Wikipedia
nnwiki
https://nn.wikipedia.org/wiki/Hovudside
MediaWiki 1.47.0-wmf.12
first-letter
Filpeikar
Spesial
Diskusjon
Brukar
Brukardiskusjon
Wikipedia
Wikipedia-diskusjon
Fil
Fildiskusjon
MediaWiki
MediaWiki-diskusjon
Mal
Maldiskusjon
Hjelp
Hjelpdiskusjon
Kategori
Kategoridiskusjon
Tema
Temadiskusjon
Undertekstar
Undertekstdiskusjon
Modul
Moduldiskusjon
Arrangement
Arrangementsdiskusjon
Wikipedia:Samfunnshuset
4
7
3663536
3663455
2026-07-25T17:35:11Z
Elisabeth Carrera (WMNO)
121180
/* Fagleg påfyll frå Wikimania */ ny bolk
3663536
wikitext
text/x-wiki
<!-- Arkiveringskode -->
{{Autoarkivering
|archive = Wikipedia:Samfunnshuset/Arkiv/%(year)d
|algo = old(45d)
|counter = 1
|archiveheader = {{Arkiv|{{Wikipedia:Samfunnshuset/Arkiv}}}}
}}{{Wikipedia:Samfunnshuset/byrjing}}
=Emne=
'''[http://nn.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Samfunnshuset&action=edit§ion=new >> Legg til eit nytt emne]'''<br />
'''[[Wikipedia:Samfunnshuset/Kjellaren|>> Kjellaren, arkiv over eldre diskusjonar]]'''
<inputbox>
type=fulltext
width=25
prefix={{FULLTSIDENAMN}}/
searchbuttonlabel=Søk i kjellaren
</inputbox>
== <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].
Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" />
</div>
[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 27. mai 2026 kl. 19:14 (CEST)
<!-- Melding send av Brukar:Keegan (WMF)@metawiki gjennom lista på https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 -->
== Fiks det! i juni og juli ==
Kvar månad har vi [[:no:Wikipedia:Konkurranser/Fiks_det!|Fiks det!-konkurranse]] for å føye til kjelder i kjeldelause artiklar på nynorsk, bokmål, nordsamisk og enaresamisk. Denne sommaren gjer vi ein liten vri: I juni og juli får ein òg poeng for å betre ein utdatert artikkel og fjerne malen [[Mal:Treng oppdatering|Treng oppdatering]] frå nynorsk-artiklar eller malane [[:no:Mal:Utdatert|Utdatert]] og [[:no:Mal:Trenger_oppdatering|Trenger oppdatering]] på bokmål.
WMNO har òg gjort [[:no:Wikipedia:Konkurranser/Fiks_det!#I_2026|premiane]] litt meir fristande! Bli med på ein morosam og uformell konkurranse. Lukke til!
[[Brukar:Elisabeth Carrera (WMNO)|Elisabeth Carrera (WMNO)]] ([[Brukardiskusjon:Elisabeth Carrera (WMNO)|diskusjon]]) 8. juni 2026 kl. 14:19 (CEST)
:Å legga til referansar i etterkant er ikkje alltid så enkelt. Det er berre forfattaren av artikkelen som veit kvar informasjonen stammar frå, så at andre legg til kjelder i etterkant er ein tvilsam praksis. Det er ingen vits i å legga til "referansar" som pynt, så den som legg til kjelder bør kjenna stoffet godt og vita kva kjelder som er relevante og nyttige. Poenget med referansaer er både å syna kvar informasjonen stammar frå og for å hjelpa lesaren med å finna meir informasjon om emnet. Eg ser at mange syner til SNL, men fleire av artiklane til SNL er håplaust utdaterte. Når ein refererer til andre dokument bør ein òg syta for å ta med nok informasjon til at lesarane finn dokumentet. Det betyr ikkje alltid ein URL, for mange dukument har ikkje permanent URL, så om nokre månadar kan URLen vera daud. Eg ser at mange ikkje tek med forlag og utgjvelsesår når dei refererer til bøker, noko som gjer det vanskeleg å finna boka. På dette området treng WP å verta betre.
:<nowiki>~~~</nowiki> [[Brukar:Sigmundg|Sigmundg]] ([[Brukardiskusjon:Sigmundg|diskusjon]]) 8. juni 2026 kl. 14:46 (CEST)
::Heilt einig, @[[Brukar:Sigmundg|Sigmundg]], det er mykje arbeid å finne, lese og leggje til referansar i etterkant, og ofte må delar av artikkelen omarbeidast. Samstundes er det eit stort kvalitetsproblem at det manglar referansar, særleg på bokmåls-Wikipedia. Det gjeld minst 22 000 artiklar! Så eg synest det er nyttig å gjere ein felles innsats for å betre dei. [[Brukar:Elisabeth Carrera (WMNO)|Elisabeth Carrera (WMNO)]] ([[Brukardiskusjon:Elisabeth Carrera (WMNO)|diskusjon]]) 15. juni 2026 kl. 09:30 (CEST)
== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==
<bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|diskusjon]])</bdi> 23. juni 2026 kl. 19:11 (CEST)
<!-- Melding send av Brukar:Codename Noreste@metawiki gjennom lista på https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 -->
== <span lang="nb" dir="ltr">Ny lenke for juridisk kontakt og trygghetskontakt i bunnen av denne wikien</span> ==
<div lang="nb" dir="ltr">
<section begin="Message"/>
'''Juridisk og sikkerhetsrelatert kontakt'''
Hei! Wikimedia Foundation har satt opp [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|en side med kontaktinformasjon for juridiske og sikkerhetsrelaterte saker]] som skal legges til i bunnen av denne wikien, for å sikre tilgang til juridisk informasjon. Dette er et lovpålagt krav. Vi har allerede innført disse lenkene på engelsk, tysk, italiensk, spansk og andre språk, og innfører dem her snart. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Les mer på prosjektsiden]], og legg gjerne igjen kommentarer i denne tråden eller på [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|diskusjonssiden]].
<section end="Message"/>
</div>
-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 25. juni 2026 kl. 15:29 (CEST)
<!-- Melding send av Brukar:Sannita (WMF)@metawiki gjennom lista på https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 -->
== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==
<bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 24. juli 2026 kl. 14:24 (CEST)
</bdi>
<!-- Melding send av Brukar:DreamRimmer@metawiki gjennom lista på https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 -->
== Fagleg påfyll frå Wikimania ==
Meir enn 3000 deltakarar, der 1200 var fysisk til stades i Paris, har vore samla på Wikimania denne veka! Dei av oss som ikkje var i Paris, kan utforske det omfattande faglege programmet: [https://wikimedia.eventyay.com/wm/wikimania2026/schedule/ wikimedia.eventyay.com/wm/wikimania2026/schedule/] Der finnst òg YouTube-lenkjer til opptak av dei fleste føredraga og panelsamtalane.
Det er flott at minst tre frå det norske wikimiljøet kunne delta. To medlemer i WMNO fekk [[wmno:Wikistipend/nn|Wikistipend]], og @Brita Rojahn (WMNO) stilte frå administrasjonen. [[Brukar:Elisabeth Carrera (WMNO)|Elisabeth Carrera (WMNO)]] ([[Brukardiskusjon:Elisabeth Carrera (WMNO)|diskusjon]]) 25. juli 2026 kl. 19:35 (CEST)
ove9nqp08wazb5uswdkfer8opmx39yx
3663539
3663536
2026-07-25T17:38:09Z
Elisabeth Carrera (WMNO)
121180
/* Fagleg påfyll frå Wikimania */ Rettar min eigen feil.
3663539
wikitext
text/x-wiki
<!-- Arkiveringskode -->
{{Autoarkivering
|archive = Wikipedia:Samfunnshuset/Arkiv/%(year)d
|algo = old(45d)
|counter = 1
|archiveheader = {{Arkiv|{{Wikipedia:Samfunnshuset/Arkiv}}}}
}}{{Wikipedia:Samfunnshuset/byrjing}}
=Emne=
'''[http://nn.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Samfunnshuset&action=edit§ion=new >> Legg til eit nytt emne]'''<br />
'''[[Wikipedia:Samfunnshuset/Kjellaren|>> Kjellaren, arkiv over eldre diskusjonar]]'''
<inputbox>
type=fulltext
width=25
prefix={{FULLTSIDENAMN}}/
searchbuttonlabel=Søk i kjellaren
</inputbox>
== <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].
Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" />
</div>
[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 27. mai 2026 kl. 19:14 (CEST)
<!-- Melding send av Brukar:Keegan (WMF)@metawiki gjennom lista på https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 -->
== Fiks det! i juni og juli ==
Kvar månad har vi [[:no:Wikipedia:Konkurranser/Fiks_det!|Fiks det!-konkurranse]] for å føye til kjelder i kjeldelause artiklar på nynorsk, bokmål, nordsamisk og enaresamisk. Denne sommaren gjer vi ein liten vri: I juni og juli får ein òg poeng for å betre ein utdatert artikkel og fjerne malen [[Mal:Treng oppdatering|Treng oppdatering]] frå nynorsk-artiklar eller malane [[:no:Mal:Utdatert|Utdatert]] og [[:no:Mal:Trenger_oppdatering|Trenger oppdatering]] på bokmål.
WMNO har òg gjort [[:no:Wikipedia:Konkurranser/Fiks_det!#I_2026|premiane]] litt meir fristande! Bli med på ein morosam og uformell konkurranse. Lukke til!
[[Brukar:Elisabeth Carrera (WMNO)|Elisabeth Carrera (WMNO)]] ([[Brukardiskusjon:Elisabeth Carrera (WMNO)|diskusjon]]) 8. juni 2026 kl. 14:19 (CEST)
:Å legga til referansar i etterkant er ikkje alltid så enkelt. Det er berre forfattaren av artikkelen som veit kvar informasjonen stammar frå, så at andre legg til kjelder i etterkant er ein tvilsam praksis. Det er ingen vits i å legga til "referansar" som pynt, så den som legg til kjelder bør kjenna stoffet godt og vita kva kjelder som er relevante og nyttige. Poenget med referansaer er både å syna kvar informasjonen stammar frå og for å hjelpa lesaren med å finna meir informasjon om emnet. Eg ser at mange syner til SNL, men fleire av artiklane til SNL er håplaust utdaterte. Når ein refererer til andre dokument bør ein òg syta for å ta med nok informasjon til at lesarane finn dokumentet. Det betyr ikkje alltid ein URL, for mange dukument har ikkje permanent URL, så om nokre månadar kan URLen vera daud. Eg ser at mange ikkje tek med forlag og utgjvelsesår når dei refererer til bøker, noko som gjer det vanskeleg å finna boka. På dette området treng WP å verta betre.
:<nowiki>~~~</nowiki> [[Brukar:Sigmundg|Sigmundg]] ([[Brukardiskusjon:Sigmundg|diskusjon]]) 8. juni 2026 kl. 14:46 (CEST)
::Heilt einig, @[[Brukar:Sigmundg|Sigmundg]], det er mykje arbeid å finne, lese og leggje til referansar i etterkant, og ofte må delar av artikkelen omarbeidast. Samstundes er det eit stort kvalitetsproblem at det manglar referansar, særleg på bokmåls-Wikipedia. Det gjeld minst 22 000 artiklar! Så eg synest det er nyttig å gjere ein felles innsats for å betre dei. [[Brukar:Elisabeth Carrera (WMNO)|Elisabeth Carrera (WMNO)]] ([[Brukardiskusjon:Elisabeth Carrera (WMNO)|diskusjon]]) 15. juni 2026 kl. 09:30 (CEST)
== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==
<bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|diskusjon]])</bdi> 23. juni 2026 kl. 19:11 (CEST)
<!-- Melding send av Brukar:Codename Noreste@metawiki gjennom lista på https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 -->
== <span lang="nb" dir="ltr">Ny lenke for juridisk kontakt og trygghetskontakt i bunnen av denne wikien</span> ==
<div lang="nb" dir="ltr">
<section begin="Message"/>
'''Juridisk og sikkerhetsrelatert kontakt'''
Hei! Wikimedia Foundation har satt opp [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|en side med kontaktinformasjon for juridiske og sikkerhetsrelaterte saker]] som skal legges til i bunnen av denne wikien, for å sikre tilgang til juridisk informasjon. Dette er et lovpålagt krav. Vi har allerede innført disse lenkene på engelsk, tysk, italiensk, spansk og andre språk, og innfører dem her snart. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Les mer på prosjektsiden]], og legg gjerne igjen kommentarer i denne tråden eller på [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|diskusjonssiden]].
<section end="Message"/>
</div>
-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 25. juni 2026 kl. 15:29 (CEST)
<!-- Melding send av Brukar:Sannita (WMF)@metawiki gjennom lista på https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 -->
== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==
<bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 24. juli 2026 kl. 14:24 (CEST)
</bdi>
<!-- Melding send av Brukar:DreamRimmer@metawiki gjennom lista på https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 -->
== Fagleg påfyll frå Wikimania ==
Meir enn 3000 deltakarar, der 1200 var fysisk til stades i Paris, har vore samla på Wikimania denne veka! Dei av oss som ikkje var i Paris, kan utforske det omfattande faglege programmet: [https://wikimedia.eventyay.com/wm/wikimania2026/schedule/ wikimedia.eventyay.com/wm/wikimania2026/schedule/] Der finnst òg YouTube-lenkjer til opptak av dei fleste føredraga og panelsamtalane.
Det er flott at minst tre frå det norske wikimiljøet kunne delta. To medlemer i WMNO fekk [[wmno:Wikistipend/nn|Wikistipend]], og [[Brukar:Brita Rojahn (WMNO)|Brita Rojahn (WMNO)]] stilte frå administrasjonen. [[Brukar:Elisabeth Carrera (WMNO)|Elisabeth Carrera (WMNO)]] ([[Brukardiskusjon:Elisabeth Carrera (WMNO)|diskusjon]]) 25. juli 2026 kl. 19:35 (CEST)
e6589f6luq00s0eughdhyjwnvn70tvy
Solsystemet
0
5516
3663544
3612933
2026-07-26T04:29:44Z
Omarius257
154372
/* */ Bilete av solsystemet i sanne fargar, bilete og storleik er lagt til
3663544
wikitext
text/x-wiki
'''Solsystemet''' består av [[sola]] og dei [[himmellekam]]ane som er bundne av [[gravitasjon]]en hennar.
[[File:Solar System True Color NN.png|thumb|upright=1.5|Solsystemet i sanne fargar, bilete og storleik.]]
== Oppbygging ==
[[Fil:Solar_system_scale.jpg|upright=2|mini|Illustrasjon av solsystemet vårt i storleiksskala (men ikkje avstandsskala). Frå venstre mot høgre ligg lekamane: [[sola]], planetane [[Planeten Merkur|Merkur]], [[Planeten Venus|Venus]], [[Jorda|jorda (Tellus)]], [[Planeten Mars|Mars]], [[Planeten Jupiter|Jupiter]], [[Planeten Saturn|Saturn]], [[Planeten Uranus|Uranus]], [[Planeten Neptun|Neptun]] og dvergplaneten [[dvergplaneten Pluto|Pluto]].]]
Planeten vår, [[jorda]], inngår i eit planetsystem med stjerna [[sola]] i sentrum. Solsystemet er ein del av [[galakse]]n [[Mjølkevegen]], og ligg
omtrent 25 000–28 000 [[lysår]] frå sentrumet til galaksen. Solsystemet krinsar rundt Mjølkevegens sentrum med ein fart på omtrent 220 km/s, og brukar 226 millionar år på eit omløp.
Solsystemet vårt inneheld sola, åtte [[planet]]ar, fem kjende [[dvergplanet]]ar, over hundre kjende [[naturleg satellitt|månar]], og titusenvis av mindre [[himmellekam]]ar som [[asteroide|asteroidar]], [[komet]]ar og [[kuiperbeltet|kuiperbelteobjekt]].
Planetane er, frå inst til ytst: [[Planeten Merkur|Merkur]] (☿), [[Planeten Venus|Venus]] (♀), [[Planeten jorda|jorda/Tellus]] (♁), [[Planeten Mars|Mars]] (♂), [[Planeten Jupiter|Jupiter]] (♃), [[Planeten Saturn|Saturn]] (♄), [[Planeten Uranus|Uranus]] (⛢]) og [[Planeten Neptun|Neptun]] (♆), og tradisjonelt òg [[dvergplaneten Pluto|Pluto]] (♇). Alle namna så nær som jorda er henta frå [[romersk mytologi]]. Alle planetane har blitt vitja av [[Romsonde|romsondar]] frå jorda i løpet av dei siste tiåra. Inntil Pluto blei omklassifisert som ein dvergplanet, var han den siste uutforska planeten. I 2015 vitja romsonden [[New Horizons]] Pluto, og då hadde alle dei inntil nyleg ni planetane blitt vitja av romsondar.
== Oppfatningar av solsystemet ==
Det er først i relativt nyare tid menneska har hatt den oppfatninga av solsystemet som er rådande i dag. Tidlegare blei det trudd at jorda var i sentrum, og at alle andre himmellekamar krinsa rundt henne. Det var få instrument ein kunne sjå himmellekamane klårt med på den tida og dei få som eksisterte var for dårlege til å danne eit klårt bilete av heilskapen. Difor var det først når ny teknikk kom at menneska innsåg at det var sola som var sentrum i solsystemet, og at jorda var ein planet på like linje med dei andre planetane.
Det var [[Nikolaus Kopernikus]] som først laga ein vitskapleg modell av solsystemet. Planetane går i [[ellipse|elliptiske]] banar rundt sola. Alle krinsar i same retning (''med'' urvisaren, sett frå eit punkt over den sørlege halvkula; ''mot'' urvisaren frå eit punkt over Nordpolen), men med ulik fart. Alle banane ligg i same plan. Dette kunne [[astronomi|astronomane]] rekna seg fram til basert på observasjonar gjorde med [[teleskop]]. Mesteparten av det som i dag er kjend om solsystemet, har blitt skaffa til vege av romsondar.
== Bakgrunnsstoff ==
* [https://web.archive.org/web/20010430032635/http://www.astro.uio.no/ita/DNP/nineplanets/ «De ni planetene»] - [[Universitetet i Oslo]]
{{Commons|solar system}}
{{solsystem}}
{{Astronomispire}}
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Solsystemet| ]]
[[Kategori:Planetsystem]]
[[Kategori:Romforsking]]
[[Kategori:Planetologi]]
f377n3t3fgxo2glya24008fxpldqtv2
Hundefamilien
0
7899
3663541
3400251
2026-07-25T18:52:32Z
Ziv
127914
([[c:GR|GR]]) [[File:Urocyon littoralis full figure.jpg]] → [[File:Urocyon littoralis (Island fox) FWS 001.jpg]] → File replacement: changing the name of a duplicate file ([[c:c:GR]])
3663541
wikitext
text/x-wiki
{{taksoboksLua
|taksonomi_WD=ja
|bilete=Urocyon littoralis (Island fox) FWS 001.jpg
}}
'''Hundefamilien''' (''Canidæ'') er ein [[rovdyr]]familie med relativt få og like medlemmer. Dyra i denne familien er sjeldan spesialiserte, men kan klara seg på mange vis. Hovudstyrken deira er at dei kan springa langt og lenge. Mange av dei lever i [[flokkdyr|flokkar]].
== Hundefamilien ==
[[Fil:Vulpes macrotis mutica full figure.jpg|mini|Kitrev.]]
=== '''[[Rev]]ar''' (''Vulpini'') ===
==== ''Alopex'' ====
* [[Fjellrev]] (''Alopex lagopus'')
==== ''Urocyon spp.'' ====
* [[Øyrev]] (''Urocyon littoralis'')
==== ''Vulpes spp.'' ====
* [[Raudrev]] (''Vulpes vulpes'')
* [[Kitrev]] (''Vulpes macrotis'')
* [[Prærierev]] (''Vulpes velox'')
* [[Fennek]] eller ørkenrev (''Vulpes zerda'', tidlegare ''Fennecus zerda'')
* ''Vulpes corsac''
* ''Vulpes chama''
* ''Vulpes pallida''
* ''Vulpes bengalensis''
* ''Vulpes ferrilata''
* ''Vulpes cana''
* ''Vulpes rueppelli''
=== [[Hundedyr]] ===
[[fil:Short-eared Dog.jpg|mini|Kortøyra hund.]]
==== ''Atelocynus'' ====
* [[Kortøyra hund]] (''Atelocynus microtis'')
==== ''Canis'' ([[Hundeslekta]]) ====
* [[Ulv|Gråulv]] (''Canis lupus'')
** Underartar:
** [[Polarulv]] (''Canis lupus arctos'')
** [[Hund]] (''Canis lupus familiaris'')
[[Fil:Canis rufus walking in forest cropped.jpg|mini|Raudulv.]]
* [[Prærieulv]] (''Canis latrans'')
* [[Raudulv]] (''Canis rufus'')
* [[Etiopisk ulv]] (''Canis simensis'')
* [[Svartrygga sjakal]] (''Canis mesomelas'')
* [[Stripesjakal]] (''Canis adustus'')
* [[Gullsjakal]] (''Canis aureus'')
* [[Himalayaulv]] (''Canis himalayeansis'') — nyleg oppdaga art
* [[Indisk ulv]] (''Canis indica'') — nyleg oppdaga art
==== ''Chrysocyon'' ====
* [[Mankeulv]] (''Chrysocyon brachyurus'')
[[Fil:Asian red dog.jpg|mini|Asiatisk villhund.]]
==== Villhundar, mårhundar og hyenehundar ====
* [[Asiatisk villhund]] eller raudhund (''Cuon alpinus'')
* [[Afrikansk villhund]] eller hyenehund (''Lycaon pictus'')
* [[Mårhund]] (''Nyctereutes procyonoides'')
* [[Skoghund]] (''Speothos venaticus'')
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Hundefamilien|*]]
[[Kategori:Rovdyr]]
opik7nwiz6mc20cir16d0a6ned75ge0
Mal:Fakta om Kroatia
10
15284
3663526
3509095
2026-07-25T14:20:34Z
HerVal7752
105842
[[Kategori:Utgåtte malar]]
3663526
wikitext
text/x-wiki
<div align=right>{{endre|Mal:Fakta om Kroatia}}</div>
{{Infoboks_land|
lokalt_namn = Republika Hrvatska|
norsk_namn = Kroatia|
adjektiv = kroatisk|
bilete_riksvåpen = Coat of arms of Croatia.svg|
bilete_flagg = Flag of Croatia.svg|
bilete_kart = LocationCroatia.png|
nasjonale_motto = Ikkje noko|
nasjonaldag = [[25. juni]]|
nasjonalsong = [[Lijepa naša domovino]]|
hovudstad = [[Zagreb]]|
offisielle_språk = [[Kroatisk]]|
styresett = [[Parlamentarisk republikk]]|
leiar_titlar = [[President]] <br /> [[Statsminister]]|
leiar_namn = [[Kolinda Grabar-Kitarović]] <br /> [[Andrej Plenković]]|
sjølvstende_type = [[Sjølvstende]]|
sjølvstende_hendingar = |
sjølvstende_datoar = [[25. juni]] [[1991]]|
flatevidd_andel_vatn = 0,01 %|
folketal_tettleik_rangering = 89|
valuta = [[Euro]]|
tidssone = [[UTC]] +1|
internasjonal_telefonkode = 385|
nasjonale_toppdomene = .hr|
fotnotar =|
}}
<noinclude>
[[Kategori:Utgåtte malar]]
</noinclude>
bo59ey8dbpmnc6iyeywlfdaay2bb5hd
Washington, D.C.
0
17086
3663527
3521063
2026-07-25T14:24:01Z
HerVal7752
105842
/* Bakgrunnsstoff */
3663527
wikitext
text/x-wiki
{{om|hovudstaden i USA|artikkelen om delstaten|Washington}}
{{geoboks|hovudstad}}
'''Washington, D.C.''' er hovudstaden i [[USA]]. Nemninga består eigentleg av to delar: ''Washington'' (ein by) og ''[[District of Columbia]]'' (eit føderalt distrikt). Distriktet vert styrt av den amerikanske [[Kongressen i USA|Kongressen]], som har delegert ein del makt til styresmaktene i byen.
Washington er oppkalla etter den fyrste [[president i USA|presidenten i USA]], [[George Washington]]. Byen vart offisielt hovudstad i [[1800]].
Washington sine innbyggjarar kan stemme ved [[presidentval]], jamfør [[det 23. grunnlovstillegget]], men er berre representerte i Kongressen av ein delegat utan stemmerett i [[Representantane sitt hus (USA)|Representantane sitt hus]]. Dei har ikkje representasjon i [[Senatet i USA|Senatet]].
Byen sine lokale myndigheiter består av ein vald [[borgarmeister]] og eit [[bystyre]]. Lokale avgjersler vert likevel ikkje så sjeldsynt tilsidesette av den føderale kongressen.
Washington har 572 059 innbyggjarar (2000). Byen inneheld nokre av USA sine mest berømte bygg, slik som [[Det kvite huset i Washington, D.C.|Det kvite huset]] og [[Kongressen i USA|Kongressbygningen]].
== Folkesetnad ==
Ifølgje estimat frå [[Bureau of the Census]] hadde Washington D.C. per 1. juli 2013 ein folkesetnad på 646 449, ein auke på 7,4 prosent sidan folketeljinga i 2010.<ref>[http://www.census.gov/popest/data/state/totals/2013/tables/NST-EST2013-01.csv «Annual Estimates of the Resident Population for the United States, Regions, States, and Puerto Rico: April 1, 2010 to July 1, 2013»] ([[Comma-separated values|CSV]]), ''2013 Population Estimates'', [[Bureau of the Census|United States Census Bureau]], desember 2013. Besøkt 14. mars 2014 {{Språkikon|en}}</ref> Auken er ein del av ein kontinuerleg veksttrend for distriktet sidan 2000, etter eit halvt hundreår med nedgang i folketalet.<ref>[http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/12/21/AR2010122102609.html «D.C. population soars past 600,000 for first time in years»], av Carol Morello og Dan Keating, washingtonpost.com, 22. desember 2010. Besøkt 14. mars 2014 {{Språkikon|en}}</ref> Byen var den med 24. høgaste innbyggjartal i USA i 2010.<ref>[http://www.census.gov/population/www/cen2010/cph-t/cph-t-3.html «2010 Census Population and Housing Tables (CPH-Ts)»], [[Bureau of the Census|United States Census Bureau]], 27. september 2011. Besøkt 14. mars 2014 {{Språkikon|en}}</ref> Ifølgje data frå 2010 auka talet på personar innanfor grensene av distriktet til over ein million personar på dagtid som følgje av pendlarar frå forstadene.<ref>[http://wamu.org/news/13/05/31/dcs_population_grows_79_percent_every_workday_outpacing_other_cities «D.C.'s Population Grows 79 Percent Every Workday, Outpacing Other Cities»], av Martin Austermuhle, WAMU, 31. mai 2013. Besøkt 14. mars 2014 {{Språkikon|en}}</ref>
Folkesetnaden består av 57,7 % [[afroamerikanarar]], 37,4 % kvite, 3,0 % asiatar og fleire minoritetar (2005). Distriktet var tidlegare kjent som drapshovudstaden i USA, med 482 drap i 1991. Tala på drap og valdsepisodar har seinare gått kraftig tilbake.
Nokre av dei viktigaste bydelane er [[Adams Morgan]], [[Anacostia i Washington, D.C.|Anacostia]], [[Barry Farm]], [[Capitol Hill]], [[Chevy Chase i Washington, D.C.|Chevy Chase]] [[Chinatown i Washington, D.C|Chinatown]], [[Foggy Bottom]], [[Fort Totten]] og [[Georgetown i Washington, D.C.|Georgetown]].
== Kultur ==
=== Arkitektur ===
District of Columbia har nokre av dei best kjende bygga i USA, som [[Det kvite huset i Washington, D.C.|Det kvite huset]] og [[Kongressen i USA|Kongressbygningen]]. Det finst fleire kjente [[monument]] her, som det 169 meter høge [[Washington-monumentet]] og minnesmerke over blant anna [[Abraham Lincoln]], [[Thomas Jefferson]], [[Franklin D. Roosevelt]] og [[Albert Einstein]]. DC har også museum som [[Smithsonian American Art Museum]]. Distriktet er sete for ei rekke internasjonale organisasjonar, som [[Verdsbanken]], [[Det internasjonale pengefondet]] og [[Organisasjonen av amerikanske statar]].
===Idrett===
[[Washington Football Team]], tidlegare [[Washington Redskins]], er namnet på det lokale [[amerikansk fotball]]-laget som spelar i NFL.<ref>
[https://direkte.vg.no/sportsdognet/news/5f19f3d0da2ab80018ecfaca?utm_source=vgfront&utm_content=direktewidget&utm_medium=direktewidget_sportsdognet Droppet «Redskins»]. [[vg.no]]. Vitja 24. juli 2020</ref><ref>[https://direkte.vg.no/sportsdognet/news/5f0c5f09e4e79100128cb4a9 Washington Redskins endrer navn]. vg.no. Vitja 13. juli 2020</ref>
==Kjelder==
{{referansar}}
{{refopning}}
*''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Washington, D.C.|Washington, D.C.]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 23. august 2020.''
{{refslutt}}
==Bakgrunnsstoff==
{{commonskat}}
*{{offisiell nettstad}}
{{Delstatar i USA}}
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Washington, D.C.| ]]
[[Kategori:Hovudstader i Nord-Amerika]]
[[Kategori:Busetnader grunnlagde i 1790]]
6fszlaxunqna1d3gatb26sq4av4q0pp
3663528
3663527
2026-07-25T14:24:36Z
HerVal7752
105842
3663528
wikitext
text/x-wiki
{{om|hovudstaden i USA|artikkelen om delstaten|Washington}}
{{geoboks|hovudstad}}
'''Washington, D.C.''' er hovudstaden i [[USA]]. Nemninga består eigentleg av to delar: ''Washington'' (ein by) og ''[[District of Columbia]]'' (eit føderalt distrikt). Distriktet vert styrt av den amerikanske [[Kongressen i USA|Kongressen]], som har delegert ein del makt til styresmaktene i byen.
Washington er oppkalla etter den fyrste [[president i USA|presidenten i USA]], [[George Washington]]. Byen vart offisielt hovudstad i [[1800]].
Washington sine innbyggjarar kan stemme ved [[presidentval]], jamfør [[det 23. grunnlovstillegget]], men er berre representerte i Kongressen av ein delegat utan stemmerett i [[Representantane sitt hus (USA)|Representantane sitt hus]]. Dei har ikkje representasjon i [[Senatet i USA|Senatet]].
Byen sine lokale myndigheiter består av ein vald [[borgarmeister]] og eit [[bystyre]]. Lokale avgjersler vert likevel ikkje så sjeldsynt tilsidesette av den føderale kongressen.
Washington inneheld nokre av USA sine mest berømte bygg, slik som [[Det kvite huset i Washington, D.C.|Det kvite huset]] og [[Kongressen i USA|Kongressbygningen]].
== Folkesetnad ==
Ifølgje estimat frå [[Bureau of the Census]] hadde Washington D.C. per 1. juli 2013 ein folkesetnad på 646 449, ein auke på 7,4 prosent sidan folketeljinga i 2010.<ref>[http://www.census.gov/popest/data/state/totals/2013/tables/NST-EST2013-01.csv «Annual Estimates of the Resident Population for the United States, Regions, States, and Puerto Rico: April 1, 2010 to July 1, 2013»] ([[Comma-separated values|CSV]]), ''2013 Population Estimates'', [[Bureau of the Census|United States Census Bureau]], desember 2013. Besøkt 14. mars 2014 {{Språkikon|en}}</ref> Auken er ein del av ein kontinuerleg veksttrend for distriktet sidan 2000, etter eit halvt hundreår med nedgang i folketalet.<ref>[http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/12/21/AR2010122102609.html «D.C. population soars past 600,000 for first time in years»], av Carol Morello og Dan Keating, washingtonpost.com, 22. desember 2010. Besøkt 14. mars 2014 {{Språkikon|en}}</ref> Byen var den med 24. høgaste innbyggjartal i USA i 2010.<ref>[http://www.census.gov/population/www/cen2010/cph-t/cph-t-3.html «2010 Census Population and Housing Tables (CPH-Ts)»], [[Bureau of the Census|United States Census Bureau]], 27. september 2011. Besøkt 14. mars 2014 {{Språkikon|en}}</ref> Ifølgje data frå 2010 auka talet på personar innanfor grensene av distriktet til over ein million personar på dagtid som følgje av pendlarar frå forstadene.<ref>[http://wamu.org/news/13/05/31/dcs_population_grows_79_percent_every_workday_outpacing_other_cities «D.C.'s Population Grows 79 Percent Every Workday, Outpacing Other Cities»], av Martin Austermuhle, WAMU, 31. mai 2013. Besøkt 14. mars 2014 {{Språkikon|en}}</ref>
Folkesetnaden består av 57,7 % [[afroamerikanarar]], 37,4 % kvite, 3,0 % asiatar og fleire minoritetar (2005). Distriktet var tidlegare kjent som drapshovudstaden i USA, med 482 drap i 1991. Tala på drap og valdsepisodar har seinare gått kraftig tilbake.
Nokre av dei viktigaste bydelane er [[Adams Morgan]], [[Anacostia i Washington, D.C.|Anacostia]], [[Barry Farm]], [[Capitol Hill]], [[Chevy Chase i Washington, D.C.|Chevy Chase]] [[Chinatown i Washington, D.C|Chinatown]], [[Foggy Bottom]], [[Fort Totten]] og [[Georgetown i Washington, D.C.|Georgetown]].
== Kultur ==
=== Arkitektur ===
District of Columbia har nokre av dei best kjende bygga i USA, som [[Det kvite huset i Washington, D.C.|Det kvite huset]] og [[Kongressen i USA|Kongressbygningen]]. Det finst fleire kjente [[monument]] her, som det 169 meter høge [[Washington-monumentet]] og minnesmerke over blant anna [[Abraham Lincoln]], [[Thomas Jefferson]], [[Franklin D. Roosevelt]] og [[Albert Einstein]]. DC har også museum som [[Smithsonian American Art Museum]]. Distriktet er sete for ei rekke internasjonale organisasjonar, som [[Verdsbanken]], [[Det internasjonale pengefondet]] og [[Organisasjonen av amerikanske statar]].
===Idrett===
[[Washington Football Team]], tidlegare [[Washington Redskins]], er namnet på det lokale [[amerikansk fotball]]-laget som spelar i NFL.<ref>
[https://direkte.vg.no/sportsdognet/news/5f19f3d0da2ab80018ecfaca?utm_source=vgfront&utm_content=direktewidget&utm_medium=direktewidget_sportsdognet Droppet «Redskins»]. [[vg.no]]. Vitja 24. juli 2020</ref><ref>[https://direkte.vg.no/sportsdognet/news/5f0c5f09e4e79100128cb4a9 Washington Redskins endrer navn]. vg.no. Vitja 13. juli 2020</ref>
==Kjelder==
{{referansar}}
{{refopning}}
*''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Washington, D.C.|Washington, D.C.]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 23. august 2020.''
{{refslutt}}
==Bakgrunnsstoff==
{{commonskat}}
*{{offisiell nettstad}}
{{Delstatar i USA}}
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Washington, D.C.| ]]
[[Kategori:Hovudstader i Nord-Amerika]]
[[Kategori:Busetnader grunnlagde i 1790]]
l09gxfruzpnmpi540a293kf2q7c7938
Wisconsin
0
23486
3663555
3172896
2026-07-26T07:32:52Z
Ranveig
39
Litt innl. frå no:
3663555
wikitext
text/x-wiki
{{Infoboks sambandsstat
| namn = Wisconsin
| flagg = Flag_of_Wisconsin.svg
| våpen = Seal_of_Wisconsin.svg
| kart = Wisconsin_in_United_States.svg
| hovudstad = Madison
| areal = 169638
| landareal = 140662
| vassareal = 28976
| folketal = 5795483
| folketal_i_år = 2017
| språk =
| guvernør = [[Tony Evers]]
| før_innlemming = [[Wisconsin-territoriet]]
| innlemma = 29. mai 1848
| nummer = 30.
| innbyggjarnamn = wisconsinitt
| forkorting = WI
| nettstad = [https://wisconsin.gov/ wisconsin.gov]
}}
'''Wisconsin''' er ein delstat i det sentrale [[USA]]. Hovudstaden er [[Madison]].
Han ligg i [[midtvesten]] og har grense mot [[Michigan]] i nord og aust, [[Illinois]] i sør, [[Iowa]] i sørvest og [[Minnesota]] i vest. I aust har staten breidd mot [[Michigansjøen]] og i nord mot [[Lake Superior|Øvresjøen]] (Lake Superior). Som den vestlege naboen sin Minnesota har Wisconsin mange innbyggjarar av skandinavisk og tysk avstamming.
[[Fil:Capitol Madison, WI.jpg|mini|venstre|State Capitol i [[Madison]] i Wisconsin]]
== Bakgrunnsstoff ==
{{commonskat}}
*{{offisiell nettstad}}
{{Amerikanske delstatar}}
{{geografispire}}
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Wisconsin| ]]
[[Kategori:Delstatar i USA]]
6avaqrcekiam2n6bjxptvwb4vefzh9l
Madison
0
32043
3663532
3663503
2026-07-25T14:31:46Z
HerVal7752
105842
Stansa biletkonflikt, mm.
3663532
wikitext
text/x-wiki
{{Sjå|namnet Madison}}
{{geoboks|by
|bilete = MadisonCapitol.jpg
|bilettekst = Hovudstadsbygningen, Wisconsin State Capitol, i Madison.
}}
'''Madison''' er delstatshovudstad i [[Wisconsin]] i [[USA]], og den nest største byen, etter [[Milwaukee]]. Hovudstaden er handelssentrum i eit [[jordbruk]]sområde der særleg [[mjølkeproduksjon]] er viktig.
== Historie ==
Historia til byen byrja i 1836 då den tidlegare dommaren [[James Duane Doty]] kjøpte 4 km² [[myr]] og [[skog]] ved dei fire sjøane [[Mendota]], [[Monona]], [[Kegonsa]] og [[Waubesa]]. Byen blei kalla opp etter [[James Madison]], den amerikanske presidenten som var død like før.
[[Wisconsin]] var nyoppretta som [[amerikansk territorium]] det året, og hadde framleis ingen hovudstad. Doty arbeidde intenst for å få lovmakarane til å leggja han til Madison, sjølv om byen framleis berre fanst på papiret. Desse let seg overbevisa, kanskje fordi Doty baud dei på både [[bøffel]]kåper og billig land i den nye byen, men òg fordi han låg godt plassert: Midt mellom den gamle handelsstasjonen [[Prairie du Chien]] i vest og den nye og veksande [[Milwaukee]] i aust, og mellom dei viktige [[bly]]gruvene i sørvest og den eldste byen i Wisconsin, [[Green Bay]], i nordaust.
I 1837 la ein ned hjørnesteinen for den første hovudstadsbygningen, og året etter møttest delstatsforsamlinga her for første gong. I 1846 hadde Madison 626 innbyggjarar.
== I dag ==
[[Fil:Monona Terrace (lake view).jpg|mini|Monona Terrace i Madison.]]
Madison blei utpeikt som den beste staden å bu i USA av tidsskriftet ''[[Money]]'' i 1996. Også seinare har byen stått høgt på denne lista, hovudsakleg fordi byen har låg [[arbeidsløyse]].
I bybildet peiker Wisconsin State Capitol seg ut. Bygningen husar begge dei [[lovgjevande forsamling]]ane, [[høgsterett]]en og kontoret til [[guvernør]]en av delstaten. På grunn av lovar som regulerer høgda på bygningane rundt kan ein sjå Wisconsin State Capitol frå heile byen og på avstand.
I Madison finst òg eit universitet, [[University of Wisconsin-Madison]], som har uteksaminert fleire nobelprisvinnarar.
==Kjelder==
{{fotnoteliste}}
{{refbetre|dato=2026}}
==Bakgrunnsstoff==
{{commonskat}}
*{{offisiell nettstad}}
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Byar i Wisconsin]]
[[Kategori:Delstatshovudstader i USA]]
[[Kategori:Oppkallingar etter James Madison]]
[[Kategori:Stader i USA kalla opp etter amerikanarar]]
hsbqzeof523xtewoirlimfk9vnln2wl
Ingunn Aamodt
0
34590
3663585
3446086
2026-07-26T08:07:07Z
Ranveig
39
Infoboks
3663585
wikitext
text/x-wiki
{{infoboks forfattar}}
'''Ingunn Aamodt''' ({{datoar}}) er ein norsk forfattar fødd i [[Honningsvåg]]. Ho er særleg kjend for barnebøkene om [[Pulverheks]]a. Aamodt er utdanna lærar i kunst og handverk.
I 2008 fekk Aamodt [[Skolebibliotekarforeningens litteraturpris]] for barne- og ungdomsbøkene sine. I 2010 fekk ho [[ARKs barnebokpris]] for ''Dukken''.
== Bokliste ==
* ''Pulverheksa får besøk'' (1998)
* ''Pulverheksa på fisketur'' (1999)
* ''Pulverheksa redder tyven'' (2000)
* ''Klart du er en kunstner'' (2000)
* ''Kaniner til salgs'' (2001)
* ''Kaptein X og Fabedullas Magiske Tryllebok'' (2001)
* ''Pulverheksa lager bursdag'' (2002)
* ''Når sola går ned i Limanaki'' (2002)
* ''Når latterbjørner gråter'' (2002)
* ''Jakten på spansk dronning'' (2003)
* ''Pulverheksa på Frossenfjell'' (2003)
* ''Ine og Morti Kofisi'' (2003)
* ''Metall-Mats. Kan man stole på en svensk superhelt?'' (2004)
* ''En søster i skapet'' (2005)
* ''Pulverheksa og Plageånden'' (2006)
* ''Tutankhamon. Livet – kjærligheten – døden'' (2006)
* ''Pulverheksa og Skattesnusk'' (2007)
* ''Kannibalen'' (2007)
* ''Den store Pulverheksboka'' (2007)
* ''Den andre store Pulverheksboka'' (2007)
* ''Grusom spådom'' (2007)
* ''Romeo og Javeria'' (2007)
* ''Vampyrnatten'' (2008)
* ''Siste Bane'' (2008)
* ''Pulverheksa og krokodillen'' (2009)
* ''Marlena Evensen'' (2009)
* ''Hokus og Pokus, sier Pulverheksa'' (2009)
* ''Bøddelen'' (2009)
* ''Pulverheksa leter etter Grønnskollingen'' (2009)
* ''Hurra For Norge'' (saman med [[Jon Ewo]] (2010)
* ''Hvor er småtrollene, sier Pulverheksa'' (2010)
* ''Dukken'' (2010)
* ''Marlena Evensen Hot I Syden'' (2010)
* ''Den tredje store Pulverheksboka'' (2010)
* ''Pulverheksa og Drømmeprinsen'' (2011)
* ''Marlena Evensen Cat Fight'' (2011)
* ''Pulverheksa hjelper Julenissen'' (2011)
* ''Kjøtt og blod'' (2011)
* ''Korte grøss'' (2011)
* ''Korte grøss II'' (2012)
* ''Pulverheksa på ball'' (2012)
* ''Beistet'' (2012)
== Kjelder ==
* [http://www.barnebok.no/middle.asp?page_id=1028&puel_id=1149 barnebok.no]
* [http://www.cappelendamm.no/main/Katalog.aspx?f=10336 Presentasjon hjå Cappelen Damm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131114215704/http://www.cappelendamm.no/main/Katalog.aspx?f=10336 |date=2013-11-14 }}
* [http://omnipax.no/index.php?ID=Forfatter&counter=1059 Presentasjon hjå Omnipax]
== Bakgrunnsstoff ==
* [http://ingunnaamodt.wordpress.com/ Nettstaden til Ingunn Aamodt]
* [http://www.nb.no/nbsok/search;jsessionid=D1A4DC3E28E0EE31832903691370D2FB.nbdigital3?searchString=creator:%22Aamodt,%20Ingunn%22&page=0 Digitaliserte bøker av Ingunn Aamodt] hjå Nasjonalbiblioteket
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Norske forfattarar]]
[[Kategori:Folk frå Nordkapp]]
[[Kategori:Vinnarar av ARKs barnebokpris]]
f1xij8yv39kp43vi9cwx5dmhwwozmur
Gruvedrift
0
53122
3663582
3415297
2026-07-26T07:46:02Z
Ranveig
39
Fmt.
3663582
wikitext
text/x-wiki
'''Gruvedrift''' er uthentinga av verdifulle [[mineral]] eller anna materiale frå jorda.
Det er to hovudformer for gruvedrift; [[dagbrot]], der heile gruveområdet er synleg, og [[underjordsdrift]], der ein tek ut [[mineral]] gjennom [[tunnel]]ar under bakken. I fleire samanhengar vert også [[teglverk]] rekna til same industrigrein som [[bergverk]] og [[steinindustri]]
==Råstoff==
Dei mineralske [[råvare|råstoff]]a som bergindustrien driv ut er:
* [[Malm]]
* [[Industrimineral]]
* [[Naturstein]]
* [[Kol]] (Energimineral)
* [[Pukkverk|Pukk]], [[materialet sand|sand]] og [[grus]]
[[Fil:Fyrsettingsstoll.JPEG|mini|[[Fyrsettingsstoll]] i Clara stoll på Blaafarveværket]]
[[Fil:Tellnes.jpg|mini|Titania A/S dagbrot på Tellnes i Sokndal.]]
[[Fil:Chr7 skraaplan.jpg|mini|Christian VII stoll på Kongsberg]]
[[Fil:TamarackMiners CopperCountryMI sepia.jpg|mini|Gruvearbeidar ved [[Tamarack Mine]] i [[Copper Country]], Michigan, USA i 1905.]]
[[Fil:Slagg.JPG|mini|[[Slagg]] frå slagghaugane til [[Røros Kobberverk]]]]
==Bergindustrihistorie==
Den eldste kjende gruva er «[[Lion Cave]]» i [[Swaziland]]. Karbondatering viser at denne gruva er 43 000 år gammal. Steinaldermenneska skjerpa på det [[jarn]]haldige mineralet [[hematitt]], som dei mol for å lage det raude [[pigment]]et [[oker]]. Skjerp av tilsvarande alder der [[neandertalar]]ar kan ha skjerpt [[flint]] til våpen og verkty er funne i [[Ungarn]].
[[Egypt i oldtida|Egypt]] dreiv i oldtida [[malakitt]]-gruve ved Wady Maghareh på [[Sinaihalvøya]] og ved [[Timnadalen]] i [[Negev]]. Først vart dei lysegrøne steinane brukt for ornamentering og keramikkglasur, men ca. 1200 f.Kr. oppdaga egyptarane at malakitt kunne bli omdanna til kopar ved tilførsel av intens varme og luft.
I [[USA]] er det ei forhistorisk [[kopar]]-gruve langs [[Lake Superior]] som var del av eit omfattande innanlandsk handelsnettverk av koparverktøy, spyd, pilhovud og [[kulturgjenstand]]ar. Einskilde koparspyd er over 3000 til 4000 år gamle, og kopar vart handla over heile kontinentet langs dei større elverutene. I tillegg vart det òg skjerpt på [[kvarts]], [[flint]] og andre metall. I [[Manitoba]] er det antikke kvartsgruver i nord og sørvest ved [[Winnipeg River]] i [[Whiteshell Provincial Park]].
[[edelsteinen turkis|Turkis]] vart skjerpt i [[førkolumbisk]] Amerika i Cerillos Mining District i [[New Mexico]], der ein 60 meter høg og 90 meter brei stein vart teken ut med steinreiskap; gruvesjaktene er på 81 000 m². [[Svartkrutt]] vart først brukte i ein gruvesjakt under
[[Banská Štiavnica]] i [[Slovakia]] i 1627, i same by som ein av dei første gruveskulane i verda vart etablerte i 1762.
Gruvedrift vart utbreidd i [[USA]] i det 19. hundreåret. Skjerping på mineral og edle metall, som [[Gullrushet]] i [[California]] midt på [[1800-talet]], var svært viktig for vestleg ekspansjon til stillehavskysten ved sida av [[landbruk]] og utvinning av [[petroleum]]. På denne tida reiste mange kvite amerikanarar og frigjevne afrikanske slavar vestover med tog for å prøve seg med gruvedrift. Mange vestlege byar som [[Denver]] i [[Colorado]] og [[Sacramento]] i [[California]] vart etablerte som gruvesamfunn.
==Norsk bergindustrihistorie==
:''Sjå utdjupande artikkel'': [[Norsk bergindustrihistorie]]
I [[Noreg]] har det vore drive gruvedrift etter bl.a. [[jernmalm]], [[koparkis]], [[svovelkis]], [[sinkblende]], [[bly]], [[sølv]], [[gull]], [[kol]], [[skifer]], [[marmor]], [[brynestein]], nefelinsyenitt og forskjellige typar av kvartsitt.
I mange hundre år blei jernmalm henta opp av myrer og vatn før dei første gruvene i fast fjell kom på 1500-talet. Frå 700-talet har det vore utvinning og eksport av brynestein frå Noreg. Då gruvedrift vart ein viktig næringsveg for Noreg på 1600-talet, vart kapital og fagfolk henta frå Tyskland. Gradvis vart det bygd opp norsk kompetanse og i 1757 vart [[Bergseminaret]] på [[Kongsberg]] oppretta som eit av dei første i [[Europa]]. Det var den første høgare læreanstalten i Noreg. [[Bergstad]]ar oppstod rundt gruvedrifta.
I dag finst det relativt lite gruvedrift i Noreg, men det er stor leiteaktivitet og fleire planar om gjenoppstarting av gamle gruver og oppstart av nye. Det er no drift i gruver blant anna på [[Svalbard]], i [[Sør-Varanger]], [[Rana]], [[Stjernøya]], [[Tana]], [[Alta]], [[Skaland]], [[Tysfjord]], [[Brønnøy]] og [[Smøla]].
[[Kongsberg]], [[Røros]] og [[Sulitjelma]] er døme på tidlegare gruvesamfunn der det i dag er museumverksemd om gruvedrift.
===Norske bergverk===
Eit utval av dei mest kjende norske bergverka:
*[[Kongsberg Sølvverk]] (sølv, starta opp 1623, kongeleg verk)
*[[Røros Kobberverk]] (kopar, starta opp 1644, privat)
*[[Løkken Verk]] (kopar, starta opp 1654, privat)
*[[Blaafarveværket]] (kobolt, starta opp 1772, kongeleg verk, seinare privat)
*[[Sulitjelma grube]] (kopar), svovelkis, sink, starta opp 1887, privat)
*[[Sydvaranger]] (jarn, starta opp 1906, privat / statleg)
*[[Rana Grube]] (jarn, starta opp 1937, privat)
*[[Store Norske Spitsbergen Kulkompani]] (steinkol, starta opp 1916, privat)
*[[Titania]] ([[ilmenitt]], [[magnetitt]], starta opp 1902, privat)
== Kjelder ==
<div class="references-small">
*''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gruvedrift|Gruvedrift]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 26. oktober 2013.''
</div>
==Litteratur==
* O.C. Gøthe: ''Norsk Jernverk 1946-1988. Fra tro til fall.'' Schibsted Oslo 1994.
* J.A.W. Bugge: «Metal mineral resources of Norway.» I J. Låg (red.): ''Basis of accounts for Norway's natural resources''. Nor. Vidensk. Akad., Universitetsforlaget 1982.
* H.O. Christophersen: ''Fra jernverkenes historie i Norge''. Grøndahl & Søn, Oslo 1974.
* [http://www.ngu.no/FileArchive/BVrapporter/BV4589.pdf Bergverksdrift på Sunnmøre i gammel og ny tid] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170807113658/http://www.ngu.no/FileArchive/BVrapporter/BV4589.pdf |date=2017-08-07 }} (PDF)
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Opphavleg omsett med Apertium]]
[[Kategori:Gruvedrift]]
7s0h6orcfuxfrgpd3102wuon9gms19n
Flekkmarihand
0
64722
3663535
3662542
2026-07-25T15:28:08Z
TU-nor
12071
3663535
wikitext
text/x-wiki
{{Taksoboks-pluss
| status = lc
| status_noreg = lc
| filnamn = Dactylorhiza maculata Norway.jpg
| bilettekst = Flekkmarihand, på lynghei ved [[Lillesand]]
| rike = [[Plantae|Planteriket]]
| klasse = [[Einfrøblada plantar|Einfrøblada]]
| orden = [[Aspargesordenen]]
| familie = [[Orkidéfamilien]]
| slekt l = [[Dactylorhiza]]
| art = [[Bleikmarihand|D. maculata]]
| vitskapleg namn = Dactylorhiza maculata ''ssp.'' maculata
| klassifisert av = (L.) Soó
| habitat=skog, myr, fjell
| utbreiing=nord i [[Eurasia]]}}
'''Flekkmarihand''' (''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''maculata'') er ei fleirårig plante i [[marihandslekta]] ''Dactylorhiza'' i [[orkidéfamilien]] (marihandfamilien) Orchidaceae.<ref name="adb"/> Ho veks i Europa, Vest-Asia og Nordvest-Afrika.<ref name="SNL" /> Planta blømer på forsommaren og til midtsommaren,<ref name="SNL" /> frå midten av mai til juli.<ref name=First/>
== Utsjånad og habitat ==
[[Fil:Album des orchidées de l'Europe centrale et septentrionale (1899) (17923019066).jpg|mini|venstre|portrett|Botanisk illustrasjon]]
Flekkmarihand vert 10–40 centimeter høg.<ref name="SNL" /> Planta har rotknoll, grann stengel og grøne blad, oftast med mørke flekkar. Kvar plante har to rotknollar, ein av dei innskrumpa og mørk på farge, som gjev årets plante næring, den andre fast og lysfarga, med opplagsnæring til neste vekstsesong.<ref>{{Cite journal|last=Grindeland|first=John Magne|date=2023-02-20|title=marihånd|url=https://snl.no/marih%C3%A5nd|journal=Store norske leksikon|language=no}}</ref> Planta har ein sylindrisk eller svakt smalnande [[blomestand|blomsterstand]] der det sit mellom 10 og 30 blomstrar.<ref name="SNL" /> Blomsteren er fiolett, frå bleik til kraftig farga.
Ho finst over heile Noreg, frå kysten til over tregrensa, mest på kalkfattig jord og helst i myr og på fuktig mark.<ref name="adb-kart"/>
== Systematikk ==
Slektsnamnet ''«Dactylorhiza»'' er danna av dei greske orda ''daktylos'' (δάκτυλος), 'finger', og ''riza'' ( ρίζα), 'rot'. Det viser til rotknollane på desse plantene, som deler seg opp i fingerliknande mindre knollar. Artsnamnet ''«maculata»'' tyder 'flekkete', og viser til flekkane på blada. Det opphavlege artsnamnet føreslått av [[Carl von Linné|Linné]] i 1753 var ''Orchis maculata''. Det blei endra til ''Dactylorhiza maculata'' etter forslag frå den ungarske botanikaren [[Károly Rezső Soó]] i 1962.
Namnet «flekkmarihand» vart tidlegare brukt om arten ''Dactylorhiza maculata'', men ein har no gitt dette namnet til [[nominatunderart]]en ssp. ''maculata''. Som ein konsekvens av at Artsdatabanken prinsipielt bruker separate namn på ulike taksonomiske nivå, har arten fått namnet [[bleikmarihand]], eit namn som er lite innarbeidd.<ref name="adb"/> Det kan vere vanskeleg å skilja flekkmarihand frå den andre underarten [[skogmarihand]], og det finst òg mellomformer med andre planter i marihandslekta.
