Wikipedia nnwiki https://nn.wikipedia.org/wiki/Hovudside MediaWiki 1.47.0-wmf.12 first-letter Filpeikar Spesial Diskusjon Brukar Brukardiskusjon Wikipedia Wikipedia-diskusjon Fil Fildiskusjon MediaWiki MediaWiki-diskusjon Mal Maldiskusjon Hjelp Hjelpdiskusjon Kategori Kategoridiskusjon Tema Temadiskusjon Undertekstar Undertekstdiskusjon Modul Moduldiskusjon Arrangement Arrangementsdiskusjon 0 3491 3663683 3324398 2026-07-27T15:47:09Z HerVal7752 105842 Landboks + kjelder 3663683 wikitext text/x-wiki {{landboks |andre namn =<!--Lýðveldið-->Ísland |adjektiv = islandsk |riksvåpen = Coat_of_arms_of_Iceland.svg |flagg = Flag of Iceland.svg{{!}}border |nasjonaldag = 17. juni |nasjonalsong = [[Lofsöngur]] |hovudstad = Reykjavík |styresett = [[Parlamentarisk republikk]] |statsoverhovudtype = [[President]] |statsoverhovud = Halla Tómasdóttir |statsminister = Kristrún Frostadóttir |grunnlagdtype = [[Landnåmstida|Landnåm]] |grunnlagd = 900-talet |grunnlagd1type = [[Den islandske fristaten|Fristaten]] |grunnlagd1 = [[930]]–[[1262]] |grunnlagd2type = [[Noregsveldet|Union med Noreg]] |grunnlagd2 = [[1263]]–[[1397]] |grunnlagd3type = [[Kalmarunionen]] |grunnlagd3 = [[1397]]–[[1523]] |grunnlagd4type = [[Danmark-Noreg]] |grunnlagd4 = [[1523]]–[[1814]] |grunnlagd5type = [[Kielfreden|Dansk overtaking]] |grunnlagd5 = [[14. januar]] [[1814]] |grunnlagd6type = [[Sjølstende]]<br />&nbsp; &nbsp; &nbsp;frå [[Danmark]] |grunnlagd6 = [[17. juni]] [[1944]] |vassareal = 2,7&nbsp;% |valuta = [[Króna]] |tidssone = [[UTC]] |retningsnummer = +354 |domene = .is }} '''Island''' er eit [[øy]]rike i det nordlege [[Atlanterhavet]] mellom [[Grønland]] og [[Storbritannia]], nordvest for [[Færøyane]].<ref>{{Kjelde www|url=https://lex.dk/Island|tittel=Island|forfattar=Gisladottir, Gudrun|språk=da|utgjevar=Lex på lex.dk|vitja=2026-07-27}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.britannica.com/place/Iceland|tittel=Iceland|språk=en|utgjevar=Britannica|vitja=2026-07-27}}</ref> Island var norsk [[skattland]] frå 1263 til 1814, og fekk sjølvstende frå [[Danmark]] i 1944.<ref>{{snl}}</ref> == Historie == Island vart [[koloni]]sert av norsk-irske og norske utvandrarar i slutten av 800-talet og gjennom 900-talet. Island har eit av dei eldste [[parlament]]a eller [[nasjonalforsamling]]ane i verda, [[Alltinget]], som vart danna i 930. Island var sjølvstendig i meir enn 300 år, men vart frå 1263 underlagt [[Noreg]]. Då Noreg gjekk i union med [[Danmark]] fylgde Island med, men då Noreg gjekk tapt for Danmark i 1814 vart Island verande dansk. Eit avgrensa sjølvstyre vart innført i 1874, og sjølvstende fylgde i 1918. Den danske kongen var statsoverhovud fram til 1944, då Island vart ein [[republikk]]. === Landet blir bygd === Fyrste gongen Island vert nemnt i skriftlege kjelder er etter den irske munken Dicuil sine nedskrivingar av 825. Diverre var dette inga generell geografisk skildring av landet. I staden freista munken å kasta ljos over eit par spurningar som tidlegare forfattarar ikkje hadde vore samde om. Den fyrste spurninga galdt om eit land langt i nord, kalla ''Thule'', var heilt omgjeve av is. Den andre spurninga galdt om året i nord berre hadde éin dag og éi natt, på seks månader kvar. Det kan ikkje vera tvil om at Dicuil meinte Island då han skreiv Thule. Dette veit vi i og med at grekaren [[Pytheas]], som levde i Massalia ([[Marseille]]) på [[300-talet f.Kr.]], må ha sikta til Noreg då han skildra eit Thule som alt var busett. Forteljinga hans Dicuil er viktig fordi ho lèt vita at øya på tidleg [[800-talet]] stort sett var folketom. Då islendingen [[Are Frode]] på 1130-talet tok til med å skriva historia åt øya og folket, lét han vita at då landnåmsmennene fyrst kom budde det kristne irar på øya, som han kalla "papar"; eit ord som skandinavane hadde laga av eit irsk ord for "prest". Sidan papane ikkje ville bu saman med heidningane, flydde dei. Are skreiv ei lita bok, ''[[Íslendingabok]]'', som på kring tjue sider tek for seg heile den islandske historia ned til hans eiga tid. Ei anna kjelde om den tidlege busetjinga av øya er ''[[Landnámabók]]'', som er ei langt meir omfattande framstilling. Til å byrja med kan Are ha vore involvert, men boka ligg no føre berre i utvida og seine redaksjonar frå 1200-talet og utover. Landnámabók omhandlar dei om lag 400 personane som tok land på Island. Boka legg ofte ut om kvar desse menneska kom ifrå då dei la i veg til Island, og dessutan om kven som var forfedrane deira. Moderne historikarar tek jamvel desse kjeldene som regel med ei klype salt. Dette kjem av at sjølv om historia åt islendingane på Are si tid etter måten var kort og oversiktleg, kunne særskilde oppfatningar av landnåmet og av gamle eigedomstilhøve ha spelt ei viktig rolle for dei seinare islandske hovdingslektene. Desse var i innbyrdes strid på 1100- og 1200-talet. Som ei fylgje av dette kan noko av innhaldet i Landnámabók vera reint oppspinn. Islendingane tykte like eins vel om å framstilla seg sjølve som ætlingar av dei gamle kongane i Norden og andre store hovdingar. Desse sistnemnde opplysningane er rekna til nokre av dei aller minst truverdige i Landnámabók. Ifylgje Landnámabók skal den fyrste landnåmsmannen ha vore [[Ingolf Arnarsson]] frå [[Fjaler]] i [[Sunnfjord]]. Landnåmet hans omfatta eit stort område kring det noverande Reykjavik der det sidan kom til å liggja mange gardar. Andre tidlege landnåms-menn som tok mykje land, var [[Helge Magre]] frå [[Agder]], [[Skallagrim Kveldulvsson]] frå [[Fjordane]], som var far til [[Egil Skallagrimsson]], og [[Kjetil Høng]] frå [[Namdalen]]. Dei fyrste islandske historikarane knytte busetjinga av øya til det dei såg på som eit hovudskilje i norsk historie. Are Frode og etterfylgjarane hans understreka at landnåmet på Island fann stad samstundes med at Harald Hårfagre tok til med å leggja Noreg under seg. Dei som hovudsakleg dreiv dette framover skal ha vore hovdingar som ikkje fann seg i det nye kongedømet, Haralds ''ofríki'' ("tyranni"). Dei fleste historikarane har gått ut frå at dei fleste som utvandra frå Noreg kom frå Vestlandet, men Nielsen<ref>A.F. Nilssen, ''Landnån fra nord - Utvandringa frå det nordlige Norge til Island i vikingetid'', Orkana akademisk, 2012.</ref> har kome fram til at fordelinga var 30,9 % frå [[Hålogaland]] og [[Namdalen]], 10,9 % frå Midt-Noreg ([[Trøndelag]] sør for Namdalen og [[Møre og Romsdal]]), 24,7 % frå [[Sogn og Fjordane]], 15,4 % frå [[Hordaland]], 10,9 % frå [[Rogaland]] og [[Agder]] og 7,3 % frå Austlandet. Are Frode tidfeste landnåmet åt Ingolf Arnesson til 870, og dessutan meinte han at den eigenlege landnåmstida var over i 930. Men funnmaterialet tyder derimot på at landnåmet tok til eit par tiår tidlegare, kring 850. Dei islandske hovdinggravene er òg mykje fattigare enn dei norske frå den same perioden. Dette vert tolka som at det islandske hovding-sjiktet hovudsakleg er vakse fram av bondeklassen, og dessutan at dei litterære kjeldene i regelen overdriv statusen åt desse hovdingane før landnåmet. === Fristaten === I ein viss forstand kan ein seia at Island vart eit eige rike allereie på 900-talet. Men i motsetnad til Norden i rikssamlingstida vart ikkje dette riket skipa gjennom erobring, og det vart heller ikkje bygd på militærmakt. Når islendingane omtala riket sitt, kalla dei det ''vár lǫg'', "vår lov". Med lǫg meinte dei båe "lov" og "lovområde"; like eins som Trøndelag, norrønt ''Þróndalog'', opphavleg tydde lovområdet åt trønderane. Det var med opprettinga av Alltinget, som nemnt i 930, at dette lovområdet vart skipa. == Geografi == [[Fil:Iceland Mid-Atlantic Ridge Fig16.gif|mini|Midatlanterhavsryggen kryssar Island delvis på to stader]] {{detaljar|Islandsk geografi}} Island er den åttande største [[øy]]a i verda og ligg like sør for [[polarsirkelen]], om lag 1000&nbsp;km vest for [[Noreg]]. Øya ligg på den midtatlantiske ryggen der dei eurasiatiske og nord-amerikanske [[platedrift|kontinentalplatene]] glid frå kvarandre. Dette gir geologisk ustabile tilstandar med stadige [[jordskjelv]] og [[vulkan]]utbrot. Sjå kartet som viser kor den midtatlantiske ryggen går i gjennom Island, og at dei mest aktive vulkanane ligg på denne ryggen. Men den [[geologi]]ske aktiviteten gjev òg varme kjelder som islendingane nyttar til oppvarming, kraftproduksjon og i turistnæringa. Island har ein aktiv «bassengkultur» i dei mange symjebassenga utandørs, som er varma frå varme kjelder. Til dømes har Reykjavík sju offentlege bad, av dei er berre eitt under tak. Grovt sett kan Island delast i to: kystområda som er innskorne av [[fjord]]ar og innlandet som for ein stor del består av [[fjell]]område, lava[[ørken]]ar og [[isbre]]ar. Folk bur stort sett langs kysten, særleg i [[reykjavík]]området sørvest på Island. Det går veg rundt heile øya, og det er mogleg å krysse innlandet med terrengbilar på sumaropne fjellvegar. * Høgaste fjell: [[Hvannadalshnúkur]] (2110 moh.) * Lengste elv: [[Þjórsá]] (Thjórsá) (237 km) * Største innsjø: [[Þingvallavatn]] (Thingvallavatn) == Klima == [[Fil:Vestmannaeyjar013.JPG|mini|Vestmannaeyjar like sørvest for Island er kanskje den mest vindfulle staden i Europa. Vêrstasjonen på denne øya utgjer ein av to stasjonar brukte for å indikere [[NAO]]-indeksen.]] [[Klima]]et på Island er [[maritimt klima|maritimt]], sterkt påverka av den varme [[Golfstraumen]] og [[ekstratropisk syklon|lågtrykka]] som mest alltid passerer nær Island. Lågtrykka gjer Island til ein [[vind]]full og [[sky]]a stad, og Reykjavík har i snitt over 40 dagar med [[sterk kuling]] eller meir. Snittemperaturen i Reykjavík er 11&nbsp;°C i juli og -1&nbsp;°C i januar, og er den hovudstaden med lågast middeltemperatur om sumaren (om ein ser bort frå [[Nuuk]] på [[Grønland]]). Sumrane er litt turrare enn vintrane, med [[regn]] eller regnskurer eit par gonger i veka. Dei vulkanske ørkenane nordaust på Island ligg i regnskuggen av dei store breane og får mindre enn helvta av nedbørsmengda som Reykjavík får. Reykjavík har om lag same års-nedbør som [[Oslo]], 779 mm, men like mange dagar med regn som [[Bergen]], heile 213 dagar. Ingen stader på Island får særleg varmt vêr, og berre i dei nordaustlege områda er det vanleg med temperaturar over 20&nbsp;°C om sumaren. Den nordlege kysten har ofte det mildaste vêret på grunn av sørleg vind som gjev ein [[fønvind]]effekt over dei sentrale fjell-områda. Det meste av Island er dekt av snø frå november til april, men periodar med mildvêr og regn kan minke eller fjerne snødekket i sørlege og austlege område i korte periodar. Kraftige vinterstormar kan føre til [[snøstorm]], som gjer det vanskeleg å ferdast utanfor Reykjavik. == Energi == På Island er 85&nbsp;% av oppvarminga geotermisk. 12&nbsp;% er elektrisk og dei siste tre prosentane er oljebasert. 55&nbsp;% av [[straum]]en kjem frå dei geotermiske kraftkjeldene, resten frå [[kol]], [[vasskraft]] og [[olje]].{{tr}} Difor marknadsfører Island seg sjølv som eit av dei landa i verda som nyttar høgast del [[fornybar energi]]. Hovudstaden Reykjavík kallar seg «den røykfrie hovudstaden». Bruken av geotermisk varme på sagaøya har lange tradisjonar. Det vert nemnt i [[soge]]ne at mellom anna [[Snorre Sturlason]] hadde ein kunstig dam han bada i kvar morgon. Dammen vart tilført vatn frå ei varm kjelde like ved. Denne dammen er seinare utgraven av [[arkeolog]]ar. I dag vert det teke ut energi på to måtar. Den eine er å pumpe det geotermiske vatnet til eit reservoar, og derifrå spreia det til bygningar som skal verta varma opp. Det andre er å la vatnet frå [[geotermiske høgtemperaturområde|høgtemperaturområde]] (der temperaturen er over 150 grader og vatnet er under trykk) drive [[dampturbin]]ar som produserer straum. Islands framtidige mål er å verta det fyrste landet i verda med eit [[hydrogensamfunn]], der all energi er ei eller anna form for hydrogen. == Politikk == Parlamentet på Island, [[Alltinget]], har 63 medlemer, som vert valde for fireårsperiodar. Regjeringsleiar er [[statsministrar på Island‎|statsministeren]], som saman med regjeringa har regjeringsmakta. Statsministeren vert utnemnd av presidenten. Presidenten er statsoverhovud og vert vald kvart fjerde år. == Økonomi == Den islandske økonomien er nært knytt til fiskeindustrien som står for over 60 % av eksportinntektene. Såleis er økonomien var for fall i fiskeprisane og fall i fiskebestanden. Omsynet til fiskeressursane er òg hovudårsak til at Island er imot medlemskap i [[EU]]. Med billeg elektrisk kraft lokkar Island til seg utanlandske investorar som vil driva [[tungindistri]]. Det gjeld bl.a. produksjon av [[aluminium]] og [[jarnsilicium]] som er vortne viktige eksportprodukt. I løpet av dei siste tiåra har i tillegg sørvisnæringar og [[turisme]] fått meir å seia for økonomien. Islandske finansinsitusjonar har på 2000-talet hatt sterk vekst, og gjort omfattande investeringar i utlandet. Den store veksten har på same tid gjort finanssektoren sårbar for internasjonale svingingar i økonomien. Under den internasjonale finanskrisa i [[2008]] fekk islandske bankar som [[Glitnir]], [[Landsbanki]] og [[Kaupthing]] så store problem med [[likviditet]]en at dei ikkje var i stand til å stå på eigne bein, og vart overtekne av den islandske staten. == Fylke == Island er delt inn i 23 fylke (''sýslur'', eintal ''sýsla''): * [[Árnessýsla]] * [[Austur-Barðastrandarsýsla]] * [[Austur-Húnavatnssýsla]] * [[Austur-Skaftafellssýsla]] * [[Borgarfjarðarsýsla]] * [[Dalasýsla]] * [[Eyjafjarðarsýsla]] * [[Gullbringusýsla]] * [[Kjósarsýsla]] * [[Mýrasýsla]] * [[Norður-Ísafjarðarsýsla]] * [[Norður-Múlasýsla]] * [[Norður-Þingeyjarsýsla]] * [[Rangárvallasýsla]] * [[Skagafjarðarsýsla]] * [[Snæfellsnes-og Hnappadalssýsla]] * [[Strandasýsla]] * [[Suður-Múlasýsla]] * [[Suður-Þingeyjarsýsla]] * [[Vestur-Barðastrandarsýsla]] * [[Vestur-Húnavatnssýsla]] * [[Vestur-Ísafjarðarsýsla]] * [[Vestur-Skaftafellssýsla]] I tillegg til fylka er det 14 byar eller kaupstaðir: [[Fil:CIA Factbook map of Iceland.png|mini|Kart over Island.]] * [[Akranes]] * [[Akureyri]] * [[Hafnarfjörður]] * [[Húsavík]] * [[Ísafjörður]] * [[Keflavík]] * [[Kópavogur]] * [[Neskaupstaður]] * [[Ólafsfjörður]] * [[Reykjavík]] * [[Sauðárkrókur]] * [[Seyðisfjörður]] * [[Siglufjörður]] * [[Vestmannaeyjar]] == Verdt å sjå == [[Fil:Iceland satellite.jpg|mini|Vinterbilete frå [[NASA]]-[[satellitt]]en ''Aqua'', 28. januar 2004.]] * [[Den blå laguna]] (Bláa lónið) * [[Þingvellir]] * [[Geysir]] * [[Gullfoss]] * [[Vatnajökull]] ==Kjelder== {{referanseliste}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{EU}} {{EØS}} {{Norden}} {{Schengenlanda}} {{OECD}} {{Tidlegare norske område}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Land i Europa]] [[Kategori:Øystatar i Atlanterhavet]] [[Kategori:Øyar i Nord-Atlanteren]] [[Kategori:Island| ]] [[Kategori:Tidlegare norske kronkoloniar]] [[Kategori:Tidlegare danske koloniar]] [[Kategori:Øystatar]] [[Kategori:Islandske øyar]] [[Kategori:NATO-land]] [[Kategori:Norden]] [[Kategori:Nord-Europa]] [[Kategori:Republikkar]] [[Kategori:Vest-Europa]] 3lu89nreqpcosgfceogpno4fky72wi7 3663687 3663683 2026-07-27T15:58:13Z HerVal7752 105842 3663687 wikitext text/x-wiki {{landboks |andre namn =<!--Lýðveldið-->Ísland |adjektiv = islandsk |riksvåpen = Coat_of_arms_of_Iceland.svg |flagg = Flag of Iceland.svg{{!}}border |nasjonaldag = 17. juni |nasjonalsong = [[Lofsöngur]] |hovudstad = Reykjavík |styresett = [[Parlamentarisk republikk]] |statsoverhovudtype = [[President]] |statsoverhovud = Halla Tómasdóttir |statsminister = Kristrún Frostadóttir |grunnlagdtype = [[Landnåmstida|Landnåm]] |grunnlagd = 900-talet |grunnlagd1type = [[Den islandske fristaten|Fristaten]] |grunnlagd1 = [[930]]–[[1262]] |grunnlagd2type = [[Noregsveldet|Union med Noreg]] |grunnlagd2 = [[1263]]–[[1397]] |grunnlagd3type = [[Kalmarunionen]] |grunnlagd3 = [[1397]]–[[1523]] |grunnlagd4type = [[Danmark-Noreg]] |grunnlagd4 = [[1523]]–[[1814]] |grunnlagd5type = [[Kielfreden|Dansk overtaking]] |grunnlagd5 = [[14. januar]] [[1814]] |grunnlagd6type = [[Sjølvstende]]<br />&nbsp; &nbsp; &nbsp;frå [[Danmark]] |grunnlagd6 = [[17. juni]] [[1944]] |vassareal = 2,7&nbsp;% |valuta = [[Króna]] |tidssone = [[UTC]] |retningsnummer = +354 |domene = .is }} '''Island''' er eit [[øy]]rike i det nordlege [[Atlanterhavet]] mellom [[Grønland]] og [[Storbritannia]], nordvest for [[Færøyane]].<ref>{{Kjelde www|url=https://lex.dk/Island|tittel=Island|forfattar=Gisladottir, Gudrun|språk=da|utgjevar=Lex på lex.dk|vitja=2026-07-27}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.britannica.com/place/Iceland|tittel=Iceland|språk=en|utgjevar=Britannica|vitja=2026-07-27}}</ref> Island var norsk [[skattland]] frå 1263 til 1814, og fekk sjølvstende frå [[Danmark]] i 1944.