bergamo]] - [http://www.milanbergamoairport.it/it/ Orio al Serio] ('''BGY''');
* [[Bologna (stad)|Bologna]] - [http://www.bologna-airport.it/it/viaggiare.aspx?idC=61676&amp;LN=it-IT Guglielmo Marconi] ('''BLQ''');
* '''Cagliari''' - [http://www.cagliariairport.it/en/Cagliari-Elmas, Mario Mameli] ('''CAG''');
* [[Catania (stad)|Catania]] - [http://www.aeroporto.catania.it/ Fontanarossa], Vincenzo Bellini ('''CTA''');
* '''Comiso''' - [http://www.aeroportodicomiso.eu/it/Comiso-Aeroporto degli Iblei] ('''CIY''');
* [[Florence]] - [http://www.aeroporto.firenze.it/it/ Peretola], Amerigo Vespucci ('''FLR''');
* '''Lamezia Terme''' - [https://www.sacal.it/ Lamezia Terme/S.Eufemia] ('''SUF''');
* [[Milaan]] - [http://www.milanolinate-airport.com Linate] ('''LIN''') en [http://www.milanomalpensa-airport.com Malpensa] ('''MPA''');
* [[Napels (stad)|Napels]] - [http://www.aeroportodinapoli.it/ Capodichino] ('''NPA''');
* '''Olbia''' - [https://www.geasar.it/ Olbia-Costa Smeralda] ('''OLB''');
* [[Palermo (stad)|Palermo]] - [http://www.gesap.it/ Punta Raisi], Falcone e Borsellino ('''PMO''') ;
* [[Perugia]] - [http://www.airport.umbria.it/ita/ Perugia-S.Francesco d'Assisi] ('''PEG''');
* [[Pescara (stad)|Pescara]] - Aeroporto d'Abruzzo (PSR)
* [[Pisa]] - [http://www.pisa-airport.com/it/ Galileo Galilei] ('''PSA''');
* [[Rome]] - [http://www.adr.it/ciampino Ciampino] ('''CIA''') en [http://www.adr.it/fiumicino Fiumicino], Leonardo da Vinci ('''FCO''');
* [[Trapani]] - [http://www.airgest.it/Trapani-Birgi, Vincenzo Florio] ('''TPS''');
* '''Treviso''' - [http://www.trevisoairport.it/ Treviso-Sant'Angelo] ('''TSF''');
* [[Turijn (stad)|Turijn]] - Caselle, [http://www.aeroportoditorino.it/it Sandro Pertini] ('''TRN''');
* [[Venetië]] - [http://www.veniceairport.it/ Marco Polo] ('''VCE''');
* [[Verona (stad)|Verona]] - [https://www.aeroportoverona.it Villafranca-Valerio Catullo] ('''VRN''');

{{letop|Sommige vluchten vanuit [[België]] en [[Nederland]] naar je eindbestemming in Italië zijn seizoensgebonden, zie voor meer informatie naar de ''web-site'' of naar het desbetreffende artikel.}}

Luchtvaartmaatschappijen die vanuit België en/of Nederland op Italië vliegen:

* [https://www.brusselsairlines.com/ Brussels Airlines]
* [http://www.corendom.nl Corendom] (seizoensgebonden)
* [https://www.easyjet.com/nl Easyjet]
* [https://www.ita-airways.com/nl_nl/ ITA Airways]
* [http://www.klm.com KLM]
* [http://www.ryanair.com Ryanair]
* [http://www.transavia.com Transavia]

===Per trein===
[[Bestand:Roma Termini (24602087760).jpg|miniatuur|Stazione di Roma Termini]]
[[Bestand:Convalidazione Treno FS.jpg|miniatuur|Convalidazione Treno FS]]
{{letop|Alvorens met de treinreis te beginnen dien je je ticket af te stempelen , zgn. '''convalidare''', je vindt deze automaten in de stationshal en/of de perrons.}}
{{Trein}}

===Per auto===
[[Bestand:Brenner-Autobahn mit der Europabrücke bei Patsch.jpg|miniatuur|Brennerpas met de ''Europabrücke'']]

====Vanuit [[België]] en [[Nederland]]====
De Alpen zijn al eeuwenlang voor reizende mensen de grootste natuurlijke hindernis tussen Italië enerzijds en Frankrijk/Zwitserland en Oostenrijk anderzijds. Dankzij de tunnels en bergpassen is het nu niet moeilijk om Italië te bereiken. Toen men vroeger nog geen tunnels en asfaltwegen ter beschikking had was het aantal mogelijkheden zeer beperkt. Men had enkel de bergpassen en de kusten. De Brennerpas (1375&amp;nbsp;m) tussen [[Oostenrijk]] en Italië, is wegens zijn grote economische waarde eeuwenlang een twistappel van Italië en [[Oostenrijk]] geweest. De pas wordt nu gezamenlijk door deze twee landen beheerd. Je rijdt dus over een stukje geschiedenis! Jezelf voorbereiden op hoe je gaat rijden wordt aanbevolen: als je met een caravan rijdt, is het niet ideaal om een steile bergpas over te steken. Je moet je afvragen waar je wilt zijn in Italië: de Aosta-vallei? Toscane? [[Venetië]]?

*Via [[Oostenrijk]]
** '''Route langs Villach en Karinthië''': enkel interessant als je aan de grens met [[Slovenië]] moet zijn.
** '''Brennerpas''': je rijdt langs een van de hoogste bruggen ter wereld, die [https://www.openstreetmap.org/way/366858278#map=15/47.2021/11.4063 '''Europabrücke'''], 170&amp;nbsp;m hoog. De [https://nl.wikipedia.org/wiki/Brennerpas Brennerpas] is ideaal om het Gardameer te bereiken.
*Via [[Zwitserland]]
** '''[https://www.openstreetmap.org/?mlat=46.5934&amp;mlon=8.5649#map=13/46.5934/8.5649 San Gottardo-tunnel]''' (Duits: Sankt-Gotthard-Tunnel): de [https://www.openstreetmap.org/directions?engine=graphhopper_car&amp;route=46.6340%2C8.5948%3B46.5290%2C8.6086#map=12/46.5921/8.6239 Gotthardtunnel] is 17&amp;nbsp;km lang, van '''Gösschenen''' naar '''Airolo'''. Voor vele mensen is het een enge ervaring om zo lang onder de grond te rijden en het idee dat je te voet meer dan een uur nodig hebt om een tunneluiteinde te bereiken doet vele mensen kiezen voor een andere oplossing. Maar objectief gezien doe je er met de auto maar een kwartiertje over om er door te rijden. De maximumsnelheid is 80&amp;nbsp;km/uur. Sinds het zware ongeval in 2001 zijn er veel veiligheidsmaatregelen genomen in de tunnel. Deze route is ideaal om bijvoorbeeld [[Bologna (stad)|Bologna]] te bereiken.
** '''[http://www.visit-moesano.ch/inverno.html?S=2 San Bernardino-tunnel]''' - ''A 13'', deze tunnel loopt vanaf '''Hinterrhein''' naar [https://www.openstreetmap.org/way/6016541#map=13/46.4940/9.1805 '''San Bernardino'''] en is 6,6&amp;nbsp;km lang en is enkelbaans en is na de Gotthardtunnel de belangrijkste Alpenovergang van [[Zwitserland]].
** '''[https://www.simplon.ch/de/home/home Simplon-pas]''' - de [https://www.openstreetmap.org/way/170488516#map=12/46.2665/8.1041 Simplontunnel] loopt tussen '''Brig''' en het Italiaanse '''Iselle di Trasquera''', deze is 19,8&amp;nbsp;km lang;
** '''[http://www.letunnel.com/homepage.asp?l=1 Grote Sint Bernardtunnel]''' - de [https://www.openstreetmap.org/directions?engine=osrm_car&amp;route=45.9489%2C7.2088%3B45.8237%2C7.1822#map=12/45.8867/7.1772 Grote Sint Bernardtunnel] loopt tussen Valle dell'Aosta, '''Saint-Rhémy-en-Bosses''' en het Zwitserse kanton Wallis, '''Bourg Saint Pierre''', ''E 27'', de tunnel is 5,8&amp;nbsp;km lang en heeft 2 rijstroken;
** '''[http://www.tunnelmb.net/ Mont-Blanctunnel]''' - de [https://www.openstreetmap.org/directions?engine=graphhopper_car&amp;route=45.9247%2C6.8728%3B45.7874%2C6.9731#map=12/45.8558/6.9135 Montblanctunnel] loopt tussen '''Chamonix''' en het Italiaanse '''Courmayeur''', ''E 25'' en is 11,6&amp;nbsp;km lang, men heft hier tol (€ 43,50 (richting Italië), € 44,20 (richting Frankrijk), (voor personenauto's));
*Via [[Frankrijk]]
** '''[http://www.sftrf.fr/fr/index.aspx Fréjus-tunnel]''' - de [https://www.openstreetmap.org/directions?engine=graphhopper_car&amp;route=45.2015%2C6.6728%3B45.0783%2C6.7032#map=12/45.1382/6.6848 Fréjustunnel] loopt tussen het Franse '''Modane''' en het Italiaanse '''Bardonecchia''', ''A 43'', de tunnel is 12,9&amp;nbsp;km lang en men heft er tol;

===Per bus===
Met [https://nl.eurolines.eu/ Eurolines] en [https://www.flixbus.nl/ Flixbus] kun je vanuit diverse plaatsen voordelig van België en Nederland naar Italië reizen.

===Per boot===

Er vertrekken verschillende veerboten vanuit [[Griekenland]], [[Albanië]], [[Montenegro]] en [[Kroatië]]. De meesten komen aan in [[Venetië]], [[Ancona (stad)|Ancona]], [[Bari (stad)|Bari]] en [[Brindisi]].

Sommige veerdiensten verbinden regelmatig het eiland [[Corsica]] met [[Genua (stad)|Genua]], [[Livorno]], Civitavecchia, [[Napels (stad)|Napels]] en het noorden van [[Sardinië]] (Alghero en Porto Torres). [[Barcelona (stad)|Barcelona]] is verbonden met Civitavecchia en met Genua.

Ook zijn er veerdiensten die [[Sicilië]] en [[Napels (stad)|Napels]] met sommige Noord-Afrikaanse ([[Tunis]]) havens verbinden.
Er is ook een draagvleugelboot-service van Pozzallo aan de zuidoostkust van Sicilië naar [[Malta]]. 

Er is het hele jaar door een dienst tussen [[Triëst (stad)|Triëst]] en [[Albanië]] en zomerdiensten tussen Triëst en Piran ([[Slovenië]]) en Porec en Rovinj in het Kroatische Istrië. De verbinding tussen Triëst en Rovinj duurt minder dan 2 uur, wat sneller is dan de busdienst.

==Rondreizen==
{{mapframe|41.206|12.577|width=350|height=400|zoom=5}}

===Per vliegtuig===
[[Bestand:Fiumicino bird view.jpg|miniatuur|Rome: Aeroporto di Leonardo da Vinci (Fiumicino) FCO]]
Lijst van de belangrijkste [https://it.wikivoyage.org/wiki/Tematica:Aeroporti_italiani vliegvelden] in Italië:

* [[Rome]] - [http://www.adr.it/ciampino Ciampino] ('''CIA''') en [http://www.adr.it/fiumicino Fiumicino], Leonardo da Vinci ('''FCO''') HUB;
* [[Milaan]] - [http://www.milanolinate-airport.com Linate] ('''LIN''') en [http://www.milanomalpensa-airport.com Malpensa] ('''MPA''') HUB;
* '''Bergamo''' - [http://www.milanbergamoairport.it/it/ Orio al Serio] ('''BGY''')
* [[Turijn (stad)|Turijn]] - Caselle, [http://www.aeroportoditorino.it/it Sandro Pertini] ('''TRN''');
* [[Venetië]] - [http://www.veniceairport.it/ Marco Polo] ('''VCE''');
* [[Genua (stad)|Genua]] - [http://www.airport.genova.it/ Cristoforo Colombo] ('''GOA''');
* [[Palermo (stad)|Palermo]] - [http://www.gesap.it/ Punta Raisi], Falcone e Borsellino ('''PMO''') ;
* [[Catania (stad)|Catania]] - [http://www.aeroporto.catania.it/ Fontanarossa], Vincenzo Bellini ('''CTA''');
* [[Napels (stad)|Napels]] - [http://www.aeroportodinapoli.it/ Capodichino] ('''NPA''');

Eilanden:

* [[Pantelleria]] - [https://www.aeroportodipantelleria.it/ Pantelleria] ('''PNL''');
* '''Lampedusa''' - [http://www.aeroportodilampedusa.com/ Lampedusa] ('''LMP''');
* [[Elba]] - [http://www.elbaisland-airport.it/en/ Elba-Marino di Campo] '''(EBA''').

Italiaanse luchtvaartmaatschappijen:

* [https://www.airdolomiti.it/ Air Dolomiti]

===Per trein===
[[Bestand:365-01-arezzo pescaiola-10.JPG|miniatuur|ATR 365- moderne trein in Sardinië]]
Italië is gezegend met een uitgebreid [https://www.rfi.it/it/rete/la-rete-oggi.html treinennet] dat redelijk op tijd rijdt. Zelfs de kleinste dorpen hebben van die schattige stationnetjes, waar de vrouw van de stationschef de bloemen water geeft en de spoorbomen oppoetst. De boemeltjes zijn het leukst voor de echte treinliefhebber.

Maar Italië heeft ook hele snelle verbindingen tussen de grote steden zoals de Frecciarossa (Rode Pijl) bijvoorbeeld, een Eurostar HS-trein die je in 1 uur en 40 minuten van Rome naar Florence brengt. Reizen per trein in Italië is goedkoop en het is dan ook af te raden een Railpas te kopen. Het is beter gewoon een kaartje van plek tot plek te kopen. In de spitsuren kan het druk zijn. Zoals in Nederland en België moet een kaartje voor de HS-treinen vooraf worden gekocht en is reserveren verplicht.

====De verschillende soorten treinen====

=====ES, AV of ES*: Treni Eurostar Italia=====
Een hogesnelheidstrein waarvoor reserveren verplicht is. Ze worden aangeduid met ES, AV (Alta Velocita ) of ES*. De AV-treinen rijden met een snelheid van 265&amp;nbsp;km en worden Frecciarossa genoemd. De gewone ES en ES* rijden met een snelheid van 185&amp;nbsp;km en heten de Frecciargento. 

======AV======
'''AV''' — ''Alta Velocita'' (hogesnelheidslijn). De hogesnelheidslijn loopt van Milaan met de rest van [[Italië]], vanuit station '''Milano Rogoredo''' naar o.a. [[Bologna (stad)|Bologna]], [[Florence]], [[Rome]], [[Napels (stad)|Napels]], Salerno en in aanbouw zijnde lijn naar [[Sicilië]]. Vanuit station '''Milano Rho Fiera''' naar o.a. [[Turijn (stad)|Turijn]], station '''Milano Garibaldi''' naar o.a. [[Lyon]] en [[Parijs]], maar ook kun je vertrekken vanuit station '''Milano Centrale''' naar o.a. Rome, in aanbouw is de lijn Milano-[[Venetië]] (Triëst) vanuit station '''Milano Pioltello'''.