I Finland, der flekkmarihand er rekna som ein eigen art, skil ein mellom dei to underartane
*''D. maculata'' ssp. ''maculata'' (finsk namn ''korpimaariankämmekkä'')<ref name="adb-fi1"/>
*''D. maculata'' ssp. ''psychrophila'' (svensk namn ''finnmarksnycklar'', finsk namn ''lapinmaariankämmekkä'')<ref name="adb-fi2"/>
Flekkmarihand, som òg på Dei britiske øyane er rekna som ein art, er ut frå den britiske klassifiseringa delt inn i underartane ''D. maculata'' ssp. ''maculata'' og ''D. maculata'' ssp. ''ericetorum'', der somme klassifiseringar reknar at båe er å finne i Storbritannia, medan andre fører alle til ''ericetorum''.<ref name="GB Red List"/> I Irland er alle rekna å høyre til ssp. ''ericetorum''.<ref name="IR Red List"/> I somme klassifiseringer er òg ''D. maculata'' ssp. ''elodes'' brukt om alle eller somme av populasjonane. Dessutan er planter frå øya [[Rùm]] i Hebridane òg skildra i somme kjelder som ein underart ''D. maculata'' ssp. ''rhoumensis''.<ref name="orchids"/><ref name="Bateman1988"/><ref name="Bateman2021"/>
Både i Estland og i Litauen er flekkmarihand rekna som art og er delt inn i underartane ''D. maculata'' ssp. ''maculata'' og ''D. maculata'' ssp. ''elodes''.<ref name="eElurikkus-sub1"/><ref name="eElurikkus-sub2"/><ref name="Litauen"/>
I Nederland er flekkmarihand òg rekna som art med underartane ''D. maculata'' ssp. ''elodes'', ''D. maculata'' ssp. ''ericetorum'' og ''D. maculata'' ssp. ''podesta''.<ref name="Benelux1"/><ref name="Benelux2"/><ref name="Benelux3"/> Dei to første av desse er òg registrerte i Belgia.<ref name="Waarnemingen1"/><ref name="Waarnemingen2"/><ref name="Wallonnes"/>
I Polen er flekkmarihand rekna som ein eigen art og ein har òg rekna med underartane ''D. maculata'' ssp. ''elodes''<ref name="Czerwona3"/> og ''D. maculata'' ssp. ''transsylvanica''.<ref name="Czerwona4"/><ref name="Czerwona2"/> I somme kjelder reknar ein med desse underartane i tillegg til ''D. maculata'' ssp. ''averyanovii''.<ref name="Przyroda2"/><ref name="arcana/> Her er det òg skilt ut ein nyleg skildra underart av bleikmarihand, ''D. maculata'' ssp. ''arcana''.<ref name="arcana/>
== Utbreiing ==
I [[Norsk raudliste for artar]] (2021) er flekkmarihand vurdert som livskraftig (LC).<ref name="adb-rl"/>
Underarten finst òg i Sverige (status LC, svensk namn ''Jungfru Marie nycklar''),<ref name="adb-se"/> i Danmark (LC, dansk namn ''plettet gøgeurt''),<ref name="adb-dk"/> på Færøyane (''vanligt'', færøysk namn ''tjaldursbørkubóndi'')<ref name="Reydlisti"/><ref name="Føroya"/> og på Island (LC, islandsk namn ''brönugrös'').<ref name="adb-is"/><ref name="adb-is2"/> I Finland er flekkmarihand rekna som ein eigen art (LC, finsk namn ''maariankämmekkä'').<ref name="adb-fi"/>
På Dei britiske øyane er flekkmarihand (engelsk namn ''heath spotted orchid'') og underarten ssp. ''ericetorum'' rekna som livskraftige (LC) både i den britiske og den irske raudlistevurderinga,<ref name="GB Red List"/><ref name="IR Red List"/> på same måte som lokalt i England og Wales,<ref name="EN Red List"/><ref name="CY Red List"/> og dei er ikkje nemnde for tiltak i Skottland.<ref name="SC Red List"/> I den siste raudlistevurderinga (2021) er ssp. ''maculata''/''elodes'' og ssp. ''rhoumensis'' sett på venteliste (WL) i påvente av meir forsking.<ref name="GB Red List"/>
I Estland (estisk namn ''kuradi-sõrmkäpp'') veks flekkmarihand spreidd over det meste av landet. Han er rekna som nær truga (NT).<ref name="eElurikkus"/> I Latvia (latvisk namn ''plankumainā dzegužpirkstīte'')<ref name="Latvijas daba"/> er arten vanleg over heile landet og står ikkje som truga på den latviske raudlista<ref name="Latvia raudliste"/> I Litauen (litauisk namn ''dėmėtoji gegūnė'') veks arten spreidd over det meste av landet, men er i tilbakegang og er rekna som sårbar (VU).<ref name="Litauen"/><ref name="Litauen raudliste"/>
I Benelux veks arten (nederlandsk namn ''gevlekte orchis'', fransk namn ''orchis tacheté'') spreidd i det meste av landet i Nederland. I [[Flandern]] i Belgia er arten i tilbakegang og finst mest i aust, og i [[Vallonia]] er han mest vanleg i Ardennane.<ref name="Benelux"/><ref name="Waarnemingen_kart"/> I den nederlandske raudlista er arten rekna som nær truga (NT, ''gevoelig''),<ref name="RodeLijstNL"/> I Belgia er han rekna som sårbar (VU, ''kwetsbaar'') i Flandern og i Vallonia (VU, ''vulnérable'').<ref name="RodeLijstFL"/><ref name="Wallonnes"/> I Luxembourg er han rekna som sterkt truga (EN).<ref name="RedListLux"/>
I Tyskland (tysk namn ''Gefleckte Fingerwurz'') er flekkmarihand sett på som ein eigen art og er rekna for sårbar (VU, ''Gefährdet'').<ref name="Rote List"/> I Polen (polsk namn ''kukułka plamista typowa'') er han òg rekna som ein eigen art og står ikkje på raudlista, men er rekna som livskraftig (LC).<ref name="Czerwona"/><ref name="Przyroda"/>
== Hybridar ==
[[Fil:Hybrid Marsh Orchid D. maculata x D. purpurella = D.x formosa (5914653025).jpg|mini|Hybrid med purpurmarihand, ''D. maculata'' × ''D. purpurella'']]
Flekkmarihand dannar ofte hybridar med [[skogmarihand]] (''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''fuchsii'' × ''maculata'' ssp. ''maculata'' eller ''Dactylorhiza maculata'' nothossp. ''transiens'', alternativt ''Dactylorhiza'' ×''transiens''), og mellomformer er nokså vanlege.<ref name="lid8"/><ref name="adb-fi-hybrid"/><ref name="powo9"/> Hybridar mellom underartane vil ha lett for å krysse seg attende med foreldreartane og slik skape hybridsvermar der det er særs vanskeleg å skilje mellom typane.<ref name="Hedrén"/><ref name="Danmark-hybrid"/><ref name="orchids"/>
Eit par eldre funn på [[Åland]] av hybriden mellom flekkmarihand og [[systermarihand]] (''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''maculata'' × ''sambucina'' eller ''Dactylorhiza'' ×''altobracensis'')<ref name="powo10"/> er ikkje verifiserte.<ref name="adb-fi-hybrid6"/>
Hybriden mellom flekkmarihand og [[grasmarihand]] (''Dactylorhiza incarnata'' ssp. ''incarnata'' × ''maculata'' ssp. ''maculata'' eller ''Dactylorhiza'' ×''claudiopolitana'' nothossp. ''carnea'', alternativt ''Dactylorhiza'' ×''carnea'')<ref name="powo2"/> er ikkje registrert i Noreg,<ref name="lid8"/> men han finst i Sverige,<ref name="adb-se-hybrid2"/> Danmark<ref name="Danmark-hybrid"/> og Finland.<ref name="adb-fi-hybrid2"/> Han er òg registrert i Storbritannia og Irland, men er sjeldan.<ref name="orchids"/> I Nederland er denne hybriden (der kalla ''Dactylorhiza'' ×''carnea'') svært sjeldan.<ref name="Beneluxx1"/> I Sverige er det registrert hybridar med [[blodmarihand]] (''Dactylorhiza incarnata'' var. ''cruenta'' × ''maculata'' ssp. ''maculata'').<ref name="adb-se-hybrid3"/>
På Austlandet og sørvest til [[Vest-Agder]] er det funne hybridar med [[smalmarihand]] (''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''maculata'' × ''majalis'' ssp. ''sphagnicola'' eller ''Dactylorhiza'' ×''senayi'' nothossp. ''wiefelspuetziana'', alternativt ''Dactylorhiza'' ×''wiefelspuetziana''),<ref name="powo4"/><ref name="lid8"/> som òg er funne spreidd i Sverige<ref name="adb-se-hybrid4"/> og i Danmark,<ref name="Danmark-hybrid"/> med eit einskild funn i Nederland.<ref name="Beneluxx2"/> Hybridar med [[lappmarihand]] (''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''maculata'' × ''majalis'' ssp. ''lapponica'') veks spreidde stader i Noreg frå [[Hedmark]] og [[Oppland]] til [[Troms]],<ref name="lid8"/> i nordlege Sverige<ref name="adb-se-hybrid5"/> og i nordlege Finland.<ref name="adb-fi-hybrid5"/> Hybridar med [[purpurmarihand]] (''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''maculata'' × ''majalis'' ssp. ''purpurella'' eller ''Dactylorhiza'' ×''formosa'')<ref name="powo6"/> er i Noreg registrert i [[Rogaland]] og [[Sogn og Fjordane]],<ref name="lid8"/> han finst òg i Danmark.<ref name="adb-dk-hybrid"/><ref name="Danmark-hybrid"/> Denne hybriden er registrert med eitt funn frå 1987 på Færøyane,<ref name="NJB"/> og på Dei britiske øyane er han rekna som den vanlegaste orkidéhybriden i den nordlege delen av Storbritannia og i Irland.<ref name="orchids"/>
Hybridar mellom flekkmarihand og [[nominatunderarten]] [[Dactylorhiza majalis ssp. majalis|''Dactylorhiza majalis'' ssp. ''majalis'']] av kongsmarihand (''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''maculata'' × ''majalis'' ssp. ''majalis'' eller ''Dactylorhiza'' ×''senayi'' nothossp. ''senayi'', alternativt ''Dactylorhiza'' ×''townsendiana'')<ref name="powo7"/><ref name="orchidsEurope"/> er funne både i Sverige,<ref name="adb-se-hybrid7"/> Danmark<ref name="Danmark-hybrid"/> og Nederland (der kalla ''Dactylorhiza maculata'' × ''majalis'').<ref name="Beneluxx3"/> I Danmark er det òg registrert hybridar med [[Dactylorhiza majalis ssp. calcifugiens|''Dactylorhiza majalis'' ssp. ''calcifugiens'']] (''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''maculata'' × ''majalis'' ssp. ''calcifugiens'').<ref name="Danmark-hybrid"/> På Dei britiske øyane er det registrert hybridar med ''[[Dactylorhiza majalis ssp. occidentalis|''Dactylorhiza majalis'' ssp. ''occidentalis'']]'' (''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''maculata'' × ''majalis'' ssp. ''occidentalis'') i Irland, ''[[Dactylorhiza majalis ssp. traunsteineroidis|''Dactylorhiza majalis'' ssp. ''traunsteineroidis'']]'' (''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''maculata'' × ''majalis'' ssp. ''traunsteineroidis'') i [[Yorkshire]], Nordvest-Wales og Irland og ''[[stormarihand|''Dactylorhiza majalis'' ssp. ''praetermissa'']]'' (''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''maculata'' × ''majalis'' ssp. ''praetermissa'') i det sørlege England.<ref name="orchids"/> Den siste er òg kjend frå Nederland (der som ''Dactylorhiza maculata'' × ''praetermissa'' eller ''Dactylorhiza'' ×''hallii'').<ref name="Beneluxx4"/>
Hybridar mellom båe underartane av [[bleikmarihand]] og [[smågrønkurle]] er funne fleire stader i Noreg.<ref name="lid8"/> Hybriden mellom flekkmarihand og smågrønkurle (''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''maculata'' × ''viridis'' ssp. ''viridis'' eller ''Dactylorhiza'' ×''conigera'')<ref name="powo8"/> er òg funne både i Sverige<ref name="adb-se-hybrid8"/> og noko sjeldnare på Dei britiske øyane.<ref name="orchids"/> Om det er underarten [[islandsgrønkurle]] av grønkurle som finst på Færøyane, så er det registrert eit funn frå 1990 av hybriden med denne, men registrert utan at underarten er gitt (''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''maculata'' × ''viridis'' eller ''Dactylorhiza'' ×''conigera'').<ref name="NJB"/><ref name="powo11"/>
Flekkmarihand kan òg danne ein [[intergenerisk]] hybrid (hybrid mellom ulike slekter) med [[brudespore]] (''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''maculata'' × ''Gymnadenia conopsea''). Han er funnen på Austlandet, i Trøndelag og nord til Troms<ref name="lid8"/> og spreidde stader i Sverige.<ref name="adb-se-hybridx"/> I Nederland (der som ''Dactylorhiza maculata'' × ''Gymnadenia conopsea'' eller ×''Dactylodenia legrandiana'') er han truleg utdøydd.<ref name="Beneluxx5"/> På Dei britiske øyane finst det hybridar med [[grannbrudespore]] (''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''maculata'' × ''Gymnadenia borealis'' eller ×''Dactylodenia evansii'').<ref name="powox1"/><ref name="orchids"/> På [[Orknøyane]] er det òg registrert ein intergenerisk hybrid med [[kvitkurle]] (''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''maculata'' × ''Pseudorchis albida'' eller ×''Pseudorhiza bruniana'').<ref name="powox2"/><ref name="orchids"/>
== I kulturen==
Flekkmarihand har namn etter [[Jomfru Maria]], med andre norske variantar som jomfrumariakujura og jomfrumarias geitjur.
Ein har også knytt planta til både Vårherre, Jesus og djevelen, som «vårherres hånd», «herrens hånd» og «jesuhånd», og «gammelerikklo», «djevelens klør» og «styggemannshand». Dei to rotknollane har gjeve opphav til samanlikning med [[jur]], med namn som «kujurgras», «kujur» og «geitjur».<ref name=SNL/>
Ein har også brukt planta til lækjing og magi. Ho skulle bidra til god helse og mykje mjølk hjå kyr. Ho skulle også fungera som [[afrodisiakum]], og kunne brukast til å gjera nokon forelska ved å leggja henne under ei hovudpute.<ref name=SNL/>
Flekkmarihand er ein vanleg blome på [[Hitra]], og [[Hitra kommune]]styre vedtok at han skulle vera kommuneblome i 1999. I 2021 vart blomen bekrefta som kommuneblome etter at kommunen vart utvida.<ref>{{ Kjelde avis | dato= 2021-11-16 | tittel = Hitra-Frøya | stad = Hitra | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_hitrafroya_null_null_20211116_48_90_1 | side = 4}}</ref>
== Galleri ==
<gallery>
File:Orchidaceae - Dactylorhiza maculata-1.JPG|Nærbilde av blomane
File:Dactylorhiza maculata in a garden.jpg|Blomestand
File:Dactylorhiza maculata20090812 084.jpg|Frukt
File:Dactylorhiza maculata20090914 071.jpg|Rotknollane som delar seg opp i fleire «fingrar»
File:Orchidaceae - Dactylorhiza maculata-4.JPG|Det flekkete bladet som har gjeve namn til planta.
</gallery>
== Kjelder ==
{{refopning}}
* Johannes Lid: ''Norsk og svensk flora''. Oslo, 1974.
{{refslutt}}
== Referansar ==
{{refopning}}
<references>
<ref name="powo2">{{Kilde www
|url = https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:626583-1
|tittel = PoWO: ''Dactylorhiza'' × ''carnea''
|besøksdato = 2023-01-29
|utgiver = Plants of the World Online
}}</ref>
<ref name="powo4">{{Kilde www
|url = https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77159476-1
|tittel = PoWO: ''Dactylorhiza'' × ''senayi'' nothosubsp. ''wiefelspuetziana''
|besøksdato = 2023-01-29
|utgiver = Plants of the World Online
}}</ref>
<ref name="powo6">{{Kilde www
|url = https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:626605-1
|tittel = PoWO: ''Dactylorhiza'' × ''formosa''
|besøksdato = 2023-01-29
|utgiver = Plants of the World Online
}}</ref>
<ref name="powo7">{{Kilde www
|url = https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77168073-1
|tittel = PoWO: ''Dactylorhiza'' × ''senayi'' nothosubsp. ''senayi''
|besøksdato = 2023-01-29
|utgiver = Plants of the World Online
}}</ref>
<ref name="powo8">{{Kilde www
|url = https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77118699-1
|tittel = PoWO: ''Dactylorhiza'' × ''conigera''
|besøksdato = 2023-01-30
|utgiver = Plants of the World Online
}}</ref>
<ref name="powo9">{{Kilde www
|url = https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:626693-1
|tittel = PoWO: ''Dactylorhiza'' × ''transiens''
|besøksdato = 2024-01-17
|utgiver = Plants of the World Online
}}</ref>
<ref name="powo10">{{Kilde www
|url = https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:626574-1
|tittel = PoWO: ''Dactylorhiza'' × ''altobracensis''
|besøksdato = 2025-03-27
|utgiver = Plants of the World Online
}}</ref>
<ref name="powo11">{{Kilde www
|url = https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77159463-1
|tittel = PoWO: ''Dactylorhiza'' × ''viridella''
|besøksdato = 2023-01-28
|utgiver = Plants of the World Online
}}</ref>
<ref name="powox1">{{Kilde www
|url = https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77096284-1
|tittel = PoWO: × ''Dactylodenia evansii''
|besøksdato = 2023-01-29
|utgiver = Plants of the World Online
}}</ref>
<ref name="powox2">{{Kilde www
|url = https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:655146-1
|tittel = PoWO: × ''Pseudorhiza bruniana''
|besøksdato = 2023-01-29
|utgiver = Plants of the World Online
}}</ref>
<ref name="adb">{{Kilde www
|url = https://www.artsdatabanken.no/taxon/_/143585
|tittel = Artsdatabanken: Artsopplysningar flekkmarihand
|besøksdato = 2022-02-22
|utgiver = Artsdatabanken
}}</ref>
<ref name="adb-rl">{{Kilde www
|url = https://artsdatabanken.no/lister/rodlisteforarter/2021/16503
|tittel = Raudlista: Flekkmarihand
|besøksdato = 2022-02-22
|utgiver = Artsdatabanken
|dato = 2021-11-24
}}</ref>
<ref name="adb-kart">{{Kilde www
|url = https://artskart.artsdatabanken.no/app/#map/427864,7623020/3/background/topo2/filter/%7B%22TaxonIds%22%3A%5B132188%5D%2C%22IncludeSubTaxonIds%22%3Atrue%2C%22Found%22%3A%5B2%5D%2C%22Style%22%3A1%2C%22YearFrom%22%3A2010%7D
|tittel = Artskart: Flekkmarihand, registrerte funn etter 2010
|besøksdato = 2022-02-22
|utgiver = Artsdatabanken
}}</ref>
<ref name="adb-se">{{Kilde www
|url = https://artfakta.se/taxa/223597/information
|tittel = Artfakta: Jungfru Marie nycklar ''Dactylorhiza maculata'' subsp. ''maculata''
|besøksdato = 2022-03-07
|utgiver = Artdatabanken
}}</ref>
<ref name="adb-se-hybrid2">{{Kilde www
|url = https://artfakta.se/taxa/223582/information
|tittel = Artfakta: Äkta ängsnycklar × Jungfru Marie nycklar ''Dactylorhiza incarnata'' var. ''incarnata'' × ''maculata'' subsp. ''maculata''
|besøksdato = 2023-01-29
|utgiver = Artdatabanken
}}</ref>
<ref name="adb-se-hybrid3">{{Kilde www
|url = https://artfakta.se/taxa/223576/information
|tittel = Artfakta: Blodnycklar × Jungfru Marie nycklar ''Dactylorhiza incarnata'' var. ''cruenta'' × ''maculata'' subsp. ''maculata''
|besøksdato = 2023-01-29
|utgiver = Artdatabanken
}}</ref>
<ref name="adb-se-hybrid4">{{Kilde www
|url = https://artfakta.se/taxa/223600/information
|tittel = Artfakta: Jungfru Marie nycklar × mossnycklar ''Dactylorhiza maculata'' subsp. ''maculata'' × ''majalis'' subsp. ''sphagnicola''
|besøksdato = 2023-01-29
|utgiver = Artdatabanken
}}</ref>
<ref name="adb-se-hybrid5">{{Kilde www
|url = https://artfakta.se/taxa/223589/information
|tittel = Artfakta: Jungfru Marie nycklar × sumpnycklar ''Dactylorhiza maculata'' subsp. ''maculata'' × ''majalis'' subsp. ''lapponica''
|besøksdato = 2023-01-29
|utgiver = Artdatabanken
}}</ref>
<ref name="adb-se-hybrid7">{{Kilde www
|url = https://artfakta.se/taxa/223599/information
|tittel = Artfakta: Jungfru Marie nycklar × majnycklar ''Dactylorhiza maculata'' subsp. ''maculata'' × ''majalis'' subsp. ''majalis''
|besøksdato = 2023-01-29
|utgiver = Artdatabanken
}}</ref>
<ref name="adb-se-hybrid8">{{Kilde www
|url = https://artfakta.se/taxa/223602/information
|tittel = Artfakta: Grönkulla × Jungfru Marie nycklar ''Coeloglossum viride'' × ''Dactylorhiza maculata'' subsp. ''maculata''
|besøksdato = 2023-01-30
|utgiver = Artdatabanken
}}</ref>
<ref name="adb-se-hybridx">{{Kilde www
|url = https://artfakta.se/taxa/223598/information
|tittel = Artfakta: Jungfru Marie nycklar × brudsporre ''Dactylorhiza maculata'' subsp. ''maculata'' × ''Gymnadenia conopsea''
|besøksdato = 2023-01-29
|utgiver = Artdatabanken
}}</ref>
<ref name="adb-dk">{{Kilde www
|url = https://www.naturbasen.dk/art/1871/plettet-goegeurt
|tittel = Naturbasen: Plettet Gøgeurt ''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''maculata''
|besøksdato = 2022-03-07
|utgiver = Naturbasen
}}</ref>
<ref name="adb-dk-hybrid">{{Kilde www
|url = https://www.naturbasen.dk/art/16976/plettet-goegeurt-x-purpur-goegeurt
|tittel = Naturbasen: Plettet Gøgeurt x Purpur-Gøgeurt ''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''maculata'' × ''D. majalis'' ssp. ''purpurella'' var. ''purpurella''
|besøksdato = 2023-01-29
|utgiver = Naturbasen
}}</ref>
<ref name="adb-fi">{{Kilde www
|url = https://laji.fi/en/taxon/MX.4973227
|tittel = LAJI: ''Dactylorhiza maculata''
|besøksdato = 2023-08-30
|utgiver = LAJI.FI
}}</ref>
<ref name="adb-fi1">{{Kilde www
|url = https://laji.fi/en/taxon/MX.5104495
|tittel = LAJI: ''Dactylorhiza maculata'' subsp. ''maculata''
|besøksdato = 2024-07-21
|utgiver = LAJI.FI
}}</ref>
<ref name="adb-fi2">{{Kilde www
|url = https://laji.fi/en/taxon/MX.5104496
|tittel = LAJI: ''Dactylorhiza maculata'' subsp. ''psychrophila''
|besøksdato = 2024-07-21
|utgiver = LAJI.FI
}}</ref>
<ref name="adb-fi-hybrid">{{Kilde www
|url = https://laji.fi/en/taxon/MX.4972330
|tittel = LAJI: ''Dactylorhiza fuchsii'' × ''maculata''
|besøksdato = 2023-08-30
|utgiver = LAJI.FI
}}</ref>
<ref name="adb-fi-hybrid2">{{Kilde www
|url = https://laji.fi/en/taxon/MX.42351
|tittel = LAJI: ''Dactylorhiza incarnata'' × ''maculata'', sec. Kurtto & al. (2019)
|besøksdato = 2023-01-29
|utgiver = LAJI.FI
}}</ref>
<ref name="adb-fi-hybrid5">{{Kilde www
|url = https://laji.fi/en/taxon/MX.4972330
|tittel = LAJI: ''Dactylorhiza maculata'' × ''majalis'', sec. Kurtto & al. (2019)
|besøksdato = 2023-01-29
|utgiver = LAJI.FI
}}</ref>
<ref name="adb-fi-hybrid6">{{Kilde www
|url = https://laji.fi/en/taxon/MX.43067
|tittel = LAJI: ''Dactylorhiza maculata'' × ''sambucina''
|besøksdato = 2023-01-26
|utgiver = LAJI.FI
}}</ref>
<ref name="adb-is">{{Kilde www
|url = https://www.ni.is/is/biota/plantae/tracheophyta/liliopsida/orchidaceae/bronugros-dactylorhiza-maculata
|tittel = Brönugrös (Dactylorhiza maculata)
|besøksdato = 2023-02-14
|utgiver = Náttúrufræðistofnun Íslands
}}</ref>
<ref name="adb-is2">{{Kilde www
|url = https://www.gbif.org/species/164364653
|tittel = ''Dactylorhiza maculata''
|besøksdato = 2022-03-07
|utgiver = Global Biodiversity Information Facility
}}</ref>
<ref name="Føroya">{{Kjelde bok
| utgjevingsår = 2006
| url = https://books.google.no/books?id=6C8L49MdIQYC&printsec=frontcover&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false
| tittel = Føroya náttúra. Lívfrøðiligt margfeldi
| side = 223
| forlag = Føroya Skúlabókagrunnur
| stad = Tórshavn
| isbn = 99918-0-407-2
}}</ref>
<ref name="Reydlisti">{{Kilde www
| url = https://www.researchgate.net/profile/Magnus-Gaard/publication/278025208_Fyribils_Reydlisti/links/5d82047a92851ceb79118c74/Fyribils-Reydlisti.pdf
| forfatter = Manna Maria Fosaa mfl.
| tittel = Reyðlisti. Náttúrulýsing lendi og sløg
| dato = 2005
| utgiver = Føroya Náttúrugripasavn
}}</ref>
<ref name="NJB">{{Artikkelkjelde
|forfattar= Jens-Kjeld Jensen, Flemming Thorning-Lund, Sjúrður Hammer
|utgjevingsår= juli 2023
|tittel= Supplement to Faroe Islands botanical list with 64 species or subspecies including rare, new and potentially invasive species with comments
|publikasjon= Nordic Journal of Botany
|nummer=7
|side=5
|doi= 10.1111/njb.03586
|url=https://nsojournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/njb.03586
|issn=0107-055X
}}</ref>
<ref name="GB Red List">{{Kjelde www
|url = https://bsbi.org/media/pages/learn/publications/other-books/f59a032ddc-1763470032/strohetal.2025_supp.info.xlsx
|tittel = A New Vascular Plant Red List for Great Britain
|utgjevar = Botanical Society of Britain & Ireland
|format = XSLX
|dato = 2025
|vitja = 15. juli 2026
}}</ref>
<ref name="EN Red List">{{Kjelde www
|url = https://bsbi.org/wp-content/uploads/dlm_uploads/England_Red_List_1.pdf
|tittel = A Vascular Plant Red List for England
|utgjevar = Botanical Society of Britain & Ireland
|dato = 2014
|vitja = 9. mars 2022
}}</ref>
<ref name="SC Red List">{{Kjelde www
|url = https://www.gov.scot/publications/scottish-biodiversity-list/
|tittel = Scottish Biodiversity List
|utgjevar = Scotland's Nature Agency / Buidheann Nàdair na h-Alba
|dato = 2020
|vitja = 9. mars 2022
}}</ref>
<ref name="CY Red List">{{Kjelde www
|url = https://www.plantlife.org.uk/wp-content/uploads/2023/04/A-Vascular-Plant-Red-Data-List-for-Wales.pdf
|tittel = A Vascular Plant Red Data List for Wales / Rhestr o Blanhigion Fasgwlaidd Data Coch ar gyfer Cymru
|utgjevar = Plantlife Wales
|dato = 2008
|vitja = 9. mars 2022
}}</ref>
<ref name="IR Red List">{{Kjelde www
|url = https://www.npws.ie/sites/default/files/publications/pdf/RL10%20VascularPlants.pdf
|tittel = Ireland Red List No. 10: Vascular Plants
|utgjevar = National Parks & Wildlife Service
|dato = 2016
|vitja = 9. mars 2022
}}</ref>
<ref name="eElurikkus">{{Kjelde www
|url = https://elurikkus.ee/app/taxonomy/taxon/8766
|tittel = eElurikkus: ''Dactylorhiza maculata''
|utgjevar = Tartu Ülikool (Tartu universitet)
|språk=et, en
|vitja = 6. februar 2023
}}</ref>
<ref name="eElurikkus-sub1">{{Kjelde www
|url = https://elurikkus.ee/app/taxonomy/taxon/10133
|tittel = eElurikkus: ''Dactylorhiza maculata'' subsp. ''maculata''
|utgjevar = Tartu Ülikool (Tartu universitet)
|språk=et, en
|vitja = 6. februar 2023
}}</ref>
<ref name="eElurikkus-sub2">{{Kjelde www
|url = https://elurikkus.ee/app/taxonomy/taxon/10134
|tittel = eElurikkus: ''Dactylorhiza maculata'' subsp. ''elodes''
|utgjevar = Tartu Ülikool (Tartu universitet)
|språk=et, en
|vitja = 6. februar 2023
}}</ref>
<ref name=First>{{Citation
|title=Dactylorhiza maculata - Heath Spotted-orchid
|url=https://www.first-nature.com/flowers/dactylorhiza-maculata.php
|website=www.first-nature.com
|accessdate=2023-03-19
}}</ref>
<ref name="Latvia raudliste">{{kjelde bok
|tittel=Red Data Book of the Baltic Region
|år=1993
|redaktør= Torleif Ingelög, Roger Andersson og Martin Tjernberg
|url=https://dokumen.pub/red-data-book-of-the-baltic-region-part-1-lists-of-threatened-vascular-plants-and-vertebrates-9789188506009-9188506002.html
|vitja=2023-02-06
|språk=en
|utgjevar=Swedish Threatened Species Unit. Uppsala in co-operation with Institute of Biology, Riga
|isbn=91-88506-00-2
|side=25-68
}}</ref>
<ref name="Latvijas daba">{{kjelde www
|url = https://www.latvijasdaba.lv/augi/dactylorhiza-maculata-l-soo/
|tittel = Latvijas daba: plankumainā dzegužpirkstīte
|utgjevar = Enciklopēdija «Latvijas Daba»
|språk=lv
|vitja = 6. februar 2023
}}</ref>
<ref name="Litauen">{{kjelde bok
|tittel=Lietuvos gegužraibiniai (Orchidaceae) – Orchids (Orchidaceae) of Lithuania
|år=2006
|forfattar = Zigmantas Gudžinskas, Mindaugas Ryla
|url=https://www.researchgate.net/publication/269992684_Lietuvos_geguzraibiniai_Orchidaceae_-_Orchids_Orchidaceae_of_Lithuania
|vitja=2023-02-06
|språk=lt
|utgjevar=Botanikos instituto leidykla
|isbn=9986-662-28-1
|side=46-47
}}</ref>
<ref name="Litauen raudliste">{{kjelde bok
|tittel=Lietuvos raudonoji knyga / Red Data Book of Lithuania
|år=2021
|redaktør= Valerijus Rašomavičius
|url=https://am.lrv.lt/uploads/am/documents/files/Raudonoji%20knyga/Raudonoji_knyga_2021_WEB.pdf
|vitja=2023-02-06
|språk=lt, en
|side= 399
|utgjevar=Aplinkos ministerija (Miljødepartementet)
|isbn=978-9955-37-230-1
}}</ref>
<ref name="lid8">{{Kjelde bok
| forfattar = Reidar Elven mfl.
| utgjevingsår = 2022
| utgåve = 8.
| tittel = Norsk flora
| side = 192–193
| forlag = [[Det Norske Samlaget]]
| stad = Oslo
}}</ref>
<ref name="Danmark-hybrid">{{Kjelde bok
| forfattar = Henrik Ærenlund Pedersen og Niels Faurholdt
| utgjevingsår = 2010
| tittel = Danmarks vilde orkidéer
| side = 69–77
| forlag = [[Gyldendalske Boghandel, Nordisk Forlag]]
| stad = København
| isbn = 978-87-02-06386-8
}}</ref>
<ref name="orchids">{{Kjelde bok
| forfattar = Anne and Simon Harrap
| utgjevingsår = 2009
| utgåve = 2.
| tittel = Orchids of Britain and Ireland
| forlag = A & C Black
| stad = London
| isbn = 978-1-408-10571-9
}}</ref>
<ref name="orchidsEurope">{{Kjelde bok
| forfattar = Rolf Kühn, Henrik Æ. Pedersen, Philip Cribb
| utgjevingsår = 2019
| tittel = Field Guide to the Orchids of Europe and the Mediterranean
| forlag = Kew Publishing
| stad = London
| isbn = 978-1-84246-669-8
}}</ref>
<ref name="Hedrén">{{Kilde artikkel
| forfattere = Mikael Hedrén
| tittel = Artbildning och släktskap inom orkidésläktet handnycklar ''Dactylorhiza''
| publikasjon = Svensk Botanisk Tidsskrift
| år = 2005
| bind = 99
| hefte = 2
| sider = 70–93
| issn = 0039-646X
| url = http://www.diva-portal.se/smash/get/diva2:1203089/FULLTEXT01.pdf
}}</ref>
<ref name="Bateman1988">{{Kilde artikkel
| forfattere = R.M. Bateman og I. Denholm
| tittel = A reappraisal of the British and Irish dactylorchids, 3. The spotted-orchids
| publikasjon = Watsonia
| år = 1988
| bind = 17
| hefte =
| sider = 319–349
| url = https://www.researchgate.net/publication/259177022_A_reappraisal_of_the_British_and_Irish_dactylorchids_3_The_spotted-orchids
}}</ref>
<ref name="Bateman2021">{{Kilde artikkel
| forfattere = Richard Bateman
| tittel = Challenges of applying monophyly in the phylogenetic shallows: taxonomic reappraisal of the Dactylorhiza maculata group
| publikasjon = Kew Bulletin
| dato = 4. november 2021
| doi = 10.1007/s12225-021-09971-2
| issn = 1874-933X
| url = https://www.researchgate.net/publication/355910813_Challenges_of_applying_monophyly_in_the_phylogenetic_shallows_taxonomic_reappraisal_of_the_Dactylorhiza_maculata_group
}}</ref>
<ref name="SNL">{{Cite journal
|last=Grindeland
|first=John Magne|date=2023-01-21
|title=flekkmarihånd
|url=https://snl.no/flekkmarih%C3%A5nd
|journal=Store norske leksikon
|language=no
}}</ref>
<ref name="Benelux">{{Kjelde www
|url = https://www.verspreidingsatlas.nl/0885#
|tittel = Verspreidingsatlas Vaatplanten: ''Dactylorhiza maculata''
|besøksdato = 2024-01-17
|utgjevar = FLORON
}}</ref>
<ref name="Benelux1">{{Kjelde www
|url = https://www.verspreidingsatlas.nl/6983
|tittel = Verspreidingsatlas Vaatplanten: ''Dactylorhiza maculata'' subsp. ''elodes''
|besøksdato = 2024-01-17
|utgjevar = FLORON
}}</ref>
<ref name="Benelux2">{{Kjelde www
|url = https://www.verspreidingsatlas.nl/6985
|tittel = Verspreidingsatlas Vaatplanten: ''Dactylorhiza maculata'' subsp. ''ericetorum''
|besøksdato = 2024-01-17
|utgjevar = FLORON
}}</ref>
<ref name="Benelux3">{{Kjelde www
|url = https://www.verspreidingsatlas.nl/6984
|tittel = Verspreidingsatlas Vaatplanten: ''Dactylorhiza maculata'' subsp. ''podesta''
|besøksdato = 2024-01-17
|utgjevar = FLORON
}}</ref>
<ref name="Beneluxx1">{{Kjelde www
|url = https://www.verspreidingsatlas.nl/6999
|tittel = Verspreidingsatlas Vaatplanten: ''Dactylorhiza'' × ''carnea''
|besøksdato = 2024-01-17
|utgjevar = FLORON
}}</ref>
<ref name="Beneluxx2">{{Kjelde www
|url = https://www.verspreidingsatlas.nl/6998
|tittel = Verspreidingsatlas Vaatplanten: ''Dactylorhiza'' × ''wiefelspuetziana''
|besøksdato = 2024-01-17
|utgjevar = FLORON
}}</ref>
<ref name="Beneluxx3">{{Kjelde www
|url = https://www.verspreidingsatlas.nl/8000
|tittel = Verspreidingsatlas Vaatplanten: ''Dactylorhiza maculata'' × ''majalis''
|besøksdato = 2024-01-17
|utgjevar = FLORON
}}</ref>
<ref name="Beneluxx4">{{Kjelde www
|url = https://www.verspreidingsatlas.nl/6987
|tittel = Verspreidingsatlas Vaatplanten: ''Dactylorhiza'' × ''hallii''
|besøksdato = 2024-01-17
|utgjevar = FLORON
}}</ref>
<ref name="Beneluxx5">{{Kjelde www
|url = https://www.verspreidingsatlas.nl/10284
|tittel = Verspreidingsatlas Vaatplanten: x ''Dactylodenia legrandiana''
|besøksdato = 2024-01-17
|utgjevar = FLORON
}}</ref>
<ref name="RodeLijstNL">{{Kjelde www
|url = https://www.floron.nl/Portals/1/Downloads/Basisrapport%20Rode%20Lijst%20vaatplanten%202012.pdf
|tittel = Rode Lijst Vaatplanten 2012
|vitja = 2024-01-15
|utgjevar = FLORON
}}</ref>
<ref name="RodeLijstFL">{{Kjelde www
|url = https://purews.inbo.be/ws/portalfiles/portal/279821/222852.pdf
|forfattar = Wouter Van Landuyt, Leo Vanhecke & Ivan Hoste |tittel = Rode Lijst van de vaatplanten van Vlaanderen en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest
|vitja = 2024-01-15
|utgjevar = Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek
}}</ref>
<ref name="Wallonnes">{{Kjelde www
|url = https://biodiversite.wallonie.be/home/evaluation-biologique/resultats-des-monitorings/listes-rouges/flore-2022.html
|tittel = La liste rouge de la flore (2026)
|vitja = 2026-07-18
|utgjevar = SPW Environnement (Service Public de Wallonie Agriculture, Ressources naturelles et Environnement - ARNE)
}}</ref>
<ref name="RedListLux">{{Artikkelkjelde
| forfattar = Guy Colling, Thierry Helminger, Yves Krippel, Simone Schneider og Laura Daco
| utgjevingsår= 18. juli 2025
| tittel = Red List of the vascular plants of Luxembourg
| publikasjon = Ferrantia
| bind = 93
| side = 22–52
| url = https://mnhn.public.lu/dam-assets/publications/ferrantia/ferrantia93.pdf
| utgjevar = Musée national d’histoire naturelle, Luxembourg
| issn= 1682-5519
| kommentar=
}}</ref>
<ref name="Waarnemingen1">{{Kjelde www
|url = https://waarnemingen.be/species/210483/
|tittel = Tengere heideorchis – ''Dactylorhiza maculata'' subsp. ''elodes''
|vitja = 2024-01-17
|utgjevar = Waarnemingen.be
}}</ref>
<ref name="Waarnemingen2">{{Kjelde www
|url = https://waarnemingen.be/species/159592/
|tittel = Heideorchis – ''Dactylorhiza maculata'' subsp. ''ericetorum''
|vitja = 2024-01-17
|utgjevar = Waarnemingen.be
}}</ref>
<ref name="Waarnemingen_kart">{{Kjelde www
|url = https://waarnemingen.be/species/20214/maps/?start_date=2019-01-18&interval=157680000&end_date=2024-01-17&map_type=grid10k
|tittel = Verspreidingskaart: Gevlekte orchis – ''Dactylorhiza maculata''
|vitja = 2024-01-17
|utgjevar = Waarnemingen.be
}}</ref>
<ref name="Rote List">{{Kjelde www
|url = https://www.rote-liste-zentrum.de/organismengruppen/pflanzen/farn-und-bluetenpflanzen-tracheophyta/?q=Farn-%20und%20Blütenpflanzen
|tittel = Die Roten Listen: Farn- und Blütenpflanzen (Tracheophyta)
|vitja = 2026-07-22
|utgjevar = Bundesamt für Naturschutz
}}</ref>
<ref name="Czerwona">{{Kjelde www
|url = https://www.atlas-roslin.pl
|tittel = Flora Polski
|vitja = 2026-07-22
|utgjevar = atlas-roslin.pl
}}</ref>
<ref name="Czerwona2">{{Kjelde www
|url = https://www.atlas-roslin.pl/gatunki/Dactylorhiza_maculata_s.l..htm
|tittel = Flora Polski: Dactylorhiza maculata s.l.
|vitja = 2026-07-24
|utgjevar = atlas-roslin.pl
}}</ref>
<ref name="Czerwona3">{{Kjelde www
|url = https://www.atlas-roslin.pl/gatunki/Dactylorhiza_maculata_ssp._elodes.htm
|tittel = Flora Polski: Dactylorhiza maculata ssp. elodes
|vitja = 2026-07-24
|utgjevar = atlas-roslin.pl
}}</ref>
<ref name="Czerwona4">{{Kjelde www
|url = https://www.atlas-roslin.pl/gatunki/Dactylorhiza_maculata_ssp._transsilvanica.htm
|tittel = Flora Polski: Dactylorhiza maculata ssp transsylvanica
|vitja = 2026-07-24
|utgjevar = atlas-roslin.pl
}}</ref>
<ref name="arcana>{{Artikkelkjelde
| forfattar = Vojtěch Taraška, Martin Duchoslav, Michal Hroneš, Petr Batoušek, František Lamla, Eva M. Temsch, Hanna Weiss‑Schneeweiss & Bohumil Trávníček
| utgjevingsår= 2023
| tittel = ''Dactylorhiza maculata'' agg. (Orchidaceae) in Central Europe: Intricate Patterns in Morphological Variability, Cytotype Diversity and Ecology Support the Single‑Species Concept
| publikasjon = Folia Geobotanica
| bind = 58
| nummer = 2
| side = 151-188
| url = https://link.springer.com/article/10.1007/s12224-024-09441-0
| utgjevar = Springer nature
| issn= 1874-9348
| kommentar=
}}</ref>
<ref name="Przyroda">{{Kjelde www
|url = https://przyrodniczo.pl/rosliny/kukulka-plamista/
|tittel = Kukułka plamista
|vitja = 2026-07-25
|utgjevar = Przyroda Dolnego Śląska
}}</ref>
<ref name="Przyroda2">{{Kjelde www
|url = https://przyrodniczo.pl/rosliny/kukulka-plamista-podgat-averyanovii/
|tittel = Kukułka plamista podgat. averyanovii
|vitja = 2026-07-25
|utgjevar = Przyroda Dolnego Śląska
}}</ref>
</references>
{{refslutt}}
== Bakgrunnsstoff ==
{{commons|Dactylorhiza maculata|Dactylorhiza maculata}}
* {{Artslenkjer}}
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Orkidear i Noreg]]
[[Kategori:Orkidear i Sverige]]
[[Kategori:Orkidear i Danmark]]
[[Kategori:Orkidear i Finland]]
[[Kategori:Orkidear på Færøyane]]
[[Kategori:Orkidear på Island]]
[[Kategori:Orkidear i Storbritannia]]
[[Kategori:Orkidear i Irland]]
[[Kategori:Orkidear i Estland]]
[[Kategori:Orkidear i Latvia]]
[[Kategori:Orkidear i Litauen]]
[[Kategori:Orkidear i Nederland]]
[[Kategori:Orkidear i Belgia]]
[[Kategori:Orkidear i Luxembourg]]
[[Kategori:Orkidear i Tyskland]]
[[Kategori:Orkidear i Polen]]
[[Kategori:Marihandslekta]]
[[Kategori:Utvalde artiklar 2023]]
g15avtjch52osbefd5biqk3zxby5x57
Angelfossen
0
72545
3663545
3430787
2026-07-26T05:22:40Z
Roarjo
183
retta namnet på [[pemon]]-språket, i følgje andre Wikipediar
3663545
wikitext
text/x-wiki
{{Infoboks foss
| namn = Angelfossen
| bilete = Salto Angel from Raton.JPG
| bilettekst = Angelfossen sett frå Isla Raton
| land = Venezuela
| stad = [[Auyantepui]], <br /> [[Canaima nasjonalpark]]
| koordinatar =
| høgd over havet =
| type = Katarakt
| totalt fall = 979
| lengste fall = 807
| breidd =
| tal på fall = 2
| elv = Churún, [[Río Caroní]]
| middelvassføring =
| status =
| verdsrangering = 1
}}
'''Angelfossen''' ([[pemon]]: ''Körepakupai Vená'', [[spansk]]: ''Salto Ángel'') er verdas høgste [[foss]] med fritt vatnfall på 979 m , med eit samanhengande fall på 807 m. Han finst i [[Canaima nasjonalpark]], i [[Gran Sabana]] regionen av staten [[Bolívar i Venezuela]]. I vind vert vatnet slengt rundt, delt opp og knust slik at mykje vatn vert gjort om til tåke.
Vatnet som kjem ned frå [[Auyantepui]] i Angelfossen vert til elva Churún og vert ført til [[Orinoco]] gjennom sideelvane Carrao og [[Río Caroní]]. I språket pemon har fossen nemninga ''Parekupa-meru'' som tyder «fossen på den djupaste staden». Fossen vert nokre gongar referert til som ''Churún-meru'', eit mistak sidan namnet svarar til ein annan foss i Canaima. Churún tyder «tore» på pemonspråket.
Namnet på [[tepui]]en som fossen styrtar er «Auyan-tepui». Det kjem òg frå pemon og tyder bokstaveleg «huset åt djevelen», ofte omsett til «djevelen sitt fjell».
Det noverande namnet på fossen er etter flygaren Jimmie Angel frå [[USA]] som skal vere den første kvite mann som såg fossen. Det skjedde den 16. november [[1935]] på ein flyging då han utforska området på jakt etter verdfulle bergartar. Andre oppdagarar som t.d. Ernesto Sanchez La Cruz frå Venezuela skal ha sett fossen mykje tidlegare (i [[1910]]) utan at det finst prov for det.
Den 9. oktober [[1937]] freista Jimmie Angel og kona Marie å lande på Auyantepui med eit fly. Flyet vart skadd under landingsforsøket i blaut myr og alle fire i flyet måtte returnere til sivilisasjonen til fots, ein tur som tok elleve dagar. Trettitre år etter vart den havarerte flymaskinen frakta til flymuseet i [[Maracay]] for reparasjon. Det er strid om kven som skal ha ansvar for å bevare maskinen og han står no utsett for vêr og vind framføre lufthamna i [[Ciudad Bolivar]]. Oppe på Auyantepui står det utstilt ein kopi av Jimmie Angel sitt fly.
Den USA-amerikanske journalisten Ruth Robertson frå [[National Geographic Society]] gjorde oppmålinga i [[1949]] som fastsette høgda på Angelfossen.
Angelfossen er ein av dei største turistattraksjonane i Venezuela. Han ligg i ein isolert region med [[jungel]]. Eit mykje nytta startpunkt for å reise fram til fossen er staden Canaima. Han har flyplass og ligg ved Río Caroní som er ein vassveg opp til fossen i sesongen frå juni til desember når det er tilstrekkeleg med vatn for transport med [[curiaras]], ein type elvebåt.
== Bakgrunnsstoff ==
{{commons2|Angel Falls}}
* [http://www.venezuelavoyage.com/angel.htm Artikkel om Jimmie Angel og Ruth Robertson med bilete] {{Webarchive|url=https://archive.is/20021001181349/http://www.venezuelavoyage.com/angel.htm |date=2002-10-01 }}
* [http://www.venezuelanindian.blogspot.com/2007/08/angel-falls.html Russell Maddick sin blogg om Angelfossen]
* [http://www.world-waterfalls.com/waterfall.php?num=1/ Faktadatabase for fossar i verda] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180313031608/http://www.world-waterfalls.com/waterfall.php?num=1%2F |date=2018-03-13 }}
== Kjelder ==
[[:en:Salto Angel|Artikkelen «Salto Angel» på engelsk Wikipedia slik han var den 14. oktober 2007]]
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Fossar i Sør-Amerika]]
[[Kategori:Venezuelansk geografi]]
al9eg31ouva460p9qqz69otkak1qt8p
Kategoridiskusjon:Pannekaker
15
77973
3663586
487107
2026-07-26T08:07:29Z
Ranveig
39
Fmt.
3663586
wikitext
text/x-wiki
Kategoriane Rørebakst og Pannekaker bør truleg bli slått saman. --[[Brukar:Ekko|Ekko]] 09:54, 28 desember 2007 (CET)
:Godt muleg det, ja. Som ei kortsiktig løysing har eg lagt pannekakekategorien inn under rørebakst. Om vi får inn minst ein 8–9 pannekaketypar, så kan underkategorien truleg stå (?); om ikkje, så bør dei definitivt slåast saman. -- [[Brukar:Olve|Olve]] 14:30, 28 desember 2007 (CET)
::Det blir jo ein artig jobb å finne rørebakst som ikkje er pannekakar (og smake seg fram til om dei fortener leksikonartiklar). Eg kjem i farta berre på [[vannbakkels]], men i gruppa ''vannbakkels'' har me jo både ''[[éclairs]]'', ''[[profiterolar]]'', ''[[Eberswalderkrans]]ar'', ''[[churros]]'' og ''[[gougères]]''. --[[Brukar:Ekko|Ekko]] 15:35, 28 desember 2007 (CET)
:::Det er ein god del vaffeltypar — med mindre dei skal få sin eigen kategori, da. Og så har vi no [[avletter]], [[krumkaker]], [[muffins]] (under tvil) osv. -- [[Brukar:Olve|Olve]] 17:53, 28 desember 2007 (CET)
::::Avletter, krumkaker og [[goro]] så absolutt. Men muffins er vel meire [[formkake]]r? --[[Brukar:Ekko|Ekko]] 19:12, 28 desember 2007 (CET)
:::::Formkaker, ja. [[Goro]] blir laga av deig og utkjevla i nokre variantar, og er rørebakst i andre. -- [[Brukar:Olve|Olve]] 19:21, 28 desember 2007 (CET)
::::::Òg så må vi ikkje gløyma «fattigmenn». --[[Brukar:Sigmundg|Sigmundg]] 19:26, 28 desember 2007 (CET)
:::::::Som frityrbakst, ja. Men fattigmenn er vel alltid laga av deig heller enn røre? -- [[Brukar:Olve|Olve]] 19:27, 28 desember 2007 (CET)
3gk1a0vit63u2goje8n8nuq4v17uj0b
Vepsar
0
83127
3663580
3653874
2026-07-26T07:43:16Z
Ranveig
39
Fmt.
3663580
wikitext
text/x-wiki
{{taksoboksLua
| bilete = Vespula_germanica_Richard_Bartz.jpg
| biletstorleik = 250px
| bilettekst = [[Tyskkvefs]] (''Vespula germanica''), ein stikkekvefs
| rekkje = Arthropoda
| underrekkje = Hexapoda
| klasse = Insecta
| underklasse = Pterogyta
| infraklasse = Neoptera
| orden = Hymenoptera
| klassifisert_av=Linné, 1758
| underordenar = Symphyta, Apocrita
}}
'''Årevenger''', '''kvefsar''' eller '''vepsar''' (Hymenoptera) er ein stor [[biologisk orden|orden]] insekt med membranøse venger ein lett kan sjå blodårene i. Gruppa omfattar mellom anna [[bie]]r, [[stikkekvefsar]], [[humler]] og [[maur]] og er truleg den tredje største gruppa insekt i verda.
Det er beskrive over 125 000 ulike artar årevenger, men truleg er det totale artstalet langt høgare. Det gjeld òg dei 1292 artane som er registrerte i Noreg.
== Kjenneteikn ==
Dei fleste årevenger har to par gjennomsiktige venger, der dei bakerste er små og fest til dei første med krokar. Antennene er velutvikla og finst i fleire variantar.
Munndelane er som oftast forlenga, og som regel modifiserte til å ta opp nektar frå [[blome|blomar]]. Likevel har dei som regel funksjonelle mandiblar, det vil seie tyggjekjever. Hjå bier har ''labium'' (underleppa) fått vekse ut eit par para flikstrukturar som kallast ''glossae'' og ''paraglossae''.
Det siste segmentet på mellomkroppen er redusert og samanvakse med første bakkroppssegment. Hoer har nesten alltid ein ''ovipositor'', eit eggleggingsorgan som hjå mange artar er omdanna til ein stikke- eller sagebrodd.
== Kjønn ==
Eit særtrekk ein finn i årevengene (og i somme [[borkbille]]r) er den ''haplo-diploide'' måten å fastsetja kjønn på. Individ som er [[diploidi|diploide]] (har [[kromosom]]a sine arrangert i par) veks opp til hoer, medan [[haploidi|haploide]] individ (med halvparten så mange kromosom) veks opp til hannar. Dette tyder i praksis at befrukta egg alltid vert hoer, medan ubefrukta egg som klekkast likevel vert til hannar.
Dette systemet har ført til at hoer av årevenger faktisk deler meir genmateriale med systrene sine enn dei gjer med sitt eige avkom, i alle fall målt i prosent. Ifølgje [[Bill Hamilton]]s [[slektskapsseleksjon]]steori er dette årsaka til at så mange av dei er [[eusosialitet|eusosiale]].
== Levesett ==
[[Fil:ES-1853.jpg|venstre|mini|240px|[[Maur]] lever i samfunn.]]
Årevenger er aktive insekt med [[holometaboli|fullstendig forvandling]]. Larvane manglar bein og er ofte kvite og blaute. Dei er ofte parasittiske eller parasittoide, viss dei ikkje bur i eit bol og får mat hjå søskena sine (som hjå maur og bier).
Det verkar som årevenger har ein evolusjonær tendens til å danna [[eusosialitet|eusosiale]] samfunn, det vil seie koloniar med fleire ulike [[kaste|kastar]] av morfologisk ulike individ som er spesialtilpassa ulike oppgåver. Som regel er det ei sentral dronning i ein koloni som produserer mengder av døtrer til å henta mat, fora larvar og forsvara bolet. Frå tid til annan vert det produsert nye dronningar og hannar, som svermar før hannane døyr og dronningane grunnlegg nye koloniar. Årevengehoer kan lagra sæd i kroppen sin og bruka han til å befrukta egga sine med heile resten av livet.
== Evolusjon og systematikk ==
Dei eldste fossile årevengene er frå [[trias]]tida for 207-220 millionar år sidan og var [[plantekvefs]]ar som høyrde til [[biologisk familie|familien]] ''[[Xyelidae]]''. Dei første fossilane frå sosiale årevengegrupper dukka opp i [[krittida]].
Som regel har ein delt årevengene opp i to underordenar, ''[[Symphyta]]'' ([[plantekvefs]]ar) og ''[[Apocrita]]'' (andre kvefsar, [[bie]]r, [[humler]] og [[maur]]). Grunnlaget for dette er den såkalla ''kvefsetalja'', innsnøringa dyra har mellom mellom- og bakkroppen, som er unik for ''Apocrita''.
Med [[fylogenetisk systematikk]] har ein derimot gått litt vekk frå dette systemet. Ein reknar nemleg med at ''Apocrita'' oppstod frå ''Symphyta''-familien ''[[Orussidae]]'', noko som fører til at ''Symphyta'' vert [[parafyletisk]].
== Kjelder ==
* Brusca & Brusca: ''Invertebrates'' Sinauer 2002
* [http://www.entomologi.no/norskeinsekter/NorskeInsektfamilier/Hymenopt.htm Norsk Entomologisk Forening]
{{refopning}}
*''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hymenoptera|Hymenoptera]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 3. mars 2008.''
{{refslutt}}
== Bakgrunnsstoff ==
* {{artslenkjer}}
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Årevenger| ]]
[[Kategori:Insekt]]
77cjmjw2qbzkwecs4oz43hj7ifu5a5y
3663598
3663580
2026-07-26T08:51:51Z
Ranveig
39
Systematikktre frå no:
3663598
wikitext
text/x-wiki
{{taksoboksLua
| bilete = Vespula_germanica_Richard_Bartz.jpg
| biletstorleik = 250px
| bilettekst = [[Tyskkvefs]] (''Vespula germanica''), ein stikkekvefs
| rekkje = Arthropoda
| underrekkje = Hexapoda
| klasse = Insecta
| underklasse = Pterogyta
| infraklasse = Neoptera
| orden = Hymenoptera
| klassifisert_av=Linné, 1758
| underordenar = Symphyta, Apocrita
}}
'''Vepsar''', '''kvefsar''' eller '''årevenger''' (Hymenoptera) er ein stor [[biologisk orden|orden]] insekt med membranøse venger ein lett kan sjå blodårene i. Gruppa omfattar mellom anna [[bie]]r, [[stikkekvefsar]], [[humler]] og [[maur]] og er truleg den tredje største gruppa insekt i verda.
Det er beskrive over 125 000 ulike artar årevenger, men truleg er det totale artstalet langt høgare. Det gjeld òg dei 1292 artane som er registrerte i Noreg.
== Kjenneteikn ==
Dei fleste årevenger har to par gjennomsiktige venger, der dei bakerste er små og fest til dei første med krokar. Antennene er velutvikla og finst i fleire variantar.
Munndelane er som oftast forlenga, og som regel modifiserte til å ta opp nektar frå [[blome|blomar]]. Likevel har dei som regel funksjonelle mandiblar, det vil seie tyggjekjever. Hjå bier har ''labium'' (underleppa) fått vekse ut eit par para flikstrukturar som kallast ''glossae'' og ''paraglossae''.
Det siste segmentet på mellomkroppen er redusert og samanvakse med første bakkroppssegment. Hoer har nesten alltid ein ''ovipositor'', eit eggleggingsorgan som hjå mange artar er omdanna til ein stikke- eller sagebrodd.
== Kjønn ==
Eit særtrekk ein finn i årevengene (og i somme [[borkbille]]r) er den ''haplo-diploide'' måten å fastsetja kjønn på. Individ som er [[diploidi|diploide]] (har [[kromosom]]a sine arrangert i par) veks opp til hoer, medan [[haploidi|haploide]] individ (med halvparten så mange kromosom) veks opp til hannar. Dette tyder i praksis at befrukta egg alltid vert hoer, medan ubefrukta egg som klekkast likevel vert til hannar.
Dette systemet har ført til at hoer av årevenger faktisk deler meir genmateriale med systrene sine enn dei gjer med sitt eige avkom, i alle fall målt i prosent. Ifølgje [[Bill Hamilton]]s [[slektskapsseleksjon]]steori er dette årsaka til at så mange av dei er [[eusosialitet|eusosiale]].
