Wikipedia nnwiki https://nn.wikipedia.org/wiki/Hovudside MediaWiki 1.47.0-wmf.18 first-letter Filpeikar Spesial Diskusjon Brukar Brukardiskusjon Wikipedia Wikipedia-diskusjon Fil Fildiskusjon MediaWiki MediaWiki-diskusjon Mal Maldiskusjon Hjelp Hjelpdiskusjon Kategori Kategoridiskusjon Tema Temadiskusjon Undertekstar Undertekstdiskusjon Modul Moduldiskusjon Arrangement Arrangementsdiskusjon 0 998 3670332 3609321 2026-09-05T12:48:44Z Roarjo 183 Rullar attende versjon [[Special:Diff/3609321|3609321]] av [[Special:Contributions/Hansenbanden|Hansenbanden]] ([[User talk:Hansenbanden|diskusjon]]) 3670332 wikitext text/x-wiki {{Om|kommunen Stavanger|sjølve byen|Stavanger}} {{Infoboks norsk kommune | namn = Stavanger | våpen = Stavanger_komm.svg | fylke = Rogaland | senter = [[Stavanger]] | areal = 262.52 | landareal = 256.52 | ordførar = [[Tormod Wilson Losnedal]] | ordførarparti = H | vassareal = 6.00 | målform = nøytral | kommunenummer = 1103 | url = [https://www.stavanger.kommune.no stavanger.kommune.no] }} '''Stavanger''' er den fjerde største bykommunen i [[Noreg]], og ligg sørvest i landet, midt mellom Nord- og Sør-[[Rogaland]]. Han er det administrerande, økonomiske og kulturelle senteret i fylket. [[Stavanger]] sentrum er lite og kompakt. [[Vågen i Stavanger|Vågen]], der ein tidlegare lasta og lossa skip, er no det sosiale samlingspunktet i byen, med torg, ei rekke serveringsstader, og kai for fritidsbåtar. [[Stavanger domkyrkje]] har utsikt over Vågen på ei side og [[Breiavatnet]] på den andre. På andre sida av vatnet ligg [[Rogaland Teater]] og fleire museum. Smale brusteinsgater og [[kvite trehus]] pregar det som er igjen av den [[Gamle Stavanger|gamle byen]], men det finst òg bygningar av [[betong]] og [[glas]] som fortel om ei ny tid. == Historie == [[Fil:1867-Skagen.JPG|mini|venstre|Teikning som syner bygningsmasse i Stavanger 1867. [[Valbergtårnet]] i venstre kant, [[Frue kyrkje]], sognekyrkje frå 1855 i Hetland herad mot høgre kant]] [[Fil:Stavanger_amt_nr_5-_Kart_over_Stavanger_og_nærmeste_Omegn,_1855.jpg|mini|venstre|Bygrenser 1855, det er ikkje klårt om grensa samsvarar nøyaktig med utbreiinga av Stavanger sogn / Stavanger bykommune]] [[Fil:TrehusStavanger.png|mini|høgre|Trehus i Stavanger.]] Namnet til byen kjem frå norrønt ''stafr'', ‘[[stav]]’, (i tydinga bratt fjell) og ''angr'', ‘[[fjord]]’. Det har budd folk i området sidan den siste [[istid]]a, men Stavanger blei først ein by under [[Sigurd Jorsalfar]] då kyrkja oppretta eit nytt [[bispedøme]] med sete der. Stavanger blei ein [[kjøpstad]] i 1425, og utvikla seg gradvis som eit handelssenter for [[sild]], [[laks]], [[hummar]] og trevyrke. Statusen som [[bispesete]] var likevel det viktigaste grunnlaget for byen, noko som førte til nedgangstider etter [[reformasjonen]]. [[Kristian IV]] ville helst leggja ned heile byen etter at han hadde flytta bispesetet til [[Kristiansand]]. Men Stavanger overlevde, og bygde seg opp innan [[sildeindustri]] og [[skipsfart]]. I 1960-åra fekk Stavanger eit oppsving då ein byrja å leite etter [[olje]] i [[Nordsjøen]]. Utanlandske [[oljeselskap]] og arbeidarar etablerte seg i byen, som snart fekk eit meir fleirkulturelt preg. Om lag kvar tiande [[siddis]] er i dag opphavleg frå utlandet.{{kjelde manglar}} === Kommunegrenser === Dei opphavlege kommunegrensene frå 1837 er uklåre, utbreiinga av kommunen strekte seg i hovudsak rundt Vågen, austover over Valberget og Holmen til Østervåg og vidare litt austover, men inkluderte ikkje Verket. Kanskje var øyane Grasholmen og Sjølyst med. Området utanfor grensene låg i [[Stavanger prestegjelds landdistrikt]], seinare nemnt [[Hetland herad]].<ref name=hetland>{{snl|Hetland|Hetland kommune|ref=ja|av=Geir Thorsnæs|henta dato=5. januar 2020}}</ref> Fleire utvidingar med overføring av areal frå Hetland herad til bykommunen følgde mellom 1848 og 1965. I 1848 Verket, Møllehaugen og noko av Ladegård. 1866 kom utviding mot vest, Eiganes frå Kalhammervika til [[Mosvatnet]] og mot Våland. I 1878 og 1905 mot aust: Buøy, Engøy, delar av Våland, Storhaug, og i 1923 heile Hetlandshalvøya, resten av Våland og delar av Tjensvoll.<ref name="minne">{{Kjelde bok | utgjevingsår = 1937 | tittel = Hetland herad 1837-1937 | forlag = Dreyer | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2016040608035 | side = }}</ref><ref name=bank>{{ Kjelde bok | utgjevingsår = 1991 | tittel = Hetland sparebank | isbn = 8299236207 | forlag = [Sparebanken] | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007081500010 | side = }}</ref> Ved den store kommuneutvidinga i 1965 vart tidlegare [[Madla kommune]] og Hetland herad tatt inn i Stavanger kommune. Grensene på fastlandet som blei fastlagde då held fram som gjeldande grenser også etter siste kommunereforma med verknad frå år 2020. I perioden 1965 til 2019 var øya [[Åmøy]] delt mellom Rennesøy kommune og Stavanger kommune. Frå og med 2020 er dei to tidlegare kommunane [[Rennesøy kommune|Rennesøy]] og [[Finnøy kommune|Finnøy]], og den delen av øya [[Ombo]] som låg i [[Hjelmeland kommune|Hjelmeland]], ein del av nye Stavanger kommune.<ref name="nye">[https://nye.stavanger.kommune.no/hele-ombo-blir-en-del-av-nye-stavanger/ Informasjonsside hos nye Stavanger kommune.] Henta 28. desember 2019</ref> == Geografi == Etter gjennomføringa av [[kommunereforma i Noreg]] frå 2020, er det øyane i [[Ryfylke]] som gjer ut for det meste av arealet til Stavanger kommune. Mindre enn 70 km² av totalarealet på 262,5 km² ligg på fastlandet på [[Nord-Jæren]]. På fastlandet grensar Stavanger i sør til [[Sandnes kommune]], i vest mot [[Sola kommune]] og mot [[Hafrsfjorden]], i nord mot [[Randaberg kommune]] og [[Åmøyfjorden]], i aust mot [[Horgefjorden i Stavanger|Horgefjorden]]. Dei næraste kommunane til øyane i [[Ryfylkebassenget]] over sjø er Hjelmeland og [[Strand kommune]]. Frå 2020 går [[riksveg 13]] gjennom Stavanger kommune frå øya Hundvåg, og til Solbakk i Strand kommune gjennom Solbakktunellen i [[Ryfast]]. Det høgste fjellet i kommunen er [[Bandåsen]] på Ombo, 514 [[moh.]]<ref name="nk_fjell">[https://www.kartverket.no/kunnskap/Fakta-om-Norge/Hoyeste-fjelltopp-i-kommunen/hoyeste-fjelltopp-i-hver-kommune/ Høyeste fjell i kommunen] Kartverket, henta 24. mars 2020</ref> Den største innsjøen i kommunen er [[Stora Stokkavatnet]], 11 moh. på Nord-Jæren med eit areal på 2,19 km². Kommunen er delt inn i ni kommunedelar. Dette er [[Eiganes og Våland]], [[Finnøy kommune|Finnøy]], [[Hillevåg]], [[Hinna]], [[Hundvåg]], [[Madla|Madla og Kvernavik]], [[Rennesøy kommune|Rennesøy]], [[Storhaug]] og [[Tasta]].<ref name="komdel">[https://www.stavanger.kommune.no/om-stavanger-kommune/bydeler-i-stavanger/ Kommunedeler i Stavanger], nettside Stavanger kommune. Henta 24. mars 2020</ref> == Siddisar == Forfattaren [[Alexander Kielland]], diktaren [[Sigbjørn Obstfelder]], målaren [[Lars Hertervig]] og komponisten [[Fartein Valen]] voks alle opp i Stavanger. *[[Eivind Berggrav]] (1884–1959), avdød biskop og kyrkjeleiar *[[Birger Meling]] (f. 1994), fotballspelar, landslagspelar *[[Kåre Vedvik]] (f. 1994), utøvar av [[amerikansk fotball]] *[[Alexander Sørloth]] (f. 1995), fotballspelar *[[Anne Kalvig]], religionshistorikar, kvinneaktivist, professor, fødd i Stavanger. == Museum og minnesmerke == * [[Arkeologisk Museum i Stavanger|Arkeologisk Museum]] * [[Fluberget]] * [[Jarnaldergarden på Ullandhaug]] * [[Norsk Barnemuseum]] * [[Norsk Hermetikkmuseum]] * [[Norsk Oljemuseum]] * [[Rogaland Kunstmuseum]] * [[Stavanger Museum]] * [[Stavanger Sjøfartsmuseum]] * [[Sverd i fjell]] * [[Valbergtårnet]] == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} * {{offisiell nettstad}} * [http://www.espenmills.com/zoom/stavanger.htm Panoramabilete av Stavanger, frå Vålandstårnet. Moglegheit for zooming.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070316071632/http://www.espenmills.com/zoom/stavanger.htm |date=2007-03-16 }} Photo: Espen Mills * [http://www.stavanger-web.com Stavanger-web] {{Rogaland fylke}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Rogaland]] [[Kategori:Stavanger kommune| ]] [[Kategori:Stader frå norrøn tid]] 8zav5j9ca04y5ybvxrox5018ld3atpp 3670333 3670332 2026-09-05T12:49:45Z Roarjo 183 /* Siddisar */ Fjernar 6. juli 2020 kl. 05:30 Sju hav diskusjon bidrag 7 307 byte +69 Alexander Sørloth (f. 1995), fotballspelar, <!-- tyrkisk seriemeistar i 2020 : Fjerne når artikkel er på plass --> 3670333 wikitext text/x-wiki {{Om|kommunen Stavanger|sjølve byen|Stavanger}} {{Infoboks norsk kommune | namn = Stavanger | våpen = Stavanger_komm.svg | fylke = Rogaland | senter = [[Stavanger]] | areal = 262.52 | landareal = 256.52 | ordførar = [[Tormod Wilson Losnedal]] | ordførarparti = H | vassareal = 6.00 | målform = nøytral | kommunenummer = 1103 | url = [https://www.stavanger.kommune.no stavanger.kommune.no] }} '''Stavanger''' er den fjerde største bykommunen i [[Noreg]], og ligg sørvest i landet, midt mellom Nord- og Sør-[[Rogaland]]. Han er det administrerande, økonomiske og kulturelle senteret i fylket. [[Stavanger]] sentrum er lite og kompakt. [[Vågen i Stavanger|Vågen]], der ein tidlegare lasta og lossa skip, er no det sosiale samlingspunktet i byen, med torg, ei rekke serveringsstader, og kai for fritidsbåtar. [[Stavanger domkyrkje]] har utsikt over Vågen på ei side og [[Breiavatnet]] på den andre. På andre sida av vatnet ligg [[Rogaland Teater]] og fleire museum. Smale brusteinsgater og [[kvite trehus]] pregar det som er igjen av den [[Gamle Stavanger|gamle byen]], men det finst òg bygningar av [[betong]] og [[glas]] som fortel om ei ny tid. == Historie == [[Fil:1867-Skagen.JPG|mini|venstre|Teikning som syner bygningsmasse i Stavanger 1867. [[Valbergtårnet]] i venstre kant, [[Frue kyrkje]], sognekyrkje frå 1855 i Hetland herad mot høgre kant]] [[Fil:Stavanger_amt_nr_5-_Kart_over_Stavanger_og_nærmeste_Omegn,_1855.jpg|mini|venstre|Bygrenser 1855, det er ikkje klårt om grensa samsvarar nøyaktig med utbreiinga av Stavanger sogn / Stavanger bykommune]] [[Fil:TrehusStavanger.png|mini|høgre|Trehus i Stavanger.]] Namnet til byen kjem frå norrønt ''stafr'', ‘[[stav]]’, (i tydinga bratt fjell) og ''angr'', ‘[[fjord]]’. Det har budd folk i området sidan den siste [[istid]]a, men Stavanger blei først ein by under [[Sigurd Jorsalfar]] då kyrkja oppretta eit nytt [[bispedøme]] med sete der. Stavanger blei ein [[kjøpstad]] i 1425, og utvikla seg gradvis som eit handelssenter for [[sild]], [[laks]], [[hummar]] og trevyrke. Statusen som [[bispesete]] var likevel det viktigaste grunnlaget for byen, noko som førte til nedgangstider etter [[reformasjonen]]. [[Kristian IV]] ville helst leggja ned heile byen etter at han hadde flytta bispesetet til [[Kristiansand]]. Men Stavanger overlevde, og bygde seg opp innan [[sildeindustri]] og [[skipsfart]]. I 1960-åra fekk Stavanger eit oppsving då ein byrja å leite etter [[olje]] i [[Nordsjøen]]. Utanlandske [[oljeselskap]] og arbeidarar etablerte seg i byen, som snart fekk eit meir fleirkulturelt preg. Om lag kvar tiande [[siddis]] er i dag opphavleg frå utlandet.{{kjelde manglar}} === Kommunegrenser === Dei opphavlege kommunegrensene frå 1837 er uklåre, utbreiinga av kommunen strekte seg i hovudsak rundt Vågen, austover over Valberget og Holmen til Østervåg og vidare litt austover, men inkluderte ikkje Verket. Kanskje var øyane Grasholmen og Sjølyst med. Området utanfor grensene låg i [[Stavanger prestegjelds landdistrikt]], seinare nemnt [[Hetland herad]].<ref name=hetland>{{snl|Hetland|Hetland kommune|ref=ja|av=Geir Thorsnæs|henta dato=5. januar 2020}}</ref> Fleire utvidingar med overføring av areal frå Hetland herad til bykommunen følgde mellom 1848 og 1965. I 1848 Verket, Møllehaugen og noko av Ladegård. 1866 kom utviding mot vest, Eiganes frå Kalhammervika til [[Mosvatnet]] og mot Våland. I 1878 og 1905 mot aust: Buøy, Engøy, delar av Våland, Storhaug, og i 1923 heile Hetlandshalvøya, resten av Våland og delar av Tjensvoll.<ref name="minne">{{Kjelde bok | utgjevingsår = 1937 | tittel = Hetland herad 1837-1937 | forlag = Dreyer | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2016040608035 | side = }}</ref><ref name=bank>{{ Kjelde bok | utgjevingsår = 1991 | tittel = Hetland sparebank | isbn = 8299236207 | forlag = [Sparebanken] | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007081500010 | side = }}</ref> Ved den store kommuneutvidinga i 1965 vart tidlegare [[Madla kommune]] og Hetland herad tatt inn i Stavanger kommune. Grensene på fastlandet som blei fastlagde då held fram som gjeldande grenser også etter siste kommunereforma med verknad frå år 2020. I perioden 1965 til 2019 var øya [[Åmøy]] delt mellom Rennesøy kommune og Stavanger kommune. Frå og med 2020 er dei to tidlegare kommunane [[Rennesøy kommune|Rennesøy]] og [[Finnøy kommune|Finnøy]], og den delen av øya [[Ombo]] som låg i [[Hjelmeland kommune|Hjelmeland]], ein del av nye Stavanger kommune.<ref name="nye">[https://nye.stavanger.kommune.no/hele-ombo-blir-en-del-av-nye-stavanger/ Informasjonsside hos nye Stavanger kommune.] Henta 28. desember 2019</ref> == Geografi == Etter gjennomføringa av [[kommunereforma i Noreg]] frå 2020, er det øyane i [[Ryfylke]] som gjer ut for det meste av arealet til Stavanger kommune. Mindre enn 70 km² av totalarealet på 262,5 km² ligg på fastlandet på [[Nord-Jæren]]. På fastlandet grensar Stavanger i sør til [[Sandnes kommune]], i vest mot [[Sola kommune]] og mot [[Hafrsfjorden]], i nord mot [[Randaberg kommune]] og [[Åmøyfjorden]], i aust mot [[Horgefjorden i Stavanger|Horgefjorden]]. Dei næraste kommunane til øyane i [[Ryfylkebassenget]] over sjø er Hjelmeland og [[Strand kommune]]. Frå 2020 går [[riksveg 13]] gjennom Stavanger kommune frå øya Hundvåg, og til Solbakk i Strand kommune gjennom Solbakktunellen i [[Ryfast]]. Det høgste fjellet i kommunen er [[Bandåsen]] på Ombo, 514 [[moh.]]<ref name="nk_fjell">[https://www.kartverket.no/kunnskap/Fakta-om-Norge/Hoyeste-fjelltopp-i-kommunen/hoyeste-fjelltopp-i-hver-kommune/ Høyeste fjell i kommunen] Kartverket, henta 24. mars 2020</ref> Den største innsjøen i kommunen er [[Stora Stokkavatnet]], 11 moh. på Nord-Jæren med eit areal på 2,19 km². Kommunen er delt inn i ni kommunedelar. Dette er [[Eiganes og Våland]], [[Finnøy kommune|Finnøy]], [[Hillevåg]], [[Hinna]], [[Hundvåg]], [[Madla|Madla og Kvernavik]], [[Rennesøy kommune|Rennesøy]], [[Storhaug]] og [[Tasta]].<ref name="komdel">[https://www.stavanger.kommune.no/om-stavanger-kommune/bydeler-i-stavanger/ Kommunedeler i Stavanger], nettside Stavanger kommune. Henta 24. mars 2020</ref> == Siddisar == Forfattaren [[Alexander Kielland]], diktaren [[Sigbjørn Obstfelder]], målaren [[Lars Hertervig]] og komponisten [[Fartein Valen]] voks alle opp i Stavanger. *[[Eivind Berggrav]] (1884–1959), avdød biskop og kyrkjeleiar *[[Birger Meling]] (f. 1994), fotballspelar, landslagspelar *[[Kåre Vedvik]] (f. 1994), utøvar av [[amerikansk fotball]] *[[Anne Kalvig]], religionshistorikar, kvinneaktivist, professor, fødd i Stavanger. == Museum og minnesmerke == * [[Arkeologisk Museum i Stavanger|Arkeologisk Museum]] * [[Fluberget]] * [[Jarnaldergarden på Ullandhaug]] * [[Norsk Barnemuseum]] * [[Norsk Hermetikkmuseum]] * [[Norsk Oljemuseum]] * [[Rogaland Kunstmuseum]] * [[Stavanger Museum]] * [[Stavanger Sjøfartsmuseum]] * [[Sverd i fjell]] * [[Valbergtårnet]] == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} * {{offisiell nettstad}} * [http://www.espenmills.com/zoom/stavanger.htm Panoramabilete av Stavanger, frå Vålandstårnet. Moglegheit for zooming.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070316071632/http://www.espenmills.com/zoom/stavanger.htm |date=2007-03-16 }} Photo: Espen Mills * [http://www.stavanger-web.com Stavanger-web] {{Rogaland fylke}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Rogaland]] [[Kategori:Stavanger kommune| ]] [[Kategori:Stader frå norrøn tid]] 672onsje50ptzcq1h0pb2qdtub0wpwh 0 7702 3670434 3197424 2026-09-05T17:26:57Z Johshh 122989 3670434 wikitext text/x-wiki '''Behaviorismen''' er ei retning innan [[psykologi]]en som voks fram ved byrjinga av [[1900-talet]]. Retninga byggjer på å forska [[vitskap]]leg på '''åtferd''' ved å observera henne heller enn å ty til [[introspeksjon]]. Retninga har hatt stor innverknad på behandlinga av [[psykiske lidingar]]. Ein av idéane bak behaviorismen er at [[fri vilje]] ikkje finst, men at all åtferd er bestemt av ein samverknad av påverknader frå [[gen]]er og [[miljø]]. Behaviorismen fekk ry som ein vitskap gjennom forskinga til [[B.F. Skinner]] med [[operant betinging]] og dei klassiske [[hund]]eforsøka til [[Ivan Pavlov]] med [[klassisk betinging]]. Sidan 1970-talet har interessa for den tradisjonelle behaviorismen gått ned til fordel for [[kognitiv psykologi]]. Behaviorismen har sterkt fokus på [[klassisk betinging]] som læringsform, og miljøet vert dermed kjelda til danninga av [[personlegdom]]en gjennom måten det påverkar individet på. For behavioristane er det viktig at inga åtferd kan skje utan ein påverknad. Dette er grunnlaget for samanhengen mellom [[stimulus]] og [[respons]], som kanskje er det behaviorismen er mest kjend for (Bø & Helle, 2002; Imsen, 1991). Ei behavioristisk grunnhaldning vil ha fokus på formidling av informasjon (Ludvigsen, 2002). Kunnskapssynet er empirisk (Dysthe, 1999), noko som inneber at ein ser på kunnskap som erfaringar ein skaffar seg igjennom sansane (Magee, 1999). Fokus vert retta mot assosiasjonar mellom mentale prosessar og handlingar (Greeno m. fl., 1996). Undervisningssynet er dermed [[instruksjonalistisk]], noko som medfører at kunnskapar er noko som kan overførast – instruerast – frå ein aktør til ein annan. Viktige omgrep i denne tradisjonen er: Stimulus-respons, små suksessar, fokus på resultat og positiv forsterking (Dysthe, 2001a; Wilson & Myers, 2000). [[John B. Watson,|Watson]], [[B. F. Skinner|Skinner]] og [[Edward Thorndike|Thorndike]] er døme på teoretikarar frå denne tradisjonen. I eit instruksjonalistisk læringsmiljø er det altså lagt til rette for at ein kompetent person, som oftast læraren, skal ha høve til å formidle sine erfaringar til mindre kompetente lærande. == Kjelder == * [[:sv:Behaviorism|Svensk Wikipedia]] * [[:en:Behaviorism|Engelsk Wikipedia]] == Litteratur == * Bø, I., & Helle, L. (2002). [http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2009012904042 Pedagogisk ordbok.] Oslo: Universitetsforlaget AS. * Dysthe, O. (1999). Ulike teoriperspektiver på kunnskap og læring. Bedre skole. * Dysthe, O. (2001a). Dialog, samspel og læring. Oslo.: Abstrakt forl. * Greeno, J. G., Collins, A. M., & Resnick, L. B. (1996). Cognition and learning. In B. D. & C. R. (Eds.), Handbook of educational psychology (pp. 15-46). New York: Macmillan. * Imsen, G. (1991). Elevens Verden (2. utgåve ed.). Oslo: TANO AS. * Ludvigsen, S. (2002, 140302). Studentaktive arbeidsformer - Læring og IKT. Paper presented at the Kvalitetsreforma ved HVO, Høgskulen i Volda. * Magee, B. (1999). Filosofi (J.-E. E. Hanssen, Trans.). Oslo: N.W. Damm & søn AS - Teknologisk forlag. * Myhre, R. (1993). Grunnlinjer i pedagogikkens historie. Oslo: Ad Notam Gyldendal Norsk Forlag AS. * Wilson, B. G., & Myers, K. M. (2000). Situated Cognition in Theoretical and Practical Context. In D. Jonassen & S. M. Land (Eds.), Theoretical Foundations of Learning Environments (pp. 57-88). Mahwah NJ: Lawrence Erlbaum Associates. [[Kategori:Pedagogikk]] [[Kategori:Psykologi]] [[Kategori:Kognitive vitskapar]] szfg7vjwdutvp1n5vstvl5bn5j2khcc 3670488 3670434 2026-09-06T08:22:27Z Ranveig 39 Fmt. 3670488 wikitext text/x-wiki '''Behaviorismen''' er ei retning innan [[psykologi]]en som voks fram ved byrjinga av [[1900-talet]]. Retninga byggjer på å forska [[vitskap]]leg på '''åtferd''' ved å observera henne heller enn å ty til [[introspeksjon]]. Retninga har hatt stor innverknad på behandlinga av [[psykiske lidingar]]. Ein av idéane bak behaviorismen er at [[fri vilje]] ikkje finst, men at all åtferd er bestemt av ein samverknad av påverknader frå [[gen]]er og [[miljø]]. Behaviorismen fekk ry som ein vitskap gjennom forskinga til [[B.F. Skinner]] med [[operant betinging]] og dei klassiske [[hund]]eforsøka til [[Ivan Pavlov]] med [[klassisk betinging]]. Sidan 1970-talet har interessa for den tradisjonelle behaviorismen gått ned til fordel for [[kognitiv psykologi]]. Behaviorismen har sterkt fokus på [[klassisk betinging]] som læringsform, og miljøet vert dermed kjelda til danninga av [[personlegdom]]en gjennom måten det påverkar individet på. For behavioristane er det viktig at inga åtferd kan skje utan ein påverknad. Dette er grunnlaget for samanhengen mellom [[stimulus]] og [[respons]], som kanskje er det behaviorismen er mest kjend for (Bø & Helle, 2002; Imsen, 1991). Ei behavioristisk grunnhaldning vil ha fokus på formidling av informasjon (Ludvigsen, 2002). Kunnskapssynet er empirisk (Dysthe, 1999), noko som inneber at ein ser på kunnskap som erfaringar ein skaffar seg igjennom sansane (Magee, 1999). Fokus vert retta mot assosiasjonar mellom mentale prosessar og handlingar (Greeno m. fl., 1996). Undervisningssynet er dermed [[instruksjonalistisk]], noko som medfører at kunnskapar er noko som kan overførast – instruerast – frå ein aktør til ein annan. Viktige omgrep i denne tradisjonen er: Stimulus-respons, små suksessar, fokus på resultat og positiv forsterking (Dysthe, 2001a; Wilson & Myers, 2000). [[John B. Watson,|Watson]], [[B. F. Skinner|Skinner]] og [[Edward Thorndike|Thorndike]] er døme på teoretikarar frå denne tradisjonen. I eit instruksjonalistisk læringsmiljø er det altså lagt til rette for at ein kompetent person, som oftast læraren, skal ha høve til å formidle sine erfaringar til mindre kompetente lærande. == Kjelder == * Bø, I., & Helle, L. (2002). [http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2009012904042 Pedagogisk ordbok.] Oslo: Universitetsforlaget AS. * Dysthe, O. (1999). Ulike teoriperspektiver på kunnskap og læring. Bedre skole. * Dysthe, O. (2001a). Dialog, samspel og læring. Oslo.: Abstrakt forl. * Greeno, J. G., Collins, A. M., & Resnick, L. B. (1996). Cognition and learning. In B. D. & C. R. (Eds.), Handbook of educational psychology (pp. 15-46). New York: Macmillan. * Imsen, G. (1991). Elevens Verden (2. utgåve ed.). Oslo: TANO AS. * Ludvigsen, S. (2002, 140302). Studentaktive arbeidsformer - Læring og IKT. Paper presented at the Kvalitetsreforma ved HVO, Høgskulen i Volda. * Magee, B. (1999). Filosofi (J.-E. E. Hanssen, Trans.). Oslo: N.W. Damm & søn AS - Teknologisk forlag. * Myhre, R. (1993). Grunnlinjer i pedagogikkens historie. Oslo: Ad Notam Gyldendal Norsk Forlag AS. * Wilson, B. G., & Myers, K. M. (2000). Situated Cognition in Theoretical and Practical Context. In D. Jonassen & S. M. Land (Eds.), Theoretical Foundations of Learning Environments (pp. 57-88). Mahwah NJ: Lawrence Erlbaum Associates. {{refopning}} *''Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Behaviorism|Behaviorism]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, og «[[:sv:Behaviorism|Behaviorism]]» frå {{Wikipedia-utgåve|sv}} den 25. januar 2006.