De volgende AV-treinstellen zijn in bedrijf:

* '''[[:w:FS ETR 1000|Frecciarossa 1000]]''' — de nieuwste generatie hogesnelheidstreinen — 400&amp;nbsp;km/uur
* '''[[:w:Frecciarossa|Frecciarossa]]''' — (rode pijl) — 300&amp;nbsp;km/uur
* '''[[:w:it:Frecciargento|Frecciargento]]''' — (zilveren pijl) — 250&amp;nbsp;km/uur
* '''[[:w:it:Frecciabianca|Frecciabianca]]''' — (witte pijl) — 200&amp;nbsp;km/uur
* '''[[:w:Nuovo_Trasporto_Viaggiatori|Italo]]''' — AGV (Automotrice a grand vitesse) 

&lt;gallery&gt;
Frecciabianca.jpg|Frecciabianca
Trenitalia ETR600 Frecciargento.JPG|Frecciargento
Naples, Central station, gorgeous long-distance train.jpg|Frecciarossa
AGV .italo Napoli side view.JPG|Italo
Elettrotreno ETR.400.jpg|AV Frecciarossa 1000
&lt;/gallery&gt;

Alle Eurostartreinen hebben airco en snacks aan boord. Op langere afstanden rijdt een restauratiewagen mee waar je een driegangenmenu inclusief een halve fles wijn voor rond de 28 euro koopt (2009), eventueel kun je met een creditcard betalen. Overal zijn netaansluitingen voor lap-tops of mobiele telefoons.

Tussen de steden rijdt dan nog de Eurostar City-trein en de ES-City.

=====Intercity &amp; Intercity Plus=====
[[Bestand:Stazione di Genova Brignole - treno Intercity 674 - 2024-04-15.jpg|miniatuur|Treno Intercity FS]]
Er is weinig verschil in service tussen de IC en de IC Plus, behalve dat voor de IC Plus reserveren verplicht is.

=====Diretto, Espresso &amp; Interregionali treinen (D, E en IR)====
[[Bestand:20251231 Italien Roma Termini ETR 104 298 Trenitalia Pop Regionale Grün neue Farben.jpg|miniatuur|Treno Regionale FS]]
Op deze treinen is reserveren niet mogelijk. Alle drie zijn het boemeltjes, hoewel de IR iets sneller gaat dan de andere twee. Ze zijn goedkoop, maar meestal vrij vol, vooral in de vakanties en op feestdagen. Het verdient te overwegen om in de 1e klas te reizen (prima classe).

====Wegwijs op het station====

[[Bestand:Biglietteria automatica stazione di Villamassargia-Domusnovas.jpg|miniatuur|Biglietteria automatica FS]]
Op elk station (stazione) worden de vertrekschema's gepubliceerd. De borden zijn in het wit (aankomst) en het oranjegeel (vertrek) waarop de route, de stops en (anders dan in Nederland) de aankomsttijden van eindbestemming en tussengelegen stations staan vermeld. Let goed op de kolom met extra informatie zoals vertragingen e.d.

Er zijn twee manieren om je ticket te kopen op het station.

# Je gaat naar het loket en koopt daar je ticket, gewapend met de nodige informatie, tijd, bestemming, soort trein, aantal tickets en of je prima of seconda wil reizen.
# Je kan ook de ticketautomaat gebruiken als het station er een heeft. Ze zijn gemakkelijk te gebruiken en meestal sneller dan het loket.

Je kan ook kiezen om je ticket online te kopen of bij een reisagent die treinkaartjes verkoopt. Hiervoor betaal je meestal extra. Als je je kaartjes hebt gekocht ga je je trein opzoeken. De perrons heten binari (meervoud van ''binario''). Maar voordat je aan boord gaat moet je je treinkaartje valideren. Op de perrons zie je gele automaten staan waar je je kaartje in moet steken waardoor het een datum/tijdstempel krijgt. Doe je dit niet, dan kan je een behoorlijke boete krijgen. De conducteurs zijn nog weleens gevoelig voor een toerist die dit niet weet, maar het is beter geen risico te nemen.

De officiële website van de Italiaanse spoorwegen - [http://www.trenitalia.com Trenitalia]

===Per bus===
[[Bestand:Mestre, bus ACTV.JPG|miniatuur|Stadsbus in Italië, meestal te herkennen aan de oranje kleur]]
[[Bestand:Italy Tobacco shop sign 01.JPG|100 px|right|de T van Tabacchi, de winkel die o.a. buskaartjes verkoopt]]
Italië heeft geen nationale busmaatschappij. Elke regio heeft zijn eigen onafhankelijke busmaatschappij. Deze werken niet samen, noch zijn de aankomst- en vertrektijden op elkaar afgestemd. Dus reizen per bus door verschillende regio's in Italië is moeilijk. Per trein kan het eenvoudiger zijn.

Enkele maatschappijen:
* [https://www.at-bus.it/it/ Autolinee Toscane] opererend veelal in de Toscane;
* [http://www.saisautolinee.it/ SAIS], vanuit tal van grotere plaatsen o.a. van en naar Sicilië;
* [http://www.baltour.it/ Baltour];
* [https://www.flixbus.it/ Flixbus] met tal van bestemmingen in Italië en Europa;
* [https://www.fsbusitaliafast.it/portale/ Busitalia FS].

Stadskaartjes kosten €1,50 per rit met de bus/tram en de metro en zijn meestal 100 minuten geldig vanaf de eerste afstempeling. Opgelet, een kaartje is slechts geldig voor één rit. Verlaat je het station of halte en wil je daarna binnen de termijn van 100 minuten opnieuw een bus en/of tram en/of metro nemen, dan dien je een nieuw kaartje te kopen.
Kaartjes koop je bij onder meer ''tabacchi'', herkenbaar aan de grote '''T''', bij de grotere busstations of bij je hotel. De meeste trams en ook bussen hebben automaten waar je met gepast geld een kaartje kunt kopen. Let op: kaartjes moet je afstempelen, anders zijn ze niet geldig. 

* Stadsbus(sen) zijn in de meeste plaatsen oranje van kleur:
* Streekbus(sen) zijn blauw van kleur.

===Per boot===
[[Bestand:Ships in Genoa Harbour 01.jpg|miniatuur|Haven van Genua]]
Bootverbindingen vanuit het vasteland naar [[Sardinië]] en [[Sicilië]]:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
| ''Bestemming'' || ''Maatschappij'' || ''Vertrektijd'' || ''Prijs'' ||
|-
| '''Genua-Olba''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia] || 9:00-20:30-21:30 || € 45,00 p.p. enkele reis ||
|-
| '''Genua-Porto Torres''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia]  || 08:30-20:30  || € 44,00 p.p. enkele reis ||
|-
| '''Cagliari-Palermo''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia]  || 10:30-19:30  || € 44,00 p.p. enkele reis ||
|-
| '''Civitavecchia-Olbia''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia] || 08:30-13:00-14:00-22:30 || € 40,00 p.p. enkele reis ||
|-
| '''Civitavecchia-Cagiari''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia] || 19:00-19:30-20:00-23:00 || € 52,00 p.p. enkele reis ||
|- 
| '''Napels-Palermo''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia]  || 20:15  || € 52,00 p.p. enkele reis ||
|-
| '''Napels-Cagliari''' || [https://en.tirrenia.it/ Tirrenia] || 18:00-19:00  || € 44,00 p.p. enkele reis ||
|- 
| '''Napels-Palermo''' || [https://www.snav.it/ SNAV] GNV  || 20:00   || € 56,00 p.p. enkele reis   ||
|-
|  '''Civitavecchia-Palermo'''  || [https://www.snav.it/ SNAV] GNV || 19:00   || € 59,00 p.p. enkele reis  ||
|-
|}

Enkele andere maatschappijen die de eilanden Sardinië en Sicilië aandoen:

* [https://www.grimaldi-lines.com/it/ Grimaldi Lines]
* [http://www.gnv.it Grande Navi Veloce]

Verder zijn er ook veerdiensten in de grote meren in het noorden.

===Per auto===
[[Bestand:Rete autostradale italiana-labeled.svg|miniatuur|Autosnelwegennet Italië]]
Italië bezit een goede infrastructuur, de autosnelwegen worden beheerd door [https://www.wegenwiki.nl/Autostrada_(Itali%C3%AB) Autostrada]

====Afkortingen wegennetstelsel in Italië====

* A - [https://www.autostrade.it/it/home Autostrada] (Autosnelwegen, hiervoor moet meestal tol worden betaald met uitzondering van de superstrada)
* SS - Strada Statale (nationale wegen)
* SP - Strada Provinciale (provinciale wegen)

====Maximale snelheid====

* Autostrada - 130&amp;nbsp;km /per uur, bij regen 110&amp;nbsp;km / per uur;
* Superstrada - 110&amp;nbsp;km/ per uur;
* Nationale wegen - 90&amp;nbsp;km / per uur;
* Provinciale wegen - binnen de bebouwde kom is de maximale snelheid 50&amp;nbsp;km / per uur

====Wegwijzers====

* Blauwe wegwijzers staan voor nationale wegen, b.v., '''SS 222''' Strada Statale 222 (beter bekend als de ''Chiantigiana'', chianti-route);
* Groene wegwijzers staan voor de autosnelwegen (autostrada), meestal tolwegen, b.v. '''A1''' ;
* Bruine wegwijzers staan voor een bestemming die toeristen kunnen interesseren, b.v. archeologische attractie, museum of strand.

{{waarschuwing|'''ZTL''', '''Z'''one a '''T'''raffico '''L'''imitata, oftewel beperkte verkeersgebieden. Het zijn besloten gebieden in veelal middelgrote en grote Italiaanse steden, meestal in het historische centrum waar ''alleen geautoriseerde voertuigen zijn toegestaan''. Veel toeristen melden elk jaar een boete (ongeveer € 100) voor het onbewust invoeren van een ZTL.}}

&lt;gallery&gt;
ZTL Rome 04 2016 6065.JPG|ZTL zone
Italian traffic signs - limiti generali.svg|Snelheidslimieten
Cennina.jpg|Groene- en blauwe wegwijzers
A13Italia3.JPG|Aankondiging snelheidscontrole op snelwegen
Autostrada A1 Italia.svg| '''A1'''
Strada Statale 222 Italia.svg|'''SS 222''' - Chiantigiana
Ariano Irpino segnaletica turistica.jpeg|Bruine toeristische wegwijzers
Italian traffic signs - direzione verde.svg|Groene wegwijzer wat autosnelwegen aanduiding
&lt;/gallery&gt;

===Per metro===

In Italië zijn er 7 steden met een eigen ondergrondse (Metropolitana), waarvan die van [[Milaan]] de grootste is, verder in [[Rome]], [[Turijn (stad)|Turijn]], [[Genua (stad)|Genua]], [[Napels (stad)|Napels]], [[Brescia]] en [[Catania (stad)|Catania]].

* '''Milaan''' - 4 lijnen in bedrijf, 1 lijn onder constructie, lengte: 96,8&amp;nbsp;km  en 113 stations ( + nog enkele stations onder constructie);
* '''Rome''' - 3 lijnen in bedrijf, lengte: 58,8&amp;nbsp;km en 73 stations;
* '''Napels''' - 2 lijnen in bedrijf, lengte: 20,3&amp;nbsp;km en 23 stations;
* '''Turijn''' - 1 lijn in bedrijf, 1 lijn onder constructie, lengte: 13,2&amp;nbsp;km en 21 stations;
* '''Genua''' - 1 lijn in bedrijf, lengte: 7,1&amp;nbsp;km en 8 stations;
* '''Brescia''' - 1 lijn in bedrijf, lengte: 13,7&amp;nbsp;km en 17 stations;
* '''Catania''' - 1 lijn in bedrijf, lengte: 8,8&amp;nbsp;km en 11 stations ( + nog enkele stations onder constructie).

&lt;gallery&gt;
Logo Metropolitane Italia.svg|Beeldmerk Metropolitana in Italië
GiovanniXXIII-metro.jpg|Metrostation in Catania (Giovanni XXIII)
MM32.jpg|Metro in Genua
Milano - mappa rete metropolitana (schematica).svg|Map:Metropolitana van Milaan
Linea 5 lilla - metropolitana di Milano - Stazione Garibaldi.JPG|Stazione Garibaldi-Milano
Napoli - stazione Università della metropolitana.jpg|Metro-station in Napels (Universitä)
Ticket-ATM-Milan.jpg|Magneet-vervoersbewijs Metro Milaan
Torino Porta Susa 2014 07.jpg|Metrostation van Turijn-Porta Susa
&lt;/gallery&gt;
===Per tram===
[[Bestand:Ansaldobreda Sirio Firenze 2027.jpg|miniatuur|Tramvaria Florence]]

==Taal==

De officiële taal is het Italiaans. 

* [[Frans]] wordt ook lokaal gesproken in het noordwesten (Valle d'Aosta);
* In Zuid-Tirol is er een Duitstalige meerderheid;
* In sommige valleien in de Dolomieten, het ''Ladinisch'';
* Er wordt in Friuli, ''Friulaans'' gesproken dat ver verwant is met het ''Reto-Romaans'' in [[Zwitserland]];
* [[Sardinië]] heeft ook zijn eigen taal, het ''Sardijns'';
* In [[Sicilië]] het ''Siciliaans,'' dat een officieel erkende taal is;
* In Friuli-Venezia-Giulia is ook een Sloveense minderheid;
* Op sommige plaatsen in Zuid-Italië, in Puglia, spreken de ouderen een Grieks dialect, het ''Griko'', dat dateert uit de tijd van Magna Graecia.

Ook in andere delen van het land zijn er sterk geprononceerde dialecten, die weinig gemeen hebben met de taal op hoog niveau. Tot het midden van de 20e eeuw werd het dialect bijna overal gesproken en alleen bij speciale gelegenheden het Hoog Italiaans, maar in de laatste decennia is het standaard Italiaans in opkomst, vooral in de grotere steden en bij de jongere generaties.

In de goed ontwikkelde toeristische gebieden kun je het goed vinden met het [[Engels]]. In het binnenland helpt Engels nauwelijks en moet je in het Italiaans communiceren. Zie taalgids [[Italiaans]].

==Bekijken==

===Monumenten===
Italië is het land met de meeste monumenten op de werelderfgoedlijst van de [[UNESCO-Werelderfgoed|UNESCO]].

18e-eeuws Koninklijk Paleis van Caserta met park — Amalfitaanse kust — Aquaduct van Vanvitelli en San Leuciocomplex — Arabisch-Normandisch [[Palermo (stad)|Palermo]] en de kathedralen van [[Cefalù]] en [[Monreale]] — Archeologisch [[Agrigento]] — Archeologisch Pompeï, Herculaneum en Torre Annunziata — Archeologische opgravingen en Patriarchale Basiliek van Aquileia — Assisi, Sint-Franciscusbasiliek en andere franciscaanse locaties — Botanische tuin in Padua — Castel del Monte — Crespi d'Adda — Dolomieten — Domplein van [[Pisa]] — [[Eolische Eilanden]] — [[Regionaal park De Etna]] — Etruskische begraafplaatsen van Cerveteri en Tarquinia — Ferrara, stad van de renaissance in de Po-delta — [[Genua (stad)|Genua]]: Le Strade Nuove en het systeem van de Palazzi dei Rolli — Historisch centrum van [[Florence]] — Historisch centrum van [[Napels (stad)|Napels]] — Historisch centrum van [[Rome]], de bezittingen van de Heilige Stoel in die stad met speciale territoriale rechten en Sint-Paulus buiten de Muren — Historisch centrum van [[Siena]] — Historisch centrum van Pienza — Historisch centrum van [[San Gimignano]] — Historisch centrum van Urbino — Kathedraal, Torre Civica en Piazza Grande van Modena — Laatbarokke steden in het [[Val di Noto]] (Zuidoost-Sicilië) — Longobarden in Italië — Mantua en Sabbioneta — Monte San Giorgio — Nationaal park Cilento, Vallo di Diano e Alburni met archeologisch Paestum en Velia en kartuizerklooster van Padula — Nuraghe Su Nuraxi bij Barumini — Oude en voorhistorische beukenbossen van de Karpaten en andere regio's van Europa — Plaatsen van macht (568-774 na Christus) — Portovenere, Cinque Terre en de eilanden Palmaria, Tino en Tinetto — Prehistorische paalwoningen in de Alpen — Residenties van het Koninklijk Huis van Savoye — Rhätische Bahn in het Albula/Bernina-landschap — Rotstekeningen van Valcamonica — Sacri Monti van Piedmont en Lombardije — Sassi en het park met de rotskerken van Matera — [[Syracuse (stad)|Syracuse]] en de rotsnecropolis van Pantalica — Trulli van Alberobello — Val d'Orcia — [[Venetië]] met zijn lagune — [[Verona (stad)|Verona]] — Vicenza en de Palladiaanse villa's in Veneto — Villa Adriana, Tivoli — Villa d'Este, Tivoli — Villa Romana del Casale, [[Piazza Armerina]] — Villa's en tuinen van de Medici in [[Toscane]] — Vroeg-christelijke monumenten van Ravenna — Wijngaardlandschap van Piëmont: Langhe-Roero en Monferrato.