== Levesett ==
[[Fil:ES-1853.jpg|venstre|mini|240px|[[Maur]] lever i samfunn.]]
Årevenger er aktive insekt med [[holometaboli|fullstendig forvandling]]. Larvane manglar bein og er ofte kvite og blaute. Dei er ofte parasittiske eller parasittoide, viss dei ikkje bur i eit bol og får mat hjå søskena sine (som hjå maur og bier).
Det verkar som årevenger har ein evolusjonær tendens til å danna [[eusosialitet|eusosiale]] samfunn, det vil seie koloniar med fleire ulike [[kaste|kastar]] av morfologisk ulike individ som er spesialtilpassa ulike oppgåver. Som regel er det ei sentral dronning i ein koloni som produserer mengder av døtrer til å henta mat, fora larvar og forsvara bolet. Frå tid til annan vert det produsert nye dronningar og hannar, som svermar før hannane døyr og dronningane grunnlegg nye koloniar. Årevengehoer kan lagra sæd i kroppen sin og bruka han til å befrukta egga sine med heile resten av livet.
== Evolusjon og systematikk ==
Dei eldste fossile årevengene er frå [[trias]]tida for 207-220 millionar år sidan og var [[plantekvefs]]ar som høyrde til [[biologisk familie|familien]] ''[[Xyelidae]]''. Dei første fossilane frå sosiale årevengegrupper dukka opp i [[krittida]].
Som regel har ein delt årevengene opp i to underordenar, ''[[Symphyta]]'' ([[plantekvefs]]ar) og ''[[Apocrita]]'' (andre kvefsar, [[bie]]r, [[humler]] og [[maur]]). Grunnlaget for dette er den såkalla ''kvefsetalja'', innsnøringa dyra har mellom mellom- og bakkroppen, som er unik for ''Apocrita''.
Med [[fylogenetisk systematikk]] har ein derimot gått litt vekk frå dette systemet. Ein reknar nemleg med at ''Apocrita'' oppstod frå ''Symphyta''-familien ''[[Orussidae]]'', noko som fører til at ''Symphyta'' vert [[parafyletisk]].
== Systematisk inndeling ==
Vepsar er tradisjonelt delt inn i to grupper (underordenar), planteveps og stilkveps.
{{tre}}
* '''Vepsar''' (Hymenoptera) (veps, humler og maur med fleire)
** [[Plantevepsar|Symphyta]] Plantevepsar; har ein sylindrisk kropp utan innsnøring i «midja», desse er rekna som dei mest primitive vepsane. Det er (truleg) rundt 750 artar, fordelt på 11 familiar, i Norrg. [[Bladvepsar]] (Tenthredinidae) er den største av desse med om lag 650 artar. Nyare forsking viser at gruppen plantevepser er ei [[parafyletisk gruppe]]. Det vil seia at [[stilkvepsar|stilkvepsane]] stammer frå ei av gruppenen av plantevepsar.<ref>[[Tree of Life Web Project]]. 1995. [http://tolweb.org/Hymenoptera/8232/1995.01.01 ''Hymenoptera. Wasps, ants, bees, and sawflies.'']</ref>
*** [[Cephoidea]] – (blant anna: [[halmvepser]])
*** [[Megalodontoidea]] – (blant anna: [[spinnvepser]]; [[Megalodontesidae]])
*** [[Orussoidea]]
*** [[Siricoidea]] (? trevepsar) – (blant anna: [[bartrevepsar]]; [[lauvtrevepsar]])
*** [[Tenthredinoidea]] – (blant anna: [[bladvepsar]]; [[rosebladvepsar]]; [[Pergidae]]; [[barvepsar]]; [[klubbvepsar]])
*** [[Xyeloidea]]
** [[stilkvepsar|Apocrita]] stilkvepsar; har som namnet skildrar ei «midje» med innsnøring. Det finst truleg meir enn {{nowrap|7 000}} artar, fordelt på 56 familiar, i Norge. Gruppa er vidare delt inn i to delgrupper.
*** [[parasittvepsar|Parasitica]], parasittvepsar eller snyltevepsar (parafyletisk); dominert av [[snyltevepsar|snyltevepsane]] (Ichneumonidae) med (truleg) noko slikt som 4 000 artar i Noreg. Dei vaksne vepsane er fredelege og kan ikkje stikka menneske. Dei et [[pollen]] og [[nektar]]. Desse vepsene er [[parasittar]] i larvestadiet. Dei legg egg i andre smådyr (vertsdyr), og larvane veks opp som parasittar i vertsdyret. Dei er det ein kallar ''parasitoidar'', [[parasittisme|parasittar]] som får næringa si utan å hindra det normale livet til verten i stor grad i byrjinga, men døden er sluttresultatet for verten.
**** [[Ichneumonoidea]] – (blant anna: [[Darwinvepsar]]; [[Braconidae]])
**** [[Stephanoidea]]
**** [[Trigonalyoidea]]
**** [[Megalyroidea]]
**** [[Evanioidea]]
**** [[Ceraphronoidea]] – (blant anna: [[Ceraphronidae]]; [[Megaspilidae]])
**** [[Protoctrupoidea]] – (blant anna: [[Proctotrupidae]]; [[Diapriidae]])
**** [[Cynipoidea]] – (blant anna: [[gallevepser]]; [[Figitidae]]; [[Ibaliidae]])
**** [[Chalcidider]] (Calcaoidea) – (blant anna: [[fikenvepsar]]; [[Chalcidae]]; [[dvergsnyltevepsar]]<!-- Mymaridae -->; [[Eulophidae]]; [[Torymidae]]; [[Trichogrammatidae]])
**** [[Platygasteroidea]]
*** [[broddvepser|Aculeata]], broddvepsar; er vepsar med ein brodd, men ikkje alle stikk. Fleire av vepsane i denne gruppa er [[sosiale insekt]] som lever i store insektsamfunn. Arbeidarane i desse samfunna er hoer som vanlegvis ikkje er forplantingsdyktige, [[eggleggningsrøyr]]et er omdanna til ein stikkebrodd. Det finst omtrent 600 artar, fordelt på 21 familiar, i Noreg.
**** [[Chrysidoidea]] – (blant anna: [[gullvepser]] ; [[Bethylidae]]; [[Dryinidae]])
**** [[Sphecoidea]] – (blant anna: [[gravevepser]])
**** [[Vespoidea]] – (blant anna: [[stikkvepser]]; [[maur]]; [[Sapygidae]]; [[veivepser]]; [[maurveps]]; [[Scoliidae]])
**** [[Apoidea]] – (blant anna: [[humler]]; [[honningbier]]; [[Andrenidae]]; [[Colletidae]])
== Kjelder ==
{{fotnoteliste}}
{{refopning}}
* Brusca & Brusca: ''Invertebrates'' Sinauer 2002
* [http://www.entomologi.no/norskeinsekter/NorskeInsektfamilier/Hymenopt.htm Norsk Entomologisk Forening]
----
*''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hymenoptera|Hymenoptera]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 3. mars 2008.''
{{refslutt}}
== Bakgrunnsstoff ==
* {{artslenkjer}}
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Årevenger| ]]
[[Kategori:Insekt]]
kr5iq6ouxgibey9lbwpwpw8fmr52d76
3663599
3663598
2026-07-26T08:52:06Z
Ranveig
39
Ranveig flytte sida [[Årevengjer]] til [[Vepsar]] over ei omdirigering: Tilrådd i Artsdatabanken
3663598
wikitext
text/x-wiki
{{taksoboksLua
| bilete = Vespula_germanica_Richard_Bartz.jpg
| biletstorleik = 250px
| bilettekst = [[Tyskkvefs]] (''Vespula germanica''), ein stikkekvefs
| rekkje = Arthropoda
| underrekkje = Hexapoda
| klasse = Insecta
| underklasse = Pterogyta
| infraklasse = Neoptera
| orden = Hymenoptera
| klassifisert_av=Linné, 1758
| underordenar = Symphyta, Apocrita
}}
'''Vepsar''', '''kvefsar''' eller '''årevenger''' (Hymenoptera) er ein stor [[biologisk orden|orden]] insekt med membranøse venger ein lett kan sjå blodårene i. Gruppa omfattar mellom anna [[bie]]r, [[stikkekvefsar]], [[humler]] og [[maur]] og er truleg den tredje største gruppa insekt i verda.
Det er beskrive over 125 000 ulike artar årevenger, men truleg er det totale artstalet langt høgare. Det gjeld òg dei 1292 artane som er registrerte i Noreg.
== Kjenneteikn ==
Dei fleste årevenger har to par gjennomsiktige venger, der dei bakerste er små og fest til dei første med krokar. Antennene er velutvikla og finst i fleire variantar.
Munndelane er som oftast forlenga, og som regel modifiserte til å ta opp nektar frå [[blome|blomar]]. Likevel har dei som regel funksjonelle mandiblar, det vil seie tyggjekjever. Hjå bier har ''labium'' (underleppa) fått vekse ut eit par para flikstrukturar som kallast ''glossae'' og ''paraglossae''.
Det siste segmentet på mellomkroppen er redusert og samanvakse med første bakkroppssegment. Hoer har nesten alltid ein ''ovipositor'', eit eggleggingsorgan som hjå mange artar er omdanna til ein stikke- eller sagebrodd.
== Kjønn ==
Eit særtrekk ein finn i årevengene (og i somme [[borkbille]]r) er den ''haplo-diploide'' måten å fastsetja kjønn på. Individ som er [[diploidi|diploide]] (har [[kromosom]]a sine arrangert i par) veks opp til hoer, medan [[haploidi|haploide]] individ (med halvparten så mange kromosom) veks opp til hannar. Dette tyder i praksis at befrukta egg alltid vert hoer, medan ubefrukta egg som klekkast likevel vert til hannar.
Dette systemet har ført til at hoer av årevenger faktisk deler meir genmateriale med systrene sine enn dei gjer med sitt eige avkom, i alle fall målt i prosent. Ifølgje [[Bill Hamilton]]s [[slektskapsseleksjon]]steori er dette årsaka til at så mange av dei er [[eusosialitet|eusosiale]].
== Levesett ==
[[Fil:ES-1853.jpg|venstre|mini|240px|[[Maur]] lever i samfunn.]]
Årevenger er aktive insekt med [[holometaboli|fullstendig forvandling]]. Larvane manglar bein og er ofte kvite og blaute. Dei er ofte parasittiske eller parasittoide, viss dei ikkje bur i eit bol og får mat hjå søskena sine (som hjå maur og bier).
Det verkar som årevenger har ein evolusjonær tendens til å danna [[eusosialitet|eusosiale]] samfunn, det vil seie koloniar med fleire ulike [[kaste|kastar]] av morfologisk ulike individ som er spesialtilpassa ulike oppgåver. Som regel er det ei sentral dronning i ein koloni som produserer mengder av døtrer til å henta mat, fora larvar og forsvara bolet. Frå tid til annan vert det produsert nye dronningar og hannar, som svermar før hannane døyr og dronningane grunnlegg nye koloniar. Årevengehoer kan lagra sæd i kroppen sin og bruka han til å befrukta egga sine med heile resten av livet.
== Evolusjon og systematikk ==
Dei eldste fossile årevengene er frå [[trias]]tida for 207-220 millionar år sidan og var [[plantekvefs]]ar som høyrde til [[biologisk familie|familien]] ''[[Xyelidae]]''. Dei første fossilane frå sosiale årevengegrupper dukka opp i [[krittida]].
Som regel har ein delt årevengene opp i to underordenar, ''[[Symphyta]]'' ([[plantekvefs]]ar) og ''[[Apocrita]]'' (andre kvefsar, [[bie]]r, [[humler]] og [[maur]]). Grunnlaget for dette er den såkalla ''kvefsetalja'', innsnøringa dyra har mellom mellom- og bakkroppen, som er unik for ''Apocrita''.
Med [[fylogenetisk systematikk]] har ein derimot gått litt vekk frå dette systemet. Ein reknar nemleg med at ''Apocrita'' oppstod frå ''Symphyta''-familien ''[[Orussidae]]'', noko som fører til at ''Symphyta'' vert [[parafyletisk]].
== Systematisk inndeling ==
Vepsar er tradisjonelt delt inn i to grupper (underordenar), planteveps og stilkveps.
{{tre}}
* '''Vepsar''' (Hymenoptera) (veps, humler og maur med fleire)
** [[Plantevepsar|Symphyta]] Plantevepsar; har ein sylindrisk kropp utan innsnøring i «midja», desse er rekna som dei mest primitive vepsane. Det er (truleg) rundt 750 artar, fordelt på 11 familiar, i Norrg. [[Bladvepsar]] (Tenthredinidae) er den største av desse med om lag 650 artar. Nyare forsking viser at gruppen plantevepser er ei [[parafyletisk gruppe]]. Det vil seia at [[stilkvepsar|stilkvepsane]] stammer frå ei av gruppenen av plantevepsar.<ref>[[Tree of Life Web Project]]. 1995. [http://tolweb.org/Hymenoptera/8232/1995.01.01 ''Hymenoptera. Wasps, ants, bees, and sawflies.'']</ref>
*** [[Cephoidea]] – (blant anna: [[halmvepser]])
*** [[Megalodontoidea]] – (blant anna: [[spinnvepser]]; [[Megalodontesidae]])
*** [[Orussoidea]]
*** [[Siricoidea]] (? trevepsar) – (blant anna: [[bartrevepsar]]; [[lauvtrevepsar]])
*** [[Tenthredinoidea]] – (blant anna: [[bladvepsar]]; [[rosebladvepsar]]; [[Pergidae]]; [[barvepsar]]; [[klubbvepsar]])
*** [[Xyeloidea]]
** [[stilkvepsar|Apocrita]] stilkvepsar; har som namnet skildrar ei «midje» med innsnøring. Det finst truleg meir enn {{nowrap|7 000}} artar, fordelt på 56 familiar, i Norge. Gruppa er vidare delt inn i to delgrupper.
*** [[parasittvepsar|Parasitica]], parasittvepsar eller snyltevepsar (parafyletisk); dominert av [[snyltevepsar|snyltevepsane]] (Ichneumonidae) med (truleg) noko slikt som 4 000 artar i Noreg. Dei vaksne vepsane er fredelege og kan ikkje stikka menneske. Dei et [[pollen]] og [[nektar]]. Desse vepsene er [[parasittar]] i larvestadiet. Dei legg egg i andre smådyr (vertsdyr), og larvane veks opp som parasittar i vertsdyret. Dei er det ein kallar ''parasitoidar'', [[parasittisme|parasittar]] som får næringa si utan å hindra det normale livet til verten i stor grad i byrjinga, men døden er sluttresultatet for verten.
**** [[Ichneumonoidea]] – (blant anna: [[Darwinvepsar]]; [[Braconidae]])
**** [[Stephanoidea]]
**** [[Trigonalyoidea]]
**** [[Megalyroidea]]
**** [[Evanioidea]]
**** [[Ceraphronoidea]] – (blant anna: [[Ceraphronidae]]; [[Megaspilidae]])
**** [[Protoctrupoidea]] – (blant anna: [[Proctotrupidae]]; [[Diapriidae]])
**** [[Cynipoidea]] – (blant anna: [[gallevepser]]; [[Figitidae]]; [[Ibaliidae]])
**** [[Chalcidider]] (Calcaoidea) – (blant anna: [[fikenvepsar]]; [[Chalcidae]]; [[dvergsnyltevepsar]]<!-- Mymaridae -->; [[Eulophidae]]; [[Torymidae]]; [[Trichogrammatidae]])
**** [[Platygasteroidea]]
*** [[broddvepser|Aculeata]], broddvepsar; er vepsar med ein brodd, men ikkje alle stikk. Fleire av vepsane i denne gruppa er [[sosiale insekt]] som lever i store insektsamfunn. Arbeidarane i desse samfunna er hoer som vanlegvis ikkje er forplantingsdyktige, [[eggleggningsrøyr]]et er omdanna til ein stikkebrodd. Det finst omtrent 600 artar, fordelt på 21 familiar, i Noreg.
**** [[Chrysidoidea]] – (blant anna: [[gullvepser]] ; [[Bethylidae]]; [[Dryinidae]])
**** [[Sphecoidea]] – (blant anna: [[gravevepser]])
**** [[Vespoidea]] – (blant anna: [[stikkvepser]]; [[maur]]; [[Sapygidae]]; [[veivepser]]; [[maurveps]]; [[Scoliidae]])
**** [[Apoidea]] – (blant anna: [[humler]]; [[honningbier]]; [[Andrenidae]]; [[Colletidae]])
== Kjelder ==
{{fotnoteliste}}
{{refopning}}
* Brusca & Brusca: ''Invertebrates'' Sinauer 2002
* [http://www.entomologi.no/norskeinsekter/NorskeInsektfamilier/Hymenopt.htm Norsk Entomologisk Forening]
----
*''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hymenoptera|Hymenoptera]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 3. mars 2008.''
{{refslutt}}
== Bakgrunnsstoff ==
* {{artslenkjer}}
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Årevenger| ]]
[[Kategori:Insekt]]
kr5iq6ouxgibey9lbwpwpw8fmr52d76
Fjell i Rogaland
0
94176
3663538
3414030
2026-07-25T17:37:43Z
Toba
100860
Nr. 23 har ikkje kjent namn, sjå diskusjonssida på bokmålsversjonen
3663538
wikitext
text/x-wiki
Dette er ei liste over dei 25 '''høgaste fjella i [[Rogaland]]''' med ein [[primærfaktor]] på minst 50 meter.
{| class="wikitable sortable"
|
! Namn !! Høgd ([[meter over havet|moh]]) !! [[Primærfaktor|P.F.]] ([[meter|m]]) !! [[Kommunar i Noreg|Kommune]]
|-
| 1 || [[Vassdalseggi]] || 1658 || 510 || [[Suldal kommune|Suldal]], [[Vinje kommune|Vinje]]
|-
| 2 || [[Kistenuten]] || 1647 || 325 || [[Odda kommune|Odda]], [[Suldal kommune|Suldal]], [[Vinje kommune|Vinje]]
|-
| 3 || [[Trollaskeinuten]] || 1622 || 440 || [[Suldal kommune|Suldal]]
|-
| 4 || [[Breidfonn]] || 1616 || 400 || [[Odda kommune|Odda]], [[Suldal kommune|Suldal]]
|-
| 5 || [[Trollaskeinuten|Trollaskeinuten, nordaustre]] || 1607 || 80 || [[Suldal kommune|Suldal]]
|-
| 6 || [[Snønuten]] || 1606 || 550 || [[Suldal kommune|Suldal]]
|-
| 7 || [[Kyrkjenuten]] || 1602 || 535 || [[Sauda kommune|Sauda]]
|-
| 8 || [[Melsnuten]] || 1574 || 220 || [[Suldal kommune|Suldal]]
|-
| 9 || [[Tindane|Tindane, søre]] || 1564 || 410 || [[Sauda kommune|Sauda]]
|-
| 10 || [[Skaulen]] || 1540 || 640 || [[Sauda kommune|Sauda]], [[Suldal kommune|Suldal]]
|-
| 11 || [[Knodo]] || 1539 || 330 || [[Odda kommune|Odda]], [[Suldal kommune|Suldal]]
|-
| 12 || [[Tindane|Tindane, nordre]] || 1527 || 230 || [[Sauda kommune|Sauda]]
|-
| 13 || [[Fitjanuten]] || 1504 || 50 || [[Suldal kommune|Suldal]], [[Vinje kommune|Vinje]]
|-
| 14 || [[Mælen|Mælen, nordaustre for]] || 1495 || 100 || [[Suldal kommune|Suldal]]
|-
| 15 || [[Hellersnuten]] || 1492 || 100 || [[Odda kommune|Odda]], [[Suldal kommune|Suldal]]
|-
| 16 || Fjelltopp nordvest for [[Kringlevatnet]] || 1488 || 110 || [[Suldal kommune|Suldal]]
|-
| 17 || [[Leirnuten]] || 1486 || 270 || [[Suldal kommune|Suldal]]
|-
| 18 || [[Kaldafjellet|Kaldafjellet, austre]] || 1480 || 210 || [[Suldal kommune|Suldal]]
|-
| 19 || [[Kaldafjellet]] || 1452 || 80 || [[Bykle kommune|Bykle]], [[Suldal kommune|Suldal]]
|-
| 20 || [[Kaldafjellet|Kaldefjellet, vestre]] || 1449 || 230 || [[Suldal kommune|Suldal]]
|-
| 21 || [[Simlenuten]] || 1439 || 100 || [[Suldal kommune|Suldal]]
|-
| 22 || [[Steinkilenuten]] || 1434 || 110 || [[Suldal kommune|Suldal]]
|-
| 23 || [[Topp ved Isvatnet]] || 1433 || 100 || [[Suldal kommune|Suldal]]
|-
| 24 || [[Kaldafjellet|Kaldafjellet, nordaustre]] || 1428 || 80 || [[Suldal kommune|Suldal]]
|-
| 25 || [[Kaldafjellet|Kaldafjellet, sør for]] || 1426 || 150 || [[Suldal kommune|Suldal]]
|}
== Kjelder ==
* [http://toppomania.info/toppliste.php?liste=topp25ro Toppomania.info] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080424011556/http://www.toppomania.info/toppliste.php?liste=topp25ro |date=2008-04-24 }} som har nytta følgjande kjelder:
** Norge 1:50 000-kart
** Kunnskapsforlagets Store Norgesatlas.
** [http://ngis2.statkart.no/norgesglasset/default.html Norgesglasset til Statkart] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061125225405/http://ngis2.statkart.no/norgesglasset/default.html |date=2006-11-25 }}
[[Kategori:Fjell i Rogaland| ]]
ojm8601tb6y3bwy8000n1b4b4eopvk4
Raudberga
0
94295
3663537
3635161
2026-07-25T17:36:15Z
Toba
100860
Slettenominering
3663537
wikitext
text/x-wiki
{{sletting|Fjellet omtalt her heiter ikkje Raudberga, og Kartverket har retta. Sjå diskusjonssida under tilsvarande side på bokmål}}
{{Infoboks fjell
| namn = Raudberga
| høgd = 1433
| land = Noreg
| område = [[Suldal kommune|Suldal]] ([[Rogaland]])
| primærfaktor= 100
}}
''' Raudberga ''' er eit fjell i [[Suldal kommune]] i [[Rogaland]]. Det har ei høgd på 1433 meter over havet og er det 23. høgaste fjellet i fylket av fjella med [[primærfaktor]] på minst 50 meter.
== Sjå òg ==
* [[Fjell i Rogaland]]
{{spir|geografi|Rogaland}}
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Fjell i Suldal]]
jmdk8ijbabfjvf8u5d0mi7finss4azv
Baltisk klint
0
112629
3663557
2837111
2026-07-26T07:35:34Z
Ranveig Alternativ
138520
rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]
3663557
wikitext
text/x-wiki
[[Fil:Valaste juga.jpg|mini|Valastefossen]]
'''Baltisk klint''' ([[estisk]] ''Balti klint'', [[russisk]] Балтийско-ладожский уступ, Глинт, ''Baltisjsko-ladozjskij ustup'' eller ''Glint'') er ein [[skrent]] av [[kalkstein]] på fleire øyar i [[Austersjøen]] i [[Estland]] og i [[Leningrad oblast]] i [[Russland]]. Området strekkjer seg om lag 1200 km frå [[Öland]] i [[Sverige]] gjennom kontinentalsokkelen til dei estiske øyane [[Osmussaar]] og [[Suur-Pakri]] til [[Paldiski]], så langs sørkysten av [[Finskebukta]] og elva [[Neva]] til område sør for innsjøen [[Ladoga]] i Russland, der det forsvinn under yngre avleiringssediment. Klippene når opp til 55,6 meter over havet på Ontika i [[Kohtla kommune]] i Estland. Fleire elvar har grave seg gjennom klippene, som [[Narva]], [[Lugaelva|Luga]], [[Izjora]], [[Tosna]], og dannar mange fossefall og stryk. [[Valastefossen]] i Kothla kommune er den høgaste av dei med eit fall på 25 meter.
== Kjelder ==
<div class="references-small">
* ''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Baltic Klint|Baltic Klint]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 4. november 2008.''
</div>
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Skrentar]]
[[Kategori:Leningrad oblast]]
[[Kategori:Estisk geografi]]
[[Kategori:Russisk geografi]]
[[Kategori:Austersjøen]]
cxlquljaevok9q10bwcd9hw1xhxn6rw
Barabasteppa
0
112633
3663558
2826857
2026-07-26T07:35:38Z
Ranveig Alternativ
138520
rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]
3663558
wikitext
text/x-wiki
[[Fil:Barabinsk steppe.jpg|mini|Barabasteppa sett frå den transsibirske jernbanen]]
'''Barabasteppa''' eller '''Den barabinske steppa''' ([[russisk]] Барабинская низменность - ''Barabinskaja nizmennost'') er ei skogkledd slette vest i [[Sibir]] og eit viktig jordbruksområde i [[Russland]]. [[Steppe|Steppa]] har eit areal på 117 000 km² og strekkjer seg mellom [[Irtysj]] og [[Ob]]. [[Barabinsk]] er den største byen på steppa. Kalundasteppa ligg i sør.
== Kjelder ==
<div class="references-small">
* ''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Baraba steppe|Baraba steppe]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 4. november 2008.''
</div>
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Sletter i Russland]]
pfj8tihprujet393i0ly8ez7dh6xpoq
Arbat
0
112778
3663561
2864882
2026-07-26T07:36:12Z
Ranveig Alternativ
138520
rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]
3663561
wikitext
text/x-wiki
[[Fil:Moscow, Arbat, corner of Arbatsky Lane.jpg|mini|Arbat med Utanriksdepartementet i bakgrunnen.]]
'''Gamle Arbat''' ([[russisk]] Старый Арбат - ''Stranyj Arbat'') er ei gågate i [[Moskva]] som går frå [[Arbatplassen]] til [[Smolenskajaplassen]], som er ein del av [[Hageringen]]. Gamle Arbat har rykte på seg som den mest turistprega gata i Moskva med mykje underhaldning og suvernirbutikkar. Ho skil seg frå [[Nye Arbat]] som går parallelt til Gamle Arbat og har skyskraparar i stål, betong og glas.
Arbat vart først nemnd i 1493 som ein veg som gjekk frå [[Kreml i Moskva|Kreml]] til [[Smolensk]]. Opphavet til namnet er [[tatarsk]] og tyder «forstad» (det same som [[Rabat]]). På 1500- og 1600-talet vart det bygd flotte kyrkjer langs vegen, mellom anna ei som vart måla av [[Vasilij Polenov]], ''[[:Fil:Arbat.jpg|Ein gardsplass i Moskva]]'' (1879).
På 1700-talet vart Arbat av den russiske adelen rekna som det flottaste bustadområde i Moskva. Gata vart nesten heilt øydelagd av ei brann under okkupasjonen til [[Napoleon]] av Moskva i [[1812]] og måtte så gjennoppbyggast. [[Aleksander Pusjkin]] budde her ein kort periode og det står ein statue av han og kona, Natalie, føre dette huset. Ein annan kjend forfarfattar frå Arbat var [[Andrej Belyj]].
[[Fil:Arbat Street in MSK.jpg|mini|venstre|Arbat i Moskva.]]
På 1900-talet vart gata noko renovert i [[Art Nouveau]] og [[konstruktivisme i kunst|konstruktivistiske]] stilar. Den mest originale bygningen i denne nye trenden er [[Melnikov-huset]]. Gata endar ved Hageringen, markert med det praktfulle [[Dei sju systrene i Moskva|bygget til Utanriksdepartementet]]. Samstundes vart dei fleste av kyrkjene langs Arbat rive ned.
[[Fil:Arbat-old06.jpg|mini|Arbat før den russiske revolusjonen.]]
[[Fil:Arbat-evening.jpg|mini|Arbat om kvelden.]]
Sidan 1986 har det vorte sett opp særeigne gatelykter langs Arbat. Her står fleire statuar, mellom anna av prinsesse Turandot føre [[Vakhtangov teater]] og ein annan av [[Bulat Okudzjava]], ein sovjetisk visesongar, [[bard i Sovjetunionen|bard]] og diktar, som skreiv fleire songar om Arbat. Under [[perestrojka]] vart gata eit samlingspunkt for ulike ungdomsrørsler (som [[hippi]]ar eller [[pønk]]ar), samt gatemusikarar og kunstnarar. [[Viktor Tsoj]]-muren i ei av sideegatene til Arbat ([[Krivoarbatskij Pereulok]]) er eit av minnesmerka frå desse turbulente åra. Sjølv i dag samlar russisk ungdom seg på Arbat for å spele songane til Tsoj og andre russiske artistar.
Arbat er hovudkvarter for oljeselskapet [[TNK-BP]], som held til i ein moderne bygning i starten av gata. I gata ligg mange restaurantar, som [[The Hard Rock Cafe]]. Mange av desse restaurantane er retta mot turistar i Moskva og vert av mange moskovittar rekna som for dyre og for dårlege samanlikna med andre delar av byen. Det er òg enkelte billigare restaurantar og kafear, som [[Mu-Mu]].
== Kjelder ==
<div class="references-small">
* ''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Arbat Street|Arbat Street]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 6. november 2008.''
</div>
{{koord|55|45|4|N|37|35|46|E|vising=tittel|region:RU-MOW_type:landmark}}
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Gater i Moskva]]
dz9v3bz5c502e3hr8r026hhcbbr3sry
Severodvinsk
0
117566
3663560
3605129
2026-07-26T07:36:03Z
Ranveig Alternativ
138520
rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]
3663560
wikitext
text/x-wiki
{{geoboks|by
|andre namn = Северодвинск
|våpen = Coat of Arms of Severodvinsk.svg|100px
|regiontype = Føderasjonssubjekt
|region = Arkhangelsk
|grunnlagd = 1936
|grunnlagd1type = Bystatus
|grunnlagd1 = 1938
|høgd = 7
|utc_skilnad = 7
|postnummer = 164500–164528
|retningsnummer = (+7)8184
}}
'''Severodvinsk''' er ein by i [[Arkhangelsk oblast]] i [[Russland]] som ligg i [[elvedelta|deltaet]] til elva [[Nordre Dvina]], 35 km vest for [[Arkhangelsk]].
== Historie ==
[[Fil:Korelski.jpg|mini|venstre|Det karelske St. Nikolas-klosteret tidleg på 1900-talet.]]
[[Fil:Kolomen04.jpg|mini|venstre|Inngangen til Det karelske St. Nikolas-klosteret (1691), no i [[Kolomenskoje]]-muséet i Moskva. {{foto|Alexei Troshin (Алексей Трошин)}}]]
Busetnaden på staden der den noverande byen Severodvinsk ligg vart først nemnt i 1419, då svenskane segla inn i bukta og brente ned klosteret ''Nikolo-Korelskij'' som låg ved kysten. Dette klosteret meiner ein vart grunnlagt av St. Euphemius, ein ortodoks misjonær i dei [[Karelen|karelske]] landa. Klosteret låg i ruinar til 1471, då to søner av [[Marfa Boretskaja]] vart drepen under ein forrykande storm, og lika deira vart funne på stranda nær klosteret tolv dagar seinare. Etter overtalingar frå Boretskaya vart klosteret gjenoppbygd og hennar to søner gravlagt der.
Klosteret blomstra etter skipinga av det engelske [[Muscovy Company]], sidan mesteparten av handelen til selskapet gjekk gjennom den lokale hamna. Dei noverande bygningane på klosteret vart bygt på slutten av denne perioden. St. Nikolas-katedralen, med sine fem kuplar, vart bygt 1670–1674. Fleire tiår seinare vart veggane og tårna bygt i tømmer, og dei best bevarte av desse tårna vart i Sovjet-tida frakta til [[Kolomenskoje]] i [[Moskva]], der ein kan sjå dei i dag.
== I dag ==
Den noverande byen Severodvinsk vart utbygt i [[Sovjetunionen|Sovjetperioden]] og fekk bystatus i 1938. I perioden 1938–1957 hadde han namnet '''Molotovsk''' ([[russisk]]: Мо́лотовск), etter [[Vjatsjeslav Molotov]].
Under [[den andre verdskrigen]] var Severodvinsk staden der ein stor del av materiala som vart levert til Sovjetunionen via dei arktiske [[konvoi]]ane til [[Murmansk]] og [[Arkhangelsk]] faktisk vart lossa.
Byen er hovudbasen for dei russiske atomubåtane, og har òg store verft for bygging og reparasjon av ubåtar. Bygningane frå 1600-talet på Nikolo-Korelskijklosteret vart tilpassa og vert framleis nytta til skipsbyggingsformål.<ref>[http://www.edu.severodvinsk.ru/after_school/obl_www/2006/work/vanykov/monastir.htm Nikolo-Korelskijklosteret]</ref>
== Kjelder ==
{{fotnoteliste}}
{{refopning}}
* ''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Severodvinsk|Severodvinsk]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 24. desember 2008.''
{{refslutt}}
==Bakgrunnsstoff==
{{commonskat}}
*{{offisiell nettstad}}
{{Byar i Arkhangelsk oblast}}
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Kvitsjøen]]
mnfetsar9vtizbaqq6lupidjmkhh73c
Town of Fond du Lac
0
134020
3663533
2546345
2026-07-25T14:32:49Z
HerVal7752
105842
Malar
3663533
wikitext
text/x-wiki
{{geoboks|by}}
'''Town of Fond du Lac''' er ein by som ligg i [[Fond du Lac County i Wisconsin|Fond du Lac County]] i [[delstat]]en [[Wisconsin]] i [[USA]]. Dei fyrste europearane («kvite») slo seg ned på staden i 1836. Folketalet var 2 027 ved folketeljinga i 2000. Det meste av storbyen [[Fond du Lac]] ligg i Town of Fond du Lac. Namnet ''Fond du Lac'' er fransk og tyder 'botnen av innsjøen', og kjem av at staden ligg ved sørenden av [[Lake Winnebago]].
==Kjelder==
{{fotnoteliste}}
{{refbetre|dato=2026}}
==Bakgrunnsstoff==
{{commonskat}}
*{{offisiell nettstad}}
{{autoritetsdata}}
[[Kategori:Byar i Wisconsin]]
h31m10ovelzzua0mgrvprfgy9j0bzyn
3663551
3663533
2026-07-26T06:48:09Z
Ranveig
39
+Ref.
3663551
wikitext
text/x-wiki
{{geoboks|by}}
'''Town of Fond du Lac''' er ein by som ligg i [[Fond du Lac County i Wisconsin|Fond du Lac County]] i [[delstat]]en [[Wisconsin]] i [[USA]]. Dei fyrste europearane («kvite») slo seg ned på staden i 1836. Folketalet var 2 027 ved folketeljinga i 2000. Det meste av storbyen [[Fond du Lac]] ligg i Town of Fond du Lac. Namnet «Fond du Lac» er fransk og tyder ‘botnen av innsjøen’, og kjem av at staden ligg ved sørenden av [[Lake Winnebago]].<ref>{{cite web |url=http://www.wisconsinhistory.org/dictionary/index.asp?action=view&term_id=161&search_term=fond+du+lac |title=Dictionary of Wisconsin History |publisher=Wisconsin Historical Society |access-date=October 20, 2008 |archive-date=June 11, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110611120454/http://www.wisconsinhistory.org/dictionary/index.asp?action=view&term_id=161&search_term=fond+du+lac |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.uwgb.edu/wisfrench/study/research/fondlac.htm |title=Fond du Lac: Links to our Past |access-date=March 20, 2007 |author=Clorissa Swingen |date=Spring 1988 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100607175912/http://www.uwgb.edu/wisfrench/study/research/fondlac.htm |archive-date=June 7, 2010 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite book | url=https://archive.org/details/bub_gb_9V1IAAAAMAAJ | title=The Origin of Certain Place Names in the United States | publisher=Govt. Print. Off. | author=Gannett, Henry | year=1905 | pages=[https://archive.org/details/bub_gb_9V1IAAAAMAAJ/page/n127 128]}}</ref>
==Kjelder==
{{fotnoteliste}}
{{refbetre|dato=2026}}
==Bakgrunnsstoff==
{{commonskat}}
*{{offisiell nettstad}}
{{autoritetsdata}}
[[Kategori:Byar i Wisconsin]]
rqsvaqm06p1c5deyfyby6i53w9lbd2i
Fond du Lac
0
134021
3663529
3432049
2026-07-25T14:27:12Z
HerVal7752
105842
Malar
3663529
wikitext
text/x-wiki
{{geoboks|by
|kart = WIMap-doton-Fond du Lac.png
|karttekst = Plasseringa av Fond du Lac i Wisconsin.
}}
'''Fond du Lac''' er ein by i [[Fond du Lac County i Wisconsin|Fond du Lac County]] i [[delstat]]en [[Wisconsin]] i [[USA]]. Folketalet er ikring 45 000. Namnet er fransk for 'botnen av innsjøen', og kjem at staden ligg ved sørenden av [[Lake Winnebago]]. Byen grensar til [[Town of Fond du Lac]].
[[Fil:PostcardFondDuLacWSUndivBack1901to1907.jpg|mini|venstre|Postkortbilete frå kring 1905 av Main Street i Fond du Lac i Wisconsin, med utsyn nordover.]]
==Kjende folk frå Fond du Lac==
*[[Les Commo]], countrysongar og gitarist
*[[Ken Criter]], fotballspelar
*[[Travis Diener]], korgballspelar
*[[King Camp Gillette]], forretningsmann, barberbladprodusent
*[[Don Gorske]], [[Big Mac]]-entusiast
*[[Ronald W. Langacker]], lingvist
*[[Leslie Lemke]], vidgjeten blind, autistisk «savant» og musikar
*[[Scott Lindroth]], komponist og musikkprofessor
*[[Cory Gene Raymer]], forballspelar
*[[Jason Witczak]], forballspelar
==Kjelder==
{{fotnoteliste}}
{{refbetre|dato=2026}}
==Bakgrunnsstoff==
{{commonskat}}
*{{offisiell nettstad}}
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Byar i Wisconsin]]
6v1cu0k1wvtaw9m9gbmnrxlt7853isu
3663549
3663529
2026-07-26T06:47:59Z
Ranveig
39
+Ref.
3663549
wikitext
text/x-wiki
{{geoboks|by
|kart = WIMap-doton-Fond du Lac.png
|karttekst = Plasseringa av Fond du Lac i Wisconsin.
}}
'''Fond du Lac''' er ein by i [[Fond du Lac County i Wisconsin|Fond du Lac County]] i [[delstat]]en [[Wisconsin]] i [[USA]]. Folketalet er ikring 45 000. Namnet er fransk for ‘botnen av innsjøen’, og kjem at staden ligg ved sørenden av [[Lake Winnebago]].<ref>{{cite web |url=http://www.wisconsinhistory.org/dictionary/index.asp?action=view&term_id=161&search_term=fond+du+lac |title=Dictionary of Wisconsin History |publisher=Wisconsin Historical Society |access-date=October 20, 2008 |archive-date=June 11, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110611120454/http://www.wisconsinhistory.org/dictionary/index.asp?action=view&term_id=161&search_term=fond+du+lac |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.uwgb.edu/wisfrench/study/research/fondlac.htm |title=Fond du Lac: Links to our Past |access-date=March 20, 2007 |author=Clorissa Swingen |date=Spring 1988 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100607175912/http://www.uwgb.edu/wisfrench/study/research/fondlac.htm |archive-date=June 7, 2010 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite book | url=https://archive.org/details/bub_gb_9V1IAAAAMAAJ | title=The Origin of Certain Place Names in the United States | publisher=Govt. Print. Off. | author=Gannett, Henry | year=1905 | pages=[https://archive.org/details/bub_gb_9V1IAAAAMAAJ/page/n127 128]}}</ref> Byen grensar til [[Town of Fond du Lac]].
[[Fil:PostcardFondDuLacWSUndivBack1901to1907.jpg|mini|venstre|Postkortbilete frå kring 1905 av Main Street i Fond du Lac i Wisconsin, med utsyn nordover.]]
==Kjende folk frå Fond du Lac==
*[[Les Commo]], countrysongar og gitarist
*[[Ken Criter]], fotballspelar
*[[Travis Diener]], korgballspelar
*[[King Camp Gillette]], forretningsmann, barberbladprodusent
*[[Don Gorske]], [[Big Mac]]-entusiast
*[[Ronald W. Langacker]], lingvist
*[[Leslie Lemke]], vidgjeten blind, autistisk «savant» og musikar
*[[Scott Lindroth]], komponist og musikkprofessor
*[[Cory Gene Raymer]], forballspelar
*[[Jason Witczak]], forballspelar
==Kjelder==
{{fotnoteliste}}
{{refbetre|dato=2026}}
==Bakgrunnsstoff==
{{commonskat}}
*{{offisiell nettstad}}
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Byar i Wisconsin]]
[[Kategori:Stadnamn av fransk opphav i USA]]
hf8webkwj6tobj3yf9y6haa2wn7go98
Fond du Lac County i Wisconsin
0
134025
3663534
3414175
2026-07-25T14:33:32Z
HerVal7752
105842
Småfiks
3663534
wikitext
text/x-wiki
{{geoboks|fylke|namn=Fond du Lac County|kart=Map of Wisconsin highlighting Fond du Lac County.svg|karttekst=Kart over Wisconsin. Fond du Lac County er merkt med raudt}}
'''Fond du Lac County''' er eit [[county i USA|fylke]] (engelsk ''county'') i delstaten [[Wisconsin]] i [[USA]]. Det administrative senteret er [[Fond du Lac]].
== Folkesetnad ==
[[Fil:USA Fond du Lac County, Wisconsin age pyramid.svg|mini|venstre|Alderspyramiden i Fond du Lac County i 2000]]
[[Fil:FondduLacCountyWisconsinFarm.jpg|mini|venstre|Ein farm i Fond du Lac County]]
Ved folketeljinga i 2000 var det 97 296 innbyggjarar, 36 931 hushald og 25 482 familiar i fylket. Folketettleiken var 52 innbyggjarar per km². Tabellen under viser utviklinga av folketalet frå 1900 til 2000:
{| style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#808080;background-color:#EFEFEF" cellspacing="2" cellpadding="2" width="300px"
|- bgcolor="#EFEFEF"
! 1900
! 1910
! 1920
! 1930
! 1970
! 1980
! 1990
! 2000
|- align="center" valign="top" bgcolor="#BFEFFF"
| align="left" | 47.589
| align="left" | 51.610
| align="left" | 56.119
| align="left" | 59.883
| align="left" | 84.567
| align="left" | 88.704
| align="left" | 90.083
| align="left" | 97.296
|}
==Kjelder==
{{fotnoteliste}}
{{refbetre|dato=2026}}
==Bakgrunnsstoff==
{{commonskat}}
*{{offisiell nettstad}}
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:County i Wisconsin]]
qctw7oy7j2xrfnd9l5m53c321ro0lsd
3663550
3663534
2026-07-26T06:48:04Z
Ranveig
39
+Ref.
3663550
wikitext
text/x-wiki
{{geoboks|fylke|namn=Fond du Lac County|kart=Map of Wisconsin highlighting Fond du Lac County.svg|karttekst=Kart over Wisconsin. Fond du Lac County er merkt med raudt}}
'''Fond du Lac County''' er eit [[county i USA|fylke]] (engelsk ''county'') i delstaten [[Wisconsin]] i [[USA]]. Det administrative senteret er [[Fond du Lac]].<ref name="GR6">{{cite web|url=http://www.naco.org/Counties/Pages/FindACounty.aspx |access-date=June 7, 2011 |title=Find a County |publisher=National Association of Counties |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110531210815/http://www.naco.org/Counties/Pages/FindACounty.aspx |archive-date=31. mai 2011 }}</ref>
== Folkesetnad ==
[[Fil:USA Fond du Lac County, Wisconsin age pyramid.svg|mini|venstre|Alderspyramiden i Fond du Lac County i 2000]]
[[Fil:FondduLacCountyWisconsinFarm.jpg|mini|venstre|Ein farm i Fond du Lac County]]
Ved folketeljinga i 2000 var det 97 296 innbyggjarar, 36 931 hushald og 25 482 familiar i fylket. Folketettleiken var 52 innbyggjarar per km². Tabellen under viser utviklinga av folketalet frå 1900 til 2000:
{| class="wikitable"
|-
! 1900
! 1910
! 1920
! 1930
! 1970
! 1980
! 1990
! 2000
|- align="center" valign="top"
| align="left" | 47.589
| align="left" | 51.610
| align="left" | 56.119
| align="left" | 59.883
| align="left" | 84.567
| align="left" | 88.704
| align="left" | 90.083
| align="left" | 97.296
|}
==Kjelder==
{{fotnoteliste}}
{{refbetre|dato=2026}}
==Bakgrunnsstoff==
{{commonskat}}
*{{offisiell nettstad}}
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:County i Wisconsin]]
abizwbb65q9yt4c76qc9o3t71k1iqsp
Algonkinske folk
0
135553
3663581
3310021
2026-07-26T07:45:26Z
Ranveig
39
Fmt.
3663581
wikitext
text/x-wiki
Med '''algonkinske folk''' meiner ein [[nordamerikanske urfolk]] som talar eller tidlegare har tala eit [[algonkinske språk|algonkinsk]] språk. Ordet ''algonkinsk'' (engelsk ''Algonquian'' eller ''Algonkian'') er laga på grunnlag av ordet ''[[algonquin]]/[[algonkin]]'', namnet på eit [[algonkinske språk|algonkinsk]] språk som blir rekna som ein dialekt av [[ojibwe]]. Ordet kjem opphavleg av [[maliseet-passamaquoddy-språket|maliseet-passamaquoddy]]-ordet ''elakómkwik'' [ɛlæˈɡomɡwik] 'dei er skyldfolka/forbundsfellane våre'.<ref>Campbell (1997:401 n. 133, 136)</ref><ref>Bright, William (2004). ''Native American Place Names of the United States''. Norman: University of Oklahoma Press, pg. 32</ref>
== Oversyn over dei algonkinske folka ==
[[Fil:Canada geopolitical.png|mini|400px|Geopolitisk kart over Canada]]
[[Fil:Map of USA with state names.svg|mini|400px|Kart over USA med namna på statane.]]
Nedanfor fylgjer eit alfabetisk oversyn over algonkinske folk i [[Canada]], [[USA]] og [[Mexico]] som er nemnde Waldman (2000). Opplysningane om kvart folk er ordna slik:
* '''Folkenamnet''' (pluss eventuelle alternative namn eller skrivemåtar i parentes).
: I. Tradisjonell bustad.
: II. Noverande bustad, så sant folket framleis finst. Finst ikkje folket lenger, står det berre ein strek (–).
: III. Kulturområde; sjå kartet over nordamerikanske kulturområde.
: IV. Språk (noverande eller tidlegare, om det har gått av bruk).
{{Kolonnar
|width=240px
|col1 =
* '''[[Abenaki-folket|Abenaki]]''' (abnaki, abenaqui, wabanaki, wapanahki, waponahki).
: I. Elvane [[Kennebec-elva|Kennebec]], [[Androscoggin-elva|Androscoggin]] og [[Saco-elva|Saco]]. Atlanterhavskysten i austre [[Maine]]; [[New Hampshire]]; [[Vermont]]; [[Quebec]].
: II. [[Maine]]; [[Vermont]]; [[Quebec]].
: III.
: IV.
* '''[[Abitibi-folket|Abitibi]]'''. Undergruppe av '''algonkin'''.
* '''[[Algonkin-folket|Algonkin]]''' (algonquin, algonkian).
: I. [[Ottawa-elva]] med sideelvar i søraustre [[Ontario]] og sørvestre [[Quebec]].
: II. Ontario; Quebec.
: III.
: IV.
* '''[[Arapaho-folket|Arapaho]]''' (arapahoe).
: I. Dei nordlege kjeldene til [[Platte-elva]] i søraustre [[Wyoming]]; ved øvre [[Arkansas-elva]] i austre [[Colorado]]; [[Sør-Dakota]]; [[Montana]]; [[Nebraska]]; [[Kansas]]; [[Oklahoma]].
: II. Wyoming; Oklahoma.
: III.
: IV.
* '''[[Blackfoot-folket|Blackfoot]]''' (blackfeet, siksika].
: I. Frå [[Nordre Saskatchewan-elva]] i søre [[Alberta]] og [[Saskatchewan]] til [[Missouri-elva]] i nordre [[Montana]].
: II. [[Alberta]], [[Montana]].
: III.
: IV.
* '''[[Chowanoc-folket|Chowanoc]]'''.
: I. [[Chowan-elva]] i nordaustre [[Nord-Carolina]].
: II. –
: III.
: IV.
* '''[[Conoy-folket|Conoy]]''' (ganaway, ganawese, piscataway).
: I. Mellom [[Potomac-elva]] og vestbreidda av [[Chesapeake-bukta]] i [[Maryland]]; [[District of Columbia]]; [[Pennsylvania]]; [[New York]].
: II. –
: III.
: IV.
* '''[[Coree-folket|Coree]]''' (coranine).<ref>Truleg algonkinsk.</ref>
: I. Halvøya sønnanfor [[Neuse-elva]] i nordaustre [[Nord-Carolina]].
: II. –
* '''[[Cree-folket|Cree]]''' (kenistenoag, kristineaux).
: I. Frå [[James Bay]] til [[Saskatchewan-elva]] i [[Quebec]], [[Ontario]], [[Manitoba]], [[Saskatchewan]] og [[Alberta]].
: II. [[Quebec]]; [[Ontario]]; [[Manitoba]], [[Saskatchewan]]; [[Alberta]]; [[Montana]].
: III.
: IV.
* '''[[Fox-folk|Fox]]''' (mesquaki, mesquakie, meskwaki, outagamie, outagami).
: I. [[Winnebago-sjøen]] og [[Fox-elva]] i austre [[Wisconsin]]; [[Illinois]]; [[Iowa]]; [[Kansas]]; [[Oklahoma]].
: II. [[Iowa]]; [[Kansas]]; [[Oklahoma]].
: III.
: IV.
* '''[[Gros ventre-folk|Gros ventre]]''' (atsina, ah-ah-nee-nin).
: I. [[Milk-elva]] og tilgrensande delar av [[Missouri-elva]] i nørdre [[Montana]]; [[Saskatchewan]]; [[Alberta]].
: II. [[Montana]].
* '''[[Hackensack-folk|Hackensack]]'''. Undergruppe av '''[[lenni lenape-folk|lenni lenape]]'''.
* '''[[Hassanamisco-folk|Hassanamisco]]'''. Undergruppe av '''[[nipmuc-folket|nipmuc]]'''.
* '''[[Illinois-folk|Illinois]]''' (illini, illiniwe, hileni).
: I. Elvane [[Illnois-elva|Illinois]] og [[Mississippi-elva|Mississippi]] i vestre [[Illinois]], austre [[Iowa]] og nørdre [[Arkansas]]; [[Kansas]]; [[Oklahoma]].
: II. [[Oklahoma]]; [[Illinois]].
: III.
: IV.
* '''[[Kaskaskia-folk|Kaskaskia]]'''. Undergruppe av '''[[illinois-folket|illinois]]'''.
* '''[[Kickapoo-folk|Kickapoo]]'''.
: I. Elvane [[Fox-elva|Fox]] og [[Wisconsin-elva|Wisconsin]] i søre [[Wisconsin]]; [[Illinois]]; [[Indiana]]; [[Ohio]]; [[Missouri]]; [[Kansas]]; [[Oklahoma]]; [[Texas]]; [[Mexico]].
: II. [[Kansas]]; [[Oklahoma]]; [[Texas]]; [[Mexico]].
: III.
: IV.
|col2 =
* '''[[Lenni lenape-folk|Lenni lenape]]''' (delaware, leni-lenape, lenape).
: I. [[New Jersey]]; vestre [[Long Island]], [[Manhattan]], [[Staten Island]] i [[New York]]; austre [[Pennsylvania]]; nørdre [[Delaware]], [[Ohio]]; [[Indiana]]; [[Missouri]]; [[Kansas]]; [[Oklahoma]]; [[Wisconsin]]; [[Ontario]].
: II. [[New Jersey]]; [[Pennsylvania]]; [[Oklahoma]]; [[Wisconsin]]; [[Ontario]]; [[Kansas]].
: III.
: IV.
* '''[[Machapunga-folk|Machapunga]]'''.
: I. [[Mattamuskeet-sjøen]] i nordaustre [[Nord-Carolina]].
: II. –
: III. Nordaust.
: IV. Det utdøydde [[powhatan]]-språket.<ref>http://www.fourdir.com/machapunga.htm</ref>
¨¨
* '''[[Mahican-folk|Mahican]]''' (mohican, mohikanarar).
: I. [[Hudson-elva|Hudson-elvedalen]] frå [[George-sjøen]] sørover til [[Catskill-fjella]] i austre [[New York]]; [[Vermont]]; [[Massachusetts]]; [[Connecticut]]; [[Wisconsin]].
: II. [[Wisconsin]]; [[Connecticut]].
: III. Nordaust.
: IV. Det utdøydde [[mahican]]-språket.
* '''[[Maliseet-folket|Maliseet]]''' (malecite, etchemin).
: I. [[St. John-elva]] i søre [[New Brunswick]]; [[Maine]].
: II. [[New Brunswick]]; [[Quebec]]; [[Maine]].
: III. Nordaust.
: IV. [[Maliseet-passamaquoddy]]-språket.
* '''[[Mascouten-folk|Mascouten]]'''.
: I. [[Michigan-sjøen|Michigan-sjøområdet]] i søre [[Michigan]]; [[Indiana]].
: II. –
: III. Nordaust.
: IV. [[Fox-sauk-kickapoo]]-språket.
* '''[[Mashantucket-folk|Mashantucket]]'''. Undergruppe av [[pequot-folk|pequot]].
* '''Maskegon'''. Sjå '''[[myr-cree-folk|myr-cree]]'''.
* '''[[Massachusett-folk|Massachusett]]''' (massachuset).
: I. [[Boston]]-området i austre [[Massachusetts]].
: II. [[Massachusetts]].
: III. Nordaust.
: IV. Det utdøydde [[Massachusett-språket]].
* '''[[Matinecock-folk|Matinecock]]'''. Undergruppe av [[montauk-folk|montauk]].
* '''[[Mattabesec-folk|Mattabesec]]''' (mattabesic, mattabesset).
: I. Nedre [[Connecticut-elva]] i søre, sentrale [[Connecticut]].
: II. –
: III. Nordaust.
* '''[[Menomini-folket|Menomini]] (menominee, omenomenew, rice).
: I. [[Menominee-elva]] i nordaustre [[Wisconsin]]; [[Michigan]].
: II. [[Wisconsin]].
: III. Nordaust.
: IV. [[Menomini]]-språket.
* '''Mesquaki'''. Sjå '''[[fox-folk|fox]]'''.
* '''[[Miami-folk|Miami]]''' (twightwee).
: I. Elvane [[Wabash-elva|Wabash]] og [[Eel-elva|Eel]] i nørdre [[Indiana]]; [[Wisconsin]]; [[Illinois]]; [[Michigan]]; [[Ohio]]; [[Kansas]]; [[Oklahoma]].
: II. [[Indiana]]; [[Oklahoma]].
: III. Nordaust.
: IV. Det utdøydde [[miami-illinois-språket]].
* '''[[Mi'kmaq-folk|Mi'kmaq]]''' (micmac, mi’kmag eller míkmaw).
: i. [[Nova Scotia]], [[Prince Edward Island]], [[Cape Breton-øya]], austre [[New Brunswick]], [[Gaspé-halvøya]] i [[Quebec]] og søre [[Newfoundland]]; [[Maine]].
: II. [[Quebec]]; [[Nova Scotia]]; [[Prince Edward Island]]; [[New Brunswick]]; [[Maine]].
: III. Nordaust.
: IV. [[Mi'kmaq]].
* '''[[Mohegan-folk|Mohegan]]'''.
: I. [[Thames-elva]] med sideelvar i austre [[Connecticut]].
: II. [[Connecticut]]; [[New York]].
: III. Nordaust.
: IV. [[Mohegan-språket]], ein dialekt av det utdøydde [[mohegan-pequot]]-språket.
|col3 =
* '''[[Montagnais-folket|Montagnais]]''' (innu). Sjå òg '''[[naskapi-folk|naskapi]]'''.
: I. Austre [[Quebec]] og søre [[Labrador]] nær [[St. Lawrence-bukta]].
: II. [[Quebec]].
: III. Nordaust.
: IV. [[Cree-montagnais-naskapi]].
* '''[[Montauk-folk|Montauk]]''' (montaukett, metoac).
: I. Midtre og austre [[Long Island]] i [[New York]].
: II. [[New York]].
: III. Nordaust.
: IV. [[Montauk]], ein dialekt av det utdøydde [[mohegan-pequot]]-språket.
* '''[[Moratok-folket|Moratok]]''' (moratuc).
: I. [[Roanoke-elva]] nær [[Albemarle-sundet]] i nordaustre [[Nord-Carolina]].
: II. –
: III. Nordaust.
: IV. Det utdøydde [[powhatan]]-språket.<ref>http://www.fourdir.com/moratok.htm</ref>
* '''[[Munsee-folk|Munsee]]''' (muncie, muncey, minisinks). Undergruppe av '''[[lenni lenape-folk|lenni lenape]]'''.