<ref>{{snl}}</ref> == Historie == Island vart [[koloni]]sert av norsk-irske og norske utvandrarar i slutten av 800-talet og gjennom 900-talet. Island har eit av dei eldste [[parlament]]a eller [[nasjonalforsamling]]ane i verda, [[Alltinget]], som vart danna i 930. Island var sjølvstendig i meir enn 300 år, men vart frå 1263 underlagt [[Noreg]]. Då Noreg gjekk i union med [[Danmark]] fylgde Island med, men då Noreg gjekk tapt for Danmark i 1814 vart Island verande dansk. Eit avgrensa sjølvstyre vart innført i 1874, og sjølvstende fylgde i 1918. Den danske kongen var statsoverhovud fram til 1944, då Island vart ein [[republikk]]. === Landet blir bygd === Fyrste gongen Island vert nemnt i skriftlege kjelder er etter den irske munken Dicuil sine nedskrivingar av 825. Diverre var dette inga generell geografisk skildring av landet. I staden freista munken å kasta ljos over eit par spurningar som tidlegare forfattarar ikkje hadde vore samde om. Den fyrste spurninga galdt om eit land langt i nord, kalla ''Thule'', var heilt omgjeve av is. Den andre spurninga galdt om året i nord berre hadde éin dag og éi natt, på seks månader kvar. Det kan ikkje vera tvil om at Dicuil meinte Island då han skreiv Thule. Dette veit vi i og med at grekaren [[Pytheas]], som levde i Massalia ([[Marseille]]) på [[300-talet f.Kr.]], må ha sikta til Noreg då han skildra eit Thule som alt var busett. Forteljinga hans Dicuil er viktig fordi ho lèt vita at øya på tidleg [[800-talet]] stort sett var folketom. Då islendingen [[Are Frode]] på 1130-talet tok til med å skriva historia åt øya og folket, lét han vita at då landnåmsmennene fyrst kom budde det kristne irar på øya, som han kalla "papar"; eit ord som skandinavane hadde laga av eit irsk ord for "prest". Sidan papane ikkje ville bu saman med heidningane, flydde dei. Are skreiv ei lita bok, ''[[Íslendingabok]]'', som på kring tjue sider tek for seg heile den islandske historia ned til hans eiga tid. Ei anna kjelde om den tidlege busetjinga av øya er ''[[Landnámabók]]'', som er ei langt meir omfattande framstilling. Til å byrja med kan Are ha vore involvert, men boka ligg no føre berre i utvida og seine redaksjonar frå 1200-talet og utover. Landnámabók omhandlar dei om lag 400 personane som tok land på Island. Boka legg ofte ut om kvar desse menneska kom ifrå då dei la i veg til Island, og dessutan om kven som var forfedrane deira. Moderne historikarar tek jamvel desse kjeldene som regel med ei klype salt. Dette kjem av at sjølv om historia åt islendingane på Are si tid etter måten var kort og oversiktleg, kunne særskilde oppfatningar av landnåmet og av gamle eigedomstilhøve ha spelt ei viktig rolle for dei seinare islandske hovdingslektene. Desse var i innbyrdes strid på 1100- og 1200-talet. Som ei fylgje av dette kan noko av innhaldet i Landnámabók vera reint oppspinn. Islendingane tykte like eins vel om å framstilla seg sjølve som ætlingar av dei gamle kongane i Norden og andre store hovdingar. Desse sistnemnde opplysningane er rekna til nokre av dei aller minst truverdige i Landnámabók. Ifylgje Landnámabók skal den fyrste landnåmsmannen ha vore [[Ingolf Arnarsson]] frå [[Fjaler]] i [[Sunnfjord]]. Landnåmet hans omfatta eit stort område kring det noverande Reykjavik der det sidan kom til å liggja mange gardar. Andre tidlege landnåms-menn som tok mykje land, var [[Helge Magre]] frå [[Agder]], [[Skallagrim Kveldulvsson]] frå [[Fjordane]], som var far til [[Egil Skallagrimsson]], og [[Kjetil Høng]] frå [[Namdalen]]. Dei fyrste islandske historikarane knytte busetjinga av øya til det dei såg på som eit hovudskilje i norsk historie. Are Frode og etterfylgjarane hans understreka at landnåmet på Island fann stad samstundes med at Harald Hårfagre tok til med å leggja Noreg under seg. Dei som hovudsakleg dreiv dette framover skal ha vore hovdingar som ikkje fann seg i det nye kongedømet, Haralds ''ofríki'' ("tyranni"). Dei fleste historikarane har gått ut frå at dei fleste som utvandra frå Noreg kom frå Vestlandet, men Nielsen<ref>A.F. Nilssen, ''Landnån fra nord - Utvandringa frå det nordlige Norge til Island i vikingetid'', Orkana akademisk, 2012.</ref> har kome fram til at fordelinga var 30,9 % frå [[Hålogaland]] og [[Namdalen]], 10,9 % frå Midt-Noreg ([[Trøndelag]] sør for Namdalen og [[Møre og Romsdal]]), 24,7 % frå [[Sogn og Fjordane]], 15,4 % frå [[Hordaland]], 10,9 % frå [[Rogaland]] og [[Agder]] og 7,3 % frå Austlandet. Are Frode tidfeste landnåmet åt Ingolf Arnesson til 870, og dessutan meinte han at den eigenlege landnåmstida var over i 930. Men funnmaterialet tyder derimot på at landnåmet tok til eit par tiår tidlegare, kring 850. Dei islandske hovdinggravene er òg mykje fattigare enn dei norske frå den same perioden. Dette vert tolka som at det islandske hovding-sjiktet hovudsakleg er vakse fram av bondeklassen, og dessutan at dei litterære kjeldene i regelen overdriv statusen åt desse hovdingane før landnåmet. === Fristaten === I ein viss forstand kan ein seia at Island vart eit eige rike allereie på 900-talet. Men i motsetnad til Norden i rikssamlingstida vart ikkje dette riket skipa gjennom erobring, og det vart heller ikkje bygd på militærmakt. Når islendingane omtala riket sitt, kalla dei det ''vár lǫg'', "vår lov". Med lǫg meinte dei båe "lov" og "lovområde"; like eins som Trøndelag, norrønt ''Þróndalog'', opphavleg tydde lovområdet åt trønderane. Det var med opprettinga av Alltinget, som nemnt i 930, at dette lovområdet vart skipa. == Geografi == [[Fil:Iceland Mid-Atlantic Ridge Fig16.gif|mini|Midatlanterhavsryggen kryssar Island delvis på to stader]] {{detaljar|Islandsk geografi}} Island er den åttande største [[øy]]a i verda og ligg like sør for [[polarsirkelen]], om lag 1000&nbsp;km vest for [[Noreg]]. Øya ligg på den midtatlantiske ryggen der dei eurasiatiske og nord-amerikanske [[platedrift|kontinentalplatene]] glid frå kvarandre. Dette gir geologisk ustabile tilstandar med stadige [[jordskjelv]] og [[vulkan]]utbrot. Sjå kartet som viser kor den midtatlantiske ryggen går i gjennom Island, og at dei mest aktive vulkanane ligg på denne ryggen. Men den [[geologi]]ske aktiviteten gjev òg varme kjelder som islendingane nyttar til oppvarming, kraftproduksjon og i turistnæringa. Island har ein aktiv «bassengkultur» i dei mange symjebassenga utandørs, som er varma frå varme kjelder. Til dømes har Reykjavík sju offentlege bad, av dei er berre eitt under tak. Grovt sett kan Island delast i to: kystområda som er innskorne av [[fjord]]ar og innlandet som for ein stor del består av [[fjell]]område, lava[[ørken]]ar og [[isbre]]ar. Folk bur stort sett langs kysten, særleg i [[reykjavík]]området sørvest på Island. Det går veg rundt heile øya, og det er mogleg å krysse innlandet med terrengbilar på sumaropne fjellvegar. * Høgaste fjell: [[Hvannadalshnúkur]] (2110 moh.) * Lengste elv: [[Þjórsá]] (Thjórsá) (237 km) * Største innsjø: [[Þingvallavatn]] (Thingvallavatn) == Klima == [[Fil:Vestmannaeyjar013.JPG|mini|Vestmannaeyjar like sørvest for Island er kanskje den mest vindfulle staden i Europa. Vêrstasjonen på denne øya utgjer ein av to stasjonar brukte for å indikere [[NAO]]-indeksen.]] [[Klima]]et på Island er [[maritimt klima|maritimt]], sterkt påverka av den varme [[Golfstraumen]] og [[ekstratropisk syklon|lågtrykka]] som mest alltid passerer nær Island. Lågtrykka gjer Island til ein [[vind]]full og [[sky]]a stad, og Reykjavík har i snitt over 40 dagar med [[sterk kuling]] eller meir. Snittemperaturen i Reykjavík er 11&nbsp;°C i juli og -1&nbsp;°C i januar, og er den hovudstaden med lågast middeltemperatur om sumaren (om ein ser bort frå [[Nuuk]] på [[Grønland]]). Sumrane er litt turrare enn vintrane, med [[regn]] eller regnskurer eit par gonger i veka. Dei vulkanske ørkenane nordaust på Island ligg i regnskuggen av dei store breane og får mindre enn helvta av nedbørsmengda som Reykjavík får. Reykjavík har om lag same års-nedbør som [[Oslo]], 779 mm, men like mange dagar med regn som [[Bergen]], heile 213 dagar. Ingen stader på Island får særleg varmt vêr, og berre i dei nordaustlege områda er det vanleg med temperaturar over 20&nbsp;°C om sumaren. Den nordlege kysten har ofte det mildaste vêret på grunn av sørleg vind som gjev ein [[fønvind]]effekt over dei sentrale fjell-områda. Det meste av Island er dekt av snø frå november til april, men periodar med mildvêr og regn kan minke eller fjerne snødekket i sørlege og austlege område i korte periodar. Kraftige vinterstormar kan føre til [[snøstorm]], som gjer det vanskeleg å ferdast utanfor Reykjavik. == Energi == På Island er 85&nbsp;% av oppvarminga geotermisk. 12&nbsp;% er elektrisk og dei siste tre prosentane er oljebasert. 55&nbsp;% av [[straum]]en kjem frå dei geotermiske kraftkjeldene, resten frå [[kol]], [[vasskraft]] og [[olje]].{{tr}} Difor marknadsfører Island seg sjølv som eit av dei landa i verda som nyttar høgast del [[fornybar energi]]. Hovudstaden Reykjavík kallar seg «den røykfrie hovudstaden». Bruken av geotermisk varme på sagaøya har lange tradisjonar. Det vert nemnt i [[soge]]ne at mellom anna [[Snorre Sturlason]] hadde ein kunstig dam han bada i kvar morgon. Dammen vart tilført vatn frå ei varm kjelde like ved. Denne dammen er seinare utgraven av [[arkeolog]]ar. I dag vert det teke ut energi på to måtar. Den eine er å pumpe det geotermiske vatnet til eit reservoar, og derifrå spreia det til bygningar som skal verta varma opp. Det andre er å la vatnet frå [[geotermiske høgtemperaturområde|høgtemperaturområde]] (der temperaturen er over 150 grader og vatnet er under trykk) drive [[dampturbin]]ar som produserer straum. Islands framtidige mål er å verta det fyrste landet i verda med eit [[hydrogensamfunn]], der all energi er ei eller anna form for hydrogen. == Politikk == Parlamentet på Island, [[Alltinget]], har 63 medlemer, som vert valde for fireårsperiodar. Regjeringsleiar er [[statsministrar på Island‎|statsministeren]], som saman med regjeringa har regjeringsmakta. Statsministeren vert utnemnd av presidenten. Presidenten er statsoverhovud og vert vald kvart fjerde år. == Økonomi == Den islandske økonomien er nært knytt til fiskeindustrien som står for over 60 % av eksportinntektene. Såleis er økonomien var for fall i fiskeprisane og fall i fiskebestanden. Omsynet til fiskeressursane er òg hovudårsak til at Island er imot medlemskap i [[EU]]. Med billeg elektrisk kraft lokkar Island til seg utanlandske investorar som vil driva [[tungindistri]]. Det gjeld bl.a. produksjon av [[aluminium]] og [[jarnsilicium]] som er vortne viktige eksportprodukt. I løpet av dei siste tiåra har i tillegg sørvisnæringar og [[turisme]] fått meir å seia for økonomien. Islandske finansinsitusjonar har på 2000-talet hatt sterk vekst, og gjort omfattande investeringar i utlandet. Den store veksten har på same tid gjort finanssektoren sårbar for internasjonale svingingar i økonomien. Under den internasjonale finanskrisa i [[2008]] fekk islandske bankar som [[Glitnir]], [[Landsbanki]] og [[Kaupthing]] så store problem med [[likviditet]]en at dei ikkje var i stand til å stå på eigne bein, og vart overtekne av den islandske staten. == Fylke == Island er delt inn i 23 fylke (''sýslur'', eintal ''sýsla''): * [[Árnessýsla]] * [[Austur-Barðastrandarsýsla]] * [[Austur-Húnavatnssýsla]] * [[Austur-Skaftafellssýsla]] * [[Borgarfjarðarsýsla]] * [[Dalasýsla]] * [[Eyjafjarðarsýsla]] * [[Gullbringusýsla]] * [[Kjósarsýsla]] * [[Mýrasýsla]] * [[Norður-Ísafjarðarsýsla]] * [[Norður-Múlasýsla]] * [[Norður-Þingeyjarsýsla]] * [[Rangárvallasýsla]] * [[Skagafjarðarsýsla]] * [[Snæfellsnes-og Hnappadalssýsla]] * [[Strandasýsla]] * [[Suður-Múlasýsla]] * [[Suður-Þingeyjarsýsla]] * [[Vestur-Barðastrandarsýsla]] * [[Vestur-Húnavatnssýsla]] * [[Vestur-Ísafjarðarsýsla]] * [[Vestur-Skaftafellssýsla]] I tillegg til fylka er det 14 byar eller kaupstaðir: [[Fil:CIA Factbook map of Iceland.png|mini|Kart over Island.]] * [[Akranes]] * [[Akureyri]] * [[Hafnarfjörður]] * [[Húsavík]] * [[Ísafjörður]] * [[Keflavík]] * [[Kópavogur]] * [[Neskaupstaður]] * [[Ólafsfjörður]] * [[Reykjavík]] * [[Sauðárkrókur]] * [[Seyðisfjörður]] * [[Siglufjörður]] * [[Vestmannaeyjar]] == Verdt å sjå == [[Fil:Iceland satellite.jpg|mini|Vinterbilete frå [[NASA]]-[[satellitt]]en ''Aqua'', 28. januar 2004.]] * [[Den blå laguna]] (Bláa lónið) * [[Þingvellir]] * [[Geysir]] * [[Gullfoss]] * [[Vatnajökull]] ==Kjelder== {{referanseliste}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{EU}} {{EØS}} {{Norden}} {{Schengenlanda}} {{OECD}} {{Tidlegare norske område}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Land i Europa]] [[Kategori:Øystatar i Atlanterhavet]] [[Kategori:Øyar i Nord-Atlanteren]] [[Kategori:Island| ]] [[Kategori:Tidlegare norske kronkoloniar]] [[Kategori:Tidlegare danske koloniar]] [[Kategori:Øystatar]] [[Kategori:Islandske øyar]] [[Kategori:NATO-land]] [[Kategori:Norden]] [[Kategori:Nord-Europa]] [[Kategori:Republikkar]] [[Kategori:Vest-Europa]] 8e89qmmehkq0d2ao200rvh31f41v34j 10 15240 3663684 3585224 2026-07-27T15:47:25Z HerVal7752 105842 [[Kategori:Utgåtte malar]] 3663684 wikitext text/x-wiki <div align=right>{{endre|Mal:Fakta om Island}}</div> {{Infoboks_land| lokalt_namn = Ísland| norsk_namn = Island| offisielt_namn = Lýðveldið Ísland (Republikken Island)| adjektiv = islandsk| bilete_riksvåpen =Coat_of_arms_of_Iceland.svg| bilete_flagg = Flag of Iceland.svg| bilete_kart = Europe_location_ISL.png| nasjonaldag = [[17. juni]]| nasjonalsong = [[Lofsöngur]]| hovudstad = [[Reykjavík]]| offisielle_språk = [[Islandsk språk|Islandsk]]| styresett = [[Republikk]]| leiar_titlar = [[President]] <br /> [[Statsminister]] | leiar_namn = [[Halla Tómasdóttir]] <br /> [[Kristrún Frostadóttir]]| sjølvstende_type = [[Sjølvstende]]| sjølvstende_hendingar = | sjølvstende_datoar = [[17. juni]] [[1944]]| flatevidd_andel_vatn = 2,7&nbsp;%| folketal_tettleik_rangering = 188| valuta = [[Króna]]| tidssone = [[UTC]]| internasjonal_telefonkode = 354| nasjonale_toppdomene = .is| fotnotar =| }}<noinclude> [[Kategori:Utgåtte malar]] </noinclude> mfz2pp0al1r990u25umn078vq198pdj 0 18572 3663706 3663610 2026-07-27T18:35:58Z Ranveig 39 Fmt. 3663706 wikitext text/x-wiki [[Fil:Tampere destroyed in Civil War.jpg|thumb|Øydelegging i [[Tammerfors]] i samband med borgarkrigen.]] [[Fil:LeafletToTampere1918.jpg|thumb|Flygeblad frå øvstkommanderande for dei kvite styrkane, [[Carl Gustaf Mannerheim]]: <small>«'''Til innbyggjarar og troppar i Tammerfors!''' Motstand er nyttelaus. Heis det kvite flagget og overgje dykk. Det har runne nok blod frå borgarane. Vi drep ikkje fangane våre, slik som dei raude gjer. Send ein representant med kvitt flagg. MANNERHEIM.»</small>]] [[Fil:Jaakarit_vaasan_torilla.jpg|thumb|Militærparade i [[Vasa]] i 1918, med tyske styrkar]] '''Den finske borgarkrigen''' varte frå [[28. januar]] [[1918]] til [[5. mai]] same året. Krigen vart ført med blodig villskap frå begge sider. Fleire tusen fall i krigshandlingane, men enda fleire vart drepne etterpå, gjennom avrettingar og mishandling og svolt i fangeleirane som vart oppretta. Krigen enda med at «dei kvite», under leiing av [[Carl Gustaf Mannerheim|C.G: Mannerheim]], med tysk hjelp slo ned den «raude» oppreisten. == Opptakt == [[Finland]] hadde frå [[1809]] vore underlagt [[Russland]]. I førstninga av [[1917]] hadde [[Finlands sosialdemokratiske parti]] fleirtal i [[Finlands landdagar|landdagen]], det finske [[parlament]]et. I juli vedtok det [[sosialist]]iske fleirtalet i landdagen, saman med nokre [[borgarleg]]e representantar, den såkalla «maktlova», som gav den finske landdagen all makt over politikken unntatt i utanriks- og forsvarssaker. Den borgarlege regjeringa i [[Russland]] under ''Kerenskij'' godtok ikkje dette, og svarte med å oppløyse den finske landdagen. Fleirtalet av dei finske borgarlege godtok dette, og sosialdemokratane gjekk også med på det til slutt. Ved nyvalet som følgde, vart det borgarleg fleirtal. [[Bolsjevik]]revolusjonen i Russland i november fekk dei borgarlege i Finland til å krevje sjølvstende frå Russland straks. Den borgarlege samlingsregjeringa innleidde eit nært samarbeid med det keisarlege [[Tyskland]] for å nå dette målet. Finland vart erklært sjølvstendig [[6. desember]] [[1917]], og vart anerkjent av bolsjevikane, som lenge hadde gått inn for retten til nasjonalt sjølvstende. Dei finske sosialistane frykta at dei borgarlege sitt samarbeid med Tyskland hadde andre formål, indre finske formål. Dei meinte at dei borgarlege begynte å førebu seg på å knuse den sterke finske arbeidarrørsla. Den økonomiske og sosiale stoda var svært vanskeleg, og vart stadig forverra. Den finske [[arbeidarklassen]] var [[radikal]]isert, og [[fagorganisasjon|fagforbunda]] hadde vakse kraftig. I denne situasjonen vart det finske samfunnet splitta i to leirar, so kvar for seg danna væpna organisasjonar. Det vart oppretta væpna «raude gardar» som òg fekk tilslutning frå restar av dei desorganiserte russiske styrkane i landet. På den borgarlege sida vart det skipa tilsvarande «kvite gardar», dei såkalla «skyddskårer». == Krig == Da desse kvite gardane vart utnemnde til regjeringstroppar den 26. januar 1918 syntest det klart for [[arbeidarrørsla]] at den borgarlege regjeringa førebudde seg på å slå dei ned med makt. Den 27. januar gav kommanderande offiser for den raude garden i [[Helsingfors]] ordre om at regjeringa skulle arresterast. Regjeringa flykta då frå Helsingfors til [[Vasa]]. Den 28. januar begynte dei kvite sin offensiv i Österbotten, samtidig som dei raude tok makta i Helsingfors. Den finske borgarkrigen var i gang. I februar var det viktigast for partane å tryggje dei områda dei kontrollerte. Dei kvite styrkane i sør vart utmanøvrerte av dei raude, eller flykta på isen over [[Finskebukta]] til [[Estland]], der dei sidan vart stilte under tysk kommando. På begge sider var størstedelen av soldatane utrente amatørar med dårleg disiplin. Krigen mobiliserte store delar av folket. I dei raude gardane deltok både kvinner og menn. På den kvite sida vart [[Lotta Svärd]] stifta, ein paramilitær hjelpeorganisasjon for kvinner. Lotta Svärd vart opphavet til [[Norges Lotteforbund]]. Dei raude heldt Sør-Finland, medan dei kvite heldt Nord-Finland. Dei kvite var leidde av yrkesoffiserar, med generalløytnant [[Carl Gustaf Mannerheim]] i spissen. 3. - 5. april vann dei kvite ein avgjerande siger ved [[Slaget om Tammerfors]] i industribyen [[Tammerfors]]. Samstundes fekk dei støtte frå eit tysk ekspedisjonskorps som gjekk til åtak i sør. Dei kvite inntok Helsingfors [[13. april]] etter at den tyske flåten hadde bombardert byen. Det raude regjeringa flykta til [[Viborg]]. Ei veke seinare fekk tyske og kvite troppar kontakt etter å ha erobra [[Lahtis]]. Dei kvite sette då i gang ein offensiv på [[Det karelske neset]] mot Viborg. 