&lt;gallery&gt;
Vernazza and the sea, Cinque Terre, Italy.jpg|[[Cinque Terre]]
Trulli Alberobello11 apr06.jpg|De Trulli van Alberobello
Castel del Monte BW 2016-10-14 12-26-11 r.jpg|Castel del Monte
Assisi San Francesco BW 2.JPG|Sint Franciscus van Assisië
Monreale Cathedral exterior BW 2012-10-09 10-23-10.jpg|Kathedraal van [[Monreale]]
Palazzo Doria Tursi (Genova) 6.jpg|Le strade nuove-[[Genua (stad)|Genua]]
Casale Bikini modified.jpg|Villa Romana del Casale-[[Piazza Armerina]]
Nekropolis von Pantalica.jpg|Nekropolis von Pantalica
Lazio Tivoli2 tango7174.jpg|Tivoli
Ferrara 02.jpg|Ferrara
San Gimignano 05.jpg|San Gimignano
Modena Piazza Grande.jpg|Modena
StPaul.jpg|Sint Paulus buiten de muren-Rome
Basilica Cattedrale San Nicoló-Noto.JPG|Val di Noto
Here it is, The Piazza dei Miracoli! Pisa, Italy.jpg|Piazza dei Miracoli (Domplein)-Pisa
Concordiatempelagrigent3 retouched.jpg|Vallei der tempels-Agrigento
Liparische eilanden.JPG|Eolische eilanden
Pienza Piazza Pio II.JPG|Pienza
&lt;/gallery&gt;

===Eilanden===
[[Bestand:Panorama view-het vulkaan eiland Stromboli.JPG|miniatuur|het vulkaaneiland [[Stromboli]]-Eolische eilanden]]
* [[Sicilië]] – [[Eolische Eilanden]], [[Egadische Eilanden]], [[Pelagische Eilanden]], [[Ustica]] en [[Pantelleria]];
* [[Sardinië]];
* '''Capri''', '''Ischia''' en '''Procida''' bij [[Napels (stad)|Napels]];
* [[Elba]] – bekend door de eerste ballingschap van Napoleon;
* '''Isola dell'Giglio, Isola di Montecristo, Isola di Pianosa, Isola di Gorgona, Isola di Capraia''' (bereikbaar vanuit Livorno) nabij [[Toscana]].

===Musea===
&lt;!--
*****************************************************************************************************
*** Meerdere musea die hier worden genoemd, worden niet genoemd in de betreffende stadsartikelen. ***
*****************************************************************************************************
--&gt;

[[Bestand:Galleria degli Uffizi.jpg|miniatuur|Galleria degli Uffizi - Florence]]
Elke grote stad heeft een aantal lokale musea, maar sommige hebben nationale en internationale relevantie.

Dit zijn enkele van de belangrijkste musea van Italië met permanente collecties:

* {{listing
| name=Galleria degli Uffizi | alt= | url=http://www.uffizi.firenze.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Florence]], is een van de grootste musea ter wereld en dit ''moet je gezien'' hebben. Gezien het grote aantal bezoekers, is reserveren vooraf een goed idee, om lang wachten te voorkomen.
}}
* {{listing
| name=Pinacoteca di Brera | alt= | url=http://pinacotecabrera.org/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Milaan]] is een prestigieus museum gevestigd in een mooi 17e-eeuws paleis met verschillende schilderijen, waaronder opmerkelijke schilderijen uit de Renaissance.
}}
* {{listing
| name=Museo dell’Accademia Etrusca e della Città di Cortona | alt=Etruskisch museum | url=http://www.cortonamaec.org/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In Cortana, [[Toscane]].
}}
* {{listing
| name=Museo Egizio | alt=Egyptisch Museum | url=http://www.museoegizio.org/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Turijn (stad)|Turijn]], de op een na grootste Egyptische verzameling ter wereld, na de Egyptische museumcollectie van [[Cairo]].
}}
* {{listing
| name=Acquario di Genova | alt=Aquarium | url=https://www.acquariodigenova.it/en/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Genua (stad)|Genua]], een van de grootste en mooiste ter wereld, ligt in ''Porto Antico'' (oude haven) in een gebied dat in 1992 volledig werd vernieuwd door architect Renzo Piano.
}}
* {{listing
| name=Museo di Scienza | alt=Museum der Wetenschap en techniek | url=http://www.museoscienza.org/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Milaan]], een van de grootste in [[Europa]], er zijn collecties te vinden over boten, vliegtuigen, treinen, auto's, motorfietsen, radio en energie. Onlangs heeft ook de Toti-onderzeeër, die open is voor bezoekers, verworven.
}}
* {{listing
| name=Museo Civilta Romana | alt=Museum Romeinse beschaving | url=http://www.museociviltaromana.it/en/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Rome]], heeft de grootste verzameling ter wereld over het oude Rome en een prachtige reproductie (schaal 1:250) van het hele gebied rond Rome in 325 na Christus, het tijdperk van ''Constantijn de Grote''.
}}
* {{listing
| name=Museo Nazionale dell'Cinema | alt=Nationaal Filmmuseum | url=http://www.museocinema.it/it | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Turijn (stad)|Turijn]], gelegen in de prachtige ''Mole Antonelliana'' , historisch gebouw en symbool van de stad.
}}
* {{listing
| name=Museo dell'Auto | alt=Automobielmuseum | url=http://www.museoauto.it/website/en | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Turijn (stad)|Turijn]], een van de grootste ter wereld, met een verzameling van 170 auto's die de hele geschiedenis van auto's bestrijkt. 
}}
* {{listing
| name=Musei Vaticani | alt=Vaticaans Museum | url=http://www.museivaticani.va/content/museivaticani/en.html | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Niet strikt genomen in Italië, omdat het Vaticaan een apart territorium is. Bezoek de 54 &quot;galerijen&quot; van de musea om de Sixtijnse kapel te zien, de kamers zijn geschilderd door Rafaello, enkele verbazingwekkende vroege kaarten en kunstwerken door de eeuwen heen, voornamelijk christelijk in focus.
}}
* {{listing
| name=Museo Nazionale Etrusco di Villa Giulia | alt=Etruskische museum in Villa Giulia | url=http://www.villagiulia.beniculturali.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=In [[Rome]], geweldige collectie van Etruskische kunst.
}}

Hiernaast herbergt Italië een [https://www.ditisitalie.nl/5-bijzondere-musea-in-italie/ groot aantal bijzondere musea]. Zoals het Museum van het Vagevuur, het Museum van het Putdeksel, het Museum van het Boze Oog en het Museo della Merda.

==Doen==
[[Bestand:Costa Paradiso, spiaggia di Li Cossi - panoramio.jpg|miniatuur|Costa Paradiso, spiaggia (Sardinië)]]
[[Bestand:Portofino - 2016-06-02 - View from Chiesa San Giorgio - 3284.jpg|miniatuur|Portofino]]
Populair in de Alpen en in de Apennijnen is ook het berg-toerisme, het strand-toerisme aan alle kustgebieden van de Middellandse Zee en aan de grote meren van het land, met name het Gardameer.

In het winterseizoen is het in de Alpen ook mogelijk om te skiën. De skipistes bevinden zich in ''Veneto'' ([[Cortina d'Ampezzo]]), ''Trentino-Alto Adige'' (Dobbiaco, Curon Venosta, Madonna di Campiglio, Pinzolo), ''Lombardia'' (Ponte di Legno, Livigno, Bormio), ''Valle d'Aosta'' (Courmayeur). Sommige pistes zijn ook te vinden in de Apennijnen, in ''Toscane'' (Abetone, Monte Amiata), ''Emilia-Romagna'' (Monte Cimone, Cerreto Laghi), ''Marche'' (Sibillini gebergte), ''Lazio'' (Monte Terminillo), ''Abruzzo'' (Ovindoli, Pescasseroli, Roccaraso), ''Molise'' (Campitello Matese) en ''Sicilië'' (Monte Etna).

De belangrijkste badplaatsen liggen verspreid over de gehele Italiaanse kust. Uitgaande vanaf ''Ligurië''  langs het schiereiland van [[Cinque Terre]] naar Viareggio, aan de kust van Amalfi, de Salento kust, Otranto, Gargano, de Costa dei Trabocchi, Giulianova, San Benedetto del Tronto, Rimini, Riccione, Lido di Jesolo en Grado. Dan zijn er de twee belangrijkste eilanden, Sicilië ([[Cefalù]] en [[San Vito lo Capo]]) en [[Sardinië]] (Costa Paradiso en Costa Smeralda) en de vele kleinere eilanden zoals de [[Eolische Eilanden]], [[Pantelleria]], Lampedusa, het eiland Capri en de Tremiti-eilanden.

De belangrijkste Italiaanse pretparken zijn ''[https://www.mirabilandia.it/ Mirabilandia]'' in Ravenna en ''[http://www.aquafan.it/ Aquafan]'' in Riccione (Emilia-Romagna), ''[https://www.gardaland.it/en/ Gardaland]'' en ''[http://www.canevaworld.it/ Caneva]'' op het Gardameer en ''[https://miragica.com/ Miragica]'' in Puglia.

Erg populair is ook het wijn-toerisme. De beroemdste wijngaarden (en wijnen) zijn te vinden in ''Le Langhe'' ([[Piemonte]]), in ''Chianti'' ([[Toscane]]), in Franciacorta ([[Lombardije]]) en in de ''Valpolicella'' ([[Veneto]]).

=== Voorbeelden van routes ===
Op deze routes worden verschillende steden en regio's bezocht, met de focus op cultuur. Het vermelde aantal dagen is exclusief reistijd naar de volgende stad. Zowel steden, regio's als aantal dagen zijn slechts suggesties. Pas een voorstel aan aan uw eigen voorkeuren en interesses, verdiep u daarvoor in de bezienswaardigheden en kies vooral wat u aanspreekt. Uiteraard kunnen de routes ook gecombineerd worden tot langere vakanties. De steden en streken zijn onderling verbonden met treinverbindingen. Begin- en eindpunten hebben vliegvelden met vluchten naar België en/of Nederland. Let bij het plannen op de openingstijden van musea en andere attracties. Geschikt voor: reizigers die goed ter been zijn (ook bijvoorbeeld trappen kunnen klimmen), minimaal een matige of redelijke conditie hebben en geïnteresseerd zijn in kunst (van de Etrusken tot barok), stedenschoon en geschiedenis. Beste tijd: maart-april en oktober i.v.m. hitte en drukte. 
* Noordoost-Italië: [[Venetië]] (3-4 dagen) – [[Padua]] (1 dag) – [[Ravenna (stad)|Ravenna]] (1 dag) - [[Bologna (stad)|Bologna]] (2 dagen) – [[Milaan]] (2 dagen). Alternatief: na Bologna naar [[Mantova]] en [[Verona (stad)|Verona]], daar kan men de reis desgewenst ook eindigen in plaats van in Milaan. Deze route sluit aan op:
* Noordwest-Italië: [[Milaan]] (2 dagen) – [[Turijn (stad)|Turijn]] (2 dagen) - [[Genua (stad)|Genua]] (2 dagen) – [[Cinque Terre]] (1 dag). Deze route sluit aan op:
* Midden-Italië: 
** Toscane: [[Pisa]] - (1 dag) - [[Florence]] (1 week) – [[Siena]] (2 dagen) + wandeling(en) tussendoor.
** Zuidelijk deel: [[Assisi]] (1 dag) – [[Rome]] (5-6 dagen) – [[Abruzzen]] (2 dagen wandelen); terugreis mogelijk vanaf vliegveld Pescara (aan de Adriatische kust).
* Zuid-Italië: 
** Rond de Golf van Napels: [[Napels (stad)|Napels]] (3 dagen) - [[Pompeï]] (1 dag) - [[Amalfi-kust]] (2 dagen) – [[Capri]] (1 dag); standplaats: Napels of [[Sorrento]].
* [[Sardinië]] (rondreis met wandelingen, 8-15 dagen).
* [[Sicilië]] (rondreis, 10-15 dagen).

==Kopen==

Italië is een geweldige plek voor alle vormen van winkelen. De meeste steden en dorpen zijn tot de rand gevuld met veel verschillende soorten winkels, van blitse boetiekjes en enorme winkelcentra tot kleine kunstgaleries, kleine voedselwinkels, antiquairs en krantenwinkels.


* '''Eten''' -  is absoluut een van de beste souvenirs die je in Italië kunt krijgen. Er zijn honderden verschillende vormen van pasta (niet alleen spaghetti of macaroni). Vervolgens heeft elke Italiaanse regio zijn typische gerechten zoals kaas, wijn, ham, salami, olie en azijn.

* '''Italiaanse mode''' - deze is wereldwijd bekend. Veel van 's werelds beroemdste internationale merken hebben hun hoofdkantoor of zijn in Italië opgericht. [[Milaan]] is de mode- en designhoofdstad van Italië. In de stad vindt men vrijwel elk groot merk van de wereld, niet alleen Italiaans, maar ook Frans, Engels, Amerikaans, Zweeds en Spaans. De belangrijkste plek voor het crème de la crème winkelen is de ''Via Montenapoleone'', maar de ''Via della Spiga, Via Manzoni, Via Sant 'Andrea'' en de ''Corso Vittorio Emanuele'' zijn even luxueus, zo niet iets minder prominente, eersteklas winkelstraten. De ''Corso Buenos Aires'' is de plek voor massale of outletshopping. En, de prachtige ''Galleria Vittorio Emanuele'' in het centrum en de ''Via Dante'' hebben ook enkele designerboetieks. Vrijwel elke straat in het centrum van Milaan heeft op zijn minst een aantal kledingwinkels van een soort. Maar ook [[Rome]] en Florence zijn serieuze modecentra en scheppen de bakermat van enkele van de oudste mode- en juwelenhuizen in Italië. Wanneer je in Rome bent, zal de chique en prachtige ''Via dei Condotti'', die leidt naar de Spaanse Trappen, uw primaire referentiepunt voor winkelen zijn, met boetieks, maar aangrenzende straten zoals de ''Via dei Babuino'', de ''Via Borgognona'', de ''Via Frattina'', de ''Via del Corso'' en de ''Piazza di Spagna''. In [[Florence]] is de ''Via de 'Tornabuoni'' de belangrijkste winkelstraat, en daar vind je tal van designermerken. In beide steden kun je echter een overvloed aan chique boetieks vinden, van ontwerp of niet, verspreid over het centrum.