* '''[[Myr-cree-folk|Myr-cree]]''' (maskegon; engelsk ''Swampy Cree''). Undergruppe av [[cree-folk|cree]].
* '''[[Nansemond-folk|Nansemond]]'''. Undergruppe av '''[[powhatan-folk|powhatan]]'''.
* '''[[Nanticoke-folk|Nanticoke]]'''.
: I.
* '''[[Ojibwe-folket|Ojibwe]]''' (ojibway, ojibwa, chippewa, anishinaabe, anishinabe, anishnabai, anishinaabeg, anishinabek).
: I. Kring [[Øvresjøen]] (Lake Superior) og [[Huronsjøen]] i austre [[Minnesota]], nordre [[Michigan]], nordre [[Wisconsin]] og søre [[Ontario]]; [[Nord-Dakota]]; [[Manitoba]]; [[Saskatchewan]]; [[Montana]].
: II. [[Minnesota]]; [[Michigan]]; [[Wisconsin]]; [[Ontario]]; [[Nord-Dakota]]; [[Manitoba]]; [[Saskatchewan]]; [[Montana]].
: III. Nordaust; subarktis; prærien.
: IV. [[Ojibwe]].
* '''[[Pequot-folket|Pequot]]'''.
: I.
}}
== Kjelder==
{{fotnoteliste}}
== Bibliografi ==
* Legay, G., ''Atlas des indiens d'Amérique du nord'', Editions Casterman, 1993.
* Waldman, Carl 2000. ''Atlas of the North American Indian.'' Revised edition. illustrations by Molly Braun. New York: Checkmark Books.
[[Kategori:Nordamerikanske urfolk]]
[[Kategori:Algonkinske folk| ]]
osplrzytwwhq0wfxpir1f8sobzz82vv
Kjosfoss kraftverk
0
143176
3663584
3298744
2026-07-26T08:05:54Z
Ranveig
39
Infoboks, fllikk.
3663584
wikitext
text/x-wiki
{{infoboks bygning}}
'''Kjosfoss kraftverk''' er eit [[vasskraft]]verk i [[Flåmsdalen]] i [[Aurland kommune]] i [[Vestland fylke|Vestland]].
Kraftverket utnyttar vantnet i [[Flåmselvi]]. Det er også eit anna mindre kraftverk lenger nede i elva, men elva er elles varig verna mot kraftutbygging.
Reinungavatnet er regulert mellom 765 og 763 [[moh]] og Seltuftvatnet mellom 812 og 808 [[moh]] .
Installert effekt er 3,5 MW med ein midlare årsproduksjon på 24 [[GWh]].
Anlegget er eigd og vert drive av [[Bane Energi]] AS og det meste av straumen vert brukt til drift av jarnbane.
Staten kjøpte fallrettane i [[Kjosfossen]] i 1894 for å skaffe straum til anlegga ved [[Gravhalstunnelen]] på [[Bergensbanen]].<ref>{{kjelde www|url=http://www.nrk.no/sfj/leksikon/index.php/Den_første_kraftstasjonen|tittel=«Den første kraftstasjonen» på nettstaden til NRK Sogn og Fjordane Fylkesleksikon|kommentar= Vitja 23. november 2009}}</ref>
Kraftstasjonen vart opna i 1898.
Murane etter kraftstasjonen er framleis synlege frå utkikksplattforma ved [[Kjosfossen haldeplass]] på [[Flåmsbana]].
Då Flåmsbana vart bygd vart kraftverket opprusta og det vart bygd ny kraftstasjon litt nedom den gamle.
Den nye kraftstasjonen vart starta opp 27. oktober 1944 og knapt ein månad seinare gjekk den fyrste turen med elektrisk motorvogn på bana.<ref>{{kjelde www|url=http://www.flamsbana-museet.no/visartikkel.asp?art=225|tittel=«Flåmsbana – et bevis på enestående ingeniørkunst» på nettstaden til Flåmsbanemuseet|kommentar=Vitja 23. november 2009}}</ref>
Ved reguleringa i 1944 vart ein grusrygg ved Seltuftvatnet vaska ut, og det kom etter kvart for dagen brende steinar, trekol og slagg. Dette var spor etter [[jernvinne]] frå attende til [[jarnalder|eldre jarnalder]].<ref>{{kjelde www|url=http://www.sffarkiv.no/sffbasar/default.asp?p=result&db=dbatlas_leks&art_id=104841&spraak_id=1&ptype=single|forfattar=Trude Knutzen|tittel=Fossane i Flåm og Aurlandsfjorden|vitja=23. november 2009}}</ref>
== Kjelder ==
{{fotnoteliste}}
{{refopning}}
* ''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kjosfoss kraftverk|Kjosfoss kraftverk]]» frå Wikipedia på bokmål, den 23. november 2009.'' Der vart denne kjelda gjeven:
* [http://www.nve.no NVE]
{{refslutt}}
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Kraftverk i Aurland]]
[[Kategori:Kraftverk skipa i 1944]]
7be6q2qq48emcm3sga9r71en68fwihp
Kroatia
0
145863
3663525
3639992
2026-07-25T14:20:03Z
HerVal7752
105842
Landboks + kjelder
3663525
wikitext
text/x-wiki
{{landboks
|namn = Republikken Kroatia
|andre namn = {{lang|hr|Republika Hrvatska}}
|adjektiv = kroatisk
|riksvåpen = Coat of arms of Croatia.svg
|riksvåpenstorleik = 55
|flagg = Flag of Croatia.svg{{!}}border
|motto = Ikkje noko
|nasjonaldag = 25. juni
|nasjonalsong = [[Lijepa naša domovino]]
|hovudstad = Zagreb
|minoritetsspråk = [[italiensk]] ([[Fylket Istria|Istria]])
|styresett = [[Parlamentarisk republikk]]<ref>{{Kjelde www|url=https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/croatia_da|tittel=Kroatien|språk=da|utgjevar=Den europeiske unionen|vitja=2026-07-25}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://lex.dk/Kroatien|tittel=Kroatien|forfattar=Biilmann, Ove; Jovanovic, Zlatko|språk=da|utgjevar=Lex på lex.dk|vitja=2026-07-25}}</ref>
|statsoverhovudtype = [[President]]
|statsoverhovud = Zoran Milanović
|statsminister = Andrej Plenković
|grunnlagdtype = [[Sjølvstende]]<br />{{ikkjefeit|frå [[Jugoslavia]]}}
|grunnlagd = [[25. juni]] [[1991]]
|vassareal = 0,01 %
|valuta = [[Euro]]
|tidssone = [[UTC]] +1
|retningsnummer = +385
|domene = .hr
}}
'''Kroatia''',{{mrk|[[kroatisk]] ''Hrvatska''}} offisielt '''Republikken Kroatia''',{{mrk|[[kroatisk]] ''Republika Hrvatska''}} er eit [[Sør-Europa|søreuropeisk]] land.<ref>{{snl}}</ref> Landet ligg ved [[Adriahavet]] og grensar til [[Slovenia]], [[Ungarn]], [[Serbia]], [[Montenegro]] og [[Bosnia og Hercegovina]]. Landet var tidlegare ein del av [[Jugoslavia]]. Hovudstaden heiter [[Zagreb]]. Kroatia vart medlem av [[Den europeiske unionen]] 1. juli 2013.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-16106982|tittel=Croatia signs treaty to join EU in middle of 2013|språk=en|utgjevar=BBC|vitja=2026-07-25}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://yle.fi/a/7-679328|tittel=Kroatien blir EU-medlem|forfattar=Dan Ekholm|språk=sv|utgjevar=Yle|vitja=2026-07-25}}</ref>
== Geografi ==
{{detaljar|Kroatisk geografi}}
Fastlandet er delt inn i to landområde, ei smal kystlinje langs [[Bosnia-Hercegovina]], og eit større område som strekkjer seg austover på [[Balkan]]halvøya.
Terrenget er variert, og i nord og nordaust er det sletter, innsjøar og bølgjande åsar som utgjer terrenget. Desse områda omfattar dei sentrale områda og [[Slavonia]], i tillegg til delar av [[Den pannoniske sletta]]. I [[Lika]], [[Gorski Kotar]] og [[Dei dinariske Alpane]] finn ein tett skogkledde fjellområde. Kysten langs [[Adriahavet]] er kupert frå halvøya [[Istria]] i nord, langs den nordlege kysten og sørover langs [[Dalmatia]].
Langs kysten av Kroatia ligg det 1 185 øyar, holmar og skjer, og 47 av desse er busette med til saman 121 606 innbyggjarar i 2001. Det er 651 øyar som ikkje er folkesette, og 467 holmar og skjer. Dei største øyane i Kroatia er [[Krk]] (410 km²), [[Cres]] (404 km²), [[Brač]] (396 km²), [[Hvar]] (298 km²), [[Pag]] (287 km²) og [[Korčula]] (273 km²)
Dei lengste elvene i landet er [[Sava]] som renn 562 km gjennom Kroatia (total lengd er 947 km), [[Drava]] 505 km (total lengde 707 km), [[Mura]] 438 km, [[Kupa]] 296 km og [[Donau]] (kroatisk ''Dunav'') som renn 188 km gjennom Kroatia (elva si totale lengd er 2 857 km).
[[Una]] er grenseelv mellom [[Bosnia-Herzegovina]] og Kroatia. Den vart kalla "den første" av romarane som kom til dette området.
[[Dei dinariske Alpane]] strekkjer seg frå nord til sør gjennom landet, og i [[Dalmatia]] ligg det høgaste fjellet, [[Dinara]] på 1 831 moh.
Landet er kjend for dei mange [[:Kategori:Nasjonalparkar i Kroatia|nasjonalparkane]] det har.
=== Administrativ inndeling ===
{{detaljar|Administrativ inndeling i Kroatia}}
Kroatia er delt inn i 21 [[Fylke i Kroatia|fylke]] (kroatisk: županija), hovudstadsområdet er eit eige fylke.
[[Fil:Croatia, administrative divisions - Nmbrs - colored.svg|right|300px]]
# [[Fylket Zagreb|Zagreb fylke]] (Zagrebačka županija)
# [[Krapina-Zagorje]] fylke (Krapinsko-zagorska županija)
# [[Sisak-Moslavina]] fylke (Sisačko-moslavačka županija)
# [[Fylket Karlovac|Karlovac]] fylke (Karlovačka županija)
# [[Fylket Varaždin|Varaždin]] fylke (Varaždinska županija)
# [[Koprivnica-Križevci]] fylke (Koprivničko-križevačka županija)
# [[Bjelovar-Bilogora]] fylke (Bjelovarsko-bilogorska županija)
# [[Primorje-Gorski Kotar]] fylke (Primorsko-goranska županija)
# [[Lika-Senj]] fylke (Ličko-senjska županija)
# [[Virovitica-Podravina]] fylke (Virovitičko-podravska županija)
# [[Požega-Slavonia]] fylke (Požeško-slavonska županija)
# [[Brod-Posavina]] fylke (Brodsko-posavska županija)
# [[Fylket Zadar|Zadar]] fylke (Zadarska županija)
# [[Osijek-Baranja]] fylke (Osječko-baranjska županija)
# [[Šibenik-Knin]] fylke (Šibensko-kninska županija)
# [[Vukovar-Srijem]] fylke (Vukovarsko-srijemska županija)
# [[Split-Dalmatia]] fylke (Splitsko-dalmatinska županija)
# [[Fylket Istria|Istria]] fylke (Istarska županija)
# [[Dubrovnik-Neretva]] fylke (Dubrovačko-neretvanska županija)
# [[Međimurje]] fylke (Međimurska županija)
# [[Zagreb]] (Grad Zagreb)
== Klima ==
{{detaljar|Kroatisk geografi}}
[[Fil:Bora-Croatia.jpg|mini|250px|Boravind i Kroatia]]
Kroatia har eit forholdsvis variert klima. [[Middelhavsklima]] dominerer i kystområda, men fjellkjedene som ligg like innanfor kysten gjer området til eit av dei våtaste i Europa, og vestsida av Dei dinariske Alpane kan få så mykje som 4 000 mm i året, nedbørsmengder som kan samanliknast med dei våtaste områda på [[Vestlandet]] i [[Noreg]]. Området får derimot lengre periodar med finvêr enn det Vestlandet får. Midtsommars er det stort sett berre sol, og dei indre områda kan få svært høge temperaturar. Den kalde [[bora]]vinden kan derimot gje ein god del [[vind]] i området.
Dei lågareliggande områda i nord eit [[kontinentalklima]] som er meir likt [[Sentral-Europa]]. [[Nedbør]]smengdene minkar mot aust, og vinteren er [[sky]]a, sjølv i dei tørraste områda. [[Vind]] frå sør kan strøyme nordover, og [[fønvind]] kan gje temperaturar over 10 °C, eller kaldluft (kalla kosavavind) frå [[Karpatane]] kan strøyme sørover. Fjella i vest vernar desse områda frå den kjøligare havlufta, så temperaturane om sommaren kan verta svært høge.
== Demografi ==
I Kroatia bur hovudsakleg [[kroatar]] (89,6 %). Dei viktigaste minoritetsgruppene er [[serbarar]] (4,5 %), [[bosnjakar]], [[ungararar]] og [[italienarar]].
[[Fil:Hrvatske etnije.gif|mini|Etniske grupper i Kroatia.]]
=== Byar ===
Dei største byane er
* [[Zagreb]], 779 145 innbyggjarar
* [[Split]], 188 694 innbyggjarar
* [[Rijeka]], 144 043 innbyggjarar
* [[Osijek]], 114 616 innbyggjarar
* [[Zadar]], 72 718 innbyggjarar
* [[Slavonski Brod]], 64 612 innbyggjarar
* [[Velika Gorica]], 63 517 innbyggjarar
* [[Karlovac]], 59 395 innbyggjarar
* [[Pula]], 58 594 innbyggjarar
* [[Sisak]], 52 236 innbyggjarar
* [[Šibenik]], 51 553 innbyggjarar
* [[Varaždin]], 49 075 innbyggjarar
* [[Dubrovnik]], 43 770 innbyggjarar
* [[Bjelovar]], 41 869 innbyggjarar
Tala er frå folketeljinga i 2001.
== Historie ==
På 300-talet f. Kr. koloniserte [[Hellas|grekarar]] kystområdet og [[keltarar]] dei nordlege områda. Til 168 f.Kr. var [[Illyria]] eit eige kongerike som [[Romarriket|romarane]] la under seg og omdanna til [[provins]]en [[Illyricum]]. I år 10 vart denne provinsen delt i to : provinsane [[Pannonia]] og [[Dalmatia]].
Ved delinga av Romarriket i 395 hamna det som i dag er Kroatia i [[Det vestromerske riket]]
Landet vart folkesett av slavisktalande kroatar, som innvandra på 500-talet e. Kr. Dei vart omvende til [[romersk-katolsk]] [[kristendom]] på 600-talet.
Frå 910 til 1091 var Kroatia eit sjølvstendig kongerike. Tomislav 1., som regjerte frå 910, sameinte pannoniske og dalmatiske [[hertugdøme]] og vart krona som den første [[konge]]n i Kroatia i 925 (kjeldene varierer mellom 923 og 928).
1102 kom landet under [[Ungarn]] ([[personalunion]] 1102–1536, styrt av [[habsburgarane]] 1537–1866, underlagt [[dobbeltmonarki]]et [[Austerrike-Ungarn]] 1867–1918). [[Slavonia]] i aust var 1526–1699 underlagt [[osmansk]]e [[tyrkarar]], medan [[serbarar]] i 1578 vart inviterte av habsburgarane til å busetja seg i grenseområda til [[Det osmanske riket]], i området som vart kalla ''militærgrensa'' [[Krajina]].
Kroatia vart 1. desember 1918 ein del av [[Serbarane, kroatane og slovenarane sitt kongedømme]] (frå 1929 [[Kongeriket Jugoslavia]]). Den nye statsdanninga var mykje dominert av serbarane, og tilhøvet mellom dei og kroatane var rimeleg dårleg.
[[Fil:Ndh 1941.png|mini|Kart over den uavhengige staten Kroatia i 1941.]]
===Den uavhengige staten Kroatia (1941)===
Då aksemaktene [[Tyskland]] og [[Italia]] okkuperte Jugoslavia i 1941 såg somme kroatar sjansen til å oppnå sjølvstende frå serbarane, og det vart difor oppretta ein kroatisk [[fascist]]-stat, kalla Den uavhengige staten Kroatia (''kroatisk'' Nezavisna Država Hrvatska, NDH), under leiing av [[Ante Pavelić]] og hans [[Ustaša]]-rørsle. Offisielt vart hertugen av Spoleto av det italienske kongehuset konge av Kroatia under namnet Tomislav 2. , men han kom aldri til Kroatia, og abdiserte etter Italias kapitulasjon i 1943. Ustaša-regimet forfølgde serbarar, [[sigøynarar]] og [[jødar]] på det grøvste. Særskilt illgjeten vart den kroatiske [[konsentrasjonsleir]]en i [[Jasenovac]].
===Del av Jugoslavia (1945–1991)===
Etter 1945 vart Kroatia ein av dei seks del[[republikk]]ane i det [[kommunist]]styrte, føderative [[Jugoslavia]], som stod under leiing av kroaten [[Josip Broz Tito]]. Kroatiske separatistar og [[den katolske kyrkja]] vart forfølgde av kommuniststyresmaktene, og mange reiste i eksil. Konfliktane vart synlege igjen i Kroatia 1971, då Kroatia freista å skaffa seg større sjølvstyre, m.a. for å kunne få meir kontroll over dei økonomiske ressursane sine. Dette førte til utreinskingar i både partileiing og regjering etter det som vart kalla ''Den kroatiske våren'' (Hrvatsko proljeće eller masovni pokret (MASPOK), «masserørsla».
===Sjølvstende frå Jugoslavia (1991–)===
Parallelt med aukande serbisk [[nasjonalisme]] i [[Beograd]] frå slutten av 1980-talet, auka òg den kroatiske nasjonalismen. Etter å ha halde folkeavrøysting 19. mai 1991, erklærte Kroatia seg som uavhengig stat den 25. juni 1991. [[Serbia]] og den jugoslaviske [[hær]]en JNA svarte med [[militær]] [[intervensjon]] for å sikra kontrollen over serbisk-befolka område i landet. Det vart ført harde kampar mellom serbiske [[separatist]]ar; [[militsstyrke]]r støtta av den [[føderal]]e hæren, og kroatiske styrkar. Særleg gjaldt dette i Slavonia i nordaust, der byen [[Vukovar]] etter å ha vorte omlægra, bombardert og skoten på i 87 døgn nærast vart heilt øydelagd og i Krajina-regionen, område der folket delvis var etniske serbarar. I 1991 var 59.7 % av befolkninga i Krajina og Slavonia etniske serbarar (331 619 personar etter folketeljinga 1991), 30.2 % kroatar (168 026) og 10.1 % andre (55 895)
Også byen [[Dubrovnik]] i sør og andre byar langs Adriaterhavskysten var ei tid kringsette og vart bombarderte.
Ein eigen republikk for serbarane i Krajina (og Slavonia), Republika Srpska Krajina - forkorta RSK, vart proklamert den 19. desember 1991, med hovudstad i [[Knin]]. På sitt største omfatta RSK 17 028 km², dvs. 1/3 av Kroatias [[territorium]]. Rundt 80 000 kroatar og muslimar vart fordrivne frå området. Det var [[våpenkvile]] frå februar 1992 og [[FN]]-styrkar (UNPROFOR) vart utplasserte i området medan den jugoslaviske hæren JNA vart trekt ut.
Serbiske styrkar heldt Krajina-området inntil kroatiske styrkar i august 1995 rykte inn ("Operasjon Storm", ''kroatisk'' "Operacije Oluja" leia av [[Ante Gotovina]]) og 150–200 000 av serbarane flykta eller vart fordrivne. [[Kyrkje]]r, [[landsby]]ar og [[kulturminne]] vart øydelagde og titusenar av hus vart brende. Aust-Slavonia vart inkorporert i Kroatia igjen den 15. januar 1998 etter ein fredsavtale.
Kroatia vart, etter å ha vorte internasjonalt anerkjent, medlem av [[FN]] i 1992 og av [[Europarådet]] i 1996. Landet søkte i 2003 om medlemskap i [[Den europeiske union]] (EU).
Nasjonalistleiaren [[Franjo Tudjman]] (''kroatisk'' Franjo Tuđman) var landets [[president]] frå 1990 fram til sin død 10. desember 1999. I januar 2000 vann ein [[allianse]] av sosialdemokratar og sosialliberale valet på nytt [[parlament]], og i februar same år vart [[Stipe Mesić]] vald til president. Ivica Račan frå Socijaldemokratska Partija Hrvatske (SPH), ''Kroatias sosialdemokratiske parti'' var statsminister januar 2000 til desember 2003. Etter valet 2003 vart han etterfølgd av [[Ivo Sanader]] frå det nasjonalistiske partiet HDZ (Hrvatska Demokratska Zajednica, ''Kroatias demokratiske union'').
[[General]] [[Ante Gotovina]], skulda for [[krigsbrotsverk]] og ettersøkt av [[ICTY]] (International Criminal Tribunal for the Former Yugoslavia) i [[Haag]] vart arrestert på [[Kanariøyane]] den 8. desember 2005.
== Politikk ==
Kroatia har sidan 2000 vore ein [[parlamentarisme|parlamentarisk]] republikk. Presidenten er folkevald og vert vald for fem år om gongen, maksimalt to periodar. Presidenten er øvstkommanderande for dei væpna styrkane og har ei viss påverkingskraft på utanrikspolitikken. Presidenten utnemner statsministeren, som er den som har mest reell makt. Statsministeren må ha støtte i parlamentet, (''Sabor''), som vert vald for fire år om gongen. Ved det siste parlamentsvalet, 23. november 2003, vart ''Hrvatska Demokratska Zajednica (HDZ)'' ([[Den kroatiske demokratiske unionen]]) det største partiet med 33,9 % av røystene. Statsministeren sidan då er HDZ sin leiar [[Ivo Sanader]].
Noreg har ambassade i Zagreb.
== Kultur ==
=== Språk ===
Statsspråket er [[kroatisk]]. [[italiensk]] har offisiell status i Istria. Kroatisk er eit sørslavisk språk, og nært i slekt med [[bosnisk]] og [[serbisk]]. Før oppløysinga av Jugoslavia var det vanleg å rekna desse språka som eitt språk, [[serbokroatisk]].
=== Religion ===
Kroatane er tradisjonelt romersk-katolske kristne, sidan 700–800-talet. I 2011 var 86,3 % av folket [[Katolisisme|romersk-katolsk]], 4,4 % [[ortodoks kristendom|ortodokse kristne]] og 1,5 % [[sunni-islam|sunni-muslimar]].<ref>{{Kjelde www|url=https://www.britannica.com/place/Croatia/People|tittel=Croatia: People|språk=en|utgjevar=Britannica|vitja=2026-07-25}}</ref> Her er det snakk om religiøs identitet i «etnisk» tyding, kor mange som faktisk er religiøse er ei anna sak.
==Merknader==
{{merknadar}}
==Kjelder==
{{fotnoteliste}}
{{refopning}}
*''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kroatia|Kroatia]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 17. juli 2006.''
{{refslutt}}
{{refbetre|dato=2026}}
==Bakgrunnsstoff==
{{commonskat}}
*{{offisiell nettstad}}
{{Aust-Europa}}
{{Middelhavsland}}
{{Balkan}}
{{EU}}
{{Schengenlanda}}
{{NATO}}
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Land i Europa]]
[[Kategori:Kroatia]]
[[Kategori:EU-land]]
[[Kategori:NATO-land]]
fbwclsfhi0blkxc9i27en8e67ddp8z7
Boudevilliers
0
212849
3663543
2861957
2026-07-25T20:01:40Z
SpinnerLaserzthe2nd
107566
([[c:GR|GR]]) [[File:Boudevilliers-coat of arms.svg]] → [[File:Coat of arms - Boudevilliers.svg]]
3663543
wikitext
text/x-wiki
{{Infoboks kommune Sveits
| namn= Boudevilliers
| kommunevåpen= Coat of arms - Boudevilliers.svg
| bilete = 2014-08-28 Neushatelo (Foto Dietrich Michael Weidmann) 071.JPG
| språk= fransk
| kanton= Neuchâtel
| isokode = CH-NE
| distrikt= [[distriktet Val-de-Ruz|Val-de-Ruz]]
| latd=47|latm=02|longd=6|longm=53
| postnummer= 2043
| kommunenummer= 6471
| areal= 12.57
| høgd= 753
| innbyggjarar= 745|innbyggjarar_i_år = December 2007 | popofyear = 2007
| nettside= boudevilliers.ne.ch
|}}
'''Boudevilliers''' er ein [[kommunar i Sveits|kommune]] i distriktet [[distriktet Val-de-Ruz|Val-de-Ruz]] i [[kantonar i Sveits|kantonen]] [[kantonen Neuchâtel|Neuchâtel]] i [[Sveits]]. Kommunen har {{Sveitsisk folketal|CH-NE| 6471}} innbyggjarar ({{Sveitsisk folketal Y|CH-NE|6471}}) og eit areal på {{areal|13}}. Kommunesenteret ligg 753 meter over havet.
Kommunen ligg i ved krysset til vegane mellom [[Neuchâtel]] og [[La Chaux-de-Fonds]] og mellom [[Rochefort i Sveits|Rochefort]] til [[Saint-Imier]]. Han består av landsbyen Boudevilliers og grendene Malvilliers, La Jonchère og Landeyeux.
==Kjelder==
<div class="references-small">
*''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Boudevilliers|Boudevilliers]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 31. mars 2012.''
</div>
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Kommunar i Neuchâtel]]
5o4i0pbycn4uraaw6f9fwminvp1bmij
Kvantefeltteori
0
245198
3663583
3314755
2026-07-26T07:46:30Z
Ranveig
39
Fmt.
3663583
wikitext
text/x-wiki
{{Partikkelfysikk2}}
'''Kvantefeltteori''' ([[engelsk]] '''Quantum field theory''', [[QFT]]) er ein [[fysikk|fysisk]] teori som nyttar [[kvantemekanikk]] på felt. Kvantefeltteori er grunnlaget for store delar av moderne [[teoretisk fysikk]], særskilt innan [[partikkelfysikk]]. Han vart utvikla blant anna av [[Paul Dirac]], [[Vladimir Aleksandrovitj Fock|Vladimir Fock]], [[Wolfgang Pauli]], [[Sin-Itiro Tomonaga]], [[Julian Schwinger]], [[Richard Feynman]] og [[Freeman Dyson]].
Kvantfeltteorien kombinerer [[den spesielle relativitetsteorien]] med kvantemekanikken, ved å tillate skaping og [[tilinkjesgjering]] av partiklar, det vil seia overgangar mellom [[materie]] (med [[masse]]) og [[energi]]. Partiklane blir skildra som ladning av felt, og krefter mellom partiklar blir skildra som utveksling av virtuelle partiklar (virtuelle vekselverknadsboson). Dette blir ofte visualisert med [[feynmandiagram]], ein skildringsmåte som vart funnen opp av Richard Feynman.
[[Standardmodellen]] i [[partikkelfysikk]]en er ein spesiell type kvantefeltteori – ein såkalla [[gaugeteori]] – som skildrar den fundamentale strukturen hos materien og vekselverknadane til denne. Bruk av kvantefeltteori på [[elektromagnetisme|elektromagnetiske felt]] leiar til [[kvanteelektrodynamikk]] (''QED'', quantum electrodynamics) som òg blir nytta innan [[atomfysikk]]. Moderne [[kondensert fase-fysikk]] brukar kvantefeltteori for å skildre eigenskapar, til dømes for [[superleiarar]]. Innanfor [[kosmologi]] brukast kvantefeltteori for å skildre eigenskapane til det tidlege [[universet]], til dømes [[inflasjonsfasen]].
== Sjå òg ==
* [[Partikkelfysikk]]
* [[Kvantemekanikk]]
* [[Standardmodellen]]
==Kjelder==
{{fotnoteliste}}
<div class="references-small">
*''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kvantefeltteori|Kvantefeltteori]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 21. februar 2013.''
**''{{Wikipedia-utgåve|nb}} oppgav desse kjeldene:''
* Luis Alvarez-Gaume och Miguel A. Vazquez-Mozo, [http://arxiv.org/abs/hep-th/0510040 ''Introductory Lectures on Quantum Field Theory''].
* Michael E. Peskin och Daniel V. Schroeder, ''An Introduction to Quantum Field Theory'' (Westview Press, 1995) ISBN 0-201-50397-2
* Lewis H. Ryder, ''Quantum Field Theory '' (Cambridge University Press, 1985), ISBN 0-521-33859-X
* [[Steven Weinberg]], ''The Quantum Theory of Fields'' (Cambridge University Press, 1995-2000). Tre volymer: Vol. 1: ''Foundations'' (1995). Vol. 2: ''Modern Applications'' (1996). Vol. 3: ''Supersymmetry'' (2000).
* Anthony Zee, ''Quantum Field Theory in a Nutshell'' (Princeton University Press, 2003) ISBN 0-691-01019-6
</div>
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Kvantefeltteori| ]]
[[Kategori:Kvantemekanikk]]
[[Kategori:Matematisk fysikk]]
4gtge5w0jd7giijfls0w78qi527tadq
Bromley Peak
0
249485
3663546
2845830
2026-07-26T06:42:35Z
Ranveig
39
-daudt bakgrunnsstoff
3663546
wikitext
text/x-wiki
{{geoboks|fjell
| namn =
| bilete =
| bilettekst =
| land = Antarktis
| stad = [[Victoria Land]]
| fjellkjede = Asgard Range
| høgdenivå = 2020
| kartlokasjon = Antarktis
| fritype = Administrert under | fri = [[Antarktistraktaten]]
| lat_d=77|lat_m=38|lat_NS=S
| long_d=162|long_m=4|long_EW=E
}}
'''Bromley Peak''' er eit fjell, 2020 moh, som markerer toppen av [[Horowitz Ridge]] i [[Asgard Range]] i [[Victoria Land]]. Fjellet ligg 1,8 [[nautisk mil|nautiske mil]] vest for [[Vogler Peak]]. Det vart namngjeve av [[New Zealand Geographic Board]] (1998) etter A. M. (Tony) Bromley, ein newzealandsk mottakar av [[Polar Medal]] som dreiv meteorologisk forsking i Antarktis i 30 år og som overvintra ved [[Vanda-stasjonen]] vinteren 1974.<ref name=gnis/>
== Kjelder ==
{{fotnoteliste|refs=
<ref name=gnis>{{cite gnis | type = antarid | id = 17630| name = Bromley Peak | accessdate = 23. oktober 2012}}</ref>
}}
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Fjell i Victoria Land]]
[[Kategori:Scott Coast]]
026gnyn8u7syhvgem2gq4tob0j47m75
3663547
3663546
2026-07-26T06:42:56Z
Ranveig
39
3663547
wikitext
text/x-wiki
{{geoboks|fjell
| land = Antarktis
| stad = [[Victoria Land]]
| fjellkjede = Asgard Range
| høgdenivå = 2020
| kartlokasjon = Antarktis
| fritype = Administrert under | fri = [[Antarktistraktaten]]
| lat_d=77|lat_m=38|lat_NS=S
| long_d=162|long_m=4|long_EW=E
}}
'''Bromley Peak''' er eit fjell på 2020 moh. som markerer toppen av [[Horowitz Ridge]] i [[Asgard Range]] i [[Victoria Land]]. Fjellet ligg 1,8 [[nautisk mil|nautiske mil]] vest for [[Vogler Peak]]. Det vart namngjeve av [[New Zealand Geographic Board]] (1998) etter A. M. (Tony) Bromley, ein newzealandsk mottakar av [[Polar Medal]] som dreiv meteorologisk forsking i Antarktis i 30 år og som overvintra ved [[Vanda-stasjonen]] vinteren 1974.<ref name=gnis/>
== Kjelder ==
{{fotnoteliste|refs=
<ref name=gnis>{{cite gnis | type = antarid | id = 17630| name = Bromley Peak | accessdate = 23. oktober 2012}}</ref>
}}
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Fjell i Victoria Land]]
[[Kategori:Scott Coast]]
8fovff6qbe4p8hs294xvte4m45hh1rj
Deir Rafat
0
288012
3663556
3373749
2026-07-26T07:35:18Z
Ranveig
39
3663556
wikitext
text/x-wiki
{{geoboks|landsby|land=Israel
|namn= Deir Rafat
|kartposisjon = Israel | kart = {{posisjonskart|Israel}}
|pushpin_label_position=
|lat_d=31 |lat_m=46 |lat_s = 33.53 | lat_NS = N
|long_d=34 |long_m=56 |long_s = 46.75 | long_EW = E
|bilete=
|andre namn={{hebraisk|דיר ראפאת}}
|andre namn1= دير رفات
|grunnlagd= 1927
|grunnlagd1type = Grunnlagd av | grunnlagd1 = Luigi Barlassina
|distrikttype = [[Distrikt i Israel|Distrikt]] | distrikt = Jerusalem distrikt
|kommune= [[Mateh Yehuda regionale kommune|Mateh Yehuda]]
|folketal=66
|folketal_i_år=2011
|nettstad=
| etymologi =
}}
'''Deir Rafat''' ([[arabisk]] دير رفات, [[hebraisk]] דיר ראפאת) er eit katolsk kloster og tidlegare palestinsk-arabisk landsby sentralt i [[Israel]], 26 kilometer vest for [[Jerusalem]]. Staden ligg i nordvest for [[Beit Shemesh]] i [[Mateh Yehuda regionale kommune]]. I 2011 hadde han eit folketal på 66.<ref>[http://www.cbs.gov.il/ishuvim/yishuv_2011_information.xls Population by settlement] Statistisk sentralbyrå</ref>
Klosteret vart grunnlagt i 1927 av den latinske patriarken [[Luigi Barlassina]].
==Galleri==
<gallery>
Fil:PC160142.JPG|Klosteret
Fil:Deir Rafat doors.jpg|Dørene med «Ave Maria» på mange språk
Fil:PC160010.JPG|Inne i klosteret
Fil:PC160001.JPG|Bønebok
</gallery>
==Kjelder==
<div class="references-small">
*''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Deir Rafat|Deir Rafat]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 12. oktober 2014.''
**''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:''
{{fotnoteliste}}
</div>
{{Mateh Yehuda regionale kommune}}
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Landsbyar i Israel]]
[[Kategori:Kristne kloster i Israel]]
[[Kategori:katolisisme i Israel]]
[[Kategori:Busetnader grunnlagde i 1927]]
[[Kategori:Busetnader i Jerusalem distrikt]]
[[Kategori:Byggverk i Jerusalem distrikt]]
[[Kategori:1927 i Palestina]]
ouexrlmxzqhp06g4cy36b6wzizelaao
VM i alpine greiner 1982
0
292967
3663562
3477304
2026-07-26T07:36:53Z
Ranveig Alternativ
138520
rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]
3663562
wikitext
text/x-wiki
{{infoboks konkurranse}}
[[Fil:Planai-winter-panorama2.jpg|333px|mini|Planai i Schladming]]
Den '''27. verdsmeisterskapen i alpine greiner''' vart avvikla i tida 28. januar til 7. februar 1982 i [[Schladming]] og [[Haus im Ennstal]] i [[Steiermark]] i Austerrike.
Både menn og kvinner tevla i fire øvingar kvar. Mennene sine øvingar fann stad ved skisenteret Planai i Schladming, medan kvinneøvingane vart haldne i Haus im Ennstal, seks kilometer lengre aust.
[[Sveits]] vann flest gullmedaljar, alle tre ved [[Erika Hess]]. Dei fem andre gullmedaljane gjekk til utøvarar frå fem ulike land. I alt ni land vann medalje, Sveits og [[USA]] flest med fem stykke kvar.
== Menn ==
=== Slalåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Land
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align="left" | [[Ingemar Stenmark]]
| align="left" | {{flagg|Sverige|lenke}}
| align="left" | 1.48,48
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align="left" | [[Bojan Križaj]]
| align="left"| {{flagg|Jugoslavia|lenke}}
| align="left" | 1.48,90
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align="left" | Bengt Fjällberg
| align="left" | {{flagg|Sverige|lenke}}
| align="left" | 1.49,32
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 4
| align="left" | Paolo De Chiesa
| align="left"| {{flagg|Italia|lenke}}
| align="left" | 1.49,37
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 5
| align="left" | [[Joël Gaspoz]]
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| align="left" | 1.49,51
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 6
| align="left" | [[Piero Gros]]
| align="left"| {{flagg|Italia|lenke}}
| align="left" | 1.50,68
|}
</div>
Dato: 7. februar <br />
Løypelengd: 672 m, høgdeskilnad: 224 m<br />
{{clear}}
=== Storslalåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Land
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align="left" | [[Steve Mahre]]
| align="left" | {{flagg|USA|lenke}}
| align="left" | 2.38,80
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align="left" | [[Ingemar Stenmark]]
| align="left" | {{flagg|Sverige|lenke}}
| align="left" | 2.39,31
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align="left" | [[Boris Strel]]
| align="left"| {{flagg|Jugoslavia|lenke}}
| align="left" | 2.39,42
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 4
| align="left" | [[Joël Gaspoz]]
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| align="left" | 2.39,49
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 5
| align="left" | Bruno Nöckler
| align="left"| {{flagg|Italia|lenke}}
| align="left" | 2.39,80
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 6
| align="left" | [[Hans Enn]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align="left" | 2.39,96
|}
</div>
Dato: 3. februar <br />
Løypelengd: 1177 m, høgdeskilnad: 396 m<br />
{{clear}}
=== Utfor ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Land
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align="left" | [[Harti Weirather]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align="left" | 1.55,10
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align="left" | Conradin Cathomen
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| align="left" | 1.55,58
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align="left" | Erwin Resch
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align="left" | 1.55,73
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 4
| align="left" | [[Franz Heinzer]]
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| align="left" | 1.55,98
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 5
| align="left" | [[Peter Müller]]
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| align="left" | 1.56,05
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 6
| align="left" | Vladimir Makejev
| align="left"| {{flagg|Sovjetunionen|lenke}}
| align="left" | 1.56,10
|}
</div>
Dato: 6. februar <br />
Løypelengd: 3401 m, høgdeskilnad: 1006 m<br />
{{clear}}
=== Kombinasjon ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="30%" | Utøvar
! width="20%" | Land
! width="15%" | Slalåmtid
! width="15%" | Utfortid
! width="10%" | Poeng
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align="left" | [[Michel Vion]]
| align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}}
| 1.41,92 (4.)
| 1.45,46 (9.)
| 12,64
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align="left" | Peter Lüscher
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| 1.43,31 (8.)
| 1.44,76 (4.)
| 18,08
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align="left" | [[Anton Steiner]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| 1.41,26 (1.)
| 1.47,21 (23.)
| 20,48
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 4
| align="left" | Wolfram Ortner
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| 1.41,41 (2.)
| 1.47,08 (21.)
| 20,69
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 5
| align="left" | Michel Canac
| align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}}
| 1.41,87 (3.)
| 1.48,63 (39.)
| 35,42
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 6
| align="left" | [[Odd Sørli]]
| align="left" | {{flagg|Noreg|lenke}}
| 1.42,34 (5.)
| 1.49,68 (31.)
| 46,51
|}
</div>
Dato: 1. februar (slalåm), 5. februar (utfor)<br />
Slalåm: Høgdeskilnad: 196 m<br />
Utfor: Løypelengd 3062 m, høgdeskilnad: 909 m<br />
{{clear}}
==Kvinner==
=== Slalåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Land
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align="left" | [[Erika Hess]]
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| align="left" | 1.41,60
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align="left" | [[Christin Cooper]]
| align="left" | {{flagg|USA|lenke}}
| align="left" | 1.41,93
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align="left" | [[Daniela Zini]]
| align="left"| {{flagg|Italia|lenke}}
| align="left" | 1.41,96
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 4
| align="left" | [[Dorota Mogore-Tlałka|Dorota Tlałka]]
| align="left"| {{flagg|Polen|lenke}}
| align="left" | 1.42,16
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 5
| align="left" | [[Maria Rosa Quario]]
| align="left"| {{flagg|Italia|lenke}}
| align="left" | 1.42,17
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 6
| align="left" | [[Maria Epple]]
| align="left" | {{flagg|Vest-Tyskland|lenke}}
| align="left" | 1.43,85
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 7
| align="left" | [[Roswitha Steiner]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align="left" | 1.43,99
|}
</div>
Dato: 5. februar <br />
Løypelengd: 485 m, høgdeskilnad: 176 m<br />
{{clear}}
=== Storslalåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Land
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align="left" | [[Erika Hess]]
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| align="left" | 2.37,17
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align="left" | [[Christin Cooper]]
| align="left" | {{flagg|USA|lenke}}
| align="left" | 2.37,95
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align="left" | [[Ursula Konzett]]
| align="left"| {{flagg|Liechtenstein|lenke}}
| align="left" | 2.38,03
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 4
| align="left" | Petra Wenzel
| align="left"| {{flagg|Liechtenstein|lenke}}
| align="left" | 2.38,05
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 5
| align="left" | [[Fabienne Serrat]]
| align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}}
| align="left" | 2.38,49
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 6
| align="left" | [[Tamara McKinney]]
| align="left" | {{flagg|USA|lenke}}
| align="left" | 2.38,77
|}
</div>
Dato: 2. februar <br />
{{clear}}
=== Utfor ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Land
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align="left" | [[Gerry Sorensen]]
| align="left"| {{flagg|Canada|lenke}}
| align="left" | 1.37,47
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align="left" | [[Cindy Nelson]]
| align="left" | {{flagg|USA|lenke}}
| align="left" | 1.37,88
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align="left" | [[Laurie Graham]]
| align="left"| {{flagg|Canada|lenke}}
| align="left" | 1.37,91
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 4
| align="left" | [[Torill Fjeldstad]]
| align="left" | {{flagg|Noreg|lenke}}
| align="left" | 1.38,12
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 5
| align="left" | Dianne Lehodey
| align="left"| {{flagg|Canada|lenke}}
| align="left" | 1.38,22
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 6
| align="left" | [[Elisabeth Kirchler]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align="left" | 1.38,24
|}
</div>
Dato: 4. februar <br />
Løypelengd: 2543 m, høgdeskilnad: 674 m<br />
{{clear}}
=== Kombinasjon ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="30%" | Utøvar
! width="20%" | Land
! width="15%" | Utfortid
! width="15%" | Slalåmtid
! width="10%" | Poeng
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align="left" | [[Erika Hess]]
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| 1.40,32 (12.)
| 1.22,03 (1.)
| 8,99
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align="left" | [[Perrine Pelen]]
| align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}}
| 1.41,32 (17.)
| 1.22,16 (2.)
| 17,95
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align="left" | [[Christin Cooper]]
| align="left" | {{flagg|USA|lenke}}
| 1.41,70 (21.)
| 1.22,17 (3.)
| 20,96
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 4
| align="left" | [[Cindy Nelson]]
| align="left" | {{flagg|USA|lenke}}
| 1.39,41 (2.)
| 1.24,09 (6.)
| 21,21
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 5
| align="left" | [[Olga Charvátová]]
| align="left" | {{flagg|Tsjekkoslovakia|lenke}}
| 1.40,23 (8.)
| 1.24,52 (10.)
| 31,60
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 6
| align="left" | Anni Kronbichler
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| 1.41,72 (22.)
| 1.23,81 (5.)
| 36,75
|}
</div>
Dato: 28. januar (utfor), 31. januar (slalåm)<br />
Utfor: Løypelengd 2508 m, høgdeskilnad: 642 m<br />
Slalåm: Høgdeskilnad: 154 m<br />
{{clear}}
==Kjelder==
<div class="references-small">
*''Denne artikkelen bygger på «[[:de:Alpine Skiweltmeisterschaft 1982|Alpine Skiweltmeisterschaft 1982]]» frå {{Wikipedia-utgåve|de}}, den 17. januar 2015.''
</div>
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Verdsmeisterskap i alpine greiner]]
[[Kategori:Alpint i 1982]]
[[Kategori:Internasjonale meisterskap i Austerrike]]
[[Kategori:1982 i Austerrike]]
mqc4sv78k71kpbb5spp4wf60msiqaoh
VM i alpine greiner 2011
0
293098
3663572
3477342
2026-07-26T07:39:40Z
Ranveig Alternativ
138520
rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]
3663572
wikitext
text/x-wiki
{{infoboks konkurranse}}
[[Fil:Kandahar wm 01.jpg|mini|Frå målområdet for Kandahar-løypa i Garmisch-Partenkirchen under VM 2011]]
Den '''41. verdsmeisterskapen i alpine greiner''' vart avvikla i tida 7. til 20. februar 2011 i [[Garmisch-Partenkirchen]] i [[Tyskland]]. Det var tevla i 11 øvingar; fem for menn og like mange for kvinner, samt ei lagøving med tre menn og tre kvinner på kvart av laga.
== Menn ==
=== Slalåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Land
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align="left" | [[Jean-Baptiste Grange]]
| align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}}
| 1.41,72
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align="left" | Jens Byggmark
| align="left" | {{flagg|Sverige|lenke}}
| 1.42,15
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align="left" | [[Manfred Mölgg]]
| align="left"| {{flagg|Italia|lenke}}
| 1.42,33
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 4
| align="left" | [[Mario Matt]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| 1.42,54
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 5
| align="left" | Julien Cousineau
| align="left" | {{flagg|Canada|lenke}}
| 1.42,59
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 6
| align="left" | Naoki Yuasa
| align="left"| {{flagg|Japan|lenke}}
| 1.42,68
|}
</div>
Dato: 20. februar 2011 <br />
Start: 960 m, mål: 750 m<br />
Høgdeskilnad: 210 m<br />
{{clear}}
=== Storslalåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Land
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align="left" | [[Ted Ligety]]
| align="left" | {{flagg|USA|lenke}}
| 2.10,56
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align="left" | Cyprien Richard
| align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}}
| 2.10,64
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align="left" | Philipp Schörghofer
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| 2.10,99
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 4
| align="left" | [[Aksel Lund Svindal]]
| align="left" | {{flagg|Noreg|lenke}}
| 2.11,05
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 5
| align="left" | [[Kjetil Jansrud]]
| align="left" | {{flagg|Noreg|lenke}}
| 2.11,29
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 6
| align="left" | Thomas Fanara
| align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}}
| 2.11,32
|}
</div>
Dato: 18. februar 2011<br />
Start: 1180 m, mål: 750 m<br />
Høgdeskilnad: 430 m<br />
{{clear}}
=== Super-G ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Land
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align="left" | [[Christof Innerhofer]]
| align="left"| {{flagg|Italia|lenke}}
| 1.38,31
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align="left" | [[Hannes Reichelt]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| 1.38,91
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align="left" | [[Ivica Kostelić]]
| align="left"| {{flagg|Kroatia|lenke}}
| 1.39,03
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 4
| align="left" | [[Didier Cuche]]
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| 1.39,34
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 5
| align="left" | [[Benjamin Raich]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| 1.39,65
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 6
| align="left" | Romed Baumann
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| 1.39,79
|}
</div>
Dato: 9. februar 2011 <br />
Start: 1395 m, mål: 770 m<br />
Løypelengd: 2200 m, høgdeskilnad: 625 m<br />
{{clear}}
=== Utfor ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Land
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align="left" | [[Erik Guay]]
| align="left" | {{flagg|Canada|lenke}}
| 1.58,41
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align="left" | [[Didier Cuche]]
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| 1.58,73
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align="left" | [[Christof Innerhofer]]
| align="left"| {{flagg|Italia|lenke}}
| 1.59,17
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 4
| align="left" | Romed Baumann
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| 1.59,51
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 5
| align="left" | [[Aksel Lund Svindal]]
| align="left" | {{flagg|Noreg|lenke}}
| 1.59,83
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 6
| align="left" | Andrej Šporn
| align="left" | {{flagg|Slovenia|lenke}}
| 2.00,25
|}
</div>
Dato: 12. februar 2011<br />
Start: 1690 m, mål: 770 m<br />
Løypelengd: 3300 m, høgdeskilnad: 920 m<br />
{{clear}}
=== Superkombinasjon ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="35%" | Utøvar
! width="25%" | Land
! width="10%" | Utfor
! width="10%" | Slalåm
! width="10%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align="left" | [[Aksel Lund Svindal]]
| align="left" | {{flagg|Noreg|lenke}}
| 1.59,49
| 55,02
| 2.54,51
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align="left" | [[Christof Innerhofer]]
| align="left"| {{flagg|Italia|lenke}}
| 2.00,67
| 54,85
| 2.55,52
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align="left" | Peter Fill
| align="left"| {{flagg|Italia|lenke}}
| 2.00,83
| 55,58
| 2.56,41
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 4
| align="left" | [[Benjamin Raich]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| 2.02,50
| 54,18
| 2.56,68
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 5
| align="left" | Ondřej Bank
| align="left" | {{flagg|Tsjekkia|lenke}}
| 2.01,00
| 55,90
| 2.56,90
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 6
| align="left" | Paolo Pangrazzi
| align="left"| {{flagg|Italia|lenke}}
| 2.02,66
| 54,69
| 2.57,35
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 7
| align="left" | [[Lars Elton Myhre]]
| align="left" | {{flagg|Noreg|lenke}}
| 2.03,39
| 54,11
| 2.57,50
|}
</div>
Dato: 14. februar 2011 <br />
Utfor: start: 1690 m, mål: 770 m<br />
Løypelengd: 3300 m, høgdeskilnad: 920 m<br />
Slalåm: start: 960 m, mål: 750 m<br />
Høgdeskilnad: 210 m<br />
{{clear}}
==Kvinner==
=== Slalåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Land
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align="left" | [[Marlies Schild]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| 1.45,79
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align="left" | [[Kathrin Zettel]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| 1.46,13
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align="left" | [[Maria Pietilä-Holmner]]
| align="left" | {{flagg|Sverige|lenke}}
| 1.46,44
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 4
| align="left" | [[Maria Riesch]]
| align="left" | {{flagg|Tyskland|lenke}}
| 1.47,13
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 5
| align="left" | [[Tina Maze]]
| align="left" | {{flagg|Slovenia|lenke}}
|| 1.47,55
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! rowspan="2" valign="top" | 6
| align="left" | Manuela Mölgg
| align="left"| {{flagg|Italia|lenke}}
|
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
| align="left" | [[Tanja Poutiainen]]
| align="left" | {{flagg|Finland|lenke}}
| 1.47,65
|}
</div>
Dato: 19. februar 2011 <br />
Start: 960 m, mål: 750 m<br />
Høgdeskilnad: 210 m<br />
{{clear}}
=== Storslalåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Land
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align="left" |[[Tina Maze]]
| align="left" | {{flagg|Slovenia|lenke}}
| 2:20,54
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align="left" | [[Federica Brignone]]
| align="left"| {{flagg|Italia|lenke}}
| 2.20,63
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align="left" | [[Tessa Worley]]
| align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}}
| 2.21,02
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 4
| align="left" | [[Denise Karbon]]
| align="left"| {{flagg|Italia|lenke}}
| 2.21,28
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 5
| align="left" | [[Viktoria Rebensburg]]
| align="left" | {{flagg|Tyskland|lenke}}
| 2.21,42
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 6
| align="left" | Manuela Mölgg
| align="left"| {{flagg|Italia|lenke}}
| 2.21,43
|}
</div>
Dato: 17. februar 2011 <br />
Start: 1100 m, mål: 750 m<br />
Løypelengd: 1175 m, høgdeskilnad: 350 m<br />
{{clear}}
=== Super-G ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Land
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align="left" | [[Elisabeth Görgl]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| 1.23,82
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align="left" | [[Julia Mancuso]]
| align="left" | {{flagg|USA|lenke}}
| 1.23,87
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align="left" | [[Maria Riesch]]
| align="left" | {{flagg|Tyskland|lenke}}
| 1.24,03
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 4
| align="left" | [[Lara Gut]]
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| 1.24,26
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 5
| align="left" | [[Anna Fenninger]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| 1.24,64
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 6
| align="left" | Elena Curtoni
| align="left"| {{flagg|Italia|lenke}}
| 1.24,65
|}
</div>
Dato: 8. februar 2011 <br />
Start: 1305 m, mål: 770 m<br />
Løypelengd: 2180 m, høgdeskilnad: 535 m<br />
{{clear}}
=== Utfor ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Land
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align="left" | [[Elisabeth Görgl]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| 1.47,24
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align="left" | [[Lindsey Vonn]]
| align="left" | {{flagg|USA|lenke}}
| 1.47,68
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align="left" | [[Maria Riesch]]
| align="left" | {{flagg|Tyskland|lenke}}
| 1.47,84
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 4
| align="left" | [[Lara Gut]]
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| 1.48,18
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 5
| align="left" | [[Tina Maze]]
| align="left" | {{flagg|Slovenia|lenke}}
| 1.48,22
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 6
| align="left" | [[Julia Mancuso]]
| align="left" | {{flagg|USA|lenke}}
| 1.48,30
|}
</div>
Dato: 13. februar 2011<br />
Start: 1490 m, mål: 770 m<br />
Løypelengd: 2920 m, høgdeskilnad: 720 m<br />
{{clear}}
=== Superkombinasjon ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 465px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="33%" | Utøvar
! width="27%" | Land
! width="10%" | Utfor
! width="10%" | Slalåm
! width="10%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align="left" | [[Anna Fenninger]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| 1.49,67
| 53,56
| 2.43,23
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align="left" | [[Tina Maze]]
| align="left" | {{flagg|Slovenia|lenke}}
| 1.50,38
| 52,94
| 2.43,32
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align="left" | [[Anja Pärson]]
| align="left" | {{flagg|Sverige|lenke}}
| 1.49,54
| 53,96
| 2.43,50
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 4
| align="left" | Dominique Gisin
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| 1.49,53
| 54,37
| 2.43,90
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 5
| align="left" | [[Elisabeth Görgl]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| 1.49,27
| 54,85
| 2.44,12
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 6
| align="left" | Denise Feierabend
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| 1.50,09
| 54,42
| 2.44,51
|}
</div>
Dato: 11. februar 2011 <br />
Utfor: start: 1535 m, mål: 770 m<br />
Løypelengd: 2920 m, høgdeskilnad: 765 m<br />
Slalåm: start: 935 m, mål: 750 m<br />
Løypelengd: 580 m, høgdeskilnad: 185 m<br />
{{clear}}
==Kjelder==
<div class="references-small">
*''Denne artikkelen bygger på «[[:de:Alpine Skiweltmeisterschaft 2011|Alpine Skiweltmeisterschaft 2011]]» frå {{Wikipedia-utgåve|de}}, den 19. januar 2015.''
</div>
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Verdsmeisterskap i alpine greiner]]
[[Kategori:Alpint i 2011]]
[[Kategori:Internasjonale meisterskap i Tyskland]]
[[Kategori:2011 i Tyskland]]
3b683scjbl7a8skd7q20y4p9gfkwi48
3663577
3663572
2026-07-26T07:40:55Z
Ranveig
39
Fmt.
3663577
wikitext
text/x-wiki
{{infoboks konkurranse}}
[[Fil:Kandahar wm 01.jpg|mini|Frå målområdet for Kandahar-løypa i Garmisch-Partenkirchen under VM 2011]]
Den '''41. verdsmeisterskapen i alpine greiner''' vart avvikla i tida 7. til 20. februar 2011 i [[Garmisch-Partenkirchen]] i [[Tyskland]]. Det var tevla i 11 øvingar; fem for menn og like mange for kvinner, samt ei lagøving med tre menn og tre kvinner på kvart av laga.