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Pedagogikk]] [[Kategori:Psykologi]] [[Kategori:Kognitive vitskapar]] 8yplvw71e3p047lo0cbfw9ljgonq8s3 0 9786 3670360 3074309 2026-09-05T13:39:54Z Ranveig 39 Landboks 3670360 wikitext text/x-wiki {{landboks |andre namn = Koninkrijk België <br /> Royaume de Belgique <br /> Königreich Belgien |adjektiv = belgisk |riksvåpen =Great_Coat_of_Arms_of_Belgium.svg |flagg = Flag of Belgium.svg |kart = LocationBelgium.png |motto = <br />[[nederlandsk]]: «Eendracht maakt macht»<br />[[fransk]]: «L’union fait la force»<br />[[tysk]]: «Einigkeit gibt Stärke»<br />(‘Sameining gjer sterk’)| |nasjonaldag = [[21. juli]] |nasjonalsong = [[Brabançonne]] |hovudstad = [[Brussel]] (fransk Bruxelles) |språk = [[Nederlandsk]], [[fransk]] og [[tysk]] |styresett = [[Konstitusjonelt monarki]] |statsoverhovudtype= [[Konge]] |statsoverhovud= [[Philippe av Belgia]] |grunnlagdtype = [[Sjølvstende]]<br />frå [[Nederland]] |grunnlagd = &nbsp; |grunnlagd1type = Erklært |grunnlagd1 = [[1830]] |grunnlagd2type =Anerkjent |grunnlagd2= [[1839]]| |retningsnummer= 32 |domene = .be }} '''Kongeriket Belgia''' eller berre '''Belgia''' ([[nederlandsk]]: ''Koninkrijk België'' eller ''België'', [[fransk]]: ''Royaume de Belgique'' eller ''Belgique'', [[tysk]]: ''Königreich Belgien'' eller ''Belgien'') er eit lite land vest i [[Europa]]. Landet grensar til [[Nederland]], [[Tyskland]], [[Luxembourg]] og [[Frankrike]]. I tillegg er det ei lita kystline mot [[Nordsjøen]]. I romersk tid låg det som no er Belgia grovt rekna i den romerske provinsen [[Gallia Belgica]]. Denne plasseringa i utkanten av [[Romerriket]], på grensa mellom det latinske og det germanske kulturområdet er framleis tydeleg i Belgia. Landet er framleis kulturelt og språkleg delt i eit latinsk fransktalande og eit germansk nederlandstalande område. Om lag 6 millionar talar flamsk (som berre i liten grad skil seg frå nederlandsk) og om lag 4 millionar talar fransk. Dei fleste flamsktalarane bur i [[Flandern]], i nord, og dei fleste fransktalarane bur i [[Vallonia]], i sør. [[Brussel]] er offisielt tospråkleg, men dei fleste talar fransk. Vallonsk skil seg noko frå «Brusselfransk». Det bur òg ein tysktalande minoritet i aust. I [[antikken]] var innbyggjarane i det som no er Belgia organiserte i [[gallo-romansk]]e og germanske [[stamme|stammar]], som [[Julius Cæsar]] kalla «Belgae». Frå slutten av [[mellomalderen]] og fram til 1600-talet var området eit viktig industrielt og kulturelt senter i [[Europa]]. I tidsrommet frå 1500-talet fram til Belgia vart erklært som uavhengig stat i 1830 var området ofte krigsskodeplass for dei europeiske stormaktene. I det 20. hundreåret var Belgia ein med som ein av grunnleggarane i [[Den europeiske unionen|EU]] og [[NATO]]. == Soge == I dei siste to tusenåra har området som i dag utgjer Belgia gått gjennom mange demografiske, politiske og kulturelle omkastingar. Den fyrste veldokumenterte historia går tilbake til den romerske invasjonen i det fyrste hundreåret før vår tidsrekning. I boka [[De Bello Gallico]] (Gallerkrigane) skreiv [[Julius Cæsar]]: «Horum omnium fortissimi sunt Belgæ» (Belgierane er dei mest verdfulle av alle). Då [[frankar]]ane stifta det [[merovingiske kongeriket]], som på 700-talet vart til [[det karolingiske riket]], omfatta dette området som no er Belgia. I [[mellomalderen]] var dei lågtliggande «nederlanda» splitta i mange [[føderal]]e småstatar. På 1300- og 1400-talet kom dei fleste av desse inn under [[Bourgogneriket]], med seinare på 1400-talet fekk dei ein større grad av sjølvstende og tok til å kalla seg dei 17 provinsane. På 1500-talet auka misnøya i dei sju nordlege [[kalvinistisk]]e provinsane (det noverande [[Nederland]]) med den sterkt katolske spanskekongen [[Filip II av Spania|Filip II]]. I 1579 vart det i [[Utrecht]] signert ein traktat, den sokalla [[Utrechtunionen]] (Unie van Utrecht), som proklamerte sjølvstende frå den spanske krona for dei sju nordlege provinsane. Ynskje om separasjon frå dei spanskstyrte sørlege provinsane hadde både politiske og religiøse grunnar. [[Utrechunionen]] vert ofte sett på som tuftinga av det uavhengige Nederland. I 1581 vart utrechtunione avløyst av «het Plakkaat van Verlatinghe» og stifta [[Utrecht-unionen]], som erklærte Nederland som sjølvstendig stat og offisielt avsette spanskekongen [[Philippe II]] som statsoverhovud. Dei sytten provinsane vart med dette delte i to: «dei Sameinte Provinsane» i nord og «Sørnederland» i sør. Opphavleg var dei nederlansktalande provinsane Flandern, Brabant og Geldern med i dei sameina nordlege provinsane, men i løpet av åttiårskrigen vart om lag heile Flandern, ein stor del av Brabant og ein liten bit av Geldern reokkuperte av [[Spania]] Sørnederland vart administrert, stundom av dei spanske [[Habsburgar]]ane og stundom frå [[Austerrike]]. Fram til opprettinga av staten Belgia i 1830, vart området fleire gong okkupert av franske styrkar og var ofte skodeplass for samanstøytar med styrkar frå «dei Sameina Provinsane» i nord og med austerrikarane. [[Slaget ved Peene]], i 1677, førte til at ein liten snipp av [[Flandern]] vart lagt til Frankrike. Etter [[den franske revolusjonen]] og ei folkerøysting i 1792 vart Sørnederlanda lagt til Frankrike. Dette gjorde slutt på dei spanske og austerrikske ambisjonane i området. Etter at keisarriket til [[Napoléon Bonaparte|Napoleon]] gjekk til grunne vart [[Kongeriket Nederlanda]], som omfatta alle dei tre [[Benelux]]-landa, skipa i 1815. I 1830 vart staten Belgia oppretta, etter at stormaktene [[Frankrike]] og [[England]] hadde gått med på det. England pressa på for at den nye staten skulle vera eit [[kongedøme]] og det var òg langt på veg England og Frankrike som bestemte kven som skulle verta den fyrste belgiske kongen. Dei vart til slutt samde ein tyskar, hertugen av [[Sachsen-Coburg]], som vart innsett som [[Leopold I av Belgia]]. I 1885 vart han etterfølgd av sonen sin, [[Leopold II av Belgia|Leopold II]], som er mest kjend for ved hjelp av leigesoldatar ha okkupert [[Kongo]] og for den brutale måten han utbytta landet og innbyggarane på. Ein veit framleis ikkje kor mange som vart drepne i Kongo, men fleire forskarar meiner det var om lag 10 millionar. Leopold II var òg kontroversiell i Belgia, og då han døydde var det ikkje alle som sørgde over han. På grunn av internasjonalt press måtte han i 1908 formelt overføra Kongo til den Belgiske staten, som stod som okkupasjonsmakt i Kongo heilt fram til 1960. Dette er eit av dei mørkaste kapitla i Belgia si historie og framleis er det i nokre krinsar tabu å tala om kva som gjekk føre seg i Kongo. Under [[2. verdskrigen]] var Belgia okkupert av [[Tyskland]]. Etter frigjeringa i 1945 har landet hatt er rivande økonomisk utvikling. Belgia var med og stifta [[NATO]] og [[Den europeiske unionen|EU]] og er i dag med i [[Euro]]-samarbeidet. På 1960-talet oppstod det sterke flamske nasjonalistiske strøymingar, noko som sette samfunnsstrukturen på ei hard prøve. Det som kjenneteiknar Belgia i dag er utviklinga mot meir sjølvstyre for dei fransk- og flamsk-talande områda. === Utviklinga mot ein føderal stat === Då Belgia vart stifta i 1831 var landet ein einheitsstat med fransk som einaste [[offisielle språk]]. Dette på trass av at dei fleste innbyggjarane tala [[germanske språk]] (aust- og vest-[[flamsk]], [[brabantisk]], [[limburgsk]] heilt i sør-aust-belgia og [[luxenburgsk]], [[vallonsk]], [[picardisk]], [[gaumaisk]] og [[champenoisk]] i sørbelgia). Den fyrste tida var skulevesen, rettsvesen og andre offisielle organ franskspråklege. I 1873 vart nederlandsk rettsleg akseptert som eit ''andre offisielt språk'' i Belgia, men forvaltnings- og undervisningsspråk vart verande fransk. Då dei tysktalande områda i aust i 1919 vart lagt til Belgia, fekk innbyggjarane der halde på tysk som offisielt språk. Dermed kravde også dei flamskspråklege rettar for språket sitt, og Belgia vart offisielt eit trespråkleg land, med [[fransk]], [[nederlandsk]] og [[tysk]] som offisielle språk, delt etter tre geografiske soner. Denne separasjonen i ulike språkgrupper fordelte over eit lite geografiske område førte til fleire justeringar av grunnlova (1970, 1980, 1988-89 og 1993), noko som førte til at Belgia enda opp som ei føderal statsform. == Den belgiske statsforma == Belgia er eit [[konstitusjonelt monarki]], med eit demokratisk vald parlament. Parlamentet vert vald ved [[fleirtalsval]] og det er obligatorisk å røysta (som i [[Hellas]] og [[Australia]]). Den belgiske regjeringa er ansvarleg ovanfor parlamentet. Belgia har mange små parti og regjeringa er som oftast ei [[koalisjonsregjering]], sett saman av mange parti. Dette fører ofte til ei etter måten svak regjering og til at det er parlamentet som sit med den reelle makta i landet. == Geografi == {{detaljar|Belgisk geografi}} [[Fil:Be-map.png|mini|200px|[[Brussel]], [[Antwerpen]], [[Gent]], [[Charleroi]], [[Liège]], [[Brugge]] og [[Namur]] er dei sju største byane i Belgia, alle med innbyggjarar over 100&nbsp;000]] Belgia har eit landareal på 30&nbsp;528 [[kvadratkilometer]], og er delt inn i tre geografiske regionar: Kystsletta i nordvest, det sentrale platået, og det høgareliggande området [[Ardennane]] i søraust. Kystsletta består hovudsakleg av [[sanddyne]]r og [[dikelandskap]]. Dikelandskapet er landområde nær eller under havnivå, der ein held havet ute ved hjelp av [[dike]]r, eller sletter som er drenert ved hjelp av [[kanal]]ar. Det sentrale platået er eit jamnt område som sakte stig innover i landet, og har mange fruktbare dalar og er irrigert av mange vassvegar. Her finn ein òg meir kuperte område, inkludert [[grotte]]r og små [[gjel]]. [[Fil:Hautes-Fagnes.jpg|mini|venstre|200px|Landskap i [[Hautes Fagnes]] i Ardennane]] Til slutt har ein Ardennane, som er meir kupert enn resten av landet. Det er eit tett og kupert skogområde, som ikkje eignar seg så godt til jordbruk. Området strekkjer seg inn i nordlege delar av [[Frankrike]], og inn i Tyskland, der området heiter [[Eifel]]. Det er her ein finn det meste av dyrelivet i Belgia. Det høgaste punktet i Belgia, [[Signal de Botrange]] med 694 meter, ligg òg i dette området. Belgia har relativt få naturlege innsjøar, og ingen av dei er store. Belgia deler grenser med [[Frankrike]] (620 km), [[Tyskland]] (167 km), [[Luxembourg]] (148 km) og [[Nederland]] (450 km). Den totale landegrensa er 1&nbsp;482 km, i tillegg til 73,1 km med kystlinje. Belgia er tilnærma det geografiske midtpunktet i Vest-Europa, og alle dei store hovudstadane i Vest-Europa ligg innanfor 1&nbsp;000 km frå [[Brussel]], som er hovudsetet for både [[EU]] og [[NATO]]. Frå søraust til nordvest er landet 280 km langt, og frå nordaust til sørvest 222 km. == Klima == Belgia sitt [[klima]] er prega av mjuke overgangar. [[Vêr]]et i Flandern er mykje likt vêret i [[Nederland]] med kjølige vintrar og milde somrar (særleg viss ein flyttar seg til indre strøk), og alle årstider har forholdsvis ofte [[regn]], men sjeldan særleg intenst. Sørover og inn i Vallonia vert klimaet meir kontinentalt med litt kjøligare vêr om vinteren og eit par dagar mindre med [[nedbør]]. [[Snø]] er ikkje uvanleg frå november til april. Skilnadane mellom nord og sør er likevel små. Det høgare området i Belgia, kalla Ardennane, er i snitt 2-3&nbsp;°C kaldare enn resten av Belgia. Mesteparten av Ardennane, særleg Hautes Fagnes, er meir [[sky]]a og får om lag 300&nbsp;mm meir nedbør i året enn områda i nord og vest. [[Brussel]] får regn om lag annankvar dag i snitt, om sommaren meir regnbyeprega og på vinteren meir i form av [[yr]]. Brussel sin nedbørsnormal er 855&nbsp;mm i året. Belgia har sjeldan ekstreme [[temperatur]]forhold verken sommar eller vinter, og temperaturen i Brussel går frå om lag -17&nbsp;°C om vinteren til 37&nbsp;°C om sommaren i dei mest ekstreme tilfella. == Provinsar == Belgia er delt inn i tre føderale regionar, to av regionane er vidare delt opp i fem provinsar (totalt ti provinsar) # [[Flandern]], nederlandsktalande (''Vlaanderen'' på nederlandsk, ''Flandre'' eller ''Flandres'' på fransk, ''Flandern'' på tysk): #* [[Provinsen Antwerpen|Antwerpen]] #* [[Limburg i Belgia|Limburg]] #* [[Aust-Flandern]] (Oost-Vlaanderen) #* [[Vest-Flandern]] (West-Vlaanderen) #* [[Flamsk Brabant]] (Vlaams-Brabant) # [[Vallonia]], fransktalande med tysk minoritet, ''Wallonie'' på fransk, ''Wallonien'' på tysk, ''Wallonië'' på nederlandsk): #* [[Vallonsk Brabant]] (Brabant Wallon) #* [[Provinsen Namur|Namur]] #* [[Provinsen Liège|Liège]] #* [[Hainaut]] #* [[Luxembourg i Belgia|Luxembourg]] # Hovudstadsregionen [[Brussel]], tospråkleg fransk-nederlandsk (''Brussels Hoofdstedelijk Gewest'' på nederlandsk, ''Région de Bruxelles-Capitale'' på fransk, ''Region Brüssel-Hauptstadt'' på tysk). Kvar provins er delt inn i kommunar (''gemeenten'' på nederlandsk, ''communes'' på fransk og ''Gemeinden'' på tysk ). == Økonomi == Belgia ligg midt i eit av dei mest industrialiserte områda ([[Ruhr]]-[[London]]) i verda. Historisk sett var Belgia det første landet på kontinentet som gjennomførte den industrielle revolusjon, og det første landet som bygde ei [[jarnbane]] på kontinentet. == Demografi == Folketettleiken på 336/km² er ein av dei høgaste i Europa etter [[Nederland]] og småstatar som [[Monaco]]. Belgia har tre offisielle språk, [[nederlandsk]], [[fransk]] og [[tysk]]. Meir enn halvparten av landet snakkar nederlandsk (55 %), fransk er det nest største språket (44 %). Til sist kjem tysk som vert snakka av ein liten minoritet (under 1 %). Belgia sin hovudreligion er [[katolsk kristendom]], 65&nbsp;prosent høyrer til denne. Resten høyrer til andre religionar som [[lutheranisme]], [[islam]] og [[jødedom]]. Religion var ein av hovudårsakene til at Belgia reiv seg laus frå det protestantiske [[Nederland]]. == Kjelder == <references/> *[http://fr.wikipedia.org/wiki/Belgique Fransk Wikipedia] {{manglar kjelder}} ==Bakgrunnsstoff== {{commons|Belgium}} ; Litteratur * Martiniello M. Swyng, ''Où va la Belgique?'', L'Harmattan, 2000. {{Vest-Europa}} {{Benelux}} {{EU}} {{EØS}} {{NATO}} {{Schengenlanda}} {{OECD}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Belgia]] [[Kategori:Land i Europa]] [[Kategori:NATO-land]] [[Kategori:EU-land]] [[Kategori:Konstitusjonelle monarki]] [[Kategori:Fransktalande land]] [[Kategori:Medlemsland i La Francophonie]] [[Kategori:Medlemsland i Unionen for Middelhavet]] [[Kategori:Nord-Europa]] [[Kategori:Vest-Europa]] bnlp5xp4rfg5xzasx6941hsk5x19pvq 3670410 3670360 2026-09-05T15:15:58Z HerVal7752 105842 Småfiks 3670410 wikitext text/x-wiki {{landboks |namn = Kongeriket Belgia |andre namn = {{lang|nl|Koninkrijk België}}<br />{{lang|fr|Royaume de Belgique}}<br />{{lang|de|Königreich Belgien}} |adjektiv = belgisk |riksvåpen = Great_Coat_of_Arms_of_Belgium.svg |flagg = Flag of Belgium.svg |motto = [[nederlandsk]]: «Eendracht maakt macht»<br />[[fransk]]: «L’union fait la force»<br />[[tysk]]: «Einigkeit gibt Stärke»<br />(‘Sameining gjer sterk’) |nasjonaldag = 21. juli |nasjonalsong = [[Brabançonne]] |hovudstad = [[Brussel]] (fransk ''Bruxelles'') |styresett = [[Føderal]]t [[parlamentarisk]] [[konstitusjonelt monarki]]<ref>{{Kjelde www|url=https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/belgium_da|tittel=Belgien|språk=da|utgjevar=Den europeiske unionen|vitja=2026-09-05}}</ref> |statsoverhovudtype = [[Konge]] |statsoverhovud = [[Philippe av Belgia]] |grunnlagdtype = [[Sjølvstende]]<br />{{ikkjefeit|frå [[Nederland]]}} |grunnlagd = &nbsp; |grunnlagd1type = Erklært |grunnlagd1 = 1830 |grunnlagd2type =Anerkjent |grunnlagd2= 1839 |retningsnummer = +32 |domene = .be }} '''Belgia''',{{mrk|[[nederlandsk]] ''België'', [[fransk]] ''Belgique'', [[tysk]] ''Belgien''}} offisielt '''Kongeriket Belgia''',{{mrk|[[nederlandsk]] ''Koninkrijk België'', [[fransk]] ''Royaume de Belgique'', [[tysk]] ''Königreich Belgien''}} er eit lite land vest i [[Europa]]. Landet grensar til [[Nederland]], [[Tyskland]], [[Luxembourg]] og [[Frankrike]]. I tillegg er det ei lita kystline mot [[Nordsjøen]]. I romersk tid låg det som no er Belgia grovt rekna i den romerske provinsen [[Gallia Belgica]]. Denne plasseringa i utkanten av [[Romerriket]], på grensa mellom det latinske og det germanske kulturområdet er framleis tydeleg i Belgia. Landet er framleis kulturelt og språkleg delt i eit latinsk fransktalande og eit germansk nederlandstalande område. Om lag 6 millionar talar flamsk (som berre i liten grad skil seg frå nederlandsk) og om lag 4 millionar talar fransk. Dei fleste flamsktalarane bur i [[Flandern]], i nord, og dei fleste fransktalarane bur i [[Vallonia]], i sør. [[Brussel]] er offisielt tospråkleg, men dei fleste talar fransk. Vallonsk skil seg noko frå «Brusselfransk». Det bur òg ein tysktalande minoritet i aust. I [[antikken]] var innbyggjarane i det som no er Belgia organiserte i [[gallo-romansk]]e og germanske [[stamme|stammar]], som [[Julius Cæsar]] kalla «Belgae». Frå slutten av [[mellomalderen]] og fram til 1600-talet var området eit viktig industrielt og kulturelt senter i [[Europa]]. I tidsrommet frå 1500-talet fram til Belgia vart erklært som uavhengig stat i 1830 var området ofte krigsskodeplass for dei europeiske stormaktene. I det 20. hundreåret var Belgia ein med som ein av grunnleggarane i [[Den europeiske unionen|EU]] og [[NATO]]. == Soge == I dei siste to tusenåra har området som i dag utgjer Belgia gått gjennom mange demografiske, politiske og kulturelle omkastingar. Den fyrste veldokumenterte historia går tilbake til den romerske invasjonen i det fyrste hundreåret før vår tidsrekning. I boka [[De Bello Gallico]] (Gallerkrigane) skreiv [[Julius Cæsar]]: «Horum omnium fortissimi sunt Belgæ» (Belgierane er dei mest verdfulle av alle). Då [[frankar]]ane stifta det [[merovingiske kongeriket]], som på 700-talet vart til [[det karolingiske riket]], omfatta dette området som no er Belgia. I [[mellomalderen]] var dei lågtliggande «nederlanda» splitta i mange [[føderal]]e småstatar. På 1300- og 1400-talet kom dei fleste av desse inn under [[Bourgogneriket]], med seinare på 1400-talet fekk dei ein større grad av sjølvstende og tok til å kalla seg dei 17 provinsane. På 1500-talet auka misnøya i dei sju nordlege [[kalvinistisk]]e provinsane (det noverande [[Nederland]]) med den sterkt katolske spanskekongen [[Filip II av Spania|Filip II]]. I 1579 vart det i [[Utrecht]] signert ein traktat, den sokalla [[Utrechtunionen]] (Unie van Utrecht), som proklamerte sjølvstende frå den spanske krona for dei sju nordlege provinsane. Ynskje om separasjon frå dei spanskstyrte sørlege provinsane hadde både politiske og religiøse grunnar. [[Utrechunionen]] vert ofte sett på som tuftinga av det uavhengige Nederland. I 1581 vart utrechtunione avløyst av «het Plakkaat van Verlatinghe» og stifta [[Utrecht-unionen]], som erklærte Nederland som sjølvstendig stat og offisielt avsette spanskekongen [[Philippe II]] som statsoverhovud. Dei sytten provinsane vart med dette delte i to: «dei Sameinte Provinsane» i nord og «Sørnederland» i sør. Opphavleg var dei nederlansktalande provinsane Flandern, Brabant og Geldern med i dei sameina nordlege provinsane, men i løpet av åttiårskrigen vart om lag heile Flandern, ein stor del av Brabant og ein liten bit av Geldern reokkuperte av [[Spania]] Sørnederland vart administrert, stundom av dei spanske [[Habsburgar]]ane og stundom frå [[Austerrike]]. Fram til opprettinga av staten Belgia i 1830, vart området fleire gong okkupert av franske styrkar og var ofte skodeplass for samanstøytar med styrkar frå «dei Sameina Provinsane» i nord og med austerrikarane. [[Slaget ved Peene]], i 1677, førte til at ein liten snipp av [[Flandern]] vart lagt til Frankrike. Etter [[den franske revolusjonen]] og ei folkerøysting i 1792 vart Sørnederlanda lagt til Frankrike. Dette gjorde slutt på dei spanske og austerrikske ambisjonane i området. Etter at keisarriket til [[Napoléon Bonaparte|Napoleon]] gjekk til grunne vart [[Kongeriket Nederlanda]], som omfatta alle dei tre [[Benelux]]-landa, skipa i 1815. I 1830 vart staten Belgia oppretta, etter at stormaktene [[Frankrike]] og [[England]] hadde gått med på det. England pressa på for at den nye staten skulle vera eit [[kongedøme]] og det var òg langt på veg England og Frankrike som bestemte kven som skulle verta den fyrste belgiske kongen. Dei vart til slutt samde ein tyskar, hertugen av [[Sachsen-Coburg]], som vart innsett som [[Leopold I av Belgia]]. I 1885 vart han etterfølgd av sonen sin, [[Leopold II av Belgia|Leopold II]], som er mest kjend for ved hjelp av leigesoldatar ha okkupert [[Kongo]] og for den brutale måten han utbytta landet og innbyggarane på. Ein veit framleis ikkje kor mange som vart drepne i Kongo, men fleire forskarar meiner det var om lag 10 millionar. Leopold II var òg kontroversiell i Belgia, og då han døydde var det ikkje alle som sørgde over han. På grunn av internasjonalt press måtte han i 1908 formelt overføra Kongo til den Belgiske staten, som stod som okkupasjonsmakt i Kongo heilt fram til 1960. Dette er eit av dei mørkaste kapitla i Belgia si historie og framleis er det i nokre krinsar tabu å tala om kva som gjekk føre seg i Kongo. Under [[2. verdskrigen]] var Belgia okkupert av [[Tyskland]]. Etter frigjeringa i 1945 har landet hatt er rivande økonomisk utvikling. Belgia var med og stifta [[NATO]] og [[Den europeiske unionen|EU]] og er i dag med i [[Euro]]-samarbeidet. På 1960-talet oppstod det sterke flamske nasjonalistiske strøymingar, noko som sette samfunnsstrukturen på ei hard prøve. Det som kjenneteiknar Belgia i dag er utviklinga mot meir sjølvstyre for dei fransk- og flamsk-talande områda. === Utviklinga mot ein føderal stat === Då Belgia vart stifta i 1831 var landet ein einheitsstat med fransk som einaste [[offisielle språk]]. Dette på trass av at dei fleste innbyggjarane tala [[germanske språk]] (aust- og vest-[[flamsk]], [[brabantisk]], [[limburgsk]] heilt i sør-aust-belgia og [[luxenburgsk]], [[vallonsk]], [[picardisk]], [[gaumaisk]] og [[champenoisk]] i sørbelgia). Den fyrste tida var skulevesen, rettsvesen og andre offisielle organ franskspråklege. I 1873 vart nederlandsk rettsleg akseptert som eit ''andre offisielt språk'' i Belgia, men forvaltnings- og undervisningsspråk vart verande fransk. Då dei tysktalande områda i aust i 1919 vart lagt til Belgia, fekk innbyggjarane der halde på tysk som offisielt språk. Dermed kravde også dei flamskspråklege rettar for språket sitt, og Belgia vart offisielt eit trespråkleg land, med [[fransk]], [[nederlandsk]] og [[tysk]] som offisielle språk, delt etter tre geografiske soner. Denne separasjonen i ulike språkgrupper fordelte over eit lite geografiske område førte til fleire justeringar av grunnlova (1970, 1980, 1988-89 og 1993), noko som førte til at Belgia enda opp som ei føderal statsform. == Den belgiske statsforma == Belgia er eit [[konstitusjonelt monarki]], med eit demokratisk vald parlament. Parlamentet vert vald ved [[fleirtalsval]] og det er obligatorisk å røysta (som i [[Hellas]] og [[Australia]]). Den belgiske regjeringa er ansvarleg ovanfor parlamentet. Belgia har mange små parti og regjeringa er som oftast ei [[koalisjonsregjering]], sett saman av mange parti. Dette fører ofte til ei etter måten svak regjering og til at det er parlamentet som sit med den reelle makta i landet. == Geografi == {{detaljar|Belgisk geografi}} [[Fil:Be-map.png|mini|200px|[[Brussel]], [[Antwerpen]], [[Gent]], [[Charleroi]], [[Liège]], [[Brugge]] og [[Namur]] er dei sju største byane i Belgia, alle med innbyggjarar over 100&nbsp;000]] Belgia har eit landareal på 30&nbsp;528 [[kvadratkilometer]], og er delt inn i tre geografiske regionar: Kystsletta i nordvest, det sentrale platået, og det høgareliggande området [[Ardennane]] i søraust. Kystsletta består hovudsakleg av [[sanddyne]]r og [[dikelandskap]]. Dikelandskapet er landområde nær eller under havnivå, der ein held havet ute ved hjelp av [[dike]]r, eller sletter som er drenert ved hjelp av [[kanal]]ar. Det sentrale platået er eit jamnt område som sakte stig innover i landet, og har mange fruktbare dalar og er irrigert av mange vassvegar. Her finn ein òg meir kuperte område, inkludert [[grotte]]r og små [[gjel]]. [[Fil:Hautes-Fagnes.jpg|mini|venstre|Landskap i [[Hautes Fagnes]] i Ardennane.]] Til slutt har ein Ardennane, som er meir kupert enn resten av landet. Det er eit tett og kupert skogområde, som ikkje eignar seg så godt til jordbruk. Området strekkjer seg inn i nordlege delar av [[Frankrike]], og inn i Tyskland, der området heiter [[Eifel]]. Det er her ein finn det meste av dyrelivet i Belgia. Det høgaste punktet i Belgia, [[Signal de Botrange]] med 694 meter, ligg òg i dette området. Belgia har relativt få naturlege innsjøar, og ingen av dei er store. Belgia deler grenser med [[Frankrike]] (620 km), [[Tyskland]] (167 km), [[Luxembourg]] (148 km) og [[Nederland]] (450 km). Den totale landegrensa er 1&nbsp;482 km, i tillegg til 73,1 km med kystlinje. Belgia er tilnærma det geografiske midtpunktet i Vest-Europa, og alle dei store hovudstadane i Vest-Europa ligg innanfor 1&nbsp;000 km frå [[Brussel]], som er hovudsetet for både [[EU]] og [[NATO]]. Frå søraust til nordvest er landet 280 km langt, og frå nordaust til sørvest 222 km. == Klima == Belgia sitt [[klima]] er prega av mjuke overgangar. [[Vêr]]et i Flandern er mykje likt vêret i [[Nederland]] med kjølige vintrar og milde somrar (særleg viss ein flyttar seg til indre strøk), og alle årstider har forholdsvis ofte [[regn]], men sjeldan særleg intenst. Sørover og inn i Vallonia vert klimaet meir kontinentalt med litt kjøligare vêr om vinteren og eit par dagar mindre med [[nedbør]]. [[Snø]] er ikkje uvanleg frå november til april. Skilnadane mellom nord og sør er likevel små. Det høgare området i Belgia, kalla Ardennane, er i snitt 2-3&nbsp;°C kaldare enn resten av Belgia. Mesteparten av Ardennane, særleg Hautes Fagnes, er meir [[sky]]a og får om lag 300&nbsp;mm meir nedbør i året enn områda i nord og vest. [[Brussel]] får regn om lag annankvar dag i snitt, om sommaren meir regnbyeprega og på vinteren meir i form av [[yr]]. Brussel sin nedbørsnormal er 855&nbsp;mm i året. Belgia har sjeldan ekstreme [[temperatur]]forhold verken sommar eller vinter, og temperaturen i Brussel går frå om lag -17&nbsp;°C om vinteren til 37&nbsp;°C om sommaren i dei mest ekstreme tilfella. == Provinsar == Belgia er delt inn i tre føderale regionar, to av regionane er vidare delt opp i fem provinsar (totalt ti provinsar) # [[Flandern]], nederlandsktalande (''Vlaanderen'' på nederlandsk, ''Flandre'' eller ''Flandres'' på fransk, ''Flandern'' på tysk): #* [[Provinsen Antwerpen|Antwerpen]] #* [[Limburg i Belgia|Limburg]] #* [[Aust-Flandern]] (Oost-Vlaanderen) #* [[Vest-Flandern]] (West-Vlaanderen) #* [[Flamsk Brabant]] (Vlaams-Brabant) # [[Vallonia]], fransktalande med tysk minoritet, ''Wallonie'' på fransk, ''Wallonien'' på tysk, ''Wallonië'' på nederlandsk): #* [[Vallonsk Brabant]] (Brabant Wallon) #* [[Provinsen Namur|Namur]] #* [[Provinsen Liège|Liège]] #* [[Hainaut]] #* [[Luxembourg i Belgia|Luxembourg]] # Hovudstadsregionen [[Brussel]], tospråkleg fransk-nederlandsk (''Brussels Hoofdstedelijk Gewest'' på nederlandsk, ''Région de Bruxelles-Capitale'' på fransk, ''Region Brüssel-Hauptstadt'' på tysk). Kvar provins er delt inn i kommunar (''gemeenten'' på nederlandsk, ''communes'' på fransk og ''Gemeinden'' på tysk ). == Økonomi == Belgia ligg midt i eit av dei mest industrialiserte områda ([[Ruhr]]-[[London]]) i verda. Historisk sett var Belgia det første landet på kontinentet som gjennomførte den industrielle revolusjon, og det første landet som bygde ei [[jarnbane]] på kontinentet. == Demografi == Folketettleiken på 336/km² er ein av dei høgaste i Europa etter [[Nederland]] og småstatar som [[Monaco]]. Belgia har tre offisielle språk, [[nederlandsk]], [[fransk]] og [[tysk]]. Meir enn halvparten av landet snakkar nederlandsk (55 %), fransk er det nest største språket (44 %). Til sist kjem tysk som vert snakka av ein liten minoritet (under 1 %). Belgia sin hovudreligion er [[katolsk kristendom]], 65&nbsp;prosent høyrer til denne. Resten høyrer til andre religionar som [[lutheranisme]], [[islam]] og [[jødedom]]. Religion var ein av hovudårsakene til at Belgia reiv seg laus frå det protestantiske [[Nederland]]. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references/> {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:fr:Belgique|Belgique]]» frå {{Wikipedia-utgåve|fr}}, den 24. september 2006.'' {{refslutt}} {{manglar kjelder|dato=2026}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} ;Litteratur * Martiniello M. Swyng, ''Où va la Belgique?'', L'Harmattan, 2000. {{Vest-Europa}} {{Benelux}} {{EU}} {{EØS}} {{NATO}} {{Schengenlanda}} {{OECD}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Belgia]] [[Kategori:Land i Europa]] [[Kategori:NATO-land]] [[Kategori:EU-land]] [[Kategori:Konstitusjonelle monarki]] [[Kategori:Fransktalande land]] [[Kategori:Medlemsland i La Francophonie]] [[Kategori:Medlemsland i Unionen for Middelhavet]] [[Kategori:Nord-Europa]] [[Kategori:Vest-Europa]] n4e0p8fzmkdnxvju67pzo1ba76h3ukx 10 10730 3670361 3590729 2026-09-05T13:40:21Z Ranveig 39 Utgåtte malar 3670361 wikitext text/x-wiki <div align=right>{{endre|Mal:Fakta om Belgia}}</div> {{Infoboks_land| lokalt_namn = Koninkrijk België <br /> Royaume de Belgique <br /> Königreich Belgien| norsk_namn = Belgia| adjektiv = belgisk| bilete_riksvåpen =Great_Coat_of_Arms_of_Belgium.svg| bilete_flagg = Flag of Belgium.svg| bilete_kart = LocationBelgium.png| nasjonale_motto = <br />[[nederlandsk]]: «Eendracht maakt macht»<br />[[fransk]]: «L’union fait la force»<br />[[tysk]]: «Einigkeit gibt Stärke»<br />(‘Sameining gjer sterk’)| nasjonaldag = [[21. juli]]| nasjonalsong = [[Brabançonne]]| hovudstad = [[Brussel]] ([[fransk|fr.]] Bruxelles)| offisielle_språk = [[Nederlandsk]], [[fransk]] og [[tysk]]| styresett = [[Konstitusjonelt monarki]]| leiar_titlar = [[Konge]] <br /> [[Statsminister]]| leiar_namn = [[Philippe av Belgia|Philippe]] <br /> [[Bart De Wever]]| sjølvstende_type = Sjølvstende| sjølvstende_hendingar = &nbsp; - Erklært <br /> &nbsp; - Anerkjent<br /> | sjølvstende_datoar = frå [[Nederland]] <br /> [[1830]] <br /> [[1839]]| flatevidd_andel_vatn = 6,2&nbsp;%| folketal_tettleik_rangering = 17| valuta = [[Euro]]| tidssone = [[UTC]] +1| internasjonal_telefonkode = 32| nasjonale_toppdomene = .be| fotnotar =| }} <noinclude> [[Kategori:Utgåtte malar]] </noinclude> 0oegdw1dbrwhdfdrke4bnq92fjpalts 0 26538 3670392 3542445 2026-09-05T14:50:52Z TU-nor 12071 /* Historie */ 3670392 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |bilete = PragueCastle.jpg |bilettekst = Utsyn over Praha slott |flagg = Flag of Prague.svg |våpen = Coat of arms of Prague.svg |kart = Kraj Hlavni mesto Praha.svg |zoom = 9 |karttekst = Plassering i Tsjekkia |postnummer = 1xx xx }} [[Fil:Karlův most Praha, Staré Město 20170810 007.jpg|mini|høgre|300px|Hradčany-slottet med Karlsbrua til høgre i framgrunnen.]] [[Fil:Praha loreto-04-2003 12 24.jpg|mini|høgre|300px|Loretto]] '''Praha''' ({{høyr liten|Cs-Praha.ogg}}) eller '''Prag''' er [[hovudstad]]en og den største byen i [[Tsjekkia]]. Byen ligg ved elva [[Moldau]] i den tidlegare austerrikske provinsen [[Böhmen]]. Frå 1993 utgjer Böhmen saman med [[Mähren]] Tsjekkia. Frå 1992 har det gamle sentrumet i byen stått på [[UNESCO si verdsarvliste]]. Praha var tidlegare òg hovudstaden i [[Tsjekkoslovakia]]. == Historie == Byen vart grunnlagd på slutten av 800-talet og vart raskt sete for kongane av Böhmen. Nokre av desse kongane var òg keisarar av det [[tysk-romerske riket]]. Byen blomstra under [[Karl IV av det tysk-romerske riket|Karl IV]] si regjeringstid på 1300-talet. Mellom anna voks bydelen [[Nové Město]] fram i denne tida. Elles kan nemnast [[Karlsbrua]], [[St. Vitus-katedralen]] – den eldste gotiske katedralen i [[Sentraleuropa]]. [[Karlsuniversitetet]] er det eldste [[universitet]]et nord for [[Alpane]]. På denne tida var Praha [[Europa]]s tredje største by. Med Böhmen kom byen under [[Fyrstehuset Habsburg|Habsburgarane]] og [[Austerrike-Ungarn]]. Dei fire uavhengige kommunane som tidlegare utgjorde Praha, vart slegne saman til ein by i 1784. Desse fire var [[Hradcany|Hradčany]], (slottsdistriktet, vest og nord for slottet), [[Malá Strana i Praha|Malá Strana]] (den mindre byen, sør for slottet), [[Stare Mesto|Staré Město]] (gamlebyen, på austsida av elva) og [[Nove Mesto|Nové Město]] (den nye byen, lenger sør og aust). Byen voks vidare med annekteringa av [[Josefov]] i 1850 og [[Vysehrad|Vyšehrad]] i 1883, og i byrjinga av 1922 vart 37 kommunar innlemma i byen. Slik auka innbyggjartalet til 676 000. Byen hadde òg etter at Böhmen vart avstått etter [[fyrste verdskrig]] ein stor del [[tysk]]talande innbyggjarar. Mange [[jødar]], mellom anna [[Franz Kafka]]), budde i byen. Mange av jødane tala tysk, og det var eit rikt kulturliv. Mestedelen av dei 50 000 jødane døydde i [[Holocaust]] under [[andre verdskrig]], noko som også i stor grad førte til slutten på det tyske preget på byen. I august 2002 fann det stad ei alvorleg oversvømming i Praha, der delar av byen måtte evakuerast. Flaumen gjorde store skadar, men lukkelegvis vart ingen viktige landemerke øydelagde. == Verdt å sjå == Mellom turistattraksjonar kan nemnast: * [[Stare Mesto|Staré Město]] * ymse stader forbunde med [[Franz Kafka]] * [[Malá Strana]] * [[Hradcany|Hradčany]] med [[Slottet i Praha]] og [[St. Vitus-katedralen]] * [[Karlsbrua]] * [[John Lennon-muren]] * [[Torget i gamlebyen i Praha|Torget i gamlebyen]] og [[Den astronomiske klokka i Praha|den astronomiske klokka]] * [[Jødekvarteret i Praha|Jødekvarteret]] * [[Wenceslas-torget]] * [[Nasjonalmuseet i Praha|Nasjonalmuseet]] * [[Vysehrad|Vyšehrad]] slott == Kultur == Praha er tradisjonelt eit kulturelt senter med mange [[teater]], [[operahus]], [[konserthus]], [[galleri]] og [[musikklubb]]ar. == Høgskular og universitet == I tillegg til [[Karlsuniversitetet]] har byen sju andre [[universitet]] og høgskular, inkludert [[Det Tsjekkiske Tekniske Universitetet]] grunnlagd i 1707. Film kan studerast ved FAMU, den tsjekkiske filmhøgskulen frå 1950-talet. == Transport == Offentleg transport i Praha vert utgjort av [[Metroen i Praha|tre undergrunnsliner]] i tillegg til ei mengd [[trikk]]eliner og [[buss]]liner. Utanfor byen ligg [[Ruzyně International Airport]], som er hovudflyplass for [[flyselskap]]et [[ČSA Czech Airlines]]. == Ymse == Praha er òg sete for dei fleste viktige kontor og institusjonar i Tsjekkia, inkludert [[Tsjekkiske presidentar|presidenten]], regjeringa og [[det tsjekkiske parlamentet|parlamentet]]. == Folketalssutvikling == :1230: om lag 3-4 000 innbyggjarar ¹ :1370: om lag 40 000 ² :1600: om lag 60 000 ² :1804: 76 000 :1837: 105 500 :1850: 118 400 (157.200 inkl. forstader) :1880: 162 300 (314.400 inkl. forstader) :1900: 201 600 (514.300 inkl. forstader) :1925: 718 300 :1950: 931 500 :1980: 1 182 800 :1998: 1 193 300 :2001: 1 169 100 Noter:<br /> :¹ Berre Staré město :² Staré město, Nové město, Malá Strana og Hradčany :Tala er for det folketalet som til ei kvar tid har vore innanfor Praha sine administrative grenser (inkludert nåverande bydelar i parentes). == Sjå òg == * [[Defenestrasjonane i Praha]] ==Kjelder== {{fotnoteliste}} {{manglar kjelder|dato=2024}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} {{Wikivoyage}} * {{offisiell nettstad}} {{Europeiske kulturhovudstader}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Hovudstader i Europa]] [[Kategori:Byar i Tsjekkia]] [[Kategori:Praha]] [[Kategori:Europeiske kulturhovudstader]] svoktoabm7eexaqc02bi75bk7tr5fnk 3670394 3670392 2026-09-05T14:52:38Z TU-nor 12071 3670394 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |bilete = PragueCastle.jpg |bilettekst = Utsyn over Praha slott |flagg = Flag of Prague.svg |våpen = Coat of arms of Prague.svg |kart = Kraj Hlavni mesto Praha.svg |zoom = 9 |karttekst = Plassering i Tsjekkia |postnummer = 1xx xx }} [[Fil:Karlův most Praha, Staré Město 20170810 007.jpg|mini|høgre|300px|Hradčany-slottet med Karlsbrua til høgre i framgrunnen.]] [[Fil:Praha loreto-04-2003 12 24.jpg|mini|høgre|300px|Loretto]] '''Praha''' ({{høyr liten|Cs-Praha.ogg}}) eller '''Prag''' er [[hovudstad]]en og den største byen i [[Tsjekkia]]. Byen ligg ved elva [[Moldau]] i den tidlegare austerrikske provinsen [[Böhmen]]. Frå 1993 utgjer Böhmen saman med [[Mähren]] Tsjekkia. Frå 1992 har det gamle sentrumet i byen stått på [[UNESCO si verdsarvliste]]. Praha var tidlegare òg hovudstaden i [[Tsjekkoslovakia]]. == Historie == Byen vart grunnlagd på slutten av 800-talet og vart raskt sete for kongane av Böhmen. Nokre av desse kongane var òg keisarar av det [[tysk-romerske riket]]. Byen blomstra under [[Karl IV av det tysk-romerske riket|Karl IV]] si regjeringstid på 1300-talet. Mellom anna voks bydelen [[Nové Město]] fram i denne tida. Elles kan nemnast [[Karlsbrua]], [[St. Vitus-katedralen]] – den eldste gotiske katedralen i [[Sentraleuropa]]. [[Karlsuniversitetet]] er det eldste [[universitet]]et nord for [[Alpane]]. På denne tida var Praha [[Europa]]s tredje største by. Med Böhmen kom byen under [[Fyrstehuset Habsburg|Habsburgarane]] og [[Austerrike-Ungarn]]. Dei fire uavhengige kommunane som tidlegare utgjorde Praha, vart slegne saman til ein by i 1784. Desse fire var [[Hradcany|Hradčany]], (slottsdistriktet, vest og nord for slottet), [[Malá Strana i Praha|Malá Strana]] (den mindre byen, sør for slottet), [[Stare Mesto|Staré Město]] (gamlebyen, på austsida av elva) og [[Nove Mesto|Nové Město]] (den nye byen, lenger sør og aust). Byen voks vidare med annekteringa av [[Josefov]] i 1850 og [[Vysehrad|Vyšehrad]] i 1883, og i byrjinga av 1922 vart 37 kommunar innlemma i byen. Slik auka innbyggjartalet til 676 000. Byen hadde òg etter at Böhmen vart avstått etter [[fyrste verdskrig]] ein stor del [[tysk]]talande innbyggjarar. Mange [[jødar]], mellom anna [[Franz Kafka]]), budde i byen. Mange av jødane tala tysk, og det var eit rikt kulturliv. Mestedelen av dei 50 000 jødane døydde i [[Holocaust]] under [[andre verdskrig]], noko som også i stor grad førte til slutten på det tyske preget på byen. I august 2002 fann det stad ei alvorleg oversvømming i Praha, der delar av byen måtte evakuerast. Flaumen gjorde store skadar, men lukkelegvis vart ingen viktige landemerke øydelagde. == Verdt å sjå == Mellom turistattraksjonar kan nemnast: * [[Stare Mesto|Staré Město]] * ymse stader forbunde med [[Franz Kafka]] * [[Malá Strana i Praha|Malá Strana]] * [[Hradcany|Hradčany]] med [[Slottet i Praha]] og [[St. Vitus-katedralen]] * [[Karlsbrua]] * [[John Lennon-muren]] * [[Torget i gamlebyen i Praha|Torget i gamlebyen]] og [[Den astronomiske klokka i Praha|den astronomiske klokka]] * [[Jødekvarteret i Praha|Jødekvarteret]] * [[Wenceslas-torget]] * [[Nasjonalmuseet i Praha|Nasjonalmuseet]] * [[Vysehrad|Vyšehrad]] slott == Kultur == Praha er tradisjonelt eit kulturelt senter med mange [[teater]], [[operahus]], [[konserthus]], [[galleri]] og [[musikklubb]]ar. == Høgskular og universitet == I tillegg til [[Karlsuniversitetet]] har byen sju andre [[universitet]] og høgskular, inkludert [[Det Tsjekkiske Tekniske Universitetet]] grunnlagd i 1707. Film kan studerast ved FAMU, den tsjekkiske filmhøgskulen frå 1950-talet. == Transport == Offentleg transport i Praha vert utgjort av [[Metroen i Praha|tre undergrunnsliner]] i tillegg til ei mengd [[trikk]]eliner og [[buss]]liner. Utanfor byen ligg [[Ruzyně International Airport]], som er hovudflyplass for [[flyselskap]]et [[ČSA Czech Airlines]]. == Ymse == Praha er òg sete for dei fleste viktige kontor og institusjonar i Tsjekkia, inkludert [[Tsjekkiske presidentar|presidenten]], regjeringa og [[det tsjekkiske parlamentet|parlamentet]]. == Folketalssutvikling == :1230: om lag 3-4 000 innbyggjarar ¹ :1370: om lag 40 000 ² :1600: om lag 60 000 ² :1804: 76 000 :1837: 105 500 :1850: 118 400 (157.200 inkl. forstader) :1880: 162 300 (314.400 inkl. forstader) :1900: 201 600 (514.300 inkl. forstader) :1925: 718 300 :1950: 931 500 :1980: 1 182 800 :1998: 1 193 300 :2001: 1 169 100 Noter:<br /> :¹ Berre Staré město :² Staré město, Nové město, Malá Strana og Hradčany :Tala er for det folketalet som til ei kvar tid har vore innanfor Praha sine administrative grenser (inkludert nåverande bydelar i parentes). == Sjå òg == * [[Defenestrasjonane i Praha]] ==Kjelder== {{fotnoteliste}} {{manglar kjelder|dato=2024}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} {{Wikivoyage}} * {{offisiell nettstad}} {{Europeiske kulturhovudstader}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Hovudstader i Europa]] [[Kategori:Byar i Tsjekkia]] [[Kategori:Praha]] [[Kategori:Europeiske kulturhovudstader]] iw6he6w3e1n05op4iazpg7sqrxp6u7p 0 26845 3670412 2561803 2026-09-05T15:20:36Z Johshh 122989 3670412 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Populært Tidsskrift for seksuell opplysning''' var eit [[norsk]] [[tidsskrift]] som kom ut mellom [[1932]] og [[1935]]. [[Redaktør]]ar var dei unge [[lege|legane]] [[Karl Evang]], [[Otto Galtung Hansen]] og [[Carl Viggo Lange]]. Evang tok initiativ til å starta tidsskriftet etter å ha fått mange spørsmål om [[seksualitet]] i si medisinske spørjespalte i [[Arbeidermagasinet]]. Krinsen kring tidsskriftet var radikale legar og studentar med tilknyting til [[Mot Dag]] og [[Socialistiske lægers forening]], og dei såg på [[seksuell frigjering]] som ein del av det generelle [[evolusjon]]ære [[marxismen|marxistiske]] programmet. Frigjeringsideologien var inspirert av både marxismen og [[psykoanalyse]], men ein kan sjå ei vel så sterk påverking frå den radikale, marxistiskinspirerte psykoanalytikaren [[Wilhelm Reich]] som frå [[Sigmund Freud]]. Tidsskriftet braut med tradisjonelle religiøse og [[konservativ]]e haldningar til seksualitet, og tok mellom anna til orde for nye oppfatningar om [[onani]], [[abort]], [[homoseksualitet]] og kvinneleg seksualitet. Eit hovudpoeng var at seksualitet måtta forklarast medisinsk eller [[vitskap]]leg i større grad enn [[moral]]sk. Ordparet sunt/usunt blei såleis viktigare enn rett/gale, men implisitt i dette perspektivet låg at ei sunn utvikling ville medføra ein «normal» seksualitet. Publikasjonen var kontroversiell (den svenske utgåva blei meldt til politiet, men vart frikjent i retten), men fekk også god mottaking, mellom anna av [[Dagbladet]] og [[Tidsskrift for den norske lægeforening]]. Opplaga var store, og mange av artiklane danna basis for dei seinare seksualopplysningsbøkene til Evang, som også fekk stor spreiing. Tidsskriftet må sjåast i samanheng med [[seksualreformrørsla]], som i Sverige førte til danninga av organisasjonen [[Riksförbundet för sexuell upplysning]] ([[RFSU]]), og det går ei line til den seksuelle frigjeringa og den nye [[feminisme]]n på [[1960-talet]] og [[1970-talet]]. == Bakgrunnsstoff == * [http://virksommeord.uib.no/taler?id=251 Seksualdebatten i 30 årene] på http://virksommeord.uib.no, tale av Evang [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Medisinske tidsskrift]] [[Kategori:Seksualitet]] [[Kategori:Skipingar i 1932]] [[Kategori:Nedleggingar i 1935]] sktcr3xhfejn8g9733ohfbmt7s2boxp 0 37531 3670437 3479192 2026-09-05T17:32:59Z Johshh 122989 3670437 wikitext text/x-wiki {{Kjelder manglar}} '''Vasskoppar''' (''varicella simplex'') er ein utbreidd smittsam [[barnesjukdom]] som dei fleste ungar får og overlever. [[Fil:Vetrospa.jpg|thumb|280px]] Sjukdommen er forårsaka av varicella-zoster-viruset (VZV), også kjent som humant herpesvirus 3 (HHV-3), som er eitt av åtte [[herpesvirus]] som råkar menneske. Smitten blir overført gjennom dropar eller kroppskontakt med ein smitteberar, og har ei [[inkubasjonstid]] på 2–3 veker. Ein er smittefarleg frå opptil ei veke før koppane utviklar seg og til den siste er uttørka. Vasskoppar tek gjerne til med ein mild [[feber]]. Etter nokre dagar får ein raudt utslett, koppar, først på overkroppen, deretter i fjeset og til slutt på armar og bein. Koppane er først små raude prikkar som utviklar seg til kløande blemmer. Etter eit par dagar får desse skorper og tørkar ut. Sjukdommen gjev livslang [[immunitet]], men hjå nokre personar kan viruset bli aktivt igjen og føra til [[helveteseld]]. [[Kategori:Barnesjukdommar]] [[Kategori:Virussjukdommar]] 84gd7zc6h2lw1z166h5fu21yuryk8jz 3670487 3670437 2026-09-06T08:17:58Z Ranveig 39 Malar 3670487 wikitext text/x-wiki {{infoboks medisin}} '''Vasskoppar''' (''varicella simplex'') er ein utbreidd smittsam [[barnesjukdom]] som dei fleste ungar får og overlever. Sjukdommen er forårsaka av varicella-zoster-viruset (VZV), også kjent som humant herpesvirus 3 (HHV-3), som er eitt av åtte [[herpesvirus]] som råkar menneske. Smitten blir overført gjennom dropar eller kroppskontakt med ein smitteberar, og har ei [[inkubasjonstid]] på 2–3 veker. Ein er smittefarleg frå opptil ei veke før koppane utviklar seg og til den siste er uttørka. Vasskoppar tek gjerne til med ein mild [[feber]]. Etter nokre dagar får ein raudt utslett, koppar, først på overkroppen, deretter i fjeset og til slutt på armar og bein. Koppane er først små raude prikkar som utviklar seg til kløande blemmer. Etter eit par dagar får desse skorper og tørkar ut. Sjukdommen gjev livslang [[immunitet]], men hjå nokre personar kan viruset bli aktivt igjen og føra til [[helveteseld]]. ==Kjelder== <references/> {{manglar kjelder|dato=2026}} == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Barnesjukdommar]] [[Kategori:Virussjukdommar]] fdajmd1plydv6264kwhkaqdynzxnugt 3 42571 3670515 3599683 2026-09-06T08:53:09Z Ranveig 39 /* Velkommen tilbake! */ ny bolk 3670515 wikitext text/x-wiki Tidlegare diskusjonar er flytta til [[Brukardiskusjon:Frokor/Arkiv]]. ---- == Artikkelen Klimapådrag == Hei Frokor, for mange år siden skrev du artikkelen [[Klimapådrag]], og nå mange år etter, har jeg oversatt den til bokmål (den ligger fortsatt i sandkassen min). I den forbindelse har jeg noen spørsmål. For det første er vel informasjonen i avsnittet '''Skypådrag''' ikke helt riktig lenger? Ser at læreboken som er benyttet som kilde er fra 1994. I artikkelen [[:no:Tilbakekoblingsmekanisme|Tilbakekoblingsmekanisme]] som jeg har skrevet har jeg benyttet nyere kilder, først og fremst klimapanelets Femte hovedrapport.</br> Noen av avsnittene er ikke dekket med referanser, kan du huske om den oppgitte læreboken er brukt som kilde for alt? Da kan jeg lete videre i den.</br> En annen ting er at selve termen klimapådrag er definert ganske eksakt på norsk: [http://www.termwiki.sprakradet.no/wiki/Klimap%C3%A5driv Språkrådet], men paradoksalt nok finner ikke klimapanelet noen grunn til å sette opp en definisjon i sin [https://archive.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar5/wg1/WG1AR5_AnnexIII_FINAL.pdf Gloassary]. Ordet er brukt bare en gang i denne setningen "Available observations of the climate system are ‘assimilated’ into the model. Initialization is a complex process that is limited by available observations, observational errors and, depending on the procedure used, may be affected by uncertainty in the history of ''climate forcing''" (min kursivering). Derfor har jeg begynt å lure på disponeringen av stoffet. Det som står i din artikkel [[Klimapådrag]] vil naturlig dekkes i artikkelen Tilbakekoblingsmekanisme. Dette viser muligens den store utfordringen som oppstår med å bestemme hvordan stoffet skal disponeres og doseres ut i de forskjellige artiklene.</br> Tror ikke du at når jeg skal lage en ny versjon på bokmål Wikipedia må forsøke å dekke alle feltene som språkrådet nevner: ytre klimapådriv, naturlig klimapådriv, menneskeskapt klimapådriv og strålingspådriv? Det har jo du forsåvidt også gjort, men jeg tenker at en må nevne disse og forklare at de utgjør forskjellige kategorier. Blir takknemlig for dine tanker rundt dette! Med vennlig hilsen [[Brukar:Frankemann|Frankemann]] ([[Brukardiskusjon:Frankemann|diskusjon]]) 19. januar 2019 kl. 17:01 (CET) ([[:no:Bruker:Frankemann|Frankemann]]) :Hei. Ser ut som du har fått ein fin artikkel på bokmål! Artikkelen eg skreiv inneheld nok utdatert informasjon, særleg tala for kor mykje kvar prosess bidreg med. Prinsippa vil vere dei same. Kva referansar eg har brukt hugsar eg ikkje, sidan det er over ti år sidan. Eg er heilt enig i at felta som språkrådet nevner er lurt å forklare i artikkelen. :Slik eg ser det så er ikkje ''klimapådriv/klimapådrag'' det same som ''tilbakekoblingsmekanisme'', sjølv om desse i klimasamanheng heng tett saman. Eg kjem ikkje på nokre klimapådrag som ikkje fører til ein tilbakekoblingsmekanisme på jorda, men i prinsippet treng dei ikkje gjere det. F.eks. ville eksterne klimapådrag (knytta til sola, banen rundt sola, hellinga av planeten etc.) sannsynligvis ført til andre (eller ingen) tilbakekoblingsprosessar på Mars. Så pådraga vert på ein måte overordna, og så kjem tilbakekoblingsmekanismen som ein konsekvens som enten forsterkar eller svekkar pådraget. Eg trur derfor det ville ha vore meir nøyaktig å kalla artikkelen ''klimapådrag''. :Eg trur kanskje det mest riktige hadde vært å hatt ein artikkel om ''tilbakekoblingsmekanismar'' generelt, sidan det kan gjelde mange forskjellige ting, til og med innan samfunnsfag, og så nevne mellom anna kort nevne dei fysiske og klimatiske mekanismane der, og så hatt ein artikkel om ''klimapådrag/klimapådriv'' der ein forklarar pådraga og tilbakekoblingsmekanismane. Eventuelt ein separat artikkel om ''klimatiske tilbakekoblingsmekanismar'', men det naturlege er nok å diskutere desse i lag i same artikkel. :Håpar det gav svar på spørsmåla dine. :) --[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 21. januar 2019 kl. 12:39 (CET) ::Takker for utførlig forklaring, [[Brukar:Frokor|Frokor]]! Jeg har rett og slett spesialisert meg på dette, så jeg kommer nok til å bruke litt tid på å finne en autorativ definisjon. Enig med dine tanker om dette. Og ja, når jeg kommer så langt skulle jeg likt å oversatt den engelske artikkelen [[:en:Feedback|Feedback]], og de artiklene som tilhører kategorien. Vennlig hilsen --[[Brukar:Frankemann|Frankemann]] ([[Brukardiskusjon:Frankemann|diskusjon]]) 21. januar 2019 kl. 18:20 (CET) ([[:no:Bruker:Frankemann|Frankemann]]) :::Hei igjen Frokor, jeg har nå opprettet artikkelen [[:no:Klimapådriv|Klimapådriv]] på bokmål. Trodde først jeg ikke skulle greie å finne forskjellen mellom [[:no:Strålingspådriv|strålingspådriv]] og klimapådriv, men så kom jeg over noen gode artikler som forklarte dette ganske greit. Men legg merke til at engelsk WP ikke gjør noen forskjell, noe min kunnskap nå tilsier er feil. :::I letingen etter stoff til artikkelen oppdaget jeg at en viss Sigbjørn Grønås har skrevet en flott bok på norsk om temaet (se litteraturlisten). Den kan danne en god kilde til å forbedre artikler jeg tidligere har skrevet som [[Klimaendring]], [[:no:Tilbakekoblingsmekanisme|Tilbakekoblingsmekanisme]], [[Atmosfære]] og noen andre. :::Om du har kommentarer til artikkelen [[:no:Klimapådriv|Klimapådriv]], så skrive gjerne (kort) på diskusjonsiden. Jeg valgte f.eks. litt andre eksempler på tilbakekoblingsmekanismer. :::Og en annen ting; [[:nn:Klimapådrag|Klimapådrag]] har pekere til andre språks artikler som ikke har med temaet å gjøre. Vennlig hilsen --[[Brukar:Frankemann|Frankemann]] ([[Brukardiskusjon:Frankemann|diskusjon]]) 29. januar 2019 kl. 20:07 (CET) ([[:no:Bruker:Frankemann|Frankemann]]) ::::Hei, syns det ser veldig bra ut. Fin artikkel! Sigbjørn Grønås var forelesaren min då eg studerte meteorologi og har lært meg mykje. Ein veldig klok mann. --[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 30. januar 2019 kl. 17:55 (CET) == Eksterne lenkjer og fjell i Sveits == Hei, eg ser at ein del artiklar om sveitsiske fjell som du sette om frå engelsk har ei lenkje til <code>jo-albis.ch</code> under bakgrunnsstoff (t.d. [[Pointe d'Otemma]]). No ser denne nettstaden ut til å handla om tannlækjartenester, so lenkjene til han bør fjernast eller bytast ut (anten med [https://web.archive.org/web/20110706234738/http://www.jo-albis.ch/index.php?menu_id=7&name=Piz+Lagalb arkiverte] lenkjer eller andre nettstader). Har du nokre tankar kring kva som er best? --[[Brukar:Njardarlogar|Njardarlogar]] ([[Brukardiskusjon:Njardarlogar|ordskifte]]) 8. mars 2019 kl. 08:34 (CET) :Sært. Det er vel like greit å berre fjerne dei tenkjer eg. --[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 8. mars 2019 kl. 20:39 (CET) == Takk for artikkelen om [[Sue Draheim]] == Takk for artikkelen om [[Sue Draheim]]. I was pleasantly surprised to see a Norwegian version on the article on Draheim. She is my sister and I had written the Arabic and Polish versions. By the way, our father's mother came from a small village near Ålesund. My sister also played on the Hardanger fiddle for a while, although she did not record any of that work. Anyway, thanks again for including her in the Norwegian Wikipedia!--[[Brukar:Akhooha|Akhooha]] ([[Brukardiskusjon:Akhooha|diskusjon]]) 6. mai 2019 kl. 22:56 (CEST) :You're welcome! --[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 7. mai 2019 kl. 14:56 (CEST) == fullengdar-vinyl (LP-plate). Hva bør bokmål-artikkelen lenke til? == [[LP-plate]].<br> ''fullengder''[https://p3.no/musikk/tag/plater/][https://www.vg.no/rampelys/i/OMLwk/vg-kaarer-aarets-beste-norske-plater] (ein fullengdar?)<br> [[full-lengde vinylplate]] som oppslagsord?<br> [[fullengdar]] (vinylplate)?<br> LP-plate som oppslagsord? Tja, dette leksikonet er ikke primært for folk som også levde på 1980-talet.<br> <small>Viss man spør en og en 16-årig jente på et kjøpesenter, vil majoriteten vite hva en LP-plate er? Har du noen tanker om dette? Mvh [[Brukar:Sju hav|Sju hav]] ([[Brukardiskusjon:Sju hav|diskusjon]]) 21. mai 2019 kl. 05:32 (CEST)</small> ::Eg ville kalla det berre [[LP]] eller [[LP-plate]] --[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 21. mai 2019 kl. 17:44 (CEST) == Mulig hjelp med nominasjonsprosess for Drivhuseffekt == Hei Frokor, for noen år siden skrev du artikkelen [[Drivhuseffekt]] på nynorsk WP. Nå har jeg skrievet en stor gjennomarbeidet artikkel på bokmål: [[:no:Drivhuseffekt|Drivhuseffekt]]. Godt mulig at den for tiden den nyeste og mest oppdaterte versjonen på hele WP. Mange leser denne, rundt 30 i gjennomsnitt per dag og over 100 på en god dag. Har du tid til å se over og være med på kandidatprosess er det meget hyggelig. Du kan slippe korrekturlesning, det er det forhåpentligvis andre som bidrar med. Vennlig hilsen --[[Brukar:Frankemann|Frankemann]] ([[Brukardiskusjon:Frankemann|diskusjon]]) 29. juni 2019 kl. 12:59 (CEST) :Ein veldig bra og solid artikkel! Eg skreiv nokre kommentarar, mest som utfyllande informasjon om enkelte ting om du vil ta det med. --[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 29. juni 2019 kl. 15:35 (CEST) == Takk for god hjelp med [[:no:Drivhuseffekt|Drivhuseffekt]] == [[Fil:718star.png|venstre|40px]] Artikkelen om [[:no:Drivhuseffekt|Drivhuseffekt]], som du har bidratt til å forbedre i sluttfasen, er blitt rangert som utmerket artikkel på bokmål. På vegne av alle oss som synes at slikt samarbeid om å løfte artiklene det lille ekstra er noe av det som gjør wikipedia bra: Takk for innsatsen. Du kan med god rett motta denne stjerna som et synlig tegn på godt lagarbeid. Vi håper at vi kan vente oss flere gode bidrag fra deg! Mvh [[Brukar:Løken|Løken]] ([[Brukardiskusjon:Løken|diskusjon]]) 16. juli 2019 kl. 19:11 (CEST) :[[File:Pint of beer barnstar.jpg|venstre|80px]] Denne fine stjernen med øl får du som takk for kommentering på artikkelen om [[:no:Drivhuseffekt|Drivhuseffekt]]. Spørre meg gjerne en annen gang om det er noe du ønsker korrekturlest eller kommentert. Vennlig hilsen --[[Brukar:Frankemann|Frankemann]] ([[Brukardiskusjon:Frankemann|diskusjon]]) 16. juli 2019 kl. 22:28 (CEST) ::Takk for det, begge to :) --[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 16. juli 2019 kl. 23:10 (CEST) == Mulig bidrag til kandidatprosessen for Tilbakekoblingsmekanisme (klima)? == Hei [[Brukar:Frokor|Frokor]], jeg har lagt ned mye arbeid i artikkelen [[:no:Tilbakekoblingsmekanisme (klima)|Tilbakekoblingsmekanisme (klima)]]. Nå er den oppe som kandidat for UA-status. Om du kunne lese over den og se om du har noen kommentarer hadde det vært kjærkomment. Vennlig hilsen --[[Brukar:Frankemann|Frankemann]] ([[Brukardiskusjon:Frankemann|diskusjon]]) 10. oktober 2019 kl. 17:38 (CEST) == interessante emne == Mye interessant som du skriv om gamle seilskip [[o.s.v.]]. (Bergen hadde en [[reperbane]], rundt [[Fjøsangervegen]] var det kanskje.) Eg trur at det vil komme en dag kor eg kan bidra litt om seilskip eller næringsliv kring seilskipa. For øvrig har Bergens eldste [[skjenkestad]] tilknyting fleire hundre år tilbake til seilskutetida. Mulig at jeg starter en stubb om "[[Altona-skjenkestaden]]" i Bergen, når ein slapp wikipedia-dag kommer. Helsing [[Brukar:Sju hav|Sju hav]] ([[Brukardiskusjon:Sju hav|diskusjon]]) 15. mai 2020 kl. 16:07 (CEST) :Eit lite bidrag om seilskutar, kan ein seie: (omdirigering) [[Onedin-linja (tv-serie frå 1970-talet)]]. [[Brukar:Sju hav|Sju hav]] ([[Brukardiskusjon:Sju hav|diskusjon]]) 21. juni 2020 kl. 05:02 (CEST) == Merge request == Hi. I've noticed that you've created [[Aktaşsjøen]] and [[Kartsakhi]] back in 2012. But these two articles are on the same topic. Could you please merge them? Thanks in advance.--[[Brukar:BSRF|BSRF]] ([[Brukardiskusjon:BSRF|diskusjon]]) 16. mai 2020 kl. 19:32 (CEST) == Visste du at ... == *[[Bob Dylan]] aldri har hatt ein låt som "nummer 1 hit" på USA-amerikanske lister, før år 2020:<br>"[[Murder Most Foul]]". Rekorden har kanskje med strømming å gjere.