* '''Sieraden- en accessoirezaken''' - deze zijn in overvloed in Italië te vinden. Er zijn veel sieraden en accessoire-winkels die afkomstig zijn uit Italië. Vicenza en Valenza worden beschouwd als de juwelenhoofdsteden van het land, die ook beroemd zijn vanwege hun zilverwerk- en goudwarenwinkels. In heel Italië, met name Milaan, Rome, Napels, Florence en Venetië, maar ook in verschillende andere steden, vind je honderden verschillende sieraden- of zilverwarenboetieks. Afgezien van de beroemde, zijn er enkele geweldige eigenzinnige en funky juwelierszaken verspreid over het land.

* '''Design en meubels''' -  is iets waar Italië trots en terecht beroemd om is. Meubelshops van uitstekende kwaliteit zijn overal te vinden, maar de echte plek om de beste deals te kopen is Milaan. Milaan bevat een van de beste designkamers en emporia ter wereld. Voor de nieuwste designuitvindingen, bezoek de ''Fiera di Milano in Rho'', waar de nieuwste snufjes worden tentoongesteld. Veel Italiaanse steden hebben grote antiekmeubileirwinkels. Je kunt dus kiezen uit hypermodern, avantgardistisch meubilair of antiek uit de oude wereld om in dit land te kopen, die gemiddeld van goede kwaliteit zijn.

* '''Glaswerk''' -  Glas is iets dat [[Venetië]] uniek maakt, maar dat zich verspreidt over het hele land. In Venetië is beroemd het eiland [[Murano]]. Hier kun je prachtige bekers, kristallen kroonluchters, kandelaars en decoraties kopen die gemaakt zijn van verbluffend, meerkleurig geblazen glas, dat ontworpen kan worden in moderne, funky arrangementen of in de klassieke oude stijl.

* '''Boeken''' - zijn te vinden in boekwinkels in elke kleine, middelgrote of grote stad. De belangrijkste boek en uitgeverijen/winkels in Italië zijn ''Mondadori, Feltrinelli, Hoepli'' of ''Rizzoli''. De meeste grote boekhandels zijn te vinden in Milaan en Turijn die de hoofdsteden zijn van de uitgeverswereld van Italië (Turijn werd in 2006 World Book Capital), maar steden als Rome en nog veel meer hebben veel boekwinkels. 99% van de verkochte boeken zijn in het Italiaans.
 
* '''Kunst''' - kunstwinkels zijn overal te vinden in Italië, met name de meest artistieke steden Florence, Rome en Venetië. In Florence is de ''Oltrarno'' de beste plaats om kunst te kopen, waar talloze ateliers replica's van beroemde schilderijen of soortgelijke dingen verkopen. Meestal, afhankelijk van in welke stad je ook bent, krijg je replica's van opmerkelijke kunstwerken die je daar aantreft, maar ook kun je in verschillende steden zeldzame kunstwinkels, beeldhouwwinkels of funky, modern/oude winkels vinden.

Openingstijden kunnen nogal verschillend zijn, afhankelijk van waar je bent, in regelmaat van 08:30-12:30 en 16:00-20:00 uur.

Op 15 augustus (Ferragosto) zijn de meeste winkels gesloten.
 

==Eten en drinken==
Italië staat bekend om zijn wereldberoemde [[w:it:Cucina italiana|keuken]]. Pizza en pasta zijn de grote bekende specialiteiten, maar zeker niet de enige die de smaakpapillen in vervoering kunnen brengen.

Een paar voorbeelden van typische Italiaanse specialiteiten:
* '''IJs''' - (gelato, of meervoud gelati). Overal in Italië verkrijgbaar in de meest spannende en exotische smaken. Verplichte kost tijdens de reis.
* '''Koffie''' - in geen enkel land ter wereld wordt de koffie zo serieus genomen als hier. Espresso, caffé macchiato, cappuccino, caffé latte etc, etc, etc. Ga op onderzoek uit en ontdek je favoriete koffie. Maar let op: na het middaguur (volgens sommige Italianen, die streng in de leer zijn, al na 10 uur 's ochtends) is het ''not done'' om nog cappuccino te drinken: dat hoort bij het ontbijt.
* '''Toetjes''' - (dolci): tiramisu, panna cotta, verschillende ijssoorten. De lijst is te lang om op te noemen, maar ook als je niet echt een toetjesmens bent, is het de moeite waard om er een paar te proberen.
* '''Wijn''' - (vino): Italië is een echt wijnland (grootst producerende land ter wereld). Van het noorden bij [[Aosta]] tot aan het zuidelijk gelegen [[Sicilië]] worden druiven verbouwd. Het resultaat mag er zijn en de prijzen per fles zijn in de meeste restaurants meer dan redelijk. Dikwijls vind je op de wijnlijst alleen de prijzen per fles, maar er is altijd een huiswijn die je per glas (calice) of per kruik kan nemen (wit/rood/rosé), en dikwijls nog enkele andere wijnen per glas.
* '''Pizza''' - Het woord pizza komt van het Latijnse woord 'pitta' wat geplet betekent. Denk eraan een pizza niet te verwarren met een 'focaccia'.

Bekende streekgerechten in Italië:
* '''Veneto-Venezia-Giulia''' - Polenta, Baccala alla Veneziana
* '''Lombardia''' - Risotto alla Milanese, Cotoletta alla Milanese, Panettone, Cassoeula
* '''Emilia-Romagna''' - Prosciutto di Parma, Tortellini in brodo
* '''Liguria''' - Tortelloni alla Pesto
* '''Toscana''' - Bistecca alla Fiorentina, Panzanella en Crostini
* '''Lazio''' - Spaghetti alla Carbonara
* '''Umbria''' - Strangozzi al Ragú, Porchetta
* '''Abruzzi''' - Bruschetta, Scrippelle, Spaghetti all'Amatriciana
* '''Marche''' - Frittata con la mentuccia, Bruschetta, Vincisgrassi, Fettuccine all Zaffarano 
* '''Piëmonte''' - Risotto all'Tartufo, Panna Cotta
* '''Campania''' - Pizza alla Napolitana, Spaghetti alla vongole
* '''Puglia''' - Panzerotti, Focaccia
* '''Calabria-Basilicata-Molise''' - 'nduja calabrese, Morzeddhu
* '''Sardegna''' - Gamberi alla Vernaccia di Oristano
* '''Sicilia''' - Arancini, Pesce Spada, Cassata Siciliana

&lt;gallery&gt;
Pizza Rucola.JPG|Pizza
Spaghetti al Pomodoro.JPG|Spaghetti al Pomodoro
Polenta con carne.JPG|Polenta (Maïskoek)
Lasagna.jpg|Lasagna
Rifugio Alpino Boffalora (4).JPG|Formaggi misti (Kaas)
Mozzarella cheese.jpg|Mozzarella (Buffelkaas)
Risotto giallo (6954045202).jpg|Risotto alla Milanese (Rijst op zijn Milanees)
Prosciutto di Parma.jpg|Prosciutto di Parma (Parmaham)
Salame friulano 01.jpg|Salami
Panettone - Nicolettone 2017 - IMG 7085 (31752542285).jpg|Panettone (Koek met gedroogd fruit en krenten/rozijnen, speciaal met de feestdagen)
File:Gubana 03.JPG|Gubana (typisch zoet van Friuli)
Tiramisu Fanes.jpg|Tiramisu (nagerecht met mascarpone-kaas, lange vingers en chocolade
Espadon grillé.JPG|Pesce spada (Zwaardvis)
Fried calamari.jpg|Calamari (pijlinktvis)
Bistecca alla fiorentina-01.jpg|Bistecca alla Fiorentina (T-bone biefstuk op zijn Florentijns)
Arancini 002.jpg|Arancini (gevulde &quot;warme&quot; sinaasappels)
Caprese-1.jpg|Insalata caprese (Salade op de manier van Capri) 
4 lattes.png|Cappuccino
Gelato.jpg|Gelato (Ijs)
Panforte (detail).jpg|Panforte
&lt;/gallery&gt;

===Eetgelegenheden===
De meest voorkomende zijn:

* '''Rosticceria''' - (Rotisserie) hier kun je meestal kant- en klare (geroosterde) gerechten afhalen, de prijs bepaalt uiteindelijk het gewicht;
* '''Pizzeria''' - (Pizzeria) buiten pizza kun je ook diverse pastagerechten bestellen;
* '''Osteria''' - lokaal voor wijn en kleine gerechten;
* '''Trattoria''' - (traiter) eenvoudige doch meestal regionale gerechten;
* '''Ristorante''' - (Restaurant) luxere lokaal voor regionale-, nationale- en internationale gerechten aan tafel geserveerd.
* '''Tavola Calda''' (Lett.: warme tafel) en bij de wat grotere caffé's.

In [[Italië]] in het algemeen betaal je altijd voor het brood (''pane'') en laken en servet (''coperto'') en bediening (''servizio''), deze staan apart vermeld op je rekening.

Indien je in een restaurant gaat eten dan wordt van je verwacht dat je ten minste een voorgerecht (''antipasti'') en een hoofdgerecht (''secondo'') besteld. Een dessert (''dolce'' of ''formaggio'') is zeer gebruikelijk. je sluit je diner (''cena'') af met een kopje koffie (''caffè'') en dat mag best een ''cappuccino'' zijn als je een ''espresso'' te straf vindt.
Mocht je een compleet diner te overdadig vinden, ga dan naar een kleine bar waar de kans groot is dat je er een stuk pizza, een portie olijven of zoete en zoute hapjes kunt bestellen.

De meeste gerechten worden geserveerd zonder groenten. Als je die er graag bij hebt, bieden de meeste restaurants op het menu ook bijgerechten aan (contorno), zoals tomaten, spinazie, of gebakken aardappelen.

* '''Antipasto''' - (voorgerecht) bestaat ook wel uit een buffet waar je jezelf bedient;
* '''Primo piatto''' - bestaat meestal uit een pastagerecht of risotto of brodo (soep);
* '''Secondo piatto''' - (hoofdmaaltijd) vlees- of visgerecht 
* '''Contorni''' - groenten- en/of salade en aardappelen, deze dienen apart erbij te worden besteld;
* '''Dolce''' - (nagerecht) dat meestal bestaat uit zoetigheid of fruit (frutta della stagione) en kaas;
* '''Caffé''' - ter afsluiting een kopje espresso.

==Uitgaan==
Het uitgaan in Italië is doorgaans anders dan wij in Nederland en België gewend zijn. Door het gunstige klimaat speelt het leven zich immers af op straat en niet zozeer binnen. De traditionele Italiaan verkiest een wijntje op het terras of een biertje op het plein vaak boven de dampende club of de disco. Dit betekent niet dat er geen clubs of disco's zijn, integendeel. Uitgaansgelegenheden als de buurt ''Testaccio'' in Rome zijn mateloos populair bij de jeugd! Ook rondom het ''Garda-meer'' zijn er legio uitgaansgelegenheden te vinden. Wel zijn de clubs (en het drinken) vaak erg duur in vergelijking tot Nederland of België. Schrik niet van prijzen vanaf €10,00 voor een biertje.

===Festiviteiten===
* [https://www.ilpalio.org/ '''Palio di Siena'''] - historisch paardenrennen aan de Piazza del Campo in Siena;
* [http://www.calciostoricofiorentino.it/ '''Calcio Fiorentino'''] - historisch rugby-voetbal op de Piazza Santa Croce in Florence in juni;
* [http://www.regatastoricavenezia.it/ '''Regata Storico di Venezia'''] - historisch roei-regata op het Canal Grande in Venetië, gehouden jaarlijks in september;
* [http://www.carnevale.venezia.it/ '''Carnavale di Venezia'''] - traditioneel wordt er ieder jaar een masker vervaardigd met het Venetiaans carnaval (16 Febr.-5 Mrt. 2019);
* [http://www.sagradelmandorlo.it/ '''Sagra del Mandorlo in fiore'''] - Jaarlijks Internationaal [http://sagradelmandorloinfiore.com/il-programma/ Folklore] en andere festiviteiten rond de Valle dei Templi, Teatro Pirandello, Piazza Marconi, Viale della Vittoria in februari-maart in Agrigento

&lt;gallery&gt;
Il Palio di Siena luglio 2008 4.jpg| Palio di Siena
Calcio Storico Corteo.jpg|Calcio Fiorentino-Florence
Venezia - Regata Storica - Corteo 08.jpg|Regata di Venezia
Venice Carnival - Masked Lovers (2010).jpg|Carnavale di Venezia
43. TKB - Antiche Tradizioni Popolari z Agrigento 16.JPG|Sagra del Mandorla in fiore-Agrigento
&lt;/gallery&gt;

==Overnachten==
Italië biedt verschillende vormen van verblijf. Denk aan zeer luxe hotels tot eenvoudige campings. Een aantal verblijfsvormen is typisch Italiaans, denk hier aan agriturismo (vakantie bij de boer) of een albergo diffuso.

* '''Bed &amp; Breakfast'''
* '''Pensione''' (Pension)
* '''Locanda'''
* '''Affitta camere''' (kamerverhuur)
* '''Appartimenti''' (Appartementen)
* '''Albergo''' (Hotel)


===Agriturismo===
Vooralsnog zou je kunnen denken dat dit gewoon 'boerderijvakantie' zou betekenen, maar zo simpel ligt het niet. Bij het doorspitten van alle agriturismowebsites, kom je als consument heel wat onduidelijkheden tegen.

De termen 'agriturismo', 'villa', 'ecoturismo' en 'turismo rurale' staan in de Italiaanse wetgeving niet erg goed of helemaal niet omschreven, met het gevolg dat je niet altijd weet waar je precies terechtkomt. Met agriturismo werd oorspronkelijk een werkende boerderij bedoeld die daarnaast als vakantieverblijf dienstdoet. In principe is het een bed and breakfast met de mogelijkheid mee te eten met de boerenfamilie. [http://www.dolcevia.com/nl/italie-reizen/94-vakantiehuizen/79-wat-is-agriturismo] - Lees hier meer over de term agriturismo.
* '''Agriturismo''' [http://www.dolcevia.com/nl/italie-reizen/] - Ongeveer 250 agriturismo-adressen ingedeeld per regio over het hele land.
* [http://www.palazzogiovanni.it '''Palazzo Giovanni''']
* Overzicht agriturismo in Italiä. [http://www.agriturismoinn.com]

===Albergo diffuso===
Deels een huis en deels een hotel, dat zijn 'alberghi diffusi' een nieuw soort verblijfsaccommodatie, in het bijzonder geschikt voor de vakantieganger die niet gewoon willen overnachten in een hotel. 
In principe hebben we het hier over hele kleine dorpjes die al lang zouden zijn vergeten en tot ruïnes zouden zijn vervallen, ware het niet dat ondernemers die de mogelijkheid zagen om complete dorpen op te kopen en de woningen en andere gebouwen stuk voor stuk te renoveren op deze manier het dorp een nieuwe functie konden geven als hotel.