== Menn ==
=== Slalåm ===
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Land
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align="left" | [[Jean-Baptiste Grange]]
| align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}}
| 1.41,72
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align="left" | Jens Byggmark
| align="left" | {{flagg|Sverige|lenke}}
| 1.42,15
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align="left" | [[Manfred Mölgg]]
| align="left"| {{flagg|Italia|lenke}}
| 1.42,33
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 4
| align="left" | [[Mario Matt]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| 1.42,54
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 5
| align="left" | Julien Cousineau
| align="left" | {{flagg|Canada|lenke}}
| 1.42,59
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 6
| align="left" | Naoki Yuasa
| align="left"| {{flagg|Japan|lenke}}
| 1.42,68
|}
Dato: 20. februar 2011 <br />
Start: 960 m, mål: 750 m<br />
Høgdeskilnad: 210 m<br />
=== Storslalåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Land
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align="left" | [[Ted Ligety]]
| align="left" | {{flagg|USA|lenke}}
| 2.10,56
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align="left" | Cyprien Richard
| align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}}
| 2.10,64
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align="left" | Philipp Schörghofer
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| 2.10,99
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 4
| align="left" | [[Aksel Lund Svindal]]
| align="left" | {{flagg|Noreg|lenke}}
| 2.11,05
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 5
| align="left" | [[Kjetil Jansrud]]
| align="left" | {{flagg|Noreg|lenke}}
| 2.11,29
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 6
| align="left" | Thomas Fanara
| align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}}
| 2.11,32
|}
</div>
Dato: 18. februar 2011<br />
Start: 1180 m, mål: 750 m<br />
Høgdeskilnad: 430 m<br />
{{clear}}
=== Super-G ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Land
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align="left" | [[Christof Innerhofer]]
| align="left"| {{flagg|Italia|lenke}}
| 1.38,31
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align="left" | [[Hannes Reichelt]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| 1.38,91
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align="left" | [[Ivica Kostelić]]
| align="left"| {{flagg|Kroatia|lenke}}
| 1.39,03
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 4
| align="left" | [[Didier Cuche]]
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| 1.39,34
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 5
| align="left" | [[Benjamin Raich]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| 1.39,65
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 6
| align="left" | Romed Baumann
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| 1.39,79
|}
</div>
Dato: 9. februar 2011 <br />
Start: 1395 m, mål: 770 m<br />
Løypelengd: 2200 m, høgdeskilnad: 625 m<br />
{{clear}}
=== Utfor ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Land
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align="left" | [[Erik Guay]]
| align="left" | {{flagg|Canada|lenke}}
| 1.58,41
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align="left" | [[Didier Cuche]]
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| 1.58,73
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align="left" | [[Christof Innerhofer]]
| align="left"| {{flagg|Italia|lenke}}
| 1.59,17
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 4
| align="left" | Romed Baumann
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| 1.59,51
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 5
| align="left" | [[Aksel Lund Svindal]]
| align="left" | {{flagg|Noreg|lenke}}
| 1.59,83
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 6
| align="left" | Andrej Šporn
| align="left" | {{flagg|Slovenia|lenke}}
| 2.00,25
|}
</div>
Dato: 12. februar 2011<br />
Start: 1690 m, mål: 770 m<br />
Løypelengd: 3300 m, høgdeskilnad: 920 m<br />
{{clear}}
=== Superkombinasjon ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="35%" | Utøvar
! width="25%" | Land
! width="10%" | Utfor
! width="10%" | Slalåm
! width="10%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align="left" | [[Aksel Lund Svindal]]
| align="left" | {{flagg|Noreg|lenke}}
| 1.59,49
| 55,02
| 2.54,51
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align="left" | [[Christof Innerhofer]]
| align="left"| {{flagg|Italia|lenke}}
| 2.00,67
| 54,85
| 2.55,52
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align="left" | Peter Fill
| align="left"| {{flagg|Italia|lenke}}
| 2.00,83
| 55,58
| 2.56,41
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 4
| align="left" | [[Benjamin Raich]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| 2.02,50
| 54,18
| 2.56,68
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 5
| align="left" | Ondřej Bank
| align="left" | {{flagg|Tsjekkia|lenke}}
| 2.01,00
| 55,90
| 2.56,90
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 6
| align="left" | Paolo Pangrazzi
| align="left"| {{flagg|Italia|lenke}}
| 2.02,66
| 54,69
| 2.57,35
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 7
| align="left" | [[Lars Elton Myhre]]
| align="left" | {{flagg|Noreg|lenke}}
| 2.03,39
| 54,11
| 2.57,50
|}
</div>
Dato: 14. februar 2011 <br />
Utfor: start: 1690 m, mål: 770 m<br />
Løypelengd: 3300 m, høgdeskilnad: 920 m<br />
Slalåm: start: 960 m, mål: 750 m<br />
Høgdeskilnad: 210 m<br />
{{clear}}
==Kvinner==
=== Slalåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Land
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align="left" | [[Marlies Schild]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| 1.45,79
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align="left" | [[Kathrin Zettel]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| 1.46,13
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align="left" | [[Maria Pietilä-Holmner]]
| align="left" | {{flagg|Sverige|lenke}}
| 1.46,44
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 4
| align="left" | [[Maria Riesch]]
| align="left" | {{flagg|Tyskland|lenke}}
| 1.47,13
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 5
| align="left" | [[Tina Maze]]
| align="left" | {{flagg|Slovenia|lenke}}
|| 1.47,55
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! rowspan="2" valign="top" | 6
| align="left" | Manuela Mölgg
| align="left"| {{flagg|Italia|lenke}}
|
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
| align="left" | [[Tanja Poutiainen]]
| align="left" | {{flagg|Finland|lenke}}
| 1.47,65
|}
</div>
Dato: 19. februar 2011 <br />
Start: 960 m, mål: 750 m<br />
Høgdeskilnad: 210 m<br />
{{clear}}
=== Storslalåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Land
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align="left" |[[Tina Maze]]
| align="left" | {{flagg|Slovenia|lenke}}
| 2:20,54
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align="left" | [[Federica Brignone]]
| align="left"| {{flagg|Italia|lenke}}
| 2.20,63
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align="left" | [[Tessa Worley]]
| align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}}
| 2.21,02
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 4
| align="left" | [[Denise Karbon]]
| align="left"| {{flagg|Italia|lenke}}
| 2.21,28
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 5
| align="left" | [[Viktoria Rebensburg]]
| align="left" | {{flagg|Tyskland|lenke}}
| 2.21,42
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 6
| align="left" | Manuela Mölgg
| align="left"| {{flagg|Italia|lenke}}
| 2.21,43
|}
</div>
Dato: 17. februar 2011 <br />
Start: 1100 m, mål: 750 m<br />
Løypelengd: 1175 m, høgdeskilnad: 350 m<br />
{{clear}}
=== Super-G ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Land
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align="left" | [[Elisabeth Görgl]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| 1.23,82
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align="left" | [[Julia Mancuso]]
| align="left" | {{flagg|USA|lenke}}
| 1.23,87
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align="left" | [[Maria Riesch]]
| align="left" | {{flagg|Tyskland|lenke}}
| 1.24,03
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 4
| align="left" | [[Lara Gut]]
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| 1.24,26
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 5
| align="left" | [[Anna Fenninger]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| 1.24,64
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 6
| align="left" | Elena Curtoni
| align="left"| {{flagg|Italia|lenke}}
| 1.24,65
|}
</div>
Dato: 8. februar 2011 <br />
Start: 1305 m, mål: 770 m<br />
Løypelengd: 2180 m, høgdeskilnad: 535 m<br />
{{clear}}
=== Utfor ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Land
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align="left" | [[Elisabeth Görgl]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| 1.47,24
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align="left" | [[Lindsey Vonn]]
| align="left" | {{flagg|USA|lenke}}
| 1.47,68
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align="left" | [[Maria Riesch]]
| align="left" | {{flagg|Tyskland|lenke}}
| 1.47,84
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 4
| align="left" | [[Lara Gut]]
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| 1.48,18
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 5
| align="left" | [[Tina Maze]]
| align="left" | {{flagg|Slovenia|lenke}}
| 1.48,22
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 6
| align="left" | [[Julia Mancuso]]
| align="left" | {{flagg|USA|lenke}}
| 1.48,30
|}
</div>
Dato: 13. februar 2011<br />
Start: 1490 m, mål: 770 m<br />
Løypelengd: 2920 m, høgdeskilnad: 720 m<br />
{{clear}}
=== Superkombinasjon ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 465px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="33%" | Utøvar
! width="27%" | Land
! width="10%" | Utfor
! width="10%" | Slalåm
! width="10%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align="left" | [[Anna Fenninger]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| 1.49,67
| 53,56
| 2.43,23
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align="left" | [[Tina Maze]]
| align="left" | {{flagg|Slovenia|lenke}}
| 1.50,38
| 52,94
| 2.43,32
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align="left" | [[Anja Pärson]]
| align="left" | {{flagg|Sverige|lenke}}
| 1.49,54
| 53,96
| 2.43,50
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 4
| align="left" | Dominique Gisin
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| 1.49,53
| 54,37
| 2.43,90
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 5
| align="left" | [[Elisabeth Görgl]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| 1.49,27
| 54,85
| 2.44,12
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 6
| align="left" | Denise Feierabend
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| 1.50,09
| 54,42
| 2.44,51
|}
</div>
Dato: 11. februar 2011 <br />
Utfor: start: 1535 m, mål: 770 m<br />
Løypelengd: 2920 m, høgdeskilnad: 765 m<br />
Slalåm: start: 935 m, mål: 750 m<br />
Løypelengd: 580 m, høgdeskilnad: 185 m<br />
{{clear}}
==Kjelder==
<div class="references-small">
*''Denne artikkelen bygger på «[[:de:Alpine Skiweltmeisterschaft 2011|Alpine Skiweltmeisterschaft 2011]]» frå {{Wikipedia-utgåve|de}}, den 19. januar 2015.''
</div>
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Verdsmeisterskap i alpine greiner]]
[[Kategori:Alpint i 2011]]
[[Kategori:Internasjonale meisterskap i Tyskland]]
[[Kategori:2011 i Tyskland]]
5l1amsc8116pk73jtp0kxjpzpoy0lsz
VM i alpine greiner 2007
0
293208
3663574
3477337
2026-07-26T07:40:01Z
Ranveig Alternativ
138520
rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]
3663574
wikitext
text/x-wiki
Den '''39. verdsmeisterskapen i alpine greiner''' vart avvikla i tida 6. til 18 februar 2007 i [[Åre i Sverige]]. Det var tevla i 11 øvingar; fem for menn og like mange for kvinner, samt ei lagøving med tre menn og tre kvinner på kvart av laga.
== Menn ==
=== Slalåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Land
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align="left" | [[Mario Matt]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align="left" | 1.57,33
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align="left" | [[Manfred Mölgg]]
| align="left"| {{flagg|Italia|lenke}}
| align="left" | 1.59,14
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align="left" | [[Jean-Baptiste Grange]]
| align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}}
| align="left" | 1.59,54
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 4
| align="left" | [[Benjamin Raich]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align="left" | 1.59,57
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 5
| align="left" | [[Manfred Pranger]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align="left" | 1.59,82
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 6
| align="left" | Michael Janyk
| align="left" | {{flagg|Canada|lenke}}
| align="left" | 1.59,98
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 7
| align="left" | [[Truls Ove Karlsen]]
| align="left" | {{flagg|Noreg|lenke}}
| align="left" | 2.00,20
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 8
| align="left" | [[Hans Petter Buraas]]
| align="left" | {{flagg|Noreg|lenke}}
| align="left" | 2.00,78
|}
</div>
Dato: 17. februar <br />
Start: 615 m, mål: 396 m<br />
Høgdeskilnad: 219 m<br />
{{clear}}
=== Storslalåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Land
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align="left" | [[Aksel Lund Svindal]]
| align="left" | {{flagg|Noreg|lenke}}
| align="left" | 2.19,64
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align="left" | Daniel Albrecht
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| align="left" | 2.20,12
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align="left" | [[Didier Cuche]]
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| align="left" | 2.20,56
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 4
| align="left" | [[Ted Ligety]]
| align="left" | {{flagg|USA|lenke}}
| align="left" | 2.20,63
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 5
| align="left" | Alberto Schieppati
| align="left"| {{flagg|Italia|lenke}}
| align="left" | 2.20,72
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 6
| align="left" | [[Truls Ove Karlsen]]
| align="left" | {{flagg|Noreg|lenke}}
| align="left" | 2.21,00
|}
</div>
Dato: 14. februar <br />
Start: 812 m, mål: 396 m<br />
Høgdeskilnad: 416 m<br />
{{clear}}
=== Super-G ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Land
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align="left" | [[Patrick Staudacher]]
| align="left"| {{flagg|Italia|lenke}}
| align="left" | 1.14,30
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align="left" | [[Fritz Strobl]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align="left" | 1.14,62
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align="left" | [[Bruno Kernen]]
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| align="left" | 1.14,92
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 4
| align="left" | Christoph Gruber
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align="left" |
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
!
| align="left" | [[Didier Cuche]]
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| align="left" | 1.14,93
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 6
| align="left" | [[Erik Guay]]
| align="left" | {{flagg|Canada|lenke}}
| align="left" | 1.14,95
|}
</div>
Dato: 6. februar <br />
Start: 929 m, mål: 396 m<br />
Løypelengd: 1820 m, høgdeskilnad: 533 m<br />
{{clear}}
=== Utfor ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Land
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align="left" | [[Aksel Lund Svindal]]
| align="left" | {{flagg|Noreg|lenke}}
| align="left" | 1.44,68
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align="left" | Jan Hudec
| align="left" | {{flagg|Canada|lenke}}
| align="left" | 1.45,40
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align="left" | Patrik Järbyn
| align="left" | {{flagg|Sverige|lenke}}
| align="left" | 1.45,65
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 4
| align="left" | [[Erik Guay]]
| align="left" | {{flagg|Canada|lenke}}
| align="left" | 1.45,67
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 5
| align="left" | Ambrosi Hoffmann
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| align="left" | 1.45,68
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 6
| align="left" | [[Didier Cuche]]
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| align="left" | 1.45,69
|}
</div>
Dato: 11. februar <br />
Start: 1240 m, mål: 396 m<br />
Løypelengd: 2922 m, høgdeskilnad: 844 m<br />
{{clear}}
=== Superkombinasjon ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 470px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="34%" | Utøvar
! width="26%" | Land
! width="10%" | Utfor
! width="10%" | Slalåm
! width="10%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align="left" | [[Daniel Albrecht]]
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| 1.37,66
| 51,33
| 2.28,99
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align="left" | [[Benjamin Raich]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| 1.38,24
| 50,83
| 2.29,07
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align="left" | Marc Berthod
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| 1.37,94
| 51,29
| 2.29,23
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 4
| align="left" | [[Didier Défago]]
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| 1.37,64
| 51,86
| 2.29,50
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 5
| align="left" | [[Aksel Lund Svindal]]
| align="left" | {{flagg|Noreg|lenke}}
| 1.36,84
| 52,75
| 2.29,59
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 6
| align="left" | [[Bode Miller]]
| align="left" | {{flagg|USA|lenke}}
| 1.36,64
| 53,33
| 2.29,97
|}
</div>
Dato: 8. februar <br />
Utfor: start: 1152 m, mål: 396 m<br />
Løypelengd: 2880 m, høgdeskilnad: 756 m<br />
Slalåm: start: 615 m, mål: 396 m<br />
Høgdeskilnad: 219 m<br />
{{clear}}
==Kvinner==
=== Slalåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Land
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align="left" | [[Šárka Záhrobská]]
| align="left" | {{flagg|Tsjekkia|lenke}}
| align="left" | 1.43,91
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align="left" | [[Marlies Schild]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align="left" | 1.44,02
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align="left" | [[Anja Pärson]]
| align="left" | {{flagg|Sverige|lenke}}
| align="left" | 1.44,07
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 4
| align="left" | Ana Jelušić
| align="left"| {{flagg|Kroatia|lenke}}
| align="left" | 1.44,41
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 5
| align="left" | [[Kathrin Zettel]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align="left" | 1.44,73
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 6
| align="left" | Monika Bergmann
| align="left" | {{flagg|Tyskland|lenke}}
| align="left" | 1.44,81
|}
</div>
Dato: 16. februar <br />
Start: 582 m, mål: 186 m<br />
Løypelengd: 624 m, høgdeskilnad: 400 m<br />
{{clear}}
=== Storslalåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Land
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align="left" | [[Nicole Hosp]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align="left" | 2.31,72
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align="left" | [[Maria Pietilä-Holmner]]
| align="left" | {{flagg|Sverige|lenke}}
| align="left" | 2.32,57
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align="left" | [[Denise Karbon]]
| align="left"| {{flagg|Italia|lenke}}
| align="left" | 2.32,69
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 4
| align="left" | [[Michaela Kirchgasser]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align="left" | 2.32,87
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 5
| align="left" | [[Julia Mancuso]]
| align="left" | {{flagg|USA|lenke}}
| align="left" | 2.32,96
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 6
| align="left" | [[Kathrin Hölzl]]
| align="left" | {{flagg|Tyskland|lenke}}
| align="left" | 2.33,02
|}
</div>
Dato: 13. februar <br />
Start: 796 m, mål: 396 m<br />
Løypelengd: 1257 m, høgdeskilnad: 400 m<br />
{{clear}}
=== Super-G ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Land
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align="left" | [[Anja Pärson]]
| align="left" | {{flagg|Sverige|lenke}}
| align="left" | 1.18,85
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align="left" | [[Lindsey Vonn|Lindsey Kildow]]
| align="left" | {{flagg|USA|lenke}}
| align="left" | 1.19,17
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align="left" | [[Renate Götschl]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align="left" | 1.19,38
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 4
| align="left" | [[Nicole Hosp]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align="left" | 1.19,44
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
!
| align="left" | Britt Janyk
| align="left" | {{flagg|Canada|lenke}}
| align="left" | 1.19,44
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 6
| align="left" | [[Julia Mancuso]]
| align="left" | {{flagg|USA|lenke}}
| align="left" | 1.19,63
|}
</div>
Dato: 6. februar <br />
Start: 971 m, mål: 396 m<br />
Løypelengd: 1829 m, høgdeskilnad: 575 m<br />
{{clear}}
=== Utfor ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Land
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align="left" | [[Anja Pärson]]
| align="left" | {{flagg|Sverige|lenke}}
| align="left" | 1.26,89
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align="left" | [[Lindsey Vonn|Lindsey Kildow]]
| align="left" | {{flagg|USA|lenke}}
| align="left" | 1.27,29
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align="left" | [[Nicole Hosp]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align="left" | 1.27,37
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 4
| align="left" | Nadia Styger
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| align="left" | 1.27,82
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 5
| align="left" | Dominique Gisin
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| align="left" | 1.27,88
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 6
| align="left" | Nike Bent
| align="left" | {{flagg|Sverige|lenke}}
| align="left" | 1.27,93
|}
</div>
Dato: 11. februar <br />
Start: 1055 m, mål: 396 m<br />
Løypelengd: 2240 m, høgdeskilnad: 659 m<br />
{{clear}}
=== Superkombinasjon ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 470px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="34%" | Utøvar
! width="26%" | Land
! width="10%" | Utfor
! width="10%" | Slalåm
! width="10%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align="left" | [[Anja Pärson]]
| align="left" | {{flagg|Sverige|lenke}}
| 1.11,00
| 46,69
| 1.57,69
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align="left" | [[Julia Mancuso]]
| align="left" | {{flagg|USA|lenke}}
| 1.11,95
| 46,55
| 1.58,50
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align="left" | [[Marlies Schild]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| 1.12,91
| 45,63
| 1.58,54
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 4
| align="left" | [[Šárka Záhrobská]]
| align="left" | {{flagg|Tsjekkia|lenke}}
| 1.12,95
| 45,79
| 1.58,74
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 5
| align="left" | [[Kathrin Zettel]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| 1.13,23
| 46,37
| 1.59,60
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! 6
| align="left" | [[Nicole Hosp]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| 1.12,22
| 47,69
| 1.59,91
|}
</div>
Dato: 9. februar <br />
Utfor: start: 971 m, mål: 396 m<br />
Løypelengd: 1903 m, høgdeskilnad: 575 m<br />
Slalåm: start: 567 m, mål: 396 m<br />
Høgdeskilnad: 171 m<br />
{{clear}}
==Kjelder==
<div class="references-small">
*''Denne artikkelen bygger på «[[:de:Alpine Skiweltmeisterschaft 2007|Alpine Skiweltmeisterschaft 2007]]» frå {{Wikipedia-utgåve|de}}, den 21. januar 2015.''
</div>
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Verdsmeisterskap i alpine greiner]]
[[Kategori:Alpint i 2007]]
[[Kategori:Internasjonale meisterskap i Sverige]]
[[Kategori:2007 i Sverige]]
8tjifamsot582recy95dly2ubtx11vx
Flatøybok
0
337958
3663579
3431989
2026-07-26T07:42:40Z
Ranveig
39
Fmt.
3663579
wikitext
text/x-wiki
[[Fil:Flateyarbok 001.jpg|mini|Byrjinga av soga om Olav den heilage i Flatøybok.]]
'''Flatøybok''' eller '''Flateybok''' (islandsk ''Flateyjarbók'') er eit av dei viktigaste [[Islandsk|islandske]] [[manuskript]]a frå [[mellomalderen]]. Innhaldet av boka har stor tyding for [[norsk historie]]. Boka har namnet sitt frå staden ho vart teken vare på i to periodar, øya [[Flatey i Breiðafjörður|Flatey]] i [[Breiðafjörður]] på Island. Ho er òg kjend som ''GkS 1005 fol.'' og ''Codex Flatöiensis''.
== Skildring ==
[[Fil:Flateyjarbok_Haraldr_Halfdan.jpg|mini|Kong Harald Hårfagre mottek Noreg frå handa til far sin, [[Halvdan Svarte]], i ein illustrasjon frå Flatøyboka.]]
Flatøyboka er det største av dei islandske manuskripta frå mellomalderen. Det vert òg rekna som særleg vent i utsjånad; det består av 225 fine pergamentsblad og er nennsomt skrive og illustrert. Innhaldet består hovudsakleg av soger om dei norske kongane som òg finst i ''[[Heimskringla]]'' av [[Snorre Sturlason]]. Dette gjeld spesielt sogene om [[Olav I av Noreg|Olav Tryggvason]], [[Olav II av Noreg|Olav den heilage]], [[Magnus I av Noreg|Magnus den gode]] og [[Harald III av Noreg|Harald Hardråde]]. I tillegg inneheld verket kongesoger som ikkje finst i ''Heimskringla'', som sogene om [[Sverre Sigurdsson]] og [[Håkon IV av Noreg|Håkon Håkonsson]].
Sogene skil seg frå andre utgåver ved at dei er utvida med tilleggsmaterial som ikkje er funne andre stadar, noko av det svært gammalt, og med unike skilnader. Det meste av tilleggsmaterialen er i kongesogene – vove inn i den øvrige teksten. I tillegg har Flatøyboka den einaste kopien av Eddadiktet ''[[Hyndluljod]]'' (''Hyndluljoð''), eit unikt sett av annalar frå skapinga og fram til 1394, og mange andre korte forteljingar som ikkje er skrivne ned andre stadar, slik som ''[[Tåtten om Norne-Gjest]]'' (''Nornagests þáttr'').
== Historie ==
[[Fil:Flatey_Book,_Orkneyinga_saga.jpg|mini|Ei side frå ''Grønlendingesoga'' frå ''Flatøybok''.]]
Boka skal ha blitt skriven for [[Olav IV Håkonsson]], den norske kongen som døydde berre 17 år gammal.<ref>{{ Kilde bok | tittel =Flatøybok - en kongegave til folket |avis=Dagsavisen |dato=2017-04-08 | utgivelsessted = Oslo | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_dagsavisen_null_null_20170408_132_84_1}}</ref>
Frå pergamentprøver og tekstbevis vart boka skriven i 1387 og fullført i 1394 eller kort tid seinare. Den første sida slår fast at forfattaren er Jon Håkonsson (''Jonn Hakonar son''), og at boka vart
skriven ned av to prestar. Ein av dei, prest Jon Tordsson (''Jon prestr Þórðar son''), skreiv ned [[Soga om Eirik den vidfarne]] på slutten av dei to olavssogene. Den andre, prest Magnus Torhallsson (''Magnús prestr Thorhallz sun''), skreiv ned det tidlegare og det seinare materialet og teikna illustrasjonane.
Tilleggsmaterialet vart lagt inn på slutten av 1400-talet.
Manuskriptet fekk fyrste gong spesiell merksemd av lærde etter 1651. Då fekk biskop [[Brynjólfur Sveinsson]] av Skálholt løyve frå kong [[Fredrik III av Danmark-Noreg]] til å krevja at alle folk på Island som åtte gamle manuskript skulle utlevera dei til den danske krona. Dei kunne overlevera originalen eller ein kopi, anten som ei gåve eller for ein symbolsk pris. Den som då åtte det som allereie var blitt kjend som Flatøyboka var Jon Torfason, son av presten Torfi Finsson som budde på Flatey nordvest på Island. Boka hadde namn etter øya. Jon nekta å utlevera det verdifulle arvestykket sitt, den største og venaste boka på heile Island, og Jon heldt fram å nekta sjølv då biskop Brynjólfur vitja han og tilbaud fem hundre ''land''. Til slutt måtte Jon gje etter for presset og overlét boka til biskopen då han var i ferd med å forlata øya, og for dette vart Jon friteken for all framtidig kyrkjeskatt.
Manuskriptet vart overlate til [[Tormod Torfæus]] i 1662 som ei gåve frå biskop Brynjólfur til kong Fredrik III og plassert på Det kongelege museum i København. Dei øvrige av samlingane til biskopen vart spreidde mellom slektningar som ikkje hadde noka interesse av dei, og dei verdfulle manuskripta forsvann for alltid, men nokre av dei overlevde i avskrift.
I 1971 vart Flatøyboka og [[Codex Regius]] etter lange forhandlingar igjen tekne tilbake til Island som ein islandsk nasjonalskatt. Dei vert no tekne vare på og studerte ved Árni Magnússon institutt i [[Reykjavík]].
I 1930 vart Flatøyboka utgjeven i faksimileutgåve av [[Finnur Jónsson]] (1858-1934) og seinare i utgåve av [[Sigurður Nordal]] (1944–1945).
Hausten 2014 innleidde det Stavanger-baserte forlaget [[Saga Bok Forlag]] ei ny utgåve av Flatøybok i moderne norsk omsetjing. Band II kom ut hausten 2015 og band III kom ut hausten 2016. Alle seks binda er no publiserte av Sagabok <ref>Flatøybok, bind I-VI, Sagabok.</ref>.
== Innhald ==
Flatøyboka inneheld følgjande tekstar:
* ''[[Geisli]]'' – eit religiøst dikt om Olav den heilage
* ''Ólafs ríma Haraldssonar'' – eit dikt om Olav den heilage i [[rímur]]-stilen, det første kjende innslaget av eit slikt versemål
* ''[[Hyndluljod]]'' (Hyndluljóð)
* Eit kort stykke frå ''Gesta Hammaburgensis Ecclesiae Pontificum''
* ''[[Sigurðar þáttr slefu]]''
* ''[[Hversu Noregr byggðist]]'' (Korleis Noreg blei folkesett)
* Genealogi (slektsliste) av dei norske kongane
* ''[[Soga om Eirik den vidfarne]]'' (''Eiríks saga víðförla'')
* Ólafs saga Tryggvasonar (den større [[soga om Olav Tryggvason]], med ''[[Grǿnlendinga saga|Grønlendingesoga]]'', ''Færøyingsoga'' og ''[[Orknøyingasoga]]'')
* [[Ólafs saga helga]]
* ''[[Sverresoga]]'' (Sverris saga)
* ''[[Soga om Håkon Håkonsson]]'' (Hákonar saga Hákonarsonar)
* Eit tillegg til ''Ólafs saga helga'' ved [[Styrmir Kárason]]
* Ei soge om kong Magnus den gode og kong Harald Hardråde tilsvarande ''[[Morkinskinna]]''
* [[Hemings þáttr Áslákssonar]]
* [[Auðunar þáttr vestfirzka]]
* [[Sneglu-Halla þáttr]]
* [[Halldórs þáttr Snorrasonar]]
* [[Þorsteins þáttr forvitna]]
* [[Þorsteins þáttr tjaldstæðings]]
* [[Blóð-Egils þáttr]]
* [[Grønlendingetåtten|Grœnlendinga þáttr]] (som er ei kort forteljing, ikkje til forveksling med ''Grønlendingesoga'')
* Játvarðar saga helga – saga om kong Edvard
* Flateyjarannáll
==Kjelder==
{{refstart}}
*''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Flatøybok|Flatøybok]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 16. april 2017.''
{{refslutt}}
== Bakgrunnsstoff ==
{{commonskat}}
* [https://heimskringla.no/wiki/Flateyjarb%C3%B3k Flateyjarbók] Norrøn tekst, av Guðbrandur Vigfússon og C.R. Unger, 1860-1868, (Heimskringla.no).
* [http://am.hi.is The Árni Magnússon-instituttet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051231204955/http://www.am.hi.is/ |date=2005-12-31 }}
* Flateyjarbok: Ei samling af Norske Konge-sagaer, 3 Vol sin. Eid. Guðbrandur Vigfússon and Unger, C. R. (1860–1868). Christiania [Oslo]: P. T. Mallings forlagsboghandel. Sagnanet: Flateyjarbók (Grafiske bilete og fronten pp. 1–15.)
* ''Flateyjarbok'', utg. Guðbrandur Vigfússon og C.R. Unger, 1860-1868 [[Digitalarkivet]]
** [http://da2.uib.no/cgi-win/WebBok.exe?slag=lesbok&bokid=flateyar1 Bind 1]
** [http://da2.uib.no/cgi-win/WebBok.exe?slag=lesbok&bokid=flateyar2 Bind 2]
** [http://da2.uib.no/cgi-win/WebBok.exe?slag=lesbok&bokid=flateyar3 Bind 3]
* Det Humanistiske Fakultet: GkS 1005 fol.[http://www.hum.ku.dk/ami/flb.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041010121014/http://www.hum.ku.dk/ami/flb.html |date=2004-10-10 }} [http://www.hum.ku.dk/ami/flb.html —] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041010121014/http://www.hum.ku.dk/ami/flb.html |date=2004-10-10 }} [http://www.hum.ku.dk/ami/flb.html «Flateyjarbók»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041010121014/http://www.hum.ku.dk/ami/flb.html |date=2004-10-10 }} (Nokon informasjon og eit bilete)
* [http://www.flateyjarbok.no/ ''Flatøybok Den siste store sagaskatten''], Flatøyarbok.
* ''The Flatey Book and recently discovered Vatican manuscripts concerning America as early as the tenth century.'' Red. og oms. av Anderson, Rasmus B. (1906). London: The Norroena Society. (Faksimilar av den islandske teksten, islandske omsetjing, dansk omsetjing, engelsk omsetjing av stoffet om Vinland og relatert stoff)
{{autoritetsdata}}
[[Kategori:Norrøn litteratur]]
[[Kategori:Kongesoger]]
51gpk8yxtw2lbvi0xn5l9gzruofhykv
NM i skiskyting 1968
0
341806
3663559
3282626
2026-07-26T07:35:47Z
Ranveig Alternativ
138520
rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]
3663559
wikitext
text/x-wiki
'''Noregsmeisterskapen i skiskyting 1968''', den tiande i rekka, vart avvikla i helga 24.-25. februar 1968 i [[Kongsvinger]] i [[Hedmark]] med to øvingar på programmet.
===20 km===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="31%" | Lag
! width="19%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| [[Jon Istad]]
| align=left| Voss IL
| align=right| 1.20.25 (4)
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| [[Ola Wærhaug]]
| align=left| Skedsmo
| align=right| 1.21.12 (3)
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| [[Ivar Nordkild]]
| align=left| Vassdal Skilag
| align=right| 1.21.25 (6)
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| [[Kjell Hovda]]
| align=left| Rødberg IF
| align=right| 1.21.44 (5)
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| Torgeir Tallerås
| align=left| Folldal
| align=right| 1.22.20 (6)
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| [[Magnar Solberg]]
| align=left| Trondhjems Skiskyt.
| align=right| 1.22.29 (7)
|}
</div>
Dato: 24. februar 1968<br />
{{clear}}
===4 x 7,5 km stafett===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="30%" | Lag
! width="40%" | Utøvarar
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| Nord-Østerdal
| align=left| <small>[[Esten Gjelten]]<br />[[Olav Jordet]]<br />Lars Tørresvold<br />Torgeir Tallerås</small>
| align=right | 1.50.41
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| Numedal
| align=left| <small>Odd Lunde<br />[[Kåre Hovda]]<br />[[Kjell Hovda]]<br />[[Ragnar Tveiten]]</small>
| align=right |
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| Gudbrandsdal
|
| align=right |
|}
</div>
Dato: 25. februar 1968<br />
{{clear}}
==Kjelder==
*''Sportsboken 1968''. Norsk kunstforlag. Oslo 1968.
*''Hvam Hva Hvor 1969''. Chr. Schibsteds Forlag. Oslo 1968.
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Noregsmeisterskap i skiskyting]]
[[Kategori:Skiskyting i 1968]]
[[Kategori:Idrett i Kongsvinger]]
[[Kategori:Noregsmeisterskap i 1968|Skiskyting]]
[[Kategori:Idrettstilskipingar i Innlandet]]
coazvwpfe3162ix9zbugumuvwtikw2g
NM i alpine greiner 1958
0
348015
3663576
3642185
2026-07-26T07:40:07Z
Ranveig Alternativ
138520
rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]
3663576
wikitext
text/x-wiki
'''Noregsmeisterskapen i alpine greiner 1958''' fann stad i [[Oslo]] og på [[Norefjell]] i tida 15.-23. februar 1958. Slalåm- og storslalåm-øvingane vart avvikla i Rødkleiva og Wyllerløypa i Oslo 15.-16. februar, medan utforrenna gjekk føre seg på Norefjell i [[Buskerud]] den 20. februar. Kongepokalane vart tildelt [[Inger Bjørnbakken]] og [[Asle Sjåstad]].
==Menn==
=== Slalåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Lag
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| Halvor Malm
| align=left| Narvik SK
| align=left| 129,6
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| [[Asle Sjåstad]]
| align=left| [[Geilo Idrettslag]]
| align=left| 130,5
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| Sigurd Rokne
| align=left| [[Voss Idrottslag]]
| align=left| 131,1
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| [[Guttorm Berge]]
| align=left| Gjøvik SK
| align=left| 131,5
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| Torbjørn Hermanrud
| align=left| Bergens Turn
| align=left| 131,7
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| Jon Køltzow
| align=left| Heming
| align=left| 132,0
|}
</div>
Dato: 16. februar
{{clear}}
=== Storslalåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Lag
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| [[Guttorm Berge]]
| align=left| Gjøvik SK
| align=left| 1.24,4
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| Jan Thorstensen
| align=left| [[Ready]]
| align=left| 1.24,6
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| [[Asle Sjåstad]]
| align=left| [[Geilo Idrettslag]]
| align=left| 1.24,8
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| Trygve Berge
| align=left| IK Ljot
| align=left| 1.26,4
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| Harald Arnesen
| align=left| Heming
| align=left| 1.26,5
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| Sigurd Rokne
| align=left| [[Voss Idrottslag]]
| align=left| 1.26,8
|}
</div>
Dato: 15. februar
{{clear}}
=== Utfor ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Lag
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| [[Asle Sjåstad]]
| align=left| [[Geilo Idrettslag]]
| align=left| 1.39,1
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| Sigurd Rokne
| align=left| [[Voss Idrottslag]]
| align=left| 1.44,0
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| [[Guttorm Berge]]
| align=left| Gjøvik SK
| align=left| 1.44,1
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| Petter Støle
| align=left| [[Ready]]
| align=left| 1.45,7
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| Knut Hoff
| align=left| Heming
| align=left| 1.47,1
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| Lars Holme
| align=left| IL Ørnar
| align=left| 1.47,7
|}
</div>
Dato: 20. februar
{{clear}}
==Kvinner==
=== Slalåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Lag
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| [[Astrid Sandvik]]
| align=left| Heming
| align=left| 80,8
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| [[Berit Stuve]]
| align=left| [[Lillehammer SK]]
| align=left| 83,8
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| [[Inger Bjørnbakken]]
| align=left| Bærums Skiklub
| align=left| 84,7
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| Gerd Teveldal
| align=left| [[Oppdal IL]]
| align=left| 87,6
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| Guri Holm
| align=left| Tromsø SK
| align=left| 89,3
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| Grete Thorstensen
| align=left| [[Ready]]
| align=left| 92,1
|}
</div>
Dato: 16. februar
{{clear}}
=== Storslalåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Lag
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| [[Inger Bjørnbakken]]
| align=left| Bærums Skiklub
| align=left| 1.34,6
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| Marit Haraldsen
| align=left| [[Ready]]
| align=left| 1.35,9
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| Gerd Teveldal
| align=left| [[Oppdal IL]]
| align=left| 1.37,4
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| Berthe Lien
| align=left| [[IL i BUL|BUL]]
| align=left| 1.40,6
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| Marit Sand
| align=left| Heming
| align=left| 1.41,8
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| Kristin Horn
| align=left| SK Njård
| align=left| 1.43,3
|}
</div>
Dato: 15. februar
{{clear}}
=== Utfor ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Lag
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| [[Inger Bjørnbakken]]
| align=left| Bærums Skiklub
| align=left| 1.41,8
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| [[Berit Stuve]]
| align=left| [[Lillehammer SK]]
| align=left| 1.44,1
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| Gerd Teveldal
| align=left| [[Oppdal IL]]
| align=left| 1.46,1
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| Guri Holm
| align=left| Tromsø SK
| align=left| 1.49,1
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| Berthe Lien
| align=left| [[IL i BUL|BUL]]
| align=left| 1.50,4
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| Kristin Horn
| align=left| SK Njård
| align=left| 1.51,0
|}
</div>
Dato: 20. februar
{{clear}}
==Kjelder==
*[https://www.nb.no/items/3a11ce17dc8ed2754fd93ef88cc65ed9?page=13&searchText= Arbeiderbladet 17.2.1958]
*[https://www.nb.no/items/5b33d76905a9121735f12e2a3b57b5f7?page=9&searchText= Arbeiderbladet 21.2.1958]
[[Kategori:Idrettstilskipingar i Buskerud]]
[[Kategori:Idrettstilskipingar i Oslo]]
[[Kategori:Noregsmeisterskap i 1958]]
[[Kategori:Noregsmeisterskap i alpine greiner]]
3kbt4n0ydffm3qdzcjvs814tp2xgjl9
NM i alpine greiner 1956
0
354201
3663567
3642184
2026-07-26T07:37:51Z
Ranveig Alternativ
138520
rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]
3663567
wikitext
text/x-wiki
'''Noregsmeisterskapen i alpine greiner 1956''' fann stad på [[Norefjell]] i [[Buskerud]] dagane 16.-18. mars 1956. [[Guttorm Berge]] vart tildelt kongepokal.
==Menn==
=== Slalåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Lag
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| [[Guttorm Berge]]
| align=left| Gjøvik SK
| align=left| 2.29,9
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| Jan Thorstensen
| align=left| [[Ready]]
| align=left| 2.30,0
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| [[Asle Sjåstad]]
| align=left| [[Geilo Idrettslag]]
| align=left| 2.30,2
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| Hans Magnus Andresen
| align=left| SK Njård
| align=left| 2.31,5
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| Trygve Berge
| align=left| IK Ljot
| align=left| 2.31,6
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| Olav Sæve
| align=left| IL Ørnar
| align=left| 2.32,1
|}
</div>
Dato: 16. mars
{{clear}}
=== Storslalåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Lag
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| [[Guttorm Berge]]
| align=left| Gjøvik SK
| align=left| 2.29,5
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| [[Asle Sjåstad]]
| align=left| [[Geilo Idrettslag]]
| align=left| 2.29,7
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| Jan Thorstensen
| align=left| [[Ready]]
| align=left| 2.30,4
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| Lars Holme
| align=left| IL Ørnar
| align=left| 2.31,3
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| Arvid Røhjell
| align=left| [[Oppdal IL]]
| align=left| 2.33,8
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| Olav Sæve
| align=left| IL Ørnar
| align=left| 2.36,4
|}
</div>
Dato: 18. mars
{{clear}}
=== Utfor ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Lag
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| Trygve Berge
| align=left| IK Ljot
| align=left| 2.31,2
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| [[Asle Sjåstad]]
| align=left| [[Geilo Idrettslag]]
| align=left| 2.31,6
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| Arvid Røhjell
| align=left| [[Oppdal IL]]
| align=left| 2.34,7
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| Svein Bye
| align=left| [[Lillehammer SK]]
| align=left| 2.37,0
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| Gunnar Wellander
| align=left| [[Oppdal IL]]
| align=left| 2.38,0
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| Petter Støle
| align=left| [[Ready]]
| align=left| 2.41,2
|}
</div>
Dato: 17. mars
{{clear}}
==Kvinner==
=== Slalåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="35%" | Lag
! width="15%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| [[Inger Bjørnbakken]]
| align=left| Bærums Skiklub
| align=left| 2.01,3
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| [[Astrid Sandvik]]
| align=left| IL Heming
| align=left| 2.01,5
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| [[Borghild Niskin]]
| align=left| Bærums Skiklub
| align=left| 2.02,7
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| Else Gahr
| align=left| [[SK Frigg]]
| align=left| 2.05,8
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| Inger Jørgensen
| align=left| [[Asker Skiklubb]]
| align=left| 2.08,1
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| [[Berit Stuve]]
| align=left| [[Ready]]
| align=left| 2.08,5
|}
</div>
Dato: 16. mars
{{clear}}
=== Storslalåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Lag
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| Inger Jørgensen
| align=left| [[Asker Skiklubb]]
| align=left| 1.53,7
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| [[Inger Bjørnbakken]]
| align=left| Bærums Skiklub
| align=left| 1.54,1
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| [[Borghild Niskin]]
| align=left| Bærums Skiklub
| align=left| 1.55,9
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| [[Berit Stuve]]
| align=left| [[Lillehammer SK]]
| align=left| 1.58,1
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| Reidun Johannesen
| align=left| Bærums Skiklub
| align=left| 2.01,0
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| Marit Haraldsen
| align=left| [[Ready]]
| align=left| 2.03,3
|}
</div>
Dato: 18. mars
{{clear}}
=== Utfor ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Lag
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| [[Borghild Niskin]]
| align=left| Bærums Skiklub
| align=left| 1.57,2
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| [[Berit Stuve]]
| align=left| [[Lillehammer SK]]
| align=left| 2.10,1
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| Else Gahr
| align=left| [[SK Frigg]]
| align=left| 2.44,0
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| -
| align=left|
| align=left|
|}
</div>
Dato: 17. mars
{{clear}}
==Kjelder==
*[https://www.nb.no/items/969be6d6289d5c263dbb565c90629768?page=15&searchText= Arbeiderbladet 17. mars 1956]
*[https://www.nb.no/items/5b987824b74802c8e859c755b74d1ae3?page=13&searchText= Arbeiderbladet 19. mars 1956]
[[Kategori:Idrettstilskipingar i Buskerud]]
[[Kategori:Noregsmeisterskap i 1956]]
[[Kategori:Noregsmeisterskap i alpine greiner]]
3i3f6rut0bs8op3kqc7d4r11fyaet5l
NM i alpine greiner 1974
0
358973
3663564
3537316
2026-07-26T07:37:25Z
Ranveig Alternativ
138520
rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]
3663564
wikitext
text/x-wiki
'''Noregsmeisterskapen i alpine greiner 1974''' fann stad dagane 22.-24. februar 1974 på [[Oppdal]] i [[Sør-Trøndelag]].
== Menn ==
=== Slalåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Lag
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| Egil Myrhaug
| align=left| [[Oppdal IL]]
| align=right| 113,01
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| Odd Sørli
| align=left| [[Oppdal IL]]
| align=right| 114,35
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| Nils Een
| align=left| IL Ørnar
| align=right| 116,15
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| Dag Bjørn Østvold
| align=left| Liv
| align=right| 116,86
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| Odd Fostervoll
| align=left| Kringsjå IL
| align=right| 117,40
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| Knut Erik Johannessen
| align=left| SK Njård
| align=right| 117,54
|}
</div>
Dato: 24. februar 1974<br />
{{clear}}
=== Storslalåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Lag
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| [[Erik Håker]]
| align=left| [[Oppdal IL]]
| align=right| 1.45,34
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| John Sylliåsen
| align=left| Kringsjå IL
| align=right| 1.46,11
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| Agnar Dørum
| align=left| [[Oppdal IL]]
| align=right| 1.46,48
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| Kjell Håker
| align=left| [[Oppdal IL]]
| align=right| 1.47,52
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| Lasse Thue
| align=left| [[Stabæk IF]]
| align=right| 1.47,81
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| Odd Sørli
| align=left| [[Oppdal IL]]
| align=right| 1.48,04
|}
</div>
Dato: 23. februar 1974<br />
{{clear}}
=== Utforrenn ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Lag
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| [[Erik Håker]]
| align=left| [[Oppdal IL]]
| align=right| 1.40,15
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| Nils Een
| align=left| IL Ørnar
| align=right| 1.41,69
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| Stein Ivar Halsnes
| align=left| Sauda Idrettslag
| align=right| 1.42,81
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| Agnar Dørum
| align=left| [[Oppdal IL]]
| align=right| 1.43,92
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| Egil Myrhaug
| align=left| [[Oppdal IL]]
| align=right| 1.44,15
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| Odd Sørli
| align=left| [[Oppdal IL]]
| align=right| 1.45,3
|}
</div>
Dato: 22. februar 1974<br />
{{clear}}
=== Kombinasjon ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Lag
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| Nils Een
| align=left| IL Ørnar
| align=right| 29,53
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| Egil Myrhaug
| align=left| [[Oppdal IL]]
| align=right| 29,70
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| Odd Sørli
| align=left| [[Oppdal IL]]
| align=right| 37,90
|}
</div>
{{clear}}
==Kvinner==
=== Slalåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Lag
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| Gro Woxholth
| align=left| IL Heming
| align=right| 105,19
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| [[Toril Førland]]
| align=left| Bærums Skiklub
| align=right| 105,32
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| Ellen Karin Vangen
| align=left| [[Åndalsnes Idrettsforening|Åndalsnes IF]]
| align=right| 106,48
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| Siri Meling
| align=left| Bærums Skiklub
| align=right| 106,89
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| Siri Brott
| align=left| IL Heming
| align=right| 107,26
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| Annette Schaumburg
| align=left| IL Heming
| align=right| 108,11
|}
</div>
Dato: 24. februar 1974<br />
{{clear}}
=== Storslalåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Lag
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| Ellen Karin Vangen
| align=left| [[Åndalsnes Idrettsforening|Åndalsnes IF]]
| align=right| 1.32,43
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| Siri Meling
| align=left| Bærums Skiklub
| align=right| 1.32,47
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| Gro Woxholth
| align=left| IL Heming
| align=right| 1.32,49
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| Hanne Hesle
| align=left| [[Asker Skiklubb]]
| align=right| 1.33,18
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| [[Toril Førland]]
| align=left| Bærums Skiklub
| align=right| 1.33,86
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| Gro Amundsen
| align=left| Bærums Skiklub
| align=right| 1.34,60
|}
</div>
Dato: 23. februar 1974<br />
{{clear}}
=== Utforrenn ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Lag
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| [[Toril Førland]]
| align=left| Bærums Skiklub
| align=right| 1.35,10
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| Gro Woxholth
| align=left| IL Heming
| align=right| 1.36,41
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| Annette Schaumburg
| align=left| IL Heming
| align=right| 1.36,64
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| Gro Amundsen
| align=left| Bærums Skiklub
| align=right| 1.37,18
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| Ellen Karin Vangen
| align=left| [[Åndalsnes Idrettsforening|Åndalsnes IF]]
| align=right| 1.37,58
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| Siri Meling
| align=left| Bærums Skiklub
| align=right| 1.37,78
|}
</div>
Dato: 22. februar 1974<br />
{{clear}}
=== Kombinasjon ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Lag
! width="20%" | Poeng
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| [[Toril Førland]]
| align=left| Bærums Skiklub
| align=right| 0,68
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| Gro Woxholth
| align=left| IL Heming
| align=right| 9,57
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| Ellen Karin Vangen
| align=left| [[Åndalsnes Idrettsforening|Åndalsnes IF]]
| align=right| 24,31
|}
</div>
{{clear}}
==Kjelder==
*''Sportsboken 74''. Dreyerbok - Stavanger.
[[Kategori:Noregsmeisterskap i 1974]]
[[Kategori:Noregsmeisterskap i alpine greiner]]
[[Kategori:Idrettstilskipingar i Trøndelag]]
9f5lu18l04usksbazpo5l5n2d8duvsw
NM i alpine greiner 1951
0
359153
3663575
3536951
2026-07-26T07:40:04Z
Ranveig Alternativ
138520
rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]
3663575
wikitext
text/x-wiki
'''Noregsmeisterskapen i alpine greiner 1951''' fann stad dagane 2.-4. mars 1951 på [[Norefjell]] i [[Buskerud]] og i Rødkleiva i [[Oslo kommune]]. Arrangør for meisterskapen, den 7. noregsmeisterskapen i alpint, var Idrettslaget Heming.
==Menn==
=== Slalåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Lag
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| [[Stein Eriksen]]
| align=left| [[Ready]]
| align=right| 129,1
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| [[Gunnar Hjeltnes]]
| align=left| Myrdal IF
| align=right| 130,1
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| [[Per Rollum]]
| align=left| IL Heming
| align=right| 130,5
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| Karl Neergård
| align=left| [[Ready]]
| align=right| 135,1
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| Johnny Lunde
| align=left| Konnerud IL
| align=right| 136,3
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| [[Asle Sjåstad]]
| align=left| [[Geilo Idrettslag]]
| align=right| 138,4
|}
</div>
Dato: 4. mars<br />
Stad: Rødkleiva i Oslo<br />
{{clear}}
=== Storslalåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Lag
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| [[Stein Eriksen]]
| align=left| [[Ready]]
| align=right| 2.04,4
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| [[Gunnar Hjeltnes]]
| align=left| Myrdal IF
| align=right| 2.09,9
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| Sverre Johannessen
| align=left| [[Stabæk IF]]
| align=right| 2.12,5
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| [[Per Rollum]]
| align=left| IL Heming
| align=right| 2.14,7
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| Karl Neergård
| align=left| [[Ready]]
| align=right| 2.16,9
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
| rowspan="2" style="text-align:center" | 6.
| align=left| Dag Andersen
| align=left| [[Kongsberg IF]]
| align=right|
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
| align=left| Aksel Arstal
| align=left| IL Heming
| align=right| 2.17,8
|}
</div>
Dato: 3. mars<br />
Stad: Norefjell<br />
{{clear}}
=== Utfor ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Lag
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| [[Gunnar Hjeltnes]]
| align=left| Myrdal IF
| align=right| 2.30,8
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| [[Stein Eriksen]]
| align=left| [[Ready]]
| align=right| 2.31,3
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| Johnny Lunde
| align=left| Konnerud IL
| align=right| 2.34,8
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| [[Per Rollum]]
| align=left| IL Heming
| align=right| 2.34,1
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| Sverre Johannessen
| align=left| [[Stabæk IF]]
| align=right| 2.35,7
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| Alf Opheim
| align=left| [[Voss Idrottslag]]
| align=right| 2.36,3
|}
</div>
Dato: 2. mars<br />
Stad: Norefjell<br />
{{clear}}
==Kvinner==
=== Slalåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Lag
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| Tull Gasmann
| align=left| IL Heming
| align=right| 152,7
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| [[Borghild Niskin]]
| align=left| Bærums Skiklub
| align=right| 158,2
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| Dagny Jørgensen
| align=left| [[Asker Skiklubb]]
| align=right| 168,5
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| Inger Jørgensen
| align=left| [[Asker Skiklubb]]
| align=right| 169,4
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| Berit Stensby
| align=left| [[Ready]]
| align=right| 192,1
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| Grete Simonsen
| align=left| [[Ready]]
| align=right| 211,2
|}
</div>
Dato: 4. mars<br />
Stad: Rødkleiva i Oslo<br />
{{clear}}
=== Storslalåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Lag
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| [[Borghild Niskin]]
| align=left| Bærums Skiklub
| align=right| 1.37,7
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| Dagny Jørgensen
| align=left| [[Asker Skiklubb]]
| align=right| 1.40,7
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| Tull Gasmann
| align=left| IL Heming
| align=right| 1.43,6
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| Vivi Holth
| align=left| Kvinnelige SI
| align=right| 1.44,7
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| [[Margit Hvammen]]
| align=left| [[Geilo Idrettslag]]
| align=right| 1.45,2
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| Inger Jørgensen
| align=left| [[Asker Skiklubb]]
| align=right| 1.46,0
|}
</div>
Dato: 3. mars<br />
Stad: Norefjell<br />
{{clear}}
=== Utfor ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Lag
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| [[Borghild Niskin]]
| align=left| Bærums Skiklub
| align=right| 2.00,0
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| Karen-Sofie Styrmoe
| align=left| [[Rjukan IL]]
| align=right| 2.02,1
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| [[Margit Hvammen]]
| align=left| [[Geilo Idrettslag]]
| align=right| 2.04,5
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| Tull Gasmann
| align=left| IL Heming
| align=right| 2.06,0
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| Berthe Lien
| align=left| [[IL i BUL]]
| align=right| 2.06,5
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| Dagny Jørgensen
| align=left| [[Asker Skiklubb]]
| align=right| 2.06,8
|}
</div>
Dato: 2. mars<br />
Stad: Norefjell<br />
{{clear}}
==Kjelder==
*[https://www.nb.no/items/77850c46841aa93cfbd36037f76a7e96?page=13&searchText= Arbeiderbladet 3. mars 1951]
*[https://www.nb.no/items/aefe9583921da154bf6834431c496bfa?page=7&searchText= Arbeiderbladet 5. mars 1951]
[[Kategori:Noregsmeisterskap i 1951]]
[[Kategori:Noregsmeisterskap i alpine greiner]]
[[Kategori:Idrettstilskipingar i Buskerud]]
[[Kategori:Idrettstilskipingar i Oslo]]
4yvspfbza9m7v8m1e9e3xtdwwu36aow
Påskepynt
0
361496
3663587
3121015
2026-07-26T08:08:55Z
Ranveig
39
3663587
wikitext
text/x-wiki
'''Påskepynt''' er dekorasjonar knytte til [[påske]] som ein nyttar ute og inne, i heimar og [[kyrkje]]r. Vanlege døme er [[påskeegg]], [[påskekylling]]ar, [[påskehare|påskeharar]] og [[påskehatt]]ar.
==Palmar==
[[Fil:Chania - Katholische Kirche - Innenraum.jpg|mini|Kyrkje på Kreta pynta med palmegreiner.]]
[[Palmesundag]] er særleg knytt til [[palme]]greiner, og både kyrkjer og rutene til opptog kan ha pynt laga av palmar eller som etterlikning av dei. I område der det veks palmar kan ein også laga dekorasjonar av palmeblad, som små krossar.
Symbolske [[påskepalme|påskepalmar]] kan vera laga av stokkar, seljegreiner og liknande, pynta med band, blomar og andre plantar.<ref name="Ogrodowska2001">{{cite book|author=Barbara Ogrodowska|title=Zwyczaje, obrzędy i tradycje w Polsce|url=https://books.google.com/books?id=rgHgAAAAMAAJ|accessdate=5. mars 2013|year=2001|publisher=Verbinum|isbn=978-83-7192-128-5|page=151}}</ref> Tradisjonelt er dette gjerne små oppsatsar ein kan ha i handa eller i ein vase, men polske påskepalmar (polsk ''{{lang|pl|palma wielkanocna}}'') kan bli svært høge, opptil ti meter.<ref name=mwdo>Magdalena Woźniczko, Dominik Orłowski, {{cite web|url= http://keekid.wne.sggw.pl/wp-content/uploads/2013/01/Potencja%C5%82-turystyczny-w-regionach.pdf |title=Wielkanocne obrzędy oraz tradycje kulinarne i ich wykorzystanie w ofercie turystyki wiejskiej}}, in POTENCJAŁ TURYSTYCZNY W REGIONACH, Wydawnictwo SGGW, 2008</ref>
==Galleri==
<gallery>
Palm-sunday.jpg|Små krossar laga av palmeblad
Croci sa pramma pintada.jpg|Sardinske krusifiks av palmeblad
Palma.wielkanocna.Anety.jpg|Polsk påskepalme
05351 Palm Sunday in Sanok.JPG|Påskepalmar i [[Sanok]]
Łyse Niedziela Palmowa.JPG|Påskepalmetevling i [[Łyse]]
Verbos Kaziuko mugeje.jpg|Liatuiske påskepalmar
Palmstock.jpg|Tysk palmestokk
Palmbesen.JPG|Palmestokkar i Tamsweg i Lungau
</gallery>
==Kjelder==
{{referansar}}
== Bakgrunnsstoff ==
{{commonskat}}
{{påske}}
{{spire}}
{{autoritetsdata}}
[[Kategori:Påske|Pynt]]
[[Kategori:Pynt]]
jgm0rtgenphwcreq2goanrcn6d09yi3
Beatin' the Odds av Molly Hatchet
0
386269
3663578
3662658
2026-07-26T07:42:07Z
Ranveig
39
Svart tekst
3663578
wikitext
text/x-wiki
{{Infoboks musikkalbum
| tittel = Beatin' the Odds
| format = Studioalbum
| artist = [[Molly Hatchet]]
| utgjeve = September 1980
| studio = Bee Jay Recording Studios i [[Orlando i Florida]]<br>[[Record Plant Studios]] i [[Los Angeles]] i California
| sjanger = [[Southern rock]], [[hardrock]]
| lengd = 32:35
| selskap = [[Epic Records|Epic]]
| produsent = [[Tom Werman]], Pat Armstrong
| førre = ''[[Flirtin' with Disaster]]''
| førre år = 1979
| neste = ''[[Take No Prisoners av Molly Hatchet|Take No Prisoners]]''
| neste år = 1981
| ymse = {{Singlar
| namn = Beatin' the Odds
| format = Studioalbum
| singel 1 = Beatin' the Odds» / «Few and Far Between
| singel 1 dato = 1980
| singel 2 = The Rambler» / «Get Her back
| singel 2 dato = 1980
}}
}}
{{Platemeldingar
| kritikk1 =[[AllMusic]]
| kritikk1karakter = {{Rating|2|5}}<ref name=am>{{cite web | url = http://www.allmusic.com/album/beatin-the-odds-mw0000650507 | tittel = Molly Hatchet - Beatin' the Odds review | accessdate = 22. desember 2020 | last = Smith | first = Michael B. | work = [[AllMusic]] | publisher = [[Rovi Corporation]]}}</ref>
| kritikk2 =''[[Martin Popoff|Collector's Guide to Heavy Metal]]''
| kritikk2karakter = 7/10<ref name="martin" >{{cite book | last1 = Popoff | first1 = Martin | authorlink1 = Martin Popoff | tittel = The Collector's Guide to Heavy Metal: Volume 2: The Eighties | publisher = [[Collector's Guide Publishing]] | dato = 1. november 2005 | location = [[Burlington, Ontario]], Canada | isbn = 978-1-894959-31-5 | pages=227–228}}</ref>
| noprose = yes
}}
'''''Beatin' the Odds''''' er det tredje [[studioalbum]]et til det [[USA|amerikanske]] [[southern rock]]-bandet [[Molly Hatchet]], gjeve ut i 1980. Dette er det første albumet deira med den nye vokalisten Jimmy Farrar, som erstatta [[Danny Joe Brown]].<ref>{{cite web | url = http://www.mollyhatchet.de/html/locked____loaded_us.html | tittel = History | accessdate = 2011-04-17 | publisher = Dirk's Unofficial Molly Hatchet Site}}</ref> I følgje Allmusic fekk dette bandet til å miste noko av drivkrafta dei hadde hatt, og hadde berre enkelte høgdepunkt.<ref name=am/> Bandet spelte mellom anna [[Creedence Clearwater Revival]]-songen «Penthouse Pauper».