<br>(Forside-stoff, tja det er mye som er slappt i korona-tida, kan ein kanskje seie.) [[Brukar:Sju hav|Sju hav]] ([[Brukardiskusjon:Sju hav|diskusjon]]) 20. juni 2020 kl. 18:30 (CEST) **Skreiv akkurat artikkelen om den nye plata hans, og skulle til å lagre artikkelen då eg såg meldinga di :) Billboard har ørten forskjellige lister og det ser ut til at lista songen toppa var digitalt nedlasta rockesongar. Den gjævaste lista er Hot 100, og der ser han ikkje ut til å ha kome inn denne gongen. Uansett artig og imponerande av ein mann som fyller 80 neste år. Det må òg vere den lengste songen som har lagt på nummer 1. Songen er nesten 17 minuttar lang fylt til randen med kulturelle referansar. --[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 21. juni 2020 kl. 02:14 (CEST) *Visste du at ...<br>"Bob Dylan '''hadde eit "nummer 1 album" i USA i 1974, men at ei 2020-låt blei nummer 1 i ei mindre gjev kategori'''".<br>(Viss dette er skrivd riktig, da kunne noko sånt vore på forsida til Wikipedia.<br><br>Du gjer for øvrig et viktig arbeid_ for nynorsk; når ein nett-søker kjente låter, så vil man relativt ofte "finne låta på nynorsk" - og ofte takket være din innsats med å starte artiklar.<br>Ein kunne kanskje tru at nynorsk å sterkere enn nokon gang. At nynorsk-wiki står sterkere enn noen gang, er minst like riktig å påstå (for å si det litt folkelig eller unyansert). Helsing [[Brukar:Sju hav|Sju hav]] ([[Brukardiskusjon:Sju hav|diskusjon]]) 21. juni 2020 kl. 04:53 (CEST) **Takk for det! Eg la songen til i Visste-du-att-arkivet, men framsida plukkar tilfeldig ut fakta frå denne sida, så han dukkar ikkje nødvendigvis opp der med det første. --[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 21. juni 2020 kl. 11:05 (CEST) == ikkje Langesund Mek., men ... == viss du husker den "grasfordelaren" - kva nå liksom det skulle vere - blant dei norske bøndene som kan sin bransje best:<br>Har du nokon gang hørt om det tilhøyrande verkstedet - produsenten (av det landbruks-[[jippo]]et (?) eller den landbruks-greia) - i andre samanhang_r? Trur du at kanskje '''verkstedet''' er wiki-notabelt? (I så fall kommer eg til å "vurdere sterkt", å starte ein artikkel.) Helsing [[Brukar:Sju hav|Sju hav]] ([[Brukardiskusjon:Sju hav|diskusjon]]) 5. august 2020 kl. 17:44 (CEST) :Eg forstår ikkje kva du meiner her. Kva verkstad? --[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 5. august 2020 kl. 20:38 (CEST) ::[[Førde mekaniske industri]], som for øvrig er nemnd i ein artikkel (om ein ikkje-wikiNotabel norsk oppfinning), på nn.wiki. Helsing [[Brukar:Sju hav|Sju hav]] ([[Brukardiskusjon:Sju hav|diskusjon]]) 6. august 2020 kl. 01:42 (CEST) == Stolpe-sol == I så fall er det du som lyt skriva han. Er dette noko som Wikipedia treng ein artikkel om? https://www.nrk.no/innlandet/merkelig-lysfenomen-pa-himmelen-kalles-solstolpe-eller-solsoyle-1.15329028 I så fall er det du som veit noko om dette fenomenet og lyt skriva han. :Me har ein kort artikkel om dette alt, [[solsøyle]]. Me har ein del artiklar om [[:Kategori:Optiske fenomen i atmosfæren|optiske fenomen i atmosfæren]]. --[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 15. januar 2021 kl. 21:08 (CET) ::Der var det ein artikkel ja. Eg har no laga omdirigering frå stolpe-sol til solsøyle, for det er nok fleire enn eg som ikkje kjenner så godt til terminologien på dette området. [[Brukar:Sigmundg|Sigmundg]] ([[Brukardiskusjon:Sigmundg|diskusjon]]) 16. januar 2021 kl. 11:52 (CET) ' == Flaggdata == Hei! Kan du gjere slik at landdatamalen syner fleire flagg enn kva han gjer no. Det eg sikter til handlar om variantane. Og kan du òg få ein kode rundt variantane. Sjekk korleis den engelske malen for land visdata ser ut og også korleis flaggdata ser ut. Kan du også leggja til flagg, flaggikon og TemplateData Mvh Sondre --[[Spesial:Bidrag/80.212.169.236|80.212.169.236]] 19. mars 2021 kl. 23:16 (CET) == Landdata == Hei! Kan du gjera det slik at landdatamalane syner fleire flagg enn kva dei gjer no. Sjekk land visdata på engelsk og sjå kva dei har gjort der. Kan du fiksa på landdatamalane til Canada, USA, Sør-Afrika, Iran, Irak osv. Kan du òg leggja til flagg, flaggikon og TemplateData på flaggdata-malen. Mvh Sondre --[[Spesial:Bidrag/80.212.169.236|80.212.169.236]] 20. mars 2021 kl. 11:58 (CET) :Hei. Malen kan per no handtere 30 flagg, mens den engelske kan handtere 40. Ber du om å utvide dette til 40 flagg? Elles er fleire flagg relativt enkelt å legge til sjølv. Du må gjere to endringar. :Til dømes, for flagget som Canada brukte frå 1868, så er følgjande to parametrar lagt til i malen: ::''| var2 = 1868 '' ::''| flagg alias-1868 = Canadian Red Ensign (1868–1921).svg'' :Det vil sei, skal du legge til fleire flagg for Canada og sidan dei første 17 variable er brukt, så blir det ::''| var18 = NYTT-NAMN '' ::''| flagg alias-NYTT-NAMN = NYTT FLAGG.svg'' :--[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 28. mars 2021 kl. 14:49 (CEST) == Landdata == Hei! [[Brukar:Frokor|Frokor]]. Eg meinte sjølvsagt fleire variantar med flagg ja. Ein kan ha minimum 40 variantar også. Eg trur at både landdata og land visdata-malane treng ei oppfrisking. Sjekk dei engelske malane for meir informasjon. Det er jo ei stund sidan att noko vart gjort der. Muligens to år sida eller noko der omkring. Mvh Sondre --[[Spesial:Bidrag/80.212.169.236|80.212.169.236]] 29. mars 2021 kl. 13:18 (CEST) :Dei to grunnmalane du nemner er meir eller mindre identisk til dei engelske versjonane. Om du tenker på dei land-spesifikke malane (t.d. [[Mal:Landdata Frankrike]], så kan dei oppdaterast på måten som er skildra over. --[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 29. mars 2021 kl. 22:50 (CEST) ::Hei! Det er nok dei land-spesifikke malane ja. Grunnmalane behøver kanskje ei oppfrisking. Med TemplateData, flagg og flaggikon og maldokumentasjon. Det gjeld både Landdata og Land visdata. Sjekk malane på engelsk og deretter kan du gjere meir. Mvh Sondre --[[Spesial:Bidrag/62.73.207.204|62.73.207.204]] 30. mars 2021 kl. 11:44 (CEST) == Flaggmalar for kystvakt, marinesoldatar og militærvesen == Hei! Er det mogleg for deg å leggja til flaggmalar for kystvakt, marinesoldatar og militærvesen?. Dette er noe av det viktigaste landa særskilt har. Mvh Sondre --[[Spesial:Bidrag/62.73.207.204|62.73.207.204]] 30. mars 2021 kl. 12:32 (CEST) == Fotballflagg == Hei! Er det mogleg for deg å gjera det slik at fotballflaggmalen kan ha parametarar som namn, storleik, variant, altlenkje, altvar og suffiks. Sjekk den engelske malen og sjå kva du finn der. Mvh Sondre --[[Spesial:Bidrag/62.73.207.204|62.73.207.204]] 1. april 2021 kl. 14:15 (CEST) :Det er no mogeleg å ha variant og storleik på fotballflagg. --[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 1. april 2021 kl. 17:24 (CEST) ::Hei! Når eg meinte suffiks så tenkte eg på adjektivet det. Til dømes det tyske herrelandslaget i fotball eller det italienske osv. Mvh Sondre --[[Spesial:Bidrag/62.73.207.204|62.73.207.204]] 1. april 2021 kl. 19:44 (CEST) :::Malen nytta opphavleg adjektiv, men dette var blitt endra i ein av hjelpemalane, slik at det viser til namnet [[Tyskland sitt landslag i fotball]]. --[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 1. april 2021 kl. 20:30 (CEST) ::Hei! Er det mogleg når eg leggjer til namn at det poppar opp ved sida av til dømes Vest-Tyskland når eg skriv Tyskland. Eller når eg skriv variant på Peru stat av den poppar opp der. Mvh Sondre --[[Spesial:Bidrag/62.73.207.204|62.73.207.204]] 1. april 2021 kl. 19:59 (CEST) :::Ja du skriv det berre slik: <nowiki>{{fotballflagg|Tyskland|1975|Vest-Tyskland}}</nowiki> eller slik: <nowiki>{{fotballflagg|Tyskland|3=Vest-Tyskland}}</nowiki> == Flagglenkje == Hei! Er det mogleg å leggja til ein mal for flagglenkje/kjerne slik som ein har på norsk Wikipedia. Sjekk den og sjå kva du får til. Mvh Sondre --[[Spesial:Bidrag/62.73.207.204|62.73.207.204]] 1. april 2021 kl. 14:28 (CEST) :Kvifor? Resultatet med [[Mal:Flaggland]] blir det same. Om det er fleire variantar du er ute etter, så har eg skildra over korleis ein må legge desse til. Dei må leggast til på kvar enkelt mal, ein for ein, flagg for flagg. Det er altfor mange å gå gjennom å oppdatere dei sånn utan vidare. Då er det betre at du følgjer oppskrifta over og legg dei til sjølv etter behov. Det same gjeld kystvakt, marine osv. --[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 1. april 2021 kl. 20:30 (CEST) == Perus fotballflagg == Hei! Er det mogleg å gjera slik at Perus fotballflagg visar stat når eg skriv inn variant=stat til dømes. Mvh Sondre --[[Spesial:Bidrag/62.73.207.204|62.73.207.204]] 1. april 2021 kl. 21:57 (CEST) :Det finst alt. Du treng ikkje skrive variant = stat, berre <nowiki>{{fotballflagg|Peru|stat}}</nowiki>. --[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 2. april 2021 kl. 01:10 (CEST) == Fotballflagg == Hei! Eg ser at det er to malar for fotballflagg. Er det ikkje nok med ein mal. Desse malane skal nyttast som hjelpemalar i tilfelle ein treng dei. Eg trur at det er nok med ein mal for fotballflagg i staden for to. Mvh Sondre --[[Spesial:Bidrag/62.73.207.204|62.73.207.204]] 2. april 2021 kl. 11:29 (CEST) == Landdata == Hallo! Har du moglegheit til å leggja til 40 variantar på landdatamalane?. Til no har det vore 30 variantar. Kan du sjå kva du kan få til. Sjekk den engelske malen og sjå kva du finn der. Mvh Sondre --[[Spesial:Bidrag/80.212.169.236|80.212.169.236]] 3. april 2021 kl. 14:36 (CEST) :Ja, det er lagt til. --[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 3. april 2021 kl. 16:39 (CEST) == Maldokumentasjon == Hei! Er det mogleg for deg å gjera det slik at dokumentasjonsmalen for landdata syner det same som den norske malen. Både med føremål, bruk og døme som har samanlikning med og utan flagg. Mvh Sondre --[[Spesial:Bidrag/80.212.169.236|80.212.169.236]] 3. april 2021 kl. 18:42 (CEST) == Flagglenkje == Hei! Kan du leggja til flagglenkje på malen land visdata. Då vil landets flagg komma opp automatisk nedanunder flaggvarianter. Mvh Sondre --[[Spesial:Bidrag/80.212.169.236|80.212.169.236]] 4. april 2021 kl. 17:39 (CEST) == Landdata == Hei! Kan du skrive etikett i landdatamalen dette er eit ord som dekkjer mykje meir område enn kva merke gjer. Sjekk landdatamalen og skriv inn etikett i staden for merke. Mvh Sondre --[[Spesial:Bidrag/80.212.169.236|80.212.169.236]] 4. april 2021 kl. 21:43 (CEST) == Landdata Marokko == Hei! Kan dykk leggja til flaggvariantar for Marokko heilt frå 870 til 1666?. Og flaggvariantane til Thailand frå 1767 til 1916?. Flaggvariantane til Kuwait frå 1844 til 1961. Flaggvariantane til New Zealand i 1834 og marine varianten frå 1941, dei fire flaggvariantane til Ny Caledonia. Mvh Sondre --[[Spesial:Bidrag/80.212.169.236|80.212.169.236]] 11. april 2021 kl. 11:54 (CEST) == Landdata Taiwan == Hei! Kan du leggja til flaggvariantar på landdatamalen til Taiwan både det sivile flagget, flagget medan landet var japansk koloni og også marine, hær og luftforsvar. Mvh Sondre --[[Spesial:Bidrag/80.212.169.236|80.212.169.236]] 11. april 2021 kl. 12:10 (CEST) == Landdata Nicaragua == Hei! Kan dykk leggja til flaggvariantar på landdatamalen til Nicaragua frå 1839 til 1971. Mvh Sondre --[[Spesial:Bidrag/80.212.169.236|80.212.169.236]] 11. april 2021 kl. 12:15 (CEST) == Landdata Eritrea == Hei! Kan du leggja til flaggvariantar for Eritrea både fra 1952 og 1993?. Mvh Sondre --[[Spesial:Bidrag/80.212.169.236|80.212.169.236]] 11. april 2021 kl. 16:43 (CEST) :Under eit av innlegga over står det forklart korleis du kan legge til desse sjølv. --[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 24. april 2021 kl. 11:14 (CEST) == Kategorisering av landdatamalar == Hei! Er det mogleg for deg å kategorisera landdatamalane slik at dei kan visast uavhengig av kvarandre. Sjekk dei engelske kategoriane og sjå kva du finn der. Eg siktar til landdatamalar etter entitetar, land, geografiske regionar, mikronasjonar, regjeringar, internasjonale organisasjonar, dels anerkjende statar, historiske land, historiske entitetar, byar, kontinentar osv. == Hei == Hei, endre artikkelen [[Qaem Shahr]] Som har artikler på 35 andre språk og lenke den til wiki-dataelementet. Takk [[Brukar:Viera iran|Viera iran]] ([[Brukardiskusjon:Viera iran|diskusjon]]) 22. juli 2021 kl. 00:49 (CEST) == Kastevind == Eg finn ingen artikkel om kastevind; av den typen ein ofte har i fjordane. Kanskje artikkelen finst under eit anna namn? --[[Brukar:Sigmundg|Sigmundg]] ([[Brukardiskusjon:Sigmundg|diskusjon]]) 1. august 2021 kl. 08:06 (CEST) :Det finst ein kort artikkel om [[vindkast]] eller [[gust]], som ikkje seier all verda, men prinsippa er dei same. Turbulens skapt av terrenget i denne samanhengen. --[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 2. august 2021 kl. 00:54 (CEST) ::Der var han ja, Eg laga ei omdirigering frå «Kastevind» til «Gust». --[[Brukar:Sigmundg|Sigmundg]] ([[Brukardiskusjon:Sigmundg|diskusjon]]) 2. august 2021 kl. 07:08 (CEST) == Articles to create or improve == Hi. Here are some articles to create or complete : [[Elton John]], [[Diskografien til Elton John]], [[Olivia Newton-John]], her singles and albums (see [[Mal:Olivia Newton-John]] and [[Mal:Olivia Newton-John-singlar]]). Let me know. Kind regards. --- [[Brukar:Hypuxylun|Hyuxylun]] ([[Brukardiskusjon:Hypuxylun|diskusjon]]) 26. september 2021 kl. 00:24 (CEST) == Translation request == Hello. Can you translate and upload the article [[:no:Aserbajdsjanere]] in Nynorsk Wikipedia? Yours sincerely, [[Brukar:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Brukardiskusjon:Multituberculata|diskusjon]]) 2. november 2021 kl. 09:36 (CET) == Translation == Hello Frokor, I would like to add to the article [[Kegelstatt-trioen ]] in nn.WP. You can find the addition here in german and on bokmål : [[Brukardiskusjon:Gisbert_K/Sandbox]] . Could you transfer this text in nynorsk? That would be great!--[[Brukar:Gisbert K|Gisbert K]] ([[Brukardiskusjon:Gisbert K|diskusjon]]) 14. april 2022 kl. 12:04 (CEST) :Added. Happy to help! --[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 15. april 2022 kl. 00:10 (CEST) == Omsett-kjelder == Hei Frokor, kjekt at du har tid til å leggja inn nye artiklar att! Sidan sist er det funne at fotnoteliste på same linje som refslutt gjev såkalla [[Spesial:Lint-feil|rusk]] i maskineriet, så kanskje du kan leggja inn noko slikt som: <code><nowiki> {{liminn:omsett|en|kjelder=&nbsp;}} </nowiki></code><br/> <code><nowiki> {{fotnoteliste}} </nowiki></code> Altså med eit "tomt" nbsp-punkt for kjelder og så fotnoteliste på ei ny linje. Eg finn dessverre ikkje ein meir elegant måte å gjera det på. Ikkje koden her ein gong, håper du skjøner kva eg meiner! [[Brukar:Ranveig|Ranveig]] ([[Brukardiskusjon:Ranveig|diskusjon]]) 9. april 2023 kl. 13:35 (CEST) :Hei, ja det skal eg få til. --[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 9. april 2023 kl. 21:57 (CEST) == Stavefeil == Artikkelen [[Teufelshöle Pottenstein]] har stavefeil. Riktig er Teufelshöhle med h. - [[Brukar:Hchristophersen|Hchristophersen]] ([[Brukardiskusjon:Hchristophersen|diskusjon]]) 13. juli 2024 kl. 14:09 (CEST) == Admin-treff i Oslo 26.-27. oktober == Kjære administrator eller fadder på nynorsk-Wikipedia! Hald av siste helga i oktober, om du vil vere med på fagleg oppdatering og nettverksmøte i Oslo. Dersom du bur ein annan stad i landet, kan Wikimedia Noreg dekke reise og opphald for deg. [[Brukar:Jon Harald Søby (WMNO)|Jon Harald Søby (WMNO)]] og [[Brukar:Anne Sande (WMNO)|Anne Sande (WMNO)]] organiserer treffet og set i gang planlegginga i august, men gje gjerne innspel om nyttige tema allereie nå. Anten [[:no:Wikipedia:Administratorenes_oppslagstavle#Admintreff_i_Oslo_26.-27._oktober|her]] eller på [mailto:post@wikimedia.no post@wikimedia.no]. Beste helsing, for Wikimedia Noreg, [[Brukar:Elisabeth Carrera (WMNO)|Elisabeth Carrera (WMNO)]] ([[Brukardiskusjon:Elisabeth Carrera (WMNO)|diskusjon]]) 22. juli 2024 kl. 20:10 (CEST) == [[Leiv Harang]] == Hei, har du nokre kjelder du kan hjelpe med om Leiv Harangs motstandsarbeid under andre verdskrigen? Eg såg at du oppretta sida for [[Leiv Harang]]. [[Brukar:Mathmo|Mathmo]] ([[Brukardiskusjon:Mathmo|diskusjon]]) 23. september 2024 kl. 17:37 (CEST) :Hei, den einaste kjelda eg brukte for det var SNL. --[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 3. desember 2024 kl. 12:21 (CET) == Elton John == Hei Frokor. Sidan til [[Elton John]] må oppdaterast. Kan du eller ein annan brukar gjera det? --- [[Brukar:Hypuxylun|Hypuxylun]] ([[Brukardiskusjon:Hypuxylun|diskusjon]]) 29. mars 2025 kl. 15:39 (CET) == Velkommen tilbake! == Kjekt å sjå nokre gode, lange omsetjingar att. Det passar veldig godt, for no har me brukt opp mange av dei du laga frå før til framsideartiklar! -- [[Brukar:Ranveig|Ranveig]] ([[Brukardiskusjon:Ranveig|diskusjon]]) 6. september 2026 kl. 10:53 (CEST) 980eus0j3tn6zwfqjfovq5eub8a0xlv 3670517 3670515 2026-09-06T08:54:04Z Frokor 1328 /* Velkommen tilbake! */ 3670517 wikitext text/x-wiki Tidlegare diskusjonar er flytta til [[Brukardiskusjon:Frokor/Arkiv]]. ---- == Artikkelen Klimapådrag == Hei Frokor, for mange år siden skrev du artikkelen [[Klimapådrag]], og nå mange år etter, har jeg oversatt den til bokmål (den ligger fortsatt i sandkassen min). I den forbindelse har jeg noen spørsmål. For det første er vel informasjonen i avsnittet '''Skypådrag''' ikke helt riktig lenger? Ser at læreboken som er benyttet som kilde er fra 1994. I artikkelen [[:no:Tilbakekoblingsmekanisme|Tilbakekoblingsmekanisme]] som jeg har skrevet har jeg benyttet nyere kilder, først og fremst klimapanelets Femte hovedrapport.</br> Noen av avsnittene er ikke dekket med referanser, kan du huske om den oppgitte læreboken er brukt som kilde for alt? Da kan jeg lete videre i den.</br> En annen ting er at selve termen klimapådrag er definert ganske eksakt på norsk: [http://www.termwiki.sprakradet.no/wiki/Klimap%C3%A5driv Språkrådet], men paradoksalt nok finner ikke klimapanelet noen grunn til å sette opp en definisjon i sin [https://archive.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar5/wg1/WG1AR5_AnnexIII_FINAL.pdf Gloassary]. Ordet er brukt bare en gang i denne setningen "Available observations of the climate system are ‘assimilated’ into the model. Initialization is a complex process that is limited by available observations, observational errors and, depending on the procedure used, may be affected by uncertainty in the history of ''climate forcing''" (min kursivering). Derfor har jeg begynt å lure på disponeringen av stoffet. Det som står i din artikkel [[Klimapådrag]] vil naturlig dekkes i artikkelen Tilbakekoblingsmekanisme. Dette viser muligens den store utfordringen som oppstår med å bestemme hvordan stoffet skal disponeres og doseres ut i de forskjellige artiklene.</br> Tror ikke du at når jeg skal lage en ny versjon på bokmål Wikipedia må forsøke å dekke alle feltene som språkrådet nevner: ytre klimapådriv, naturlig klimapådriv, menneskeskapt klimapådriv og strålingspådriv? Det har jo du forsåvidt også gjort, men jeg tenker at en må nevne disse og forklare at de utgjør forskjellige kategorier. Blir takknemlig for dine tanker rundt dette! Med vennlig hilsen [[Brukar:Frankemann|Frankemann]] ([[Brukardiskusjon:Frankemann|diskusjon]]) 19. januar 2019 kl. 17:01 (CET) ([[:no:Bruker:Frankemann|Frankemann]]) :Hei. Ser ut som du har fått ein fin artikkel på bokmål! Artikkelen eg skreiv inneheld nok utdatert informasjon, særleg tala for kor mykje kvar prosess bidreg med. Prinsippa vil vere dei same. Kva referansar eg har brukt hugsar eg ikkje, sidan det er over ti år sidan. Eg er heilt enig i at felta som språkrådet nevner er lurt å forklare i artikkelen. :Slik eg ser det så er ikkje ''klimapådriv/klimapådrag'' det same som ''tilbakekoblingsmekanisme'', sjølv om desse i klimasamanheng heng tett saman. Eg kjem ikkje på nokre klimapådrag som ikkje fører til ein tilbakekoblingsmekanisme på jorda, men i prinsippet treng dei ikkje gjere det. F.eks. ville eksterne klimapådrag (knytta til sola, banen rundt sola, hellinga av planeten etc.) sannsynligvis ført til andre (eller ingen) tilbakekoblingsprosessar på Mars. Så pådraga vert på ein måte overordna, og så kjem tilbakekoblingsmekanismen som ein konsekvens som enten forsterkar eller svekkar pådraget. Eg trur derfor det ville ha vore meir nøyaktig å kalla artikkelen ''klimapådrag''. :Eg trur kanskje det mest riktige hadde vært å hatt ein artikkel om ''tilbakekoblingsmekanismar'' generelt, sidan det kan gjelde mange forskjellige ting, til og med innan samfunnsfag, og så nevne mellom anna kort nevne dei fysiske og klimatiske mekanismane der, og så hatt ein artikkel om ''klimapådrag/klimapådriv'' der ein forklarar pådraga og tilbakekoblingsmekanismane. Eventuelt ein separat artikkel om ''klimatiske tilbakekoblingsmekanismar'', men det naturlege er nok å diskutere desse i lag i same artikkel. :Håpar det gav svar på spørsmåla dine. :) --[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 21. januar 2019 kl. 12:39 (CET) ::Takker for utførlig forklaring, [[Brukar:Frokor|Frokor]]! Jeg har rett og slett spesialisert meg på dette, så jeg kommer nok til å bruke litt tid på å finne en autorativ definisjon. Enig med dine tanker om dette. Og ja, når jeg kommer så langt skulle jeg likt å oversatt den engelske artikkelen [[:en:Feedback|Feedback]], og de artiklene som tilhører kategorien. Vennlig hilsen --[[Brukar:Frankemann|Frankemann]] ([[Brukardiskusjon:Frankemann|diskusjon]]) 21. januar 2019 kl. 18:20 (CET) ([[:no:Bruker:Frankemann|Frankemann]]) :::Hei igjen Frokor, jeg har nå opprettet artikkelen [[:no:Klimapådriv|Klimapådriv]] på bokmål. Trodde først jeg ikke skulle greie å finne forskjellen mellom [[:no:Strålingspådriv|strålingspådriv]] og klimapådriv, men så kom jeg over noen gode artikler som forklarte dette ganske greit. Men legg merke til at engelsk WP ikke gjør noen forskjell, noe min kunnskap nå tilsier er feil. :::I letingen etter stoff til artikkelen oppdaget jeg at en viss Sigbjørn Grønås har skrevet en flott bok på norsk om temaet (se litteraturlisten). Den kan danne en god kilde til å forbedre artikler jeg tidligere har skrevet som [[Klimaendring]], [[:no:Tilbakekoblingsmekanisme|Tilbakekoblingsmekanisme]], [[Atmosfære]] og noen andre. :::Om du har kommentarer til artikkelen [[:no:Klimapådriv|Klimapådriv]], så skrive gjerne (kort) på diskusjonsiden. Jeg valgte f.eks. litt andre eksempler på tilbakekoblingsmekanismer. :::Og en annen ting; [[:nn:Klimapådrag|Klimapådrag]] har pekere til andre språks artikler som ikke har med temaet å gjøre. Vennlig hilsen --[[Brukar:Frankemann|Frankemann]] ([[Brukardiskusjon:Frankemann|diskusjon]]) 29. januar 2019 kl. 20:07 (CET) ([[:no:Bruker:Frankemann|Frankemann]]) ::::Hei, syns det ser veldig bra ut. Fin artikkel! Sigbjørn Grønås var forelesaren min då eg studerte meteorologi og har lært meg mykje. Ein veldig klok mann. --[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 30. januar 2019 kl. 17:55 (CET) == Eksterne lenkjer og fjell i Sveits == Hei, eg ser at ein del artiklar om sveitsiske fjell som du sette om frå engelsk har ei lenkje til <code>jo-albis.ch</code> under bakgrunnsstoff (t.d. [[Pointe d'Otemma]]). No ser denne nettstaden ut til å handla om tannlækjartenester, so lenkjene til han bør fjernast eller bytast ut (anten med [https://web.archive.org/web/20110706234738/http://www.jo-albis.ch/index.php?menu_id=7&name=Piz+Lagalb arkiverte] lenkjer eller andre nettstader). Har du nokre tankar kring kva som er best? --[[Brukar:Njardarlogar|Njardarlogar]] ([[Brukardiskusjon:Njardarlogar|ordskifte]]) 8. mars 2019 kl. 08:34 (CET) :Sært. Det er vel like greit å berre fjerne dei tenkjer eg. --[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 8. mars 2019 kl. 20:39 (CET) == Takk for artikkelen om [[Sue Draheim]] == Takk for artikkelen om [[Sue Draheim]]. I was pleasantly surprised to see a Norwegian version on the article on Draheim. She is my sister and I had written the Arabic and Polish versions. By the way, our father's mother came from a small village near Ålesund. My sister also played on the Hardanger fiddle for a while, although she did not record any of that work. Anyway, thanks again for including her in the Norwegian Wikipedia!--[[Brukar:Akhooha|Akhooha]] ([[Brukardiskusjon:Akhooha|diskusjon]]) 6. mai 2019 kl. 22:56 (CEST) :You're welcome! --[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 7. mai 2019 kl. 14:56 (CEST) == fullengdar-vinyl (LP-plate). Hva bør bokmål-artikkelen lenke til? == [[LP-plate]].<br> ''fullengder''[https://p3.no/musikk/tag/plater/][https://www.vg.no/rampelys/i/OMLwk/vg-kaarer-aarets-beste-norske-plater] (ein fullengdar?)<br> [[full-lengde vinylplate]] som oppslagsord?<br> [[fullengdar]] (vinylplate)?<br> LP-plate som oppslagsord? Tja, dette leksikonet er ikke primært for folk som også levde på 1980-talet.<br> <small>Viss man spør en og en 16-årig jente på et kjøpesenter, vil majoriteten vite hva en LP-plate er? Har du noen tanker om dette? Mvh [[Brukar:Sju hav|Sju hav]] ([[Brukardiskusjon:Sju hav|diskusjon]]) 21. mai 2019 kl. 05:32 (CEST)</small> ::Eg ville kalla det berre [[LP]] eller [[LP-plate]] --[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 21. mai 2019 kl. 17:44 (CEST) == Mulig hjelp med nominasjonsprosess for Drivhuseffekt == Hei Frokor, for noen år siden skrev du artikkelen [[Drivhuseffekt]] på nynorsk WP. Nå har jeg skrievet en stor gjennomarbeidet artikkel på bokmål: [[:no:Drivhuseffekt|Drivhuseffekt]]. Godt mulig at den for tiden den nyeste og mest oppdaterte versjonen på hele WP. Mange leser denne, rundt 30 i gjennomsnitt per dag og over 100 på en god dag. Har du tid til å se over og være med på kandidatprosess er det meget hyggelig. Du kan slippe korrekturlesning, det er det forhåpentligvis andre som bidrar med. Vennlig hilsen --[[Brukar:Frankemann|Frankemann]] ([[Brukardiskusjon:Frankemann|diskusjon]]) 29. juni 2019 kl. 12:59 (CEST) :Ein veldig bra og solid artikkel! Eg skreiv nokre kommentarar, mest som utfyllande informasjon om enkelte ting om du vil ta det med. --[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 29. juni 2019 kl. 15:35 (CEST) == Takk for god hjelp med [[:no:Drivhuseffekt|Drivhuseffekt]] == [[Fil:718star.png|venstre|40px]] Artikkelen om [[:no:Drivhuseffekt|Drivhuseffekt]], som du har bidratt til å forbedre i sluttfasen, er blitt rangert som utmerket artikkel på bokmål. På vegne av alle oss som synes at slikt samarbeid om å løfte artiklene det lille ekstra er noe av det som gjør wikipedia bra: Takk for innsatsen. Du kan med god rett motta denne stjerna som et synlig tegn på godt lagarbeid. Vi håper at vi kan vente oss flere gode bidrag fra deg! Mvh [[Brukar:Løken|Løken]] ([[Brukardiskusjon:Løken|diskusjon]]) 16. juli 2019 kl. 19:11 (CEST) :[[File:Pint of beer barnstar.jpg|venstre|80px]] Denne fine stjernen med øl får du som takk for kommentering på artikkelen om [[:no:Drivhuseffekt|Drivhuseffekt]]. Spørre meg gjerne en annen gang om det er noe du ønsker korrekturlest eller kommentert. Vennlig hilsen --[[Brukar:Frankemann|Frankemann]] ([[Brukardiskusjon:Frankemann|diskusjon]]) 16. juli 2019 kl. 22:28 (CEST) ::Takk for det, begge to :) --[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 16. juli 2019 kl. 23:10 (CEST) == Mulig bidrag til kandidatprosessen for Tilbakekoblingsmekanisme (klima)? == Hei [[Brukar:Frokor|Frokor]], jeg har lagt ned mye arbeid i artikkelen [[:no:Tilbakekoblingsmekanisme (klima)|Tilbakekoblingsmekanisme (klima)]]. Nå er den oppe som kandidat for UA-status. Om du kunne lese over den og se om du har noen kommentarer hadde det vært kjærkomment. Vennlig hilsen --[[Brukar:Frankemann|Frankemann]] ([[Brukardiskusjon:Frankemann|diskusjon]]) 10. oktober 2019 kl. 17:38 (CEST) == interessante emne == Mye interessant som du skriv om gamle seilskip [[o.s.v.]]