Je komt in zo'n dorp uiteraard allerlei gebouwen tegen. De term &quot;diffuso&quot; wil zeggen dat je hier een structuur tegenkomt die horizontaal is en niet verticaal zoals een traditioneel hotel. '''[http://www.dolcevia.com/nl/italie-magazine/travel/906-spookstadjes-nieuw-leven-als-luxe-hotels- Meer informatie over deze verblijfsvorm. ]'''

*'''[http://sextantio.it Sextantio - Abruzzen]''' 
*'''[http://www.vecchiamottola.com Vecchia Mottola]''' 
*'''[http://www.borghidibasilicata.eu Borgi di Basilicata]'''  
*'''[http://www.borgodeicorsi.it Borgi dei Corsi]''' 
*'''[http://www.casaoliva.it Casa Oliva]''' 
*'''[http://www.muntaecara.it Muntaecara]'''

==Leren==

===Italiaans===

De Italiaanse taal kan men het best leren in Toscane, hier wordt weliswaar een dialect gesproken, doch dit komt nauw overeen met het Italiaans. ''Florence'', ''Siena'' maar vooral [[Lucca]] dienen zich aan als uitgangspunt om [[Italiaans]] in optima forma te leren kennen en spreken.
* [http://www.societadantealighieri.org/it/courses Instituto Dante Alighieri]

===Kunst &amp; Design===
[[Bestand:Patella (lampada).jpg|miniatuur|Patella (lampada)]]
'''Kunst''', ''kunst'' en nog eens ''kunst'', er is maar een plaats in heel Italië waar men kunst kan gaan studeren en dit is in [[Florence]], n.l. [http://www.accademia.firenze.it/en/ Accademia di Belle Arti di Firenze].

Voor '''design''' is Milaan het middelpunt:

[http://www.istitutomarangoni.com/en/about-us/design-school/ Istituto Marangoni]

===Gelato===
IJs maken, je kunt het leren o.a. in Perugia
[http://www.scuolaitalianagelateria.it/ Scuola italiana gelateria]

===Universiteit===

Voor buitenlanders is er in [[Perugia]] en [[Siena]] (Italiaanse taal) een universiteit, [https://www.unistrapg.it/ Universitá per stranieri di Perugia] en [http://www.unistrasi.it/ Siena].

==Werken==

==Veiligheid==

Als vrouw alleen reizen door Italië is volkomen veilig. Wel is het zo dat hoe zuidelijker je reist, hoe meer aandacht de vrouw van de gemiddelde Italiaan krijgt. Wanneer je dit vervelend vindt, probeer dan oogcontact te vermijden, of de versierders gewoon te negeren.

[[Liften]] langs de openbare autowegen is voor de Italianen geen normale zaak. Dit wordt dus sterk afgeraden. Alleen wanneer je 'amici' maakt, levert dit in de meeste gevallen geen problemen op en kun je gewoon veilig reizen.

In de grote steden als [[Rome]] en [[Napels (stad)|Napels]] moet je erg oppassen voor je kostbaarheden. Draag daarom niet meer op zak dan nodig is. Neem een goede tas mee met ritssluitingen aan de binnenkant en let op passerende scooters. In Napels worden oorbellen zelfs uit oren gestolen.

Wat de maffia betreft valt het allemaal erg mee. Alleen in [[Calabrië]] en op het eiland [[Sicilië]] zijn ze behoorlijk aanwezig.

===Praktische tips===
[[Bestand:L plug.jpg|miniatuur|L plug]]

In Italië wordt de normale Europese spanning van 230V/50Hz gebruikt. De gebruikelijke stekker is van het type L, met drie pinnen naast elkaar, waarvan er twee versies zijn. In de &quot;kleinere&quot; ervan past ook de Euro-platte stekker.

In nieuwere gebouwen zijn meestal gecombineerde contactdozen, die zowel varianten als Euro-flatplug bevatten. Schuko-pluggen passen niet in Type-L-aansluitingen.

Vooral in het noorden vind je enkele, maar niet overal, aansluitingen voor de Schuko-stekker. Schuko-adapters zijn in de meeste gebieden eenvoudig en goedkoop verkrijgbaar in de supermarkt; anders in de elektrische handel.

==Gezondheid==
[[Bestand:Careggi Hospital entry.jpg|miniatuur|Careggi ziekenhuis-Florence]]
==Respect==

==Contact==
* {{listing
| name=Carabinieri | alt= | url=http://www.carabinieri.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=112 | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Politie | alt= | url=https://www.poliziadistato.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=113 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Brandweer | alt= | url=http://www.vigilfuoco.it/aspx/home.aspx | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=115 | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Noodhulp | alt= | url= | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=118 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Wegenwacht  | alt=ACI | url=http://www.aci.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=803116 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Poste Italiane | alt= | url=https://www.poste.it/ | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone=803160 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Ambassade Koninkrijk der Nederlanden | alt= | url=http://italie.nlambassade.org/ | email=rom-ca@minbuza.nl
| address=Via Michele Mercati 6, 00197 Rome | lat= | long= | directions=Villa Borghese/Metro: Flaminio
| phone=+39 06 32286001 | tollfree= | fax= 
| hours=Openingstijden consulaire afdeling Maandag, dinsdag, woensdag en vrijdag van 09.00-12.00 uur. Donderdag van 10.00-12.00 uur en 's middags van 14.00-16.00 uur | price=
| content=
}}
* {{listing
| name=Belgische Ambassade | alt= | url=http://italy.diplomatie.belgium.be/nl | email=Rome@diplobel.fed.be 
| address=Via Giuseppe de Notaris 6, 00197 Rome  |lat=  |long=  | directions=Don Minzoni, Bus Lijn 982 
| phone=+39 06 3609511  | fax=  
| hours=Openingstijden van Maandag tot Vrijdag 08:30-12:30 en 14:00-15:00 uur | price= 
| content=
}}
* [http://www.italia.it/en/home.html Italiaans Verkeersbureau (meerdere talen)]
* [http://www.enit.it/en/ Italiaans bureau voor toerisme (meerdere talen)]

===Telefoon===
Als je van buiten Italië naar vaste nummers in Italië wilt bellen, moet je na het landnummer ook de &quot;0&quot; van het netnummer kiezen.
Vanuit Nederland naar Italië is het landnummer '''039''' en vanuit Italië naar Nederland kies '''031'''.

===Internet===
Als je van een internetcafé gebruik wilt maken, moet je je eerst legitimeren, dus ''legitimatiebewijs meebrengen!''


{{Brui}}

{{Navigatie Landen van Europa}}
{{Navigatie Regio's van Italië}}
{{Navigatie Provincies van Italië}}
{{IsIn|Italiaans Schiereiland}}</text>
      <sha1>9veztio90bf4t4rd527654m3no6jxjw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lauwersland</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1737</id>
    <revision>
      <id>160985</id>
      <parentid>160974</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T12:55:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>FredTC</username>
        <id>2631</id>
      </contributor>
      <comment>/* Steden */ Plaatsnamen die in het artikel zijn vermeld in &quot;Steden&quot; geplaatst</comment>
      <origin>160985</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4494" sha1="7a7fsksyx1ih5gmf1umrggwq5nak0ul" xml:space="preserve">{{Pagebanner}}
'''Lauwersland''' is een gebied in het noordwesten van de Nederlandse provincie [[Groningen (provincie)|Groningen]]. Het gebied grenst ten noorden aan het wad en ten westen aan Friesland.  

==Regio's==

==Steden==
* {{listing | type=city
| name=Eenrum | alt= | url= | email=
| address= | lat=53.36484 | long=6.46056 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=Q2573259
| lastedit=2026-09-21
| content=
}}
* {{listing | type=city
| name=[[Lauwersoog]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=53.4046 | long=6.2168 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=Q1007150
| lastedit=2026-09-21
| content=
}}
* {{listing | type=city
| name=Leens | alt= | url= | email=
| address= | lat=53.36053 | long=6.37455 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=Q2377601
| lastedit=2026-09-21
| content=
}}
* {{listing | type=city
| name=Pieterburen | alt= | url= | email=
| address= | lat=53.40002 | long=6.45061 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=Q2685999
| lastedit=2026-09-21
| content=
}}
* {{listing | type=city
| name=Wehe den Hoorn | alt= | url= | email=
| address= | lat=53.3610 | long=6.4172 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=Q1977146
| lastedit=2026-09-21
| content=
}}

==Andere bestemmingen==

==Info==
Het Lauwersland is een aanduiding van een gebied waarin diverse organisaties nauw samenwerken op het gebied van recreatie, kunst en cultuur en ondernemen. 
De naam Lauwersland beslaat diverse gemeenten in Groningen en Friesland die grenzen aan de voormalige Lauwerszee (ingepolderd op 23 mei 1969). De naam Lauwersland die nu wordt gebruikt heeft geen cultuurhistorische waarde en wordt door voornoemde organisaties gebruikt om het te exploiteren gebied aan te duiden.

==Arriveren==

==Rondreizen==
{{mapframe|53.362|6.199|zoom=11}}

==Bekijken==
* '''Het dorpje Eenrum''' [http://www.eenrum.eu/]
* '''Zeehondencrèche Pieterburen''' [http://zeehondencreche.nl], opvangcentrum voor zieke en verzwakte jonge zeehondjes uit de Waddenzee. Sinds 2025 is de zeehondencrèche verplaatst naar Lauwersoog. Entree bezoekerscentrum is vanaf 15,95 euro p.p.
* '''Domies Toen''', ofwel &quot;de tuin van de dominee&quot; [http://domiestoen.nl/home.htm], is de botanische tuin bij de Petruskerk in Pieterburen en tevens het eigenlijke startpunt van het Pieterpad.
* '''Nationaal Park Lauwersmeer''' [http://www.lauwersmeer.org/] beheerd door Staatsbosbeheer. Het nationaal park kan bezocht worden per boot, maar wandelingen met een boswachter zijn ook mogelijk.
* '''DoeZoo Leens''' is een dierenpark in Leens, wat voorheen de Insecten Wereld was. Naast een collectie insecten bevat het park ook vele reptielen en kleine zoogdieren.

==Doen==
* '''Wadlopen''' onder begeleiding van een gids. Er zijn zowel korte tochtjes over het wad, als complete wandelingen naar een waddeneiland mogelijk. Zorg wel voor kleren die flink vies mogen worden!
* '''De Noord Groninger Antiek &amp; Curiosa Route''', een route langs negen winkels, boerderijen en zolders verspreid over acht dorpen in het noorden van Groningen ([[Hoogeland]] en Lauwersland), vol brocante, antiek, curiosa en rariteiten [http://www.antiek-curiosaroute.nl]. Let op: de verschillende locaties kunnen verschillende openingstijden hebben!
* '''Autoroute Groningen''' [http://www.autoroutegroningen.nl/], een routebeschrijving langs dorpjes en buurtschapjes van het Lauwersland (en een stukje [[Hoogeland]]).

==Kopen==

==Eten==
* '''Sara's Pannenkoekenhuis''', Molenstraat 1, Eenrum [http://www.saraspannenkoekenhuis.nl/]. Pannenkoekenhuisje in de vroegere haven van het dorpje Eenrum. Open op zaterdag en zondag, in het hoogseizoen ook op wo, do &amp; vr. 
* '''Abrahams Mosterdmakerij''', Molenstraat 5, Eenrum [http://www.abrahamsmosterdmakerij.nl/]. Restaurant in een sfeervolle oude boerderij, die half is ingericht als museum gewijd aan het maken van mosterd. Met vriendelijke bediening en misschien wel de beste spareribs van Nederland. Open van dinsdag t/m zondag. 

==Uitgaan==

==Overnachten==

===Voor groepen===
* {{sleep
| name=Groepsaccommodatie &quot;Energiek&quot; | alt= | url=https://www.de-energiek.nl/ | email=
| address=Mernaweg 79 9964 AR Wehe den Hoorn | lat=53.35692 | long=6.43023 | directions=
| phone=+31 595 571239 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-09-20
| content=Voor groepen tot 45 personen.
}}

==Veiligheid==

==Rondom==

{{Str}}
{{IsIn|Groningen (provincie)}}</text>
      <sha1>7a7fsksyx1ih5gmf1umrggwq5nak0ul</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>160986</id>
      <parentid>160985</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T12:58:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>FredTC</username>
        <id>2631</id>
      </contributor>
      <comment>/* Rondreizen */ Mapframe aaangepast aan zichtbaarheid alle &quot;Steden&quot;</comment>
      <origin>160986</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4515" sha1="086m5fmj031hm8hdpmbepblzsu9fpjl" xml:space="preserve">{{Pagebanner}}
'''Lauwersland''' is een gebied in het noordwesten van de Nederlandse provincie [[Groningen (provincie)|Groningen]]. Het gebied grenst ten noorden aan het wad en ten westen aan Friesland.  

==Regio's==

==Steden==
* {{listing | type=city
| name=Eenrum | alt= | url= | email=
| address= | lat=53.36484 | long=6.46056 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=Q2573259
| lastedit=2026-09-21
| content=
}}
* {{listing | type=city
| name=[[Lauwersoog]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=53.4046 | long=6.2168 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=Q1007150
| lastedit=2026-09-21
| content=
}}
* {{listing | type=city
| name=Leens | alt= | url= | email=
| address= | lat=53.36053 | long=6.37455 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=Q2377601
| lastedit=2026-09-21
| content=
}}
* {{listing | type=city
| name=Pieterburen | alt= | url= | email=
| address= | lat=53.40002 | long=6.45061 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=Q2685999
| lastedit=2026-09-21
| content=
}}
* {{listing | type=city
| name=Wehe den Hoorn | alt= | url= | email=
| address= | lat=53.3610 | long=6.4172 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=Q1977146
| lastedit=2026-09-21
| content=
}}

==Andere bestemmingen==

==Info==
Het Lauwersland is een aanduiding van een gebied waarin diverse organisaties nauw samenwerken op het gebied van recreatie, kunst en cultuur en ondernemen. 
De naam Lauwersland beslaat diverse gemeenten in Groningen en Friesland die grenzen aan de voormalige Lauwerszee (ingepolderd op 23 mei 1969). De naam Lauwersland die nu wordt gebruikt heeft geen cultuurhistorische waarde en wordt door voornoemde organisaties gebruikt om het te exploiteren gebied aan te duiden.

==Arriveren==

==Rondreizen==
{{mapframe|53.377|6.350|height=350|width=550|zoom=11}}

==Bekijken==
* '''Het dorpje Eenrum''' [http://www.eenrum.eu/]
* '''Zeehondencrèche Pieterburen''' [http://zeehondencreche.nl], opvangcentrum voor zieke en verzwakte jonge zeehondjes uit de Waddenzee. Sinds 2025 is de zeehondencrèche verplaatst naar Lauwersoog. Entree bezoekerscentrum is vanaf 15,95 euro p.p.
* '''Domies Toen''', ofwel &quot;de tuin van de dominee&quot; [http://domiestoen.nl/home.htm], is de botanische tuin bij de Petruskerk in Pieterburen en tevens het eigenlijke startpunt van het Pieterpad.
* '''Nationaal Park Lauwersmeer''' [http://www.lauwersmeer.org/] beheerd door Staatsbosbeheer. Het nationaal park kan bezocht worden per boot, maar wandelingen met een boswachter zijn ook mogelijk.
* '''DoeZoo Leens''' is een dierenpark in Leens, wat voorheen de Insecten Wereld was. Naast een collectie insecten bevat het park ook vele reptielen en kleine zoogdieren.

==Doen==
* '''Wadlopen''' onder begeleiding van een gids. Er zijn zowel korte tochtjes over het wad, als complete wandelingen naar een waddeneiland mogelijk. Zorg wel voor kleren die flink vies mogen worden!
* '''De Noord Groninger Antiek &amp; Curiosa Route''', een route langs negen winkels, boerderijen en zolders verspreid over acht dorpen in het noorden van Groningen ([[Hoogeland]] en Lauwersland), vol brocante, antiek, curiosa en rariteiten [http://www.antiek-curiosaroute.nl]. Let op: de verschillende locaties kunnen verschillende openingstijden hebben!
* '''Autoroute Groningen''' [http://www.autoroutegroningen.nl/], een routebeschrijving langs dorpjes en buurtschapjes van het Lauwersland (en een stukje [[Hoogeland]]).