Ei ommastra utgåve av albumet kom ut i 2008 på Rock Candy Records med fire konsertopptak som bonusspor.
Plateomslaget var eit måleri kalla «Conan the Conqueror» av [[Frank Frazetta]].
==Innhald==
{{sporliste
| overskrift = Side ein
| tittel1 = Beatin' the Odds
| lengd1 = 3:18
| låtskrivar1 = Banner Thomas, [[Dave Hlubek]], [[Duane Roland]]
| tittel2 = Double Talker
| lengd2 = 3:15
| låtskrivar2 = Hlubek, Roland
| tittel3 = The Rambler
| lengd3 = 4:50
| låtskrivar3 = Hlubek, Jimmy Farrar
| tittel4 = Sailor
| lengd4 = 3:50
| låtskrivar4 = Thomas
}}
{{sporliste
| overskrift = Side to
| tittel5 = Dead and Gone
| lengd5 = 4:22
| låtskrivar5 = Thomas, Farrar
| tittel6 = Few and Far Between
| lengd6 = 3:40
| låtskrivar6 = [[Bruce Crump]], Steve Holland
| tittel7 = Penthouse Pauper
| lengd7 = 3:18
| låtskrivar7 = [[John Fogerty]]
| tittel8 = Get Her Back
| lengd8 = 3:03
| låtskrivar8 = Roland
| tittel9 = Poison Pen
| lengd9 = 3:06
| låtskrivar9 = Hlubek, Holland
}}
{{sporliste
| overskrift = Bonusspor på 2008-utgåva - konsertopptak frå The Lakeland Civic Centre i [[Lakeland i Florida]], 31. desember 1980
| tittel10 = Beatin' the Odds
| lengd10 = 3:38
| tittel11 = Few and Far Between
| lengd11 = 3:41
| tittel12 = Penthouse Pauper
| lengd12 = 4:07
| tittel13 = Dead and Gone
| lengd13 = 4:34
}}
==Medverkande==
;Molly Hatchet
*[[Jimmy Farrar]] - [[Synging|vokal]]
*[[Dave Hlubek]] - [[gitar]], [[slidegitar]]
*Steve Holland - gitar
*[[Duane Roland]] - gitar, slidegitar
*Banner Thomas - [[bassgitar|bass]]
*[[Bruce Crump]] - [[trommer]]
;Andre medverkande
*Jai Winding - [[klaverinstrument]]
;Produksjon
*[[Tom Werman]] - produsent
*Gary Ladinsky - lydteknikar, miksing
*Bill Vermillion, Gary Pritikin - assisterande lydteknikarar
*[[George Marino]] - mastering i [[Sterling Sound]], New York
*Pat Armstrong - leiande produsent
*[[Frank Frazetta]] - måleri
==Salslister==
{{col-begin}}
{{col-break}}
===Album===
{| class="wikitable" width="330px"
!align="center"|År
!align="center"|Liste
!align="center"|Plassering
|-
|align="center" rowspan="2"|1980
|align="center"|[[Billboard 200|''Billboard'' 200]] (USA)<ref name="US" >{{cite web | url = http://www.allmusic.com/artist/molly-hatchet-mn0000923384/awards | tittel = Molly Hatchet Awards | accessdate = 22. desember 2020 | work = [[AllMusic]] | publisher = [[Rovi Corporation]] |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160407193947/http://www.allmusic.com/artist/molly-hatchet-mn0000923384/awards | archivedate=7. april 2016}}</ref>
|align="center"|25
|-
|align="center"|[[RPM100]] (Canada)<ref>{{cite web | url = http://www.bac-lac.gc.ca/eng/discover/films-videos-sound-recordings/rpm/Pages/item.aspx?IdNumber=2552&| tittel = Top Albums/CDs - Volume 34, No. 4, 22. november 1980| accessdate = 20. januar 2017| dato = 22. november 1980 | publisher = [[Library and Archives Canada]]}}</ref>
|align="center"|90
|}
{{col-break}}
===Singlar===
{|class="wikitable"
|-
!År
!Singel
!Liste
!Plassering
|-
|align="center"|1981
|align="center"|«The Rambler»
|align="center"|[[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]] (USA)<ref name="US"/>
|align="center"|91
|}
{{col-end}}
==Salstrofé==
{| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; color:black; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|-
|'''Land'''
|'''Organisasjon'''
|'''År'''
|'''Salstal'''
|-
|USA
|[[Recording Industry Association of America|RIAA]]
|1995
|Platina (+ 1 000 000)<ref name="USGold" >{{cite web | url = https://www.riaa.com/gold-platinum/?tab_active=default-award&se=molly+hatchet#search_section | tittel = RIAA Database: Search for Molly Hatchet| accessdate = 22. desember 2020| publisher = [[Recording Industry Association of America]]}}</ref>
|}
==Kjelder==
{{refopning}}
*''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Beatin' the Odds av Molly Hatchet|Beatin' the Odds av Molly Hatchet]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 22. desember 2020.''
**''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:''
{{refslutt}}
{{fotnoteliste}}
{{Molly Hatchet}}
{{autoritetsdata}}
[[Kategori:Molly Hatchet-album]]
[[Kategori:Musikkalbum frå 1980]]
[[Kategori:Album produserte av Tom Werman]]
[[Kategori:Epic Records-album]]
[[Kategori:Plateomslag av Frank Frazetta]]
5r2r7m1vr9x2a4xbdg07yy30a2i8et3
NM i alpine greiner 2000
0
396601
3663573
3537790
2026-07-26T07:39:58Z
Ranveig Alternativ
138520
rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]
3663573
wikitext
text/x-wiki
'''Noregsmeisterskapen i alpine greiner 2000''' vart avvikla i [[Hafjell]]-løypene i [[Øyer]] i [[Oppland fylke]] i tida frå 25. mars til 2. april.
[[Fil:Hafjell alpin center - panoramio.jpg|mini|Hafjell i 2010]]
== Menn==
=== Slalåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Lag
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| [[Ole Kristian Furuseth]]
| align=left| Ullensaker SK
| align=right| 1.46,22
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| [[Kjetil Andre Aamodt]]
| align=left| [[Nordstrand IF]]
| align=right| 1.47,19
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| Åne Sæter
| align=left| [[Oppdal IL]]
| align=right| 1.48,35
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| [[Truls Ove Karlsen]]
| align=left| Sæli
| align=right| 1.49,09
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| Arnt Georg Kolle
| align=left| Samnanger IL
| align=right| 1.49,13
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| [[Harald S. Nilsen]]
| align=left| Gjøvik SK
| align=right| 1.49,80
|}
</div>
Dato: 2. april<br />
Stad: Hafjell <br />
{{clear}}
=== Storslalåm===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Lag
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| [[Bjarne Solbakken]]
| align=left| [[Stranda Idrottslag]]
| align=right| 2.22,19
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| [[Kjetil Andre Aamodt]]
| align=left| [[Nordstrand IF]]
| align=right| 2.22,68
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| Are Torpe
| align=left| Øystese IL
| align=right| 2.23,94
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| Lasse Paulsen
| align=left| Narvik SK
| align=right| 2.23,96
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| Arnt Georg Kolle
| align=left| Samnanger IL
| align=right| 2.25,16
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| Lars Birger Hansen
| align=left| Botne Skiklubb
| align=right| 2.25,23
|}
</div>
Dato: 24. mars<br />
Stad: Hafjell <br />
{{clear}}
=== Vidlåm (Super-g) ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="35%" | Lag
! width="15%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| Lasse Paulsen
| align=left| Narvik SK
| align=right| 1.09,10
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| [[Bjarne Solbakken]]
| align=left| [[Stranda Idrottslag]]
| align=right| 1.10,59
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| Åne Sæter
| align=left| [[Oppdal IL]]
| align=right| 1.10,73
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| Stian Moltudal
| align=left| [[Ørsta IL]]
| align=right| 1.10,93
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| Audun Grønvold
| align=left| Vang Skiløperforening
| align=right| 1.11,08
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| Trygve Sande
| align=left| [[Oppdal IL]]
| align=right| 1.11,28
|}
</div>
Dato: 25. mars<br />
Stad: Hafjell <br />
{{clear}}
=== Utfor ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="35%" | Lag
! width="15%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| [[Kjetil Andre Aamodt]]
| align=left| [[Nordstrand IF]]
| align=right| 1.36,82
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| [[Bjarne Solbakken]]
| align=left| [[Stranda Idrottslag]]
| align=right| 1.37,19
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| Åne Sæter
| align=left| [[Oppdal IL]]
| align=right| 1.37,21
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| Lasse Paulsen
| align=left| Narvik SK
| align=right| 1.37,25
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| Audun Grønvold
| align=left| Vang Skiløperforening
| align=right| 1.37,27
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| Trygve Sande
| align=left| [[Oppdal IL]]
| align=right| 1.38,86
|}
</div>
Dato: 30. mars<br />
Stad: Hafjell <br />
{{clear}}
=== Kombinasjon ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Lag
! width="20%" | Poeng
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| [[Kjetil Andre Aamodt]]
| align=left| [[Nordstrand IF]]
| align=right|
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left|
| align=left|
| align=right|
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left|
| align=left|
| align=right|
|}
</div>
{{clear}}
==Kvinner==
=== Slalåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Lag
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| [[Trine Bakke]]
| align=left| [[Freidig]]
| align=right| 1.47,66
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| [[Hedda Berntsen]]
| align=left| IF Filtvet Fremad
| align=right| 1.48,11
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| Line Viken
| align=left| Grong Idrettslag
| align=right| 1.49.90
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| Marte Dolva
| align=left| [[Geilo Idrettslag]]
| align=right| 1.52,05
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| Pia Rivelsrud
| align=left| [[Spjelkavik IL]]
| align=right| 1.54,00
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| [[Andrine Flemmen]]
| align=left| SK Rival
| align=right| 1.54,02
|}
</div>
Dato: 2. april<br />
Stad: Hafjell <br />
{{clear}}
=== Storslalåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Lag
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| [[Andrine Flemmen]]
| align=left| SK Rival
| align=right| 2.27,82
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| Kristine Heggelund
| align=left| Ullensaker SK
| align=right| 2.30,07
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| Lisa Bremseth
| align=left| [[Freidig]]
| align=right| 2.30,93
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| [[Hedda Berntsen]]
| align=left| IF Filtvet Fremad
| align=right| 2.31,43
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| Gro Kvinlog
| align=left| Hemsedal IL
| align=right| 2.31,75
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| Gunhild Dugstad
| align=left| IL Ørnar
| align=right| 2.32,71
|}
</div>
Dato: 1. april<br />
Stad: Hafjell <br />
{{clear}}
=== Vidlåm (Super-g) ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Lag
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| [[Andrine Flemmen]]
| align=left| SK Rival
| align=right| 1.13,50
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| [[Ingeborg Helen Marken]]
| align=left| Eggedal IL
| align=right| 1.13,75
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| Lisa Bremseth
| align=left| [[Freidig]]
| align=right| 1.14,13
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| Gro Kvinlog
| align=left| Hemsedal IL
| align=right| 1.14,21
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| Kristine Heggelund
| align=left| Ullensaker SK
| align=right| 1.14,49
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| [[Hedda Berntsen]]
| align=left| IF Filtvet Fremad
| align=right| 1.16,10
|}
</div>
Dato: 25. mars<br />
Stad: Hafjell <br />
{{clear}}
=== Utfor ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Lag
! width="20%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| [[Ingeborg Helen Marken]]
| align=left| Eggedal IL
| align=right| 1.42,34
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| [[Andrine Flemmen]]
| align=left| SK Rival
| align=right| 1.42,43
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| Gro Kvinlog
| align=left| Hemsedal IL
| align=right| 1.42,99
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| Lisa Bremseth
| align=left| [[Freidig]]
| align=right| 1.43,08
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| Kristine Heggelund
| align=left| Ullensaker SK
| align=right| 1.44,28
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| Siri Bjørgen
| align=left| [[Oppdal IL]]
| align=right| 1.44,92
|}
</div>
Dato: 30. mars<br />
Stad: Hafjell <br />
{{clear}}
=== Kombinasjon ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="30%" | Lag
! width="20%" | Poeng
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| [[Andrine Flemmen]]
| align=left| SK Rival
| align=right|
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| [[Hedda Berntsen]]
| align=left| IF Filtvet Fremad
| align=right|
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| Gro Kvinlog
| align=left| Hemsedal IL
| align=right|
|}
</div>
{{clear}}
==Kjelder==
*[https://www.nb.no/items/0f8f56e23af0a67759351a1018f6f179?page=19&searchText=%22andrine%20flemmen%22 Rogalands Avis 3. april 2000]
[[Kategori:Noregsmeisterskap i 2000]]
[[Kategori:Noregsmeisterskap i alpine greiner]]
[[Kategori:Idrettstilskipingar i Innlandet]]
[[Kategori:Idrett i Øyer]]
bquaxl8kpyl7s0mvlg36jeugqz6v9cn
Skogmarihand
0
396753
3663540
3662567
2026-07-25T18:40:06Z
TU-nor
12071
3663540
wikitext
text/x-wiki
{{Taksoboks-pluss
| status = lc
| status_noreg = lc
| filnamn = Dactylorhiza fuchsii Mariazell 01.JPG
| rike = [[Plantar|Planteriket]]
| klasse = [[Einfrøblada plantar|Einfrøblada]]
| orden = [[Aspargesordenen]]
| familie = [[Orkidéfamilien]]
| slekt l = [[Dactylorhiza]]
| art = [[Bleikmarihand|D. maculata]]
| vitskapleg namn = Dactylorhiza maculata ''ssp.'' fuchsii
| klassifisert av = (Druce) Hyl.
| habitat=skog
| utbreiing=nord i [[Eurasia]]}}
'''Skogmarihand''' (''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''fuchsii'') er ei fleirårig plante i [[marihandslekta]] ''Dactylorhiza'' i [[orkidéfamilien]] (marihandfamilien) Orchidaceae.<ref name="adb"/>
== Utsjånad og habitat ==
Blomane er fiolette med mørkare teikningar, ofte noko mørkere og meir raudlege enn hjå flekkmarihand. I Nord-Noreg er fargen ofte monaleg mørkare. På det nedste kronbladet er spissen tredelt med noko lengre midtspiss. Blada er oftast flekkete, og det nedste bladet blir gjerne breiare utover mot ein avrunda spiss. Skogmarihand kan bli godt over ein halv meter høg og blømer frå månadsskiftet juni–juli.
Skogmarihand er noko meir kalkkrevjande enn flekkmarihand. Planta trivst godt i skog, men kan òg ofte vere å sjå i vegkantar. Ho er ganske vanleg over det meste av landet, men er noko mindre vanleg på Sørvestlandet og i Finnmark.<ref name="adb-kart"/>
== Systematikk ==
Skogmarihand vart tidlegare rekna som eigen art ''Dactylorhiza fuchsii'', men blir no oftast rekna som ein underart av [[bleikmarihand]] ved sidan av [[nominatunderart]]en [[flekkmarihand]].<ref name="adb"/> Dei to underartane er vanskelege å skilje frå kvarandre, og det finst mange mellomformer mellom desse og med andre planter i marihandslekta.
Skogmarihand, som på Dei britiske øyane er rekna som ein art, er ut frå den britiske klassifiseringa somme tider delt inn i underartane ''D. fuchsii'' ssp. ''fuchsii'' (engelsk namn ''common spotted orchid'') og ''D. fuchsii'' ssp. ''hebridensis'' (engelsk namn ''hebridean spotted orchid''). Somme klassifiseringer tek og med underarten ''D. fuchsii'' ssp. ''okellyi''. Andre stader er desse rekna som varietetar, var. ''hebridensis'' og var. ''okellyi''.<ref name="orchids"/><ref name="GB Red List"/><ref name="Bateman1988"/>
==Utbreiing ==
I [[Norsk raudliste for artar]] (2021) er skogmarihand vurdert som livskraftig (LC).<ref name="adb-rl"/>
Underarten finst òg i Sverige (status LC, svensk namn ''skogsnycklar''),<ref name="adb-se"/> og i Danmark (LC, dansk namn ''skov-gøgeurt'').<ref name="adb-dk"/> Funn på Island er usikre (islandsk namn ''ástagrös'').<ref name="adb-is"/><ref name="adb-is2"/> I Finland er skogmarihand rekna som ein eigen art (NT, finsk namn ''kielikämmekkä'').<ref name="adb-fi"/>
På Dei britiske øyane er skogmarihand rekna som livskraftig (LC) både i den britiske og den irske raudlistevurderinga,<ref name="GB Red List"/><ref name="IR Red List"/> på same måte som lokalt i England og Wales,<ref name="EN Red List"/><ref name="CY Red List"/> og er ikkje nemnd for tiltak i Skottland.<ref name="SC Red List"/> I den siste raudlistevurderinga (2021) er ssp. ''hebridensis'' og ssp. ''okellyi'' plasserte på venteliste (WL) og vurderte som truleg ikkje verdige underartsstatus.<ref name="GB Red List"/>
I Estland (estisk namn ''vööthuul-sõrmkäpp'') er skogmarihand vanleg over heile landet og er rekna som livskraftig (LC).<ref name="eElurikkus"/> I Latvia (latvisk namn ''fuksa dzegužpirkstīte'')<ref name="Latvijas daba"/> er arten vanleg over heile landet og står ikkje som truga på den latviske raudlista.<ref name="Latvia raudliste"/> I Litauen (litauisk namn ''aukštoji gegūnė'') veks arten over heile landet og er rekna som livskraftig.<ref name="Litauen"/><ref name="Gudžinskas"/>
I Benelux veks arten (nederlandsk namn ''bosorchis'', fransk namn ''orchis de Fuchs'') spreidd i Nederland, mest i sør og i dynelandskapet nær kysten. I [[Flandern]] i Belgia er han sjeldan, men i [[Vallonia]] er han stadvis ganske vanleg.<ref name="Benelux"/><ref name="Waarnemingen_kart"/> I den nederlandske raudlista er arten rekna som livskraftig (LC, ''thans niet bedreigd''),<ref name="RodeLijstNL"/> I Belgia manglar data for arten i Flandern (DD, ''onvoldoende gekend''), og han er rekna som sårbar (VU, ''vulnérable'') i Vallonia.<ref name="RodeLijstFL"/><ref name="Wallonnes"/> I Luxembourg er han rekna som sårbar (VU).<ref name="RedListLux"/>
I Tyskland (tysk namn ''Fuchs'sche Fingerwurz'') er skogmarihand sett på som ein eigen art og er rekna for nær truga (NT, ''Vorwarnliste'').<ref name="Rote List"/> I Polen (polsk namn ''Fuchs'sche Fingerwurz'') er han òg rekna som ein eigen art og står ikkje på raudlista, men er rekna som livskraftig (LC).<ref name="Czerwona"/><ref name="Przyroda"/>
== Hybridar ==
Skogmarihand dannar ofte hybridar med [[flekkmarihand]] (''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''fuchsii'' × ''maculata'' ssp. ''maculata'' eller ''Dactylorhiza maculata'' nothossp. ''transiens'', alternativt ''Dactylorhiza'' ×''transiens''), og mellomformer er nokså vanlege.<ref name="lid8"/><ref name="adb-fi-hybrid"/><ref name="powo9"/> Hybridar mellom underartane vil ha lett for å krysse seg attende med foreldreartane og slik skape hybridsvermar der det er særs vanskeleg å skilje mellom typane.<ref name="Hedrén"/><ref name="Danmark-hybrid"/><ref name="orchids"/>
Ein hybrid mellom skogmarihand og [[systermarihand]] (''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''fuchsii'' × ''sambucina'' eller ''Dactylorhiza'' ×''influenza'')<ref name="powo1"/> er registrert i [[Uppland]] i Sverige,<ref name="adb-se-hybrid1"/> men funna er ikkje verifiserte.
Hybridar med [[grasmarihand]] (''Dactylorhiza incarnata'' ssp. ''incarnata'' × ''maculata'' ssp. ''fuchsii'' eller ''Dactylorhiza'' ×''kerneriorum'' nothossp. ''kerneriorum'')<ref name="powo2"/> er funne i Noreg på fleire stader,<ref name="lid8"/> og han er registrert i Sverige (svensk namn ''hybridnycklar''),<ref name="adb-se-hybrid2"/> i Danmark<ref name="Danmark-hybrid"/> og i Finland.<ref name="adb-fi-hybrid2"/> Han veks òg spreidd i Storbritannia og Irland,<ref name="orchids"/> og han er registrert med eitt funn i Estland.<ref name="eElurikkus-hybrid1"/> I Sverige er det òg registrert hybridar med [[blodmarihand]] (''Dactylorhiza incarnata'' var. ''cruenta'' × ''maculata'' ssp. ''fuchsii'' eller ''Dactylorhiza'' ×''kerneriorum'' nothossp. ''ampolai'').<ref name="powo3"/><ref name="adb-se-hybrid3"/>
Hybridar med [[smalmarihand]] (''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''fuchsii'' × ''majalis'' ssp. ''sphagnicola'') er funne spreidde stader på Austlandet i Noreg.<ref name="lid8"/> Hybridar mellom skogmarihand og [[lappmarihand]] (''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''fuchsii'' × ''majalis'' ssp. ''lapponica'' eller ''Dactylorhiza'' ×''estonica'')<ref name="powo4"/> veks spreidde stader i Noreg frå [[Dovre]] til [[Troms]],<ref name="lid8"/> i nordlege Sverige<ref name="adb-se-hybrid4"/> og i nordlege Finland.<ref name="adb-fi-hybrid4"/> Det er ikkje funne hybridar med [[purpurmarihand]] (''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''fuchsii'' × ''majalis'' ssp. ''purpurella'' eller ''Dactylorhiza'' ×''venusta'')<ref name="powo5"/> i Norden, men han er ganske vanleg på Dei britiske øyane.<ref name="orchids"/>
Hybridar mellom skogmarihand og [[nominatunderarten]] [[Dactylorhiza majalis ssp. majalis|''Dactylorhiza majalis'' ssp. ''majalis'']] av kongsmarihand (''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''fuchsii'' × ''majalis'' ssp. ''majalis'' eller ''Dactylorhiza'' ×''braunii'' nothossp. ''braunii'')<ref name="powo6"/> er registrert i Sverige<ref name="adb-se-hybrid6"/> og i Danmark,<ref name="Danmark-hybrid"/> og med eitt gammalt funn i Nederland.<ref name="Benelux2"/> Hybridar med [[Dactylorhiza majalis ssp. elatior|''Dactylorhiza majalis'' ssp. ''elatior'']] (''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''fuchsii'' × ''majalis'' ssp. ''elatior'' eller ''Dactylorhiza'' ×''grandis'' nothossp. ''robustior'')<ref name="powo7"/> er registrert på [[Gotland]] i Sverige.<ref name="adb-se-hybrid7"/> På Dei britiske øyane er det registrert hybridar med ''[[Dactylorhiza majalis ssp. occidentalis|''Dactylorhiza majalis'' ssp. ''occidentalis'']]'' (''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''fuchsii'' × ''majalis'' ssp. ''occidentalis'') i Irland, ''[[Dactylorhiza majalis ssp. traunsteineroidis|''Dactylorhiza majalis'' ssp. ''traunsteineroidis'']]'' (''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''fuchsii'' × ''majalis'' ssp. ''traunsteineroidis'') i [[Yorkshire]], Nordvest-Wales og Irland og ''[[stormarihand|''Dactylorhiza majalis'' ssp. ''praetermissa'']]'' (''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''fuchsii'' × ''majalis'' ssp. ''praetermissa'' eller ''Dactylorhiza'' ×''grandis'').<ref name="powo0"/> Den siste er truleg den vanlegaste orkidéhybriden i det sørlege England.<ref name="orchids"/> Denne er òg kjend frå Nederland (der som ''Dactylorhiza fuchsii'' × ''praetermissa'' eller ''Dactylorhiza'' ×''grandis'').<ref name="Benelux1"/> I Sverige og Estland er det registrert hybridar mellom skogmarihand og [[austersjømarihand]] (''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''fuchsii'' × ''majalis'' ssp. ''baltica''.<ref name="adb-se-hybrid"/><ref name="eElurikkus-hybrid2"/>
Hybridar mellom båe underartane av [[bleikmarihand]] og [[smågrønkurle]] er funne fleire stader i Noreg.<ref name="lid8"/> Hybriden mellom skogmarihand og smågrønkurle (''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''fuchsii'' × ''viridis'' ssp. ''viridis'' eller ''Dactylorhiza'' ×''mixta'')<ref name="powo8"/> er registrert i Sverige<ref name="adb-se-hybrid8"/> og spreidd på Dei britiske øyane.<ref name="orchids"/>
Skogmarihand kan òg danne ein [[intergenerisk]] hybrid (hybrid mellom ulike slekter) med [[brudespore]] (''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''fuchsii'' × ''Gymnadenia conopsea'' eller ×''Dactylodenia heinzeliana'').<ref name="powox"/> Han er funnen på Austlandet, i Trøndelag og nord til Troms,<ref name="lid8"/> spreidde stader i Sverige,<ref name="adb-se-hybridx1"/> på Dei britiske øyane,<ref name="orchids"/> i Estland<ref name="eElurikkus-hybridx"/> i Litauen<ref name="Litauen-hyb"/> og i Nederland (der med namnet ''Dactylorhiza fuchsii'' × ''Gymnadenia conopsea'' eller x''Dactylodenia st-quintinii'').<ref name="Benelux3"/> På dei britiske øyane kan det òg finnast hybridar med [[praktbrudespore]] (''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''fuchsii'' × ''Gymnadenia densiflora'') og med [[grannbrudespore]] (''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''fuchsii'' × ''Gymnadenia borealis'').<ref name="orchids"/> I Sverige er det òg registrert ein intergenerisk hybrid med [[duftspore]] (''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''fuchsii'' × ''Gymnadenia odoratissima'').<ref name="adb-se-hybridx2"/>
== Referansar ==
{{reflist|refs=
<ref name="powo0">{{Kilde www
|url = https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:626612-1
|tittel = PoWO: ''Dactylorhiza'' × ''grandis''
|besøksdato = 2023-01-27
|utgiver = Plants of the World Online
}}</ref>
<ref name="powo1">{{Kilde www
|url = https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:626621-1
|tittel = PoWO: ''Dactylorhiza'' × ''influenza''
|besøksdato = 2023-01-30
|utgiver = Plants of the World Online
}}</ref>
<ref name="powo2">{{Kilde www
|url = https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77168079-1
|tittel = PoWO: ''Dactylorhiza'' × ''kerneriorum'' nothosubsp. ''kerneriorum''
|besøksdato = 2023-01-30
|utgiver = Plants of the World Online
}}</ref>
<ref name="powo3">{{Kilde www
|url = https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77158810-1
|tittel = PoWO: ''Dactylorhiza'' × ''kerneriorum'' nothosubsp. ''ampolai''
|besøksdato = 2023-01-30
|utgiver = Plants of the World Online
}}</ref>
<ref name="powo4">{{Kilde www
|url = https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:938609-1
|tittel = PoWO: ''Dactylorhiza'' × ''estonica''
|besøksdato = 2023-01-30
|utgiver = Plants of the World Online
}}</ref>
<ref name="powo5">{{Kilde www
|url = https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:626698-1
|tittel = PoWO: ''Dactylorhiza'' × ''venusta''
|besøksdato = 2023-01-30
|utgiver = Plants of the World Online
}}</ref>
<ref name="powo6">{{Kilde www
|url = https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77168076-1
|tittel = PoWO: ''Dactylorhiza'' × ''braunii'' nothosubsp. ''braunii''
|besøksdato = 2023-01-30
|utgiver = Plants of the World Online
}}</ref>
<ref name="powo7">{{Kilde www
|url = https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77165730-1
|tittel = PoWO: ''Dactylorhiza'' × ''grandis'' nothosubsp. ''robustior''
|besøksdato = 2023-01-30
|utgiver = Plants of the World Online
}}</ref>
<ref name="powo8">{{Kilde www
|url = https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77118703-1
|tittel = PoWO: ''Dactylorhiza'' × ''mixta''
|besøksdato = 2023-01-30
|utgiver = Plants of the World Online
}}</ref>
<ref name="powo9">{{Kilde www
|url = https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:626693-1
|tittel = PoWO: ''Dactylorhiza'' × ''transiens''
|besøksdato = 2024-01-17
|utgiver = Plants of the World Online
}}</ref>
<ref name="powox">{{Kilde www
|url = https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:626504-1
|tittel = PoWO: × ''Dactylodenia heinzeliana''
|besøksdato = 2023-01-30
|utgiver = Plants of the World Online
}}</ref>
<ref name="adb">{{Kilde www
|url = https://www.artsdatabanken.no/taxon/_/143584
|tittel = Artsdatabanken: Artsopplysningar skogmarihand
|besøksdato = 2022-02-22
|utgiver = Artsdatabanken
}}</ref>
<ref name="adb-rl">{{Kilde www
|url = https://artsdatabanken.no/lister/rodlisteforarter/2021/32728
|tittel = Raudlista: Skogmarihand
|besøksdato = 2022-02-22
|utgiver = Artsdatabanken
|dato = 2021-11-24
}}</ref>
<ref name="adb-kart">{{Kilde www
|url = https://artskart.artsdatabanken.no/app/#map/427864,7623020/3/background/topo2/filter/%7B%22TaxonIds%22%3A%5B132185%5D%2C%22IncludeSubTaxonIds%22%3Atrue%2C%22Found%22%3A%5B2%5D%2C%22Style%22%3A1%2C%22YearFrom%22%3A2010%7D
|tittel = Artskart: Skogmarihand, registrerte funn etter 2010
|besøksdato = 2022-02-22
|utgiver = Artsdatabanken
}}</ref>
<ref name="adb-se">{{Kilde www
|url = https://artfakta.se/taxa/223591/information
|tittel = Artfakta: Skogsnycklar ''Dactylorhiza maculata'' subsp. ''fuchsii''
|besøksdato = 2022-03-07
|utgiver = Artdatabanken
}}</ref>
<ref name="adb-se-hybrid">{{Kilde www
|url = https://artfakta.se/taxa/6327473
|tittel = Artfakta: Skogsnycklar × baltnycklar ''Dactylorhiza maculata'' subsp. ''fuchsii'' × ''majalis'' subsp. ''baltica''
|besøksdato = 2022-09-04
|utgiver = Artdatabanken
}}</ref>
<ref name="adb-se-hybrid1">{{Kilde www
|url = https://artfakta.se/taxa/223604/information
|tittel = Artfakta: Skogsnycklar × Adam och Eva ''Dactylorhiza maculata'' subsp. ''fuchsii'' × ''sambucina''
|besøksdato = 2023-01-30
|utgiver = Artdatabanken
}}</ref>
<ref name="adb-se-hybrid2">{{Kilde www
|url = https://artfakta.se/taxa/223581/information
|tittel = Artfakta: Hybridnycklar ''Dactylorhiza incarnata'' var. ''incarnata'' × ''maculata'' subsp. ''fuchsii''
|besøksdato = 2023-01-30
|utgiver = Artdatabanken
}}</ref>
<ref name="adb-se-hybrid3">{{Kilde www
|url = https://artfakta.se/taxa/223575/information
|tittel = Artfakta: Blodnycklar × skogsnycklar ''Dactylorhiza incarnata'' var. ''cruenta'' × ''maculata'' subsp. ''fuchsii''
|besøksdato = 2023-01-30
|utgiver = Artdatabanken
}}</ref>
<ref name="adb-se-hybrid4">{{Kilde www
|url = https://artfakta.se/taxa/223588/information
|tittel = Artfakta: Skogsnycklar × sumpnycklar ''Dactylorhiza maculata'' subsp. ''fuchsii'' × ''majalis'' subsp. ''lapponica''
|besøksdato = 2023-01-30
|utgiver = Artdatabanken
}}</ref>
<ref name="adb-se-hybrid6">{{Kilde www
|url = https://artfakta.se/taxa/223594/information
|tittel = Artfakta: Skogsnycklar × majnycklar ''Dactylorhiza maculata'' subsp. ''fuchsii'' × ''majalis'' subsp. ''majalis''
|besøksdato = 2023-01-30
|utgiver = Artdatabanken
}}</ref>
<ref name="adb-se-hybrid7">{{Kilde www
|url = https://artfakta.se/taxa/6010520/information
|tittel = Artfakta: Skogsnycklar × gotlandsnycklar ''Dactylorhiza maculata'' subsp. ''fuchsii'' × ''majalis'' subsp. ''elatior''
|besøksdato = 2023-01-30
|utgiver = Artdatabanken
}}</ref>
<ref name="adb-se-hybrid8">{{Kilde www
|url = https://artfakta.se/taxa/223596/information
|tittel = Artfakta: Grönkulla × skogsnycklar ''Coeloglossum viride'' × ''Dactylorhiza maculata'' subsp. ''fuchsii''
|besøksdato = 2023-01-30
|utgiver = Artdatabanken
}}</ref>
<ref name="adb-se-hybridx1">{{Kilde www
|url = https://artfakta.se/taxa/223592/information
|tittel = Artfakta: Skogsnycklar × brudsporre ''Dactylorhiza maculata'' subsp. ''fuchsii'' × ''Gymnadenia conopsea''
|besøksdato = 2023-01-30
|utgiver = Artdatabanken
}}</ref>
<ref name="adb-se-hybridx2">{{Kilde www
|url = https://artfakta.se/taxa/223593/information
|tittel = Artfakta: Skogsnycklar × luktsporre ''Dactylorhiza maculata'' subsp. ''fuchsii'' × ''Gymnadenia odoratissima''
|besøksdato = 2023-01-30
|utgiver = Artdatabanken
}}</ref>
<ref name="adb-dk">{{Kilde www
|url = https://www.naturbasen.dk/art/2825/skov-goegeurt
|tittel = Naturbasen: Skov-Gøgeurt ''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''fuchsii''
|besøksdato = 2022-03-07
|utgiver = Naturbasen
}}</ref>
<ref name="adb-fi">{{Kilde www
|url = https://laji.fi/en/taxon/MX.40074
|tittel = LAJI: ''Dactylorhiza fuchsii''
|besøksdato = 2022-08-31
|utgiver = LAJI.FI
}}</ref>
<ref name="adb-fi-hybrid">{{Kilde www
|url = https://laji.fi/en/taxon/MX.5094688
|tittel = LAJI: ''Dactylorhiza fuchsii'' × ''maculata''
|besøksdato = 2023-08-31
|utgiver = LAJI.FI
}}</ref>
<ref name="adb-fi-hybrid2">{{Kilde www
|url = https://laji.fi/en/taxon/MX.42558
|tittel = LAJI: ''Dactylorhiza fuchsii'' × ''incarnata''
|besøksdato = 2024-07-21
|utgiver = LAJI.FI
}}</ref>
<ref name="adb-fi-hybrid4">{{Kilde www
|url = https://laji.fi/en/taxon/MX.4972330
|tittel = LAJI: ''Dactylorhiza maculata'' × ''majalis'', sec. Kurtto & al. (2019)
|besøksdato = 2023-01-30
|utgiver = LAJI.FI
}}</ref>
<ref name="adb-is">{{Kilde www
|url = https://www.ni.is/is/biota/plantae/tracheophyta/liliopsida/orchidaceae/astagros-dactylorhiza-fuchsii
|tittel = Ástagrös (Dactylorhiza fuchsii)
|besøksdato = 2023-02-14
|utgiver = Náttúrufræðistofnun Íslands
}}</ref>
<ref name="adb-is2">{{Kilde www
|url = http://lystigardur.akureyri.is/default.aspx?modID=16&pId=3573&fl=1
|tittel = ''Dactylorhiza fuchsii''
|besøksdato = 2022-03-07
|utgiver = Lystigarður Akureyrar
|kommentar = «Eru af sumum talin vaxa á Íslandi, en staðfest eintök vantar.»
|archive-date = 2022-03-07
|archive-url = https://web.archive.org/web/20220307155402/http://lystigardur.akureyri.is/default.aspx?modID=16&pId=3573&fl=1
|url-status = yes
}}</ref>
<ref name="GB Red List">{{Kjelde www
|url = https://bsbi.org/media/pages/learn/publications/other-books/f59a032ddc-1763470032/strohetal.2025_supp.info.xlsx
|tittel = A New Vascular Plant Red List for Great Britain
|utgjevar = Botanical Society of Britain & Ireland
|format = XSLX
|dato = 2025
|vitja = 15. juli 2026
}}</ref>
<ref name="EN Red List">{{Kjelde www
|url = https://bsbi.org/wp-content/uploads/dlm_uploads/England_Red_List_1.pdf
|tittel = A Vascular Plant Red List for England
|utgjevar = Botanical Society of Britain & Ireland
|dato = 2014
|vitja = 9. mars 2022
}}</ref>
<ref name="SC Red List">{{Kjelde www
|url = https://www.gov.scot/publications/scottish-biodiversity-list/
|tittel = Scottish Biodiversity List
|utgjevar = Scotland's Nature Agency / Buidheann Nàdair na h-Alba
|dato = 2020
|vitja = 9. mars 2022
}}</ref>
<ref name="CY Red List">{{Kjelde www
|url = https://www.plantlife.org.uk/wp-content/uploads/2023/04/A-Vascular-Plant-Red-Data-List-for-Wales.pdf
|tittel = A Vascular Plant Red Data List for Wales / Rhestr o Blanhigion Fasgwlaidd Data Coch ar gyfer Cymru
|utgjevar = Plantlife Wales
|dato = 2008
|vitja = 9. mars 2022
}}</ref>
<ref name="IR Red List">{{Kjelde www
|url = https://www.npws.ie/sites/default/files/publications/pdf/RL10%20VascularPlants.pdf
|tittel = Ireland Red List No. 10: Vascular Plants
|utgjevar = National Parks & Wildlife Service
|dato = 2016
|vitja = 9. mars 2022
}}</ref>
<ref name="lid8">{{Kjelde bok
| forfattar = Reidar Elven mfl.
| utgjevingsår = 2022
| utgåve = 8.
| tittel = Norsk flora
| side = 192–193
| forlag = [[Det Norske Samlaget]]
| stad = Oslo
}}</ref>
<ref name="eElurikkus">{{Kjelde www
|url = https://elurikkus.ee/app/taxonomy/taxon/4234
|tittel = eElurikkus: ''Dactylorhiza fuchsii''
|utgjevar = Tartu Ülikool (Tartu universitet)
|språk=et, en
|vitja = 5. februar 2023
}}</ref>
<ref name="eElurikkus-hybrid1">{{Kjelde www
|url = https://elurikkus.ee/app/taxonomy/taxon/762234
|tittel = eElurikkus: ''Dactylorhiza fuchsii'' × ''incarnata'' ssp. ''incarnata''
|utgjevar = Tartu Ülikool (Tartu universitet)
|språk=et, en
|vitja = 5. februar 2023
}}</ref>
<ref name="eElurikkus-hybrid2">{{Kjelde www
|url = https://elurikkus.ee/app/taxonomy/taxon/11468
|tittel = eElurikkus: ''Dactylorhiza baltica'' × ''fuchsii''
|utgjevar = Tartu Ülikool (Tartu universitet)
|språk=et, en
|vitja = 5. februar 2023
}}</ref>
<ref name="eElurikkus-hybridx">{{Kjelde www
|url = https://elurikkus.ee/app/taxonomy/taxon/758455
|tittel = eElurikkus: ''Dactylorhiza fuchsii'' × ''Gymnadenia conopsea''
|utgjevar = Tartu Ülikool (Tartu universitet)
|språk=et, en
|vitja = 5. februar 2023
}}</ref>
<ref name="Latvia raudliste">{{kjelde bok
|tittel=Red Data Book of the Baltic Region
|år=1993
|redaktør= Torleif Ingelög, Roger Andersson og Martin Tjernberg
|url=https://dokumen.pub/red-data-book-of-the-baltic-region-part-1-lists-of-threatened-vascular-plants-and-vertebrates-9789188506009-9188506002.html
|vitja=2023-02-05
|språk=en
|utgjevar=Swedish Threatened Species Unit. Uppsala in co-operation with Institute of Biology, Riga
|isbn=91-88506-00-2
|side=25-68
}}</ref>
<ref name="Latvijas daba">{{kjelde www
|url = https://www.latvijasdaba.lv/augi/dactylorhiza-fuchsii-druce-soo/
|tittel = Latvijas daba: fuksa dzegužpirkstīte
|utgjevar = Enciklopēdija «Latvijas Daba»
|språk=lv
|vitja = 5. februar 2023
}}</ref>
<ref name="Litauen">{{kjelde bok
|tittel=Lietuvos gegužraibiniai (Orchidaceae) – Orchids (Orchidaceae) of Lithuania
|år=2006
|forfattar = Zigmantas Gudžinskas, Mindaugas Ryla
|url=https://www.researchgate.net/publication/269992684_Lietuvos_geguzraibiniai_Orchidaceae_-_Orchids_Orchidaceae_of_Lithuania
|vitja=2023-02-05
|språk=lt
|utgjevar=Botanikos instituto leidykla
|isbn=9986-662-28-1
|side=49-51
}}</ref>
<ref name="Litauen-hyb">{{kjelde bok
|tittel=Lietuvos gegužraibiniai (Orchidaceae) – Orchids (Orchidaceae) of Lithuania
|år=2006
|forfattar = Zigmantas Gudžinskas, Mindaugas Ryla
|url=https://www.researchgate.net/publication/269992684_Lietuvos_geguzraibiniai_Orchidaceae_-_Orchids_Orchidaceae_of_Lithuania
|vitja=2023-02-04
|språk=lt
|utgjevar=Botanikos instituto leidykla
|isbn=9986-662-28-1
|side=30
}}</ref>
<ref name="Gudžinskas">{{Artikkelkjelde
| forfattar = Zigmantas Gudžinskas
| utgjevingsår= 2001
| tittel = Diversity, state, and protection of Orchidaceae species in Lithuania
| publikasjon = Jour. Eur. Orch.
| bind = 33
| nummer = 1
| side = 415–441
| url = https://www.researchgate.net/publication/269993544_Diversity_state_and_protection_of_Orchidaceae_species_in_Lithuania
| doi=
| issn=0945-7909
| kommentar=
}}</ref>
<ref name="Danmark-hybrid">{{Kjelde bok
| forfattar = Henrik Ærenlund Pedersen og Niels Faurholdt
| utgjevingsår = 2010
| tittel = Danmarks vilde orkidéer
| side = 69–77
| forlag = [[Gyldendalske Boghandel, Nordisk Forlag]]
| stad = København
| isbn = 978-87-02-06386-8
}}</ref>
<ref name="orchids">{{Kjelde bok
| forfattar = Anne and Simon Harrap
| utgjevingsår = 2009
| utgåve = 2.
| tittel = Orchids of Britain and Ireland
| forlag = A & C Black
| stad = London
| isbn = 978-1-408-10571-9
}}</ref>
<ref name="Hedrén">{{Kilde artikkel
| forfattere = Mikael Hedrén
| tittel = Artbildning och släktskap inom orkidésläktet handnycklar ''Dactylorhiza''
| publikasjon = Svensk Botanisk Tidsskrift
| år = 2005
| bind = 99
| hefte = 2
| sider = 70–93
| issn = 0039-646X
| url = http://www.diva-portal.se/smash/get/diva2:1203089/FULLTEXT01.pdf
}}</ref>
<ref name="Bateman1988">{{Kilde artikkel
| forfattere = R.M. Bateman og I. Denholm
| tittel = A reappraisal of the British and Irish dactylorchids, 3. The spotted-orchids
| publikasjon = Watsonia
| år = 1988
| bind = 17
| hefte =
| sider = 319–349
| url = https://www.researchgate.net/publication/259177022_A_reappraisal_of_the_British_and_Irish_dactylorchids_3_The_spotted-orchids
}}</ref>
<ref name="Benelux">{{Kjelde www
|url = https://www.verspreidingsatlas.nl/0883#
|tittel = Verspreidingsatlas Vaatplanten: ''Dactylorhiza fuchsii''
|besøksdato = 2024-01-17
|utgjevar = FLORON
}}</ref>
<ref name="Benelux1">{{Kjelde www
|url = https://www.verspreidingsatlas.nl/6995
|tittel = Verspreidingsatlas Vaatplanten: ''Dactylorhiza'' × ''grandis''
|besøksdato = 2024-01-17
|utgjevar = FLORON
}}</ref>
<ref name="Benelux2">{{Kjelde www
|url = https://www.verspreidingsatlas.nl/10037#
|tittel = Verspreidingsatlas Vaatplanten: ''Dactylorhiza'' × ''braunii''
|besøksdato = 2024-01-17
|utgjevar = FLORON
}}</ref>
<ref name="Benelux3">{{Kjelde www
|url = https://www.verspreidingsatlas.nl/1981
|tittel = Verspreidingsatlas Vaatplanten: x ''Dactylodenia st-quintinii''
|besøksdato = 2024-01-17
|utgjevar = FLORON
}}</ref>
<ref name="RodeLijstNL">{{Kjelde www
|url = https://www.floron.nl/Portals/1/Downloads/Basisrapport%20Rode%20Lijst%20vaatplanten%202012.pdf
|tittel = Rode Lijst Vaatplanten 2012
|vitja = 2024-01-15
|utgjevar = FLORON
}}</ref>
<ref name="RodeLijstFL">{{Kjelde www
|url = https://purews.inbo.be/ws/portalfiles/portal/279821/222852.pdf
|forfattar = Wouter Van Landuyt, Leo Vanhecke & Ivan Hoste |tittel = Rode Lijst van de vaatplanten van Vlaanderen en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest
|vitja = 2024-01-15
|utgjevar = Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek
}}</ref>
<ref name="Wallonnes">{{Kjelde www
|url = https://biodiversite.wallonie.be/home/evaluation-biologique/resultats-des-monitorings/listes-rouges/flore-2022.html
|tittel = La liste rouge de la flore (2026)
|vitja = 2026-07-18
|utgjevar = SPW Environnement (Service Public de Wallonie Agriculture, Ressources naturelles et Environnement - ARNE)
}}</ref>
<ref name="RedListLux">{{Artikkelkjelde
| forfattar = Guy Colling, Thierry Helminger, Yves Krippel, Simone Schneider og Laura Daco
| utgjevingsår= 18. juli 2025
| tittel = Red List of the vascular plants of Luxembourg
| publikasjon = Ferrantia
| bind = 93
| side = 22–52
| url = https://mnhn.public.lu/dam-assets/publications/ferrantia/ferrantia93.pdf
| utgjevar = Musée national d’histoire naturelle, Luxembourg
| issn= 1682-5519
| kommentar=
}}</ref>
<ref name="Waarnemingen_kart">{{Kjelde www
|url = https://waarnemingen.be/species/8746/maps/?start_date=2019-01-18&interval=157680000&end_date=2024-01-17&map_type=grid10k
|tittel = Verspreidingskaart: Bosorchis – ''Dactylorhiza fuchsii''
|vitja = 2024-01-17
|utgjevar = Waarnemingen.be
}}</ref>
<ref name="Rote List">{{Kjelde www
|url = https://www.rote-liste-zentrum.de/organismengruppen/pflanzen/farn-und-bluetenpflanzen-tracheophyta/?q=Farn-%20und%20Blütenpflanzen
|tittel = Die Roten Listen: Farn- und Blütenpflanzen (Tracheophyta)
|vitja = 2026-07-22
|utgjevar = Bundesamt für Naturschutz
}}</ref>
<ref name="Czerwona">{{Kjelde www
|url = https://www.atlas-roslin.pl
|tittel = Flora Polski
|vitja = 2026-07-22
|utgjevar = atlas-roslin.pl
}}</ref>
<ref name="Przyroda">{{Kjelde www
|url = https://przyrodniczo.pl/rosliny/kukulka-fuchsa/
|tittel = Kukułka Fuchsa
|vitja = 2026-07-25
|utgjevar = Przyroda Dolnego Śląska
}}</ref>
}}
== Bakgrunnsstoff ==
* {{Artslenkjer}}
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Orkidear i Noreg]]
[[Kategori:Orkidear i Sverige]]
[[Kategori:Orkidear i Danmark]]
[[Kategori:Orkidear i Finland]]
[[Kategori:Orkidear på Island]]
[[Kategori:Orkidear i Storbritannia]]
[[Kategori:Orkidear i Irland]]
[[Kategori:Orkidear i Estland]]
[[Kategori:Orkidear i Latvia]]
[[Kategori:Orkidear i Litauen]]
[[Kategori:Orkidear i Nederland]]
[[Kategori:Orkidear i Belgia]]
[[Kategori:Orkidear i Luxembourg]]
[[Kategori:Orkidear i Tyskland]]
[[Kategori:Orkidear i Polen]]
[[Kategori:Marihandslekta]]
bnx2hb3iekkr27qncgiv6pouzdbhbn6
NM i alpine greiner 2007
0
397707
3663570
3537808
2026-07-26T07:39:03Z
Ranveig Alternativ
138520
rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]
3663570
wikitext
text/x-wiki
'''Noregsmeisterskapen i alpine greiner 2007''' vart avvikla på [[Bjorli]] i [[Oppland]] i tida frå 22. til 27. mars.
== Menn==
=== Slalåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="35%" | Lag
! width="15%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| [[Truls Ove Karlsen]]
| align=left| Sæli AK
| align=right| 1.40,09
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| Jonathan Nordbotten
| align=left| Ingierkollen og Rustad
| align=right| 1.40,89
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| [[Hans Petter Buraas]]
| align=left| Bærums Skiklub
| align=right| 1.41,02
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| [[Leif Kristian Haugen]]
| align=left| Lommedalen IL
| align=right| 1.41,10
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| [[Aksel Lund Svindal]]
| align=left| Nedre Romerike AK
| align=right| 1.41,59
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| [[Lars Elton Myhre]]
| align=left| Gjøvik SK
| align=right| 1.41,85
|}
</div>
Dato: 27. mars<br />
Stad: Bjorli <br />
{{clear}}
=== Storslalåm===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="35%" | Lag
! width="15%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| [[Aksel Lund Svindal]]
| align=left| Nedre Romerike AK
| align=right| 2.16,72
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| Markus Nilsen
| align=left| [[Freidig]]
| align=right| 2.18,71
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| [[Leif Kristian Haugen]]
| align=left| Lommedalen IL
| align=right| 2.18,90
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| [[Lars Elton Myhre]]
| align=left| Gjøvik SK
| align=right| 2.19,46
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| [[Truls Ove Karlsen]]
| align=left| Sæli AK
| align=right| 2.19,77
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| Christian Mithassel
| align=left| [[Ready]]
| align=right| 2.20,34
|}
</div>
Dato: 26. mars<br />
Stad: Bjorli <br />
{{clear}}
=== Vidlåm (Super-g) ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="35%" | Lag
! width="15%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| [[Lars Elton Myhre]]
| align=left| Gjøvik SK
| align=right| 1.21,27
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| Kristian Haug
| align=left| Lommedalen IL
| align=right| 1.21,68
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| [[Aksel Lund Svindal]]
| align=left| Nedre Romerike AK
| align=right| 1.21,77
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| Ole Magnus Kulbeck
| align=left| [[Geilo Idrettslag]]
| align=right|
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" |
| align=left| Eian Sandvik
| align=left| Bærums Skiklub
| align=right| 1.21,90
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| Andreas Kilde
| align=left| Bærums Skiklub
| align=right| 1.22,21
|}
</div>
Dato: 24. mars<br />
Stad: Bjorli <br />
{{clear}}
=== Utfor ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="35%" | Lag
! width="15%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| [[Lars Elton Myhre]]
| align=left| Gjøvik SK
| align=right| 1.54,08
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| Eian Sandvik
| align=left| Bærums Skiklub
| align=right| 1.54,21
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| [[Bjarne Solbakken]]
| align=left| [[Stranda Idrottslag]]
| align=right| 1.54,30
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| Ole Magnus Kulbeck
| align=left| [[Geilo Idrettslag]]
| align=right| 1.54,84
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| Jonathan Nordbotten
| align=left| Ingierkollen og Rustad
| align=right| 1.55,02
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| Espen Lysdahl
| align=left| [[Asker Skiklubb]]
| align=right| 1.55,24
|}
</div>
Dato: 22. mars<br />
Stad: Bjorli <br />
{{clear}}
=== Kombinasjon ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="35%" | Lag
! width="15%" | Poeng
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| [[Lars Elton Myhre]]
| align=left| Gjøvik SK
| align=right|
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| Jonathan Nordbotten
| align=left| Ingierkollen og Rustad
| align=right|
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| Kristian Haug
| align=left| Lommedalen IL
| align=right|
|}
</div>
{{clear}}
==Kvinner==
=== Slalåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="35%" | Lag
! width="15%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| [[Nina Løseth]]
| align=left| [[Spjelkavik IL]]
| align=right| 1.45,93
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| Lene Løseth
| align=left| [[Spjelkavik IL]]
| align=right| 1.47,59
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| Anne Marie Müller
| align=left| Hemsedal IL
| align=right| 1.47,73
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| Line Viken
| align=left| Grong Idrettslag
| align=right| 1.48,06
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| Tone Ansnes
| align=left| Bærums Skiklub
| align=right| 1.48,33
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| Thea Grosvold
| align=left| [[Ready]]
| align=right| 1.48,65
|}
</div>
Dato: 27. mars<br />
Stad: Bjorli <br />
{{clear}}
=== Storslalåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="35%" | Lag
! width="15%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| Lene Løseth
| align=left| [[Spjelkavik IL]]
| align=right| 2.24,61
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| [[Nina Løseth]]
| align=left| [[Spjelkavik IL]]
| align=right| 2.24,67
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| Thea Grosvold
| align=left| [[Ready]]
| align=right| 2.25,57
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| Tone Ansnes
| align=left| Bærums Skiklub
| align=right| 2.25,73
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| Line Viken
| align=left| Grong Idrettslag
| align=right| 2.26,46
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| Anne Marie Müller
| align=left| Hemsedal IL
| align=right| 2.27,23
|}
</div>
Dato: 26. mars<br />
Stad: Bjorli <br />
{{clear}}
=== Vidlåm (Super-g) ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="35%" | Lag
! width="15%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| Thea Grosvold
| align=left| [[Ready]]
| align=right| 1.26,05
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| [[Lotte Sejersted]]
| align=left| [[Stabæk IF]]
| align=right| 1.26,49
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| Anne Marie Müller
| align=left| Hemsedal IL
| align=right| 1.27,14
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| Anne Cecilie Brusletto
| align=left| IL Heming
| align=right| 1.27,98
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| [[Nina Løseth]]
| align=left| [[Spjelkavik IL]]
| align=right| 1.28,77
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| Marte Gjefsen
| align=left| [[Lillehammer SK]]
| align=right| 1.28,79
|}
</div>
Dato: 24. mars<br />
Stad: Bjorli <br />
{{clear}}
=== Utfor ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="35%" | Lag
! width="15%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| [[Lotte Sejersted]]
| align=left| [[Stabæk IF]]
| align=right| 1.59,28
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| Thea Grosvold
| align=left| [[Ready]]
| align=right| 1.59,99
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| Erle Marie Ringvold
| align=left| [[Ready]]
| align=right| 2.00,65
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| [[Hedda Berntsen]]
| align=left| IF Filtvet Fremad
| align=right| 2.00,95
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| Anne Cecilie Brusletto
| align=left| IL Heming
| align=right| 2.01,44
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| Sirianne Remme
| align=left| Haugen IL
| align=right| 2.01,98
|}
</div>
Dato: 22. mars<br />
Stad: Bjorli <br />
{{clear}}
=== Kombinasjon ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="35%" | Lag
! width="15%" | Poeng
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| Thea Grosvold
| align=left| [[Ready]]
| align=right|
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| [[Hedda Berntsen]]
| align=left| IF Filtvet Fremad
| align=right|
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| Lene Løseth
| align=left| [[Spjelkavik IL]]
| align=right|
|}
</div>
{{clear}}
==Kjelder==
*[https://www.nb.no/items/d83055462daff097a8d94a8f0386ef7b?page=23&searchText=%22sirianne%20remme%22 Dagsavisen 23. mars 2007]
*[https://www.nb.no/items/3bc85612daec4ad1044b8ede0e4af5b7?page=25&searchText=%22thea%20grosvold%22 Oppland Arbeiderblad 26. mars 2007]
[[Kategori:Noregsmeisterskap i 2007]]
[[Kategori:Noregsmeisterskap i alpine greiner]]
[[Kategori:Idrettstilskipingar i Innlandet]]
[[Kategori:Idrett i Lesja]]
5qzvtz5lj3wv896h5c54wllyictgcxm
Green Bay
0
406675
3663530
3475818
2026-07-25T14:27:39Z
HerVal7752
105842
{{fotnoteliste}}
3663530
wikitext
text/x-wiki
{{geoboks|by|stat=Wisconsin|bilete=Downtown Green Bay CityDeck along the Fox River.jpg|bilettekst=Midtbyen i Green Bay, ved Fox River}}
'''Green Bay''' er ein by i delstaten [[Wisconsin]] i USA. Med sine 107 395 ibuarar er byen den tredje mest folkerike i delstaten. Byen er administrasjonssenter for Brown County. Byen ligg nordaust i delstaten, der elva Fox River renn ut i ei bukt av [[Michigansjøen]].