25. april flykta den raude regjeringa til Russland, og 5. mai kapitulerte dei siste revolusjonære i [[Pyttis]]. <gallery> Fil:FinnishCivilWarMapBegin.svg|Frontlinene ved utbrotet av borgarkrigen. De raude områda vart kontrollert av «dei raude», dei blå av «dei kvite». Fil:FinnishCivilWarMapMiddle.svg|Frontane ved i slutten av mars før den kvite offensiven mot [[Tammerfors]] Fil:FinnishCivilWarMapEnd.svg|Den tyske intervensjonen (grå piler) og dei siste offensivane Fil:Punaisten ruumiita Kalevankankaan hautausmaalla Tampereen taistelun jälkeen (26365985413).jpg|Falne soldatar etter [[slaget om Tammerfors]] Fil:Red officers.jpg|Raude offiserar til hest Fil:Suojeluskunta.jpg|Kvite styrkar Fil:SaksalaisiaHelsingissa.jpg|Tyske soldatar med maskingevær i [[Helsingfors]]. Fil:Civil_War_Prison_Camp_in_Helsinki.png|Fangeleir på [[Sveaborg]] </gallery> == Den kvite terroren == Den kvite [[terror]]en vart grufull. Mange tusen raude vart anten avretta eller svalt i hel i [[konsentrasjonsleir|fangeleirar]] etter kampane var over. {| border=1 cellpadding="2" cellspacing="0" align="right" style="text-align: right;" |- ! colspan="5" style="color:black; background-color: #cfcfcf; text-align: center;" | Krigens ofre |- style="color:black; background-color: #dfdfdf;" ! style="text-align: left;" | Dødsmåte !! Raude !! Kvite !! Andre !! Til saman |- | style="text-align: left;" | Falne | 5 199 | 3 414 | 790 | 9 403 |- | style="text-align: left;" | Avretta, myrda, skotne | 7 370 | 1 424 | 926 | 9 720 |- | style="text-align: left;" | Daude i fangeleir | 11 652 | 4 | 1 790 | 13 446 |- | style="text-align: left;" | Daude etter at dei slapp ut | 607 | - | 6 | 613 |- | style="text-align: left;" | Forsvunne | 1 767 | 46 | 380 | 2 193 |- | style="text-align: left;" | Daude på andre måtar | 443 | 291 | 531 | 1 265 |- ! style="text-align: left;" | Alle til saman ! 27 038 ! 5 179 ! 4 423 ! 36 640 |- | colspan=5 style="text-align: left;" | <small>''Kjelde:<br />http://vesta.narc.fi/cgi-bin/db2www/sotasurmaetusivu/stat2''</small> |} På grunn av krigen døydde det ca. 37 000 menneske [http://vesta.narc.fi/cgi-bin/db2www/sotasurmaetusivu/stat2] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150310022523/http://vesta.narc.fi/cgi-bin/db2www/sotasurmaetusivu/stat2 |date=2015-03-10 }}. Etter at krigen var slutt vart mange raude avretta, ca. 75 000 raude hamna i fangeleir, og mange av dei døydde av underernæring. Handsaminga av fangane førte til mykje bitterheit. [[Finske vinterkrigen|Vinterkrigen]], og [[Väinö Linna]] sine romanar var sentrale faktorar i å samle Finland til ein nasjon i løpet av den neste generasjonen. == Perioden etter borgarkrigen == Etter borgarkrigen vart [[Pehr Evind Svinhufvud|P.E: Svinhufvud]] innsett til riksforstandar. Landdagen valde den tyske prinsen [[Fredrik Karl av Hessen]] til finsk [[konge]] under namnet Väinö 1. Samanbrotet for det tyske keisarriket etter nederlaget i [[første verdskrigen]] gjorde valet umogleg. Vestmaktene kravde nyval. Den [[17. juli]] [[1919]] vedtok den nye [[Den finske riksdagen|Riksdagen]] skipinga av [[Republikken Finland]], og [[Kaarlo Juho Ståhlberg|K.J. Ståhlberg]] vart vald til landet sin første president. Dei republikanske sentrumspartia fekk makta i riksdagen, og mange [[sosialdemokrat]]ar vart òg valde. Det gamle sosialdemokratiske partiet hadde no vorte kløyvd i eit sosialdemokratisk og eit [[kommunist]]isk parti, og sosialdemokratane fekk stille til val. Kommunistpartiet vart forbode. Det finske agrarpartiet, som seinare utvikla seg til partiet [[Centern i Finland|Centern]], skjønte at dei mange [[husmann|husmennene]] i landet måtte få bli sjølvstendige, og det offentlege begynte aktivt å støtte nydyrking for å skaffe jord til dei tidlegare jordlause. Det skjedde såleis ei gradvis normalisering i finsk politikk utover [[1920-åra]], jamvel kommunistpartiet fekk stille til val under ulike namn bortsett frå det eigentlege, og fekk ganske stor støtte frå veljarane trass i motarbeiding frå styresmaktene. Men på [[1930-talet]] skulle den finske høgresida prøve seg igjen, da den såkalla [[Lapporørsla]] inspirert av [[Benito Mussolini|Mussolini]] og [[Adolf Hitler|Hitler]] prøvde å innføre eit [[fascisme|fascistisk]] styresett i landet. Dette lukkast ikkje, men fridomen til arbeidarrørsla vart igjen avgrensa som resultat av presset frå høgresida. ==Kjelder== <references/> {{Kjelder manglar|dato=2026}} == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *[[Morten Jentoft]]. ''[[Finland 1918]]''. 2018 * [http://www.uta.fi/suomi80/ Suomi80 - itsenäistymisen vuodet 1917-1918] - Nettublikasjon frå historisk institutt ved [[Universitetet i Tammerfors]] * [http://www.kansanarkisto.fi/kanssota/ Kansalaissodan kuvia - Nettutstilling frå ''Kansan Arkisto'' "Folkets arkiv"] * [http://vesta.narc.fi/cgi-bin/db2www/sotasurmaetusivu/main Prosjektet "Finske falne i krig 1914-22 -projekti] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161002140759/http://vesta.narc.fi/cgi-bin/db2www/sotasurmaetusivu/main |date=2016-10-02 }} * [http://www.vapaussota.fi/ Vapaussota.fi] – Sidene til ''Vapaussodan Invalidien Muistosäätiö'' "Minnefondet for dei falne i Fridomskrigen * [http://212.246.191.91/pm_etusivu.htm Prosjektet ''Punaisten muistomerkit'' "Minnesmerke for dei raude] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060910045850/http://212.246.191.91/pm_etusivu.htm |date=2006-09-10 }} – ''Työväen keskusmuseo'' "Arbeidarane sitt sentralmuseum {{Autoritetsdata}} {{SORTERINGSNYKEL:Finske borgarkrigen}} [[Kategori:Finske krigar|Borgarkrigen]] [[Kategori:Arbeidarhistorie]] [[Kategori:Europeiske borgarkrigar]] [[Kategori:Konfliktar i 1918]] 0um3hba14mm5m3re2kb8sa2hoe795vr 0 34845 3663694 2511780 2026-07-27T16:13:39Z Ranveig 39 +Infoboks, ref. 3663694 wikitext text/x-wiki {{infoboks bok|forfattar=Dag Solstad|utgjeve=2004}} '''Artikler 1993-2004''' er ei artikkelsamling, av [[Dag Solstad]]. Boka samlar alle artiklane Solstad frå 1993 til 2004. Ho kom ut på [[Forlaget Oktober]] i 2004, og er på 320 sider.<ref>{{kjelde bok|tittel=Artikler 1993-2004|url=https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2011020923003|stad=Oslo|forlag=Oktober|dato= 2004|ISBN=82-495-0294-9}}</ref> Det kom ut ei ny utgåve i 2006<ref>{{ Kjelde bok | utgjeve år = 2006 | tittel = Artikler 1993-2004 | isbn = 8249504380 | stad = Oslo | forlag = Oktober | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2011051920004 }}</ref> og i 2007.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Solstad, Dag | utgjeve år = 2007 | tittel = Artikler 1993-2004 | isbn = 9788249504732 | stad = Oslo | forlag = Oktober | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2011030220001 }}</ref> ==Kjelder== {{fotnoteliste}} [[Kategori:Dag Solstad]] [[Kategori:Sakprosabøker]] [[Kategori:Bøker frå 2004]] 1kp2rnmvc7tgx4pmxytzcolv0x9qpc3 0 43782 3663696 3601023 2026-07-27T16:28:04Z Ranveig 39 3663696 wikitext text/x-wiki {{Infoboks verksemd | produkt = [[personbil]]ar, [[terrengbil]]ar, [[lastebil]]ar, [[traktor]]ar, [[Motorsykkel|motorsyklar]] }} '''Mahindra & Mahindra Ltd.''' er ein [[India|indisk]] [[bil]]produsent, med hovudkontor i [[Mumbai]], som og produserer andre køyretøy, som [[Motorsykkel|motorsyklar]], [[traktor]]ar, osb. Føretaket vart stifta i 1945, medan India framleis var under [[Britisk India|britisk okkupasjon]], av dei to brørne J.C. Mahindra og K.C. Mahindra, saman med Ghulam Mohammed<ref>[https://web.archive.org/web/20150318184651/http://www.mahindra.com/Who-We-Are/How-We-Got-Here ''Mahindra - How we go there''], web.archive.org. (vitja 7. april 2025)</ref>. Det opphavlege namnet var ''Mahindra & Mohammed Limited'', men då India vart sjølvstendig i 1947 forlet Mohammed føretaket for å verta [[finansminister]] i [[Pakistan]]. Namnet vart då endra til Mahindra & Mahindra Ltd. den 13. januar 1948. Føremålet med føretaket var opphavleg å produsera nyttekøyrtøy for den indiske marknaden.<ref>[http://www.mahindraworld.com/Corporate/history.htm ''About M&M''], Mahindraworld. (vitja 7. april 2025)</ref> == Personbilar == Mahindra & Mahindra produserer ei rad med ulike [[Personbil|person-]] og [[varebil]]ar. Mange av desse er [[stasjonsvogn]]er, eller småbilar med bakluke. == Nyttekøyretøy == [[Fil:Mahindra.jpg|mini|Mahindra [[terrengkjøretøy|terrengbil]].]] Dei fyrste åra produserte Mahindra & Mahindra [[terrengbil]]ar og lette [[lastebil]]ar. Eit av produkta var [[Jeep]] terrengbilar, som dei produserte på [[lisens]]. Dei har sidan utvida produksjonen med fleire terrengbilar, militærekøyretøy, osb. Eit anna produkt er [[rickshaw]]ar. == Motorsyklar == Mahindra & Mahindra produserer òg [[Motorsykkel|motorsyklar]] og [[scooter]]ar. I 2014 kjøpte dei 51 % av Peugeot Scooters frå [[Groupe PSA]]. == Traktorar == I 1963 tok Mahindra & Mahindra, saman med [[International Harvester]], til med å produsera landbrukstraktorar. I 2007 tok dei over traktorprodusenten [[Punjab Tractors]], og føretaket utvikla seg til å verta den største traktorprodusenten i India. Dei har òg kjøpt opp ein traktorfabrikk i [[Kina]] og har [[samlefabrikk]]ar i [[Storbritannia]] og [[USA]]. I 2018 vart Mahindra & Mahindra det føretaket som produserte flest traktorar i verda<ref>[https://www.entertales.com/mahindra-and-mahindra-tractor-company-success-story/ ''Success Story Of Mahindra & Mahindra World’s Largest Tractor Manufacturing Company''], Entertales.</ref>. == Galleri == <gallery> Fil:1988_Mahindra_CJ_640_DP_4WD.jpg|Mahindra CJ 640 DP, frå 1988. Fil:Mahindra_e2o.jpg|Mahindra e2o [[elbil]]. Fil:Mahindra_xylo.jpg|Mahindra Xylo. Fil:Mahindra_Supro_PUV_in_the_Philippines.jpg|Mahindra Supro Jeepney. Fil:Mahindra Maxximo - Full Bin.JPG|Mahindra varebil. Fil:Mahindra_Navistar_in_Mumbai.JPG|Mahindra Navistar MN 25, i Mumbai. Fil:Lion_Safari_Anna_Zoo_Chennai.jpg|Mahindra [[buss]]. Fil:Auto_rickshaw_at_Beach_Road_in_Visakhapatnam_01.jpg|Mahindra rickshaw. Fil:Mahindra_605_DI_Tractor,_Balur_Ghat,_Rajshahi_(01).jpg|Mahindra 605 DI traktor i [[Bangladesh]]. Fil:Armado_Republic_day_Parade_2024.jpg|Mahindra militærkøyretøy. Fil:Mahindra_Mojo_UT_300_-_Blue.jpg|Mahindra Mojo UT 300 motorsykkel. Fil:Francesco Bagnaia Moto3-2015.JPG|Mahindra motorsykkel på bane i 2015. </gallery> == Referansar == {{referanseliste}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{spire|geografi}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Traktorprodusentar]] [[Kategori:Skipingar i 1945]] [[Kategori:Motorsykkelprodusentar]] [[Kategori:Rickshawprodusentar]] [[Kategori:Indiske bilprodusentar]] 2mvwiwluaz2zwk43jtdca7j22ny65e9 0 55159 3663712 3646449 2026-07-27T22:44:36Z ~2026-41889-37 157341 /* Ord som kan ha kløyvd infinitiv norsk */ Mangla mellomrom retta 3663712 wikitext text/x-wiki [[Fil:Kløyvd_infinitiv_in_Norwegian_Dialects.PNG|mini|Utbreiing av kløyvd infinitiv i [[norske dialektar]]. Det lyseblå området har infinitiv på -e i overvektsord og -a i jamvektsord, det mørkeblå området [[apokope]] i overvektsord og mykje jamning i jamvektsord.]] '''Kløyvd infinitiv''' er ei nemning for skiljet mellom a-infinitiv i verb som ''å vera'', men e-infinitiv i verb som ''å kaste'', eit skilje som er gjennomført i tradisjonelt folkemål austafjells og i [[Trøndelag]], delvis òg i [[ranværing]]sdialekt. Det same skiljet finst i nokre svenske dialekter, mellom dei [[jamska]]. Skiljet har rot i ''[[jamvekt]]lova'', ein regel om korleis uttalen har endra seg frå [[gammalnorsk]] til moderne norsk folkemål. * Infinitivar med ''lang rotstaving'' i gammalnorsk – det vil seie lang [[vokal]] (''í'' i ''bíta'' eller ''øy'' i ''høyra'') eller kort vokal pluss lang [[konsonant]] (som i f''inn''a) – fekk etterkvart i folkemålet trykket samla på den lange rotstavinga, og endinga vart redusert til ein trykklett ''e'' (''å kaste''), om ho ikkje fall heilt bort ved [[apokope]] (''å kast'''). * Infinitivar med ''stutt rotstaving'' i gammalnorsk – det vil seie kort vokal ''og'' kort konsonant (å b''er''a) – fekk ''jamvekt'' mellom rotstavinga og endringa, slik at vokalen ikkje vart redusert, men heldt seg som ein a (''å bera'', ''å bæra'' eller ''å bårrå''). Denne jamvektregelen har verka frå [[Langesundfjorden]] i [[Telemark]] og [[Bykle kommune|Bykle]] i [[Setesdal]] nordover aust for [[Langfjella]] til litt nord for [[Molde]], i Trøndelag og på indre Nord-[[Helgeland]]. Verb med a-infinitiv etter kløyvd infinitiv kan vere: * aka, baka, detta, eta, fara, flytta, gjera, koma, leva, lova, seia, selja, sitja, skipa, skjera, spela, tala, telja, vera, vita men her kan det vere skilje mellom dialektane, og denne lista er ikkje komplett. I [[Rettskrivinga av 2012]] er det gjort framlegg om å tillate bruk av kløyvd infinitiv etter ei normert liste. == Kløyvd infinitiv i skriftspråket == {| style="padding: 0.5em; float:right; margin: 1em 1em 1em 1em; border:1px solid #000066; background:#efffef; color:black;" |- | :''- dit ska' vi aldri komma, Karl,'' :''det kan du banne på.'' :<small>Hans Børli: Tømmerkoievise</small> |} Kløyvd infinitiv vart i [[nynorsk]] innført som sideform ved [[rettskrivinga av 1917]], jamstilt med infinitiv på -a etter [[rettskrivinga av 1938]]. Frå [[rettskrivinga av 1959|1959]] har det vore ei tillaten [[sideform]]. Mellom anna [[Tarjei Vesaas]], [[Tor Jonsson]], [[Olav Duun]] og [[Edvard Hoem]] har nytta kløyvd infinitiv i nynorsk.<ref>{{Cite journal|last=Skjekkeland|first=Martin|date=2026-01-14|title=kløyvd infinitiv|url=https://snl.no/kl%C3%B8yvd_infinitiv|journal=Store norske leksikon|language=no}}</ref><ref>{{Citation|title=Boksøg med publikumsrekord - Trollheimsporten|url=http://old.trollheimsporten.no/boksoeg-med-publikumsrekord.6224147-137312.html|website=old.trollheimsporten.no|accessdate=2026-03-08|language=no}}</ref> I bokmålet vart kløyvd infinitiv tillaten i 1938. Forma var sideform i [[læreboknormal]]en av 1959. Ved rettskrivingsendringane i 2005 vart kløyvd infinitiv tatt ut av bokmålet, sidan han har vore lite bruka i skrift. Nokre bokmålsforfattarar har bruka kløyvd infinitiv i noveller og dikt, mellom dei er [[Alf Prøysen]], [[Hans Børli]] og [[Stein Ove Berg]]. == Ord som kan ha kløyvd infinitiv norsk == Etter rettskrivinga av 1938 kan ein bruke kløyvd infinitiv i samsvar med eigen dialekt. [[Rettskrivinga av 2012]] avgrenser bruken av kløyvd infinitiv til desse verba: aga, aka, ala, ana, apa, asa, baka, bala, bana, basa, beda, belja, bera, betala, beva, bevara, blada, blika, boda, bora, bosa, braga, braka, brasa, byrja, daga, dala, dana, delja, detta, draga, drepa, drynja, drysja, duna, dvelja, dynja, dølja, eta, eva, fara, fata, ferja, flaga, flara, flas(s)a, flata, flòta, flysja, flytta, fola, freda, frega, fremja, froda, gaga, gala, gana, gapa, gilja, gjera, gjeta (tippa,seia, gidda), gjeva, glada, glana, gleda, gluma, gnaga, gnika, gova, grava, gremja, gropa, gruna, grysja, gula, gysja, haga, haka, hama, hata, hava, hela, hemja, herja, hesja, heta, hevja, hjala, hòla, hom(m)a, hòpa, hylja, hysja, hølja, jaga, kaka, kara, kava, kjasa, kjea, klaga, klaka, kleda, kløvja, knaka, knasa, knisa, knoda, kola, kom(m)a, kraka, krasa, krava, kreka, krevja, krita, krota, kunna, kveda, kvetja, kvika, kvima, lada, laga, lapa, lata, lava, le(d)a, leka, lem(m)a, lemja, lepja, lesa, léta, leta, lova, luta (dela), maka, mala (knusa), mana, masa, mata, meda, moka, mola, mona, møkja, nasa, nava, neva, olboga, para, pela, pesa, posa, prata, raga, raka, rana, rapa, rasa, reka, remja, reva, roda, rydja, rysja, saga, saka, sama, seda, seia, sela, selja, semja, setja/setta, sitja/sitta, skada, skaka, skala, skapa, skara, skava, skilja, skipa, s(k)jaga, skjena, skjera, skjøn(n)a, skoda, skòla, skòra, skota, skrapa, skrata, skreva, skul(l)a, skvala, skylja, slava, sleva, smaka, smala, smørja, snaka, snara, snasa, sova, spada, spara, spekja, spela, spora, spraka, sprala, spørja, spøta, staga, staka, stava, steda, stega, stela, stota, streka , streta, streva, stynja, styrja, svada, svaga, svala, svara, svemja, sverja, svipa, symja, taka, tala, tana, tapa, tasa, teia, tela, telja, temja, tenja, tevja, timja, tola, tora, tosa, treda, trega, trota, tvika, tvoga, tysja, umaka, una, uveta, uvita, vada, vaka, vara, vasa, vega, velja, venja, vera, verja, veta, veva, vevja, vilja, vima, vita, vraka, ylja, yrja, ølja og åtvara. == Kjelder == {{refstart}} * Einar Lundeby og Ingvald Torvik, 1969: Språket vårt gjennom tidene * Tanums store rettskrivingsordbok, 1979 * [[Olav T. Beito]] 1986: Nynorsk grammatikk * [http://www.sprakrad.no/upload/Rettskrivingsnemnda/Innstilling%20nynorsk.pdf Innstilling til ny rettskriving for det nynorske skriftmålet - Vedlegg 4: Verb som skal ha -a dersom ein bruker kløyvd infinitiv (PDF)] {{refslutt}} [[Kategori:Norsk språk]] 20n31ze22gnlnge3r1i7shn6id380jn 10 70491 3663705 3495843 2026-07-27T18:34:04Z Ranveig 39 Svart tekst 3663705 wikitext text/x-wiki {| border=0 align=right cellpadding=0 cellspacing=0 style="margin: 0 0 1em 1em; color:black; background: #f9f9f9; border: 0px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 100%;" |<div style="position: relative">[[Fil:000 Greqia harta.PNG|center|Kart over Hellas]] <!-- --------------------------------- NATIONS / FLAGS --> <div style="position: absolute;font-size:100%;left:18px;top:38px">'''[[Fil:Flag of Albania.svg|25px]]'''</div> <div style="position: absolute;color:gray;font-size:90%;left:11px;top:56px">'''[[Albania|<span style="color: black;">Albania</span>]]'''</div> <div style="position: absolute;font-size:100%;left:74px;top:8px">'''[[Fil:Flag of North Macedonia.svg|25px]]'''</div> <div style="position: absolute;color:gray;font-size:90%;left:62px;top:21px">'''[[Nord-Makedonia|<span style="color: black;">Nord-</span>]]'''</div> <div style="position: absolute;color:gray;font-size:90%;left:62px;top:32px">'''[[Nord-Makedonia|<span style="color: black;">Makedonia</span>]]'''</div> <div style="position: absolute;font-size:100%;left:174px;top:2px">'''[[Fil:Flag of Bulgaria.svg|25px]]'''</div> <div style="position: absolute;color:gray;font-size:110%;left:168px;top:18px">'''[[Bulgaria|<span style="color: black;">Bulgaria</span>]]'''</div> <div style="position: absolute;color:gray;font-size:90%;left:255px;top:30px"></div> <div style="position: absolute;font-size:100%;left:283px;top:137px">'''[[Fil:Flag of Turkey.svg|25px]]'''</div> <div style="position: absolute;color:gray;font-size:110%;left:272px;top:154px">'''[[Tyrkia|<span style="color: black;">Tyrkia</span>]]'''</div> <!