==Kopen==

==Eten==
* '''Sara's Pannenkoekenhuis''', Molenstraat 1, Eenrum [http://www.saraspannenkoekenhuis.nl/]. Pannenkoekenhuisje in de vroegere haven van het dorpje Eenrum. Open op zaterdag en zondag, in het hoogseizoen ook op wo, do &amp; vr. 
* '''Abrahams Mosterdmakerij''', Molenstraat 5, Eenrum [http://www.abrahamsmosterdmakerij.nl/]. Restaurant in een sfeervolle oude boerderij, die half is ingericht als museum gewijd aan het maken van mosterd. Met vriendelijke bediening en misschien wel de beste spareribs van Nederland. Open van dinsdag t/m zondag. 

==Uitgaan==

==Overnachten==

===Voor groepen===
* {{sleep
| name=Groepsaccommodatie &quot;Energiek&quot; | alt= | url=https://www.de-energiek.nl/ | email=
| address=Mernaweg 79 9964 AR Wehe den Hoorn | lat=53.35692 | long=6.43023 | directions=
| phone=+31 595 571239 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-09-20
| content=Voor groepen tot 45 personen.
}}

==Veiligheid==

==Rondom==

{{Str}}
{{IsIn|Groningen (provincie)}}</text>
      <sha1>086m5fmj031hm8hdpmbepblzsu9fpjl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>160987</id>
      <parentid>160986</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T12:59:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>FredTC</username>
        <id>2631</id>
      </contributor>
      <comment>Mapframe verplaatst naar overzicht steden, zoals ook bij andere regio-artikelen.</comment>
      <origin>160987</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4515" sha1="d1xnpycfx9q3tes04c7voc2y6pd27ui" xml:space="preserve">{{Pagebanner}}
'''Lauwersland''' is een gebied in het noordwesten van de Nederlandse provincie [[Groningen (provincie)|Groningen]]. Het gebied grenst ten noorden aan het wad en ten westen aan Friesland.  

==Regio's==

==Steden==
{{mapframe|53.377|6.350|height=350|width=550|zoom=11}}
* {{listing | type=city
| name=Eenrum | alt= | url= | email=
| address= | lat=53.36484 | long=6.46056 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=Q2573259
| lastedit=2026-09-21
| content=
}}
* {{listing | type=city
| name=[[Lauwersoog]] | alt= | url= | email=
| address= | lat=53.4046 | long=6.2168 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=Q1007150
| lastedit=2026-09-21
| content=
}}
* {{listing | type=city
| name=Leens | alt= | url= | email=
| address= | lat=53.36053 | long=6.37455 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=Q2377601
| lastedit=2026-09-21
| content=
}}
* {{listing | type=city
| name=Pieterburen | alt= | url= | email=
| address= | lat=53.40002 | long=6.45061 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=Q2685999
| lastedit=2026-09-21
| content=
}}
* {{listing | type=city
| name=Wehe den Hoorn | alt= | url= | email=
| address= | lat=53.3610 | long=6.4172 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=Q1977146
| lastedit=2026-09-21
| content=
}}

==Andere bestemmingen==

==Info==
Het Lauwersland is een aanduiding van een gebied waarin diverse organisaties nauw samenwerken op het gebied van recreatie, kunst en cultuur en ondernemen. 
De naam Lauwersland beslaat diverse gemeenten in Groningen en Friesland die grenzen aan de voormalige Lauwerszee (ingepolderd op 23 mei 1969). De naam Lauwersland die nu wordt gebruikt heeft geen cultuurhistorische waarde en wordt door voornoemde organisaties gebruikt om het te exploiteren gebied aan te duiden.

==Arriveren==

==Rondreizen==

==Bekijken==
* '''Het dorpje Eenrum''' [http://www.eenrum.eu/]
* '''Zeehondencrèche Pieterburen''' [http://zeehondencreche.nl], opvangcentrum voor zieke en verzwakte jonge zeehondjes uit de Waddenzee. Sinds 2025 is de zeehondencrèche verplaatst naar Lauwersoog. Entree bezoekerscentrum is vanaf 15,95 euro p.p.
* '''Domies Toen''', ofwel &quot;de tuin van de dominee&quot; [http://domiestoen.nl/home.htm], is de botanische tuin bij de Petruskerk in Pieterburen en tevens het eigenlijke startpunt van het Pieterpad.
* '''Nationaal Park Lauwersmeer''' [http://www.lauwersmeer.org/] beheerd door Staatsbosbeheer. Het nationaal park kan bezocht worden per boot, maar wandelingen met een boswachter zijn ook mogelijk.
* '''DoeZoo Leens''' is een dierenpark in Leens, wat voorheen de Insecten Wereld was. Naast een collectie insecten bevat het park ook vele reptielen en kleine zoogdieren.

==Doen==
* '''Wadlopen''' onder begeleiding van een gids. Er zijn zowel korte tochtjes over het wad, als complete wandelingen naar een waddeneiland mogelijk. Zorg wel voor kleren die flink vies mogen worden!
* '''De Noord Groninger Antiek &amp; Curiosa Route''', een route langs negen winkels, boerderijen en zolders verspreid over acht dorpen in het noorden van Groningen ([[Hoogeland]] en Lauwersland), vol brocante, antiek, curiosa en rariteiten [http://www.antiek-curiosaroute.nl]. Let op: de verschillende locaties kunnen verschillende openingstijden hebben!
* '''Autoroute Groningen''' [http://www.autoroutegroningen.nl/], een routebeschrijving langs dorpjes en buurtschapjes van het Lauwersland (en een stukje [[Hoogeland]]).

==Kopen==

==Eten==
* '''Sara's Pannenkoekenhuis''', Molenstraat 1, Eenrum [http://www.saraspannenkoekenhuis.nl/]. Pannenkoekenhuisje in de vroegere haven van het dorpje Eenrum. Open op zaterdag en zondag, in het hoogseizoen ook op wo, do &amp; vr. 
* '''Abrahams Mosterdmakerij''', Molenstraat 5, Eenrum [http://www.abrahamsmosterdmakerij.nl/]. Restaurant in een sfeervolle oude boerderij, die half is ingericht als museum gewijd aan het maken van mosterd. Met vriendelijke bediening en misschien wel de beste spareribs van Nederland. Open van dinsdag t/m zondag. 

==Uitgaan==

==Overnachten==

===Voor groepen===
* {{sleep
| name=Groepsaccommodatie &quot;Energiek&quot; | alt= | url=https://www.de-energiek.nl/ | email=
| address=Mernaweg 79 9964 AR Wehe den Hoorn | lat=53.35692 | long=6.43023 | directions=
| phone=+31 595 571239 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-09-20
| content=Voor groepen tot 45 personen.
}}

==Veiligheid==

==Rondom==

{{Str}}
{{IsIn|Groningen (provincie)}}</text>
      <sha1>d1xnpycfx9q3tes04c7voc2y6pd27ui</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Montreal</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2130</id>
    <revision>
      <id>160989</id>
      <parentid>149960</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T20:16:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-50867-88</username>
        <id>17877</id>
      </contributor>
      <comment>/* Budget */ Close in 2016</comment>
      <origin>160989</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6729" sha1="i9pq51v5fvqficc5e8qwxytgsic68aa" xml:space="preserve">{{pagebanner}}
'''Montreal''' is de grootste Franstalige stad in [[Canada]] en een van de 2 grote steden in de provincie [[Quebec]].

==Info==
Montreal (in het Frans: ''Montréal'') is de grootste stad van de provincie [[Quebec]] en met zijn ruim 1,6 miljoen inwoners na [[Toronto]] de grootste stad van [[Canada]]. De stad is vernoemd naar Mount Royal, de heuvel die zich midden in de stad bevindt. Het kruis dat op deze heuvel staat, is het hoogste punt van de stad; geen enkel gebouw mag hoger reiken dan het kruis.

==Arriveren==

===Per vliegtuig===
Het internationale vliegveld van Montreal (Pierre Eliot Trudeau International Airport) ligt in Dorval, ongeveer 20 kilometer ten westen van het stadscentrum. KLM [http://www.klm.com] vliegt dagelijks tussen Amsterdam en Montreal. Air France [http://www.airfrance.com] heeft 4 vluchten per dag tussen Parijs CDG en Montreal (met aansluitende KLM/Air France vluchten Amsterdam - Parijs CDG -v.v). De meeste Amerikaanse maatschappijen vliegen vanaf Montreal naar de belangrijkse Amerikaanse bestemmingen.  Air Canada [http://www.aircanada.com/] vliegt vanaf Montreal naar Brussel, Frankfurt, Parijs en London Heathrow.

===Per trein===
Het treinstation van Montreal ligt aan het Place Bonaventure (Metrostation: Bonaventure) in hartje Montreal. Via Rail Canada [http://www.viarail.ca] heeft dagelijks rechtstreekse verbindingen met [[Toronto]], [[Ottawa]] en [[Quebec (stad)]]. Amtrak [http://www.amtrak.com] heeft een dagelijkse rechtstreekse verbinding met [[New York City|New York]].

===Per auto===
Snelweg A40 (Quebec) gaat over in de A417 (Ontario) en verbindt Montreal met [[Ottawa]]. Snelweg A20 verbindt Montreal met [[Quebec (stad)]], de Gaspesie en de Atlantische Provincies. De &quot;Route du Roi&quot; (Route 138) is een meer toeristische route langs de noordoever van de St.Lawrence rivier via [[Trois-Rivières]] naar [[Quebec (stad)]]. Naar [[Toronto]] volg je de A20 in westelijke richting (deze gaat over in de A401 in [[Ontario]]). Naar [[New York City|New York]] volg je de A15 in zuidelijke richting tot de grensovergang Champlain, alwaar deze weg overgaat in de Amerikaanse Interstate 87.

===Per bus===
Het centrale busstation van Montreal is op de hoek van Rue Berri en Bd.de Maisonneuve Est (Metro: Berri UQAM). Orleans Express [http://www.orleansexpress.com] onderhoudt de busdiensten ten oosten van Montreal. Er zijn o.a. diensten naar [[Quebec (stad)]] (bijna ieder uur) en  [[Trois-Rivières]] (8x per dag).

Greyhound Canada [http://www.greyhound.ca/home/] onderhoudt de busdiensten ten westen van Montreal. Er zijn diensten naar: [[Ottawa]] (ieder uur).

===Per boot===

==Rondreizen==

===Per metro===
Montreal heeft een uitgebreid metronetwerk, dat bestaat uit 32 kilometer aan ondergrondse tunnels. Societé des Transports Montreal (STM) [http://www.stm.info] onderhoudt dit netwerk. Er zijn 4 lijnen, ieder met z'n eigen kleur. De metrotreinen rijden op rubberbanden en zijn zeer efficient. Een enkele reis met overstap (binnen 90 minuten) op een andere lijn of het STM busnet kost CAD 2,75 (bij voorkeur gepast betalen).

===Per bus===
Het stadsbusnet vult het metronet aan en wordt eveneens uitgevoerd door de Societé des Transports Montreal (STM) [http://www.stm.info]. Buschauffeurs verkopen alleen enkele reis biljetten met geldigheid 90 minuten. Zij accepteren alleen gepast geld dat je bij de chauffeur in een automaat gooit waarop er een ticket met magneetstreep uit het apparaat komt. Dit ticket kun je gebruiken om het metrostation binnen te komen (mits binnen 90 minuten na afgifte).

===Per trein===
Het netwerk van voorstadtreinen wordt ook door STM onderhouden, maar is erg inefficient en rijdt eigenlijk alleen maar in de spitsuren.

===Per auto===
Houdt rekening met veel eenrichtingverkeer, grote drukte op de straten en hoge parkeertarieven. Het is op het gehele eiland van Montreal verboden om rechtsaf te slaan bij rood stoplicht.

==Bekijken==
[[Afbeelding:Montreal NotreDame Statue Stars.JPG|miniatuur|Een detail van de Basilique Notre-Dame]]
[[Afbeelding:Vieux_Montreal.jpg|thumb|Vieux Montreal]]
[[File:Montreal_City_Hall_Jan_2006.jpg|thumb|Montreal Stadhuis]]
[[File:Marché_Bonsecours_and_Foliage.jpg|thumb|Stadspark]]
* '''McCord Museum''' - kleding
* '''Montreal City Hall'''
* '''Parc du Mont-Royal'''
* '''Vieux Montreal en de Haven''' (Metro: Champs de Mars of Place d'Armes)
* '''De ondergrondse stad''' - Ca.20km ondergronds winkelcentrum onder de stad (Metro: Bonaventure, Peel, McGill, Berri UQAM, Place des Arts of Square Victoria)
* '''Olympisch Stadion en Jardin Botanique''' - Het Stadion van de Olympische Spelen van 1976 werd pas na de spelen voltooid en heeft de stad Montreal enige tientallen jaren een begrotingstekort opgeleverd. De botanische tuin ligt tegenover het stadion en is ook een aanrader, zeker op een mooie zomerdag. (Metro: Pie IX)

==Doen==

==Leren==

==Werken==
Voor filmmakers is Montreal een populaire locatie. Er worden in de stad en zijn omgeving jaarlijks meer dan 600 films gedraaid.

==Kopen==
Het winkelcentrum &quot;Ville sous-terre&quot; is onder het zakencentrum van Montreal aangelegd. Het is een ondergronds stratenstelsel van ongeveer 20 kilometer lengte. De reden dat dit winkelcentrum ondergronds is aangelegd zijn de meestal zeer strenge winters in Quebec, waarbij de temperaturen overdag vaak niet boven de -15 graden Celsius uitkomen. De meeste winkels vind je rondom de metrostations '''Peel''' en '''McGill'''.

Een andere (nogal toeristische) winkelstraat is de '''Rue Notre Dame Ouest''' tussen Rue Université en Place Notre Dame.(Metro: Square Victoria).

==Eten==

===Budget===

===Gemiddeld===

===Duur===

==Uitgaan==

==Overnachten==

===Gemiddeld===
Langs de Rue Sherbrooke Est vind je een groot aantal motels evenals langs de Boulevard Curé-Labelle in Laval.

===Duur===

==Communicatie==
De voertaal in Montreal is Frans, althans de Canadese variant daarvan (Quebecois). Als je het &quot;Europese&quot; Frans redelijk beheerst zul je weinig problemen met de taal hebben, al zijn een aantal uitdrukkingen in het Quebecois anders dan in het Frans zoals het in Frankrijk gesproken wordt. Het merendeel van de inwoners van Montreal spreekt overigens ook Engels, zeker in de gebieden die veel door toeristen bezocht worden en in de hotels. Ga je buiten Montreal, reken er dan op dat hoe meer je naar het noorden en oosten gaat, hoe minder er Engels gesproken wordt.

==Veiligheid==
Montreal is een redelijk veilige stad naar Europese begrippen. Vooral in het oude Montreal (Vieux Montreal) gaat het leven tot diep in de nacht door, zeker 's zomers, met als voordeel dat je je niet eenzaam voelt en dus redelijk veilig.