. (Bergen hadde en [[reperbane]], rundt [[Fjøsangervegen]] var det kanskje.) Eg trur at det vil komme en dag kor eg kan bidra litt om seilskip eller næringsliv kring seilskipa. For øvrig har Bergens eldste [[skjenkestad]] tilknyting fleire hundre år tilbake til seilskutetida. Mulig at jeg starter en stubb om "[[Altona-skjenkestaden]]" i Bergen, når ein slapp wikipedia-dag kommer. Helsing [[Brukar:Sju hav|Sju hav]] ([[Brukardiskusjon:Sju hav|diskusjon]]) 15. mai 2020 kl. 16:07 (CEST) :Eit lite bidrag om seilskutar, kan ein seie: (omdirigering) [[Onedin-linja (tv-serie frå 1970-talet)]]. [[Brukar:Sju hav|Sju hav]] ([[Brukardiskusjon:Sju hav|diskusjon]]) 21. juni 2020 kl. 05:02 (CEST) == Merge request == Hi. I've noticed that you've created [[Aktaşsjøen]] and [[Kartsakhi]] back in 2012. But these two articles are on the same topic. Could you please merge them? Thanks in advance.--[[Brukar:BSRF|BSRF]] ([[Brukardiskusjon:BSRF|diskusjon]]) 16. mai 2020 kl. 19:32 (CEST) == Visste du at ... == *[[Bob Dylan]] aldri har hatt ein låt som "nummer 1 hit" på USA-amerikanske lister, før år 2020:<br>"[[Murder Most Foul]]". Rekorden har kanskje med strømming å gjere.<br>(Forside-stoff, tja det er mye som er slappt i korona-tida, kan ein kanskje seie.) [[Brukar:Sju hav|Sju hav]] ([[Brukardiskusjon:Sju hav|diskusjon]]) 20. juni 2020 kl. 18:30 (CEST) **Skreiv akkurat artikkelen om den nye plata hans, og skulle til å lagre artikkelen då eg såg meldinga di :) Billboard har ørten forskjellige lister og det ser ut til at lista songen toppa var digitalt nedlasta rockesongar. Den gjævaste lista er Hot 100, og der ser han ikkje ut til å ha kome inn denne gongen. Uansett artig og imponerande av ein mann som fyller 80 neste år. Det må òg vere den lengste songen som har lagt på nummer 1. Songen er nesten 17 minuttar lang fylt til randen med kulturelle referansar. --[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 21. juni 2020 kl. 02:14 (CEST) *Visste du at ...<br>"Bob Dylan '''hadde eit "nummer 1 album" i USA i 1974, men at ei 2020-låt blei nummer 1 i ei mindre gjev kategori'''".<br>(Viss dette er skrivd riktig, da kunne noko sånt vore på forsida til Wikipedia.<br><br>Du gjer for øvrig et viktig arbeid_ for nynorsk; når ein nett-søker kjente låter, så vil man relativt ofte "finne låta på nynorsk" - og ofte takket være din innsats med å starte artiklar.<br>Ein kunne kanskje tru at nynorsk å sterkere enn nokon gang. At nynorsk-wiki står sterkere enn noen gang, er minst like riktig å påstå (for å si det litt folkelig eller unyansert). Helsing [[Brukar:Sju hav|Sju hav]] ([[Brukardiskusjon:Sju hav|diskusjon]]) 21. juni 2020 kl. 04:53 (CEST) **Takk for det! Eg la songen til i Visste-du-att-arkivet, men framsida plukkar tilfeldig ut fakta frå denne sida, så han dukkar ikkje nødvendigvis opp der med det første. --[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 21. juni 2020 kl. 11:05 (CEST) == ikkje Langesund Mek., men ... == viss du husker den "grasfordelaren" - kva nå liksom det skulle vere - blant dei norske bøndene som kan sin bransje best:<br>Har du nokon gang hørt om det tilhøyrande verkstedet - produsenten (av det landbruks-[[jippo]]et (?) eller den landbruks-greia) - i andre samanhang_r? Trur du at kanskje '''verkstedet''' er wiki-notabelt? (I så fall kommer eg til å "vurdere sterkt", å starte ein artikkel.) Helsing [[Brukar:Sju hav|Sju hav]] ([[Brukardiskusjon:Sju hav|diskusjon]]) 5. august 2020 kl. 17:44 (CEST) :Eg forstår ikkje kva du meiner her. Kva verkstad? --[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 5. august 2020 kl. 20:38 (CEST) ::[[Førde mekaniske industri]], som for øvrig er nemnd i ein artikkel (om ein ikkje-wikiNotabel norsk oppfinning), på nn.wiki. Helsing [[Brukar:Sju hav|Sju hav]] ([[Brukardiskusjon:Sju hav|diskusjon]]) 6. august 2020 kl. 01:42 (CEST) == Stolpe-sol == I så fall er det du som lyt skriva han. Er dette noko som Wikipedia treng ein artikkel om? https://www.nrk.no/innlandet/merkelig-lysfenomen-pa-himmelen-kalles-solstolpe-eller-solsoyle-1.15329028 I så fall er det du som veit noko om dette fenomenet og lyt skriva han. :Me har ein kort artikkel om dette alt, [[solsøyle]]. Me har ein del artiklar om [[:Kategori:Optiske fenomen i atmosfæren|optiske fenomen i atmosfæren]]. --[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 15. januar 2021 kl. 21:08 (CET) ::Der var det ein artikkel ja. Eg har no laga omdirigering frå stolpe-sol til solsøyle, for det er nok fleire enn eg som ikkje kjenner så godt til terminologien på dette området. [[Brukar:Sigmundg|Sigmundg]] ([[Brukardiskusjon:Sigmundg|diskusjon]]) 16. januar 2021 kl. 11:52 (CET) ' == Flaggdata == Hei! Kan du gjere slik at landdatamalen syner fleire flagg enn kva han gjer no. Det eg sikter til handlar om variantane. Og kan du òg få ein kode rundt variantane. Sjekk korleis den engelske malen for land visdata ser ut og også korleis flaggdata ser ut. Kan du også leggja til flagg, flaggikon og TemplateData Mvh Sondre --[[Spesial:Bidrag/80.212.169.236|80.212.169.236]] 19. mars 2021 kl. 23:16 (CET) == Landdata == Hei! Kan du gjera det slik at landdatamalane syner fleire flagg enn kva dei gjer no. Sjekk land visdata på engelsk og sjå kva dei har gjort der. Kan du fiksa på landdatamalane til Canada, USA, Sør-Afrika, Iran, Irak osv. Kan du òg leggja til flagg, flaggikon og TemplateData på flaggdata-malen. Mvh Sondre --[[Spesial:Bidrag/80.212.169.236|80.212.169.236]] 20. mars 2021 kl. 11:58 (CET) :Hei. Malen kan per no handtere 30 flagg, mens den engelske kan handtere 40. Ber du om å utvide dette til 40 flagg? Elles er fleire flagg relativt enkelt å legge til sjølv. Du må gjere to endringar. :Til dømes, for flagget som Canada brukte frå 1868, så er følgjande to parametrar lagt til i malen: ::''| var2 = 1868 '' ::''| flagg alias-1868 = Canadian Red Ensign (1868–1921).svg'' :Det vil sei, skal du legge til fleire flagg for Canada og sidan dei første 17 variable er brukt, så blir det ::''| var18 = NYTT-NAMN '' ::''| flagg alias-NYTT-NAMN = NYTT FLAGG.svg'' :--[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 28. mars 2021 kl. 14:49 (CEST) == Landdata == Hei! [[Brukar:Frokor|Frokor]]. Eg meinte sjølvsagt fleire variantar med flagg ja. Ein kan ha minimum 40 variantar også. Eg trur at både landdata og land visdata-malane treng ei oppfrisking. Sjekk dei engelske malane for meir informasjon. Det er jo ei stund sidan att noko vart gjort der. Muligens to år sida eller noko der omkring. Mvh Sondre --[[Spesial:Bidrag/80.212.169.236|80.212.169.236]] 29. mars 2021 kl. 13:18 (CEST) :Dei to grunnmalane du nemner er meir eller mindre identisk til dei engelske versjonane. Om du tenker på dei land-spesifikke malane (t.d. [[Mal:Landdata Frankrike]], så kan dei oppdaterast på måten som er skildra over. --[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 29. mars 2021 kl. 22:50 (CEST) ::Hei! Det er nok dei land-spesifikke malane ja. Grunnmalane behøver kanskje ei oppfrisking. Med TemplateData, flagg og flaggikon og maldokumentasjon. Det gjeld både Landdata og Land visdata. Sjekk malane på engelsk og deretter kan du gjere meir. Mvh Sondre --[[Spesial:Bidrag/62.73.207.204|62.73.207.204]] 30. mars 2021 kl. 11:44 (CEST) == Flaggmalar for kystvakt, marinesoldatar og militærvesen == Hei! Er det mogleg for deg å leggja til flaggmalar for kystvakt, marinesoldatar og militærvesen?. Dette er noe av det viktigaste landa særskilt har. Mvh Sondre --[[Spesial:Bidrag/62.73.207.204|62.73.207.204]] 30. mars 2021 kl. 12:32 (CEST) == Fotballflagg == Hei! Er det mogleg for deg å gjera det slik at fotballflaggmalen kan ha parametarar som namn, storleik, variant, altlenkje, altvar og suffiks. Sjekk den engelske malen og sjå kva du finn der. Mvh Sondre --[[Spesial:Bidrag/62.73.207.204|62.73.207.204]] 1. april 2021 kl. 14:15 (CEST) :Det er no mogeleg å ha variant og storleik på fotballflagg. --[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 1. april 2021 kl. 17:24 (CEST) ::Hei! Når eg meinte suffiks så tenkte eg på adjektivet det. Til dømes det tyske herrelandslaget i fotball eller det italienske osv. Mvh Sondre --[[Spesial:Bidrag/62.73.207.204|62.73.207.204]] 1. april 2021 kl. 19:44 (CEST) :::Malen nytta opphavleg adjektiv, men dette var blitt endra i ein av hjelpemalane, slik at det viser til namnet [[Tyskland sitt landslag i fotball]]. --[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 1. april 2021 kl. 20:30 (CEST) ::Hei! Er det mogleg når eg leggjer til namn at det poppar opp ved sida av til dømes Vest-Tyskland når eg skriv Tyskland. Eller når eg skriv variant på Peru stat av den poppar opp der. Mvh Sondre --[[Spesial:Bidrag/62.73.207.204|62.73.207.204]] 1. april 2021 kl. 19:59 (CEST) :::Ja du skriv det berre slik: <nowiki>{{fotballflagg|Tyskland|1975|Vest-Tyskland}}</nowiki> eller slik: <nowiki>{{fotballflagg|Tyskland|3=Vest-Tyskland}}</nowiki> == Flagglenkje == Hei! Er det mogleg å leggja til ein mal for flagglenkje/kjerne slik som ein har på norsk Wikipedia. Sjekk den og sjå kva du får til. Mvh Sondre --[[Spesial:Bidrag/62.73.207.204|62.73.207.204]] 1. april 2021 kl. 14:28 (CEST) :Kvifor? Resultatet med [[Mal:Flaggland]] blir det same. Om det er fleire variantar du er ute etter, så har eg skildra over korleis ein må legge desse til. Dei må leggast til på kvar enkelt mal, ein for ein, flagg for flagg. Det er altfor mange å gå gjennom å oppdatere dei sånn utan vidare. Då er det betre at du følgjer oppskrifta over og legg dei til sjølv etter behov. Det same gjeld kystvakt, marine osv. --[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 1. april 2021 kl. 20:30 (CEST) == Perus fotballflagg == Hei! Er det mogleg å gjera slik at Perus fotballflagg visar stat når eg skriv inn variant=stat til dømes. Mvh Sondre --[[Spesial:Bidrag/62.73.207.204|62.73.207.204]] 1. april 2021 kl. 21:57 (CEST) :Det finst alt. Du treng ikkje skrive variant = stat, berre <nowiki>{{fotballflagg|Peru|stat}}</nowiki>. --[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 2. april 2021 kl. 01:10 (CEST) == Fotballflagg == Hei! Eg ser at det er to malar for fotballflagg. Er det ikkje nok med ein mal. Desse malane skal nyttast som hjelpemalar i tilfelle ein treng dei. Eg trur at det er nok med ein mal for fotballflagg i staden for to. Mvh Sondre --[[Spesial:Bidrag/62.73.207.204|62.73.207.204]] 2. april 2021 kl. 11:29 (CEST) == Landdata == Hallo! Har du moglegheit til å leggja til 40 variantar på landdatamalane?. Til no har det vore 30 variantar. Kan du sjå kva du kan få til. Sjekk den engelske malen og sjå kva du finn der. Mvh Sondre --[[Spesial:Bidrag/80.212.169.236|80.212.169.236]] 3. april 2021 kl. 14:36 (CEST) :Ja, det er lagt til. --[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 3. april 2021 kl. 16:39 (CEST) == Maldokumentasjon == Hei! Er det mogleg for deg å gjera det slik at dokumentasjonsmalen for landdata syner det same som den norske malen. Både med føremål, bruk og døme som har samanlikning med og utan flagg. Mvh Sondre --[[Spesial:Bidrag/80.212.169.236|80.212.169.236]] 3. april 2021 kl. 18:42 (CEST) == Flagglenkje == Hei! Kan du leggja til flagglenkje på malen land visdata. Då vil landets flagg komma opp automatisk nedanunder flaggvarianter. Mvh Sondre --[[Spesial:Bidrag/80.212.169.236|80.212.169.236]] 4. april 2021 kl. 17:39 (CEST) == Landdata == Hei! Kan du skrive etikett i landdatamalen dette er eit ord som dekkjer mykje meir område enn kva merke gjer. Sjekk landdatamalen og skriv inn etikett i staden for merke. Mvh Sondre --[[Spesial:Bidrag/80.212.169.236|80.212.169.236]] 4. april 2021 kl. 21:43 (CEST) == Landdata Marokko == Hei! Kan dykk leggja til flaggvariantar for Marokko heilt frå 870 til 1666?. Og flaggvariantane til Thailand frå 1767 til 1916?. Flaggvariantane til Kuwait frå 1844 til 1961. Flaggvariantane til New Zealand i 1834 og marine varianten frå 1941, dei fire flaggvariantane til Ny Caledonia. Mvh Sondre --[[Spesial:Bidrag/80.212.169.236|80.212.169.236]] 11. april 2021 kl. 11:54 (CEST) == Landdata Taiwan == Hei! Kan du leggja til flaggvariantar på landdatamalen til Taiwan både det sivile flagget, flagget medan landet var japansk koloni og også marine, hær og luftforsvar. Mvh Sondre --[[Spesial:Bidrag/80.212.169.236|80.212.169.236]] 11. april 2021 kl. 12:10 (CEST) == Landdata Nicaragua == Hei! Kan dykk leggja til flaggvariantar på landdatamalen til Nicaragua frå 1839 til 1971. Mvh Sondre --[[Spesial:Bidrag/80.212.169.236|80.212.169.236]] 11. april 2021 kl. 12:15 (CEST) == Landdata Eritrea == Hei! Kan du leggja til flaggvariantar for Eritrea både fra 1952 og 1993?. Mvh Sondre --[[Spesial:Bidrag/80.212.169.236|80.212.169.236]] 11. april 2021 kl. 16:43 (CEST) :Under eit av innlegga over står det forklart korleis du kan legge til desse sjølv. --[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 24. april 2021 kl. 11:14 (CEST) == Kategorisering av landdatamalar == Hei! Er det mogleg for deg å kategorisera landdatamalane slik at dei kan visast uavhengig av kvarandre. Sjekk dei engelske kategoriane og sjå kva du finn der. Eg siktar til landdatamalar etter entitetar, land, geografiske regionar, mikronasjonar, regjeringar, internasjonale organisasjonar, dels anerkjende statar, historiske land, historiske entitetar, byar, kontinentar osv. == Hei == Hei, endre artikkelen [[Qaem Shahr]] Som har artikler på 35 andre språk og lenke den til wiki-dataelementet. Takk [[Brukar:Viera iran|Viera iran]] ([[Brukardiskusjon:Viera iran|diskusjon]]) 22. juli 2021 kl. 00:49 (CEST) == Kastevind == Eg finn ingen artikkel om kastevind; av den typen ein ofte har i fjordane. Kanskje artikkelen finst under eit anna namn? --[[Brukar:Sigmundg|Sigmundg]] ([[Brukardiskusjon:Sigmundg|diskusjon]]) 1. august 2021 kl. 08:06 (CEST) :Det finst ein kort artikkel om [[vindkast]] eller [[gust]], som ikkje seier all verda, men prinsippa er dei same. Turbulens skapt av terrenget i denne samanhengen. --[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 2. august 2021 kl. 00:54 (CEST) ::Der var han ja, Eg laga ei omdirigering frå «Kastevind» til «Gust». --[[Brukar:Sigmundg|Sigmundg]] ([[Brukardiskusjon:Sigmundg|diskusjon]]) 2. august 2021 kl. 07:08 (CEST) == Articles to create or improve == Hi. Here are some articles to create or complete : [[Elton John]], [[Diskografien til Elton John]], [[Olivia Newton-John]], her singles and albums (see [[Mal:Olivia Newton-John]] and [[Mal:Olivia Newton-John-singlar]]). Let me know. Kind regards. --- [[Brukar:Hypuxylun|Hyuxylun]] ([[Brukardiskusjon:Hypuxylun|diskusjon]]) 26. september 2021 kl. 00:24 (CEST) == Translation request == Hello. Can you translate and upload the article [[:no:Aserbajdsjanere]] in Nynorsk Wikipedia? Yours sincerely, [[Brukar:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Brukardiskusjon:Multituberculata|diskusjon]]) 2. november 2021 kl. 09:36 (CET) == Translation == Hello Frokor, I would like to add to the article [[Kegelstatt-trioen ]] in nn.WP. You can find the addition here in german and on bokmål : [[Brukardiskusjon:Gisbert_K/Sandbox]] . Could you transfer this text in nynorsk? That would be great!--[[Brukar:Gisbert K|Gisbert K]] ([[Brukardiskusjon:Gisbert K|diskusjon]]) 14. april 2022 kl. 12:04 (CEST) :Added. Happy to help! --[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 15. april 2022 kl. 00:10 (CEST) == Omsett-kjelder == Hei Frokor, kjekt at du har tid til å leggja inn nye artiklar att! Sidan sist er det funne at fotnoteliste på same linje som refslutt gjev såkalla [[Spesial:Lint-feil|rusk]] i maskineriet, så kanskje du kan leggja inn noko slikt som: <code><nowiki> {{liminn:omsett|en|kjelder=&nbsp;}} </nowiki></code><br/> <code><nowiki> {{fotnoteliste}} </nowiki></code> Altså med eit "tomt" nbsp-punkt for kjelder og så fotnoteliste på ei ny linje. Eg finn dessverre ikkje ein meir elegant måte å gjera det på. Ikkje koden her ein gong, håper du skjøner kva eg meiner! [[Brukar:Ranveig|Ranveig]] ([[Brukardiskusjon:Ranveig|diskusjon]]) 9. april 2023 kl. 13:35 (CEST) :Hei, ja det skal eg få til. --[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 9. april 2023 kl. 21:57 (CEST) == Stavefeil == Artikkelen [[Teufelshöle Pottenstein]] har stavefeil. Riktig er Teufelshöhle med h. - [[Brukar:Hchristophersen|Hchristophersen]] ([[Brukardiskusjon:Hchristophersen|diskusjon]]) 13. juli 2024 kl. 14:09 (CEST) == Admin-treff i Oslo 26.-27. oktober == Kjære administrator eller fadder på nynorsk-Wikipedia! Hald av siste helga i oktober, om du vil vere med på fagleg oppdatering og nettverksmøte i Oslo. Dersom du bur ein annan stad i landet, kan Wikimedia Noreg dekke reise og opphald for deg. [[Brukar:Jon Harald Søby (WMNO)|Jon Harald Søby (WMNO)]] og [[Brukar:Anne Sande (WMNO)|Anne Sande (WMNO)]] organiserer treffet og set i gang planlegginga i august, men gje gjerne innspel om nyttige tema allereie nå. Anten [[:no:Wikipedia:Administratorenes_oppslagstavle#Admintreff_i_Oslo_26.-27._oktober|her]] eller på [mailto:post@wikimedia.no post@wikimedia.no]. Beste helsing, for Wikimedia Noreg, [[Brukar:Elisabeth Carrera (WMNO)|Elisabeth Carrera (WMNO)]] ([[Brukardiskusjon:Elisabeth Carrera (WMNO)|diskusjon]]) 22. juli 2024 kl. 20:10 (CEST) == [[Leiv Harang]] == Hei, har du nokre kjelder du kan hjelpe med om Leiv Harangs motstandsarbeid under andre verdskrigen? Eg såg at du oppretta sida for [[Leiv Harang]]. [[Brukar:Mathmo|Mathmo]] ([[Brukardiskusjon:Mathmo|diskusjon]]) 23. september 2024 kl. 17:37 (CEST) :Hei, den einaste kjelda eg brukte for det var SNL. --[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 3. desember 2024 kl. 12:21 (CET) == Elton John == Hei Frokor. Sidan til [[Elton John]] må oppdaterast. Kan du eller ein annan brukar gjera det? --- [[Brukar:Hypuxylun|Hypuxylun]] ([[Brukardiskusjon:Hypuxylun|diskusjon]]) 29. mars 2025 kl. 15:39 (CET) == Velkommen tilbake! == Kjekt å sjå nokre gode, lange omsetjingar att. Det passar veldig godt, for no har me brukt opp mange av dei du laga frå før til framsideartiklar! -- [[Brukar:Ranveig|Ranveig]] ([[Brukardiskusjon:Ranveig|diskusjon]]) 6. september 2026 kl. 10:53 (CEST) :D Takk! Fekk brått anda over meg att. --[[Brukar:Frokor|Frokor]] ([[Brukardiskusjon:Frokor|diskusjon]]) 6. september 2026 kl. 10:54 (CEST) 3zojh0crzwyobso1xwpkc9oqbnyn0wp 0 53470 3670550 3399471 2026-09-06T10:56:11Z TU-nor 12071 3670550 wikitext text/x-wiki {{om}} {{Infoboks elv |namn = Lužnice |bilete = Luznice.jpg |biletstorleik = |bilettekst = Lužnice mellom [[Suchdol nad Lužnicí]] og Pilařdemningen |utspring = Gratzener Berge i [[Austerrike]] |munning = [[Moldau]] |land = Tsjekkia |land1 = Austerrike |lengd = 208 |høgd_utspring = 970 |høgd_munning = |middelvassføring = 24.3 |nedslagsfelt = 4226.2 |sideelvar = [[Nežárka]] |byar = [[Soběslav]], [[Tábor]] }} '''Lužnice''' ([[tysk]] ''Lainsitz'') er ei [[elv]] som renn gjennom [[Austerrike]] og [[Tsjekkia]], sjølv om berre 4&nbsp;km av elva renn gjennom Austerrike. Vidare renn elva 204&nbsp;km gjennom Tsjekka før ho renn ut i [[Moldau]] i [[Týn nad Vltavou]] (om lag 50&nbsp;km nord for [[České Budějovice]]). Elva har eit nedslagsfelt på 4&nbsp;226 kvadratkilometer. Elva vart først nemnd i nedskrivne kjelder i [[1179]], og namnet kjem frå eit gamalt [[tsjekkisk]] ord for ''vatn som renn gjennom enger''. Elva er eit populært friluftsområde. == Byar og landsbyar Lužnice renn gjennom == * [[Gmünd]] (Austerrike) * [[České Velenice]] * [[Třeboň]] * [[Veselí nad Lužnicí]] * [[Soběslav]] * [[Tábor]] * [[Bechyně]] * [[Týn nad Vltavou]] == Kjelder == {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lužnice|Lužnice]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 7. februar 2007.'' {{refslutt}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Elvar i Tsjekkia]] [[Kategori:Elvar i Austerrike]] 3d6vec8ckh70kuawefrneq1i65kb40k 0 57766 3670331 3670282 2026-09-05T12:47:45Z TU-nor 12071 3670331 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Budweis 059.JPG | bilettekst = Det sentrale torget i České Budějovice | kart = Ceske Budejovice CB CZ.png | karttekst = České Budějovice innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen České Budějovice med utvida fullmakter | flagg = Flag of Ceske Budejovice.svg | symbol = CB_znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[České Budějovice okres|České Budějovice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 452,34<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 164450 | folketal1type = kommune | folketal1 = 95664 | folketal_by = 95664 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> | grunnlagd = 1055 | høgd = 381 | postnummer = 370 01 | lat_d=48 |lat_m=58 |lat_s=29 |lat_NS=N | long_d=14 |long_m=28 |long_s=29 |long_EW=E | nettstad = [http://www.c-budejovice.cz/en www.c-budejovice.cz] }} '''České Budějovice'''{{mrk|kort form ''Budějovice''; [[tysk]] ''Budweis'' (òg brukt på ei rekkje andre språk)}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[České Budějovice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. Byen er den største i [[Sør-Böhmen]] med nesten 100&nbsp;000 innbyggjarar. Byen er òg det politiske og kommersielle sentrumet i området, men er ikkje den same byen som [[Moravské Budějovice]] i [[Mähren]]. Byen har gjeve namn til eit vidkjend [[øl]]merke, [[Budweiser]], som fabrikken ''Pivovar Budějovický Budvar'' har brygga sidan 1200-talet. [[Jarnbane]]n til [[Linz]] i [[Austerrike]] er den eldste på det europeiske kontinentet, og vart konstruert i perioden 1824-1832. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP České Budějovice.png|mini|250px|Det administrative området til České Budějovice innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> České Budějovice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Lovbestemt by=== České Budějovice har status som [[Lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] frå 1990.<ref name="Lovbestemt"/> ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet České Budějovice|storbyområde]] for Mladá Boleslav og områda rundt.<ref name="agg"/> 69 kommunar som inngår i storbyområdet er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 12 kommunar frå andre administrative område. ===Kommunar=== Det administrative området til České Budějovice omfattar 79 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město'') og 2 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Adamov i České Budějovice|Adamov]]* * [[Borek]]* * [[Borovnice]]* * [[Boršov nad Vltavou]]* * [[Bošilec]] * [[Branišov]]* * [[Břehov]]* * [[Čakov]]* * [[Čejkovice]]* * '''České Budějovice'''* * [[Chotýčany]]* * [[Dasný]]* * [[Dívčice]] * [[Dobrá Voda u Českých Budějovic]]* * [[Doubravice]]* * [[Doudleby]]* * [[Drahotěšice]]* * [[Dříteň]] * [[Dubičné]]* * [[Dubné]]* * [[Dynín]] * [[Habří]]* * [[Heřmaň]]* * [[Hlavatce]] * [[Hlincová Hora]]* * '''[[Hluboká nad Vltavou]]'''* * [[Homole]]* * [[Hosín]]* * [[Hradce]]* * [[Hrdějovice]]* * [[Hůry]]* * [[Hvozdec]]* * [[Jankov]] * [[Jivno]]* * [[Kamenný Újezd]]* * [[Komařice]]* * [[Kvítkovice]]* * ''[[Ledenice]]''* * [[Libín]]* * [[Libníč]]* * [[Lipí]]* * '''[[Lišov i České Budějovice|Lišov]]'''* * [[Litvínovice]]* * [[Mazelov]]* * [[Mokrý Lom]]* * [[Mydlovary]] * [[Nákří]] * [[Nedabyle]]* * [[Neplachov]] * [[Nová Ves i České Budějovice|Nová Ves]]* * [[Olešník]]* * [[Pištín]]* * [[Planá]]* * [[Plav i České Budějovice|Plav]]* * [[Radošovice i České Budějovice|Radošovice]]* * [[Římov]]* * [[Roudné]]* * '''[[Rudolfov]]'''* * [[Sedlec i České Budějovice|Sedlec]]* * ''[[Ševětín]]''* * [[Srubec]]* * [[Staré Hodějovice]]* * [[Štěpánovice]]* * [[Strážkovice]]* * [[Střížov]]* * [[Strýčice]]* * [[Úsilné]]* * [[Včelná]]* * [[Vidov]]* * [[Vitín]]* * [[Vlkov]]* * [[Vrábče]]* * [[Vráto]]* * [[Záboří]] * [[Žabovřesky]]* * [[Zahájí]]* * [[Závraty]]* * '''[[Zliv]]'''* * [[Zvíkov]]* }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | České Budějovice SO || 147 795 || 154 588 || 164 450 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''České Budějovice''' || 95 664 |- | style=text-align:left; | [[Hluboká nad Vltavou]] || 5 310 |- | style=text-align:left; | [[Lišov i České Budějovice|Lišov]] || 4 513 |- | style=text-align:left; | [[Zliv]] || 3 410 |- | style=text-align:left; | [[Srubec]] || 2 926 |- | style=text-align:left; | [[Dobrá Voda u Českých Budějovic]] || 2 800 |- | style=text-align:left; | [[Litvínovice]] || 2 650 |- | style=text-align:left; | [[Rudolfov]] || 2 489 |- | style=text-align:left; | [[Kamenný Újezd]] || 2 462 |- | style=text-align:left; | [[Ledenice]] || 2 404 |- | style=text-align:left; | [[Včelná]] || 2 307 |- | style=text-align:left; | [[Boršov nad Vltavou]] || 2 042 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dubné}} || 1 681 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Homole}} || 1 676 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dříteň}} || 1 633 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Borek}} || 1 521 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrdějovice}} || 1 485 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Roudné}} || 1 389 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ševětín}} || 1 367 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Staré Hodějovice}} || 1 281 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''České Budějovice''' || 95 664 |- | style=text-align:left; | [[Hluboká nad Vltavou]] || 4 359 |- | style=text-align:left; | [[Zliv]] || 3 410 |- | style=text-align:left; | [[Lišov i České Budějovice|Lišov]] || 3 320 |- | style=text-align:left; | [[Dobrá Voda u Českých Budějovic]] || 2 800 |- | style=text-align:left; | [[Srubec]] || 2 600 |- | style=text-align:left; | [[Včelná]] || 2 307 |- | style=text-align:left; | [[Rudolfov]] || 2 301 |- | style=text-align:left; | [[Kamenný Újezd]] || 1 887 |- | style=text-align:left; | [[Ledenice]] || 1 844 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Borek}} || 1 521 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrdějovice}} || 1 436 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Roudné}} || 1 389 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ševětín}} || 1 367 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Staré Hodějovice}} || 1 281 |- | style=text-align:left; | [[Litvínovice]] || 1 207 |- |} ===Bydelar i České Budějovice=== [[Fil:Katastrální mapa Českých Budějovic.PNG|mini|250px|Bydelane i České Budějovice]] Bydelane og tettstadene i České Budějovice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | České Budějovice 1 || 3 024 |- | style=text-align:left; | České Budějovice 2{{mrk|medrekna nabolaga {{ikkjeraud|České Vrbné}} og {{ikkjeraud|Haklovy Dvory}}}} || 36 041 |- | style=text-align:left; | České Budějovice 3 || 25 568 |- | style=text-align:left; | České Budějovice 4 || 1 999 |- | style=text-align:left; | České Budějovice 5{{mrk|medrekna nabolaga {{ikkjeraud|Kaliště u Českých Budějovic}} og {{ikkjeraud|Třebotovice}}}} || 8 171 |- | style=text-align:left; | České Budějovice 6 || 8 839 |- | style=text-align:left; | České Budějovice 7 || 12 022 |- ! '''České Budějovice kommune''' ! style=text-align:right; | 95 664 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="Lovbestemt">{{cite web |title=Analýzy: Analýza rozsahu výkonu veřejné správy v jednotlivých statutárních městech, městských částech a městských obvodech |url=https://archiv.mv.gov.cz/soubor/analyza-rozsahu-vykonu-verejne-spravy-v-jednotlivych-statutarnich-mestech-mestskych-castech-a-mestskych-obvodech.aspx |website=mvcr.cz |publisher= Ministerstvo vnitra České republiky («Innanriksdepartementet i Tsjekkia») |pages=16–18 |language=cs |date=2018 }}</ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Ceske Budejovice]] [[Kategori:Kommunar i České Budějovice okres|Ceske Budejovice]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Ceske Budejovice]] plr2pku5u1pjx9j066b2zkd1pbehv4g 0 77523 3670559 3126936 2026-09-06T11:37:10Z Johshh 122989 3670559 wikitext text/x-wiki {{infoboks avis}} '''Haaretz''' ([[hebraisk skrift]] הארץ) er ei [[israel]]sk [[avis]]. Namnet tyder direkte omsett «landet» og refererer til [[det heilage landet]]. Avisa var etablert i [[1918]] og er den eldste [[dagsavis]]a i Israel. Avisa kjem ut på hebraisk, men det finst òg ei utgåve omsett til engelsk. Denne kjem også ut som vekesavis i [[Nord-Amerika]]. Avisa kan lesast på internett både på hebraisk og på engelsk. Jamført med andre aviser i Israel, særleg ''[[Maariv]]'' og ''[[Yedioth Ahronoth]]'', er overskriftene og skriftstorleiken i «Haaretz» mykje mindre, det er færre bilete og artiklane er meir analytiske. ==Kjelder== {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == * {{Offisiell nettstad}} [[Kategori:Israelske aviser]] [[Kategori:Hebraiske aviser]] [[Kategori:Engelskspråklege aviser]] [[Kategori:Skipingar i 1918]] 446y2vv6e22pkebyb0m9wypmpxnklyc 3670560 3670559 2026-09-06T11:46:32Z Johshh 122989 Autoritetsdata og Kursiv tittel 3670560 wikitext text/x-wiki {{infoboks avis}} {{Kursiv tittel}}'''Haaretz''' ([[hebraisk skrift]] הארץ) er ei [[israel]]sk [[avis]]. Namnet tyder direkte omsett «landet» og refererer til [[det heilage landet]]. Avisa var etablert i [[1918]] og er den eldste [[dagsavis]]a i Israel. Avisa kjem ut på hebraisk, men det finst òg ei utgåve omsett til engelsk. Denne kjem også ut som vekesavis i [[Nord-Amerika]]. Avisa kan lesast på internett både på hebraisk og på engelsk. Jamført med andre aviser i Israel, særleg ''[[Maariv]]'' og ''[[Yedioth Ahronoth]]'', er overskriftene og skriftstorleiken i «Haaretz» mykje mindre, det er færre bilete og artiklane er meir analytiske. ==Kjelder== {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == * {{Offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Israelske aviser]] [[Kategori:Hebraiske aviser]] [[Kategori:Engelskspråklege aviser]] [[Kategori:Skipingar i 1918]] 6ohcbqn8pha0jqod7alv65uiz139xq5 0 78488 3670326 3669843 2026-09-05T12:02:55Z Ranveig 39 3670326 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |våpen = Quartu Sant’Elena-Stemma.svg |region = Sardinia |provins = Storbyområdet Cagliari |høgd = 6 |postnummer = 09045, 09046 |retningsnummer =070 }} '''Quartu Sant'Elena''' ([[sardisk]] ''Cuartu Santa Alèni'') er ein by i [[storbyområdet Cagliari]] på [[Sardinia]] i [[Italia]]. Han har om lag 68&nbsp;000 innbyggjarar, og er den tredje største byen på øya.