-- ----------------------------- Største byar og øyar --> <div style="position: absolute;font-size:100%;left:3px;top:254px">'''[[Fil:Flag of Greece.svg|65px]]'''</div> <div style="position: absolute;font-size:100%;left:2px;top:299px"><big>'''[[Hellas|<span style="color: black;" >Hellas</span>]]'''</big></div> <div style="position: absolute;font-size:90%;left:157px;top:172px">'''[[Aten|<span style="color: purple;" >ATEN</span>]]'''</div> <div style="position: absolute;font-size:80%;left:124px;top:71px">[[Thessaloníki]]</div> <div style="position: absolute;font-size:100%;left:160px;top:42px"><small>[[Kavála]]</small></div> <div style="position: absolute;font-size:100%;left:184px;top:60px"><small>''---''[[Thásos]]</small></div> <div style="position: absolute;font-size:100%;left:228px;top:53px"><small>[[Alexandroúpoli]]</small></div> <div style="position: absolute;font-size:100%;left:219px;top:70px"><small>''--''[[Samothráki]]</small></div> <div style="position: absolute;font-size:100%;left:0px;top:101px"><small>[[Kérkyra]]</small></div> <div style="position: absolute;font-size:100%;left:1px;top:117px"><small>[[Igoumenítsa]]</small></div> <div style="position: absolute;font-size:100%;left:113px;top:107px"><small>[[Lárisa]]</small></div> <div style="position: absolute;font-size:100%;left:133px;top:118px"><small>[[Vólos]]</small></div> <div style="position: absolute;font-size:100%;left:58px;top:108px"><small>[[Ioánnina]]</small></div> <div style="position: absolute;font-size:100%;left:151px;top:156px"><small>[[Khalkída]]</small></div> <div style="position: absolute;font-size:100%;left:65px;top:163px"><small>[[Pátra]]</small></div> <!-- ----KORINT---- --><div style="position: absolute;font-size:100%;left:88px;top:179px"><small>[[Korint]]</small></div> <div style="position: absolute;font-size:100%;left:123px;top:177px">[[Corinth|<b style="color: black; font-size:x-large">.</b>]]</div> <!-- ----Návplio---- --><div style="position: absolute;font-size:100%;left:80px;top:202px"><small>[[Návplio]]</small></div> <div style="position: absolute;font-size:100%;left:119px;top:192px">[[Návplio|<b style="color: black; font-size:x-large">.</b>]]</div> <!-- ----SPARTA---- --><div style="position: absolute;font-size:100%;left:103px;top:213px"><small>[[Spárti]]</small></div> <div style="position: absolute;font-size:100%;left:105px;top:212px">[[Spárti|<b style="color: black; font-size:x-large">.</b>]]</div> <!-- ----AREOPOLI---- --><div style="position: absolute;font-size:100%;left:89px;top:232px"><small>[[Areópoli]]</small></div> <div style="position: absolute;font-size:100%;left:105px;top:233px">[[Areopoli|<b style="color: black; font-size:x-large">.</b>]]</div> <!-- ---------- --><div style="position: absolute;font-size:100%;left:137px;top:186px"><small>[[Pireus]]</small></div> <div style="position: absolute;font-size:100%;left:111px;top:172px"><small>[[Elevsína]]</small></div> <div style="position: absolute;font-size:100%;left:148px;top:200px"><small>[[Lávrio]]</small></div> <div style="position: absolute;font-size:100%;left:198px;top:290px"><small>[[Iráklio]]</small></div> <!-- ---------------------------------------UJRAT --> <div style="position: absolute;font-size:100%;left:79px;top:57px">'''''[[Gresk Makedonia|M a k e d o n i a]]'''''</div> <div style="position: absolute;font-size:90%;left:197px;top:43px">'''''[[Gresk Thráki|Thráki]]'''''</div> <div style="position: absolute;font-size:90%;left:41px;top:95px">'''''[[Ípiros]]'''''</div> <div style="position: absolute;font-size:90%;left:72px;top:119px">'''''[[Thessalía]]'''''</div> <div style="position: absolute;font-size:90%;left:60px;top:148px">'''''[[Periferien Sentral-Hellas|Sentral-Hellas]]'''''</div> <div style="position: absolute;font-size:90%;left:64px;top:191px">'''''[[Peloponnes]]'''''</div> <div style="position: absolute;font-size:90%;left:57px;top:79px">''<small><small>[[Ólymbos|Ólymbos (2917 m)]]</small></small>''</div> <div style="position: absolute;font-size:90%;left:14px;top:145px">''<small><small>[[Levkáda]]</small></small>''</div> <div style="position: absolute;font-size:90%;left:4px;top:171px">''<small><small>[[Kefaloniá]]</small></small>''</div> <div style="position: absolute;font-size:90%;left:0px;top:186px">''<small>[[Zákynthos]]</small>''</div> <div style="position: absolute;font-size:90%;left:180px;top:88px">''<small>[[Límnos]]</small>''</div> <div style="position: absolute;font-size:90%;left:213px;top:128px">''<small>[[Lésvos]]</small>''</div> <div style="position: absolute;font-size:90%;left:211px;top:162px">''<small><small>[[Khíos]]</small></small>''</div> <div style="position: absolute;font-size:90%;left:252px;top:198px">''<small><small>[[Sámos]]</small></small>''</div> <div style="position: absolute;font-size:90%;left:180px;top:185px"><small>[[Ándros]]</small></div> <div style="position: absolute;font-size:90%;left:189px;top:195px"><small>[[Tínos]]</small></div> <div style="position: absolute;font-size:90%;left:205px;top:207px"><small>[[Mýkonos]]</small></div> <div style="position: absolute;font-size:90%;left:225px;top:191px"><small>[[Ikaría]]</small></div> <div style="position: absolute;font-size:90%;left:254px;top:209px"><small>''--''[[Pátmos]]</small></div> <div style="position: absolute;font-size:90%;left:220px;top:220px">''<small><small>[[Náxos]]</small></small>''</div> <div style="position: absolute;font-size:90%;left:181px;top:234px"><small>[[Mílos]]</small></div> <div style="position: absolute;font-size:90%;left:159px;top:249px">''<small>[[Santoríni]]---</small>''</div> <div style="position: absolute;font-size:90%;left:251px;top:233px">''<small><small>[[Kos]]</small></small>''</div> <div style="position: absolute;font-size:90%;left:269px;top:263px">''<small><small>[[Ródos]]</small></small>''</div> <div style="position: absolute;font-size:90%;left:277px;top:282px">''<small>[[Kárpathos]]</small>''</div> <div style="position: absolute;left:268px;top:300px">''<small>[[Kásos]]</small>''</div> <div style="position: absolute;font-size:90%;left:105px;top:258px">''<small>[[Kýthira]]</small>''</div> <div style="position: absolute;font-size:90%;left:170px;top:322px">''<small><small>[[Gávdos]]</small></small>''</div> <!-- ----------------------------------- HAV --> <div style="position: absolute;font-size:100%;left:194px;top:140px">'''[[Egearhavet|<span style="color: #0099DD;">''Egear-''</span>]]'''</div> <div style="position: absolute;font-size:100%;left:214px;top:177px">'''[[Egearhavet|<span style="color: #0099DD;">''havet''</span>]]'''</div> <div style="position: absolute;font-size:90%;left:185px;top:268px">'''[[Kretahavet|<span style="color: #0099DD;">''Kretahavet''</span>]]'''</div> <div style="position: absolute;font-size:80%;left:133px;top:228px">'''[[Mirtoonhavet|<span style="color: #0088DD;">''Mirtoon-''</span>]]'''</div> <div style="position: absolute;font-size:80%;left:147px;top:237px">'''[[Mirtoonhavet|<span style="color: #0088DD;">''havet''</span>]]'''</div> <div style="position: absolute;font-size:100%;left:09px;top:208px">'''[[Det joniske havet|<span style="color: #0088DD;">''Det joniske''</span>]]'''</div> <div style="position: absolute;font-size:100%;left:14px;top:223px">'''[[Det joniske havet|<span style="color: #0088DD;">''havet''</span>]]'''</div> <div style="position: absolute;font-size:100%;left:225px;top:319px">'''[[Middelhavet|<span style="color: #0088DD;">''Middel-''</span>]]'''</div> <div style="position: absolute;font-size:100%;left:238px;top:333px">'''[[Middelhavet|<span style="color: #0088DD;">''havet''</span>]]'''</div> <!-- ----------------------------------- ØYGRUPPER --> <div style="position: absolute;font-size:90%;left:192px;top:305px">'''''[[Kreta]]'''''</div> <div style="position: absolute;font-size:90%;left:169px;top:105px">'''''[[Dei nordegeiske øyane|<span style="color: #999999;">Dei nordegeiske</span>]]'''''</div> <div style="position: absolute;font-size:90%;left:180px;top:117px">'''''[[Dei nordegeiske øyane|<span style="color: #999999;">øyane</span>]]'''''</div> <div style="position: absolute;font-size:90%;left:143px;top:217px">'''''[[Kykladane|<span style="color: #999999;">Kykladane</span>]]'''''</div> <div style="position: absolute;font-size:90%;left:229px;top:247px">'''''[[Dodekanesane|<span style="color: #999999;">Dodekanesane</span>]]'''''</div> <div style="position: absolute;font-size:90%;left:01px;top:156px">'''''[[Dei joniske øyane|<span style="color: #999999;">Dei joniske øyane</span>]]'''''</div></div> |}<noinclude> [[Kategori:Interaktive kart]] </noinclude> deoeg37uf1qcl2gjrvrz5220thi1h53 0 83117 3663713 523209 2026-07-27T23:38:43Z Xqbot 13738 robot: retta dobbel omdirigering → [[Vepsar]] 3663713 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Vepsar]] njz5zunhm6oefwpnle2r1xmb579em5j 0 83129 3663714 3314095 2026-07-27T23:38:48Z Xqbot 13738 robot: retta dobbel omdirigering → [[Vepsar]] 3663714 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Vepsar]] njz5zunhm6oefwpnle2r1xmb579em5j 0 85205 3663715 537084 2026-07-27T23:38:53Z Xqbot 13738 robot: retta dobbel omdirigering → [[Vepsar]] 3663715 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Vepsar]] njz5zunhm6oefwpnle2r1xmb579em5j 0 88928 3663716 561761 2026-07-27T23:38:58Z Xqbot 13738 robot: retta dobbel omdirigering → [[Vepsar]] 3663716 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Vepsar]] njz5zunhm6oefwpnle2r1xmb579em5j 0 94295 3663697 3663537 2026-07-27T16:30:00Z Ranveig 39 Ranveig flytte sida [[Raudberga]] til [[Topp ved Isvatnet]] 3663537 wikitext text/x-wiki {{sletting|Fjellet omtalt her heiter ikkje Raudberga, og Kartverket har retta. Sjå diskusjonssida under tilsvarande side på bokmål}} {{Infoboks fjell | namn = Raudberga | høgd = 1433 | land = Noreg | område = [[Suldal kommune|Suldal]] ([[Rogaland]]) | primærfaktor= 100 }} ''' Raudberga ''' er eit fjell i [[Suldal kommune]] i [[Rogaland]]. Det har ei høgd på 1433 meter over havet og er det 23. høgaste fjellet i fylket av fjella med [[primærfaktor]] på minst 50 meter. == Sjå òg == * [[Fjell i Rogaland]] {{spir|geografi|Rogaland}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Fjell i Suldal]] jmdk8ijbabfjvf8u5d0mi7finss4azv 0 110047 3663717 751044 2026-07-27T23:39:08Z Xqbot 13738 robot: retta dobbel omdirigering → [[Vepsar]] 3663717 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Vepsar]] njz5zunhm6oefwpnle2r1xmb579em5j 10 113504 3663690 2981328 2026-07-27T16:01:58Z HerVal7752 105842 Småfiks 3663690 wikitext text/x-wiki {{navboks |namn = Byar i Irkutsk oblast |tittel = Byar i [[Irkutsk oblast]] |listeklasse = hlist |over = Administrativt senter: [[Irkutsk]] |biletevenstre = [[Fil:Coat of Arms of Irkutsk oblast.png|40px|Våpenskjoldet til Irkutsk oblast]] |bilete = [[Fil:Flag of Irkutsk Oblast.svg|40px|border|Flagget til Irkutsk oblast]] |liste1 = * [[Alzamaj]] * [[Angarsk]] * [[Bajkalsk]] * [[Birjusinsk]] * [[Bodajbo]] * [[Bratsk]] * [[Kirensk]] * [[Nizjneudinsk]] * [[Sajansk]] * [[Sjelekhov]] * [[Sljudjanka]] * [[Svirsk]] * [[Tajsjet]] * [[Tsjeremkhovo]] * [[Tulun]] * [[Usolje-Sibirskoje]] * [[Ust-Ilimsk]] * [[Ust-Kut]] * [[Vikhorevka]] * [[byen Zima|Zima]] * [[Zjeleznogorsk-Ilimskij]] }}<includeonly>[[Kategori:Byar i Irkutsk oblast]]</includeonly><noinclude> [[Kategori:Russiske navigasjonsmalar geografi|Irkutsk oblast]] </noinclude> oebrpapgu4zwbbhiznm510p8dpg1tk8 10 113535 3663688 2952170 2026-07-27T15:59:28Z HerVal7752 105842 Småfiks 3663688 wikitext text/x-wiki {{navboks |namn = Byar i Burjatia |tittel = Byar i [[Burjatia]] |listeklasse = hlist |over = Hovudstad: [[Ulan-Ude]] |biletevenstre = [[Fil:Coat of Arms of Buryatiya.svg|40px|Våpenskjoldet til Burjatia]] |bilete = [[Fil:Flag of Buryatia.svg|40px|border|Flagget til Burjatia]] |liste1 = * [[Babusjkin]] * [[Gusinoozjorsk]] * [[Kjakhta]] * [[Severobajkalsk]] * [[Zakamensk]] }}<includeonly>[[Kategori:Byar i Burjatia]]</includeonly><noinclude> [[Kategori:Russiske navigasjonsmalar geografi|Burjatia]] </noinclude> g1gsdjd06dkcltco9gm2g5yss7piy06 10 113541 3663689 3440631 2026-07-27T16:00:23Z HerVal7752 105842 Småfiks 3663689 wikitext text/x-wiki {{navboks |namn = Byar i Ingusjetia |tittel = Byar i [[Ingusjetia|Republikken Ingusjetia]] |listeklasse = hlist |over = Hovudstad: [[Magas]] |biletevenstre = [[Fil:Coat of arms of Ingushetia.svg|40px|Våpenskjoldet til Ingusjetia]] |bilete = [[Fil:Flag of Ingushetia.svg|40px|border|Flagget til Ingusjetia]] |liste1 = * [[Karabulak i Ingusjetia|Karabulak]] * [[Malgobek]] * [[Nazran]] }}<includeonly>[[Kategori:Byar i Ingusjetia]]</includeonly><noinclude> [[Kategori:Russiske navigasjonsmalar geografi|Ingusjetia]] </noinclude> 46pqvzpw3jgxwsz9tr8i8dfb4zwo1lg 10 113542 3663691 3338841 2026-07-27T16:02:58Z HerVal7752 105842 Småfiks 3663691 wikitext text/x-wiki {{navboks |namn = Byar i Den jødiske autonome oblasten |tittel = Byar i [[Den jødiske autonome oblasten]] |over = Administrativt senter: [[Birobidzjan]] |biletevenstre = [[Fil:Coat of arms of the Jewish Autonomous Oblast.svg|40px|Våpenskjoldet til Den jødiske autonome oblasten]] |bilete = [[Fil:Flag of the Jewish Autonomous Oblast.svg|40px|border|Flagget til Den jødiske autonome oblasten]] |liste1 = [[Oblutsje]] }}<includeonly>[[Kategori:Byar i Den jødiske autonome oblasten]]</includeonly><noinclude> [[Kategori:Russiske navigasjonsmalar geografi|Jødiske autonome oblast]] </noinclude> 93oe1t0g99pnkfelqkxshbtpzm60gda 10 113543 3663692 2952178 2026-07-27T16:03:55Z HerVal7752 105842 Småfiks 3663692 wikitext text/x-wiki {{Navboks |namn = Byar i Kabardino-Balkaria |tittel = Byar i [[Kabardino-Balkaria]] |listeklasse = hlist |biletevenstre = [[Fil:Coat of Arms of Kabardino-Balkaria.svg|40px|Våpenskjoldet til Kabardino-Balkaria]] |bilete = [[Fil:Flag of Kabardino-Balkaria.svg|40px|border|Flagget til Kabardino-Balkaria]] |over = Hovudstad: [[Naltsjik]] |liste1 = * [[Baksan]] * [[Majskij]] * [[Nartkala]] * [[Prokhladnyj]] * [[Terek i Russland|Terek]] * [[Tsjegem]] * [[Tyrnyauz]] }}<includeonly>[[Kategori:Byar i Kabardino-Balkaria]]</includeonly><noinclude> [[Kategori:Russiske navigasjonsmalar geografi|Kabardino-Balkaria]] </noinclude> 6oyfabdbhj45o1sqy4xodlzvkr9eu1j 10 113559 3663693 2952198 2026-07-27T16:05:15Z HerVal7752 105842 Småfiks 3663693 wikitext text/x-wiki {{navboks |namn = Byar i Khabarovsk kraj |tittel = Byar i [[Khabarovsk kraj]] |listeklasse = hlist |over = Administrativt senter: [[Khabarovsk]] |biletevenstre = [[Fil:Krai Khabarovsk coat.gif|40px|Våpenskjoldet til Khabarovsk kraj]] |bilete = [[Fil:Flag of Khabarovsk Krai.svg|40px|border|Flagget til Khabarovsk kraj]] |liste1 = * [[Amursk]] * [[Bikin]] * [[Komsomolsk-na-Amure]] * [[Nikolajevsk-na-Amure]] * [[Sovetskaja Gavan]] * [[Vjazemskij]] }}<includeonly>[[Kategori:Byar i Khabarovsk kraj]]</includeonly><noinclude> [[Kategori:Russiske navigasjonsmalar geografi|Khabarovsk kraj]] </noinclude> dtcxsol36ezb4h9w0pzc0hji92nfp8w 10 126555 3663678 909383 2026-07-27T12:34:48Z Pavel Fric 62327 The historical flag of Moravia in colours corresponding to the provincial coat of arms 3663678 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|land visdata</noinclude>}}} | alias = Mähren | flagg alias = Red-white-blue historical flag of Moravia (from the middle of the 19th century to the beginning of the 20th century).svg | storleik = {{{storleik|}}} | namn = {{{namn|}}} }} dzrx35jcpx2o5zhezr13kfx9dc99rda 0 128240 3663718 925306 2026-07-27T23:39:13Z Xqbot 13738 robot: retta dobbel omdirigering → [[Vepsar]] 3663718 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Vepsar]] njz5zunhm6oefwpnle2r1xmb579em5j 0 128242 3663719 925319 2026-07-27T23:39:18Z Xqbot 13738 robot: retta dobbel omdirigering → [[Vepsar]] 3663719 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Vepsar]] njz5zunhm6oefwpnle2r1xmb579em5j 0 132718 3663725 3421735 2026-07-28T08:31:31Z Ranveig 39 Ranveig flytte sida [[Møre ungdomsskule Herøy]] til [[Møre ​barne- og ungdomsskule]] 3421735 wikitext text/x-wiki '''Møre Ungdomsskule Herøy''' er ein [[kristendommen|kristen]] [[friskule]], starta i 2004. Då vart det starta opp med 8. og 9. klasse, lokala dei første åra var i Hydrakraftbygget i [[Dragsund]]. Våren 2007 tok ein til å bygge skulehus, og flytta inn i nye lokale ved Myrvåg legesenter hausten 2007. Våren 2009 fekk bygget også eigen gymsal. I 2009 skulen også godkjenning for barneskuledrift, og vil starte 1-10 skule frå hausten 2009. I det høve endrar skulen namn til Møre barne og ungdomsskule. Rektorar den første tida har vore: Odd Asbjørn Nybø (2004/2007), Rasmus Tunheim (2007/2008) og Arve Fiskarstrand (2008/-) Skulestyret hadde dei første åra Kjell Furnes som formann. Etter han overtok Per Arne Lillebø. == Bakgrunnsstoff == * [http://www.muskheroy.no/ Nettstad] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090131122858/http://muskheroy.no/ |date=2009-01-31 }} [[Kategori:Skipingar i 2004]] [[Kategori:Skular i Herøy i Møre og Romsdal]] oxtkt7da3mklk02z9pe2m4vckd07iha 3663727 3663725 2026-07-28T08:37:02Z Ranveig 39 Oppdat. namn, la til malar. 3663727 wikitext text/x-wiki {{infoboks skule}} '''Møre barne- og ungdomsskule''', tidlegare Møre Ungdomsskule Herøy, er ein [[kristendommen|kristen]] [[friskule]], starta i 2004. Då vart det starta opp med 8. og 9. klasse, lokala dei første åra var i Hydrakraftbygget i [[Dragsund]]. Våren 2007 tok ein til å bygge skulehus, og flytta inn i nye lokale ved Myrvåg legesenter hausten 2007. Våren 2009 fekk bygget også eigen gymsal. I 2009 skulen også godkjenning for barneskuledrift, og vil starte 1-10 skule frå hausten 2009. I det høve endrar skulen namn til Møre barne og ungdomsskule. Rektorar den første tida har vore: Odd Asbjørn Nybø (2004/2007), Rasmus Tunheim (2007/2008) og Arve Fiskarstrand (2008/-) Skulestyret hadde dei første åra Kjell Furnes som formann. Etter han overtok Per Arne Lillebø. ==Kjelder== <references/> == Bakgrunnsstoff == *{{offisiell nettstad}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Skipingar i 2004]] [[Kategori:Skular i Herøy i Møre og Romsdal]] ex4dvswt5vu98hzcfd5ar4k4kmpilys 0 163381 3663704 3663174 2026-07-27T18:06:24Z Ranveig 39 +Ref. 3663704 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |land = USA |bilete = Youngstown skyline Wean Park.jpg }} '''Youngstown''' er ein by i [[Ohio]] i [[USA]], nordvest for [[Pittsburgh]]. Byen har kring 60&nbsp;000 innbyggjarar, men med forstadane kring byen kjem innbyggjartalet opp i 570&nbsp;000. Byen har jern- og stålverk og ein del maskinindustri. Han var grunnlagd i 1797.