Byen er særleg kjent for å vere heimstaden til [[Green Bay Packers]], eit lag som spelar i toppserien i [[amerikansk fotball]].
==Kjelder==
{{fotnoteliste}}
{{refopning}}
*''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Green Bay, Wisconsin|Green Bay, Wisconsin]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 9. april 2023.''
{{refslutt}}
==Bakgrunnsstoff==
{{commonskat}}
*{{offisiell nettstad}}
{{spire|geografi}}
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Byar i Wisconsin]]
ltiq1nsogylbc1ujk78a9m1jecfadgr
Kenosha
0
411490
3663531
3509993
2026-07-25T14:29:46Z
HerVal7752
105842
Stansa biletkonflikt
3663531
wikitext
text/x-wiki
{{geoboks|by|
stat= Wisconsin
|bilete = South on 6th Ave. from 56th St., Kenosha, WI.jpg
}}
'''Kenosha''' er ein by lengst søraust i delstaten [[Wisconsin]] i USA, administrasjonssete for Kenosha County. Folketalet er kring 100 000, noko som gjer byen til den fjerde mest folkerike i Wisconsin. Kenosha ligg på sørvestbreidda av [[Michigansjøen]], om lag midtvegs mellom [[Chicago]] og [[Milwaukee]].<ref name="Transport">{{Citation|title=Getting To Kenosha {{!}} Directions, Road Conditions & Maps|url=https://www.visitkenosha.com/plan-your-visit/transportation/|website=www.visitkenosha.com|accessdate=2023-10-05}}</ref> Hovudvegen Interstate 94 gjev Kenosha samband med begge storbyområda.
Kenosha var i lang tid eit industrisenter. Store [[bil]]fabrikkar dreiv den lokale økonomien størstedelen av 1900-talet.<ref>{{cite web|last1=Kirk|first1=Benny|title=Looking Back at a Time When Kenosha, Wisconsin, Was a Mo-Town Satellite City|url=https://www.autoevolution.com/news/decades-before-kyle-rittenhouse-kenosha-wi-was-a-mo-town-satellite-city-174657.html|website=autoevolution.com|access-date=10. desember 2021|date=20. november 2021}}</ref> Den siste av desse fabrikkane vart lagt ned i i 1980-åra. Gradvis gjekk byen over til eit tenestebasert næringsliv. Hovudkontora til verktøyprodusenten Snap-on Inc. og kledefirmaet Jockey International ligg i Kenosha.<ref>{{cite web |last1=Dill |first1=Molly |title=Wisconsin has 9 companies on 2018 Fortune 500 list |url=https://biztimes.com/wisconsin-has-9-companies-on-2018-fortune-500-list/ |website=biztimes.com |publisher=BizTimes Media |access-date=21. mai 2021 |date=21. mai 2018}}</ref>
Filmskaparen [[Orson Welles]] var frå Kenosha.
==Kjelder==
{{fotnoteliste}}
{{refopning}}
*''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kenosha, Wisconsin|Kenosha, Wisconsin]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 5. oktober 2023.''
{{refslutt}}
==Bakgrunnsstoff==
{{commonskat}}
*{{offisiell nettstad}}
{{autoritetsdata}}
[[Kategori:Byar i Wisconsin]]
3isygn5bwwc5tcinv6bobr1b3se17ti
Verdscuprenna i alpine greiner 1968 i Bærum
0
422304
3663571
3590829
2026-07-26T07:39:08Z
Ranveig Alternativ
138520
rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]
3663571
wikitext
text/x-wiki
'''Verdscuprenna i alpine greiner 1968 i Bærum''' vart avvikla sundag 25. februar i Kirkerudbakken i [[Bærum]] i [[Akershus fylke]]. Renna omfatta to slalåm-tevlingar, ei for kvinner og ei for menn. Verdscuprenna var dei andre i sitt slag stad i Noreg. Dagen i førevegen arrangerte ein verdscuprenn i storslalåm i [[Hakadal]].
==Menn==
=== Slalåm===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="35%" | Land
! width="15%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | 1
| align="left"| Patrick Russel
| align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}}
| align=right| 107,35
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | 2
| align="left"| [[Dumeng Giovanoli]]
| align="left"| {{flagg|Sveits|lenke}}
| align=right| 107,50
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | 3
| align="left"| [[Håkon Mjøen]]
| align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}}
| align=right| 107,89
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4
| align="left" | Rune Lindström
| align="left" | {{flagg|Sverige|lenke}}
| align=right| 107,98
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5
| align="left"| Rick Chaffee
| align="left"| {{flagg|USA|lenke}}
| align=right| 109,03
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6
| align="left"| Stefan Kälin
| align="left"| {{flagg|Sveits|lenke}}
| align=right| 109,31
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 7
| align="left"| Georges Mauduit
| align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}}
| align=right| 109,37
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 8
| align="left"| Werner Bleiner
| align="left"| {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align=right| 109,53
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 9
| align="left" | Jimmy Heuga
| align="left" | {{flagg|USA|lenke}}
| align=right| 109,69
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 10
| align="left"| Jon Terje Øverland
| align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}}
| align=right| 109,79
|}
</div>
Dato: 25. februar<br />
{{clear}}
==Kvinner==
=== Slalåm===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="35%" | Land
! width="15%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | 1
| align="left"| Kiki Cutter
| align="left"| {{flagg|USA|lenke}}
| align=right| 93,41
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | 2
| align="left"| Isabelle Mir
| align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}}
| align=right| 93,95
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | 3
| align="left"| Wendy Allen
| align="left"| {{flagg|USA|lenke}}
| align=right| 95,06
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4
| align="left"| [[Christine Goitschel]]
| align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}}
| align=right| 96,82
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5
| align=left| [[Karianne Christiansen]]
| align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}}
| align=right| 99,36
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6
| align="left"| Marta Vogl
| align="left"| {{flagg|Vest-Tyskland|lenke}}
| align=right| 99,48
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 7
| align=left| Vivien Hübert
| align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}}
| align=right| 100,38
|}
</div>
Dato: 25. februar<br />
{{clear}}
==Kjelder==
*[https://www.nb.no/items/0db257ed587b7dc5cd221d4e197462ce?page=13&searchText=bleiner Arbeiderbladet 26. februar 1968]
[[Kategori:Verdscupen i alpine greiner]]
[[Kategori:Sport i 1968]]
nks5rvqwk4zkhydr2on9jr3kbg6jjen
VM i alpine greiner 2025
0
423326
3663565
3628239
2026-07-26T07:37:39Z
Ranveig Alternativ
138520
rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]
3663565
wikitext
text/x-wiki
{{infoboks konkurranse}}
Den '''48. verdsmeisterskapen i alpine greiner''' vart avvikla i tida 4.-16. februar 2025 i [[Saalbach-Hinterglemm]] i [[Forbundslandet Salzburg]] i [[Austerrike]]. Det var tevla i 11 øvingar; fem for menn og like mange for kvinner, samt ei lagøving med to menn og to kvinner på kvart av laga. Saalbach-Hinterglemm arrangerte den [[VM i alpine greiner 1991|alpine verdsmeisterskapen]] også i 1991.
==Menn==
=== Slalåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="35%" | Land
! width="15%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| Loïc Meillard
| align="left"| {{flagg|Sveits|lenke}}
| align="left"| 1.54,02
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| [[Atle McGrath]]
| align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}}
| align="left"| 1.54,28
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| Linus Straßer
| align="left" | {{flagg|Tyskland|lenke}}
| align="left"| 1.54,54
|-
! 4
| align="left" | Manuel Feller
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align="left"| 1.54,81
|-
! 5
| align=left| [[Timon Haugan]]
| align="left" | {{flagg|Noreg|lenke}}
| align="left"| 1.54,91
|-
! 6
| align="left"| Dave Ryding
| align="left"| {{flagg|Storbritannia|lenke}}
| align="left"| 1.55,53
|-
|}
</div>
Dato: 16. februar<br />
Høgdeskilnad: 218 m<br />
{{clear}}
=== Storslalåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="35%" | Land
! width="15%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| Raphael Haaser
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align="left"| 2.39,71
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| Thomas Tumler
| align="left" | {{flagg|Tyskland|lenke}}
| align="left"| 2.39,94
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| Loïc Meillard
| align="left"| {{flagg|Sveits|lenke}}
| align="left"| 2.40,22
|-
! 4
| align=left| [[Marco Odermatt]]
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| align="left"| 2.40,29
|-
! 5
| align="left" | Marco Schwarz
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align="left"| 2.40,49
|-
! 6
| align=left| Thibaut Favrot
| align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}}
| align="left"| 2.40,54
|-
! 7
| align=left| [[Timon Haugan]]
| align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}}
| align="left"| 2.40,71
|-
! 8
| align="left" | [[Henrik Kristoffersen]]
| align="left" | {{flagg|Noreg|lenke}}
| align="left"| 2.40,73
|-
! 9
| align=left| Luca De Aliprandini
| align="left" | {{flagg|Italia|lenke}}
| align="left"| 2.40,74
|-
! 10
| align=left| [[Atle McGrath]]
| align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}}
| align="left"| 2.40,93
|}
</div>
Dato: 14. februar<br />
Høgdeskilnad: 450 m<br />
{{clear}}
=== Super-G ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="35%" | Land
! width="15%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| [[Marco Odermatt]]
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| align="left"| 1.24,57
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| Raphael Haaser
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align="left"| 1.25,57
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align="left" | [[Adrian Sejersted]]
| align="left" | {{flagg|Noreg|lenke}}
| align="left"| 1.25,72
|-
! 4
| align="left" | [[Vincent Kriechmayr]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align="left"| 1.25,77
|-
! 5
| align="left" | [[Fredrik Møller]]
| align="left" | {{flagg|Noreg|lenke}}
| align="left"| 1.25,79
|-
! 6
| align="left" | Stefan Babinsky
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align="left"| 1.25,87
|-
! 7
| align="left"| Ryan Cochran-Siegle
| align="left"| {{flagg|USA|lenke}}
| align="left"|
|-
!
| align="left" | [[Dominik Paris]]
| align="left"| {{flagg|Italia|lenke}}
| align="left"| 1.25,88
|-
|}
</div>
Dato: 11. februar <br />
Løypelengd: 2341 m, høgdeskilnad: 719 m<br />
{{clear}}
=== Utfor ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="35%" | Land
! width="15%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align="left" | Franjo von Allmen
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| align="left"| 1.40,68
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align="left" | [[Vincent Kriechmayr]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align="left"| 1.40,92
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align="left" | Alexis Monney
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| align="left"| 1.40,99
|-
! 4
| align="left" | [[Dominik Paris]]
| align="left"| {{flagg|Italia|lenke}}
| align="left"| 1.41,13
|-
! 5
| align=left| [[Marco Odermatt]]
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| align="left"| 1.41,34
|-
! 6
| align="left" | [[Adrian Sejersted]]
| align="left" | {{flagg|Noreg|lenke}}
| align="left"| 1.41,51
|-
! 7
| align="left"| Daniel Hemetsberger
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align="left"| 1.41,59
|-
! 8
| align="left" | Justin Murisier
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| align="left"| 1.41,97
|-
|}
</div>
Dato: 12. februar<br />
Løypelengd: 2918 m, høgdeskilnad: 912 m<br />
{{clear}}
=== Par-kombinasjon ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="490"
|-
! Plass
! Land
! Utøvarar
! Utfor
! Slalåm
! Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]]
| align="left"| {{flagg|Sveits|lenke}}
| align="left"| Franjo von Allmen <br /> Loïc Meillard
| style="text-align:center" | 1.42,11
| style="text-align:center" | <br /> 1.00,27
| style="text-align:center" | <br /> 2.42,38
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]]
| align="left"| {{flagg|Sveits|lenke}}
| align="left" | Alexis Monney <br /> Tanguy Nef
| style="text-align:center" | 1.42,09
| style="text-align:center" | <br /> 1,00,56
| style="text-align:center" | <br /> 2.42,65
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]]
| align="left"| {{flagg|Sveits|lenke}}
| align="left"| Stefan Rogentin <br /> Marc Rochat
| style="text-align:center" | 1.03,17
| style="text-align:center" | <br /> 0.59,64
| style="text-align:center" | <br /> 2.42,81
|}
</div>
Torsdag 12. februar
<div style="clear:both;"></div>
==Kvinner==
=== Slalåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 470px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="35%" | Land
! width="15%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align="left"| Camille Rast
| align="left"| {{flagg|Sveits|lenke}}
| align="left" | 1.58,00
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align="left" | [[Wendy Holdener]]
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| align="left" | 1.58,46
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| [[Katharina Liensberger]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align="left" | 1.59,32
|-
! 4
| align="left"| Paula Moltzan
| align="left"| {{flagg|USA|lenke}}
| align="left" | 1.59,34
|-
! 5
| align="left" | [[Mikaela Shiffrin]]
| align="left" | {{flagg|USA|lenke}}
| align="left" | 1.59,37
|-
! 6
| align=left| Andreja Slokar
| align="left"| {{flagg|Slovenia|lenke}}
| align="left" | 1.59,53
|-
|}
</div>
Dato: 15. februar<br />
Høgdeskilnad: 218 m<br />
{{clear}}
=== Storslalåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 470px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="35%" | Land
! width="15%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align="left" | [[Federica Brignone]]
| align="left" | {{flagg|Italia|lenke}}
| align="left" | 2.22,71
|-
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| Alice Robinson
| align="left"| {{flagg|New Zealand|lenke}}
| align="left" | 2.23,61
|-
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align="left"| Paula Moltzan
| align="left"| {{flagg|USA|lenke}}
| align="left" | 2.25,33
|-
! 4
| align="left" | [[Thea Louise Stjernesund]]
| align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}}
| align="left" | 2.25,34
|-
! 5
| align="left" | [[Lara Gut-Behrami]]
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| align="left" | 2.25,39
|-
! 6
| align="left"| Sara Hector
| align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}}
| align="left" | 2.25,59
|-
|}
</div>
Dato: 13. februar<br />
Høgdeskilnad: 398 m<br />
{{clear}}
=== Super-G ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 470px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="35%" | Land
! width="15%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align="left" | Stephanie Venier
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align="left" | 1.20,47
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align="left" | [[Federica Brignone]]
| align="left" | {{flagg|Italia|lenke}}
| align="left" | 1.20,57
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align="left" | [[Kajsa Vickhoff Lie]]
| align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}}
| align="left" |
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align="left"| Lauren Macuga
| align="left"| {{flagg|USA|lenke}}
| align="left" | 1.20,71
|-
! 5
| align="left" | [[Sofia Goggia]]
| align="left" | {{flagg|Italia|lenke}}
| align="left" | 1.20,77
|-
! 6
| align=left| Emma Aicher
| align="left" | {{flagg|Tyskland|lenke}}
| align="left" | 1.20,99
|-
! 7
| align="left" | [[Ester Ledecká]]
| align="left"| {{flagg|Tsjekkia|lenke}}
| align="left" | 1.21,10
|-
! 8
| align="left" | [[Lara Gut-Behrami]]
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| align="left" | 1.21,17
|-
! 9
| align="left" | Elena Curtoni
| align="left" | {{flagg|Italia|lenke}}
| align="left" | 1.21,23
|-
! 10
| align="left" | Cornelia Hütter
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align="left" | 1.21,38
|}
</div>
Dato: 6. februar<br />
Løypelengd: 2100 m, høgdeskilnad: 584 m<br />
{{clear}}
=== Utfor ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 470px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="35%" | Land
! width="15%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| Breezy Johnson
| align="left" | {{flagg|USA|lenke}}
| align="left" | 1.41,29
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| Mirjam Puchner
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align="left" | 1.41,44
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align="left" | [[Ester Ledecká]]
| align="left"| {{flagg|Tsjekkia|lenke}}
| align="left" | 1.41,50
|-
! 4
| align="left" | Cornelia Hütter
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align="left" | 1.41,63
|-
! 5
| align="left"| Lauren Macuga
| align="left"| {{flagg|USA|lenke}}
| align="left" | 1.41,67
|-
! 6
| align=left| Emma Aicher
| align="left" | {{flagg|Tyskland|lenke}}
| align="left" | 1.41,77
|-
! 7
| align="left" | [[Corinne Suter]]
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| align="left" | 1.41,91
|-
! 8
| align=left| Nicol Delago
| align="left" | {{flagg|Italia|lenke}}
| align="left" | 1.42,05
|-
! 9
| align="left" | Stephanie Venier
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align="left" | 1.42,28
|-
! 10
| align="left" | [[Federica Brignone]]
| align="left" | {{flagg|Italia|lenke}}
| align="left" | 1.42,48
|}
</div>
Dato: 8. februar<br />
Løypelengd: 2940 m, høgdeskilnad: 761 m<br />
{{clear}}
=== Par-kombinasjon ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="490"
|-
! Plass
! Land
! Utøvarar
! Utfor
! Slalåm
! Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]]
| align="left"| {{flagg|USA|lenke}}
| align="left"| Breezy Johnson <br /> [[Mikaela Shiffrin]]
| style="text-align:center" | 1.42,11
| style="text-align:center" | <br /> 58,78
| style="text-align:center" | <br /> 2.40,89
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]]
| align="left"| {{flagg|Sveits|lenke}}
| align="left" | [[Lara Gut-Behrami]] <br /> [[Wendy Holdener]]
| style="text-align:center" | 1.42,89
| style="text-align:center" | <br /> 58,39
| style="text-align:center" | <br /> 2.41,28
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]]
| align="left"| {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align="left"| Stephanie Venier <br /> Katharina Truppe
| style="text-align:center" | 1.42,46
| style="text-align:center" | <br /> 58,96
| style="text-align:center" | <br /> 2.41.42
|}
</div>
Torsdag 11. februar
<div style="clear:both;"></div>
== Mannskapsrenn mixlag ==
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable float-left" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width:400px"
! style="width:10%" | Plass
! style="width:40%" | Land
! style="width:50%" | Utøvarar
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align="left" | {{flagg|USA|lenke}}
| align="left" | Giorgia Collomb <br/> Lara Della Mea <br/> Filippo Della Vite <br/> Alex Vinatzer]
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align="left"| {{flagg|Sveits|lenke}}
| align="left"| Delphine Darbellay <br/> [[Wendy Holdener]] <br/> Luca Aerni <br/>Thomas Tumler
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align="left" | {{flagg|Sverige|lenke}}
| align="left" | Estelle Alphand <br/> Sara Hector <br/> Fabian Swartz <br/> Kristoffer Jakobsen
|}
</div>
Dato: 4. februar<br />
{{clear}}
==Kjelder==
{{refopning}}
*''Denne artikkelen bygger på «[[:de:Alpine Skiweltmeisterschaften 2025|Alpine Skiweltmeisterschaften 2025]]» frå {{Wikipedia-utgåve|de}}, den 10. mars 2025.''
{{refslutt}}
[[Kategori:Verdsmeisterskap i alpine greiner]]
[[Kategori:Alpint i 2025]]
[[Kategori:Internasjonale meisterskap i Austerrike]]
[[Kategori:2025 i Austerrike]]
seekje7n7g10xkwe0czot7bncy4nnot
NM i alpine greiner 2013
0
424016
3663566
3609361
2026-07-26T07:37:44Z
Ranveig Alternativ
138520
rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]
3663566
wikitext
text/x-wiki
'''Noregsmeisterskapen i alpine greiner 2013''' vart avvikla på [[Oppdal]] i [[Sør-Trøndelag]] dagane frå 20. til 24. mars.
== Menn==
=== Slalåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="35%" | Lag
! width="15%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| [[Sebastian Solevåg]]
| align=left| [[Spjelkavik IL]]
| align=right| 1.42,07
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| [[Henrik Kristoffersen]]
| align=left| Rælingen SK
| align=right| 1.42,33
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| [[Aleksander Kilde]]
| align=left| Lommedalen IL
| align=right| 1.42,64
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| Bjørnar Neteland
| align=left| [[Fana Idrettslag]]
| align=right| 1.42,78
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| Endre Bjertness
| align=left| Lommedalen IL
| align=right| 1.42,94
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| Bjørn Tore Staurset
| align=left| SK Rival
| align=right| 1.43,04
|}
</div>
Dato: 24. mars<br />
{{clear}}
=== Storslalåm===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="35%" | Lag
! width="15%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| Christoffer Kyllingstad
| align=left| [[Stabæk IF]]
| align=right| 2.44,63
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| Emil Bjørtomt Kristiansen
| align=left| Bærums Skiklub
| align=right| 2.45,09
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| Truls Johansen
| align=left| Nedre Romerike AK
| align=right| 2.45,19
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| [[Henrik Kristoffersen]]
| align=left| Rælingen SK
| align=right| 2.45,64
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| [[Aksel Lund Svindal]]
| align=left| Nedre Romerike AK
| align=right| 2.45,69
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| Marcus Monsen
| align=left| Aron Skiklub
| align=right| 2.45,84
|}
</div>
Dato: 23. mars<br />
{{clear}}
=== Vidlåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="35%" | Lag
! width="15%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| [[Aksel Lund Svindal]]
| align=left| Nedre Romerike AK
| align=right| 1.17,40
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| [[Aleksander Kilde]]
| align=left| Lommedalen IL
| align=right| 1.17,51
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| Iver Bjerkestrand
| align=left| Nedre Romerike AK
| align=right| 1.18,15
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| Ola Buer Johansen
| align=left| Bærums Skiklub
| align=right| 1.18,40
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| Bjørnar Neteland
| align=left| [[Fana Idrettslag]]
| align=right| 1.19,07
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| Markus Nilsen
| align=left| Narvik SK
| align=right| 1.19,15
|}
</div>
Dato: 22. mars<br />
{{clear}}
=== Utfor ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="35%" | Lag
! width="15%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| [[Aksel Lund Svindal]]
| align=left| Nedre Romerike AK
| align=right| 1.14,48
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| Endre Bjertness
| align=left| Lommedalen IL
| align=right| 1.15,37
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| Bjørnar Neteland
| align=left| [[Fana Idrettslag]]
| align=right| 1.15,68
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| [[Aleksander Kilde]]
| align=left| Lommedalen IL
| align=right| 1.15,80
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| Iver Bjerkestrand
| align=left| Nedre Romerike AK
| align=right| 1.16,69
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| [[Henrik Kristoffersen]]
| align=left| Rælingen SK
| align=right| 1.16,72
|}
</div>
Dato: 20. mars<br />
{{clear}}
=== Superkombinasjon ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="35%" | Lag
! width="15%" | Poeng
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| [[Aksel Lund Svindal]]
| align=left| Nedre Romerike AK
| align=right| 2.00,18
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| Bjørnar Neteland
| align=left| [[Fana Idrettslag]]
| align=right| 2.00,85
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| [[Henrik Kristoffersen]]
| align=left| Rælingen SK
| align=right| 2.01,37
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| Marcus Monsen
| align=left| Aron Skiklub
| align=right| 2.01,46
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| Bjørn Tore Staurset
| align=left| SK Rival
| align=right| 2.01,55
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| Rasmus Windingstad
| align=left| Bærums Skiklub
| align=right| 2.01,58
|}
</div>
Dato: 21. mars<br />
{{clear}}
==Kvinner==
=== Slalåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="35%" | Lag
! width="15%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| Mona Løseth
| align=left| [[Spjelkavik IL]]
| align=right| 1.45,08
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| Annie Winquist
| align=left| [[Lillehammer SK]]
| align=right| 1.46,39
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| Chloe M. Fausa
| align=left| IF [[Ready]]
| align=right| 1.47,04
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| Maren Skjøld
| align=left| Gjøvik SK
| align=right| 1.47,21
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| [[Mina Holtmann]]
| align=left| Bærums Skiklub
| align=right| 1.48,71
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| Tuva Norbye
| align=left| IL Heming
| align=right| 1.49,02
|}
</div>
Dato: 24. mars<br />
{{clear}}
=== Storslalåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="35%" | Lag
! width="15%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| Mona Løseth
| align=left| [[Spjelkavik IL]]
| align=right| 2.20,24
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| [[Nina Løseth]]
| align=left| [[Spjelkavik IL]]
| align=right| 2.21,34
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| Chloe M. Fausa
| align=left| IF [[Ready]]
| align=right| 2.22,06
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| Rikke Gasmann-Brott
| align=left| Lyn
| align=right| 2.23,19
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| [[Thea Louise Stjernesund]]
| align=left| [[Hakadal IL]]
| align=right| 2.24,48
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| [[Mina Holtmann]]
| align=left| Bærums Skiklub
| align=right| 2.24,65
|}
</div>
Dato: 23. mars<br />
{{clear}}
=== Vidlåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="35%" | Lag
! width="15%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| [[Lotte Sejersted]]
| align=left| [[Stabæk IF]]
| align=right| 1.18,78
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| [[Mina Holtmann]]
| align=left| Bærums Skiklub
| align=right| 1.21,10
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| [[Ragnhild Mowinckel]]
| align=left| SK Rival
| align=right| 1.21,37
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| Annie Winquist
| align=left| [[Lillehammer SK]]
| align=right| 1.21,56
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| Mille Græsdal
| align=left| IF [[Ready]]
| align=right| 1.21,59
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" |
| align=left| Cecilie Smith
| align=left| Ingierkollen og Rustad
| align=right| 1.22,41
|}
</div>
Dato: 22. mars<br />
{{clear}}
=== Utfor ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="35%" | Lag
! width="15%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align="left"| [[Maria Therese Tviberg]]
| align=left| [[Geilo Idrettslag]]
| align=right| 1.19,06
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| [[Lotte Sejersted]]
| align=left| [[Stabæk IF]]
| align=right| 1.19,10
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| Annie Winquist
| align=left| [[Lillehammer SK]]
| align=right| 1.21,06
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| [[Mina Holtmann]]
| align=left| Bærums Skiklub
| align=right| 1.21,37
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| [[Ragnhild Mowinckel]]
| align=left| SK Rival
| align=right| 1.21,60
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align=left| Mona Løseth
| align=left| [[Spjelkavik IL]]
| align=right| 1.21,96
|}
</div>
Dato: 20. mars<br />
{{clear}}
=== Superkombinasjon ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="35%" | Lag
! width="15%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]]
| align=left| [[Ragnhild Mowinckel]]
| align=left| SK Rival
| align=right| 2.01,86
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]]
| align=left| Annie Winquist
| align=left| [[Lillehammer SK]]
| align=right| 2.02,82
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]]
| align=left| Tuva Norbye
| align=left| IL Heming
| align=right| 2.03,42
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4.
| align=left| Kari Hole
| align=left| [[Førde Idrettslag]]
| align=right| 2.03,68
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5.
| align=left| Chloe M. Fausa
| align=left| IF [[Ready]]
| align=right| 2.03,86
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6.
| align="left" | Nora Grieg Christensen
| align=left| Bærums Skiklub
| align=right| 2.04,17
|}
</div>
Dato: 21. mars<br />
{{clear}}
==Kjelder==
[[Kategori:Noregsmeisterskap i 2013]]
[[Kategori:Noregsmeisterskap i alpine greiner]]
p8wt6nlzy1zupju6n3z60q40fsoybx1
Strimmelstjert
0
426321
3663602
3624762
2026-07-26T11:29:41Z
Charlesjsharp
89376
([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Red-billed streamertail (Trochilus polytmus) feeding.jpg]] → [[File:Black-billed streamertail (Trochilus scitulus) feeding.jpg]] revised taxonomy
3663602
wikitext
text/x-wiki
{{taksoboksLua|taksonomi_WD=ja
}}
'''Strimmelstjert''' (''Trochilus polytmus'') er ein [[Kolibriar|kolibriart]] i «smaragd»-stammen, [[Trochilini]], i underfamilien [[Trochilinae]]. Han er [[Endemisme|endemisk]] i [[Jamaica]], og er [[nasjonalfugl]] i landet.<ref name="IOC12.2">{{Kjelde www|url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/hummingbirds/|tittel=Hummingbirds|verk=IOC World Bird List|vitja=August 9, 2022}}</ref><ref name="HBW20212">HBW and BirdLife International (2021) Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world.</ref><ref name="jamsym">{{Kjelde www|url=https://opm.gov.jm/symbols/national-bird-the-doctor-bird/|tittel=National Bird - The Doctor Bird|utgjevar=jis.gov.jm|vitja=September 5, 2022}}</ref>
== Taksonomi og systematikk ==
Arten blei [[Artsskildring|formelt skildra]] av den svenske naturforskaren [[Carl von Linné]] i 1758 i den tiande utgåva av ''[[Systema naturae]]'' under det [[Vitskapleg namn|vitskaplege namnet]] ''Trochilus polytmus''.<ref>{{Cite book |last=Linnaeus |first=Carl |url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/727025 |title=Systema Naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis |publisher=Laurentii Salvii |year=1758 |edition=10th |volume=1 |location=Holmiae (Stockholm) |page=120 |language=Latin |author-link=Carl Linnaeus}}</ref> Linnaeus siterte den latinske skildringa av den irske legen [[Patrick Browne]] i ''The Civil and Natural History of Jamaica'', som var blitt gjeven ut to år før, i 1756.<ref>{{Cite book |last=Browne |first=Patrick |url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/11267996 |title=The Civil and Natural History of Jamaica |publisher=Printed for the author, and sold by T. Osborne and J. Shipton |year=1756 |location=London |page=475 }}</ref> Artsnamnet ''polytmus'' kjem frå gammalgresk ''polutimos'' som tyder ‘kostbar’ eller ‘verdifull’.<ref>{{Cite book |last=Jobling |first=James A. |title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names |publisher=Christopher Helm |year=2010 |isbn=978-1-4081-2501-4 |location=London |page=314}}</ref>
International Ornithological Committee (IOC), [[BirdLife International]] si ''Handbook of the Birds of the World'' og [[The Clements Checklist of Birds of the World|Clements-taksonomien]] behandlar strimmelstjert og svartnebbstrimmelstjert (''T. scitulus'') som skilde artar. Den nordamerikanske klassifiseringskomiteen til American Ornithological Society reknar derimot dei to artane ''T. polytmus'' og ''T. scitulus som'' underartar av «streamertail».<ref name="IOC12.2">{{Kjelde www|url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/hummingbirds/|tittel=Hummingbirds|verk=IOC World Bird List|vitja=August 9, 2022}}</ref><ref name="HBW20213">HBW and BirdLife International (2021) Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world.</ref><ref name="Clements20222">Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, and C. L. Wood.</ref> Dei to kan få avkom saman i den smale kontaktsona si.<ref>{{Cite journal|last=Frank B. Gill|last2=F. J. Stokes|last3=C. Stokes|year=1973|title=Contact zones and hybridization in the Jamaican hummingbird, ''Trochilus polytmus'' (L.)|url=http://sora.unm.edu/sites/default/files/journals/condor/v075n02/p0170-p0176.pdf|journal=[[The Condor (journal)|The Condor]]|volume=75|issue=2|pages=170–176|doi=10.2307/1365864|jstor=1365864}}</ref><ref name=STRE-BOW>Brokaw, J. (2020). Streamertail (''Trochilus polytmus''), version 1.0. In Birds of the World (T. S. Schulenberg, Editor). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. https://doi.org/10.2173/bow.stream1.01 retrieved September 5, 2022</ref>
Arten er definert av IOC som [[monotypisk]] – det er ikkje anerkjent nokon [[Underart|underartar]].<ref name="IOC12.2">{{Kjelde www|url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/hummingbirds/|tittel=Hummingbirds|verk=IOC World Bird List|vitja=August 9, 2022}}</ref>
== Skildring ==
Hannar er {{Omrekning|22|to|25|cm|in}} cm (8,7 til 9,8 in) lange, inkludert halestjerten på {{Omrekning|10|to|13|cm|in}} cm (3,9 til 5,1 in). Dei veg {{convert|3.0|to|6.1|g|oz|abbr=on}}. Hoa er ca 10,5 cm lang og veg {{convert|3.0|to|6.1|g|oz|abbr=on}}. Vaksne hannar har korallraudt nebb med svart tipp. Han har ei matt svart til blå-svart krone; denne og halsen dannar ein djup fløyelssvart kam. Resten av overdelen er sterkt metallgrøn. Stjerten er svart med grøn til bronsegrøn glans. Det nest ytste paret av halefjører er svært lange, og har gjeve namn til arten. Fjeset til hannen og det meste av underdelen er metallisk gulgrøn; understjertdekkfjørene er blåsvarte eller svart med ein blåleg glans. Nebbet til vaksne hoer er ein svakare raud enn det til hannar. Dei øvre delane er metallisk bronsegrøne til grønleg bronsefarga med ein mattare farge på krona. Stjerten til hoa har ikkje lange strimlefjører. Det midtre paret av fjører er bronsegrøne og resten er svarte med bronsegrøn glans, og dei to ytste para har breie kvite tippar. Underdelane til hoa er kvite med metallisk bronsegrøne flekkar på brystet og sidene. Unge hannar liknar dei vaksne men har ikkje lange strimlefjører; halefjørene deira har bronsegrøne tippar.<ref name="STRE-BOW3">Brokaw, J. (2020).</ref>
== Utbreiing og habitat ==
Strimmelstjert finst over heile Jamaica bortsett frå den heilt austlegaste delen, der svartnebbstrimmelstjert held til. Kolibriane held til i eviggrøn [[Fjelløkologi|fjellskog]], tropisk skog i låglandet og i [[sekundærskog]]. Han held seg unna mangrovar og tørt høgland. Høgder han held til i strekk seg frå havnivå til 1500 moh.; han er rekna som ganske vanleg i låglandet og rikt utbreidd i mellom- og høgare høgder.<ref name="STRE-BOW4">Brokaw, J. (2020).</ref>
== Åtferd ==
=== Rørsler ===
Strimmelstjert migrerer mellom ulike høgdenivå.<ref name="IUCN2"><cite class="citation journal cs1" id="CITEREFBirdLife_International2016"><span class="cx-segment" data-segmentid="201">BirdLife International (2016). </span><span class="cx-segment" data-segmentid="202">[https://www.iucnredlist.org/species/22687469/93153469 "Black-billed Streamertail ''Trochilus polytmus''"]. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="203">''[[IUCN Red List|IUCN Red List of Threatened Species]]''. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="205">'''2016''' e.T22687469A93153469. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="206">[[Doi (identifier)|doi]]:<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22687469A93153469.en|10.2305/IUCN.]]</span></span><span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22687469A93153469.en|<span class="cx-segment" data-segmentid="208">UK.2016-3.</span><span class="cx-segment" data-segmentid="209">RLTS.</span>]]</span><span class="cx-segment" data-segmentid="210"><span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22687469A93153469.en|T22687469A93153469.en]]</span><span class="reference-accessdate">. </span></span><span class="cx-segment" data-segmentid="211"><span class="reference-accessdate">Retrieved <span class="nowrap">5 September</span> 2022</span>.</span></cite><span class="citation-comment" style="display: none; color: #33aa33; margin-left: 0.3em;"><nowiki>{{</nowiki>[[Template:Cite iucn|cite iucn]]<nowiki>}}: uses deprecated |page= identifier (</nowiki>[[Template:Cite iucn#Maintenance messages|help]])</span></ref>
=== Mat ===
Fuglen finn nektar frå eit breitt utval av innfødde og innførte blomsterrartar. ''[[Besleria|Besleria lutea]]'' er ein favoritt. Strimmelstjert finn mat i alle høgder, frå bakken til trekronene. Ein har òg observert at han «stel» nektar gjennnom hol i blomar som er blitt laga av [[Banansmett|banansmettar]] (''Coereba flaveola'') og har vitja kjelder laga av [[kanadasevjespett]] (''Sphyrapicus varius''). I tillegg til å eta nektar, et strimlestjerten også små insekt som han fangar medan han stiller i lufta, eller plukkar dei frå blad eller spindelvev.<ref name="STRE-BOW5">Brokaw, J. (2020).</ref>
=== Formeiring ===
Begge kjønna forsvarar territoria sine aggressivt. Hannar kurtiserer hoer som kjem inn på territoriet deira. Begge kjønna vaglar og nikkar med hovudet fleire gonger. Etter dette flyg hannen opp og ned framfor hoa medan han spreier strimmelfjørene. Arten kan formeira seg kva tid som helst av året, for det meste mellom januar og mai, og kan få tre kull på eitt år. Reiret er koppforma og laga av fine plantefiber som er bundne fast med spindelvev med lav på utsida. Det er typisk bygd på ei tynn grein mellom 1 og 3 m over bakken. Hoa sit på dei to egga i 17 til 19 dagar, og ungane flyg 19 til 24 dagar etter klekking.<ref name="STRE-BOW6">Brokaw, J. (2020).</ref>
=== Læte og andre lydar ===
Strimmelstjert lagar blant anna ein høg metallisk «ting»- eller «tit»-lyd og ein lengre tvink-tvink-tvink som går ned i tone mot slutten. Vaksne hannar som flyg lagar ein særmerkt summande lyd. Summinga er synkronisert med vengeslaga, og videoopptak har vist at den primære fjør åtte (P8) bøyger seg med kvar nedslag og skaper ei opning som produserer denne lyden.<ref name="STRE-BOW7">Brokaw, J. (2020).</ref><ref>{{Cite journal|last=Clark, C.J.|year=2008|title=Fluttering wing feathers produce the flight sounds of male streamertail hummingbirds|journal=Biol. Lett.|volume=4|issue=4|pages=341–344|doi=10.1098/rsbl.2008.0252|pmc=2610162|pmid=18505711}}</ref>
== Status ==
[[Verdas naturvernunion|IUCN]] har vurdert arten som livskraftig (LC). Han har eit svært stort utbreiingsområde, men det er ikkje kjent storleik populasjonen er eller om talet er aukande eller søkkande. Det er ikkje identifisert umiddelbare trugsmål.<ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Black-billed Streamertail ''Trochilus polytmus'' |volume=2016 |page=e.T22687469A93153469 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22687469A93153469.en |access-date=5. september 2022}}</ref> Fuglen klarer seg godt i menneskeskapet område, slik at tap av habitat truleg ikkje utgjer eit problem for arten.<ref name="STRE-BOW8">Brokaw, J. (2020).</ref>
== Galleri ==
<gallery widths="225px" heights="150px">
Fil:Red-billed_streamertail_(Trochilus_polytmus)_juvenile_male.jpg|Juvenil hann
Fil:Red-billed_streamertail_(Trochilus_polytmus)_juvenile_male_feeding_2.jpg|Juvenil hann som et
Fil:Black-billed streamertail (Trochilus scitulus) feeding.jpg|Vaksen hann som et
Fil:Red-billed_streamertail_(Trochilus_polytmus)_female_in_flight_2.JPG|Flygande ho
</gallery>
== Kjelder ==
{{Fotnoteliste}}
{{refopning}}
*''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Red-billed streamertail|Red-billed streamertail]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 26. september 2025.''
{{refslutt}}
== Bakgrunnsstoff ==
* {{artslenkjer}}
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Kolibriar i Mellom-Amerika]]
[[Kategori:Dyr på Jamaica]]
l0uqxby46hk49rgu6m5seh59qiol3yu
Verdscuprennet i alpine greiner 1981 på Voss
0
428099
3663563
3635236
2026-07-26T07:37:09Z
Ranveig Alternativ
138520
/* Storslalåm */ rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]
3663563
wikitext
text/x-wiki
'''Verdscuprennet i alpine greiner 1981 på Voss''' vart avvikla onsdag 11. februar på [[Voss]] i [[Hordaland]]. Rennet omfatta ei storslalåm-tevling for menn.
=== Storslalåm===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="35%" | Land
! width="15%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | 1
| align="left" | [[Ingemar Stenmark]]
| align="left" | {{flagg|Sverige|lenke}}
| align=right| 3.08,60
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | 2
| align="left"| Aleksandr Zjirov
| align="left"| {{flagg|Sovjetunionen|lenke}}
| align=right| 3.10,09
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | 3
| align="left" | Bruno Nöckler
| align="left"| {{flagg|Italia|lenke}}
| align=right| 3.11,42
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4
| align="left" | [[Joël Gaspoz]]
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| align=right| 3.11,70
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5
| align="left"| [[Jarle Halsnes]]
| align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}}
| align=right| 3.12,08
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6
| align="left" | [[Phil Mahre]]
| align="left" | {{flagg|USA|lenke}}
| align=right| 3.12,21
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 7
| align="left" | Alex Giorgi
| align="left"| {{flagg|Italia|lenke}}
| align=right| 3.12,63
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 8
| align="left" | Wolfram Ortner
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align=right| 3.12,82
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 9
| align="left" | Hannes Spiess
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align=right| 3.12,84
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 10
| align="left" | [[Jacques Lüthy]]
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| align=right| 3.13,13
|}
</div>
Dato: 11. februar<br />
{{clear}}
==Kjelder==
*[https://www.nb.no/items/c38d1c970c8cdb80e405714574c2c3f9?page=7&searchText=gaspoz Bergens Arbeiderblad 12. februar 1981]
[[Kategori:Verdscupen i alpine greiner]]
[[Kategori:Idrettstilskipingar i Vestland]]
[[Kategori:Sport i 1981]]
[[Kategori:Idrett i Voss]]
k1va48kbri5w5cjkfmsl57hwseo3uj9
Verdscuprennet i alpine greiner 1984 i Oppdal
0
428801
3663568
3640822
2026-07-26T07:38:54Z
Ranveig Alternativ
138520
rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]
3663568
wikitext
text/x-wiki
'''Verdscuprennet i alpine greiner 1984 i Oppdal''' vart avvikla tysdag 20. mars i Vangslia. Rennet omfatta ei super-g-tevling for menn.
Verdseinaren [[Pirmin Zurbriggen]] sigra og styrkte si leiarstilling i verdscupen.
[[Odd Sørli]] vart best av dei norske utøvarane med ein 23. plass.
=== Vidlåm (super-g) ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="35%" | Land
! width="15%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | 1
| align="left" | [[Pirmin Zurbriggen]]
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| align=right| 1.24,30
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | 2
| align="left"| [[Marc Girardelli]]
| align="left"| {{flagg|Luxembourg|lenke}}
| align=right| 1.25,50
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | 3
| align="left" | Jure Franko
| align="left"| {{flagg|Jugoslavia|lenke}}
| align=right| 1.25,80
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4
| align="left" | [[Hans Enn]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align=right| 1.26,02
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5
| align="left" | [[Markus Wasmeier]]
| align="left" | {{flagg|Vest-Tyskland|lenke}}
| align=right| 1.26,12
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6
| align="left" | [[Andreas Wenzel]]
| align="left"| {{flagg|Liechtenstein|lenke}}
| align=right| 1.26,18
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 7
| align="left" | [[Hubert Strolz]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align=right| 1.26,21
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 8
| align="left"| [[Peter Müller]]
| align="left"| {{flagg|Sveits|lenke}}
| align=right| 1.26,48
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 9
| align="left" | Guido Hinterseer
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align=right| 1.26,51
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 10
| align="left" | Thomas Bürgler
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| align=right| 1.26,79
|}
</div>
Dato: 20. mars<br />
{{clear}}
==Kjelder==
*[https://www.nb.no/items/cea55812a1d37b635bdb3c521f08b661?page=29&searchText=zurbriggen Arbeiderbladet, 21. mars 1984]
*[https://www.nb.no/items/052b47af605b9e51896df6e22af5093c?page=3&searchText=zurbriggen Opdalingen, 23. mars 1984]
[[Kategori:Verdscupen i alpine greiner]]
[[Kategori:Idrettstilskipingar i Trøndelag]]
[[Kategori:Sport i 1984]]
st5720fgzpxgm07f5dvu7jddc2gkf69
Verdscuprenna i alpine greiner 2011 i Kvitfjell
0
428807
3663569
3641103
2026-07-26T07:38:58Z
Ranveig Alternativ
138520
rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]
3663569
wikitext
text/x-wiki
'''Verdscuprenna i alpine greiner 2011 i Kvitfjell''' vart avvikla dagane frå 11. til 13. mars i [[Ringebu]] i [[Oppland]] og omfatta to utforrenn og ei vidlåm-tevling (super-g).
[[Kjetil Jansrud]] vart beste nordmann med sin 21. plass i det fyrste utforrennet.
=== Utfor ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="35%" | Land
! width="15%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | 1
| align="left" | [[Beat Feuz]]
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| align=right| 1.47,39
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | 2
| align="left"| [[Erik Guay]]
| align="left"| {{flagg|Canada|lenke}}
| align=right| 1.47,44
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | 3
| align="left" | [[Michael Walchhofer]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align=right| 1.47,50
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4
| align="left" | Romed Baumann
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align=right| 1.47,57
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5
| align="left" | [[Didier Cuche]]
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| align=right| 1.47,63
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6
| align="left" | Guillermo Fayed
| align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}}
| align=right| 1.47,78
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 7
| align="left" | Klaus Kröll
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align=right| 1.47,85
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 8
| align="left" | Patrick Küng
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| align=right| 1.47,95
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 9
| align="left"| Andrej Jerman
| align="left"| {{flagg|Slovenia|lenke}}
| align=right| 1.48,00
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 10
| align="left" | Jan Hudec
| align="left" | {{flagg|Canada|lenke}}
| align=right| 1.48,15
|}
</div>
Dato: 11. mars<br />
{{clear}}
=== Utfor ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="35%" | Land
! width="15%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | 1
| align="left" | [[Michael Walchhofer]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align=right| 1.45,92
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | 2
| align="left" | Klaus Kröll
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align=right| 1.46,05
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | 3
| align="left" | [[Beat Feuz]]
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| align=right| 1.46,23
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4
| align="left" | Andrej Šporn
| align="left" | {{flagg|Slovenia|lenke}}
| align=right| 1.46,48
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5
| align="left" | Patrick Küng
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| align=right| 1.46,61
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6
| align="left" | [[Didier Cuche]]
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| align=right| 1.46,66
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 7
| align="left"| [[Carlo Janka]]
| align="left"| {{flagg|Sveits|lenke}}
| align=right|
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" |
| align="left"| Matteo Marsaglia
| align="left"| {{flagg|Italia|lenke}}
| align=right| 1.46,88
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 9
| align="left"| Andrej Jerman
| align="left"| {{flagg|Slovenia|lenke}}
| align=right| 1.46,94
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 10
| align="left" | Ambrosi Hoffmann
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| align=right| 1.47,00
|}
</div>
Dato: 12. mars<br />
{{clear}}
=== Vidlåm ===
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">
{| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;"
|- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;"
! width="10%" | Plass
! width="40%" | Utøvar
! width="35%" | Land
! width="15%" | Tid
|- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;"
! style="text-align:center;" | 1
| align="left" | [[Didier Cuche]]
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| align=right| 1.33,05
|- style="color:black; background-color:#DCE5E5;"
! style="text-align:center;" | 2
| align="left" | Klaus Kröll
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align=right| 1.33,35
|- style="color:black; background-color:#FFDAB9;"
! style="text-align:center;" | 3
| align="left"| Joachim Puchner
| align="left"| {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align=right| 1.33,39
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 4
| align="left"| [[Hannes Reichelt]]
| align="left"| {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align=right| 1.33,47
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 5
| align="left" | [[Michael Walchhofer]]
| align="left" | {{flagg|Austerrike|lenke}}
| align=right| 1.33,49
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 6
| align="left"| Hans Olsson
| align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}}
| align=right| 1.33,56
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 7
| align="left" | [[Christof Innerhofer]]
| align="left"| {{flagg|Italia|lenke}}
| align=right| 1.33,61
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 8
| align="left"| [[Ivica Kostelić]]
| align="left"| {{flagg|Kroatia|lenke}}
| align=right| 1.33,63
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 9
| align="left"| [[Carlo Janka]]
| align="left"| {{flagg|Sveits|lenke}}
| align=right| 1.33,67
|- style="color:black; background-color:#FFFFFF;"
! style="text-align:center;" | 10
| align="left" | Patrick Küng
| align="left" | {{flagg|Sveits|lenke}}
| align=right| 1.33,98
|}
</div>
Dato: 13. mars<br />
{{clear}}
==Kjelder==
*[https://www.nb.no/items/486088cdadb904387f08c9d87096a7ee?page=61&searchText=feuz Dagsavisen, 12. mars 2011]
[[Kategori:Verdscupen i alpine greiner]]
[[Kategori:Idrettstilskipingar i Innlandet]]
[[Kategori:Sport i 2011]]
07hhd880ujg3jyuts3zw6aoahv4q4xs
Pinellas County
0
431278
3663592
3663343
2026-07-26T08:47:17Z
Ranveig
39
Litt om barriereøyar, liste over verneområde.
3663592
wikitext
text/x-wiki
{{geoboks|fylke|kategori=[[county i USA]]|bilete=Aerial Photo - Albert Whitted Airport - Florida USA.jpg}}
'''Pinellas County'''{{mrk|Uttalt /pɪˈnɛləs/}} er eit county eller fylke som dekkjer halvøya [[Pinellas]] på den vestlege sentrale kysten av den amerikanske delstaten [[Florida]].<ref name="orlandosentinel.com">{{cite web|last=Kunerth|first=Jeff|date=5. juni 2014|title=Orlando moves past St. Petersburg to become Florida's fourth largest city|url=https://www.orlandosentinel.com/news/os-xpm-2014-06-05-os-orlando-fourth-largest-city-20140604-story.html|work=Orlando Sentinel}}</ref> Ved folketeljinga i 2020 hadde det eit folketal på 959 107, og var det sjuande mest folkerike i delstaten.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/pinellascountyflorida/PST045221|tittel=Census.gov Quick Facts Pinellas County, Florida|vitja=5. mars 2022}}</ref> Det er òg det tettast folkesette fylket i Florida, med 1.292 innbyggjar per kvadratkilometer.<ref>{{Kjelde www|url=https://bebr.ufl.edu/articles_publication/measuring-population-density-for-counties-in-florida/|tittel=Measuring Population Density For Counties In Florida {{!}} B.E.B.R. - Bureau of Economic and Business Research|språk=en-US|vitja=2026-06-01}}</ref> Fylket er ein del av Tampa-St. Petersburg-Clearwater Metropolitan Statistical Area.<ref name="orlandosentinel.com" /> Administrasjonsstaden er [[Clearwater i Florida|Clearwater]].<ref name="GR6">{{Kjelde www|url=http://www.naco.org/Counties/Pages/FindACounty.aspx|tittel=Find a County|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20110531210815/http://www.naco.org/Counties/Pages/FindACounty.aspx|arkivdato=May 31, 2011|utgjevar=National Association of Counties|vitja=7. juni 2011}}</ref> [[St. Petersburg i Florida|St. Petersburg]] er den største byen i fylket, og den største byen i Florida som ikkje er fylkessete.<ref name="orlandosentinel.com" />
== Geografi ==
Ifølgje US Census Bureau har fylket eit totalt areal på 608 km², av dei er 710 km² land og 334 km² (55,0 %) vatn.<ref name="GR1">{{Kjelde www|url=https://www.census.gov/geographies/reference-files/time-series/geo/gazetteer-files.html|tittel=US Gazetteer files: 2010, 2000, and 1990|utgjevar=[[United States Census Bureau]]|vitja=23. april 2011}}</ref> Det er det nest minste fylket i Florida i arealet, berre større enn [[Union County i Florida|Union County]]. Pinellas dannar ei [[halvøy]] som er avgrensa Mexicobukta i vest og sørleg og av [[Tampa Bay]] aust. Ho er 38 miles lang (61 km) og 15 miles brei (24 km) på det breiaste punktet, med ei kystlinje på {{Omrekning|587|mi}}.<ref name="Fact About Pinellas">{{Kjelde www|url=http://www.pinellascounty.org/facts.htm|tittel=Fact About Pinellas|utgjevar=Pinellas County government|vitja=3. juli 2012|sitat=Pinellas County is 38 miles long, and 15 miles at {{sic|i|t's}} broadest point, for a total of 280 square miles. 587 miles of coastline.}}</ref> I tillegg omfattar fylket fleire [[barriereøy]]ar.
Fylket har {{omr|35|miles}} strender og sanddyner på 11 barriereøyar som dannar habitat for kystartar, tener som kritisk stormvern for busetnadane innanfor, og dannar grunnlag for den viktige turistnæringa her. Øyane er dynamiske, havbølgjer kan byggja opp nokre av dei og erodera andre, og tilmed danna heilt nye øyar over tid. Orkanar er nokså sjeldne på denne delen av Florida-kysten, men dei har hatt stor påverknad på øyane. Tampa Bay-orkanen i 1848 danna John's Pass mellom Madeira Beach og Treasure Island, og ein orkan i 1921 delte Hog Island til dei to øyane Honeymoon og Caladesi, og danna Hurricane Pass. Orkanen Elena i 1985 stengde Dunedin Pass slik at Caladesi blei landfast med [[Clearwater Beach]].<ref>{{Cite web |url=http://www.pinellascounty.org/Plan/comp_plan/05coastal/ch-2.pdf |title=Beaches and Dunes: Overview |access-date=13. januar 2012 |archive-date=4. mars 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304054119/http://www.pinellascounty.org/Plan/comp_plan/05coastal/ch-2.pdf |url-status=dead }}</ref>
Pinellas County er nesten heilt utbygd, men naturområde er verna av fleire parkar.
== Historie ==
<!--[[Fil:Safety_Harbor_Site_top-down_01.jpg|mini|Utsikt frå toppen av Tocobaga i Philippe Park.]]
[[Fil:Jungle_Prada_10.jpg|mini|Skilt som markerer staden der Narvaez gjekk i land i 1528 ved Jungle Prada i St. Petersburg.]]-->
[[Fil:McMullen-Coachman_Log_Cabin.jpg|mini|McMullen-Coachman Log Cabin frå 1852 ligg i Heritage Village i Largo i Florida, og er den eldste bygningen i Pinellas County som framleis står.<ref>{{Kjelde www|url=http://www.pinellascounty.org/Heritage/log_house.htm|tittel=McMullen-Coachman Log Cabin|utgjevar=Heritage Village|vitja=December 25, 2016}}</ref>]]
<!--[[Fil:Belleview.jpg|mini|Belleview-Biltmore Hotel bygd av Henry Plant]]
[[Fil:FortDesotoMortars.jpg|mini|Våpen ved Fort De Soto]]
[[Fil:St._Pete_Vinoy_pano01.jpg|mini|Renaissance Vinoy Hotel]]
-->
[[Fil:Firstgandy.jpg|mini|Den opphavlege Gandy-brua.]]