==Rondom==

{{Str}}
{{IsIn|Quebec}}
{{Geo|45.5|-73.6|zoom=13}}</text>
      <sha1>i9pq51v5fvqficc5e8qwxytgsic68aa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Noord-Duitsland</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2296</id>
    <revision>
      <id>160999</id>
      <parentid>147463</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T11:09:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-51159-59</username>
        <id>17878</id>
      </contributor>
      <comment>/* Taal */</comment>
      <origin>160999</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="dwp58y7jni0aygnb1l9ejaypc20fies" xml:space="preserve">
{{Str}}
{{IsIn|Duitsland}}
{{Navigatie Regios van Duitsland}}</text>
      <sha1>dwp58y7jni0aygnb1l9ejaypc20fies</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>161000</id>
      <parentid>160999</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T11:10:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-51159-59</username>
        <id>17878</id>
      </contributor>
      <origin>161000</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19" sha1="k6u9f3113eh6trj0ryhndpme50cjdwx" xml:space="preserve">
{{IsIn|Duitsland}}</text>
      <sha1>k6u9f3113eh6trj0ryhndpme50cjdwx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>161001</id>
      <parentid>161000</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T11:10:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-51159-59</username>
        <id>17878</id>
      </contributor>
      <comment>De pagina is leeggehaald</comment>
      <origin>161001</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>161002</id>
      <parentid>161001</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T11:16:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>FredTC</username>
        <id>2631</id>
      </contributor>
      <comment>3 versies ongedaan gemaakt (versienummers [[Special:Diff/160999|160999]] tot en met [[Special:Diff/161001|161001]])</comment>
      <origin>161002</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1874" sha1="e46zjklqj9fvgpywu9n8bkzy4ril9rj" xml:space="preserve">{{pagebanner}}
'''Noord-Duitsland''' (''Norddeutschland'') is een regio in [[Duitsland]]. Het betreft ook de noordwest- en oostkust van het land.

==Deelstaten==
{{Regionlist
| regionmap=North Germany Regions 01.png
| regionmaptext=
| regionmapsize=300px
| region1name=[[Sleeswijk-Holstein]] (''Schleswig-Holstein'')
| region1color=#A1A1C1
| region1items=
| region1description=
| region2name=[[Hamburg]]
| region2color=#6CA36C
| region2items=
| region2description=
| region3name=[[Nedersaksen]] (''Niedersachsen'')
| region3color=#D16666
| region3items=
| region3description=
| region4name=[[Bremen]]
| region4color=#D3D305
| region4items=
| region4description=
| region5name=[[Mecklenburg-Voor-Pommeren]] (''Mecklenburg-Vorpommern'')
| region5color=#B3B34C
| region5items=
| region5description=
}}

==Steden==

* [[Bremen]] (Vrije Hanzestad)
* [[Hamburg]] 
* [[Hannover]] 
* [[Kiel]]
* [[Lübeck]]
* [[Rostock]]

==Andere bestemmingen==

* [[Oost-Friese Waddeneilanden]]

==Info==
Winderige heuvels en de populaire vakantiebestemmingen aan de Noordzee en Baltische Zee, waaronder de Duitse Waddeneilanden.
Ook [[Sleeswijk-Holstijn]] is verrukkelijk.

==Taal==

Historisch werden in Noord-Duitsland voornamelijk de Nederduitse (of Laagduitse) dialecten gesproken, die verwant zijn aan dialecten als Gronings, Twents en Achterhoeks. Hoewel de Nederduits dialecten in een aantal gebieden nog gesproken worden, zijn deze grotendeels verdrongen door de Duitse standaardtaal (ook wel Hoogduits genoemd). Kleinere talen als het Deens (in Sleeswijk-Holstein) en de Friese dialecten hebben een vergelijkbare ontwikkeling doorgaan, maar deze hebben zich in kleine gemeenschappen nog staande gehouden.

==Arriveren==

==Rondreizen==

==Bekijken==

===Routes===

==Doen==

==Eten==

==Uitgaan==

==Veiligheid==

==Rondom==

{{Str}}
{{IsIn|Duitsland}}
{{Navigatie Regios van Duitsland}}</text>
      <sha1>e46zjklqj9fvgpywu9n8bkzy4ril9rj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Taalgids Indonesisch</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3238</id>
    <revision>
      <id>160988</id>
      <parentid>142356</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T18:50:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bob Buisklever</username>
        <id>17286</id>
      </contributor>
      <origin>160988</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17584" sha1="qlc98q0v7e7dkp0s6ll8zwpu5ccgrgg" xml:space="preserve">{{pagebanner}}
Het '''Indonesisch''' is de nationale taal van [[Indonesië]] en omdat daar naar schatting 230 miljoen mensen wonen is het daarmee een van de grotere talen in de wereld. Niet iedere inwoner van Indonesië spreekt de taal vanaf geboorte. Indonesië kent honderden regionale talen en het Indonesisch is dan ook voor veel mensen een tweede taal. Er zijn ook mensen die het Indonesisch helemaal niet machtig zijn, dit zijn veelal ouden van dagen die op het Javaanse platteland leven. Indonesisch wordt in Indonesië in het onderwijs gebruikt en het is ook de taal van de media.

Indonesisch is een relatief eenvoudige taal. Voor Europeanen is het weliswaar lastiger dan bijvoorbeeld het Engels of het Duits, dit omdat het Indonesisch niet aan Europese talen verwant is. Echter, in vergelijking met talen als Chinees, Japans of Thai is het een stuk eenvoudiger om te leren.

==Grammatica==

=== Woordstructuur ===

Het Indonesisch heeft een voorkeur voor woorden van het type medeklinker-klinker-medeklinker-klinker-medeklinker (MKMKM). Aan het begin van een woord vinden we vaak enkele medeklinkers; in de middenpositie ook wel dubbele medeklinkers waarvan de eerste een nasaal (m, n of ng) is.

Voorbeelden:

;lapar:honger
;jalan:reizen, weg
;makan:eten
;tempat:plaats
;tangan:hand
;tongkat:stok

=== Woordklassen ===

Het Indonesisch kent zelfstandige naamwoorden en werkwoorden. Simpele enkelvoudige werkwoorden kunnen ook als bijvoeglijke naamwoorden worden gebruikt.
Verder zijn er ook telwoorden, voornaamwoorden, voorzetsels, bijwoorden en voegwoorden.

In tegenstelling tot veel Europese talen zijn Indonesische woordsoorten niet zo gemakkelijk herkenbaar. Een woord kan een zelfstandig naamwoord zijn, maar ook een werkwoord en er hetzelfde uitzien, zoals het woord '''jalan''', dat zowel ''weg'' als ''lopen'' kan betekenen. Tot welke woordklasse een woord behoort wordt dan bepaald door de context waarin het zich bevindt.

==== Persoonlijke voornaamwoorden ====

==== Aanwijzende voornaamwoorden ====
Gebruik van aanwijzende voornaamwoorden is zeer frequent, met name de woorden '''ini''' ''dit'', en '''itu''' ''dat''. Deze woorden worden vaak gebruikt om een zinsdeel af te sluiten, zie ook Zinsconstructies hieronder.

;mobil ini: deze auto
;kereta api itu: die trein

Naast deze veel voorkomende aanwijzende voornaamwoorden zijn er natuurlijk nog meer, zoals:

;begini: zo(als dit)
;begitu: zo(als dat)
;sini: hier
;situ: daar

==== Vragende voornaamwoorden ====

Er zijn verschillende vragende voornaamwoorden waarmee men vragende zinnen kan maken. Een van de belangrijkere is het woord '''apa''' ''wat?''. Aan het begin van een zin heeft het niet veel meer betekenis dan het inleiden van een vragende zin:

;apa anda mau ke Jakarta?: wilt U naar Jakarta?

waar het aan het eind van een zin meer overeenkomt met het Nederlandse ''wat'':

;anda mau makan apa?: wat wilt U eten?

Een ander veel gehoord vragend voornaamwoord is '''mana''' ''welk''. Dit staat meestal aan het eind van de zin.

;anda pilih buku mana?: welk boek kiest U?

===Zinsconstructies===

Een eenvoudige Indonesische zin bestaat uit twee gedeelten: 1. Het bepaalde, en 2. Het bepalende. Het bepaalde staat voorop, hetgene dat daarover gezegd wordt (bepalende) komt daarachter. In traditionele taalkundige terminologie zou men kunnen spreken van onderwerp en gezegde.
Een simpel voorbeeld wordt gevormd door:

;ini buku: dit is een boek

waarin het aanwijzende voornaamwoord '''ini''' ''dit'' het bepaalde of het onderwerp is, en '''buku''' ''boek'' het bepalende of het gezegde. Dit is een volwaardige Indonesische zin en waar in de meeste Europese talen een werkwoordsvorm verplicht zou zijn, is dat in het Indonesisch niet het geval.
Een ander voorbeeld:

;buku ini besar: dit boek is groot

Hierin is '''buku ini''' ''dit boek'' het bepaalde, en '''besar''' ''groot'' het bepalende.
Let erop dat '''buku ini''' (''dit boek'') dus iets anders betekent dan '''ini buku''' (''dit is een boek'').
Tussen het bepaalde en het bepalende hoort men vaak een adempauze in de zinsintonatie, als scheidingsteken.

==Uitspraak==

Het Indonesisch kent niet zoals het Nederlands verschil in lengte (qua duur) van klinkers. Alle klinkers worden met gelijkte lengte uitgesproken. Daardoor is de uitspraak ervan niet altijd conform die in het Nederlands.

De a klinkt ongeveer zoals in het Nederlandse woord ''bah!''.

;kabar: bericht
;rumah: huis
;atap: dak

De e kan op twee manieren worden uitgesproken. Ten eerste zoals in het Nederlandse woord ''rek'': 

;presiden: president
;enteng: opgelucht

of als zogenaamde stomme e zoals in het Nederlandse woord ''zagen'' of ''de'', maar dus ook als de u in ''mus''.

;senang: prettig
;menteri: minister

De o ligt ongeveer tussen de Nederlandse oo en de o in.

;tolong: helpen
;gosok: wrijven

De i klinkt als onze ie, maar wordt korter uitgesproken, en niet als onze enkele i in wit uitgesproken.

;titik: punt
;sedikit: een beetje

De u wordt uitgesproken als de Nederlandse oe:

;tutup: sluiten, gesloten
;sepupu: neef

Tweeklanken als ai, au, oi klinken zoals in het Nederlands, behalve wanneer de laatste i aan het eind van een woord het achtervoegsel '''-i''' is.

;damai: vrede
;danau: meer (water)

maar:

;di-kena-i: getroffen

in het laatste geval worden a en i gescheiden door de klank (glottisslag) die in het Nederlands vaak te horen is in het woord ''zo-even''.

===Klanken===

Het Indonesisch kent de volgende klanken:

===Klinkers===

Klinkers: a, i, u {oe}, o, é en e (stomme e)

===Medeklinkers===

Medeklinkers: p, b, m, t, d, n, c {tj}, j {dj}, ny, k, g, ng, f, s, h, ch, sy, z, r, l, w

De f, sy, ch en z komen alleen in vreemde woorden voor.

==Woordenboek==

===Basiswoorden===

{{infobox|Gebruikelijke uitdrukkingen|
; OPEN : 
; GESLOTEN : 
; INGANG : 
; UITGANG : 
; DUWEN : 
; TREKKEN : 
; WC : 
; HEREN, MANNEN : 
; DAMES, VROUWEN : 
; VERBODEN : 
}}


; Goeiedag. (''formeel'') : Selamat siang ('' '')
; Hallo. (''informeel'') : Halo ('' '')
; Hoe gaat het? : Apa kabar  ('' '')
; Goed, dank u. : Kabar baik baik, terima kasih ('' '')
; Hoe heet u? : Nama anda apa? ('' '')
; Ik heet ______. : Nama saya ('' '')
; Aangenaam kennis te maken. :  ('' '')
; Alstublieft. : Terima kasih kembali ('' '')
; Dank u wel. : Terima kasih ('' '')
; Graag gedaan. : Kembali ('' '')
; Ja. : Ya ('' '')
; Nee. : Tidak ('' '')
; Excuseer. : Permisi ('' '')
; Het spijt me. : Maaf ('' '')
; Tot ziens. : Selamat tinggal ('' '')
; I spreek geen ______. : Saya tidak bicara bahasa  ('' '')
; Spreekt u Nederlands? : Anda bicara bahasa belanda ('' '')
; Spreekt hier iemand Nederlands? : ? ('' '')
; Help! :  Tolong! ('' '')
; Goeiemorgen. : Selamat pagi ('' '')
; Goeienavond. : Selamat malam ('' '')
; Welterusten. : Selamat tidur ('' '')
; Ik begrijp het niet. : Saya tidak tau ('' '')
; Waar is de wc? :  Dimana wc? ('' '')

===Bij problemen===

; Laat me met rust. : . ('' '')
; Raak me niet aan! :  ! ('' '')
; Ik bel de politie. : . ('' '') 
; Politie! : ! ('' '')
; Stop! Dief! :  !  ! ('' '')
; Ik heb uw hulp nodig. : . ('' '') 
; Het is een noodgeval. : . ('' '')
; Ik ben verdwaald. : . ('' '')
; Ik ben mijn tas kwijt. : . ('' '')
; Ik ben mijn portemonnee kwijt. : . ('' '')
; Ik ben ziek. : . ('' '')
; Ik ben gewond. : . ('' '')
; Ik heb een dokter nodig. :  ('' '')
; Mag ik uw telefoon gebruiken? : ? ('' '')

===Cijfers===

; 1 :  satu ('' '')
; 2 :  dua ('' '')
; 3 :  tiga ('' '')
; 4 :  empat ('' '')
; 5 :  lima ('' '')
; 6 :  enam ('' '')
; 7 :  tujuh ('' '')
; 8 :  delapan ('' '')
; 9 :  sembilan ('' '')
; 10 :  sepuluh ('' '')
; 11 :  sebelas ('' '')
; 12 :  duabelas ('' '')
; 13 :  tigabelas ('' '')
; 14 :  empatbelas ('' '')
; 15 :  limabelas ('' '')
; 16 :    ('' '')
; 17 :    ('' '')
; 18 :    ('' '')
; 19 :    ('' '')
; 20 :  duapuluh ('' '')
; 21 :  duapuluh satu ('' '')
; 22 :  duapuluh dua ('' '')
; 23 :    ('' '')
; 30 :  tigapuluh ('' '')
; 40 :  empatpuluh ('' '')
; 50 :  limapuluh ('' '')
; 60 :  enampuluh ('' '')
; 70 :    ('' '')
; 80 :    ('' '')
; 90 :    ('' '')
; 100 :  seratus ('' '')
; 200 :  duaratus ('' '')
; 300 :    ('' '')
; 1000 :  seribu ('' '')
; 2000 :  duaribu ('' '')
; 1.000.000 :  satu juta ('' '')
; 1.000.000.000 :    ('' '')
; 1.000.000.000,000 :    ('' '')
; nummer _____ (''trein, bus, enz.'') : ('' '')
; half :  setengah ('' '')
; minder :    ('' '')
; meer :    ('' '')

====Tijd====

; nu :  sekarang ('' '')
; later :    ('' '')
; voor :    ('' '')
; ochtend :  pagi ('' '')
; middag :  siang/ sore ('' '')
; avond :  malam ('' '')
; nacht :    ('' '')

=====Klok=====

; Eén uur 's ochtends :  Jam satu pagi ('' '')
; Twee uur 's ochtends :    ('' '')
; Twaalf uur 's middags :   ('' '')
; Eén uur 's middags :    ('' '')
; Twee uur 's middags :    ('' '')
; Twaalf uur 's nachts :    ('' '')

=====Duur=====

; _____ minu(u)te(n) :  menit ('' '')
; _____ u(u)r(en) :  jam ('' '')
; _____ dag(en) :  hari ('' '')
; _____ we(e)k(en) :  minggu ('' '')
; _____ maand(en) :  bulan ('' '')
; _____ ja(a)r(en) :  tahun ('' '')