<ref>{{Citation|title=City of Youngstown, Ohio|url=https://youngstownohio.gov/profile|website=youngstownohio.gov|accessdate=2026-07-27}}</ref> ==Kjelder== {{fotnoteliste}} {{refbetre|dato=2026}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{spire|geografi|USA}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar i Ohio]] [[Kategori:Busetnader grunnlagde i 1796]] 0oxoe0d3vv2kfng73nlv5rwuvdhpgyl 0 173011 3663695 3594238 2026-07-27T16:25:41Z Ranveig 39 Infoboks, def., typ. 3663695 wikitext text/x-wiki {{infoboks organisasjon}} '''Det norske lutherske Indremisjonsselskap''' (ofte forkorta Indremisjonsselskapet) var ein norsk kristen organisasjon for [[indremisjon]] som vart skipa i [[1868]]. 1. januar 2001 fusjonerte organisasjonen med [[Den norske Santalmisjon]] og [[Langesundsfjordens indremisjonsselskap]], og danna [[Normisjon]]. == Historie == Indremisjonsselskapet vart skipa i 1868 under namnet ''Den norske Lutherstiftelse''. Sentral i etableringa var professor [[Gisle Johnson]]. Sjølv om det er 40 år mellom [[Hans Nielsen Hauge]]s død og skipingssåret for Lutherstiftelsen, vert Hauge og haugianismens [[lekmann]]shaldningar rekna som ein inspirator til og forlaupar for Indremisjonsselskapet. === Den norske Lutherstiftelse === Den norske Lutherstiftelse var i vesentleg grad ein organisasjon som hadde til hovudoppgåve å utbreia kristeleg litteratur. Det vart produsert oppbyggjelege skrifter og tilsett omreisande menn, kalla [[kolportør]]ar eller [[bibelbod]], for å selja skriftene. Ikkje sjeldan vart nok desse omreisande òg bedne om å lesa frå skriftene og halda oppbyggjelege samlingar. Formannen i stiftinga, [[Gisle Johnson]] meine likevel at ein ikkje skulle tala offentleg utan løyve frå den lokale presten. Johnson meinte det einast var ein naudsituasjon i kyrkja som gjorde at ein kunne tillata ikkje-ordinerte å preika Guds ord offentleg (det såkalla [[naudsprinsippet]]). I 1891 gjekk Lutherstiftelsen formannen bort frå naudsprinsippet. Organisasjonen vart omgjort til ei frivillig rørsle i kyrkja som sende ut omreisande predikantar og talarar, og namnet vart endra frå ''Den norske Lutherstiftelse'' til ''Det norske lutherske Indremisjonsselskap''. Gisle Johnson valde å forlata Indremisjonsselskapet, og professor [[Sigurd Odland]] vart vald til formann. === Bok & Media === Bokproduksjon og spreiing av kristeleg litteratur har hatt ein sentral plass i organisasjonen også etter 1891. Den norske Lutherstiftelse heldt fram publiseringsverksemda i det som seinare er vorte [[Luther Forlag]] og Lutherstiftelsen Bokhandel, seinare [[Bok & Media]]. === Kampen mot den liberale teologien === Indremisjonsselskapets leiarar kom til å bli leiande i norsk kyrkjedebatt gjennom store delar av soga til organisasjonen. Namn som Gisle Johnson, Sigurd Odland, [[Johan Martin Wisløff]], [[Ole Hallesby]] og [[Gunnar Prestegård]] står som representantar for den såkalla konservative delen av kyrkja som førte ein aktiv kamp mot plassen til den liberale teologen i [[Den norske kyrkja]]. === Ein kyrkjeleg organisasjon === I heile levetida til organisasjonen må likevel Indremisjonsselskapet reknast som ein organisasjon som såg verksemda si som ein del av arbeidet til [[Den norske kyrkja]], og både leiarane i Indremisjonsselskapet og fotfolket i alle landets [[bedehus]] levde i all hovudsak etter parolen «kjerka om formiddagen og bedehuset om kvelden.» Organisasjonen tilsette ei rekkje omreisande predikantar som heldt møte i bedehus, kyrkjer og heimar. Indremisjonsselskapet dreiv òg eit monaleg barne- og ungdomsarbeid og bygde opp fleire titals leirstader over heile landet. Nærleiken til Den norske kyrkja har vore tydeleg ved at sentrale personar i Indremisjonsselskapet seinare vart [[biskop]]ar i Den norske kyrkja. Dette gjeld [[Hans Edvard Wisløff]], [[Erling Utnem]], [[Håkon E. Andersen]], [[Thor S. With]] og [[Øystein I. Larsen]]. Kyrkerådsleiarane [[Oddbjørn Evenshaug]] og [[Nils-Tore Andersen]] har båe hatt plass i hovudstyret i Indremisjonsselskapet, Evenshaug jamvel som formann, som den fyrste [[lekmann]] i soga til organisasjonen. === Skuledrift === Generalsekretær Johan Martin Wisløff (generalsekretær 1912-1944) ynskte at indremisjonsfolket tok aktivt del i kyrkjelivet, og då [[kyrkjelydsråd]]a vart etablerte på byrjinga av 1920-talet, oppmoda han indremisjonsfolk over heile landet om å gå inn og «fylla institusjonane.» Saman med Ole Hallesby kom Wisløff til å prega norsk kyrkjeliv og kyrkjedebatt heile fyrste halvdel av 1900-talet. Den offensive satsinga på utdanning gav resultat i form av ei rekkje ungdomsskuler (seinare [[folkehøgskule|folkehøgskular]]) og fagskular som [[Gjennestad Gartnerskole]] og [[Tomb Jordbruksskole]]. Indremisjonsselskapet har òg hatt ein sentral plass i samband med etableringa av mellom anna [[Det teologiske Menighetsfakultet]] og [[Kristelig Gymnasium]] i [[Oslo]]. Ikkje minst Bibelskolen i Oslo, frå 2003 [[Høgskolen i Staffeldtsgate]]), kom til å bli ein viktig utdanningsstad for predikantar og arbeidarar både i og utanfor Indremisjonsselskapet. I 1982 reiste Indremisjonsselskapet ein ny bibelskule, [[Bibelskolen i Grimstad]]. === Fusjon === Dei frivillige kristelege organisasjonane i Noreg hadde sin mest aktive og ekspansive periode frå siste halvdel av 1800-talet og fram til midten av 1900-talet. Endringar i samfunnet og i kyrkja gav nye utfordringar, og det vart behov for nye arbeids- og organisasjonsformer. Både på grunn av læremessige spenningar i kyrkja og ikkje minst av praktiske omsyn, ynskte fleire foreiningar og forsamlingar å kunna høyra til fellesskap som inkluderte både indremisjon og ytremisjon. Somme stader - ikkje minst i dei større byane - ynskte ein òg at forsamlinga ein høyrde til, kunne tilby [[nattverd]] og [[dåp]]. Det norske lutherske Indremisjonsselskap gjekk 1. januar 2001 saman med [[Den norske Santalmisjon]] og danna organisasjonen [[Normisjon]]. == Formenn == * [[Gisle Johnson]] (1868-1892) * [[Sigurd Odland]] (1892-1911) * [[Edvard Sverdrup]] (1911-1923) * [[Ole Hallesby]] (1923-1956) * [[Fredrik Wisløff]] (1956-1968) * [[Thor S. With]] (1968-1977) * [[Oddbjørn Evenshaug]] (1977-1983) * [[Tor-Odd Berntsen]] (1983-1992) * [[Eivind Osnes]] (1992-2000) == Generalsekretærar == * [[Johan Martin Wisløff]] (1912-1944) * [[Hans Edvard Wisløff]] (1945-1954) * [[Torvald Øberg]] (1954-1966) * [[Håkon E. Andersen]] (1966-1975) * [[Gunnar Prestegård]] (1975-1987) * [[Anfin Skaaheim]] (1987-2000) == Sjå òg == * [[Normisjon]] * [[Acta]] - Barn og Unge i Normisjon * [[Høgskolen i Staffeldtsgate]] * [[Bibelskolen i Grimstad]] * [[Kirkens Bymisjon]] ==Kjelder== {{refstart}} *Denne artikkelen byggjer på «[[:nb:Det norske lutherske Indremisjonsselskap|Det norske lutherske Indremisjonsselskap]]» henta frå [[:nb:|Wikipedia på bokmål]] 10. januar 2011. {{refslutt}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kristen misjon]] [[Kategori:Norsk misjonsverksemd]] [[Kategori:Skipingar i 1868]] oyudjg9wlnsuqrqv2kgaoz9cyxz2qbl 0 174704 3663720 1540265 2026-07-27T23:39:23Z Xqbot 13738 robot: retta dobbel omdirigering → [[Vepsar]] 3663720 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Vepsar]] njz5zunhm6oefwpnle2r1xmb579em5j 0 197051 3663700 3608781 2026-07-27T16:32:35Z Ranveig 39 -lenkje 3663700 wikitext text/x-wiki {{Infoboks musikkartist| |namn= Chris O'Moore |bilete=Christoforos Schuff Mytilene 2016 P Avagiannos arr.jpg |fødenamn=Christopher Michael Schuff |alias= "King and Pauper"; justXx |fødd= {{sorterbar dato|1979|02|06}} |fødestad = [[Sacramento]] i [[California]] |aktive år= 1999-i dag |instrument= [[gitar]], [[vokal]], [[slagverk]], [[piano]] |yrke= [[kunstnar]], scenekunstnar, [[songar]], [[komponist]], [[prest]] |selskap= CELLAR Productions |tidlegare namn=Christine Harstad Schuff (2020 - 2022)|nettside=www.christineomoore.com}} '''Chris O'Moore''' ({{fødd|6. februar|1979|O'Moore, Chris|fødestad=i [[Sacramento]]}}) er ein [[USA|amerikansk]]-[[Noreg|norsk]] kunstnar, musikar, skribent <ref>[[Lillesands-Posten]], 16. juni 2020 s. 25</ref><ref>Lillesands-Posten, 19. juni 2020 s. 5</ref><ref>[[Agderposten]], 20. juni 2020 s. 50</ref><ref>Lillesands-Posten, 23. juni 2020 s. 20-21</ref><ref>[[Grimstad Adressetidende]], 8. august 2020 s. 17</ref>, aktivist og tidlegare [[ortodoks kristendom|ortodoks]] [[prest]], kjend som '''Christoforos Schuff''',<ref>{{Cite web |url=http://www.exarchat.eu/spip.php?article866 |title=Eksarkatet av Konstantinopel |access-date=2011-11-25 |archive-date=2014-10-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141014234412/http://www.exarchat.eu/spip.php?article866 |url-status=yes }}</ref><ref>[[Grimstad Adressetidende]], 11. juni 2020 s. 16</ref> som har gjort seg merka med samfunnsengasjement og som aktiv deltakar i samfunnsdebatten kring tru, kultur,<ref>[[Vårt land]], 7. januar 2013 s. 3</ref> rettferd i samfunnet og menneskerettar. Han er òg kjend for å tidlegare levd som transkvinne<ref>{{Citation|title=Jeg har gått meg lei av å være «den eksotiske andre», noe sært|url=https://www.fvn.no/mening/kronikk/i/mQ8ym4/hatet-som-dreper|website=fvn.no|date=2023-02-05|accessdate=2023-03-13|language=no|first=Christine Johnsdottir Schuff|last=O'Moore}}</ref>. Han har utdanning innan teologi, språkfag, musikk, rettsvitskap, likestilling, historie og økologisk landbruk både frå Noreg og [[Hellas]] og er ein sertifisert Combat Medic som har drive bl.a. med evakueringsarbeid ved fronten i Ukraina i 2022 og 2023.<ref>{{cite news|title=Jeg har gått meg lei av å være ‘den eksotiske andre’, noe sært|url=https://www.fvn.no/mening/kronikk/i/mQ8ym4/hatet-som-dreper|website=fvn.no|date=2023-02-05|accessdate=2023-03-13|language=no|first=Christine Johnsdottir Schuff|last=O'Moore}}</ref> ==Samfunnsengasjement== Med grunnlag i samfunnsengasjementet og livssynet sitt har O'Moore vore profilert i media ei rekkje gonger sidan 2006, der han mellom anna vert teikna som oppteken av ein berekraftig og enkel livsstil<ref> [http://www.nrk.no/nyheter/distrikt/sorlandet/1.6375317]</ref>, økologi og rettferd.<ref>STREK, Nr. 2, 2011, s. 19 </ref> Ein artikkel i avisa [[Vårt land]] i 2006<ref>Vårt land, 15. mars 2006 s. 26–27</ref> fekk tittelen «Ikke helt ortodoks», og våren 2011 vart han teikna av [[NRK]] som «Svartkledt og fargerik»,<ref>NRK-omtale 15. april 2011 [http://www.nrk.no/programoversikt/?p_otr_prog_id=DMPT63004411&p_otr_sendedato=20110417&p_otr_anntid=17.30&p_otr_kanal=NRK1&p_knapp=Omtale&p_artikkel_id=0]{{daud lenkje}}</ref> sannsynleg på grunn av dei ymse rollene han mellom anna har hatt som prest, småbrukar, kunstnar og musikar, m.m. Våren 2011 vart han profilert i livssynsprogrammet ''[[Åpen himmel]]'',<ref>[http://www.nrk.no/nett-tv/klipp/729784/«Faderen på Greipstad», NRK, 17. april 2011 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110423125154/http://www.nrk.no/nett-tv/klipp/729784/ |date=2011-04-23 }}</ref> og i ny utgåve av programmet i 2012 og 2013 med namnet ''[[Underveis]]'' på [[NRK]]<ref>[http://www.nrk.no/programmer/sider/underveis/ Underveis] (9:12) - NRK 4.-9. april, 2012 </ref> og att i 2013. Hausten 2010 vart han involvert i ei kyrkjeasylsak<ref>NRK, 21. oktober 2010 [http://www.nrk.no/video/ortodoks_kirkeasyl/F32B8087BDE4CB35/ Ortodoks kirkeasyl] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015121749/http://www.nrk.no/video/ortodoks_kirkeasyl/F32B8087BDE4CB35/|date=2014-10-15}}</ref><ref>NRK, 16. november 2010 [http://www.nrk.no/video/reiser_frivillig/0860DA178348E1D8/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015121746/http://www.nrk.no/video/reiser_frivillig/0860DA178348E1D8/|date=2014-10-15}}</ref> då ein [[Serbarar|serbisk]] familie frå Kosovo gjekk i asyl hjå den ortodokse kyrkjelyden på [[Greipstad]] i [[Songdalen]]. Han har elles vorte rådspurd i fleire medium om spørsmål omkring ortodoks historie, tru og tradisjon<ref>Vårt land, 22. november 2011 (nettutgåve) [http://www.vl.no/kristenliv/14-000-politifolk-vokter-marias-belte-/]{{Død lenkje|date=oktober 2022|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref><ref>Vårt land, 24. november 2011, s. 18</ref> og sidan 2010 i saker om romfolk i Noreg.<ref>[[Fædrelandsvennen]], 6. desember 2010 s. 7</ref><ref>[[NRK P1]] 16. juli 2012</ref><ref>NRK P1, 21. desember 2012 [http://www.nrk.no/nyheter/distrikt/sorlandet/1.10849742 Få tiggere igjen på Sørlandet]</ref> Som dåverande prest hadde han uttala seg positivt om retten til samkjønna ekteskap og [[LHBT]]-rettar,<ref>[[Vårt land]], 12. oktober 2011 s. 3, [[Nytt norsk kirkeblad]] nr. 3-2013, s. 27-32</ref> noko som førte til kritikk frå konservativt kristent hald. Engasjementet og dei teologiske ytringane hans om [[kjønn]] og [[seksualitet]] førte etterkvart til at han vart suspendert frå embetet som ortodoks prest i 2017. Han har òg vore involvert i fleire saker til støtte for romfolk i Noreg,<ref>{{Citation|title=Vil bedre tiggerenes kår|url=https://www.nrk.no/sorlandet/vil-bedre-tiggerenes-kar-1.8178496|website=NRK|date=2012-06-04|accessdate=2023-03-13|language=nb-NO|first=Anne Torhild|last=Nilsen}}</ref><ref>[[Fædrelandsvennen]], 04. juni 2012 [http://www.fvn.no/lokalt/kristiansand/Prest-med-solidaritetsmarkering-for-tiggerne-2235169.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141017064354/http://www.fvn.no/lokalt/kristiansand/Prest-med-solidaritetsmarkering-for-tiggerne-2235169.html|date=2014-10-17}}</ref><ref>[[Ny tid]] 03. august 2012, ''Ny Tid'' nummer 27 </ref><ref>NRK P1 07. august 2012 </ref> mellom anna gjennom å formidla arbeid.<ref>[[Aftenbladet]], 20. juli 2012 [http://www.aftenbladet.no/nyheter/innenriks/Prest-startet-arbeidsformidling-for-romfolk-3003059.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015080251/http://www.aftenbladet.no/nyheter/innenriks/Prest-startet-arbeidsformidling-for-romfolk-3003059.html|date=2014-10-15}}</ref><ref>[[Fædrelandsvennen]], 20. juli 2012 s. 1, 6-7</ref><ref>{{Citation|title=Ortodoks prest gir romfolk arbeid|url=https://www.vg.no/i/E6obj|website=www.vg.no|date=2012-07-20|accessdate=2023-03-13|language=nb}}</ref><ref>Fædrelandsvennen, 21. juli 2012 s. 6</ref><ref>{{Citation|title=Her får romfolket jobb|url=https://www.nrk.no/sorlandet/her-far-romfolket-jobb-1.8272897|website=NRK|date=2012-08-07|accessdate=2023-03-13|language=nb-NO|first=Sander|last=Heggheim}}</ref> I mars 2013 mottok O'Moore Fokusprisen (diakoniprisen) frå Diakoniforbundet i Agder og Telemark for engasjementet sitt for og solidaritet med utsette eller vanskelegstilte grupper.<ref>[http://www.nrk.no/nyheter/distrikt/sorlandet/1.10938547 Hedret fader Christoforos med pris]</ref> I 2015 vart han tildelt [[Brobyggerprisen]] av Norske kirkeakademier for arbeidet sitt med fattige.<ref>[[Fædrelandsvennen]], 17. mars 2015 [http://www.fvn.no/lokalt/kristiansand/Fikk-pris-for-arbeid-blant-fattige-2779544.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924020518/http://www.fvn.no/lokalt/kristiansand/Fikk-pris-for-arbeid-blant-fattige-2779544.html|date=2015-09-24}}</ref><ref>{{Citation|title=Brobyggerprisen 2015 – Norske kirkeakademier (NKA)|url=https://kirkeakademiene.no/brobyggerprisen-2015/|accessdate=2023-03-13|language=nb-NO}}</ref> ==Kunst og musikk== O'Moore har gjeve ut tre plater med eigen musikk og ei rekkje singlar. Tidlegare opptredde han tidvis saman med eks-kona si med namnet «Simpleminded». Som kunstnar og scenekunstnar har han óg brukt namna «justXx» og «Queen and Pauper». Ein del av musikken og kunsten hans er kjenneteikna av samfunnsengasjement og mellom komposisjonane hans finn ein anti-krigssongane «God damn the war»<ref>[http://sites.google.com/site/crosseyedstudios/ «God damn the War»-musikkvideo]</ref> og rap-singelen «War and More»<ref>[http://www.youtube.com/user/CellarRecordsScand «War and More»-musikkvideo]</ref> frå 2011. Singelen «My friend» frå 2009 handlar om ein barndomsven som vart dømd for drap i USA. ==Helse== 16. januar 2013 kom det fram i eit intervju med [[Fædrelandsvennen]] at O'Moore var vorten kreftsjuk<ref>[[Fædrelandsvennen]], 16. januar 2013 s. 10 [http://www.fvn.no/lokalt/Er-uhelbredelig-kreftsyk-2345261.html]</ref> med diagnosen follikulært lymfom, ei form for [[lymfekreft]] som vert rekna for å vera ulækjeleg.