<ref>{{Citation|title=Comuni della Sardegna per popolazione residente|url=https://www.tuttitalia.it/sardegna/97-comuni/popolazione/|website=Tuttitalia.it|accessdate=2026-09-02|language=it}}</ref> == Historie == Namnet på byen kjem frå avstanden til Cagliari (''Quartum miles'', [[latin]] for «fire mil» og uttrykket ''Quarto ab urbe lapide''<ref>{{cite web|url=http://unionesarda.ilsole24ore.com/collane/casalis/definizione_casalis.aspx?d=124617|title=Cenni storici Quartu Sant'Elena|work=Dizionario Angius/Casalis - La Sardegna paese per paese|accessdate=10. september 2009|url-status=dead}}</ref> Han ligg ved den fjerde romerske mila ved vegen mellom [[Cagliari]] og [[Palau på Sardinia|Palau]]. I 1327 vart landsbyene Quarto Domino (eller Donnico), Quarto Josso og Cepola slått saman til éin by med namnet Quarto.<ref name="Storia2" >{{cite web|author=Guido Nossardi|url=http://www.guidonossardi.it/paginecitta/cennistorici.html|title=Cenni storici su Quartu Sant'Elena|accessdate=31. august 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090416061009/http://www.guidonossardi.it/paginecitta/cennistorici.html|archivedate=16. april 2009}}</ref> Den 14. september 1826 vart namnet på vernehelgenen til byen, heilage [[Helena av Konstantinopel]], lagt til bynamnet gjennom eit kongeleg dekret, og dermed vart det Quarto Sant'Elena.<ref name="Storia2" /> I 1862 vart «Quarto» endra til «Quartu». [[Fil:Villa romana di Sant'Andrea.jpg|thumb|left|Romersk villa i Sant'Andrea.]] Dei første spora etter folk i Quartu er frå steinalderen og frå [[nuragerkulturen]], som tilhøyrde bronsealderen.<ref name="Storia" >{{cite book | title=Quartu Sant'Elena-Quando lo stagno si tinge di rosa| year=2001| publisher=La nuova golfo editore| place=Cagliari}}</ref> [[Fønikia|Fønikarane]] slo seg sannsynlegvis også ned i Quartu, sidan mange forskarar er samde om at stadnamna «Cepola» og «Geremeas» er av fønikisk opphav.<ref name="Storia2" /> På 300-talet vart Sardinia delt i fire [[giudicati]]: Quartu, som hadde fjorten villaer, høyrte til [[Giudicato av Cagliari]]. I 1066 vart Quartu gjeve til erkebiskopen i Cagliari og så vidare til dommar [[Torgotorio II av Cagliari]]. Under [[Aragon]] sitt styre vart Quartu råka av svolt, pest, malaria og stadige åtak frå sarasenske sjørøvarar og var ein del av dei generelle nedgangstidene for heile Sardinia. I 1793 gjekk franske soldatar i land ved kysten av Quartu, for å erobre heile øya. Folket i byen, leia av Antonio Pisanu, gjekk til åtak på franskmennene og slo dei tilbake i eit blodig slag. [[Føydalisme]]n enda i 1836 under baron Pes di Villamarina. I 1956 fekk Quartu Sant’Elena bystatus av president [[Giovanni Gronchi]]. == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} * ''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Quartu Sant'Elena|Quartu Sant'Elena]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 5. januar 2008.'' {{refslutt}} {{refopning}} *''Delar av denne artikkelen bygger på «[[:it:Quartu Sant&#39;Elena|Quartu Sant&#39;Elena]]» frå {{Wikipedia-utgåve|it}}, den 3. september 2026.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Kommunar i città metropolitana di Cagliari}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar på Sardinia]] [[Kategori:Byar i Italia]] [[Kategori:Kommunar i storbyområdet Cagliari]] [[Kategori:Stadnamn av latinsk opphav i Italia]] 4cdq0cxce8p6romwlxku6wqcupj5ew5 0 78580 3670393 2898475 2026-09-05T14:51:38Z HerVal7752 105842 Geoboks 3670393 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |region = Sicilia |provins = Palermo |høgd = 76 |postnummer = 90011 |retningsnummer =091 }} '''Bagheria''' ([[siciliansk]] ''Baaria'') er ein by i [[provinsen Palermo]] på [[Sicilia]] i [[Italia]] med om lag 55&nbsp;000 innbyggjarar. == Historie == I 1658 slo [[Giuseppe Branciforti]], fyrste av [[Butera]] og tidlegare statthaldar på Sicilia, seg ned her og bygde ein stor [[villa]]. I 1769 ombygde etterkomarane hans den tidlegare landsbyen til ein godt planlagt [[barokk]] by, som då vart ein fasjonabel feriestad og fleire flotte villaer vart bygd. == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} * ''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bagheria|Bagheria]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 6. januar 2008.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar på Sicilia]] [[Kategori:Byar i Italia]] b0hl1umo3zm8p5dhjhiwq7h4zosfaa2 3670396 3670393 2026-09-05T14:53:40Z HerVal7752 105842 3670396 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |region = Sicilia |provins = [[provinsen Palermo|Palermo]] |høgd = 76 |postnummer = 90011 |retningsnummer =091 }} '''Bagheria''' ([[siciliansk]] ''Baaria'') er ein by i [[provinsen Palermo]] på [[Sicilia]] i [[Italia]] med om lag 55&nbsp;000 innbyggjarar. == Historie == I 1658 slo [[Giuseppe Branciforti]], fyrste av [[Butera]] og tidlegare statthaldar på Sicilia, seg ned her og bygde ein stor [[villa]]. I 1769 ombygde etterkomarane hans den tidlegare landsbyen til ein godt planlagt [[barokk]] by, som då vart ein fasjonabel feriestad og fleire flotte villaer vart bygd. == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} * ''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bagheria|Bagheria]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 6. januar 2008.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar på Sicilia]] [[Kategori:Byar i Italia]] oloxwi3q3h8cmamgaf9u3mv6qos3lxi 0 78584 3670395 3572997 2026-09-05T14:53:09Z HerVal7752 105842 Geoboks 3670395 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |bilete =Cataniavistaarea.jpg |region = Sicilia |provins = [[provinsen Catania|Catania]] |høgd = 7 |postnummer = 95100 |retningsnummer =095 }} '''Catania'''{{mrk|[[latin]] ''Catana'' og ''Catina'', [[arabisk]] ''Balad-al-Fil'' eller ''Medinat-al-Fil'', ''Wadi Musa'' og ''Qataniyah''}} er ein by i [[Italia]]. Han er hovudstad i [[provinsen Catania]] i [[regionar i Italia|regionen]] [[Sicilia]]. Med om lag 300&nbsp;000 innbyggjarar er han den tiande største byen i landet og den nest største på Sicilia. I storbyområdet bur det om lag 750&nbsp;000 innbyggjarar. Catania ligg på austkysten av øya, om lag halvvegs mellom [[Messina]] og [[Siracusa]] og ligg ved foten av den aktive vulkanen [[Etna]]. Gamlebyen i Catania står i dag på [[UNESCO]] si [[verdsarv]]liste. [[Fil:Catane Fontana Dell elefante.jpg|mini|venstre|''u Liotru'' er symbolet på byen.]] == Historie == === Antikken === Alle forfattarane frå antikken skriv om Catania som ein gresk koloni kalla ''Κατάνη'' (''Katánē'') av innbyggjarar frå [[Khalkída]]. Innbyggjarane reiste ikkje direkte frå Hellas, men frå den nærliggande byen [[Naxos på Sicilia|Naxos]]. Den eksakte datoen han vart grunnlagd er ikkje kjend, men det var truleg rundt [[-730|730 fvt.]].(Thuc. vi. 3; [[Strabius]] vi. p. 268; [[Scymnus|Scymn. Ch.]] 286; [[Scylax|Scyl.]] § 13; [[Stephanus of Byzantium|Steph. B.]] ''s. v.'') I [[den første punarkrigen]] var Catania av dei første byane på Sicilia som vart erobra av [[Antikkens Roma|romarane]] i [[-263|263 fvt.]]. Sjølv om byen ikkje fekk alle dei same privilegiane som nabobyane sine ([[Taormina]] og [[Messina]]) hadde han eit godt forhold til Roma og blømde stort under deira styre. Byen vart øydelagd under herjingane til [[Pompeius]] og [[Augustus]] sende derfor ein koloni til byen som bygde han opp att. Han skal då ha fått tilbake den tidlegare velstanden og stordomen sin. (Strab. vi. s. 268, 270, 272; [[Dion Cassius|Dion Cass.]] iv. 7.) === Mellomalderen === I 535 vart Catania tatt av [[gotarar|gotaren]] [[Belisarius]] og kom seinare under [[Austromarriket]] som ein av dei viktigaste byane på øya. Catania vart råka av øydeleggjande jordskjelv i 1169 og 1693, og av [[lava]]straumar som rann gjennom byen eller rundt han og ut i sjøen. Det første [[Universitetet i Catania|sicilianske universitetet]] vart grunnlagd her i 1434. == Plasseringa == Plasseringa til Catania ved foten av Etna var i følgje Strabius både ein stor fordel og ein stor bakdel. Dei kraftige utbrota frå [[vulkan]]en la stundom område rundt byen aude, medan den vulanske oska gav særs god jord for å drive jordbruk, særleg for å dyrke vindruer. Eit kraftig utbrot i [[-121|121 fvt]]. skal ha råka byen så hardt at den varme oska som fall frå vulkanen fekk bygningane til å rase saman. Catania vart derfor fritatt dei vanlege skattane til Roma i ein periode på 10 år. Hamna i Catania vart fylt igjen av eit utbrot i 1669. == Demografisk utvikling == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.7) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:373 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:450000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:10000 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from:0 till: 70608 bar:1871 from:0 till: 83680 bar:1881 from:0 till: 101135 bar:1901 from:0 till: 147700 bar:1911 from:0 till: 207848 bar:1921 from:0 till: 252840 bar:1931 from:0 till: 225169 bar:1936 from:0 till: 244972 bar:1951 from:0 till: 299629 bar:1961 from:0 till: 363928 bar:1971 from:0 till: 400048 bar:1981 from:0 till: 380328 bar:1991 from:0 till: 333075 bar:2001 from:0 till: 313110 PlotData= bar:1861 at: 70608 fontsize:S text: 70.608 shift:(-8,5) bar:1871 at: 83680 fontsize:S text: 83.680 shift:(-10,5) bar:1881 at: 101135 fontsize:S text: 101.135 shift:(-10,5) bar:1901 at: 147700 fontsize:S text: 147.700 shift:(-10,5) bar:1911 at: 207848 fontsize:S text: 207.848 shift:(-10,5) bar:1921 at: 252840 fontsize:S text: 252.840 shift:(-10,5) bar:1931 at: 225169 fontsize:S text: 225.169 shift:(-10,5) bar:1936 at: 244972 fontsize:S text: 244.972 shift:(-10,5) bar:1951 at: 299629 fontsize:S text: 299.629 shift:(-10,5) bar:1961 at: 363928 fontsize:S text: 363.928 shift:(-10,5) bar:1971 at: 400048 fontsize:S text: 400.048 shift:(-10,5) bar:1981 at: 380328 fontsize:S text: 380.328 shift:(-10,5) bar:1991 at: 333075 fontsize:S text: 333.075 shift:(-10,5) bar:2001 at: 313110 fontsize:S text: 313.110 shift:(-10,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Data frå ISTAT </timeline> ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == {{fotnoteliste}} <div class="references-small"> * ''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Catania|Catania]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 6. januar 2008.'' </div> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar på Sicilia]] [[Kategori:Byar i Italia]] 4f2zng2bg1o7vzw6a8jjlggijtc95bb 0 78589 3670397 3640275 2026-09-05T14:54:52Z HerVal7752 105842 Geoboks, fjerna gamalt/unødvendig bakgrunnsstoff 3670397 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |bilete =Messina Harbour.jpg |bilettekst =Hamna i Messina |flagg = Messina-Bandiera.svg |region = Sicilia |provins = [[provinsen Messina|Messina]] |høgd = 3 |postnummer = 98100 |retningsnummer =090 }} '''Messina''' ([[siciliansk]] ''Missinia'') er ein by i [[Italia]]. Han er hovudstad i [[provinsen Messina]] på [[Sicilia]] og har om lag 250&nbsp;000 innbyggjarar, medan storbyområdet har nærare 500&nbsp;000. Byen ligg i det nordaustlege hjørnet av Sicilia ved [[Messinasundet]], like på andre sida for [[Villa San Giovanni]], som igjen ligg like nord for [[Reggio Calabria]] på det italienske fastlandet. Hovudnæringa til byen er hamna, som vert nytta både kommersielt og militært, med fleire skipsverft. Jordbruk, inkludert dyrking av [[sitron]], [[appelsin]], [[mandarin]] og andre fukter, grønsaker og [[vin]], er òg ei viktig næring. Byen har vore eit katolsk erkebispesete sidan 1548 og har årleg ei internasjonal handelsmesse. == Historie == [[Fil:Denarius Sextus Pompeius-Scilla.jpg|mini|venstre|[[Pompeius]]-mynt, som viser Pharos av Messina og [[Scylla]].]] Messina vart grunnlagd av greske kolonistar på [[700-talet fvt.]] med namnet ''Zancle''. Tidleg på [[400-talet fvt.]] vart namnet endra til ''Messene'' til ære for den greske byen [[Messene]]. Byen vart plyndra av [[kartago|kartagarane]] i [[-396|396 fvt.]] og så gjenerobra av [[Dionysius I av Siracusa]]. I [[-288|288 fvt.]] tok [[mamertinane]] byen med svik, tok livet av alle mennene og gifta seg med konene deira. Dei nytta så byen som base for vidare plyndring av landsbygda, noko som førte til konfliktar med [[Siracusa]]. [[Hiero II]], tyrann av Sirauca, slo mamertinane nær [[Mylae]] ved elva [[Longanus]] og omleira Messina. [[Kartago]] assisterte mamertinane på grunn av ein lang strid med Siracusa om herredøme over Sicilia. Då Hiero gjekk til åtak ein andre gong i [[-264|264 fvt.]] bad mamertinane [[Roma]] om hjelp og håpte med det på meir påliteleg støtte. Roma var først motvillig til å sende hjelp, men ønska ikkje at Kartago skulle få meir makt på Sicilia og slik truge Italia. Roma gjekk derfor inn i ein allianse med mamertinane. I 264 fvt. gjekk romerske troppar i land på Sicilia, som første gong utanfor den italienske halvøya. Dette førte etter kvart til [[den første punarkrigen]]. Mot slutten av den første punarkrigen var Messina ein fri by alliert med Roma. I romartida var Messina kalla ''Messana'' og hadde eit viktig fyr (''pharos''). Messana var basen til [[Sextus Pompeius]] under krigen hans mot [[Augustus]]. Etter [[Romarriket]] sitt fall vart byen først erorba av [[gotarar]], så av [[Austromarriket]] i [[535]], av [[arabarar]] i [[842]], og i [[1061]] av dei [[normannarar|normanniske]] brørne [[Robert Guiscard]] og [[Roger I av Sicilia|Roger Guiscard]] (seinare grev Roger I av Sicilia). I [[1189]] stoppa den engelske kongen [[Rikard I av England|Rikard I]] i Messina på veg til [[Det heilage landet]] og okkuperte ei kort tid byen etter ei krangel om medgifta til søstera hans, som hadde gifta seg med [[Vilhelm II av Sicilia]]. Hamna i Messina vart truleg staden der [[Svartedauden]] kom til [[Europa]] i [[mellomalderen]] (1347). Pesten vart ført med [[genova|genuesiske]] skip frå [[Jaffa]] i [[Palestina]]. I [[1548]] grunnla [[Ignatius av Loyola|St. Ignatius]] her det første [[jesuitt]]gymnaset i verda, som seinare utvikla seg til ''Studium Generale'' (i dag [[Universitetet i Messina]]). [[Fil:Foto Duomo Messina september 09.jpg|mini|venstre|Domkyrkja i Messina (2009)]] Byen nådde toppen av velstanden sin tidleg på 1600-talet under det spanske styret av Sicilia, og var på denne tida ein av dei ti største byane i Europa. I [[1674]] gjorde byen opprør mot den utandlanske garnisonen som heldt til her. Han vart sjølvstyrt ein periode, mykje med hjelp frå den franske kongen [[Ludvig XIV av Frankrike|Ludvig XIV]], men med [[Freden i Nijmegen]] i [[1678]] vart han gjenerobra av spanjolane og plyndra. Universitetet, senatetet og alle privlegiane dei hadde hatt sidan Romartida vart avskaffa. Det vart bygd massive festningar av spanjolane og Messina forfall gradvis. I [[1847]] var han ein av dei første byane i Italia der det braut ut opprør i samband med [[Risorgimento]]. I [[1848]] gjorde dei opprør mot [[Huset Bourbon|Bourbon]] som styrte i området, men vart kraftig slått ned. Først i [[1860]], etter [[slaget ved Milazzo]], klarte [[Giuseppe Garibaldi]] sine troppar å frigjere byen. Byen vart nesten heilt lagt i grus av eit katrastrofalt [[jordskjelvet i Messina i 1908|jorskjelv]] og ein påfølgjande [[tsunami]] morgonen [[28. desember]] [[1908]]. 60&nbsp;000 menneske mista livet og dei fleste antikke bygningane vart øydelagd. Byen vart stort sett bygd opp att året etter med ein meir moderne og fornuftig byplan. Han var øydelagd igjen under massive bombetokt frå dei allierte under [[den andre verdskrigen]] i [[1943]], som førte til at fleire tusen mista livet. == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} * ''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Messina|Messina]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 6. januar 2008.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar på Sicilia]] [[Kategori:Byar i Italia]] 9mkkkfxipeuz94l8qy8w8rm9h3yocex 0 78597 3670398 3624176 2026-09-05T14:56:08Z HerVal7752 105842 Geoboks 3670398 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |bilete =View_of_Ortygia,_Syracuse.jpg |bilettekst =Sjøsida av Siracusa |region = Sicilia |provins = [[provinsen Siracusa|Siracusa]] |grunnlagd =[[-734|734]] eller [[-733|733 fvt.]] |høgd = 17 |postnummer = 96100 |retningsnummer =0931 }} '''Siracusa'''{{mrk|[[siciliansk]] ''Sarausa'', [[latin]] ''Syracusae'', òg kalla ''Syracuse'' på fleire språk}} er ein by i [[Italia]]. Han er hovudstad i [[provinsen Siracusa]] på [[Sicilia]] og har om lag 125&nbsp;000 innbyggjarar. [[Cicero]] skildra byen som «den flottaste greske byen og den vakraste av dei alle». Det antikke senteret i Siracusa er på [[UNESCO]] si [[verdsarv]]liste. == Historie == === Gresk periode === Siracusa og det omliggande område har vore busett sidan antikken. Han vart grunnlagd i 734 eller 733 fvt. av greske kolonistar frå [[Korint]] og [[Tenea]], leia av [[Archias]], som kalla han ''Sirako'' etter dei nærliggande myrområda. Sentrum av den gamle byen var den litle øya ''Ortygia''. Innbyggjarane fann god jord som kunne dyrkast og dei innfødde stammene tok generelt godt imot dei. [[Fil:Theatre at Syracuse, Sicily.jpg|mini|venstre|Teater i Siracusa frå antikken]] Byen voks og blømde, og i ein periode var han den mektigaste greske byen i heile [[Middelhavet]]. Det vart grunnlagt koloniar i [[Palazzolo Acreide|Akrai]] (664 fvt.), [[Kasmenai]] (643 fvt.) og [[Kamarina]] (598 fvt). Etterkomarane av dei første kolonistane, kalla ''Gamoroi'', hadde makta heilt til dei vart kasta ut av ''Killichiroi'', den lågare klassen i byen. Gamoroi kom derimot tilbake til makta i 485 fvt. med hjelp frå [[Gelo]], herskaren av [[Gela]]. Gelo sjølv vart [[despot]] i byen og flytta mange innbyggjarar frå Gela, Kamarina og Megera til Siracusa og bygde nye bydelar utanfor bymurane. Han bygde òg eit nytt teater, teikna av Damocopos, som gav byen ein blømande kulturliv. Dette trekte kunstnarar som [[Aeschylus]], Ario av Metimma, Eumelos av Korint og [[Sapfo]], som var i eksil her frå [[Mytilene]], til byen. Den veksande makta til Siracusa førte til slutt til strid med [[Kartago]], som styrte dei vestlege områda av Sicilia. I [[slaget ved Himera i 480 fvt.|slaget ved Himera]] slo Gelo, som hadde alliert seg med Theron av [[Agrigento]], den afrikanske styrken leia av [[Hamilcar]]. Eit [[tempel]] som var berettiga [[Athena]] (der domkyrkja i dag står), var reist til minne om hendinga. [[Fil:SNGANS 259.jpg|mini|venstre|Myntar frå Siracusa om lag 415-405 fvt.]] Gelo vart etterfølgt av bror sin [[Hiero I av Syracuse|Hiero]], som [[slaget ved Cumae|kjempa]] mot [[etruskarane]] ved [[Cumae]] i [[-474|474 fvt]]. Styret hans var lovprist av diktarar som [[Simonides av Keos]], [[Bacchylides]] og [[Pindar]], som vitja hoffet hans. Eit demokratisk regime vart innført av [[Thrasybulus av Siracusa|Thrasybulos]] (467 fvt). Byen heldt fram å vekse på Sicilia. Dei kjempa mot dei opprørske [[Siculi]], og i [[Tyrrenhavet]] gjorde dei ekspedisjonar til [[Korsika]] og [[Elba]]. Seint på [[400-talet fvt.]] var Siracusa i krig med [[Aten]], som var på leit etter fleire ressursar i [[peloponneskrigen]]. Siracusa gav derfor støtte til [[Sparta]] for å slå atenarane ved å øydeleggje skipa deira og etterlate dei på øya for å svelte i hel. Ikkje lenge etter, tidleg på [[300-talet fvt.]] var tyrannen [[Dionysius av Siracusa|Dionysius den eldre]] igjen i krig med [[Kartago]], og sjølv om dei tapte Gela og Camarina, heldt dei makta over det meste av Sicilia. Etter krigen var over bygde Dionysius massive festningar på øya Otrigia i byen, og ein 22&nbsp;km lang bymur rundt heile Siracusa. Etter ein annan periode med ekspansjon, der [[Naxos på Sicilia|Naxos]], [[Catania]] og [[Lentini]] vart øydelagde, kom byen igjen i krig med Kartago (397 fvt). Afrikanarane klarte til slutt å omleire Siracusa, men vart slått tilbake av ein [[pest]]epidemi. Ein avtale i [[-392|392 fvt.]] gjorde at Siracusa kunne utvida områda sine og grunnlegge byane [[Adrano]], [[Ancona]], [[Adria]], Tindari og Tauromenos, samt erobre [[Reggio Calabria]] på fastlandet. Bortsett frå krigshandlingane var Dionysius kjend for sin hugnad for kunst og [[Platon]] vitja Sircusa ved fleire høve. [[Fil:Thesaurus opticus Titelblatt.jpg|mini|Omleiringa av Sircusa på eit stikk frå 1600-talet.]] Ettefølgjaren hans var [[Dionysius II av Siracusa|Dionysius den yngre]], men han vart kasta ut av [[Dion av Siracusa|Dion]] i [[-356|356 fvt.]] Dion sitt despotiske styre førte derimot til at han òg vart kasta ut og Dionysius kunne ta tilbake trona i [[-347|347 fvt.]]. Eit demokratisk styre vart innført av [[Timoleon]] i [[-345|345 fvt.]] Ei lang rekkje interne stridar hadde svekka makta til Siraucsa på øya, og Timoleon prøvde å rette på denne situasjonen og slo kartagarane i [[-339|339 fvt.]] nær [[Krimisos]]. Stridane mellom dei forskjellige delane av byen starta opp att etter han døydde og enda då ein annan tyrann, [[Agathocles]], tok makta i eit kupp i [[-317|317 fvt]]. Han tok opp att krigen mot Kartago med vekslande hell. Han tok likevel ein moralsk siger ved å føre krigen mot Kartago til afrikansk jord og påføre fienden store tap der. Krigen enda med ein fredsavtale som ikkje hindra kartagarane å blande seg inn i politikken til Siracusa etter tyrannen Agathocles døydde i [[-289|289 fvt.]]. Innbyggjarane kalla derfor på [[Pyrrhus av Ipiros]] for støtte. Etter ein kort periode under styret til [[Ípiros]], tok [[Hiero II av Siracusa|Hiero II]] makta i [[-275|275 fvt.]] Hiero innførte ein periode på femti år med fred og velstand, og Siracusa vart ein av dei mest kjende hovudstadane i antikken. Han innførte den såkalla ''Lex Hieronica'', som seinare vart tatt opp av romarane då dei styrte Sicilia. Han bygde ut teateret og eit nytt, strålande alter, «Hieros Ara», vart bygd. Under hans styre var den mest kjende innbyggjaren [[naturfilosofi|naturfilosofen]] [[Arkimedes]]. Han fann mellom anna fleire militærutstyr som [[Arkimedeskloa]], som seinare vart nytta til å stå imot [[Romarriket|romarane]] si omleiring i 214&nbsp;BC–212&nbsp;fvt. Hiero sin etterfølgjar, den unge [[Hieronymus av Siracusa|Hieronymus]] (styrte frå [[-215|215 fvt.]]), braut alliansen med romarane etter tapet deira ved [[Cannae]] og tok imot støtte frå [[Kartago]]. Romarane under konsul [[Marcus Claudius Marcellus]] la ei [[omleiringa av Siracusa i 212 fvt.|omleiring på byen]] i [[-214|214 fvt.]] Byen heldt ut i tre år, men fall i [[-212|212 fvt.]]