=== Busetnad i West Hillsborough ===
I 1834 var mykje av vestlege sentrale Florida, inkludert Pinellas-halvøya (den gongen kjend som ''West Hillsborough''), del av Hillsborough County.<ref>{{Kjelde www|url=http://www.hillsboroughcounty.org/en/about-hillsborough/history/hillsborough-county-history|tittel=Hillsborough County History|verk=Hillsborough County Official Website}}</ref> Året etter blei Odet Philippe, ein fransk [[Hugenottar|hugenott]] frå Charleston i Sør-Carolina, den fyrste permanente ikkje-innfødde innbyggjaren på halvøya då han oppretta ein plantasje nær Tocobaga i Safety Harbor. Det var Philippe som fyrst introduserte både [[Sitrusslekta|sitrusfrukt]] og sigarproduksjon til Florida.<ref>{{Kjelde www|url=http://www.hmdb.org/marker.asp?marker=13637|tittel=Odet Philippe Marker|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20150919144250/http://www.hmdb.org/Marker.asp?Marker=13637|arkivdato=September 19, 2015|verk=hmdb.org|vitja=6. november 2015}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=http://www.pinellascounty.org/park/11_philippe.htm|tittel=Pinellas County, Florida, Park and Conservation Resources - Philippe Park|verk=pinellascounty.org|vitja=6. november 2015}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=http://genforum.genealogy.com/philippe/messages/112.html|tittel=ODET PHILIPPE - FLORIDA PIONEE - Genealogy.com|verk=genealogy.com|vitja=6. november 2015}}</ref>
Loven ''Armed Occupation Act'', som blei vedteken i 1842, oppfordra til busetnad på Pinellas og i heile Florida, ved å gje 160 hektar (0.65 km²) til kvite folk som ville bera våpen og dyrka jorda. Pionerfamiliar som Booth, Coachman, Marston og McMullen etablerte bustader i området i dei neste åra, og planta fleire sitrustre og heldt storfe. Under den amerikanske borgarkrigen kjempa mange innbyggjarar for [[Confederate States of America|Sørstatskonfødererasjonen]]. Brørne James og Daniel McMullen<ref>{{Kjelde www|url=http://fl-genweb.org/decole/Polk/genealogy/7Brothers.html|tittel=7Brothers|verk=fl-genweb.org|vitja=6. november 2015}}</ref> var med i Confederate Cow Cavalry, som dreiv storfe frå Florida til Georgia og Carolina for å bidra til å støtta krigsinnsatsen. John W. Marston var med i 9th Florida Regiment under Appomattox-kampanjen. Mange andre innbyggjarar gjorde andre tenester. Elles hadde ikkje halvøya noka tyding under krigen, som stort sett fann stad utanfor området.<ref>{{Kjelde www|url=http://www.ussforthenry.com/USSFHpdf/Pinellas_Whitehurst.PDF|tittel=Pinellas During the Civil War|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20150226192309/http://www.ussforthenry.com/USSFHpdf/Pinellas_Whitehurst.PDF|arkivdato=26. februar 2015|vitja=24. januar 2012}}</ref>
===1900-talet===
Sjølv ved byrjinga av 1900-talet hadde ikkje West Hillsborough nokon asfalterte vegar, og transport var særs vanskeleg. For å reisa til administrasjonsstaden i fylket, over golfen i Tampa, måtte ein typisk overnatta, og bilane som fanst på halvøya på den tida sat ofte fast i gjørme etter regnfall. Sinne over det som blei oppfatta som forsømming av styresmaktene i fylket førte til at innbyggjarane i Pinellas byrja å pressa på for å skilja seg ut frå Hillsborough. Dei lukkast, og 1. januar 1912 blei Pinellas County til.<ref>{{Kjelde www|url=http://www.tampabay.com/features/humaninterest/pinellas-county-turns-100-years-old/1208294|tittel=Pinellas County turns 100 years old|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20150924132337/http://www.tampabay.com/features/humaninterest/pinellas-county-turns-100-years-old/1208294|arkivdato=September 24, 2015|verk=Tampa Bay Times|vitja=6. november 2015}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=http://www.pinellascounty.org/PDF/HEObook.pdf|tittel=The Constitutional Officers of Pinellas County: A Brief History|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20120123022346/http://www.pinellascounty.org/PDF/HEObook.pdf|arkivdato=23. januar 2012|vitja=22. januar 2012}}</ref> Halvøya og ein liten del av fastlandet blei innlemma i det nye fylket.
Etter slutten på den andre verdskrigen gjekk Pinellas inn i ein ny periode med rask vekst og utvikling. I 1954 blei det opphavlege Sunshine Skyway Bridge opna som erstatning for det tidlegare ferjesambandet. I 1957 var Clearwater den raskast veksande byen i USA.<ref>{{Cite news|title=Andrew Meacham, "Mayor packed ideas, pipe tobacco in rich public life," 15. september 2010|work=[[Tampa Bay Times]]|url=http://www.tampabay.com/news/obituaries/mayor-packed-ideas-pipe-tobacco-in-rich-public-life/1121765|url-status=dead|access-date=1. juni 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140605052841/http://www.tampabay.com/news/obituaries/mayor-packed-ideas-pipe-tobacco-in-rich-public-life/1121765|archive-date=5. juni 2014}}</ref>
9. mai 1980 blei det sørlege spennet av Sunshine Skyway Bridge råka av lasteskipet MV «Summit Venture» under ein storm, og over 1200 fot (370 m) av broen fall ned i Tampa Bay. Kollisjonen førte til at sju personbilar og ein Greyhound-buss fall 46 meter ned i vatnet. 35 menneske omkom.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.tampabay.com/news/florida/2020/05/08/the-skyway-bridge-collapsed-40-years-ago-heres-how-were-remembering-the-tragedy/|tittel=The Skyway bridge collapsed 40 years ago. Here's how we're remembering the tragedy.|verk=Tampa Bay Times|vitja=7. juni 2023}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=http://www2.sptimes.com/Weather/SW.2.html|tittel=Sunshine Skyway Disaster|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20070224072620/http://www2.sptimes.com/weather/SW.2.html|arkivdato=24. februar 2007|verk=sptimes.com|vitja=6. november 2015}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=http://www.sptimes.com/News/050700/TampaBay/Horrific_accident_cre.shtml|tittel=Tampabay: Horrific accident created an unforgettable scene|verk=sptimes.com|vitja=6. november 2015}}</ref> Den nye brua opna i 1987 og har sidan blitt lista som nummer 3 av Topp 10-bruer i verda av ''Travel Channel''.<ref>{{Kjelde www|url=http://www.travelchannel.com/interests/road-trips/articles/worlds-top-10-bridges|tittel=World's Top 10 Bridges|verk=Travel Channel|vitja=6. november 2015}}</ref>
===2000-talet===
I den siste halvdelen av 2024 blei Pinellas County råka av fleire orkanar i ein orkansesong som sette nye rekordar. 26. september 2024 kom orkanen Helene inn frå havet, og dreiv ei historisk stormflod inn i barriereøyane og kystområda til fylket. Floda øydela infrastruktur og bustader frå St. Pete Beach til Clearwater Beach, og markerte den verste flaumskaden fylket hadde sett på hundre år.
Mindre enn to veker seinare, den 9. oktober 2024, kom orkanen Milton land sør i fylket. Medan stormfloda var mindre alvorleg enn Helene, førte dei ekstreme vindane til Milton til stor og vidspreidd øydelegging, som å rive taket av stadionet Tropicana Field i St. Petersburg og å riva ned byggekranar i sentrum.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.espn.com/mlb/story/_/id/41706689/hurricane-milton-tears-roof-tropicana-field|tittel=Hurricane Milton tears roof off Tropicana Field, home of Tampa Bay Rays|verk=ESPN}}</ref> Den kombinerte økonomiske effekten av dei to stormane utløyste ei krise i den lokale eigedomsforsikringsmarknaden, og førte til betydelege revideringar av byggjereglar i fylket for å oppnå større motstandskraft mot tilsvarande hendingar.
==Busetnader i Pinellas County==
Kjelde: ''2010 Florida Census of Population and Housing'',<ref>{{cite web|date=oktober 2012|title=Florida: 2010; Summary Population and Housing Characteristics|url=https://www.census.gov/prod/cen2010/cph-1-11.pdf|access-date=23. august 2020|website=United States Census Bureau}}</ref> med innbyggjartal frå folketeljinga i 2010. Busetnadane er klassifiserte som ''city, town'' eller ''census-designated place'' (CDP).
{| class="wikitable sortable"
|+
!Namn
!Type
!Folketal
|-
|[[St. Petersburg i Florida|St. Petersburg]]
|City
|244 769
|-
|[[Clearwater i Florida|Clearwater]]
|City
|107 685
|-
|[[Largo i Florida|Largo]]
|City
|77 648
|-
|[[Palm Harbor i Florida|Palm Harbor]]
|CDP
|57 439
|-
|[[Pinellas Park i Florida|Pinellas Park]]
|City
|49 079
|-
|[[Dunedin i Florida|Dunedin]]
|City
|35 962
|-
|[[East Lake i Pinellas County i Florida|East Lake]]
|CDP
|30 962
|-
|[[Tarpon Springs i Florida|Tarpon Springs]]
|City
|23 484
|-
|[[Lealman i Florida|Lealman]]
|CDP
|19 879
|-
|[[Seminole i Florida|Seminole]]
|City
|17 233
|-
|[[Safety Harbor i Florida|Safety Harbor]]
|City
|16 884
|-
|[[West Lealman i Florida|West Lealman]]
|CDP
|15 651
|-
|[[Oldsmar i Florida|Oldsmar]]
|City
|13 591
|-
|[[Gulfport i Florida|Gulfport]]
|City
|12 029
|-
|[[Bardmoor i Florida|Bardmoor]]
|CDP
|9 732
|-
|[[St. Pete Beach i Florida|St. Pete Beach]]
|City
|9 346
|-
|[[Treasure Island i Florida|Treasure Island]]
|City
|6 705
|-
|[[South Highpoint i Florida|South Highpoint]]
|CDP
|5 195
|-
|[[Kenneth City i Florida|Kenneth City]]
|Town
|4 980
|-
|[[South Pasadena i Florida|South Pasadena]]
|City
|4 964
|-
|[[Madeira Beach i Florida|Madeira Beach]]
|City
|4 263
|-
|[[Indian Rocks Beach i Florida|Indian Rocks Beach]]
|City
|4 113
|-
|[[Belleair i Florida|Belleair]]
|Town
|3 869
|-
|[[Tierra Verde i Florida|Tierra Verde]]
|CDP
|3 721
|-
|[[Feather Sound i Florida|Feather Sound]]
|CDP
|3 420
|-
|[[Bay Pines i Florida|Bay Pines]]
|CDP
|2 931
|-
|[[Harbor Bluffs i Florida|Harbor Bluffs]]
|CDP
|2 860
|-
|[[Ridgecrest i Florida|Ridgecrest]]
|CDP
|2 558
|-
|[[Greenbriar i Florida|Greenbriar]]
|CDP
|2 502
|-
|[[Redington Shores i Florida|Redington Shores]]
|Town
|2 121
|-
|[[Belleair Bluffs i Florida|Belleair Bluffs]]
|City
|2 031
|-
|[[Bear Creek i Florida|Bear Creek]]
|CDP
|1 948
|-
|[[Belleair Beach i Florida|Belleair Beach]]
|City
|1 560
|-
|[[Redington Beach i Florida|Redington Beach]]
|Town
|1 427
|-
|[[Indian Shores i Florida|Indian Shores]]
|Town
|1 420
|-
|[[North Redington Beach i Florida|North Redington Beach]]
|Town
|1 417
|-
|[[Belleair Shore i Florida|Belleair Shore]]
|Town
|109
|}
===Barriereøyar og pass (sund)===
* [[Anclote Key]]: utanfor [[Tarpon Springs i Florida|Tarpon Springs]], det nordlegaste punktet i fylket
* Howard Park: menneskeskapt strand skapt på 1960-talet
* [[Three Rooker Bar]]: den geologisk yngste barriereøya til Pinellas
* [[Honeymoon Island]]
* Hurricane Pass
* [[Caladesi Island]]
Dunedin Pass: sund som blei fylt att av storm på 1980-talet, mellom Caladesi Island og Clearwater Beach.<ref>{{Citation|title=Finding the Lost Dunedin Pass|url=https://blog.florida-beachrentals.com/2014/10/08/finding-the-lost-dunedin-pass/|website=Florida Beach Rentals Blog|date=2014-10-08|accessdate=2026-07-26|language=en-US|last=MB}}</ref>
* [[Clearwater Beach]]
* Clearwater Pass
* [[Sand Key i Florida|Sand Key]]: den lengste barriereøya til Pinellas
* John's Pass
* [[Treasure Island i Florida|Treasure Island]]
* Blind Pass
* Long Key ([[St. Pete Beach i Florida|St. Pete Beach]])
* Pass-a-Grille Channel
* [[Shell Key Preserve|Shell Key]]
* [[Tierra Verde, Florida|Tierra Verde]]: på buktsida til Shell Key, lenkjer fastlandet til Fort De Soto. Skapt av eit mudrings- og fylleprosjekt som slo saman fleire mindre øyar, som Cabbage og Pine Key.
* Bunces Pass
* [[Fort De Soto Park|Mullet Key]]: det sørlegaste punktet i fylket som husar Fort De Soto
==Verneområde==
===Nasjonalt verna område===
* [[Pinellas National Wildlife Refuge]]
===Statleg verna område===
* [[Honeymoon Island State Park]]
* [[Caladesi Island State Park]]
* [[Anclote Key Preserve State Park]]
===Parkar og verneområde på county-nivå===
'''Kjelder:'''<ref>{{cite web|url=http://www.pinellascounty.org/park/|title=Pinellas County Florida - Parks & Preserves|work=pinellascounty.org|access-date=6. november 2015}}</ref>
{{Div col|colwidth=20em}}
* A.L. Anderson Park i Tarpon Springs
* Boca Ciega Millenium Park i Seminole
* [[John Chesnut Sr. Park]] i Palm Harbor
* Eagle Lake Park i Largo
* [[Fort De Soto Park]] i Tierra Verde
* [[Fred Howard Park]] i Tarpon Springs
* [[Lake Seminole Park]] i Seminole
* [[Philippe Park]] i Safety Harbor
* Ridgecrest Park i Largo
* [[Sand Key Park]], Clearwater
* [[Sawgrass Lake Park]] i St. Petersburg
* John S. Taylor Park i Largo
* [[Wall Springs Park]] i Palm Harbor
* [[Walsingham Park]] i Largo
* War Veterans Memorial Park i St. Petersburg
* [[Brooker Creek Preserve]]
* [[Mobbly Bayou Preserve]]
* [[Shell Key Preserve]]
* [[Weedon Island Preserve]]
{{Div col end}}
==Merknadar==
{{Merknadar}}
==Kjelder==
{{fotnoteliste}}
{{refopning}}
*''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Pinellas County, Florida|Pinellas County, Florida]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 22. juli 2026.''
{{refslutt}}
== Bakgrunnsstoff ==
{{commonskat}}
*{{offisiell nettstad}}
{{autoritetsdata}}
[[Kategori:County i Florida]]
[[Kategori:Skipingar i 1912]]
s24351toikjn0d6l82g36d2dj6ea9sg
3663593
3663592
2026-07-26T08:47:58Z
Ranveig
39
/* Barriereøyar og pass (sund) */
3663593
wikitext
text/x-wiki
{{geoboks|fylke|kategori=[[county i USA]]|bilete=Aerial Photo - Albert Whitted Airport - Florida USA.jpg}}
'''Pinellas County'''{{mrk|Uttalt /pɪˈnɛləs/}} er eit county eller fylke som dekkjer halvøya [[Pinellas]] på den vestlege sentrale kysten av den amerikanske delstaten [[Florida]].<ref name="orlandosentinel.com">{{cite web|last=Kunerth|first=Jeff|date=5. juni 2014|title=Orlando moves past St. Petersburg to become Florida's fourth largest city|url=https://www.orlandosentinel.com/news/os-xpm-2014-06-05-os-orlando-fourth-largest-city-20140604-story.html|work=Orlando Sentinel}}</ref> Ved folketeljinga i 2020 hadde det eit folketal på 959 107, og var det sjuande mest folkerike i delstaten.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/pinellascountyflorida/PST045221|tittel=Census.gov Quick Facts Pinellas County, Florida|vitja=5. mars 2022}}</ref> Det er òg det tettast folkesette fylket i Florida, med 1.292 innbyggjar per kvadratkilometer.<ref>{{Kjelde www|url=https://bebr.ufl.edu/articles_publication/measuring-population-density-for-counties-in-florida/|tittel=Measuring Population Density For Counties In Florida {{!}} B.E.B.R. - Bureau of Economic and Business Research|språk=en-US|vitja=2026-06-01}}</ref> Fylket er ein del av Tampa-St. Petersburg-Clearwater Metropolitan Statistical Area.<ref name="orlandosentinel.com" /> Administrasjonsstaden er [[Clearwater i Florida|Clearwater]].<ref name="GR6">{{Kjelde www|url=http://www.naco.org/Counties/Pages/FindACounty.aspx|tittel=Find a County|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20110531210815/http://www.naco.org/Counties/Pages/FindACounty.aspx|arkivdato=May 31, 2011|utgjevar=National Association of Counties|vitja=7. juni 2011}}</ref> [[St. Petersburg i Florida|St. Petersburg]] er den største byen i fylket, og den største byen i Florida som ikkje er fylkessete.<ref name="orlandosentinel.com" />
== Geografi ==
Ifølgje US Census Bureau har fylket eit totalt areal på 608 km², av dei er 710 km² land og 334 km² (55,0 %) vatn.<ref name="GR1">{{Kjelde www|url=https://www.census.gov/geographies/reference-files/time-series/geo/gazetteer-files.html|tittel=US Gazetteer files: 2010, 2000, and 1990|utgjevar=[[United States Census Bureau]]|vitja=23. april 2011}}</ref> Det er det nest minste fylket i Florida i arealet, berre større enn [[Union County i Florida|Union County]]. Pinellas dannar ei [[halvøy]] som er avgrensa Mexicobukta i vest og sørleg og av [[Tampa Bay]] aust. Ho er 38 miles lang (61 km) og 15 miles brei (24 km) på det breiaste punktet, med ei kystlinje på {{Omrekning|587|mi}}.<ref name="Fact About Pinellas">{{Kjelde www|url=http://www.pinellascounty.org/facts.htm|tittel=Fact About Pinellas|utgjevar=Pinellas County government|vitja=3. juli 2012|sitat=Pinellas County is 38 miles long, and 15 miles at {{sic|i|t's}} broadest point, for a total of 280 square miles. 587 miles of coastline.}}</ref> I tillegg omfattar fylket fleire [[barriereøy]]ar.
Fylket har {{omr|35|miles}} strender og sanddyner på 11 barriereøyar som dannar habitat for kystartar, tener som kritisk stormvern for busetnadane innanfor, og dannar grunnlag for den viktige turistnæringa her. Øyane er dynamiske, havbølgjer kan byggja opp nokre av dei og erodera andre, og tilmed danna heilt nye øyar over tid. Orkanar er nokså sjeldne på denne delen av Florida-kysten, men dei har hatt stor påverknad på øyane. Tampa Bay-orkanen i 1848 danna John's Pass mellom Madeira Beach og Treasure Island, og ein orkan i 1921 delte Hog Island til dei to øyane Honeymoon og Caladesi, og danna Hurricane Pass. Orkanen Elena i 1985 stengde Dunedin Pass slik at Caladesi blei landfast med [[Clearwater Beach]].<ref>{{Cite web |url=http://www.pinellascounty.org/Plan/comp_plan/05coastal/ch-2.pdf |title=Beaches and Dunes: Overview |access-date=13. januar 2012 |archive-date=4. mars 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304054119/http://www.pinellascounty.org/Plan/comp_plan/05coastal/ch-2.pdf |url-status=dead }}</ref>
Pinellas County er nesten heilt utbygd, men naturområde er verna av fleire parkar.
== Historie ==
<!--[[Fil:Safety_Harbor_Site_top-down_01.jpg|mini|Utsikt frå toppen av Tocobaga i Philippe Park.]]
[[Fil:Jungle_Prada_10.jpg|mini|Skilt som markerer staden der Narvaez gjekk i land i 1528 ved Jungle Prada i St. Petersburg.]]-->
[[Fil:McMullen-Coachman_Log_Cabin.jpg|mini|McMullen-Coachman Log Cabin frå 1852 ligg i Heritage Village i Largo i Florida, og er den eldste bygningen i Pinellas County som framleis står.<ref>{{Kjelde www|url=http://www.pinellascounty.org/Heritage/log_house.htm|tittel=McMullen-Coachman Log Cabin|utgjevar=Heritage Village|vitja=December 25, 2016}}</ref>]]
<!--[[Fil:Belleview.jpg|mini|Belleview-Biltmore Hotel bygd av Henry Plant]]
[[Fil:FortDesotoMortars.jpg|mini|Våpen ved Fort De Soto]]
[[Fil:St._Pete_Vinoy_pano01.jpg|mini|Renaissance Vinoy Hotel]]
-->
[[Fil:Firstgandy.jpg|mini|Den opphavlege Gandy-brua.]]
=== Busetnad i West Hillsborough ===
I 1834 var mykje av vestlege sentrale Florida, inkludert Pinellas-halvøya (den gongen kjend som ''West Hillsborough''), del av Hillsborough County.<ref>{{Kjelde www|url=http://www.hillsboroughcounty.org/en/about-hillsborough/history/hillsborough-county-history|tittel=Hillsborough County History|verk=Hillsborough County Official Website}}</ref> Året etter blei Odet Philippe, ein fransk [[Hugenottar|hugenott]] frå Charleston i Sør-Carolina, den fyrste permanente ikkje-innfødde innbyggjaren på halvøya då han oppretta ein plantasje nær Tocobaga i Safety Harbor. Det var Philippe som fyrst introduserte både [[Sitrusslekta|sitrusfrukt]] og sigarproduksjon til Florida.<ref>{{Kjelde www|url=http://www.hmdb.org/marker.asp?marker=13637|tittel=Odet Philippe Marker|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20150919144250/http://www.hmdb.org/Marker.asp?Marker=13637|arkivdato=September 19, 2015|verk=hmdb.org|vitja=6. november 2015}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=http://www.pinellascounty.org/park/11_philippe.htm|tittel=Pinellas County, Florida, Park and Conservation Resources - Philippe Park|verk=pinellascounty.org|vitja=6. november 2015}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=http://genforum.genealogy.com/philippe/messages/112.html|tittel=ODET PHILIPPE - FLORIDA PIONEE - Genealogy.com|verk=genealogy.com|vitja=6. november 2015}}</ref>
Loven ''Armed Occupation Act'', som blei vedteken i 1842, oppfordra til busetnad på Pinellas og i heile Florida, ved å gje 160 hektar (0.65 km²) til kvite folk som ville bera våpen og dyrka jorda. Pionerfamiliar som Booth, Coachman, Marston og McMullen etablerte bustader i området i dei neste åra, og planta fleire sitrustre og heldt storfe. Under den amerikanske borgarkrigen kjempa mange innbyggjarar for [[Confederate States of America|Sørstatskonfødererasjonen]]. Brørne James og Daniel McMullen<ref>{{Kjelde www|url=http://fl-genweb.org/decole/Polk/genealogy/7Brothers.html|tittel=7Brothers|verk=fl-genweb.org|vitja=6. november 2015}}</ref> var med i Confederate Cow Cavalry, som dreiv storfe frå Florida til Georgia og Carolina for å bidra til å støtta krigsinnsatsen. John W. Marston var med i 9th Florida Regiment under Appomattox-kampanjen. Mange andre innbyggjarar gjorde andre tenester. Elles hadde ikkje halvøya noka tyding under krigen, som stort sett fann stad utanfor området.<ref>{{Kjelde www|url=http://www.ussforthenry.com/USSFHpdf/Pinellas_Whitehurst.PDF|tittel=Pinellas During the Civil War|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20150226192309/http://www.ussforthenry.com/USSFHpdf/Pinellas_Whitehurst.PDF|arkivdato=26. februar 2015|vitja=24. januar 2012}}</ref>
===1900-talet===
Sjølv ved byrjinga av 1900-talet hadde ikkje West Hillsborough nokon asfalterte vegar, og transport var særs vanskeleg. For å reisa til administrasjonsstaden i fylket, over golfen i Tampa, måtte ein typisk overnatta, og bilane som fanst på halvøya på den tida sat ofte fast i gjørme etter regnfall. Sinne over det som blei oppfatta som forsømming av styresmaktene i fylket førte til at innbyggjarane i Pinellas byrja å pressa på for å skilja seg ut frå Hillsborough. Dei lukkast, og 1. januar 1912 blei Pinellas County til.<ref>{{Kjelde www|url=http://www.tampabay.com/features/humaninterest/pinellas-county-turns-100-years-old/1208294|tittel=Pinellas County turns 100 years old|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20150924132337/http://www.tampabay.com/features/humaninterest/pinellas-county-turns-100-years-old/1208294|arkivdato=September 24, 2015|verk=Tampa Bay Times|vitja=6. november 2015}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=http://www.pinellascounty.org/PDF/HEObook.pdf|tittel=The Constitutional Officers of Pinellas County: A Brief History|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20120123022346/http://www.pinellascounty.org/PDF/HEObook.pdf|arkivdato=23. januar 2012|vitja=22. januar 2012}}</ref> Halvøya og ein liten del av fastlandet blei innlemma i det nye fylket.
Etter slutten på den andre verdskrigen gjekk Pinellas inn i ein ny periode med rask vekst og utvikling. I 1954 blei det opphavlege Sunshine Skyway Bridge opna som erstatning for det tidlegare ferjesambandet. I 1957 var Clearwater den raskast veksande byen i USA.<ref>{{Cite news|title=Andrew Meacham, "Mayor packed ideas, pipe tobacco in rich public life," 15. september 2010|work=[[Tampa Bay Times]]|url=http://www.tampabay.com/news/obituaries/mayor-packed-ideas-pipe-tobacco-in-rich-public-life/1121765|url-status=dead|access-date=1. juni 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140605052841/http://www.tampabay.com/news/obituaries/mayor-packed-ideas-pipe-tobacco-in-rich-public-life/1121765|archive-date=5. juni 2014}}</ref>
9. mai 1980 blei det sørlege spennet av Sunshine Skyway Bridge råka av lasteskipet MV «Summit Venture» under ein storm, og over 1200 fot (370 m) av broen fall ned i Tampa Bay. Kollisjonen førte til at sju personbilar og ein Greyhound-buss fall 46 meter ned i vatnet. 35 menneske omkom.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.tampabay.com/news/florida/2020/05/08/the-skyway-bridge-collapsed-40-years-ago-heres-how-were-remembering-the-tragedy/|tittel=The Skyway bridge collapsed 40 years ago. Here's how we're remembering the tragedy.|verk=Tampa Bay Times|vitja=7. juni 2023}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=http://www2.sptimes.com/Weather/SW.2.html|tittel=Sunshine Skyway Disaster|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20070224072620/http://www2.sptimes.com/weather/SW.2.html|arkivdato=24. februar 2007|verk=sptimes.com|vitja=6. november 2015}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=http://www.sptimes.com/News/050700/TampaBay/Horrific_accident_cre.shtml|tittel=Tampabay: Horrific accident created an unforgettable scene|verk=sptimes.com|vitja=6. november 2015}}</ref> Den nye brua opna i 1987 og har sidan blitt lista som nummer 3 av Topp 10-bruer i verda av ''Travel Channel''.<ref>{{Kjelde www|url=http://www.travelchannel.com/interests/road-trips/articles/worlds-top-10-bridges|tittel=World's Top 10 Bridges|verk=Travel Channel|vitja=6. november 2015}}</ref>
===2000-talet===
I den siste halvdelen av 2024 blei Pinellas County råka av fleire orkanar i ein orkansesong som sette nye rekordar. 26. september 2024 kom orkanen Helene inn frå havet, og dreiv ei historisk stormflod inn i barriereøyane og kystområda til fylket. Floda øydela infrastruktur og bustader frå St. Pete Beach til Clearwater Beach, og markerte den verste flaumskaden fylket hadde sett på hundre år.
Mindre enn to veker seinare, den 9. oktober 2024, kom orkanen Milton land sør i fylket. Medan stormfloda var mindre alvorleg enn Helene, førte dei ekstreme vindane til Milton til stor og vidspreidd øydelegging, som å rive taket av stadionet Tropicana Field i St. Petersburg og å riva ned byggekranar i sentrum.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.espn.com/mlb/story/_/id/41706689/hurricane-milton-tears-roof-tropicana-field|tittel=Hurricane Milton tears roof off Tropicana Field, home of Tampa Bay Rays|verk=ESPN}}</ref> Den kombinerte økonomiske effekten av dei to stormane utløyste ei krise i den lokale eigedomsforsikringsmarknaden, og førte til betydelege revideringar av byggjereglar i fylket for å oppnå større motstandskraft mot tilsvarande hendingar.
==Busetnader i Pinellas County==
Kjelde: ''2010 Florida Census of Population and Housing'',<ref>{{cite web|date=oktober 2012|title=Florida: 2010; Summary Population and Housing Characteristics|url=https://www.census.gov/prod/cen2010/cph-1-11.pdf|access-date=23. august 2020|website=United States Census Bureau}}</ref> med innbyggjartal frå folketeljinga i 2010. Busetnadane er klassifiserte som ''city, town'' eller ''census-designated place'' (CDP).
{| class="wikitable sortable"
|+
!Namn
!Type
!Folketal
|-
|[[St. Petersburg i Florida|St. Petersburg]]
|City
|244 769
|-
|[[Clearwater i Florida|Clearwater]]
|City
|107 685
|-
|[[Largo i Florida|Largo]]
|City
|77 648
|-
|[[Palm Harbor i Florida|Palm Harbor]]
|CDP
|57 439
|-
|[[Pinellas Park i Florida|Pinellas Park]]
|City
|49 079
|-
|[[Dunedin i Florida|Dunedin]]
|City
|35 962
|-
|[[East Lake i Pinellas County i Florida|East Lake]]
|CDP
|30 962
|-
|[[Tarpon Springs i Florida|Tarpon Springs]]
|City
|23 484
|-
|[[Lealman i Florida|Lealman]]
|CDP
|19 879
|-
|[[Seminole i Florida|Seminole]]
|City
|17 233
|-
|[[Safety Harbor i Florida|Safety Harbor]]
|City
|16 884
|-
|[[West Lealman i Florida|West Lealman]]
|CDP
|15 651
|-
|[[Oldsmar i Florida|Oldsmar]]
|City
|13 591
|-
|[[Gulfport i Florida|Gulfport]]
|City
|12 029
|-
|[[Bardmoor i Florida|Bardmoor]]
|CDP
|9 732
|-
|[[St. Pete Beach i Florida|St. Pete Beach]]
|City
|9 346
|-
|[[Treasure Island i Florida|Treasure Island]]
|City
|6 705
|-
|[[South Highpoint i Florida|South Highpoint]]
|CDP
|5 195
|-
|[[Kenneth City i Florida|Kenneth City]]
|Town
|4 980
|-
|[[South Pasadena i Florida|South Pasadena]]
|City
|4 964
|-
|[[Madeira Beach i Florida|Madeira Beach]]
|City
|4 263
|-
|[[Indian Rocks Beach i Florida|Indian Rocks Beach]]
|City
|4 113
|-
|[[Belleair i Florida|Belleair]]
|Town
|3 869
|-
|[[Tierra Verde i Florida|Tierra Verde]]
|CDP
|3 721
|-
|[[Feather Sound i Florida|Feather Sound]]
|CDP
|3 420
|-
|[[Bay Pines i Florida|Bay Pines]]
|CDP
|2 931
|-
|[[Harbor Bluffs i Florida|Harbor Bluffs]]
|CDP
|2 860
|-
|[[Ridgecrest i Florida|Ridgecrest]]
|CDP
|2 558
|-
|[[Greenbriar i Florida|Greenbriar]]
|CDP
|2 502
|-
|[[Redington Shores i Florida|Redington Shores]]
|Town
|2 121
|-
|[[Belleair Bluffs i Florida|Belleair Bluffs]]
|City
|2 031
|-
|[[Bear Creek i Florida|Bear Creek]]
|CDP
|1 948
|-
|[[Belleair Beach i Florida|Belleair Beach]]
|City
|1 560
|-
|[[Redington Beach i Florida|Redington Beach]]
|Town
|1 427
|-
|[[Indian Shores i Florida|Indian Shores]]
|Town
|1 420
|-
|[[North Redington Beach i Florida|North Redington Beach]]
|Town
|1 417
|-
|[[Belleair Shore i Florida|Belleair Shore]]
|Town
|109
|}
===Barriereøyar og pass (sund)===
* [[Anclote Key]]: utanfor [[Tarpon Springs i Florida|Tarpon Springs]], det nordlegaste punktet i fylket
* Howard Park: menneskeskapt strand skapt på 1960-talet
* [[Three Rooker Bar]]: den geologisk yngste barriereøya til Pinellas
* [[Honeymoon Island]]
* Hurricane Pass
* [[Caladesi Island]]
* Dunedin Pass: sund som blei fylt att av storm på 1980-talet, mellom Caladesi Island og Clearwater Beach.<ref>{{Citation|title=Finding the Lost Dunedin Pass|url=https://blog.florida-beachrentals.com/2014/10/08/finding-the-lost-dunedin-pass/|website=Florida Beach Rentals Blog|date=2014-10-08|accessdate=2026-07-26|language=en-US|last=MB}}</ref>
* [[Clearwater Beach]]
* Clearwater Pass
* [[Sand Key i Florida|Sand Key]]: den lengste barriereøya til Pinellas
* John's Pass
* [[Treasure Island i Florida|Treasure Island]]
* Blind Pass
* Long Key ([[St. Pete Beach i Florida|St. Pete Beach]])
* Pass-a-Grille Channel
* [[Shell Key Preserve|Shell Key]]
* [[Tierra Verde, Florida|Tierra Verde]]: på buktsida til Shell Key, lenkjer fastlandet til Fort De Soto. Skapt av eit mudrings- og fylleprosjekt som slo saman fleire mindre øyar, som Cabbage og Pine Key.
* Bunces Pass
* [[Fort De Soto Park|Mullet Key]]: det sørlegaste punktet i fylket som husar Fort De Soto
==Verneområde==
===Nasjonalt verna område===
* [[Pinellas National Wildlife Refuge]]
===Statleg verna område===
* [[Honeymoon Island State Park]]
* [[Caladesi Island State Park]]
* [[Anclote Key Preserve State Park]]
===Parkar og verneområde på county-nivå===
'''Kjelder:'''<ref>{{cite web|url=http://www.pinellascounty.org/park/|title=Pinellas County Florida - Parks & Preserves|work=pinellascounty.org|access-date=6. november 2015}}</ref>
{{Div col|colwidth=20em}}
* A.L. Anderson Park i Tarpon Springs
* Boca Ciega Millenium Park i Seminole
* [[John Chesnut Sr. Park]] i Palm Harbor
* Eagle Lake Park i Largo
* [[Fort De Soto Park]] i Tierra Verde
* [[Fred Howard Park]] i Tarpon Springs
* [[Lake Seminole Park]] i Seminole
* [[Philippe Park]] i Safety Harbor
* Ridgecrest Park i Largo
* [[Sand Key Park]], Clearwater
* [[Sawgrass Lake Park]] i St. Petersburg
* John S. Taylor Park i Largo
* [[Wall Springs Park]] i Palm Harbor
* [[Walsingham Park]] i Largo
* War Veterans Memorial Park i St. Petersburg
* [[Brooker Creek Preserve]]
* [[Mobbly Bayou Preserve]]
* [[Shell Key Preserve]]
* [[Weedon Island Preserve]]
{{Div col end}}
==Merknadar==
{{Merknadar}}
==Kjelder==
{{fotnoteliste}}
{{refopning}}
*''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Pinellas County, Florida|Pinellas County, Florida]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 22. juli 2026.''
{{refslutt}}
== Bakgrunnsstoff ==
{{commonskat}}
*{{offisiell nettstad}}
{{autoritetsdata}}
[[Kategori:County i Florida]]
[[Kategori:Skipingar i 1912]]
lj6vqgqed4jgm9fenyq7lpc5sqeylna
Dactylorhiza maculata ssp. arcana
0
431302
3663542
2026-07-25T19:18:09Z
TU-nor
12071
Oppretta sida med «{{Taksoboks-pluss | status = | status_noreg = | filnamn = | biletstorleik = | bilettekst = | rike = [[Plantar|Planteriket]] | klasse = [[Einfrøblada plantar|Einfrøblada]] | orden = [[Aspargesordenen]] | familie = [[Orkidéfamilien]] | slekt l = [[Dactylorhiza]] | art = D. maculata | vitskapleg namn = ''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''arcana'' | klassifisert av = Taraška, Batouš…»
3663542
wikitext
text/x-wiki
{{Taksoboks-pluss
| status =
| status_noreg =
| filnamn =
| biletstorleik =
| bilettekst =
| rike = [[Plantar|Planteriket]]
| klasse = [[Einfrøblada plantar|Einfrøblada]]
| orden = [[Aspargesordenen]]
| familie = [[Orkidéfamilien]]
| slekt l = [[Dactylorhiza]]
| art = D. maculata
| vitskapleg namn = ''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''arcana''
| klassifisert av = Taraška, Batoušek & Lamla
| habitat=myr
| utbreiing=nord i [[Polen]]}}
'''''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''arcana''''' er nyleg (2023) skildra som ein underart av [[bleikmarihand]], endemisk for Polen og akseptert av ''Plants of thw World Online''.<ref name="arcana/><ref name="powo"/>
== Referansar ==
{{refopning}}
<references>
<ref name="powo">{{Citation
|title=Dactylorhiza maculata (L.) Soó {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science
|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77343019-1
|website=Plants of the World Online
|accessdate=2026-07-25
|language=en
}}</ref>
<ref name="arcana>{{Artikkelkjelde
| forfattar = Vojtěch Taraška, Martin Duchoslav, Michal Hroneš, Petr Batoušek, František Lamla, Eva M. Temsch, Hanna Weiss‑Schneeweiss & Bohumil Trávníček
| utgjevingsår= 2023
| tittel = ''Dactylorhiza maculata'' agg. (Orchidaceae) in Central Europe: Intricate Patterns in Morphological Variability, Cytotype Diversity and Ecology Support the Single‑Species Concept
| publikasjon = Folia Geobotanica
| bind = 58
| nummer = 2
| side = 151-188
| url = https://link.springer.com/article/10.1007/s12224-024-09441-0
| utgjevar = Springer nature
| issn= 1874-9348
| kommentar=
}}</ref>
</references>
{{refslutt}}
== Bakgrunnsstoff ==
* {{Artslenkjer}}
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Orkidear i Polen]]
[[Kategori:Marihandslekta]]
s7ze2e44r4u7u3vg0qikc0xav0c3b84
3663594
3663542
2026-07-26T08:48:37Z
TU-nor
12071
3663594
wikitext
text/x-wiki
{{DISPLAYTITLE:''Dactylorhiza incarnata'' ssp. ''arcana''}}
{{Taksoboks-pluss
| status =
| status_noreg =
| filnamn =
| biletstorleik =
| bilettekst =
| rike = [[Plantar|Planteriket]]
| klasse = [[Einfrøblada plantar|Einfrøblada]]
| orden = [[Aspargesordenen]]
| familie = [[Orkidéfamilien]]
| slekt l = [[Dactylorhiza]]
| art = D. maculata
| vitskapleg namn = ''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''arcana''
| klassifisert av = Taraška, Batoušek & Lamla
| habitat=myr
| utbreiing=nord i [[Polen]]}}
'''''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''arcana''''' er nyleg (2023) skildra som ein underart av [[bleikmarihand]], endemisk for Polen og akseptert av ''Plants of thw World Online''.<ref name="arcana/><ref name="powo"/>
== Referansar ==
{{refopning}}
<references>
<ref name="powo">{{Citation
|title=Dactylorhiza maculata (L.) Soó {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science
|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77343019-1
|website=Plants of the World Online
|accessdate=2026-07-25
|language=en
}}</ref>
<ref name="arcana>{{Artikkelkjelde
| forfattar = Vojtěch Taraška, Martin Duchoslav, Michal Hroneš, Petr Batoušek, František Lamla, Eva M. Temsch, Hanna Weiss‑Schneeweiss & Bohumil Trávníček
| utgjevingsår= 2023
| tittel = ''Dactylorhiza maculata'' agg. (Orchidaceae) in Central Europe: Intricate Patterns in Morphological Variability, Cytotype Diversity and Ecology Support the Single‑Species Concept
| publikasjon = Folia Geobotanica
| bind = 58
| nummer = 2
| side = 151-188
| url = https://link.springer.com/article/10.1007/s12224-024-09441-0
| utgjevar = Springer nature
| issn= 1874-9348
| kommentar=
}}</ref>
</references>
{{refslutt}}
== Bakgrunnsstoff ==
* {{Artslenkjer}}
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Orkidear i Polen]]
[[Kategori:Marihandslekta]]
s3fv6fu2q68pnhbac6bu3vhk3o90s41
3663595
3663594
2026-07-26T08:49:06Z
TU-nor
12071
3663595
wikitext
text/x-wiki
{{DISPLAYTITLE:''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''arcana''}}
{{Taksoboks-pluss
| status =
| status_noreg =
| filnamn =
| biletstorleik =
| bilettekst =
| rike = [[Plantar|Planteriket]]
| klasse = [[Einfrøblada plantar|Einfrøblada]]
| orden = [[Aspargesordenen]]
| familie = [[Orkidéfamilien]]
| slekt l = [[Dactylorhiza]]
| art = D. maculata
| vitskapleg namn = ''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''arcana''
| klassifisert av = Taraška, Batoušek & Lamla
| habitat=myr
| utbreiing=nord i [[Polen]]}}
'''''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''arcana''''' er nyleg (2023) skildra som ein underart av [[bleikmarihand]], endemisk for Polen og akseptert av ''Plants of thw World Online''.<ref name="arcana/><ref name="powo"/>
== Referansar ==
{{refopning}}
<references>
<ref name="powo">{{Citation
|title=Dactylorhiza maculata (L.) Soó {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science
|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77343019-1
|website=Plants of the World Online
|accessdate=2026-07-25
|language=en
}}</ref>
<ref name="arcana>{{Artikkelkjelde
| forfattar = Vojtěch Taraška, Martin Duchoslav, Michal Hroneš, Petr Batoušek, František Lamla, Eva M. Temsch, Hanna Weiss‑Schneeweiss & Bohumil Trávníček
| utgjevingsår= 2023
| tittel = ''Dactylorhiza maculata'' agg. (Orchidaceae) in Central Europe: Intricate Patterns in Morphological Variability, Cytotype Diversity and Ecology Support the Single‑Species Concept
| publikasjon = Folia Geobotanica
| bind = 58
| nummer = 2
| side = 151-188
| url = https://link.springer.com/article/10.1007/s12224-024-09441-0
| utgjevar = Springer nature
| issn= 1874-9348
| kommentar=
}}</ref>
</references>
{{refslutt}}
== Bakgrunnsstoff ==
* {{Artslenkjer}}
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Orkidear i Polen]]
[[Kategori:Marihandslekta]]
pgcoyhd6phupg5da7ou9bpnhryt29ek
3663596
3663595
2026-07-26T08:50:57Z
TU-nor
12071
TU-nor flytte sida [[Dactylorhiza maculata subsp. arcana]] til [[Dactylorhiza maculata ssp. arcana]]: Konsistens til andre underartar
3663595
wikitext
text/x-wiki
{{DISPLAYTITLE:''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''arcana''}}
{{Taksoboks-pluss
| status =
| status_noreg =
| filnamn =
| biletstorleik =
| bilettekst =
| rike = [[Plantar|Planteriket]]
| klasse = [[Einfrøblada plantar|Einfrøblada]]
| orden = [[Aspargesordenen]]
| familie = [[Orkidéfamilien]]
| slekt l = [[Dactylorhiza]]
| art = D. maculata
| vitskapleg namn = ''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''arcana''
| klassifisert av = Taraška, Batoušek & Lamla
| habitat=myr
| utbreiing=nord i [[Polen]]}}
'''''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''arcana''''' er nyleg (2023) skildra som ein underart av [[bleikmarihand]], endemisk for Polen og akseptert av ''Plants of thw World Online''.<ref name="arcana/><ref name="powo"/>
== Referansar ==
{{refopning}}
<references>
<ref name="powo">{{Citation
|title=Dactylorhiza maculata (L.) Soó {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science
|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77343019-1
|website=Plants of the World Online
|accessdate=2026-07-25
|language=en
}}</ref>
<ref name="arcana>{{Artikkelkjelde
| forfattar = Vojtěch Taraška, Martin Duchoslav, Michal Hroneš, Petr Batoušek, František Lamla, Eva M. Temsch, Hanna Weiss‑Schneeweiss & Bohumil Trávníček
| utgjevingsår= 2023
| tittel = ''Dactylorhiza maculata'' agg. (Orchidaceae) in Central Europe: Intricate Patterns in Morphological Variability, Cytotype Diversity and Ecology Support the Single‑Species Concept
| publikasjon = Folia Geobotanica
| bind = 58
| nummer = 2
| side = 151-188
| url = https://link.springer.com/article/10.1007/s12224-024-09441-0
| utgjevar = Springer nature
| issn= 1874-9348
| kommentar=
}}</ref>
</references>
{{refslutt}}
== Bakgrunnsstoff ==
* {{Artslenkjer}}
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Orkidear i Polen]]
[[Kategori:Marihandslekta]]
pgcoyhd6phupg5da7ou9bpnhryt29ek
3663601
3663596
2026-07-26T08:52:26Z
TU-nor
12071
3663601
wikitext
text/x-wiki
{{DISPLAYTITLE:''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''arcana''}}
{{Taksoboks-pluss
| status =
| status_noreg =
| filnamn =
| biletstorleik =
| bilettekst =
| rike = [[Plantar|Planteriket]]
| klasse = [[Einfrøblada plantar|Einfrøblada]]
| orden = [[Aspargesordenen]]
| familie = [[Orkidéfamilien]]
| slekt l = [[Dactylorhiza]]
| art = D. maculata
| vitskapleg namn = ''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''arcana''
| klassifisert av = Taraška, Batoušek & Lamla
| habitat=myr
| utbreiing=nord i [[Polen]]}}
'''''Dactylorhiza maculata'' ssp. ''arcana''''' er nyleg (2023) skildra som ein underart av [[bleikmarihand]], endemisk for Polen og akseptert av ''Plants of the World Online''.<ref name="arcana/><ref name="powo"/>
== Referansar ==
{{refopning}}
<references>
<ref name="powo">{{Citation
|title=Dactylorhiza maculata (L.) Soó {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science
|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77343019-1
|website=Plants of the World Online
|accessdate=2026-07-25
|language=en
}}</ref>
<ref name="arcana>{{Artikkelkjelde
| forfattar = Vojtěch Taraška, Martin Duchoslav, Michal Hroneš, Petr Batoušek, František Lamla, Eva M. Temsch, Hanna Weiss‑Schneeweiss & Bohumil Trávníček
| utgjevingsår= 2023
| tittel = ''Dactylorhiza maculata'' agg. (Orchidaceae) in Central Europe: Intricate Patterns in Morphological Variability, Cytotype Diversity and Ecology Support the Single‑Species Concept
| publikasjon = Folia Geobotanica
| bind = 58
| nummer = 2
| side = 151-188
| url = https://link.springer.com/article/10.1007/s12224-024-09441-0
| utgjevar = Springer nature
| issn= 1874-9348
| kommentar=
}}</ref>
</references>
{{refslutt}}
== Bakgrunnsstoff ==
* {{Artslenkjer}}
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Orkidear i Polen]]
[[Kategori:Marihandslekta]]
bvx8x2gye6efalfimw64htu80mip1y9
Kategori:Artiklar med tekst på gammalengelsk (ca. 450-1100)
14
431303
3663548
2026-07-26T06:44:39Z
Ranveig
39
Oppretta sida med «__LØYNDKAT__ [[Kategori:Artiklar med tekst på andre språk|Gammalengelsk (ca. 450-1100)]]»
3663548
wikitext
text/x-wiki
__LØYNDKAT__
[[Kategori:Artiklar med tekst på andre språk|Gammalengelsk (ca. 450-1100)]]
3w3e4aq3a6acoyjr7afef2sfcjhkmdr
Kategori:Stadnamn av fransk opphav i USA
14
431304
3663552
2026-07-26T06:48:33Z
Ranveig
39
Oppretta sida med «[[Kategori:Stadnamn av fransk opphav|USA]] [[Kategori:Stadnamn i USA]]»
3663552
wikitext
text/x-wiki
[[Kategori:Stadnamn av fransk opphav|USA]]
[[Kategori:Stadnamn i USA]]
7mla8znflku38y9ccvsu1kphlhcbvtw
Kategori:Stadnamn av fransk opphav
14
431305
3663553
2026-07-26T06:49:19Z
Ranveig
39
Oppretta sida med «[[Kategori:Stadnamn etter språk]] [[Kategori:Franske namn]] [[Kategori:Fransk språk|Namn]]»
3663553
wikitext
text/x-wiki
[[Kategori:Stadnamn etter språk]]
[[Kategori:Franske namn]]
[[Kategori:Fransk språk|Namn]]
1bptzrhat4tjos03bfi4sgr1h9gsign
3663554
3663553
2026-07-26T06:50:05Z
Ranveig
39
Sort.
3663554
wikitext
text/x-wiki
[[Kategori:Stadnamn etter språk|Fransk]]
[[Kategori:Franske namn]]
[[Kategori:Fransk språk|Namn]]
9gjgij0gbduy27wbe2xcf97x4nedt3p
Gran Sabana
0
431306
3663588
2026-07-26T08:11:11Z
Roarjo
183
Veikt definert, mykje referert geografisk område i Venezuela
3663588
wikitext
text/x-wiki
'''Gran Sabana''' er ei høgslette på om lag 10 800 km² i den søraustlege delen av [[Venezuela]], i [[delstaten Bolívar]]. Området strekkjer seg inn i venezuelansk del av [[Guyanahøglandet]] til grensene mot [[Brasil]] og [[Guyana]]. Gran Sabana femnar om ca. ein tredel av området som er verna av [[Canaima nasjonalpark]].<!-- TRENG KJELDER: Gjennomsnittstemperaturen er rundt 20 °C og kan søkke til 13 °C om natta eller lågare i høgareliggjande område. Regionen inkluderer elvar, fossar, juv, djupe dalar og junglar, og savannar som er vertskap for ei rekkje og varierte planteartar, mangfaldig fauna og isolerte platåfjell kalla [[tepui]]ar.
== Landskap ==
Landskapet er dominert av opne [[savannar]] og strekkjer seg gjennom eit kupert område med høgder opp til om lag 2 800 meter over havet. Høgsletta skrånar frå kring 1 500 meter i nord til om lag 800 meter i sør. Dei fleste elvane renn derfor sørover før dei samlar seg i [[Caroní]], som deretter svingar nordover mot [[Guri-reservoaret]]. Vasskraftverket ved Guri produserer ein stor del av elektrisiteten i Venezuela.
Gran Sabana er ein del av [[Guayanaskjoldet]], eit av dei eldste geologiske områda på jorda. Sandsteinen dei er danna av er kring 1,7 milliardar år gammal, medan sjølve tepui-landskapet oppstod gjennom erosjon hovudsakleg dei siste 70–100 millionane åra. Desse bergartane høyrde opphavleg til den vestlege delen av superkontinentet [[Gondwana]].
Gjennom millionar av år har erosjon brote ned dei mektige sandsteinsplatåa. Att står djupe dalar og dei karakteristiske [[tepui]]ane, flate sandsteinsfjell med bratte vegger. Namnet ''tepui'' kjem frå språket [[pemon]]. Om lag 115 slike fjell finst i området. Dei isolerte høgplatåa har utvikla ei særs rik og eigenarta plante- og dyreliv, med mange artar som berre finst på eitt eller nokre få tepuiar.
Frå fleire av tepuiane stuper nokre av verdas høgste fossefall, mellom anna [[Angelfossen]], verdas høgste fossefall, og [[Salto Kukenan]]. Området omfattar òg fleire spektakulære grottesystem, som [[Cueva Ojos de Cristal]] på [[Monte Roraima]] og kvartsgrottene i [[Sarisariñama]].-->
== Folkesetnad==
Den største folkegruppa i Gran Sabana er [[pemonfolket]], som talar [[karibspråk]]et [[pemon]].<!-- Folket blir vanlegvis delt inn i tre hovudgrupper: '''kamarakoto''', '''taurepang''' og '''arekuna'''.--> Dei fleste talar òg spansk.
Pemónane bur helst nær elvar og skogsområde. Tradisjonelt har dei levd av hagebruk, jakt, fiske og husdyrhald, medan somme i dag òg arbeider innan [[gruvedrift]] og [[turisme]]. Busetnaden består både av landsbyar og spreidde gardar. Trass i påverknad frå omverda har mange tatt vare på språk, tradisjonar og kulturell identitet.
Den største byen i regionen er [[Santa Elena de Uairén]], som ligg om lag 16 km frå grensa til [[Brasil]]. Byen er det viktigaste utgangspunktet for turar til [[Monte Roraima]], og har vegsamband til [[Ciudad Bolívar]] og [[Ciudad Guayana]].
== Kjelder ==
{{manglar kjelder}}
{{refopning}}
* ''Denne artikkelen byggjer på delar av «[[:de:Gran Sabana|Gran Sabana]]» frå {{Wikipedia-utgåve|de}}, den 26. juli 2026''
{{refslutt}}
== Bakgrunnsstoff ==
{{commonscat}}
{{autoritetsdata}}
[[Kategori:Venezuelansk geografi]]
9ft00nbs2nt3bqn1bouiwpu8u2zy5p4
3663591
3663588
2026-07-26T08:24:51Z
Ranveig
39
Dato
3663591
wikitext
text/x-wiki
'''Gran Sabana''' er ei høgslette på om lag 10 800 km² i den søraustlege delen av [[Venezuela]], i [[delstaten Bolívar]]. Området strekkjer seg inn i venezuelansk del av [[Guyanahøglandet]] til grensene mot [[Brasil]] og [[Guyana]]. Gran Sabana femnar om ca. ein tredel av området som er verna av [[Canaima nasjonalpark]].<!-- TRENG KJELDER: Gjennomsnittstemperaturen er rundt 20 °C og kan søkke til 13 °C om natta eller lågare i høgareliggjande område. Regionen inkluderer elvar, fossar, juv, djupe dalar og junglar, og savannar som er vertskap for ei rekkje og varierte planteartar, mangfaldig fauna og isolerte platåfjell kalla [[tepui]]ar.
== Landskap ==
Landskapet er dominert av opne [[savannar]] og strekkjer seg gjennom eit kupert område med høgder opp til om lag 2 800 meter over havet. Høgsletta skrånar frå kring 1 500 meter i nord til om lag 800 meter i sør. Dei fleste elvane renn derfor sørover før dei samlar seg i [[Caroní]], som deretter svingar nordover mot [[Guri-reservoaret]]. Vasskraftverket ved Guri produserer ein stor del av elektrisiteten i Venezuela.
Gran Sabana er ein del av [[Guayanaskjoldet]], eit av dei eldste geologiske områda på jorda. Sandsteinen dei er danna av er kring 1,7 milliardar år gammal, medan sjølve tepui-landskapet oppstod gjennom erosjon hovudsakleg dei siste 70–100 millionane åra. Desse bergartane høyrde opphavleg til den vestlege delen av superkontinentet [[Gondwana]].
Gjennom millionar av år har erosjon brote ned dei mektige sandsteinsplatåa. Att står djupe dalar og dei karakteristiske [[tepui]]ane, flate sandsteinsfjell med bratte vegger. Namnet ''tepui'' kjem frå språket [[pemon]]. Om lag 115 slike fjell finst i området. Dei isolerte høgplatåa har utvikla ei særs rik og eigenarta plante- og dyreliv, med mange artar som berre finst på eitt eller nokre få tepuiar.
Frå fleire av tepuiane stuper nokre av verdas høgste fossefall, mellom anna [[Angelfossen]], verdas høgste fossefall, og [[Salto Kukenan]]. Området omfattar òg fleire spektakulære grottesystem, som [[Cueva Ojos de Cristal]] på [[Monte Roraima]] og kvartsgrottene i [[Sarisariñama]].-->
== Folkesetnad==
Den største folkegruppa i Gran Sabana er [[pemonfolket]], som talar [[karibspråk]]et [[pemon]].<!-- Folket blir vanlegvis delt inn i tre hovudgrupper: '''kamarakoto''', '''taurepang''' og '''arekuna'''.--> Dei fleste talar òg spansk.
Pemónane bur helst nær elvar og skogsområde. Tradisjonelt har dei levd av hagebruk, jakt, fiske og husdyrhald, medan somme i dag òg arbeider innan [[gruvedrift]] og [[turisme]]. Busetnaden består både av landsbyar og spreidde gardar. Trass i påverknad frå omverda har mange tatt vare på språk, tradisjonar og kulturell identitet.
Den største byen i regionen er [[Santa Elena de Uairén]], som ligg om lag 16 km frå grensa til [[Brasil]]. Byen er det viktigaste utgangspunktet for turar til [[Monte Roraima]], og har vegsamband til [[Ciudad Bolívar]] og [[Ciudad Guayana]].
== Kjelder ==
{{manglar kjelder|dato=2026}}
{{refopning}}
* ''Denne artikkelen byggjer på delar av «[[:de:Gran Sabana|Gran Sabana]]» frå {{Wikipedia-utgåve|de}}, den 26. juli 2026''
{{refslutt}}
== Bakgrunnsstoff ==
{{Commonskat}}
{{autoritetsdata}}
[[Kategori:Venezuelansk geografi]]
9oz0hdr9tlpfxbu6cgftlcpunadni6p
Pemonfolket
0
431307
3663589
2026-07-26T08:15:17Z
Roarjo
183
Omdirigerer til [[Pemonar]]
3663589
wikitext
text/x-wiki
#OMDIRIGER [[Pemonar]]
l03erjcmh1kjpr562bxpp9fmyuqs1v0
Guyanahøglandet
0
431308
3663590
2026-07-26T08:16:38Z
Roarjo
183
Omdirigerer til [[Guayanaskjoldet]]
3663590
wikitext
text/x-wiki
#OMDIRIGER [[Guayanaskjoldet]]
oewcec4ptcf6xj4rc26sl5d6xa8xw38
Dactylorhiza maculata subsp. arcana
0
431309
3663597
2026-07-26T08:50:57Z
TU-nor
12071
TU-nor flytte sida [[Dactylorhiza maculata subsp. arcana]] til [[Dactylorhiza maculata ssp. arcana]]: Konsistens til andre underartar
3663597
wikitext
text/x-wiki
#OMDIRIGER [[Dactylorhiza maculata ssp. arcana]]
3v9bqzu0otsz7nkilw9enbnqnrryqch
Årevengjer
0
431310
3663600
2026-07-26T08:52:06Z
Ranveig
39
Ranveig flytte sida [[Årevengjer]] til [[Vepsar]] over ei omdirigering: Tilrådd i Artsdatabanken
3663600
wikitext
text/x-wiki
#OMDIRIGER [[Vepsar]]
njz5zunhm6oefwpnle2r1xmb579em5j