<ref>MacMillan Cancer Support - Follicular Lymphoma (henta 16. januar 2013), m.fl. [http://www.macmillan.org.uk/Cancerinformation/Cancertypes/Lymphomanon-Hodgkin/TypesofNHL/Follicular.aspx#DynamicJumpMenuManager_6_Anchor_7][http://www.uptodate.com/contents/follicular-lymphoma-in-adults-beyond-the-basics]</ref> ==Diskografi== * The Cry (2001) * The Call (2001) * Live (2003) * God damn the war - singel (2011) * War and More - singel (2011) * Christmas Song - singel (2011)<ref>NRK Radio P1, SørlandsScenen 21. desember 2011</ref> * Recuerdo - singel (2012) * Hellige natt - singel (2014)<ref>NRK Sørlandet, 15. desember 2014 [http://www.nrk.no/sorlandet/nestekjaerlighet-i-ord-og-toner-1.12098673]</ref><ref>[http://www.nrk.no/video/hellige_natt/59282CC85E79ECD8/]</ref> * Para siempre - singel (2015), under artistnamnet Chris Padrino * What they say - singel (januar 2023) * As I Be - EP (2023) == Referansar == {{Reflist|colwidth=30em}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Folk frå California]] [[Kategori:USA-amerikanske musikarar]] [[Kategori:USA-amerikanske aktivistar]] [[Kategori:Norske musikarar]] [[Kategori:Norske aktivistar]] [[Kategori:LHBT-musikarar]] [[Kategori:LHBT-aktivistar]] q8xx3qdmya8418ag745om1looo7wf4r 0 231688 3663723 3374958 2026-07-28T02:53:57Z Spokiyny 148155 /* */ 3663723 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |namn = Hrebinka |andre namn = Гребінка |bilete_coa = Coat of arms of Hrebinka.jpg |kartposisjon = Ukraina | kart = Ukraine location map.svg |land = Ukraina |regiontype = oblast |distrikttype= rajon |region = Poltava oblast |lat_d = 50 |lat_m = 7 |lat_NS = N |long_d = 32 |long_m = 25 |long_EW = E |retningsnummer = +380 5359 | grunnlagd = [[1895]] | grunnlagd2type =Bystatus | grunnlagd2 = 1959 | folketal_i_år = 2011<ref>[http://stat6.stat.lviv.ua/PXWEB2007/ukr/publ/2011/chnas.zip Державний комітет статистики України. Чисельність наявного folketal України на 1 січня 2011 року, Київ-2011 (doc)]</ref> | folketal = 10994 | folketettleik = auto | areal = 9 }} '''Hrebinka''' ([[ukrainsk]] Гребінка, [[russisk]] Гребенка, ''Grebenka'') er ein by i [[Poltava oblast]] i [[Ukraina]]. Byen har kring 11&nbsp;000 innbyggjarar ([[2026]]). ==Kjelder== <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hrebinka|Hrebinka]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 5. oktober 2012.'' **''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:'' {{fotnoteliste}} </div> {{Poltava oblast}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar i Poltava oblast]] [[Kategori:Busetnader grunnlagde i 1895]] kylohfea12jxxu7la9ij0or01fr3rmw 3663724 3663723 2026-07-28T06:38:33Z Ranveig 39 Attenderulla endringa gjord av [[Special:Contributions/Spokiyny|Spokiyny]] ([[User talk:Spokiyny|diskusjon]]) til siste versjonen av [[User:TholmeBot|TholmeBot]] 3374958 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |namn = Hrebinka |andre namn = Гребінка |bilete_coa = Coat of arms of Hrebinka.jpg |kartposisjon = Ukraina | kart = Ukraine location map.svg |land = Ukraina |regiontype = oblast |distrikttype= rajon |region = Poltava oblast |lat_d = 50 |lat_m = 7 |lat_NS = N |long_d = 32 |long_m = 25 |long_EW = E |retningsnummer = +380 5359 | grunnlagd = [[1895]] | grunnlagd2type =Bystatus | grunnlagd2 = 1959 | folketal_i_år = 2011<ref>[http://stat6.stat.lviv.ua/PXWEB2007/ukr/publ/2011/chnas.zip Державний комітет статистики України. Чисельність наявного folketal України на 1 січня 2011 року, Київ-2011 (doc)]</ref> | folketal = 10994 | folketettleik = auto | areal = 9 }} '''Hrebinka''' ([[ukrainsk]] Гребінка, [[russisk]] Гребенка, ''Grebenka'') er ein by i [[Poltava oblast]] i [[Ukraina]]. Byen har kring 11&nbsp;000 innbyggjarar (2011). ==Kjelder== <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hrebinka|Hrebinka]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 5. oktober 2012.'' **''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:'' {{fotnoteliste}} </div> {{Poltava oblast}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar i Poltava oblast]] [[Kategori:Busetnader grunnlagde i 1895]] rxbm3p9jh10pfgcjsf6yqiqzz1llgzl 0 235567 3663679 3651923 2026-07-27T12:55:14Z Henningah 154270 Omstrukturert dokumentet og laga eit tema med historie. 3663679 wikitext text/x-wiki {{infoboks museum |skipa=14. januar 2009 |bilete=Nordfjord Folkemuseum kirsebærblomstring.jpg |bilettekst=Musea i Sogn og Fjordane har fellesadministrasjon hjå Nordfjord Folkemuseum. |direktør=Jan Heggheim|nettstad=https://misf.no/|bilete2=SognFolkemuseum_-_fra_friluftsmuseet.jpg|bilettekst2=Frå det eldste museet i stiftinga, De Heibergske Samlinger - Sogn Folkemuseum. Foto: Karl Ragnar Gjertsen}} '''Musea i Sogn og Fjordane''' '''STI''' (MiSF) har som føremål å drive museum, det vil sei drive innsamling, bevaring, dokumentasjon, forsking og formidling på kunst- og kulturhistorie i regionen Sogn og Fjordane.<ref>{{kjelde www|tittel=VEDTEKTER FOR MUSEA I SOGN OG FJORDANE STI|url=https://misf.no/assets/misf/dokument/250604-vedtekter-for-misf-jfr-vedtak-i-tilsynet.pdf |dato=13. juni 2025}}</ref> MiSF har 13 besøksarenaer for publikum: [[Astruptunet]], [[De Heibergske Samlinger – Sogn Folkemuseum|De Heibergske Samlinger - Sogn Folkemuseum]], [[Eikaasgalleriet]], Holvikejekta Nordfjord Folkemuseum, Kvernsteinsparken, [[Kystmuseet i Sogn og Fjordane]], [[Nordfjord Folkemuseum]], [[Norsk Reiselivsmuseum]], [[Sogn og Fjordane Kunstmuseum]], Sogn Fjordmuseum, Sogn Kunstsenter, [[Sunnfjord Museum]], Vågsberget. Formidlinga og publikumstilbodet er samlingsbaserte utstillingar, utstillingar basert på innlånt kunst, arrangement, aktivitetar og kurs. Nokre av musea er ope størstedelen av året, medan andre er opne i sommarsesongen. == Historie == Misf vart stifta 14. januar 2009, med bakgrunn i ei konsolideringsavtale for fem museum, og museum som måtte komme til. Dette er: [[Kystmuseet]], [[Sogn og Fjordane Kunstmuseum]], [[Sunnfjord Museum]], [[Nordfjord Folkemuseum]], [[De Heibergske Samlinger – Sogn Folkemuseum]] og [[Norsk Kvernsteinsenter]] (frå 1.1.2013). Einskildmusea heldt fram med eigne namn i den konsoliderte museumseininga. Dei tidlegare eigarane av musea overdrog det faglege, administrative og økonomiske ansvaret til stiftinga. == Organisering == Musea i Sogn og Fjordane er organisert i fire fag-avdelingar på tvers av enkeltmusea. Avdelingane har eigen direktør med personalansvar og er slik delt opp: Avdeling for forsking og bevaring, avdeling for kulturhistorie, avdeling for kunst. Den fjerde avdelinga er stab, med ein leiar for dei fire seksjonane økonomi og administrasjon, HR, drift og kommunikasjon og marknad. Denne held til på Sandane<ref>{{Citation|title=Om Musea i Sogn og Fjordane|url=https://misf.no/om-musea|utgjevar=Musea i Sogn og Fjordane|accessdate=2023-02-13|language=no}}</ref> i [[Gloppen kommune]]. Det einskilde museum er lokalt leia av museumsleiar. Stiftinga har omlag 60 tilsette, pluss rundt 40 sesongtilsette sommarvertar. Det er den største kulturarbeidsplassen i Sogn og Fjordane, og ein av dei største kulturverksemdene som har [[nynorsk]] som administrasjonsspråk. Samlingane vert gjort digitalt tilgjengeleg for publikum. Av vel 120 000 gjenstandar og foto, er vel 38 000 registrert på [[DigitaltMuseum]]<ref>[http://www.digitaltmuseum.no/info/owners/SFM Musea i Sogn og Fjordane] ved DigitaltMuseum</ref>. Dette er eit pågåande arbeid. Stiftinga satsar på kunnskapsproduksjon og å publisere ny forsking, som ein kan finne på Nasjonalt Vitenarkiv. Administrerande direktør for MiSF er Jan Heggheim. Styreleiar er Ivar Kvalen. <ref>{{Citation|title=Om Musea i Sogn og Fjordane|url=https://misf.no/om-musea|website=Musea i Sogn og Fjordane|accessdate=2026-07-27|language=no}}</ref> ==Galleri== <gallery> Kystmuseet Floroe.jpg Sogn og Fjordane Kunstmuseum, logo.jpg Sunnfjord_museum.jpg Holvikjekta_2010-08-01_2.jpg Hovudbygningen.JPG </gallery> ==Kjelder== {{reflist}} == Bakgrunnsstoff == *{{offisiell nettstad}} *[http://www.digitaltmuseum.no/info/owners/SFM Musea i Sogn og Fjordane] ved DigitaltMuseum {{Musea i Sogn og Fjordane}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Museum i Vestland]] [[Kategori:Skipingar i 2009]] 7gxc0z34xu90itsfwjc6dtmp8xytsjr 3663681 3663679 2026-07-27T14:51:59Z Ranveig 39 Flikk 3663681 wikitext text/x-wiki {{infoboks museum |skipa=14. januar 2009 |bilete=Nordfjord Folkemuseum kirsebærblomstring.jpg |bilettekst=Musea i Sogn og Fjordane har fellesadministrasjon hjå Nordfjord Folkemuseum. |direktør=Jan Heggheim|nettstad=https://misf.no/|bilete2=SognFolkemuseum_-_fra_friluftsmuseet.jpg|bilettekst2=Frå det eldste museet i stiftinga, De Heibergske Samlinger - Sogn Folkemuseum. Foto: Karl Ragnar Gjertsen}} '''Musea i Sogn og Fjordane''' '''STI''' (MiSF) er ei stifting med føremål å drive [[museum]], det vil seia å drive innsamling, bevaring, dokumentasjon, forsking og formidling på kunst- og kulturhistorie i regionen [[Sogn og Fjordane]].<ref>{{kjelde www|tittel=VEDTEKTER FOR MUSEA I SOGN OG FJORDANE STI|url=https://misf.no/assets/misf/dokument/250604-vedtekter-for-misf-jfr-vedtak-i-tilsynet.pdf |dato=13. juni 2025}}</ref> MiSF har 13 besøksarenaer for publikum: [[Astruptunet]], [[De Heibergske Samlinger – Sogn Folkemuseum|De Heibergske Samlinger - Sogn Folkemuseum]], [[Eikaasgalleriet]], [[Holvikejekta]] Nordfjord Folkemuseum, [[Kvernsteinsparken]], [[Kystmuseet i Sogn og Fjordane]], [[Nordfjord Folkemuseum]], [[Norsk Reiselivsmuseum]], [[Sogn og Fjordane Kunstmuseum]], Sogn Fjordmuseum, Sogn Kunstsenter, [[Sunnfjord Museum]] og Vågsberget. Formidlinga og publikumstilbodet er samlingsbaserte utstillingar, utstillingar basert på innlånt kunst, arrangement, aktivitetar og kurs. Nokre av musea er ope størstedelen av året, medan andre er opne i sommarsesongen. == Historie == MiSf vart stifta 14. januar 2009, med bakgrunn i ei konsolideringsavtale for fem museum, og museum som måtte komme til. Dette var Kystmuseet, Sogn og Fjordane Kunstmuseum, Sunnfjord Museum, Nordfjord Folkemuseum, De Heibergske Samlinger – Sogn Folkemuseum. [[Norsk Kvernsteinsenter]] kom med frå 1.1.2013. Einskildmusea heldt fram med eigne namn i den konsoliderte museumseininga. Dei tidlegare eigarane av musea overdrog det faglege, administrative og økonomiske ansvaret til stiftinga. == Organisering == Musea i Sogn og Fjordane er organisert i fire fag-avdelingar på tvers av enkeltmusea. Avdelingane har eigen direktør med personalansvar og er slik delt opp: Avdeling for forsking og bevaring, avdeling for kulturhistorie, avdeling for kunst. Den fjerde avdelinga er stab, med ein leiar for dei fire seksjonane økonomi og administrasjon, HR, drift og kommunikasjon og marknad. Denne held til på Sandane<ref>{{Citation|title=Om Musea i Sogn og Fjordane|nettstad=misf.no|url=https://misf.no/om-musea|utgjevar=Musea i Sogn og Fjordane|accessdate=2023-02-13|language=no}}</ref> i [[Gloppen kommune]]. Det einskilde museum er lokalt leia av ein museumsleiar. Stiftinga har omlag 60 tilsette, pluss rundt 40 sesongtilsette sommarvertar. Det er den største kulturarbeidsplassen i Sogn og Fjordane, og ein av dei største kulturverksemdene som har [[nynorsk]] som administrasjonsspråk. Samlingane vert gjort digitalt tilgjengeleg for publikum. Av vel 120 000 gjenstandar og foto, er vel 38 000 registrert på [[DigitaltMuseum]].<ref>[http://www.digitaltmuseum.no/info/owners/SFM Musea i Sogn og Fjordane] ved DigitaltMuseum</ref> Dette er eit pågåande arbeid. Stiftinga satsar på kunnskapsproduksjon og å publisere ny forsking, som ein kan finne på Nasjonalt Vitenarkiv. Administrerande direktør for MiSF er Jan Heggheim. Styreleiar er Ivar Kvalen.<ref>{{Citation|title=Om Musea i Sogn og Fjordane|url=https://misf.no/om-musea|website=Musea i Sogn og Fjordane|accessdate=2026-07-27|language=no}}</ref> ==Galleri== <gallery> Fil:Kystmuseet Floroe.jpg|Kystmuseet Florø Fil:Sogn og Fjordane Kunstmuseum, logo.jpg|Sogn og Fjordane Kunstmuseum Fil:Sunnfjord museum.jpg|Sunnfjord museum Fil:Holvikjekta 2010-08-01 2.jpg|Holvikjekta Fil:Hovudbygningen.JPG|De Heibergske Samlinger </gallery> ==Kjelder== {{reflist}} == Bakgrunnsstoff == *{{offisiell nettstad}} *[http://www.digitaltmuseum.no/info/owners/SFM Musea i Sogn og Fjordane] ved DigitaltMuseum {{Musea i Sogn og Fjordane}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Museum i Vestland]] [[Kategori:Skipingar i 2009]] owv53zds6wb6wilyxa3y84otam612qp 0 310907 3663680 3663676 2026-07-27T14:34:40Z Ranveig 39 +Bilde, flikk. 3663680 wikitext text/x-wiki {{geoboks|region|kategori=guvernement | namn = Al-Ahsa guvernement | andre namn = الأحساء |bilete =Alqarah Mountain amd trees.jpg |bilettekst=Utsyn frå fjellet Al-Qarah. |lat_d= 25|lat_m= 23 |lat_s=|lat_NS=N |long_d= 49|long_m= 36|long_s=|long_EW=E |areal = 534000 |folketal_i_år = 2010 |folketal = 1063112 |folketettleik = auto |utc_skilnad = +3 |kart = Eastern Region - Al Ahsa.svg |karttekst =Al-Ahsa i Austprovinsen }} '''Al-Ahsa''' ([[arabisk]] '''الأحساء''', '' al-Aḥsāʾ'') er det største [[guvernement i Saudi-Arabia|guvernementet]] i [[Austprovinsen i Saudi-Arabia|Austprovinsen]] i [[Saudi-Arabia]]. Det har namn etter [[Al-Hasa|Al-Ahsa-oasen]]. Al-Ahsa er òg eit anna namn på den største byen i guvernementet, [[Hofuf]]. På [[klassisk arabisk]] tyder «Ahsa» lyden av vatn under jorda. Ein av dei største [[oase|oasane]] i verda ligg her, og [[daddel|dadlane]] herifrå skal vere kjend over heile verda. Oasen ligg kring 60&nbsp;km innover i landet frå [[Persiabukta]]. Alle dei urbane områda ligg i den tradisjonelle oasen Al-Ahsa (Al-Hasa). I tillegg til oasen omfattar guvernementet òg ein stor del av ørkenen [[Rub Al Kali]] eller «Den tomme fjerdedelen». I denne [[ørken]]en ligg dei største oljefelta i verda, og han knyter Saudi-Arabia til [[Qatar]], [[Dei sameinte arabiske emirata]] og [[Oman]]. Folketalet i guvernementet er over 1&nbsp;063&nbsp;112 (2010). Tidlegare høyrte Al-Ahsa til den historiske regionen kalla [[regionen Bahrain|Bahrain]], i lag med [[Qatif]] og dagens [[Bahrain]]. Ein del av [[Kong Faisal universitet]], som vart grunnlagt i 1975, ligg i Al-Ahsa med fakultet for jordbruk, veterinærmedisin og dyreressursar, medan dei andre fakulteta ligg i [[Dammam]]. == Historie == [[Fil:Jawatha Mosque in Al-Ahsa (2007).jpg|mini|Jawatha-moskeen.]] Al-Ahsa har vore busett sidan førhistorisk tid fordi området har vore rikt på vatn. I 899 kom Al-Ahsa under leiaren til [[Qarmat]], [[Abu-Sa'id Jannabi]], sin kontroll og erklærte sjølvstende frå [[abbasidane]] i [[Bagdad]]. Hovudstaden var Al-Mu'miniya (nær dagens Hofuf). Rundt år 1000 var Al-Ahsa blant dei ti største byane på jorda, med 110&nbsp;000 innbyggjarar.<ref>{{Citation |title= Top 10 Cities of the Year 1000 |url=http://geography.about.com/library/weekly/aa011201c.htm |accessdate=2016-03-08 |archive-date=2013-06-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130605084829/http://geography.about.com/library/weekly/aa011201c.htm |url-status=yes }}</ref> Den [[karmatane|qarmatiske]] staten Al-Ahsa vart styrta i 1077 av [[ujunidane]]. I 1238 tok [[usfuridane|Usfuridedynastiet]] over regionen Al-Ahsa og Al-Qatif, men dei vart styrta av [[jarwanidane]] i 1383. I 1440 tok [[jabridane]] over Al-Ahsa, Qatif, [[Bahrain]] og [[Kishøya]], og strekte makta si til det austlege [[Nejd]]. I 1521 kom områder under [[Muntafiq]]-stamma frå det sørlege [[Irak]], som styrte over Al-Ahsa på vegner av [[Det osmanske riket]]. Osmanarane stasjonerte garnisonane sine i regionen. Osmanarane vart drivne ut av området av [[Banu Khalid]]-stamma i 1670. Dei gjorde Al-Mubarraz til hovudstaden sin. I 1795 erobra saudiske soldatar regionen under grunnlegginga av [[Den første saudiarabiske staten]]. Området vart teken på ny av osmansk-egyptiske styrkar i 1818, då [[Den første saudiarabiske staten]] vart styrta. Den lokale stamma [[Banu Khalid]] fekk då sjølvstyre. I 1830 kom området under [[Den andre saudiarabiske staten]], men området vart tapt igjen i 1872 til Det osmanske riket. Denne gongen hamna området direkte under styret frå Bagdad i staden for Banu Khalid-stamma. Kong [[Abdulaziz Al Saud]] erobra Al-Ahsa-oasen i 1913, og gjorde det ein del av Kongedømet [[Najd]]. Dette vart anerkjent i [[Sèvres-avtalen]], som vart signert i 1920 under den offisielle delinga av Det osmanske riket. Heile området vart ein del av Saudi-Arabia i 1932. I 1930-åra vart det funne store petroleumsfunn nær [[Dammam]], som førte til rask modernisering av regionen. Tidleg i 1960-åra nådde Al-Ahsa ein oljeproduksjon på 1 million fat per dag. == Største byar == *[[Al-Hofuf]] er hovudstaden i Al-Ahsa-provinsen og har mange tradisjonelle marknader. * [[Al-Mubarraz]] (òg skrive Al-Mobarraz), arabisk المبرز, er ein av dei to største byane i guvernementet. * Al-Oyoon (òg skrive Al-Uyoon eller Al-Oyoun) * Al-Omran (òg skrive Al-Umran, arabisk العمران) har eit areal på meir enn 6&nbsp;km² og eit folketal på meir enn 49&nbsp;000 (1997). Han består av kring 17 landsbyar, inkludert Al-Hutah, [[Rumailah|Al-Rumailah]], Nord-Al-Omran, Sør-Al-Omran, Ghomsi, Al-Ulayyah, Abu Al-Hasa, Abu Thur, Al-Sayayrah, Al-Suwydrah, Al-Aramyah, Fariq Al-Raml, Wasit, Al- Shuwaikiah, Al-Sabaykh og Al-Nakheel. * [[Shaybah]] (oljeby i [[Den tomme fjerdedelen]]) == Landsbyar == Al-Ahsa er eit stort område med mange landsbyar og småbyar. Landsbyane er normalt grupperte i to hovudgrupper etter plasseringa deira kring oasen. ===Austlege landsbyar=== Somme av landsbyane aust for oasen er (folketal frå 1997): *[[Al-Taraf]] (+27&nbsp;000) *[[Al-Holailah]] (+21&nbsp;000) *[[Al-Battaliyah]] (+20&nbsp;000) *[[Al-Shu'bah]] (+17&nbsp;000) *[[Al-Omran]] (+49&nbsp;000) *[[Al-Munaizlah]] (+17&nbsp;000) *[[Al-Garah]] (+13&nbsp;000) *[[Al-Jafr i Saudi-Arabia|Al-Jafr]] (+13&nbsp;000) *[[Al-Kilabiyah]] (+12&nbsp;000) *[[Al-Mansorah]] (+10&nbsp;000) *[[Al-Towaithir]] (+8000) *[[Al-Fudhool]] (+8000) *Al-Markaz (+9000) (òg skrive Al-Markez), arabisk '''المركز, قرية المركز'''. *[[Al-Hotah]] (truleg +7000) *[[BaniMa'an]] på arabisk بني معن, er ein av dei eldste landsbyane. *[[Al-Dalwah]] *[[Al-Shahareen]] *[[Al-Sabat]] *[[AbuThor]] *[[Al-Turaibil]] *[[Al-Tuhaimiyah]] *[[Al-Mizawi]] *[[Al-Jeshah]](+29&nbsp;000) *Al-Jubail (+10&nbsp;000). ===Nordlege landsbyar=== Somme av landsbyane nord for oasen er: *[[Al-Gherain]] *[[Al-Mutairfi]] (+29&nbsp;000) *[[Al-Julaijlah]] *[[Al-Marah]] *[[Al-Garn]] *[[Al-Shigaig]] *[[Al-Wazziyah]]. ===Andre små landsbyar=== *[[Al Hafayer]] *[[Yabrin]] == Klima == [[Fil:حزوم الواحات شرق الأحساء 09.png|mini|Ørkenkøyring i Al-Ahsa.]] Al-Ahsa har eit tørt, tropisk klima, med fem sommarmånader og ein relativt kjølig vinter. Her finst rike undervasskjelder, som gjer at ein kan drive ein del jordbruk i området. Likevel slit Al-Ahsa med tonnevis av sand som vinden fører med seg og set frå seg over land. For å motverke dette har staten planta tre for å hindre vindboren sand frå å øydeleggje jordbruksområda. ==Sjå òg== *[[Austprovinsen i Saudi-Arabia]] *[[Ghawar-feltet]], det største oljefeltet på jorda. ==Kjelder== {{fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Al-Ahsa Governorate|Al-Ahsa Governorate]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 8. mars 2016.'' **''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:'' * Al-Ahsa a Geographical Study av Abdullah Al-Taher. * Recreation Utilities in Al-Ahsa av Abdullah Al-Shayeb {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} *[https://ahsaweb.net/ Al-Ahsa] (arabisk) {{autoritetsdata}} [[Kategori:Austprovinsen i Saudi-Arabia]] [[Kategori:Oasar i Saudi-Arabia]] [[Kategori:Guvernement i Saudi-Arabia]] l4kj3gcj0djiuuo3gp3s3y0ym97lw90 0 314242 3663685 3325586 2026-07-27T15:47:40Z HerVal7752 105842 Autoritetsdata 3663685 wikitext text/x-wiki '''Heimestyre''' er nemninga på den [[Danmark|danske]] politiske forvaltinga av [[Færøyane]] og [[Grønland]]. Hovedformålet er å overføra kompetanse, og dermed ansvar, frå danske politiske styresmakter til høvesvis færøyske og grønlandske styresmakter. Færøyane har hatt heimestyre sidan 1. april [[1948]], og Grønland sidan 1. mai [[1979]]. Heimestyre gjeld òg administrasjonen av [[Koloni|koloniar]], og i [[USA]] òg [[Kommune|kommunar]]. == Kjelder== {{fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hjemmestyre|Hjemmestyre]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 24. mai 2016.'' {{refslutt}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Dansk politikk]] [[Kategori:Færøysk politikk]] 57xv16yypqp52f2squlvtfvv56zv0n2 0 355703 3663721 3073427 2026-07-27T23:39:28Z Xqbot 13738 robot: retta dobbel omdirigering → [[Vepsar]] 3663721 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Vepsar]] [[Kategori:Omdirigeringar frå riksmål]] acbawxps145s8796kbgloovm9aqdisi 0 393344 3663722 3333458 2026-07-27T23:39:33Z Xqbot 13738 robot: retta dobbel omdirigering → [[Vepsar]] 3663722 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Vepsar]] njz5zunhm6oefwpnle2r1xmb579em5j 0 427061 3663703 3626774 2026-07-27T18:04:12Z Carsten Steger 112648 Aerial image of Batthyány-Strattmann Castle inserted. 