=====Dagen=====

; vandaag :    ('' '')
; gisteren :  kemarin ('' '')
; morgen :  besok ('' '')
; deze week :    ('' '')
; vorige week :    ('' '')
; volgende week :    ('' '')
; maandag :    ('' '')
; dinsdag :    ('' '')
; woensdag :    ('' '')
; donderdag :    ('' '')
; vrijdag :    ('' '')
; zaterdag :    ('' '')
; zondag :    ('' '')

=====Maanden=====

; januari :  januari ('' '')
; februari :   februari ('' '')
; maart :  maret ('' '')
; april :  april ('' '')
; mei :  mei ('' '')
; juni :  juni ('' '')
; juli :   juli ('' '')
; augustus :   agustus ('' '')
; september :   september ('' '')
; oktober :   oktober ('' '')
; november :   november ('' '')
; december :   desember ('' '')

===Kleuren===

; zwart :  hitam ('' '')
; wit :  putih ('' '')
; grijs :    ('' '')
; rood :  merah ('' '')
; blauw :  biru ('' '')
; geel :  kuning ('' '')
; groen :  hijau ('' '')
; oranje :  jingga ('' '')
; paars :    ('' '')
; bruin :    ('' '')

===Vervoer===

====Trein en bus====

; Hoeveel kost een kaartje naar _____? : ? ('' '')
; Een kaartje naar _____, alstublieft. : . ('' '')
; Waar gaat deze trein/bus naartoe? : ? ('' '')
; Waar is de trein/bus naar _____? : ? ('' '')
; Stopt deze trein/bus in _____? : ? ('' '')
; Wanneer vertrekt de trein/bus naar_____ ? : ? ('' '')
; Wanneer komt de trein/bus aan in _____? : ? ('' '')

====Richtingen====

; Hoe kom ik in _____ ? : ? ('' '')
; ...het station? : ? ('' '')
; ...de bushalte? : ? ('' '')
; ...de luchthaven? : ? ('' '')
; ...het stadscentrum? : ? ('' '')
; ...de jeugdherberg? : ? ('' '')
; ...het _____ hotel? : ? ('' '')
; ...het Nederlands/Belgisch/Surinaams consulaat? : ? ('' '')
; Waar zijn er veel... :    ('' '')
; ...hotels? : ? ('' '')
; ...restaurants? : ? ('' '')
; ...cafés? : ? ('' '')
; ...bezienswaardigheden? : ? ('' '')
; Kunt u het op de kaart aanduiden? : ? ('' '')
; straat :    ('' '')
; Links afslaan. : . ('' '')
; Rechts afslaan. : . ('' '')
; links :    ('' '')
; rechts :    ('' '')
; rechtdoor :    ('' '')
; richting de _____ :    ('' '')
; voorbij de _____ :    ('' '')
; voor de _____ :    ('' '')
; Let op de/het _____. : . ('' '')
; kruispunt :    ('' '')
; noord :    ('' '')
; zuid :    ('' '')
; oost :    ('' '')
; west :    ('' '')
; bergop :    ('' '')
; bergaf:  ('' '')

====Taxi====

; Taxi! : ! ('' '')
; Breng me naar _____, alstublieft. : . ('' '')
; Hoeveel kost het om naar _____ te rijden? : ? ('' '')
; Breng me daarheen, alstublieft. : . ('' '')

===Slapen===

; Heeft u nog kamers beschikbaar? : ? ('' '')
; Hoeveel kost een kamer voor één persoon/twee personen? : ? ('' '')
; Beschikt de kamer over... :    ('' '')
; ...lakens? : ? ('' '')
; ...een WC?:  ? ('' '')
; ...een badkamer? : ? ('' '')
; ...een telefoon? : ? ('' '')
; ...een televisie? : ? ('' '')
; Mag ik de kamer eerst even zien? : ? ('' '')
; Heeft u niets rustiger? : ? ('' '')
; ...groter? : ? ('' '')
; ...schoner? : ? ('' '')
; ...goedkoper? : ? ('' '')
; Oké, ik neem het. : . ('' '') 
; Ik blijf _____ nacht(en). : . ('' '')
; Kunt u mij een ander hotel aanbevelen? : ? ('' '')
; Heeft u een kluis? (''voor waardevolle bezittingen'') :   ('' '')
; ...kluisjes? (''voor kleding'') :   ('' '')
; Is het ontbijt/avondeten inbegrepen? : ? ('' '')
; Hoe laat is het ontbijt/avondeten? : ? ('' '')
; Wilt u mijn kamer schoonmaken? : ? ('' '')
; Kunt u me wakker maken om _____ uur? : ? ('' '')
; Ik wil uitchecken. : . ('' '')

===Geld===

; Kan ik met Amerikaanse dollars betalen? :    ('' '')
; Kan ik met Britse ponden betalen? :    ('' '')
; Kan ik met euro's betalen? :    ('' '')
; Kan ik met een credit card betalen? : ? ('' '')
; Kunt u geld voor me wisselen? : ? ('' '')
; Waar kan ik geld wisselen? : ? ('' '')
; Kan ik hier traveler's cheques inwisselen? : ? ('' '')
; Waar kan ik traveler's cheques inwisselen? :    ('' '')
; Wat is de wisselkoers? : ? ('' '')
; Waar is er een geldautomaat? : ? ('' '')

===Eten===

; Een tafel voor één persoon/twee personen, alstublieft. : . ('' '')
; Mag ik de menukaart even zien? : ? ('' '')
; Mag ik een kijkje nemen in de keuken? : ? ('' '')
; Is er een specialiteit van het huis? : ? ('' '')
; Is er een streekgerecht? : ? ('' '')
; Ik ben vegetariër. : . ('' '')
; Ik eet geen varkensvlees. : . ('' '')
; Ik eet geen rundvlees. : . ('' '')
; Ik eet alleen koosjer. : . ('' '')
; Kunt u dat met minder olie/boter/vet maken, alstublieft? : ? ('' '')
; vast menu :    ('' '')
; à la carte :    ('' '')
; ontbijt :    ('' '')
; lunch :    ('' '')
; afternoontea (''maaltijd'') :    ('' '')
; avondeten :    ('' '')
; Ik wil graag _____. : . ('' '')
; Ik wil graag een gerecht met _____. :    ('' '')
; kip :    ('' '')
; rundsvlees :    ('' '')
; vis :    ('' '')
; ham :    ('' '')
; worst :    ('' '')
; kaas :    ('' '')
; eieren :    ('' '')
; salade :    ('' '')
; (verse) groenten :    ('' '')
; (vers) fruit :    ('' '')
; brood :    ('' '')
; geroosterd brood :    ('' '')
; noedels :    ('' '')
; rijst :    ('' '')
; bonen :    ('' '')
; Mag ik een glas _____? : ? ('' '')
; Mag ik een kopje _____? : ? ('' '')
; Mag ik een fles _____? : ? ('' '')
; koffie :    ('' '')
; thee :    ('' '')
; sap :    ('' '')
; koolzuurhoudend water :    ('' '')
; mineraalwater :    ('' '')
; bier :    ('' '')
; rode/witte wijn:  ('' '')
; Mag ik wat _____? : ? ('' '')
; zout :    ('' '')
; zwarte peper :    ('' '')
; boter :    ('' '')
; Ober! : ! ('' '')
; Ik ben klaar. : . ('' '')
; Het was heerlijk. : . ('' '')
; Kunt u de borden afruimen? : ? ('' '')
; De rekening, alstublieft. : . ('' '')

===Uitgaan===

; Serveert u alcohol? : ? ('' '')
; Is er bediening aan tafel? : ? ('' '')
; Een biertje/twee biertjes, alstublieft. : . ('' '')
; Een glas rode/witte wijn, alstublieft. : . ('' '')
; Een vaasje, alstublieft :   ('' '')
; Een fles, alstublieft. : . ('' '')
; _____ (''sterke drank'') met _____ (''toegevoegde drank''), alstublieft. : . ('' '')
; whisky :    ('' '')
; wodka :    ('' '')
; rum :    ('' '')
; water :    ('' '')
; sodawater :    ('' '')
; tonic :    ('' '')
; sinaasappelsap :    ('' '')
; cola :    ('' '')
; Heeft u versnaperingen/snacks/hapjes? : ? ('' '')
; Nog eentje, alstublieft. : . ('' '')
; Nog een rondje, alstublieft. : . ('' '')
; Wanneer gaat u dicht? : ? ('' '')
; Proost! : ! ('' '')

===Winkelen===

; Heeft u dit in mijn maat? : ? ('' '')
; Hoeveel kost dat? : ? ('' '')
; Dat is te duur. : . ('' '')
; Wilt u het voor _____verkopen? : ? ('' '')
; duur :    ('' '')
; goedkoop :    ('' '')
; Dat kan ik mij niet veroorloven. : . ('' '')
; Ik wil het niet. : . ('' '')
; U bedriegt me. : . ('' '')
; Ik ben niet geïnteresseerd. : . ('' '')
; Oké, ik neem het. : . ('' '')
; Mag ik een tasje? : ? ('' '')
; Bezorgt u (overzee)? :    ('' '')
; Ik wil graag... : . ('' '')
; ...tandpasta. : . ('' '')
; ...een tandenborstel. : . ('' '')
; ...tampons. : . ('' '')
; ...zeep. : . ('' '')
; ...shampoo. : . ('' '') 
; ...een pijnstiller. : . ('' '') 
; ...een middel tegen verkoudheid. :    ('' '')
; ...maagtabletten. : ... ('' '')
; ...scheermesjes:  . ('' '')
; ...een paraplu. : . ('' '')
; ...zonnebrandcrème. : . ('' '')
; ...een ansichtkaart. : . ('' '')
; ...postzegels. : . ('' '')
; ...batterijen. : . ('' '')
; ...schrijfpapier. : . ('' '')
; ...een pen. : . ('' '')
; ...Nederlandstalige boeken. : . ('' '')
; ...Nederlandstalige tijdschriften. : . ('' '')
; ...een Nederlandstalige krant. : . ('' '')
; ...een Nederlands-______ woordenboek. : . ('' '')

===Rijden===

; Ik wil een auto huren. : . ('' '')
; Kan ik het laten verzekeren? : ? ('' '')
; stop :    ('' '')
; éénrichtingsstraat :    ('' '')
; voorrang verlenen:  ('' '')
; parkeerverbod:  ('' '')
; snelheidslimiet :    ('' '')
; tankstation :    ('' '')
; benzine:    ('' '')
; diesel :    ('' '')

===Autoriteiten===

; Ik heb niets verkeerds gedaan. : . ('' '')
; Het was een misverstand. : . ('' '')
; Waar brengt u me naartoe? : ? ('' '')
; Ben ik gearresteerd? : ? ('' '')
; Ik ben Nederlands/Belgisch/Surinaams staatsburger. :    ('' '')
; Ik wil praten met de Nederlandse/Belgische/Surinaamse ambassade/consulaat. :    ('' '')
; Ik wil met een advocaat spreken. :    ('' '')
; Kan ik nu niet gewoon een boete betalen? :    ('' '')


{{Str}}
&lt;!-- 
***************************************************************
*** In deze taalgids is 12% van het &quot;Woordenboek&quot; ingevuld  ***
*** (&lt;50% is {{str}} — &gt;50% is {{brui}} — &gt;90% is {{gids}}) ***
***************************************************************
--&gt;
{{IsIn|Taalgidsen}}


[[Categorie:Taalgids|Indonesisch]]</text>
      <sha1>qlc98q0v7e7dkp0s6ll8zwpu5ccgrgg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Brussels Airport</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12509</id>
    <revision>
      <id>161003</id>
      <parentid>157231</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T11:53:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-51303-08</username>
        <id>17879</id>
      </contributor>
      <comment>/* Per taxi / Luchthavenvervoer */ Item toegevoegd: ii taxi</comment>
      <origin>161003</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3205" sha1="fnt7nflgxua7iq8irxjgdng1ach4ksm" xml:space="preserve">{{Pagebanner}}
'''Brussels Airport''' is de nationale luchthaven van [[België]], gelegen op 12km van de hoofdstad [[Brussel]].

==Info==
Brussels Airport is veruit de grootste luchthaven van België met meer dan 23 miljoen passagiers in 2015. De luchthaven licht op grondgebied van de gemeenten Steenokkerzeel, Zaventem en Machelen ten noordoosten van [[Brussel]]. Vanuit Brussels Airport landen en stijgen vluchten op vanuit alle continenten (m.u.v. Antarctica).

==Arriveren==

===Per vliegtuig===
Brussels Airport is een drukke internationale luchthaven met vluchten van en naar alle continenten. De meeste vluchten worden uitgevoerd door Brussels Airlines, dat Brussels Airport als thuishaven heeft.

===Per trein===
Onder de luchthaven bevindt zich een treinstation dat rechtstreekse verbindingen heeft met alle delen van België en ook [[Amsterdam]]. Voor het reizen van en naar de luchthaven per trein moet er een extra toeslag betaald worden.

===Per auto===
Met de auto is de luchthaven bereikbaar vanaf de A201, die onmiddellijk aansluit op de R0, de ring rond Brussel. Op de luchthaven is er parkeergelegenheid voor 10.600 wagens, onderverdeeld in 3 parkings.

===Per bus===
De luchthaven heeft een eigen busstation op het niveau 0 (onder de aankomstterminal) met drie platforms. Platform A en B worden gebruikt voor bussen van De Lijn. De Lijn heeft directe verbindingen naar onder andere Mechelen, Vilvoorde, Zaventem, Brussel en Leuven, aangeduid als de START-lijnen. Platform C wordt gebruikt door de MIVB die er een buslijn exploiteert met maar zeven haltes vanuit het centrum van Brussel. Verschillende hotels en parkings in de buurt van Brussels Airport bieden een schuttlebus aan naar de luchthaven.

===Te voet/Per fiets===
Tussen het centrum van Zaventem en de luchthaven bevindt zich een afgeschermd pad dat zowel door voetgangers als fietsers gebruikt mag worden.

=== Per taxi / Luchthavenvervoer ===
De luchthaven Brussels airport is makkelijk bereikbaar met een luchthavenvervoer taxi. Op de luchthaven is een speciale parking voorzien voor dit soort vervoer (parking P15).

* {{listing | name=Luchthavenvervoer Kevin | url=https://www.luchthavenvervoer-kevin.be | phone=+32 478 27 63 20 | content=Luchthavenvervoer over heel België naar alle Europese luchthavens. Kindvriendelijk (gratis kinderzitje, kinderstoelen)}}
* [https://ultim8.be/luchthavenvervoer/ ULTIM8 Driving Services] verzorgt uw luchthavenvervoer met sterke communicatie en stipte service. Specialisatie in zakelijk vervoer. +32 470 67 76 30
* {{listing
| name=ii taxi | alt=taxi dienst | url=http://www.taxiii.be | email=info@taxiii.be
| address=Molenstrat 208 | lat= | long= | directions=
| phone=+32484286333 | tollfree=
| hours= | price=
| lastedit=2026-09-22
| content=
}}

==Bekijken==

==Doen==

==Kopen==
In de vertrekhal bevinden zich meerdere eetgelegenheden. Na de douane-controle heeft de reiziger ook toegang tot verscheidene tax-free shops waar allerlei waren verkocht worden.

==Eten==

==Uitgaan==

==Overnachten==
Vlak naast de luchthaven bevindt zich een Sheraton-hotel. In de omgeving van de luchthaven bevinden zich een hoop hotels.

==Contact==

==Rondom==

{{Str}}
{{IsIn|Vlaams-Brabant}}</text>
      <sha1>fnt7nflgxua7iq8irxjgdng1ach4ksm</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>