3663703 wikitext text/x-wiki {{koord|47|0|40|N|16|36|21|E|vising=tittel}} {{geoboks|by | bilete = Aerial image of Batthyány-Strattmann Castle (view from the southeast).jpg | bilettekst = Batthyány-Strattmann-palasset i Körmend | regiontype = [[Statistiske regionar i Ungarn|Statistisk region]] | region = Vest-Transdanubia | fylke = Vas | distrikt = [[Körmend distrikt|Körmend]] | folketal = 10438 | folketal_i_år = 2022<ref name="Folketal 2022"/> }} '''Körmend''' er ein [[Byar i Ungarn|by]] og hovudsete i [[Körmend distrikt|distriktet med same namn]] i fylket [[Vas]] i regionen [[Vest-Transdanubia]] i [[Ungarn]].<ref name="Toponym"/> ==Folketal== Folketalet i busetnaden ved dei siste folketeljingane:<ref name="Folketal 2022"/> {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001 !! Folketal 2011 !! Folketal 2022 |- | style=text-align:left; | Körmend || 12 802 || 11 950 || 10 438 |- |} == Referansar == {{refopning}} <references> <ref name="Toponym">{{cite web |url = https://www.ksh.hu/docs/hun/hnk/hnk_2019.pdf?lang=hu |title = Magyarország közigazgatási helynévkönyve 2019. január 1. (''Administrative stadnamn 1. januar 2019'') |date = 1. januar 2019 |website = ksh.hu |publisher = Központi Statisztikai Hivatal (KSH) ''(Ungarns sentrale statistiske kontor)'' |accessdate = 24. september 2025 |language=hu,en }}</ref> <ref name="Folketal 2022">{{cite web |url = https://nepszamlalas2022.ksh.hu/en/database/#/table/WBS003 |tittel = Census database: Population data by settlement |utgjevar = Központi Statisztikai Hivatal (KSH) ''(Ungarns sentrale statistiske kontor)'' |vitja = 23. september 2025 }}</ref> </references> {{refslutt}} [[Kategori:Byar i Vas fylke]] [[Kategori:Busetnader i Körmend distrikt]] gnfx9b6f9yejb7kasvwp4l7ihhbxf66 10 430415 3663686 3663624 2026-07-27T15:57:56Z HerVal7752 105842 +grunnlagd5–8 3663686 wikitext text/x-wiki <includeonly>{| class="infobox geography" style="width: {{{Geoboks breidde|256}}}px; padding: 0; font-size: 89%;" <!-- *** Namn *** --> {{#if: 1 | {{!}}- class="mergedtoprow" {{Geoboks2 enkellinje| style = text-align: center; font-weight: bold; font-size: 1.25em; color:black; background-color: <!--{{Geoboks2 farge |{{#if:{{{1|}}}|{{{1|}}}|{{#property:p31}} }} }}-->; | | | Offisielt namn på norsk | | {{#if: {{{namn|}}} | {{{namn|}}}| {{#if: {{wikidata|label}} | {{wikidata|label}} |{{SIDENAMN}} }} }} }} }} {{#if: {{{andre namn|}}} | {{!}}- class="mergedrow" {{Geoboks2 liste enkellinje | style = text-align: center; font-size: 1.1em; color:black; background-color: <!--{{Geoboks2 farge | {{{1|}}} }}-->; | | | Offisielt namn | |<i>{{{andre namn|}}}</i>| {{{andre namn merknad|}}}| {{{andre namn1|}}}| {{{andre namn1 merknad|}}}| {{{andre namn2|}}}| {{{andre namn2 merknad|}}}| {{{andre namn3|}}}| {{{andre namn3 merknad|}}}| {{{andre namn4|}}}| {{{andre namn4 merknad|}}}| {{{andre namn5|}}}| {{{andre namn5 merknad|}}}| {{{andre namn6|}}}| {{{andre namn6 merknad|}}}| {{{andre namn7|}}}| {{{andre namn7 merknad|}}} }} }} {{#if: {{{gøym kategori|}}} || {{#if: 1 | {{!}}- class="mergedbottomrow" {{Geoboks2 enkellinje | style = text-align: center; color:black; background-color: <!--{{Geoboks2 farge | {{{1|}}} }}-->; | | | Kategori | | {{#if: {{{kategori|}}} | {{{kategori|}}}{{#if: {{{lokal kategori|}}} |&#32;(''{{{lokal kategori|}}}'') }} | {{{1|}}} }} }} }} }} <!-- *** Symbol *** --> |- {{ {{#if: {{{flagg|}}}<!--{{{symbol|}}}-->{{{riksvåpen|}}} | Geoboks2 symbols | Geoboks 0}} | {{{flagg|}}} | [[Det {{{adjektiv}}}e flagget|Flagg]] | {{{flaggmerke|}}} | {{{flagg merknad|}}} | {{{flaggstorleik|}}} | {{{flaggrame|}}} | {{{riksvåpen|}}} | [[Det {{{adjektiv}}}e riksvåpenet|Riksvåpen]] | {{{riksvåpenmerke|}}} | {{{riksvåpen merknad|}}} | {{{riksvåpenstorleik|}}} | {{{riksvåpenrame|}}} }} <!-- *** Namn *** --> {{#if: {{{offisielt namn|}}}{{{namn merknad|}}}{{{etymologi|}}}{{{kallenamn|}}}{{{forkorting|}}}{{{adjektiv|}}} | {{!}}- class="mergedtoprow" {{ {{#if: {{{offisielt namn|}}} | Geoboks2 enkellinje| Geoboks 0}} | Offisielt namn | {{{offisielt namntype|}}} | Offisielt namn | {{{offisielt namnmerke|}}} |{{{offisielt namn|}}}| {{{offisielt namn merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{namn merknad|}}} | Geoboks2 enkellinje| Geoboks 0}} |{{{namn merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{etymologi|}}} | Geoboks2 enkellinje| Geoboks 0}} | Namneopphav | {{{etymologitype|}}} | Etymologi | {{{etymologimerke|}}} |{{{etymologi|}}}|{{{etymologi merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{fleire namn|}}} | Geoboks2 enkellinje| Geoboks 0}} | Fleire namn | {{{fleire namn type|}}} | Fleire namn | {{{fleire namn merke|}}} |{{{fleire namn|}}}| }} {{ {{#if: {{{kallenamn|}}} | Geoboks2 enkellinje| Geoboks 0}} | Kallenamn | {{{kallenamntype|}}} | Kallenamn | {{{kallenamnmerke|}}} |<i>{{{kallenamn|}}}</i>|{{{kallenamn merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{forkorting|}}} | Geoboks2 enkellinje| Geoboks 0}} | [[Forkorting]] | {{{forkortingtype|}}} | Forkorting | {{{forkortingmerke|}}} |{{{forkorting|}}}|{{{forkorting merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{adjektiv|}}} | Geoboks2 enkellinje| Geoboks 0}} | [[Adjektiv]] | {{{adjektivtype|}}} | Adjektiv | {{{adjektiv merke|}}} |{{{adjektiv|}}}| }} }} <!-- *** Identitet *** --> {{ #if: {{{motto|}}}{{{nasjonalsong|}}}{{{nasjonaldag|}}} | {{!}}- class="mergedtoprow" {{ {{#if: {{{motto|}}} | Geoboks2 data| Geoboks 0}} | [[Motto]] | {{{mottotype|}}} | Motto | {{{mottomerke|}}} |<i>{{{motto|}}}</i>|{{{motto merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{nasjonaldag|}}} | Geoboks2 data| Geoboks 0}} | [[Nasjonaldag]] | {{{nasjonaldagtype|}}} | Nasjonaldag | {{{nasjonaldagmerke|}}} |{{{nasjonaldag|}}}|{{{nasjonaldag merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{nasjonalsong|}}} | Geoboks2 data| Geoboks 0}} | [[Nasjonalsong]] | {{{nasjonalsongtype|}}} | Nasjonalsong | {{{nasjonalsongmerke|}}} |«{{{nasjonalsong|}}}»|{{{nasjonalsong merknad|}}}| }} }} <!-- *** Kart *** --> |- {{ {{ #if: {{{kart|}}} | Geoboks bilete | {{ #if:{{#property:P242}}| Geoboks bilete | Geoboks 0}} }} | {{ #if: {{{kart|}}} | {{{kart}}} | {{ #if:{{#property:P242}} | {{#property:P242}} }} }} | {{ #if: {{{kart|}}} | {{{karttekst|}}} }} | {{ #if: {{{kart|}}} | {{{kartstorleik|}}} }} }} <!-- *** Stader *** --> {{#if: {{{hovudstad|}}}{{{største by|}}} | {{!}}- class="mergedtoprow" {{ {{#if: {{{hovudstad|}}} | Geoboks2 data | Geoboks 0}} | [[Hovudstad]] | {{{hovudstad type|}}} | Hovudstad | {{{hovudstad merke|}}} | {{{hovudstad|}}}{{{hovudstad namn|}}} | {{{hovudstad merknad|}}} | }} {{ {{#if: {{{hovudstad1|}}} | Geoboks2 data | Geoboks 0}} | sub = 1 | Hovudstad1 | {{{hovudstad1type|}}} | Hovudstad1 | {{{hovudstad1 merke|}}} | {{{hovudstad1|}}}{{{hovudstad1 namn|}}} | {{{hovudstad1 merknad|}}} | }} {{ {{#if: {{{hovudstad2|}}} | Geoboks2 data | Geoboks 0}} | sub = 1 | Hovudstad2 | {{{hovudstad2type|}}} | Hovudstad2 | {{{hovudstad2merke|}}} | {{{hovudstad2|}}}{{{hovudstad2 namn|}}} | {{{hovudstad2 merknad|}}} | }} {{ {{#if: {{{hovudstad3|}}} | Geoboks2 data | Geoboks 0}} | sub = 1 | Hovudstad3 | {{{hovudstad3type|}}} | Hovudstad3 | {{{hovudstad3merke|}}} | {{{hovudstad3|}}}{{{hovudstad3 namn|}}} | {{{hovudstad3 merknad|}}} | }} {{ {{#if: {{{hovudstad4|}}} | Geoboks2 data | Geoboks 0}} | sub = 1 | Hovudstad4 | {{{hovudstad4type|}}} | Hovudstad4 | {{{hovudstad4merke|}}} | {{{hovudstad4|}}}{{{hovudstad4 namn|}}} | {{{hovudstad4 merknad|}}} | }} {{ {{#if: {{{hovudstad5|}}} | Geoboks2 data | Geoboks 0}} | sub = 1 | Hovudstad5 | {{{hovudstad5type|}}} | Hovudstad5 | {{{hovudstad5merke|}}} | {{{hovudstad5|}}}{{{hovudstad5 namn|}}} | {{{hovudstad5 merknad|}}} | }} {{ {{#if: {{{største by|}}} | Geoboks2 data | Geoboks 0}} | Største by | {{{største by type|}}} | Største by | {{{største by merke|}}} | {{{største by|}}}{{{største by namn|}}} | {{{største by merknad|}}} | }} }} <!-- *** Offisielle språk *** --> {{#if: {{{språk|{{Wikidata|properties|linked|qualifier|references|P37|P585}} }}}| {{!}}- class="mergedtoprow" {{#if: {{{språk|{{Wikidata|properties|linked|qualifier|references|P37|P585}} }}} | {{ {{#if: {{{språk|{{Wikidata|properties|linked|qualifier|references|P37|P585}} }}} | Geoboks2 data | Geoboks 0}} | [[Offisielle språk]] | {{{språktype|}}} | Offisielle språk | {{{språkmerke|}}} |{{{språk|{{Wikidata|properties|linked|qualifier|references|P37|P585}} }}}|{{{språk merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{minoritetsspråk|}}} | Geoboks2 data | Geoboks 0}} | sub = 1 | Minoritetsspråk | {{{minoritetsspråktype|}}} | Minoritetsspråk | {{{minoritetsspråkmerke|}}} |{{{minoritetsspråk|}}}|{{{minoritetsspråk merknad|}}}| }} }} }} <!-- *** Flatevidd *** --> {{#if: {{{areal|{{Wikidata|property|raw|P2046}} }}}{{{areal_imperial|}}} | {{!}}- class="mergedtoprow" {{#if: {{{areal|{{Wikidata|property|raw|P2046}} }}}{{{areal_imperial|}}} | {{ {{#if: {{{areal|{{Wikidata|property|raw|P2046}} }}}{{{areal_imperial|}}} | Geoboks2 eining | Geoboks 0}} | [[Flatevidd]] | {{{arealtype|}}} | Flatevidd | {{{arealmerke|}}} |areal|{{#switch:{{lc:{{{1|}}}}}|bygning|monument|bru=sqm|km²}}|{{#switch:{{lc:{{{1|}}}}}|bygning|monument|bru=ft²|mi²}}|{{{areal_eining|}}}|{{{areal|{{Wikidata|property|raw|P2046|P585}} }}}|{{{areal_imperial|}}}|{{{areal_avrunding|0}}}|{{{areal merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{areal_land|}}}{{{areal_land_imperial|}}} | Geoboks2 eining | Geoboks 0}} | sub = 1 | land | {{{areal_landtype|}}} | landareal | {{{areal_landmerke|}}} |areal|km²|mi²|{{{areal_land_eining|}}}|{{{areal_land|}}}|{{{areal_land_imperial|}}}|{{{areal_land_avrunding|0}}}|{{{areal_land merknad|}}}|komma={{#ifeq:{{{areal_land_prosent|}}}{{{areal_landdel|}}}|auto|{{#expr:{{{areal_land|}}}{{{areal_land_imperial|}}} / {{{areal|}}}{{{areal_imperial|}}} * 100 round {{#if: {{{areal_landdel_avrunding |}}}{{{areal_land_prosent_avrunding|}}}|{{{areal_landdel_avrunding |}}}{{{areal_land_prosent_avrunding|}}}|{{#if: {{{areal_del_avrunding |}}}|{{{areal_del_avrunding |}}}|{{{areal_prosent_avrunding|0}}} }} }} }}% }}| }} {{ {{#if: {{{vassareal|}}}{{{vassareal_imperial|}}} | Geoboks2 eining | Geoboks 0}} | sub = 1 | vatn | {{{vassarealtype|}}} | Vassareal i prosent | {{{vassarealmerke|}}} |areal|km²|mi²|{{{vassareal_eining|}}}|{{{vassareal|}}}|{{{vassareal_imperial|}}}|{{{vassareal_avrunding|0}}}|{{{vassareal merknad|}}}|komma={{#ifeq:{{{vassareal_prosent|}}}{{{vassareal_del|}}}|auto|{{#expr:{{{vassareal|}}}{{{vassareal_imperial|}}} / {{{areal|}}}{{{areal_imperial|}}} * 100 round {{#if: {{{vassareal_del_avrunding |}}}{{{vassareal_prosent_avrunding|}}}|{{{vassareal_del_avrunding |}}}{{{vassareal_prosent_avrunding|}}}|{{#if: {{{areal_del_avrunding |}}}|{{{areal_del_avrunding |}}}|{{{areal_prosent_avrunding|0}}} }} }} }}% }}| }} {{ {{#if: {{{areal1|}}}{{{areal1_imperial|}}} | Geoboks2 eining | Geoboks 0}} | sub = 1 | areal 1 | {{{areal1type|}}} | areal 1 | {{{areal1merke|}}} |areal|{{#switch:{{lc:{{{1|}}}}}|bygning|monument|bru=sqm|km²}}|{{#switch:{{lc:{{{1|}}}}}|bygning|monument|bru=ft²|mi²}}|{{#if:{{{areal1_eining|}}}|{{{areal1_eining|}}}|{{{areal_eining|}}}}}|{{{areal1|}}}|{{{areal1_imperial|}}}|{{#if:{{{areal1_avrunding|}}}|{{{areal1_avrunding|}}}|{{{areal_avrunding|0}}}}}|{{{areal1 merknad|}}}|komma={{#ifeq:{{{areal1_del|}}}|auto|{{#expr:{{{areal1|}}}{{{areal1_imperial|}}} / {{{areal|}}}{{{areal_imperial|}}} * 100 round {{#if: {{{areal1_del_avrunding |}}}|{{{areal1_del_avrunding |}}}|{{{areal_del_avrunding |0}}} }} }}% }}| }} {{ {{#if: {{{areal2|}}}{{{areal2_imperial|}}} | Geoboks2 eining | Geoboks 0}} | sub = 1 | areal 2 | {{{areal2type|}}} | areal 2 | {{{areal2merke|}}} |areal|{{#switch:{{lc:{{{1|}}}}}|bygning|monument|bru=sqm|km²}}|{{#switch:{{lc:{{{1|}}}}}|bygning|monument|bru=ft²|mi²}}|{{#if:{{{areal2_eining|}}}|{{{areal2_eining|}}}|{{{areal_eining|}}}}}|{{{areal2|}}}|{{{areal2_imperial|}}}|{{#if:{{{areal2_avrunding|}}}|{{{areal2_avrunding|}}}|{{{areal_avrunding|0}}}}}|{{{areal2 merknad|}}}|komma={{#ifeq:{{{areal2_del|}}}|auto|{{#expr:{{{areal2|}}}{{{areal2_imperial|}}} / {{{areal|}}}{{{areal_imperial|}}} * 100 round {{#if: {{{areal2_del_avrunding |}}}|{{{areal2_del_avrunding |}}}|{{{areal_del_avrunding |0}}} }} }}% }}| }} {{ {{#if: {{{areal3|}}}{{{areal3_imperial|}}} | Geoboks2 eining | Geoboks 0}} | sub = 1 | areal 3 | {{{areal3type|}}} | areal 3 | {{{areal3merke|}}} |areal|{{#switch:{{lc:{{{1|}}}}}|bygning|monument|bru=sqm|km²}}|{{#switch:{{lc:{{{1|}}}}}|bygning|monument|bru=ft²|mi²}}|{{#if:{{{areal3_eining|}}}|{{{areal3_eining|}}}|{{{areal_eining|}}}}}|{{{areal3|}}}|{{{areal3_imperial|}}}|{{#if:{{{areal3_avrunding|}}}|{{{areal3_avrunding|}}}|{{{areal_avrunding|0}}}}}|{{{areal3 merknad|}}}|komma={{#ifeq:{{{areal3_del|}}}|auto|{{#expr:{{{areal3|}}}{{{areal3_imperial|}}} / {{{areal|}}}{{{areal_imperial|}}} * 100 round {{#if: {{{areal3_del_avrunding |}}}|{{{areal3_del_avrunding |}}}|{{{areal_del_avrunding |0}}} }} }}% }}| }} {{ {{#if: {{{areal4|}}}{{{areal4_imperial|}}} | Geoboks2 eining | Geoboks 0}} | sub = 1 | areal 4 | {{{areal4type|}}} | areal 4 | {{{areal4merke|}}} |areal|{{#switch:{{lc:{{{1|}}}}}|bygning|monument|bru=sqm|km²}}|{{#switch:{{lc:{{{1|}}}}}|bygning|monument|bru=ft²|mi²}}|{{#if:{{{areal4_eining|}}}|{{{areal4_eining|}}}|{{{areal_eining|}}}}}|{{{areal4|}}}|{{{areal4_imperial|}}}|{{#if:{{{areal4_avrunding|}}}|{{{areal4_avrunding|}}}|{{{areal_avrunding|0}}}}}|{{{areal4 merknad|}}}|komma={{#ifeq:{{{areal4_del|}}}|auto|{{#expr:{{{areal4|}}}{{{areal4_imperial|}}} / {{{areal|}}}{{{areal_imperial|}}} * 100 round {{#if: {{{areal4_del_avrunding |}}}|{{{areal4_del_avrunding |}}}|{{{areal_del_avrunding |0}}} }} }}% }}| }} {{ {{#if: {{{areal_sjø|}}}{{{areal_sjø_imperial|}}} | Geoboks2 eining | Geoboks 0}} | sub = 1 | Areal | {{{areal_sjøtype|}}} | Areal | {{{areal_sjømerke|}}} |areal|ha|Imp.bsh.|{{{areal_sjø_eining|}}}|{{{areal_sjø|}}}|{{{areal_sjø_imperial|}}}|{{{areal_sjø_avrunding|0}}}|{{{areal_sjø merknad|}}}| }} }} }} <!-- *** Folketal *** --> {{#if: {{{folketal|{{Wikidata|properties|linked|qualifier|references|P1082|P585}} }}}{{{folketal_tettleik|}}}{{{folketettleik_imperial|}}} | {{!}}- class="mergedtoprow" {{#if: {{{folketal|{{Wikidata|properties|linked|qualifier|references|P1082|P585}}}}} | {{ {{#if: {{{folketal|{{Wikidata|properties|linked|qualifier|references|P1082|P585}}}}}| Geoboks2 enkeldata | Geoboks 0}} | [[Folketal]] | {{{folketaltype|}}} | Totalt folketal | ||{{#if: {{{folketal|}}}|{{formatnum: {{{folketal|}}} }}|{{Wikidata|property|linked|qualifier|references|P1082|P585}} }}{{#if: {{{folketal_dato|}}}{{{folketal_i_år|}}}|&nbsp;<small>({{{folketal_dato|}}}{{{folketal_i_år|}}})</small>}}{{{folketal merknad|}}}| }} }} {{#if: {{{folketal_tettleik|}}}{{{folketettleik_imperial|}}} | {{ {{#if: {{{folketal_tettleik|}}}{{{folketettleik_imperial|}}} | Geoboks2 eining | Geoboks 0}} | [[Folketettleik]] | {{{tettleiktype|}}} | Folketettleik | {{{tettleikmerke|}}} |tettleik|km²|mi²|{{{areal_eining|}}}|{{#ifeq: {{{folketal_tettleik|}}} | auto | {{#expr: {{{folketal|0}}} / {{{areal|1}}} round {{{folketettleik_avrunding|0}}} }} | {{{folketal_tettleik|}}} }} | {{#ifeq: {{{folketettleik_imperial|}}} | auto | {{#expr: {{{folketal|0}}} / {{{areal_imperial|1}}} round {{{folketettleik_avrunding|0}}} }} | {{{folketettleik_imperial|}}} }} | {{{folketettleik_avrunding|0}}}| {{{folketettleik merknad|}}}| }} }} }} <!-- *** Historie *** --> {{#if: {{{grunnlagd|}}}{{{dato|}}}| {{!}}- class="mergedtoprow" {{#if: {{{grunnlagd|}}} | {{ {{#if: {{{grunnlagd|}}} | Geoboks2 data | Geoboks 0}} | Grunnlagd | {{{grunnlagdtype|}}} | Grunnlagd | {{{grunnlagdmerke|}}} |{{{grunnlagd|}}}|{{{grunnlagd merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{grunnlagd1|}}} | Geoboks2 data | Geoboks 0}} | sub = 1 | grunnlagd 1 | {{{grunnlagd1type|}}} | Grunnleggingsdato 1 | {{{grunnlagd1merke|}}} |{{{grunnlagd1|}}}|{{{grunnlagd1 merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{grunnlagd2|}}} | Geoboks2 data | Geoboks 0}} | sub = 1 | grunnlagd 2 | {{{grunnlagd2type|}}} | Grunnleggingsdato 2 | {{{grunnlagd2merke|}}} |{{{grunnlagd2|}}}|{{{grunnlagd2 merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{grunnlagd3|}}} | Geoboks2 data | Geoboks 0}} | sub = 1 | grunnlagd 3 | {{{grunnlagd3type|}}} | Grunnleggingsdato 3 | {{{grunnlagd3merke|}}} |{{{grunnlagd3|}}}|{{{grunnlagd3 merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{grunnlagd4|}}} | Geoboks2 data | Geoboks 0}} | sub = 1 | grunnlagd 4 | {{{grunnlagd4type|}}} | Grunnleggingsdato 4 | {{{grunnlagd4merke|}}} |{{{grunnlagd4|}}}|{{{grunnlagd4 merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{grunnlagd5|}}} | Geoboks2 data | Geoboks 0}} | sub = 1 | grunnlagd 5 | {{{grunnlagd5type|}}} | Grunnleggingsdato 5 | {{{grunnlagd5merke|}}} |{{{grunnlagd5|}}}|{{{grunnlagd5 merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{grunnlagd6|}}} | Geoboks2 data | Geoboks 0}} | sub = 1 | grunnlagd 6 | {{{grunnlagd6type|}}} | Grunnleggingsdato 6 | {{{grunnlagd6merke|}}} |{{{grunnlagd6|}}}|{{{grunnlagd6 merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{grunnlagd7|}}} | Geoboks2 data | Geoboks 0}} | sub = 1 | grunnlagd 7 | {{{grunnlagd7type|}}} | Grunnleggingsdato 7 | {{{grunnlagd7merke|}}} |{{{grunnlagd7|}}}|{{{grunnlagd7 merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{grunnlagd8|}}} | Geoboks2 data | Geoboks 0}} | sub = 1 | grunnlagd 8 | {{{grunnlagd8type|}}} | Grunnleggingsdato 8 | {{{grunnlagd8merke|}}} |{{{grunnlagd8|}}}|{{{grunnlagd8 merknad|}}}| }} }} {{#if: {{{dato|}}} | {{ {{#if: {{{dato|}}} | Geoboks2 data | Geoboks 0}} | Dato | {{{datotype|}}} | Dato | {{{datomerke|}}} |{{{dato|}}}|{{{dato merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{dato1|}}} | Geoboks2 data | Geoboks 0}} | sub = 1 | dato 1 | {{{dato1type|}}} | dato 1 | {{{dato1merke|}}} |{{{dato1|}}}|{{{dato1 merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{dato2|}}} | Geoboks2 data | Geoboks 0}} | sub = 1 | dato 2 | {{{dato2type|}}} | dato 2 | {{{dato2merke|}}} | {{{dato2|}}} | {{{dato2 merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{dato3|}}} | Geoboks2 data | Geoboks 0}} | sub = 1 | dato 3 | {{{dato3type|}}} | dato 3 | {{{dato3merke|}}} | {{{dato3|}}} | {{{dato3 merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{dato4|}}} | Geoboks2 data | Geoboks 0}} | sub = 1 | dato 4 | {{{dato4type|}}} | dato 4 | {{{dato4merke|}}} | {{{dato4|}}} | {{{dato4 merknad|}}}| }} }} }} <!-- *** Styresmakter *** --> {{#if: {{{styresett|}}}{{{statsoverhovud|}}}{{{statsminister|}}}{{{leiar|}}}| {{!}}- class="mergedtoprow" {{#if: {{{styresett|}}} | {{ {{#if: {{{styresett|}}} | Geoboks2 data | Geoboks 0}} | [[Styresett]] | {{{styresetttype|}}} | Styresett | {{{styresettmerke|}}} | {{{styresett|}}} | {{{styresett merknad|}}} | }} {{ {{#if: {{{statsoverhovud|{{Wikidata|property|linked|qualifier|references|P35|P585}} }}} | Geoboks2 data | Geoboks 0}} | sub = 1 | [[Statsoverhovud]] | {{{statsoverhovudtype|}}} | Statsoverhovud | {{{statsoverhovudmerke|}}} | {{{statsoverhovud|{{Wikidata|property|linked|qualifier|references|P35|P585}} }}}{{#if: {{{statsoverhovud_parti|}}}|&#32;({{{statsoverhovud_parti}}})}} | {{{statsoverhovud merknad|}}} | }} {{ {{#if: {{{statsminister|{{Wikidata|property|linked|qualifier|references|P6|P585}} }}} | Geoboks2 data | Geoboks 0}} | sub = 1 | [[Statsminister]] | {{{statsministertype|}}} | Statsminister | {{{statsministermerke|}}} |{{{statsminister|{{Wikidata|property|linked|qualifier|references|P6|P585}} }}}{{#if: {{{statsminister_parti|}}}|&#32;({{{statsminister_parti}}})}}|{{{statsminister merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{leiar|}}} | Geoboks2 data | Geoboks 0}} | sub = 1 | leiar | {{{leiartype|}}} | leiar | {{{leiarmerke|}}} |{{{leiar|}}}{{#if: {{{leiar_parti|}}}|&#32;({{{leiar_parti}}})}}|{{{leiar merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{leiar1|}}} | Geoboks2 data | Geoboks 0}} | sub = 1 | leiar 1 | {{{leiar1type|}}} | leiar 1 | {{{leiar1merke|}}} |{{{leiar1|}}}{{#if: {{{leiar1_parti|}}}|&#32;({{{leiar1_parti}}})}}|{{{leiar1 merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{leiar2|}}} | Geoboks2 data | Geoboks 0}} | sub = 1 | leiar 2 | {{{leiar2type|}}} | leiar 2 | {{{leiar2merke|}}} |{{{leiar2|}}}{{#if: {{{leiar2_parti|}}}|&#32;({{{leiar2_parti}}})}}|{{{leiar2 merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{leiar3|}}} | Geoboks2 data | Geoboks 0}} | sub = 1 | leiar 3 | {{{leiar3type|}}} | leiar 3 | {{{leiar3merke|}}} |{{{leiar3|}}}{{#if: {{{leiar3_parti|}}}|&#32;({{{leiar3_parti}}})}}|{{{leiar3 merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{leiar4|}}} | Geoboks2 data | Geoboks 0}} | sub = 1 | leiar 4 | {{{leiar4type|}}} | leiar 4 | {{{leiar4merke|}}} |{{{leiar4|}}}{{#if: {{{leiar4_parti|}}}|&#32;({{{leiar4_parti}}})}}|{{{leiar4 merknad|}}}| }} }} }} <!-- *** Indeksar *** --> {{#if: {{{BNP|{{Wikidata|property|qualifier|references|P2131|P585}} }}}{{{HDI|}}}{{{Gini|}}} | {{!}}- class="mergedtoprow" {{#if: {{{BNP|{{Wikidata|property|qualifier|references|P2131|P585}} }}} | {{ {{#if: {{{BNP|{{Wikidata|property|qualifier|references|P2131|P585}} }}} | Geoboks2 data | Geoboks 0}} | [[Bruttonasjonalprodukt|BNP]] | {{{BNP type|}}} | Bruttonasjonalprodukt | {{{BNP merke|}}} | {{{BNP|{{Wikidata|property|qualifier|references|P2131|P585}} }}} | {{{BNP merknad|}}} | }} }} {{#if: {{{HDI|{{Wikidata|property|qualifier|references|P1081|P585}} }}} | {{ {{#if: {{{HDI|{{Wikidata|property|qualifier|references|P1081|P585}} }}} | Geoboks2 data | Geoboks 0}} | [[Human Development Index|HDI]] | {{{HDI type|}}} | Human Development Index | {{{HDI merke|}}} | {{{HDI|{{Wikidata|property|linked|qualifier|references|P1081|P585}} }}} | {{{HDI merknad|}}} | }} }} {{#if: {{{Gini|{{Wikidata|property|qualifier|references|P1125|P585}} }}} | {{ {{#if: {{{Gini|{{Wikidata|property|qualifier|references|P1125|P585}} }}} | Geoboks2 data | Geoboks 0}} | [[Gini-koeffisient|Gini]] | {{{Ginitype|}}} | Gini-koeffisient | {{{Gini merke|}}} | {{{Gini|{{Wikidata|property|qualifier|references|P1125|P585}} }}} | {{{Gini merknad|}}} | }} }} }} <!-- *** Tidssoner *** --> {{#if: {{{tidssone|}}}| {{!}}- class="mergedtoprow" {{#if: {{{tidssone|}}} | {{ {{#if: {{{tidssone|}}} | Geoboks2 enkeldata | Geoboks 0}} | [[Tidssone]] | {{{tidssonetype|}}} | Tidssone | {{{tidssonemerke|}}} | {{#ifexist: {{{tidssone|}}} | [[{{{tidssone|}}}]] | {{{tidssone|}}} }}{{#if: {{{utc_skilnad|}}}| &#32;([[UTC{{{utc_skilnad}}}]]) }} | {{{tidssone merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{tidssone_sommartid|}}} | Geoboks2 enkeldata | Geoboks 0}} | sub = 1 | Sommartid | {{{tidssonetype_DST|}}} | Sommartid | {{{tidssone_sommartidmerke|}}} | {{#ifexist: {{{tidssone_sommartid|}}} | [[{{{tidssone_sommartid|}}}]] | {{{tidssone_sommartid|}}} }}{{#if: {{{utc_skilnad_sommartid|}}}| &#32;([[UTC{{{utc_skilnad_sommartid}}}]]) }} | {{{tidssone_sommartid merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{tidssone1|}}} | Geoboks2 enkeldata | Geoboks 0}} | sub = 1 | Tidssone eksklave1 | {{{tidssone1type|}}} | Tidssone eksklave1 | {{{tidssone1merke|}}} | {{#ifexist: {{{tidssone1|}}} | [[{{{tidssone1|}}}]] | {{{tidssone1|}}} }}{{#if: {{{utc_skilnad1|}}}| &#32;([[UTC{{{utc_skilnad1}}}]]) }} {{{tidssone1 merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{tidssone2|}}} | Geoboks2 enkeldata | Geoboks 0}} | sub = 1 | Tidssone eksklave2 | {{{tidssone2type|}}} | Tidssone eksklave2 | {{{tidssone2merke|}}} | {{#ifexist: {{{tidssone2|}}} | [[{{{tidssone2|}}}]] | {{{tidssone2|}}} }}{{#if: {{{utc_skilnad2|}}}| &#32;([[UTC{{{utc_skilnad2}}}]]) }} {{{tidssone2 merknad|}}}| }} }} }} <!-- *** Kodar *** --> {{#if: {{{valuta|}}}{{{retningsnummer|}}}{{{isokode|}}}{{{kode|}}}{{{kode1|}}}{{{kode2|}}}{{{kode3|}}}{{{kode4|}}}| {{!}}- class="mergedtoprow" {{#if: {{{valuta|}}} | {{ {{#if: {{{valuta|}}} | Geoboks2 enkeldata | Geoboks 0 }} | [[Valuta]] | {{{valutatype|}}} | Valuta | {{{valutamerke|}}} | {{{valuta|}}} | {{{valuta merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{retningsnummer|}}} | Geoboks2 enkeldata | Geoboks 0}} | [[Internasjonal telefonkode|Telefonkode]] | {{{retningsnummertype|}}} | Internasjonal telefonkode | {{{retningsnummermerke|}}} | {{{retningsnummer|}}} | {{{retningsnummer merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{isokode|{{Wikidata|property|qualifier|references|P297|P585}} }}} | Geoboks2 enkeldata | Geoboks 0}} | [[ISO|ISO 3166-kode]] | {{{isokodetype|}}} | ISO 3166-kode | {{{isokodemerke|}}} | {{{isokode|{{Wikidata|property|qualifier|references|P297|P585}} }}} | {{{isokode merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{domene|}}} | Geoboks2 enkeldata | Geoboks 0}} | [[Toppnivådomene]] | {{{domenetype|}}} | Toppnivådomene | {{{domenermerke|}}} | {{{domene|}}} | {{{domene merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{kode|}}} | Geoboks2 enkeldata | Geoboks 0}} | kode | {{{kodetype|}}} | Ein annan kode | {{{kodemerke|}}} | {{{kode|}}} |{{{kode merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{kode1|}}} | Geoboks2 enkeldata | Geoboks 0}} | kode 1 | {{{kode1type|}}} | Ein annan kode 1 | {{{kode1merke|}}} | {{{kode1|}}} |{{{kode1 merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{kode2|}}} | Geoboks2 enkeldata | Geoboks 0}} | kode 2 | {{{kode2type|}}} | Ein annan kode 2 | {{{kode2merke|}}} | {{{kode2|}}} |{{{kode2 merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{kode3|}}} | Geoboks2 enkeldata | Geoboks 0}} | kode 3 | {{{kode3type|}}} | Ein annan kode 3 | {{{kode3merke|}}} | {{{kode3|}}} |{{{kode3 merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{kode4|}}} | Geoboks2 enkeldata | Geoboks 0}} | kode 4 | {{{kode4type|}}} | Ein annan kode 4 | {{{kode4merke|}}} | {{{kode4|}}} |{{{kode4 merknad|}}}| }} }} }} <!-- *** Fritt felt *** --> {{#if: {{{fri|}}}{{{fri1|}}}{{{fri2|}}}{{{fri3|}}}{{{fri4|}}}{{{fri5|}}}{{{fri6|}}}{{{fri7|}}}{{{fri8|}}}| {{!}}- class="mergedtoprow" {{ {{#if: {{{fri|}}} | Geoboks2 enkeldata|Geoboks 0}} | fri | {{{fritype|}}} | fritt felt utan merke | {{{frimerke|}}} | {{{fri|}}} | {{{fri merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{fri1|}}} | Geoboks2 enkeldata|Geoboks 0}} | fri 1 | {{{fri1type|}}} | fritt felt 1 utan merke | {{{fri1merke|}}} | {{{fri1|}}} | {{{fri1 merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{fri2|}}} | Geoboks2 enkeldata|Geoboks 0}} | fri 2 | {{{fri2type|}}} | fritt felt 2 utan merke | {{{fri2merke|}}} | {{{fri2|}}} | {{{fri2 merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{fri3|}}} | Geoboks2 enkeldata|Geoboks 0}} | fri 3 | {{{fri3type|}}} | fritt felt 3 utan merke | {{{fri3merke|}}} | {{{fri3|}}} | {{{fri3 merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{fri4|}}} | Geoboks2 enkeldata|Geoboks 0}} | fri 4 | {{{fri4type|}}} | fritt felt 4 utan merke | {{{fri4merke|}}} | {{{fri4|}}} | {{{fri4 merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{fri5|}}} | Geoboks2 enkeldata|Geoboks 0}} | fri 5 | {{{fri5type|}}} | fritt felt 5 utan merke | {{{fri5merke|}}} | {{{fri5|}}} | {{{fri5 merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{fri6|}}} | Geoboks2 enkeldata|Geoboks 0}} | fri 6 | {{{fri6type|}}} | fritt felt 6 utan merke | {{{fri6merke|}}} | {{{fri6|}}} | {{{fri6 merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{fri7|}}} | Geoboks2 enkeldata|Geoboks 0}} | fri 7 | {{{fri7type|}}} | fritt felt 7 utan merke | {{{fri7merke|}}} | {{{fri7|}}} | {{{fri7 merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{fri8|}}} | Geoboks2 enkeldata|Geoboks 0}} | fri 8 | {{{fri8type|}}} | fritt felt 8 utan merke | {{{fri8merke|}}} | {{{fri8|}}} | {{{fri8 merknad|}}}| }} }} <!-- *** Fritt felt 2 *** --> {{#if: {{{fri9|}}}{{{fri10|}}}{{{fri11|}}}{{{fri12|}}}{{{fri13|}}}{{{fri14|}}}{{{fri15|}}}{{{fri16|}}}| {{!}}- class="mergedtoprow" {{ {{#if: {{{fri9|}}} | Geoboks2 enkeldata|Geoboks 0}} | fri 9 | {{{fri9type|}}} | fritt felt 9 utan merke | {{{fri9merke|}}} | {{{fri9|}}} | {{{fri9 merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{fri10|}}} | Geoboks2 enkeldata|Geoboks 0}} | fri 10 | {{{fri10type|}}} | fritt felt 10 utan merke | {{{fri10merke|}}} | {{{fri10|}}} | {{{fri10 merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{fri11|}}} | Geoboks2 enkeldata|Geoboks 0}} | fri 11 | {{{fri11type|}}} | fritt felt 11 utan merke | {{{fri11merke|}}} | {{{fri11|}}} | {{{fri11 merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{fri12|}}} | Geoboks2 enkeldata|Geoboks 0}} | fri 12 | {{{fri12type|}}} | fritt felt 12 utan merke | {{{fri12merke|}}} | {{{fri12|}}} | {{{fri12 merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{fri13|}}} | Geoboks2 enkeldata|Geoboks 0}} | fri 13 | {{{fri13type|}}} | fritt felt 13 utan merke | {{{fri13merke|}}} | {{{fri13|}}} | {{{fri13 merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{fri14|}}} | Geoboks2 enkeldata|Geoboks 0}} | fri 14 | {{{fri14type|}}} | fritt felt 14 utan merke | {{{fri14merke|}}} | {{{fri14|}}} | {{{fri14 merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{fri15|}}} | Geoboks2 enkeldata|Geoboks 0}} | fri 15 | {{{fri15type|}}} | fritt felt 15 utan merke | {{{fri15merke|}}} | {{{fri15|}}} | {{{fri15 merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{fri16|}}} | Geoboks2 enkeldata|Geoboks 0}} | fri 16 | {{{fri16type|}}} | fritt felt 16 utan merke | {{{fri16merke|}}} | {{{fri16|}}} | {{{fri16 merknad|}}}| }} }} <!-- *** Merknadar *** --> {{!}}- class="mergedtoprow" {{ {{#if: {{{merknadar|}}} | Geoboks2 enkellinje venstre}} | | {{{merknadartype|}}} | merknadar | {{{merknadarmerke|}}} | <small>{{{merknadar|}}}</small> | {{{merknadar merknad|}}} | }} |- <!-- *** nettstader *** --> {{#if: {{#Property:P373}}{{{statistikk|}}}{{{nettstad|}}}| {{!}}- {{ {{#if: {{#Property:P373}} | Geoboks2 enkellinje| Geoboks 0}} | Wikimedia Commons | {{{commonstype|}}} | Wikimedia Commons har media knytt til {{{namn|}}} | {{{commonsmerke|}}} | [[commons:Category:{{#Property:P373}}{{!}}{{#Property:P373}}]] | {{{commons merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{statistikk|}}} | Geoboks2 enkellinje| Geoboks 0}} | Statistikk| {{{statistikktype|}}} | Statistiske data | {{{statistikkmerke|}}} | {{{statistikk|}}}{{#if: {{{statistikk_dato|}}}|&nbsp; (''i {{{statistikk_dato|}}}'') }} | {{{statistikk merknad|}}}| }} {{ {{#if: {{{nettstad|}}} | Geoboks2 enkellinje| Geoboks 0}} | Nettstad | {{{nettstadtype|}}} | Heimeside | {{{nettstadmerke|}}} | {{{nettstad|}}} | {{{nettstad merknad|}}}| }} }} |}</includeonly><noinclude>{{Landboks/dokumentasjon}}</noinclude> 717ek49fy3cnfo6mq1rn5xyieatagwc 0 431061 3663701 3661614 2026-07-27T17:58:09Z Ranveig 39 Malar 3663701 wikitext text/x-wiki {{infoboks biografi}} '''Henrik Sødal''' ({{levde|10. mai|1897|14. januar|1982|Sødal, Henrik}}) var ein norsk skulemann frå [[Hemne]] i [[Sør-Trøndelag]]. Sødal tok eksamen ved [[Notodden]] lærarskule i 1920. Dei neste seks åra var han overlærar på lærarskulen i [[Nesna]]. 1926-29 underviste han på fylkesskule i Vestfold, 1929-36 i [[Bærum]]. Sidan var han skuleinspektør frå 1936 i [[Kristiansand]], 1946 i [[Tønsberg]] og 1949 i Bærum. Sødal var frå 1957 formann i Noregs Lærarlag si skulehistorienemnd. Han skreiv og gav ut fleire bøker med vidt ulike emne. I 1969 vart han utnemnd til heiderslem i [[Noregs Mållag]]. ==Kjelder== *[[Norsk Allkunnebok]]. X. Bandet. 1966. {{autoritetsdata}} [[Kategori:Norske skulefolk]] [[Kategori:Folk frå Hemne]] [[Kategori:Folk frå Bærum]] lcf1116ihnuyfjy3etv14y7mfcd9ov9 0 431070 3663702 3661732 2026-07-27T18:00:37Z Ranveig 39 Malar, treng ref. 3663702 wikitext text/x-wiki {{infoboks skodespelar}} '''Lars Knutsson Tvinde''' ({{levde|11. september|1886|25. juni|1973|Tvinde, Lars}}) var ein norsk skodespelar frå [[Voss]] i [[Hordaland]] som var knytt til [[Det Norske Teatret]] i bortimot eit halvt hundreår. Tvinde var ei tid handelsbetjent heime på Voss. I 1913 debuterte han som skodespelar då Det Norske Teatret opna i [[Kristiansand]] med stykket ''Ervingen''. Dei fyrste åra spelte han oftast i folkekomediar, «nådde vel lengst i den genren som ''Ljugar-Lars'' og den hjelpelause bondeguten i ''Godvakker-Maren''».{{tr}} Frå 1921 fekk han også tragiske roller, stod for storfelte prestasjonar gjennom karakterroller i stykka ''[[Medmenneske]]'' og ''Dødsdansen''. «Med framifrå herredøme over både komiske og tragiske element i skodespelkunsten»{{tr}} var Tvinde av dei fremste i norsk scenekunst i si samtid. Han hadde mange roller i film, mellom andre i [[Tancred Ibsen]] sin ''Fant'' frå 1937. Tvinde vart i 1966 utnemnd til heiderslem i [[Noregs Mållag]]. ==Kjelder== *[[Norsk Allkunnebok]]. X. Bandet. 1966. {{autoritetsdata}} [[Kategori:Norske skodespelarar]] [[Kategori:Folk frå Voss]] p6cmdo0if7zcqtsz4ocvcmc1puwi4jh 0 431316 3663682 2026-07-27T14:58:20Z Ranveig 39 Omdirigerer til [[Kvernsteinsbrota i Hyllestad]] 3663682 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Kvernsteinsbrota i Hyllestad]] o4vd79i64gpbye0907835g3m44j75vd 0 431317 3663698 2026-07-27T16:30:00Z Ranveig 39 Ranveig flytte sida [[Raudberga]] til [[Topp ved Isvatnet]] 3663698 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Topp ved Isvatnet]] 3i0bzjeijrmfhlo2xj6b5gq75gk3xzj 1 431318 3663699 2026-07-27T16:31:13Z Ranveig 39 /* Flytting eller sletting */ ny bolk 3663699 wikitext text/x-wiki == Flytting eller sletting == Eg har flytta artikkelen til «Topp ved Isvatnet», sidan [[Fjell i Rogaland]] no har ei lenkje til denne tittelen. Om me ikkje skal ha ein artikkel om denne toppen, kan denne artikkelen og lenkja slettast. -- [[Brukar:Ranveig|Ranveig]] ([[Brukardiskusjon:Ranveig|diskusjon]]) 27. juli 2026 kl. 18:31 (CEST) 95a0cpa7pfdbr81m4wadzwkdecw19hu 0 431320 3663726 2026-07-28T08:31:31Z Ranveig 39 Ranveig flytte sida [[Møre ungdomsskule Herøy]] til [[Møre ​barne- og ungdomsskule]] 3663726 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Møre ​barne- og ungdomsskule]] 9btw7bhmv2hgnpm9embqte9ph1qmhy2