. Ein meiner at byen fall på grunn av at ei lita dør vart opna under fredsforhandlingar. Romarane storma gjennom døra, tok byen og Arkimedes mista mellom anna livet i prosessen. === Frå romarane til mellomalderen === Sjølv om byen gradvis var i tilbakegang var Siracusa hovudstad for romarane på Sicilia og hamna var viktig for handel mellom dei austlege og vestlege områda av riket. [[Kristendom]]en spreidde seg i byen etter at [[Paulus]] forkynte i byen og St. Marziano, den første biskopen i byen, gjorde han til eit av dei viktigaste sentera for omvending i Vesten. I denne tida førte forfølgingane av dei kristne til at det vart bygd massive [[katakombe|katakombar]] og berre katakombane i [[Roma]] er større. Etter ein periode under [[vandalar]], vart Siracusa gjenerobra av [[Belisarius]] for [[Austromarriket]] ([[31. desember]] [[535]]). Frå 663 til 668 var Siracusa sete for keisar [[Konstans II]], i tillegg til metropolis for heile den sicilianske kyrkja. Ei anna omleiring i [[878]] enda med ei grov plyndring av byen og han kom inn under eit to hundre år langt [[Islam|muslimsk]] styre. Siracusa mista statusen som hovudstad til fordel for [[Palermo]]. Domkyrkja vart omskapt til ein [[moské]] og bydelen på øya Ortygia vart gradvis ombygd til islamsk stil. Byen klarte å halde på handelssambanda sine og hadde eit relativt aktiv kulturelt og kunstnarisk liv. Fleire arabiske diktarar, inkludert [[Ibn Hamdis]], den mest kjende sicilianske diktaren på [[1100-talet]], budde her. I [[1038]] gjenerobra den austromerske generalen [[Georg Maniaces]] byen, og sende leivningane av [[St. Lucia]] til [[Konstantinopel]]. Borga på neset på Ortygia er kalla opp etter han, men vart bygd under [[Hohenstaufen]] sitt styre. Normannarane tok til slutt Siracusa, ein av dei siste høgborgene til sarasenarane på Sicilia, i [[1085]] etter at [[Roger I av Sicilia]] og sonen [[Jordan av Hauteville]] omleira byen gjennom sommaren. Sonen vart greve i byen. Det vart bygd nye bydelar og domkyrkja og mange andre kyrkjer vart restaurert. I [[1194]] okkuperte [[Henrik VI av Det tysk-romerske riket|Henrik VI]] av [[Schwaben]] Siracusa. Etter ein kort periode under [[Genova]] (1205–1220), som førte til auka handel, vart Siracua igjen erobra av keisar [[Fredrik II av Det tysk-romerske riket|Fredrik II]]. Han starta bygginga av [[Castello Maniace]], bispepalasset og Bellomopalasset. Etter Fredrik II døydde følgde ein periode med ufred og anarki. I kampane mellom [[Anjou]] og [[Aragon]] om styret i byen, valde Siracusa Aragon si side og slo Anjou i [[1298]]. På grunn av dette fekk dei mange privilegium av spanjolane. [[Fil:Syrakus BW 2012-10-06 14-42-41.JPG|mini|Domkyrkja i Siracusa.]] === Moderne tider === Byen vart råka av to kraftige [[jordskjelv]] i [[1542]] og [[1693]], og i 1729 vart han råka av [[pest]]. Øydeleggingane endra Siracusa og [[Val di Noto]] for alltid og byane vart bygd opp at i [[siciliansk barokk]]-stil. [[Kolera]] spreidde seg og i [[1837]] førte dette til opprør mot [[Huset Bourbon|Bourbon]] sitt styre. Som straff vart provinshovudstaden flytta til [[Noto]], men uroa vart ikkje heilt fjerna og Sircusa tok del i [[det sicilianske sjølvstendeopprøret i 1848]]. Etter [[samlinga av Italia]] i [[1865]] fekk Siracusa tilbake statusen som provinshovudstad. I [[1870]] vart bymurane øydelagd og det vart bygd ei bru frå Ortygia til fastlandet. Dei neste åra vart det òg bygd jernbanesamband. Siracusa vart hardt råka av bomber frå både dei allierte og tyskarane i [[1943]]. Etter [[den andre verdskrigen]] vart dei nordlege områda av Siracusa kraftig utbygd, ofte på kaotisk vis, som følgje av industrialiseringa av byen. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} * ''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Syracuse, Sicily|Syracuse, Sicily]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 6. januar 2008.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar på Sicilia]] [[Kategori:Byar i Italia]] [[Kategori:Verdsarv i Italia]] 5hygy7va97vq6fxmx7hm1byktvann8x 0 78602 3670399 3603185 2026-09-05T14:57:23Z HerVal7752 105842 Geoboks 3670399 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |region = Sicilia |provins = [[provinsen Trapani|Trapani]] |høgd = 3 |postnummer = 91025 |retningsnummer =0923 }} '''Marsala''' er ein hamneby i [[provinsen Trapani]] på [[Sicilia]] i [[Italia]] med om lag 80&nbsp;000 innbyggjarar. Byen ligg i den vestlegaste delen av øya og er kanskje mest kjend for [[Marsalavin]]en som kjem her frå. [[Fil:Chiesa del Purgatorio a Marsala, Sicilia.jpg|mini|venstre|Skjærseldkyrkja i Marsala.]] Marsala ligg på same stad som ''Lilybaeum'', ein tidlegare [[Kartago|kartagisk]] by på Sicilia, grunnlagd av [[Himilco]] i [[-396|396 fvt.]] etter han forlet [[Motya]]. Verken [[Pyrrhus av Ipiros|Pyrrhus]] eller [[Antikkens Roma|romarane]] klarte å ta byen med omleiringar, men romarane fekk til slutt byen i [[-241|241 fvt.]] mot slutten av [[den første punarkrigen]] som i ledd av [[fredsavtale]]n. I dei andre [[punarkrigane]] var byen utgangspunkt for romarane sine felttog til [[Kartago]], og under det romerske styret vart han forholdsvis velståande. Han fekk kommunerettar frå [[Augustus]] og vart ein koloni under anten [[Pertinax]] eller [[Septimius Severus]]. [[Arabarane]] gav det noverande namnet «Marsala», som kom frå det arabiske «Marsa Allah» (hamna til [[Allah]]) eller «Marsa Ali» ([[Ali]]-hamna, som òg kan tyde «den store hamna», sidan Ali er synonymt med «stor» på [[arabisk]]). Den gamle hamna i nordaust vart øydelagd av [[Karl V av Det tysk-romerske riket|Karl V]] for å hindre fleire åtak frå sjørøvarar. Den moderne hamna ligg lenger søraust. [[11. mai]] [[1860]] gjekk [[Giuseppe Garibaldi]] og «dei tusen mennene» hans i land ved Marsala og byrja felttoget for å styrte [[Huset Bourbon|Bourbon]] på Sicilia som eit ledd i [[samlinga av Italia]]. == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} * ''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Marsala|Marsala]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 6. januar 2008.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar på Sicilia]] [[Kategori:Byar i Italia]] 9vzz8wwokn3wcwoco65ll67vwr98wj3 0 78603 3670401 3022503 2026-09-05T14:58:25Z HerVal7752 105842 Geoboks 3670401 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |bilete =Tratto costa gelese.jpg |bilettekst =Kysten nær Gela med Gela i bakgrunnen |region = Sicilia |provins = [[provinsen Caltanissetta|Caltanissetta]] |høgd = 46 |postnummer = 93012 |retningsnummer =0933 }} '''Gela''' er ein by i [[provinsen Caltanissetta]] på [[Sicilia]] i [[Italia]] med om lag 75&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg sør på øya ved [[Middelhavet]], om lag 84 km frå byen [[Caltanissetta]]. Byen har fleire innbyggjarar enn provinshovudstaden. Gela er eit viktig industrisenter og ein hamneby. Ein viktig industri er petroleumsraffineriet som ligg her. Gela er kalla opp etter [[elva Gela|elva med same namn]]. == Historie == Byen vart grunnlagd rundt år 689 fvt. av kolonistar frå [[Ródos]] og [[Kreta]], 45 år etter grunnlegginga av [[Siracusa]].<ref>E. Zuppardo, S. Piccolo (2005), ''Terra Mater: Sulle sponde del Gela greco'', Betania red., Caltanissetta.</ref> Byen voks raskt og etter berre hundre år oppretta ei gruppe kolonistar frå byen kolonien [[Agrigento]]. Under tyrannen [[Hippokrates av Gela|Hippokrates]] erobra Gela Callipoli, [[Leontini]], [[Naxos på Sicilia|Naxos]], Hergetios og Zancles, dagens [[Messina]]. Berre Siracusa, med hjelp frå [[Korint]] og [[Kérkyra]], klarte å sleppe unna ekspansjonen til Gela. Hippocrates starta krig mot Siracusa etter at kolonien deira [[Camarina]] gjorde opprør. Han omleira Siracusa, men trekte seg til slutt tilbake for å ta Camarina i staden. Hippocrates vart etterfølgd av [[Gelo]], som i 484 fvt. erobra Siracusa og flytta setet sitt her. Bror hans [[Hiero I av Siracusa|Hiero]] fekk kontroll over Gela. Då [[Theron]] av Agrigento erobra [[Himera]] og ein hær frå [[Kartago]] gjekk i land på Sicilia for å møte han, bad han om hjelp frå Gela og Siracusa. Gelo og Hiero vann [[slaget ved Himera]], der den kartagiske føraren [[Hamilcar]] mista livet. Etter Gelo døydde flytta Hiero til Siracusa og Gela vart langt mindre viktig. I 406 fvt. vart han plyndra og øydelagd av kartagarane og i 311 fvt. erobra dei byen. Under Romartida høyrer ein lite om byen, og under [[Austromarriket]] vart han eit mindre senter. [[Arabarar|Arabarane]] tok seinare byen og han var då kjend som «Søylebyen». Den moderne byen vart grunnlagd i [[1233]] av [[Fredrik II av Det tysk-romerske riket|Fredrik II]] med namnet ''Terranova'', som han var kjend under fram til 1928. Den nye busetnaden låg vest for antikkens Gela og fekk ei borg og bymurar. Terranova var underlagd kongen fram til 1369, då kong [[Fredrik III av Sicilia|Fredrik III av Aragon]] gav han til Manfredi III Chiaramonte. Seinare kom han inn under fleire [[aragon]]esiske familiar. I 1928 fekk byen namnet Gela igjen. == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} * ''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gela|Gela]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 6. januar 2008.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar på Sicilia]] [[Kategori:Byar i Italia]] stksq8wy4ieha38rj1y1mugezg6jvg8 0 78604 3670402 3394188 2026-09-05T14:59:38Z HerVal7752 105842 Geoboks 3670402 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |bilete =Trapani from erice.jpg |bilettekst =Trapani sett frå Erice |region = Sicilia |provins = [[provinsen Trapani|Trapani]] |høgd = 3 |postnummer = 91100 |retningsnummer =0923 }} '''Trapani''' (''Tràpani'' på [[siciliansk]]) er ein by i [[Italia]]. Han er hovudstad i [[provinsen Trapani]] i [[regionar i Italia|regionen]] [[Sicilia]] og har om lag 60&nbsp;000 innbyggjarar. Han vart grunnlagd av [[elymiarar]] og er framleis ein viktig fiskeby og utgangspunktet for reiser til dei nærliggande [[Dei egadiske øyane|egadiske øyane]]. ==Historie== Trapani vart grunnlagd [[elymiarar]] som ein hamn for den nærliggande byen [[Erice]] (i antikken ''Eryx''), som ligg oppfor byen i Monte San Giuliano. Han vart opphavleg kalla «Drépanon», det greske ordet for '[[sigd]]', på grunn av forma til hamna. [[Kartago]] tok kontroll over byen i [[-260|260 fvt.]] og gjorde han til ein viktig marinebase. Byen vart avstått til [[Den romerske republikken]] i [[-241|241 fvt.]] etter [[Slaget ved Dei egadiske øyane]] i [[den første punarkrigen]]. To segner frå antikken fortel om korleis byen vart til. Den første segna fortel at Trapani oppstod då gudinna [[Demeter]] mista sigden sin, medan ho leita etter dottera [[Persephone]], som [[Hades]] hadde kidnappa. Den andre myta fortel om [[Saturn]], himmelguden, som skar far sin [[Cronus]] med ein sigd, som han så mista i sjøen. Byen vart hardt råka under [[den andre verdskrigen]] då dei allierte utførte kraftige bombetokt over byen. [[Turisme]] har dei seinare åra vorte stadig viktigare, særleg sidan byen ligg nær populære destinasjonar som Erice, [[Segesta]] og Dei egadiske øyane. ==Galleri== <gallery> Fil:Trapani 1.JPG|Gamlebyen Fil:Trapani9.JPG|Cavarrettapalasset Fil:Trapani liceo Ximenes.jpg|Jesuittklosteret Fil:Erice-views-bjs-2.jpg|Salines og byen Trapani sett frå Monte Erice </gallery> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Trapani|Trapani]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 6. januar 2008.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar på Sicilia]] [[Kategori:Byar i Italia]] jcqth84x0qyl1gf9bf05l7h9f2455gh 0 78607 3670404 3509948 2026-09-05T15:00:47Z HerVal7752 105842 Geoboks 3670404 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |region = Sicilia |provins = [[provinsen Caltanissetta|Caltanissetta]] |høgd = 568 |postnummer = 93100 |retningsnummer =0934 }} '''Caltanissetta''' ([[siciliansk]] ''Nissa'' eller ''Cartanissetta'') er ein by i [[Italia]]. Han er hovudstad i [[provinsen Caltanissetta]] i [[regionar i Italia|regionen]] [[Sicilia]] og har om lag 60&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg i eit område med bølgjande åsar og mange små landsbyar. Elva [[Salso]] renn gjennom området. [[Fil:CathedralCaltanisetta.jpg|mini|venstre|Domkyrkja i Caltanissetta]] == Historie == Caltanissetta kan sporast tilbake til [[-406|406 fvt.]], då admiral Nicia av [[Hamilcar]] sin omleiringsstyrke frå [[Kartago]] oppretta eit fort på staden, seinare kalla Castra Nicia (Nicia fort). I [[829]] evt. vart byen okkupert av [[sarasenarar]]. Likskapen mellom det kartagiske namnet og det arabiske ordet ''nissa'' (som tyder «kvinne») gjorde at sarasenarane kalla han ''Qalat al Nissa'' («Kvinnefortet»), som igjen har vorte omforma til det italienske ''Caltanissetta''. Busetnaden vart erobra av [[normannarar]] i [[1086]]. Staden fekk byrettar i samband med grev [[Roger Borsa]] sine store planar om å urbanisere Sicilia, og byplanen som vart laga er framleis synleg i dag. Etter normannarane kom byen inn under [[Hohenstaufen]], [[Anjou]] og til slutt [[Aragon]], som gjorde byen til hovudstad i eit grevskap. Det var her [[Fredrik III av Sicilia|Fredrik II av Sicilia]] vart erklært konge. I [[1406]] vart Caltanissetta eit len for familien [[Moncada]] av [[Paternò]], og ei lang nedgangstid starta. I [[1539]] byrja bygginga av domkyrkja og i [[1566]] vart ei kjend bru bygd over Salso. I denne perioden vart byen utvida utanfor bymurane sine og nye bydelar (Santa Flavia, San Rocco degli Zingari og San Francesco) vart oppretta. [[8. juli]] [[1718]] gjekk [[piemonte]]siske troppar til åtak på byen og mange mista livet. I [[1787]] vitja [[Johann Wolfgang Goethe]] byen. I [[1813]], etter 406 år, enda styret til Moncada-familien då det føydale systemet vart avskaffa og Caltanissetta vart det 22. Comarca på Sicilia. I [[1819]] vart han erklært provinshovudstad, men eitt år seinare vart han plyndra fordi han framleis var lojal mot [[Huset Bourbon]]. I [[1844]] vart byen òg bispesete. I 1860 gjekk [[Giuseppe Garibaldi]] inn i byen i lag med [[Cesare Abba]] og [[Alexandre Dumas den eldre]], og 22. oktober same året vart Caltanissetta ein del av Kongedømet Italia etter ei folkeavstemming. Byen vart hardt råka under [[den andre verdskrigen]]. == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} * ''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Caltanissetta|Caltanissetta]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 6. januar 2008.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar på Sicilia]] [[Kategori:Byar i Italia]] d0yidjorbujqye3ag3svjzwhtt4ckyy 0 78610 3670405 3450347 2026-09-05T15:01:50Z HerVal7752 105842 Geoboks, fjerna gamalt/unødvendig bakgrunnsstoff 3670405 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |region = Sicilia |provins = [[provinsen Agrigento|Agrigento]] |høgd = 230 |postnummer = 92100 |retningsnummer =0922 }} '''Agrigento''' ([[siciliansk]] ''Girgenti'') er ein by i [[Italia]]. Han er hovudstad i [[provinsen Agrigento]] på [[Sicilia]] og har om lag 60&nbsp;000 innbyggjarar. Han var kjend som ein av dei førande byane i ''[[Magna Graecia]]'', dei greske områda i Italia i antikken. og vart då kalla ''Acragas'' på [[gresk]] ([[latin]] ''Agrigentum'', [[arabisk]] ''Kerkent''). Det arkeologiske området i Agrigento, ''[[Valle dei Templi]]'' eller Tempeldalen, er skrive inn på [[UNESCO]] si [[verdsarv]]liste. [[Fil:Agrigente_San_Lorenzo.jpg|mini|venstre|San Lorenzo.]] == Historie == Agrigento vart grunnlagd på eit platå oppfor sjøen, nær dei to elvane [[Hypsas]] og [[Akragas]], og ein rygg nordover som gav eit visst naturleg vern. Han vart grunnlagd rundt 582-580 fvt. av greske kolonistar frå [[Gela]] med namnet ''Akragas''. Akragas voks raskt og vart ein av dei rikaste og mest kjende greske koloniane i ''Magna Graecia''. Han voks særleg fram under tyrannane [[Phalaris]] og [[Theron]] på [[500-talet fvt.]] og vart eit [[demokrati]] etter at Theron sin son Thrasydaeus vart styrta. Sjølv om byen var nøytral i konflikten mellom [[Aten]] og [[Siracusa]] vart demokratiet styrta og byen plyndra av [[Kartago]] i [[-406|406 fvt]]. Akragas kom seg aldri heilt tilbake til sin tidlegare velstand, men kom seg litt under [[Timoleon]] på siste del av 300-talet fvt. [[Fil:Akragas-Didrachme.jpg|mini|venstre|Didrachm, 490-483 fvt.]] Byen vart plyndra av både [[Antikkens Roma|romarane]] og kartagarane på 200-talet - romarane i [[-262|262 fvt.]] og kartagarane i [[-255|255 fvt]]. Han vart hardt råka av [[den andre punarkrigen]] (218-201 fvt.) då både Roma og Kartago kjempa om å få kontroll over byen. Romarane erobra til slutt Akragas i 210 fvt. og gav han namnet ''Agrigentum'', sjølv om det stort sett berre var gresktalande i byen dei neste hundre åra i ettertid. Han blømde igjen under det romerske styret og innbyggjarane fekk fulle borgarrettar etter [[Julius Cæsar]] døydde i [[-44|44 fvt]]. Etter [[Romarrikets fall]] gjekk byen til [[austgotarane]] i Italia og så til [[Austromarriket]]. I denne perioden flytta innbyggjarane i Agrigentum dei lågareliggande delane av byen og flytta opp til den tidlegare [[akropolis]]en på toppen av åsen. Årsaka til dette er ukjend,m en det var truleg på grunn av kystraida til [[sarasenarane]], [[berbarar]] og andre folkeslag. I [[828]] erobra sarasenarane byen og gav han namnet ''Kerkent'', som seinare vart til Girgenti på siciliansk, eit namn han hadde fram til [[1927]], då [[Mussolini]] gjeninnførte [[italiensk]]e utgåver av dei latinske namna. Agrigento vart erobra av [[normannarar]] under [[Roger I av Sicilia|grev Roger I]] i [[1087]], som oppretta eit latinsk bispedøme der. Folketalet fall gjennom store delar av mellomalderen, men kom seg noko att på [[1700-talet]]. I [[1860]] støtta innbyggjarane [[Giuseppe Garibaldi]] sitt forsøk på å [[samlinga av Italia|samle Italia]] med stor iver. Byen vart hardt råka av dei allierte sine bombetokt under [[den andre verdskrigen]]. == Ymse == Norske [[Monica Valen]] vart verdsmeister då VM i landevegssykling 1994 vart avvikla i Agrigento. == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} * ''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Agrigento|Agrigento]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 6. januar 2008.'' ** ''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:'' * «Acragas» ''The Concise Oxford Companion to Classical Literature''. Ed. M.C. Howatson and Ian Chilvers. Oxford University Press, 1996. * «Agrigento», ''The Columbia Encyclopedia''. Columbia University Press, 2004 * «Agrigento» ''Concise Dictionary of World Place-Names''. John Everett-Heath. Oxford University Press 2005 * «Agrigento» ''Encyclopædia Britannica'', 2006 {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} {{wikivoyage|Agrigento}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar på Sicilia]] [[Kategori:Byar i Italia]] [[Kategori:Verdsarv i Italia]] oq95q4bd5j666qdvcekx0eg8sigrx0q 0 78619 3670406 3642925 2026-09-05T15:03:09Z HerVal7752 105842 Geoboks 3670406 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |bilete =Castello Modica.jpg |bilettekst =Borga i Modica |region = Sicilia |provins = [[provinsen Ragusa|Ragusa]] |høgd = 296 |postnummer = 97015 |retningsnummer =0932 }} '''Modica'''{{mrk|[[gresk]] Μότουκα ''Mótoyka'', [[latin]]: ''Mutyca'' eller ''Motyca''}} er ein by i [[provinsen Ragusa]] på [[Sicilia]] i [[Italia]] med om lag 55&nbsp;000 innbyggjarar. Byen ligg i [[Iblea]]fjella og i lag med [[Val di Noto]] er han ein del av [[UNESCO]] sin [[verdsarv]] i Italia. ==Historie== Ifølgje [[Thukydides]] vart byen grunnlagd i 1360 fvt. eller [[-1031|1031 fvt.]] og vart busett av [[sicelar]] om lag [[600-talet fvt.]] og seinare styrt frå [[Siracusa]]. Modica vart erobra av [[Antikkens Roma|romarane]] etter slaget ved [[Dei egadiske øyane]] mot [[Kartago]] i [[punarkrigane]] [[-241|241 fvt.]] i lag med Siracusa og heile [[Sicilia]]. Han vart ein sjølvstendig ''[[municipium]]''. I [[535]] kasta den austromerske generalen [[Belisarius]] ut [[gotarane]] og byen vart underlagt [[Austromarriket]]. I [[845]] erobra [[arabarar]] Modica og han fekk namnet ''Mudiqah''. I 1091 enda den langvarige krigen til [[normannarane]], leia av [[Roger I av Sicilia|Roger av Hauteville]], mot arabarane med fallet til heile Val di Noto, den søraustlege delen av øya. I [[1296]] vart Modica hovudstad i [[grevskapet Modica]], som under [[Chiaramonte]]-familien vart ein velståande, delvis sjølvstyrt, stat som kontrollerte om lag den sørlege tredjeelden av øya. Dei hadde mellom anna retten til å prege sine eigne myntar. I [[1693]] vart området råka av eit [[jordskjelv]] som øydela heile Val di Noto. Modica vart annektert til Italia i [[1860]] og var provinshovudstad fram til [[1926]], då han vart inkludert i [[provinsen Ragusa]]. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Modica|Modica]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 6. januar 2008.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar på Sicilia]] [[Kategori:Byar i Italia]] 4g0njvbq8056zv7w5j495y7xw8p3g2t 0 101090 3670374 2914955 2026-09-05T14:15:19Z Johshh 122989 3670374 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} {{Kursiv tittel}}'''''For Arbeidsklassen''''' var eit vekeskrift [[Henrik Wergeland]] gav ut frå [[1839]] til han døydde i [[1845]]. Henrik Wergeland var truleg den første som brukte ordet «[[arbeidarklasse]]n» på prent i Noreg. Henrik Wergeland byrja gje ut bladet etter at han hadde søkt, men ikkje fått tilsetting som [[kapellan]] i [[Nannestad]], ein post han var stilt i utsikt av kong [[Karl III Johan|Karl Johan]]. Kongen tilbaud då å løne han med 200 [[Spesidalar]] for året, og Wergeland tok imot, men sa han ville rekne løna som godtgjering for arbeidet med å gje ut flkeopplysingsskrifter. Han gjekk då i gang med å gje ut bladet ''For Arbeidsklassen''. I bladet tok Wergeland til ords mot [[utvandringa til Amerika|utvandring]], [[alkoholmisbruk|fyll]] og religiøst svermeri, han gav praktiske, kvardagslege råd og han oppmoda folk til flid og nøysemd. I bladet talte han arbeidsfolkets sak, og han oppmoda dei til å skaffe seg jord for å få [[røysterett]]. == Kjelder: == * Harald Beyer ''Wergeland for hvermann'' [[Gyldendal Norsk Forlag]] 1947 * Tore Pryser: ''Norsk historie 1814-1860'' [[Det Norske Samlaget]] 1999, ISBN 82-521-5547-2</ref> {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Henrik Wergeland]] [[Kategori:Publikasjonar skipa i 1839]] [[Kategori:Publikasjonar nedlagde i 1845]] [[Kategori:1839 i Noreg]] [[Kategori:1845 i Noreg]] 6il9dbkw9cg0f4eak65rfk3mmdxam8q 3670522 3670374 2026-09-06T08:56:52Z Ranveig 39 Flikk 3670522 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} {{Kursiv tittel}} '''''For Arbeidsklassen''''' var eit vekeskrift [[Henrik Wergeland]] gav ut frå [[1839]] til han døydde i [[1845]]. Henrik Wergeland var truleg den første som brukte ordet «[[arbeidarklasse]]n» på prent i Noreg. Henrik Wergeland byrja gje ut bladet etter at han hadde søkt, men ikkje fått tilsetting som [[kapellan]] i [[Nannestad]], ein post han var stilt i utsikt av kong [[Karl III Johan|Karl Johan]]. Kongen tilbaud då å løne han med 200 [[Spesidalar]] for året, og Wergeland tok imot, men sa han ville rekne løna som godtgjering for arbeidet med å gje ut folkeopplysingsskrifter. Han gjekk då i gang med å gje ut bladet ''For Arbeidsklassen''. I bladet tok Wergeland til ords mot [[utvandringa til Amerika|utvandring]], [[alkoholmisbruk|fyll]] og religiøst svermeri, han gav praktiske, kvardagslege råd og han oppmoda folk til flid og nøysemd. I bladet talte han arbeidsfolkets sak, og han oppmoda dei til å skaffe seg jord for å få [[røysterett]]. == Kjelder == {{fotnoteliste}} * Harald Beyer ''Wergeland for hvermann'' [[Gyldendal Norsk Forlag]] 1947 * Tore Pryser: ''Norsk historie 1814-1860'' [[Det Norske Samlaget]] 1999, ISBN 82-521-5547-2</ref> {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Henrik Wergeland]] [[Kategori:Publikasjonar skipa i 1839]] [[Kategori:Publikasjonar nedlagde i 1845]] [[Kategori:1839 i Noreg]] [[Kategori:1845 i Noreg]] jn0gwq3bnzepcg30jgrwvsfcv8rnx5e 0 110132 3670346 3530402 2026-09-05T13:05:26Z ~2026-48118-74 158699 La til at Helgeroa ligger på Brunlanes i Larvik kommune 3670346 wikitext text/x-wiki {{koord|58|59|38|N|9|51|46|E|type:city|vising=tittel}} {{Infoboks norsk stad |namn = Helgeroa |kommune = Larvik |fylke = Vestfold |tekstposisjon = |latd=58 |latm=59 |lats=30 |longd=9 |longm=51 |longs=26 |postnummer = 3295 HELGEROA |ferdselsårer = {{fylkesveg|301}} {{fylkesveg|302}} |innbyggjarnemning = |preposisjon = i }} '''Helgeroa''' er ei bygd sørvest på Brunlanes i [[Larvik kommune]] i [[Vestfold fylke|Vestfold]], på austsida av [[Langesundsfjorden]]. [[SSB]] reknar i sin statistikk Helgeroa og [[Nevlunghamn]] som ein samanhengande tettstad. Tettstaden [[Helgeroa/Nevlunghamn]] har {{beftett|2674}} <reF> {{Citation |title=SSB: Tettsteder. Folkemengde og areal, etter kommune. |url=http://www.ssb.no/emner/02/01/10/beftett/tab-2008-06-20-01.html |accessdate=2008-10-13 |archive-date=2008-08-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080822150114/http://www.ssb.no/emner/02/01/10/beftett/tab-2008-06-20-01.html |url-status=yes }} </ref>. [[Fil:Grevskapsmålinger 9A12 16, Vestfold, 1811.jpg|mini|Kart over Helgeroa frå 1811]] Om sommaren er Helgeroa ein populær feriestad med mellom anna Blokkebukta badestrand og tre campingplassar. Tidlegare var det [[los]]stasjon her. I Helgeroa har [[Sjøkartverket]] ein målestasjon for [[vasstand]] med opplysninger frå attende til 1965. Det går ferje som tek passasjerar og syklar frå Helgeroa via [[Arøya]] til [[Langesund]] på vestsida av fjorden. Helgeroa hamn ligg i le for [[Skagerrak]] på nordsida av rullesteinstangen [[Mølen]]. Frå Mølen går det store [[Ra i glasiologi|raet]] med Ravegen gjennom Vestfold. På grunn av vanskeleg terreng, mellom anna i [[Langangen]], var det lenge overgang frå landevegs- til sjøvegstransport i Helgeroa. Frå Helgeroa vart reisande ført med båt anten innover [[Langesundsfjorden]] og [[Frierfjorden]] eller vestover til byane på [[Agder]]. Før [[Brevikbrua]] vart opna i 1961 var ferjestrekninga [[Langesund-Helgeroa]] eit viktig samband for landevegstrafikk mellom Austlandet og Sørlandet. [[Anjushuset]] ligg i Helgeroa. == Kjelder == {{refstart}} <div class="references-small"> * ''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Helgeroa|Helgeroa]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 13. oktober 2008. Der vart denne kjelda gjeven:'' </div> * [http://www.helgeroa.no/?vis=historie Om Helgeroa på nettstaden helgeroa.no] {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == * [http://www.nb.no/cgi-bin/galnor/gn_sok.sh?context=0&offset=0&skjema=0&type=a&tittel=&ar1=&ar2=&invnr=&fm=2&limit=200&user_offset=1&komm=&sted=Helgeroa&person=&persontype=%2711%27%2C%2712%27%2C%2713%27&person2=&persontype2=0&Start=S%F8k Eldre fotografi frå Helgeroa på nettstaden til Nasjonalbiblioteket] {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Busetnader i Larvik]] [[Kategori:Bygder i Vestfold]] [[Kategori:Tidlegare ferjeleie i Noreg]] cosjdnlfwl69604tswiwfq9cxzjrr6w 3670348 3670346 2026-09-05T13:09:00Z ~2026-48118-74 158699 La til lenk på Brunlanes 3670348 wikitext text/x-wiki {{koord|58|59|38|N|9|51|46|E|type:city|vising=tittel}} {{Infoboks norsk stad |namn = Helgeroa |kommune = Larvik |fylke = Vestfold |tekstposisjon = |latd=58 |latm=59 |lats=30 |longd=9 |longm=51 |longs=26 |postnummer = 3295 HELGEROA |ferdselsårer = {{fylkesveg|301}} {{fylkesveg|302}} |innbyggjarnemning = |preposisjon = i }} '''Helgeroa''' er ei bygd sørvest på [[:no:Brunlanes|Brunlanes]] i [[Larvik kommune]] i [[Vestfold fylke|Vestfold]], på austsida av [[Langesundsfjorden]]. [[SSB]] reknar i sin statistikk Helgeroa og [[Nevlunghamn]] som ein samanhengande tettstad. Tettstaden [[Helgeroa/Nevlunghamn]] har {{beftett|2674}} <reF> {{Citation |title=SSB: Tettsteder. Folkemengde og areal, etter kommune. |url=http://www.ssb.no/emner/02/01/10/beftett/tab-2008-06-20-01.html |accessdate=2008-10-13 |archive-date=2008-08-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080822150114/http://www.ssb.no/emner/02/01/10/beftett/tab-2008-06-20-01.html |url-status=yes }} </ref>. [[Fil:Grevskapsmålinger 9A12 16, Vestfold, 1811.jpg|mini|Kart over Helgeroa frå 1811]] Om sommaren er Helgeroa ein populær feriestad med mellom anna Blokkebukta badestrand og tre campingplassar. Tidlegare var det [[los]]stasjon her. I Helgeroa har [[Sjøkartverket]] ein målestasjon for [[vasstand]] med opplysninger frå attende til 1965. Det går ferje som tek passasjerar og syklar frå Helgeroa via [[Arøya]] til [[Langesund]] på vestsida av fjorden. Helgeroa hamn ligg i le for [[Skagerrak]] på nordsida av rullesteinstangen [[Mølen]]. Frå Mølen går det store [[Ra i glasiologi|raet]] med Ravegen gjennom Vestfold. På grunn av vanskeleg terreng, mellom anna i [[Langangen]], var det lenge overgang frå landevegs- til sjøvegstransport i Helgeroa. Frå Helgeroa vart reisande ført med båt anten innover [[Langesundsfjorden]] og [[Frierfjorden]] eller vestover til byane på [[Agder]]. Før [[Brevikbrua]] vart opna i 1961 var ferjestrekninga [[Langesund-Helgeroa]] eit viktig samband for landevegstrafikk mellom Austlandet og Sørlandet. [[Anjushuset]] ligg i Helgeroa. == Kjelder == {{refstart}} <div class="references-small"> * ''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Helgeroa|Helgeroa]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 13. oktober 2008. Der vart denne kjelda gjeven:'' </div> * [http://www.helgeroa.no/?vis=historie Om Helgeroa på nettstaden helgeroa.no] {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == * [http://www.nb.no/cgi-bin/galnor/gn_sok.sh?context=0&offset=0&skjema=0&type=a&tittel=&ar1=&ar2=&invnr=&fm=2&limit=200&user_offset=1&komm=&sted=Helgeroa&person=&persontype=%2711%27%2C%2712%27%2C%2713%27&person2=&persontype2=0&Start=S%F8k Eldre fotografi frå Helgeroa på nettstaden til Nasjonalbiblioteket] {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Busetnader i Larvik]] [[Kategori:Bygder i Vestfold]] [[Kategori:Tidlegare ferjeleie i Noreg]] dza2udjquv94dcp1kk9tp8g343nq374 3670352 3670348 2026-09-05T13:21:18Z Ranveig 39 Attenderulla endringane gjorde av [[Special:Contributions/~2026-48118-74|~2026-48118-74]] ([[User talk:~2026-48118-74|diskusjon]]) til siste versjonen av [[User:RamnAugo|RamnAugo]] 3530402 wikitext text/x-wiki {{koord|58|59|38|N|9|51|46|E|type:city|vising=tittel}} {{Infoboks norsk stad |namn = Helgeroa |kommune = Larvik |fylke = Vestfold |tekstposisjon = |latd=58 |latm=59 |lats=30 |longd=9 |longm=51 |longs=26 |postnummer = 3295 HELGEROA |ferdselsårer = {{fylkesveg|301}} {{fylkesveg|302}} |innbyggjarnemning = |preposisjon = i }} '''Helgeroa''' er ei bygd sørvest i [[Larvik kommune]] i [[Vestfold fylke|Vestfold]], på austsida av [[Langesundsfjorden]]. [[SSB]] reknar i sin statistikk Helgeroa og [[Nevlunghamn]] som ein samanhengande tettstad. Tettstaden [[Helgeroa/Nevlunghamn]] har {{beftett|2674}} <reF> {{Citation |title=SSB: Tettsteder. Folkemengde og areal, etter kommune. |url=http://www.ssb.no/emner/02/01/10/beftett/tab-2008-06-20-01.html |accessdate=2008-10-13 |archive-date=2008-08-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080822150114/http://www.ssb.no/emner/02/01/10/beftett/tab-2008-06-20-01.html |url-status=yes }} </ref>. [[Fil:Grevskapsmålinger 9A12 16, Vestfold, 1811.jpg|mini|Kart over Helgeroa frå 1811]] Om sommaren er Helgeroa ein populær feriestad med mellom anna Blokkebukta badestrand og tre campingplassar. Tidlegare var det [[los]]stasjon her. I Helgeroa har [[Sjøkartverket]] ein målestasjon for [[vasstand]] med opplysninger frå attende til 1965. Det går ferje som tek passasjerar og syklar frå Helgeroa via [[Arøya]] til [[Langesund]] på vestsida av fjorden. Helgeroa hamn ligg i le for [[Skagerrak]] på nordsida av rullesteinstangen [[Mølen]]. Frå Mølen går det store [[Ra i glasiologi|raet]] med Ravegen gjennom Vestfold. På grunn av vanskeleg terreng, mellom anna i [[Langangen]], var det lenge overgang frå landevegs- til sjøvegstransport i Helgeroa. Frå Helgeroa vart reisande ført med båt anten innover [[Langesundsfjorden]] og [[Frierfjorden]] eller vestover til byane på [[Agder]]. Før [[Brevikbrua]] vart opna i 1961 var ferjestrekninga [[Langesund-Helgeroa]] eit viktig samband for landevegstrafikk mellom Austlandet og Sørlandet. [[Anjushuset]] ligg i Helgeroa. == Kjelder == {{refstart}} <div class="references-small"> * ''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Helgeroa|Helgeroa]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 13. oktober 2008. Der vart denne kjelda gjeven:'' </div> * [http://www.helgeroa.no/?vis=historie Om Helgeroa på nettstaden helgeroa.no] {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == * [http://www.nb.no/cgi-bin/galnor/gn_sok.sh?context=0&offset=0&skjema=0&type=a&tittel=&ar1=&ar2=&invnr=&fm=2&limit=200&user_offset=1&komm=&sted=Helgeroa&person=&persontype=%2711%27%2C%2712%27%2C%2713%27&person2=&persontype2=0&Start=S%F8k Eldre fotografi frå Helgeroa på nettstaden til Nasjonalbiblioteket] {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Busetnader i Larvik]] [[Kategori:Bygder i Vestfold]] [[Kategori:Tidlegare ferjeleie i Noreg]] epxczlvc0feidrf861pv7bwheyb2u28 0 113996 3670353 3082271 2026-09-05T13:21:43Z TU-nor 12071 3670353 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Zahájí (ČB) 06.jpg | bilettekst = Kyrkje i i Zahájí | kart = Zahaji CB CZ.png | karttekst = Zahájí innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[České Budějovice]] med utvida fullmakter | flagg = Zahaji prapor.gif | symbol = Zahaji CB CZ CoA.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[České Budějovice okres|České Budějovice]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[České Budějovice|České Budějovice SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 468 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> | lat_d=49 |lat_m=05 |lat_s=22 |lat_NS=N | long_d=14 |long_m=22 |long_s=14 |long_EW=E | høgd = 407 | postnummer = 373 48 | nettstad = www.zahaji.cz | borgarmeister = Jiří Novák | grunnlagdtype = Første nemnd i | grunnlagd = 1352 }} '''Zahájí '''{{mrk|[[tysk]] ''Sahay''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[České Budějovice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. Han er kjend for eit lite slag mellom franskmennene og austerrikarane i 1742 under [[den austerrikske arvefølgjekrigen]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Zahájí ligg administrativt under [[České Budějovice]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} ==Kjelder== <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger dels på «[[:en:Zahájí (České Budějovice District)|Zahájí (České Budějovice District)]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 17. november 2008.'' </div> <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i České Budějovice okres|Zahaji]] np72cp3z6i9na1p77jm4dso7kq6ty6h 0 132521 3670357 3443326 2026-09-05T13:28:14Z Ranveig 39 Flikk 3670357 wikitext text/x-wiki {{Infoboks kommune Sveits | namn= Lugano | bilete= Lago di Lugano at Sunset (cropped 2).jpg | kommunevåpen= CHE Lugano COA.svg | språk= italiensk | kanton= Ticino | isokode= CH-TI | distrikt= [[distriktet Lugano|Lugano]] | latd= 46 |latm = 00 |latNS= N | longd = 8 |longm = 57 |longEW = E | postnummer= 6900 | kommunenummer= 5192 | areal= 32 | høgd= 273 | innbyggjarar= 60'068 |innbyggjarar_i_år=2009 | nettside= www.lugano.ch | borgarmeister = [[Giorgio Giudici]] |}} '''Lugano''' ([[latinsk]] ''Luganum'') er ein by i det sørlege [[Sveits]], i den [[italiensk]]språklege [[kantonar i Sveits|kantonen]] [[Ticino]] ved grensa til [[Italia]]. Byen er ein populær turistby, kalla «Sveits' [[Monte Carlo]]». Den er den niande største byen i Sveits etter folketal. Kommunen har {{Sveitsisk folketal|CH-TI| 5192|}} innbyggjarar ({{Sveitsisk folketal Y|CH-TI|5192 }}) og eit areal på {{areal|32 }}. I storbyområde kring byen bur over 145&nbsp;000 innbyggjarar. Byen ligg 273 meter over havet, sør for [[Alpane]], ved [[Luganosjøen]] mellom innsjøane [[Lago Maggiore]] og [[Lago di Como]]. Lugano er den niande største byen i Sveits og den største italiensktalande byen utanfor Italia. Opphavet til namnet kjem mogelegeins frå det latinske ordet ''Lucus'', som tyder «skog» eller «heilag skog», eller det [[gallisk]]e ''locovanno'', «innsjøbuar».<ref>{{Citation |title=Historical profile |url=http://www.lugano.ch/en/citta/welcome.cfm?catID=01001001 |accessdate=2012-03-14 |archive-date=2011-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716191936/http://www.lugano.ch/en/citta/welcome.cfm?catID=01001001 }}</ref> == Eurovision Song Contest 1956 == Lugano var vertsby for den fyrste utgåva av [[Eurovision Song Contest]] i [[Eurovision Song Contest 1956|1956]]. Tevlinga vart halden 24. mai 1956 i [[Teatro Kursaal]]. == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == * {{Offisiell nettstad}} * [https://www.luganoregion.com/ Turisme i Lugano] {{commonskat}} {{wikivoyage|Lugano}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Lugano| ]] [[Kategori:Byar i Sveits]] [[Kategori:Kommunar i Ticino]] [[Kategori:Stader ved Luganosjøen]] 9rotjvtnok30xpsuoxrlq5g1lq2iu4m 0 135561 3670377 3596024 2026-09-05T14:20:20Z Johshh 122989 3670377 wikitext text/x-wiki '''Apollo''' kan visa til: * Den latinske forma av namnet til den greske guden [[Apollon]] * [[Apollo-programmet]], eit amerikansk månelandingsprogram i [[1960-åra]]. * Sjølve [[Romfartøyet Apollo|romfartøya]] som alle bar namnet Apollo. * [[Apollo-asteroide|Apolloasteroidane]], ei gruppe asteroidar med jordnære banar. * [[Apollo 1 Hills]], namn på tre åsar på planeten [[planeten Mars|Mars]]. * [[Reiseselskapet Apollo]], eit fleirnasjonalt reiseselskap. * Bilmodellen [[Holden Apollo]]. * [[Rapparen Apollo]], eigentleg namn [[Jonas Forsang Moksnes]] * [[Apollosommarfugl]] (Parnassius apollo). * [[HMS Apollo]], eit namn gjeve til ei rekkje britiske marinefartøy. * [[USS Apollo (AS-25)]], ein USA-amerikansk u-båt frå etterkrigstida. * [[Apollo 440]], ei britisk musikkgruppe * [[Tidsskriftet Apollo]], norsk tidsskrift (1840) {{fleirtyding}} htbxnbvqhvvkrbj64bk554lmmdnwmw1 0 136037 3670460 3277765 2026-09-06T07:01:03Z Ranveig 39 Ref-flikk 3670460 wikitext text/x-wiki '''Skipper Lakrisbåter''' er [[båt]]forma [[lakris]]bitar som [[Nidar AS]] lagar og distribuerer. Produktet vart introdusert i [[1983]]. Det bygde på Kielland Lakrisbåter, som først vart produsert i 1922. Det nye namnet kom til etter at produksjonen var flytta til Nidar-fabrikken i Trondheim på 1980-talet.<ref>{{Citation|title=Skipper|url=https://www.nidar.no/brands/skipper/|website=Nidar.no|accessdate=2020-10-26|language=nb|arkivurl=https://web.archive.org/web/20200809143552/https://www.nidar.no/brands/skipper/|arkivdato=2020-08-09}}</ref> Lakrisbåtane er drasjerte bitar med mjuk lakris[[gelé]], og dei har eit [[drasje]]rt overtrekk som er fastare enn den mjuke innsida.<ref name=Produkt>{{Citation|title=Skipper - Nidar|url=http://www.nidar.no/Produkter/Lakris/Skipper |website=Nidar.no|language=nb|arkivurl=https://web.archive.org/web/20150531012330/http://www.nidar.no/Produkter/Lakris/Skipper|arkivdato=2015-05-31}}</ref> Produktet gjekk under namnet «Kielland Lakrisbåtar» fram til 1983, då det vart døypt om til «Skipper».<ref name=Produkt/> I dag finn ein Skipper i posar på 250 gram.<ref name=Produkt/> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Godteri]] [[Kategori:Nidar-produkt]] [[Kategori:Skipingar i 1983]] [[Kategori:Lakris]] lzspw07s3mv5g4tujtfjubca7bjkzwi 0 146306 3670563 2390494 2026-09-06T11:52:50Z Ranveig 39 Geoboks 3670563 wikitext text/x-wiki {{geoboks|bukt}} [[Fil:Chale Bay.jpg|mini|Chale Bay mot nordvest.]] '''Chale Bay''' er ei bukt på sørvestkysten av [[Isle of Wight]] i [[England]]. Ho ligg vest for landsbyen [[Chale]], som ho har fått namn frå. Ho vender sørvestover mot [[Den engelske kanalen]], har ei 5 km lang kystlinje og svingar svakt. Ho strekkjer seg frå [[Artherfield Point]] i nordvest til [[Rocken End]] i søraust. Havbotn er ei blanding av gjørme, sand og skjel. Stranda består hovudsakleg av singel. ==Kjelder== <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Chale Bay|Chale Bay]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 10. januar 2010.'' </div> {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Bukter på Isle of Wight]] 0r3fojk7qntb4fq2zm56b0y9jybnl9f 0 163499 3670541 2224287 2026-09-06T10:10:07Z TU-nor 12071 3670541 wikitext text/x-wiki '''Buk''' har fleire tydingar: *Buk, ein kroppsdel med det latinske namnet [[abdomen]]. *i fysikken eit omgrep på området mellom to naboknutar i [[ståande bølgje]]r. *utbuking, det midtre partiet, eller den delen av som svulmar i vind, av eit [[segl]], særleg eit [[råsegl]]. *[[Buk i Jindřichův Hradec]], busetnad i bykommunenen [[Jindřichův Hradec]] i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia *[[Buk i Storpolske voivodskap]], by i Polen {{fleirtyding}} atqp8erednc8vbjjyqkxbvvlvjfmnoe 0 179121 3670367 3026032 2026-09-05T13:50:11Z Johshh 122989 3670367 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} {{Kursiv tittel}}'''''Skilling-Magazin til Udbredelse af allmeennyttige Kundskaber''''' var eit norsk illustrert [[vekeblad]] som kom ut i peridoen 1835 til 1891. Bladet vart grunnlagd i [[Christiania]], og F. W. Fabritius var utgjevar det meste av tida. Carl August Guldberg var redaktør frå starten til 1856, då tok Hartvig Lassen over. [[Nordahl Rolfsen]] var redaktør siste året bladet kom ut. Innhaldet i bladet var ei blanding av [[biografi]]ar, [[forteljing]]ar og populærvitskap. == Kjelder == *[https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2008051404017?searchText="Skilling-Magazin"&page=573 ''Norsk Allkunnebok. IX. bandet''. 1960] == Bakgrunnsstoff == * {{ Kjelde bok | utgjeve år = 1990 | tittel = Skilling-Magazin | stad = S.l | forlag = H. Fjeld] | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2017101226005 | side = }} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Norske vekeblad]] [[Kategori:Publikasjonar skipa i 1835]] [[Kategori:Publikasjonar nedlagde i 1891]] [[Kategori:1835 i Noreg]] [[Kategori:1891 i Noreg]] e6n4qmm63pszu3gwpvz4qchkgmitnd6 0 197669 3670431 3270938 2026-09-05T17:23:59Z Frokor 1328 omskrive 3670431 wikitext text/x-wiki {{Infoboks musikkalbum | tittel = Paranoid | format = Studioalbum | artist = [[Black Sabbath]] | utgjeve = 18. september 1970 | innspelt = 16.–18. juni 1970<ref>{{Cite book|last=Popoff|first=Martin|author-link=Martin Popoff|title=Sabotage|publisher=Wymer Publishing|edition=second|year=2020|page=69|isbn=978-1-912782-31-4}}</ref> | studio = Regent Sound ([[London]])<br />[[Sarm Studios|Island Studios]] (London) | sjanger = [[Heavy metal]]<ref>{{Kjelde www|tittel=50 Years Ago, Black Sabbath Found Its Sound And Took Metal Worldwide|url=https://www.npr.org/2020/09/18/913974144/50-years-ago-black-sabbath-found-its-sound-and-took-metal-worldwide|nettstad=npr.org|vitja=5. september 2026}}</ref> | lengd = 41:51 | selskap = [[Vertigo Records|Vertigo]]<br />[[Warner Records|Warner Bros.]] | produsent = [[Rodger Bain]] | førre = ''[[Black Sabbath av Black Sabbath|Black Sabbath]]'' | førre år = 1970 | neste = ''[[Master of Reality]]'' | neste år = 1971 }} '''''Paranoid''''' er det andre studioalbumet til det britiske [[heavy metal]]-bandet [[Black Sabbath]]. Det vart gjeve ut i Storbritannia av [[Vertigo Records]] 18. september 1970 og i USA av [[Warner Records|Warner Bros. Records]] 7. januar 1971. Albumet inneheld fleire av [[signaturlåt]]ane til bandet, mellom dei «[[Iron Man av Black Sabbath|Iron Man]]», «[[War Pigs]]» og [[songen Paranoid av Black Sabbath|tittelsporet]]. Tittelsporet var den einaste topp 20-hiten deira og nådde fjerdeplass på [[UK Singles Chart]]. I juli 2025, 55 år etter utgjevinga, nådde tittelsporet fyrsteplassen på den amerikanske ''Billboard''-lista Hot Hard Rock Songs for fyrste gong.<ref>{{Kjelde www|etternamn=McIntyre|førenamn=Hugh|tittel=Black Sabbath Hits No. 1 For The First Time|url=https://www.forbes.com/sites/hughmcintyre/2025/07/19/black-sabbath-hits-no-1-for-the-first-time/|nettstad=Forbes|dato=19. juli 2025|vitja=5. september 2026}}</ref> Etter at det sjølvoppkalla [[Black Sabbath av Black Sabbath|debutalbumet]] vart ein suksess, vende bandet raskt attende til studio for å spele inn oppfølgjaren. Som det fyrste albumet vart ''Paranoid'' laga på kort tid; innspelinga tok berre to dagar i juni. «[[songen Paranoid av Black Sabbath|Paranoid]]» vart gjeven ut som singel i august 1970, og «[[Iron Man av Black Sabbath|Iron Man]]» følgde i oktober 1971.<ref>{{Cite book|last=Popoff|first=Martin|author-link=Martin Popoff|title=Sabotage|publisher=Wymer Publishing|edition=second|year=2020|pages=99–100|isbn=978-1-912782-31-4}}</ref> ''Paranoid'' vert ofte rekna som eit av dei beste og mest innverknadsrike [[heavy metal]]-albuma gjennom tidene. Det vert ofte nemnt som ei viktig påverknad på utviklinga av sjangeren og som eit av dei tidlegaste albuma i sjangeren.<ref name=":0">[https://www.rollingstone.com/music/music-lists/the-100-greatest-metal-albums-of-all-time-113614/ «The 100 Greatest Metal Albums of All Time»]. ''[[Rolling Stone]]'', 21. juni 2017, vitja 5. september 2026.</ref><ref>{{Kjelde www|forfattar=LA Weekly|dato=31. januar 2013|tittel=The 20 Greatest Metal Albums in History: The Complete List|url=https://www.laweekly.com/the-20-greatest-metal-albums-in-history-the-complete-list/|vitja=5. september 2026|nettstad=[[LA Weekly]]}}</ref><ref>{{Kjelde www|forfattar=Loudwire Staff|tittel=The 50 Best Metal Albums of All Time|url=https://loudwire.com/top-metal-albums-of-all-time/|vitja=5. september 2026|nettstad=Loudwire|dato=8. september 2015}}</ref> I 2017 vart det rangert øvst på ''[[Rolling Stone]]'' si liste over dei 100 beste metalalbuma gjennom tidene, og i 2020 vart det nummer 139 på bladet si liste over dei 500 beste albuma gjennom tidene. ''Paranoid'' var det einaste albumet frå bandet som toppa [[UK Albums Chart]], heilt til ''[[13 av Black Sabbath|13]]'' kom ut i 2013. == Bakgrunn == Debutalbumet til Black Sabbath, ''[[Black Sabbath av Black Sabbath|Black Sabbath]]'', kom ut i februar 1970 og vart ein kommersiell suksess i Storbritannia. Trass i fiendtleg mottaking frå kritikarane vart det etter kvart ein kommersiell suksess i USA òg.<ref>{{Cite book|last=McIver|first=Joel|url=https://books.google.com/books?id=xZvnIUXk8uwC&pg=PT119|access-date=21 May 2013|title=Black Sabbath: Sabbath Bloody Sabbath|date=17 November 2009|publisher=[[Music Sales Group]]|page=119|isbn=978-0857120281|author-link=Joel McIver|archive-date=27 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200727121433/https://books.google.com/books?id=xZvnIUXk8uwC&pg=PT119|url-status=live}}</ref> For å dra nytte av den ferske listesuksessen til debutalbumet i Storbritannia gjekk Black Sabbath i studio med produsenten [[Rodger Bain]] i juni 1970, berre fire månader etter albumutgjevinga. ''Paranoid'' vart spela inn i Regent Sound Studios og [[Sarm Studios|Island Studios]] i London 16.–18. juni.<ref>{{Cite book|last=Popoff|first=Martin|author-link=Martin Popoff|title=Sabotage|publisher=Wymer Publishing|edition=second|year=2020|page=69|isbn=978-1-912782-31-4}}</ref><ref>{{Kjelde www|etternamn=Tice|førenamn=Russell|tittel=Classic Tracks: Black Sabbath's "Paranoid"|url=https://www.mixonline.com/recording/classic-tracks-black-sabbath-paranoid|nettstad=MIX Online|utgjevar=Future plc|dato=1. januar 1999|vitja=18. november 2022}}</ref> == Innspeling == Tittelsporet vart skrive som ein ettertanke. Trommeslagaren [[Bill Ward]] forklarte: «Vi hadde ikkje nok songar til albumet, og [[Tony Iommi]] spela berre gitarfrasen, og det var det. Det tok tjue, tjuefem minutt frå byrjing til slutt.»<ref name="Rosen 1996 57">{{Harvard|Rosen|1996|p=57}}</ref> I omslagsnotata til konsertalbumet ''[[Reunion av Black Sabbath|Reunion]]'' frå 1998 fortalde bassisten [[Geezer Butler]] Phil Alexander at dei skreiv songen «på fem minutt, så sette eg meg og skreiv teksten så fort eg kunne. Alt var gjort på om lag to timar.» Ifølgje Alexander «krystalliserte 'Paranoid' låtskrivingsprosessen til bandet: Iommi sette i gang ideane med dei svidde riffa sine, [[Ozzy Osbourne]] arbeidde med ein melodi, Geezer gav framdrift og det meste av teksten, og Bill Ward låste seg til ei rekkje ofte hamrande rytmar under rumlinga frå Butler-bassen.» Singelen kom ut i august 1970, nådde fjerdeplass på den britiske lista og vart verande den einaste topp 10-hiten til Black Sabbath.<ref name="Rolling Stone Biography">[https://web.archive.org/web/20070205075829/http://www.rollingstone.com/artists/blacksabbath/biography «Black Sabbath Biography»] i ''[[Rolling Stone]]''.</ref> Dei fleste songane på ''Paranoid'' voks fram frå improviserte jamøkter på scena. I ''[[Classic Albums]]''-dokumentaren om tilskipinga av ''Paranoid'' mintest Tony Iommi at «War Pigs» kom frå «ein av klubbane». Butler la til: «Under songen 'Warning' brukte vi å jamme han ut, og akkurat den kvelden, medan vi jamma, gjorde Tony berre ''da-dum!''» I den same dokumentaren synte Iommi fram tilnærminga si til gitarsoloen og forklarte: «Eg prøvde alltid å la den nedste strengen klinge, så lyden vart fyldig.» Dei fleste songane på albumet vart opphavleg laga hausten 1969 i ein musikkklubb i [[Zürich]] i Sveits. Black Sabbath var i Zürich i seks veker frå kring midten av november 1969. Dei spela i det som då heitte Beat Club, òg kalla Hirschen Club, i fyrste høgda på Hotel Hirschen i gamlebyen. Oppdraget omfatta sju sett på 45 minutt kvar dag i seks veker. Bandet hadde lite materiale den gongen, så dei spela berre éin song i kvart sett, men strekte han til 45 minutt. Dei brukte difor òg Beat Club «til øvingar», ifølgje Osbourne.<ref>Boris Schlatter: «Ozzy Osbourne: In Zürich feilte Black Sabbath am Urknall des Hardrock», [https://www.swissinfo.ch/ger/kultur/ozzy-osbourne-im-hirschen-z%C3%BCrich-feilte-black-sabbath-am-urknall-des-hardrock/89727416 swissinfo.ch], 24. juli 2025, henta 5. august 2025.</ref><ref>Patricia Broder: «Wie Ozzy Osbourne Zürich zur Wiege des Heavy Metal machte», [https://www.blick.ch/people-tv/schweiz/besondere-bindung-zur-schweiz-wie-ozzy-osbourne-zuerich-zur-wiege-des-heavy-metal-machte-id21083037.html blick.ch], 26. juli 2025, henta 5. august 2025.</ref> På «[[Planet Caravan]]» syng Osbourne gjennom ein [[Leslie-høgtalar]]. I 2010 sa han til ''Mojo'': «Så brukte Rodger Bain ein oscillator på han – kva no enn det er. Han ser ut som eit kjøleskap med ein knott på.»{{Treng kjelde|dato=oktober 2025}} == Komposisjon == Opningssporet «War Pigs» skulle opphavleg heite «[[Valborgsnatta|Walpurgis]]».<ref name="osbourneautobiography">{{Cite book|last=Osbourne|first=Ozzy|title=I Am Ozzy|year=2011|publisher=Grand Central Publishing|isbn=978-0446569903}}</ref> Tittelen vart endra til «War Pigs», som bandet ville bruke som albumtittel, fram til albumet vart kalla ''Paranoid'' fordi plateselskapet vart overtydd om at songen med same namn hadde potensial som singel.<ref name="osbourneautobiography"/> Butler forklarte tanken sin i ''Classic Albums'': «Eg ville skrive ein song som heitte 'Walpurgis' – den sataniske versjonen av jula, veit du – og skrive om at Satan ikkje er noko andeleg, men krigshissarane. Det er dei som er dei verkelege satanistane, alle desse som styrer bankane og verda og prøver å få arbeidarklassen til å kjempe krigane for seg. Vi sende han til plateselskapet, og dei sa: 'Nei, det skal vi ikkje kalle han. For satanisk!' Så eg endra det til 'War Pigs'.» I sjølvbiografien ''I Am Ozzy'' mintest Osbourne: «Opphavleg skulle han heite 'Walpurgis' ... eit uttrykk for eit svartmagisk bryllaup eller noko slikt. Så endra vi det til 'War Pigs', og Geezer kom med desse tunge tekstane om død og øydelegging. Ikkje rart vi aldri fekk damer på konsertane. Geezer brydde seg ikkje om den vanlege 'eg elskar deg'-popsongen ... Geezer likte òg å ta inn mykje aktuelt stoff, som referansar til [[Vietnamkrigen|Vietnam]], i songane våre. Han følgde med på kva som skjedde.» «Iron Man» heitte opphavleg «Iron Bloke». Då Osbourne høyrde Iommi spele hovudriffet fyrste gong, sa han forundra at det lét «som ein stor jernkar som går omkring». Tittelen vart seinare endra til «Iron Man» då bassisten og tekstforfattaren Geezer Butler skreiv teksten.<ref name="classicalbums">''Classic Albums – Paranoid'', av Isis Productions/Eagle Rock Entertainment.</ref> Riffet i «Iron Man» er ikonisk for heavy metal-gitaristar. Osbourne skreiv i memoarane sine at «Tony Iommi viste seg å vere ein av dei beste riffskaparane i tungrocken gjennom tidene. Kvar gong vi gjekk i studio, utfordra vi han til å overgå det førre riffet sitt – og så kom han med noko som 'Iron Man' og slo oss heilt ut.» Butler forma teksten som ei forteljing om ein mann som reiser fram i tida og ser [[apokalypse]]n. Når han vender attende til samtida, vert han forvandla til stål av eit magnetfelt. Forsøka hans på å åtvara folket vert ignorerte og gjorde narr av. Iron Man vert sint og hemngjerrig og valdar øydelegginga han såg i synet. «Electric Funeral» brukar òg apokalyptiske bilete og handlar om atomkrig. I konsertfilmen ''The Last Supper'' mintest Iommi at dei fleste banda den gongen dreiv med «blomar i håret», medan Black Sabbath ville syngje og spele om den andre sida av livet. I dokumentaren ''Don't Blame Me'' frå 1992 sa Osbourne: «Det var eg og fem ungar i eit hus med to soverom. Far min arbeidde om natta, mor mi om dagen, vi hadde ingen pengar, vi hadde aldri bil, og vi drog svært sjeldan på ferie ... Og så høyrer vi brått om '[[San Francisco (Be Sure to Wear Flowers in Your Hair)|viss du skal til San Francisco, må du hugse å ha ein blome i håret]]'. Og vi tenkjer, forakteleg: 'Kva faen er San Francisco? Kvar er dette? Kva er alt dette blomsterpisset? Eg har ikkje sko på føtene.'» Butler fortalde ''Classic Albums'' i 2010: «Ein såg heilt tydeleg at mykje gjekk gale i verda, og ingen sa noko om det. [[Bob Dylan]] hadde for lengst bleikna frå samtidsminnet, og ingen snakka om det eg ville snakke om – politiske saker – så det var det som inspirerte meg.» I 2013 fortalde Butler magasinet ''Mojo'' at «Paranoid» «handla om depresjon, for eg visste eigentleg ikkje skilnaden mellom depresjon og paranoia. Det er ei rusgreie; når du røykjer ein [[joint]], vert du heilt paranoid overfor folk og klarar ikkje å ha med dei å gjere. Det er ei overlapping mellom paranoiaen når du røykjer marihuana og depresjonen etterpå.» I 2015 utdjupa han overfor Dave Everly i ''Classic Rock'': «Eg skar meg før. Eg skar meg i armane, stakk nåler gjennom fingrane og slikt. Eg vart verkeleg deprimert, og det var det einaste som kunne få meg ut av det. Om Sabbath ikkje hadde lukkast, ville eg ha vore død for lenge sidan. Eg ville ha drepe meg sjølv.» Ifølgje boka ''Black Sabbath: Symptom of the Universe'' av Mick Wall var Butler sterkt imot songen fordi han meinte han likna for mykje på «[[Communication Breakdown]]» av [[Led Zeppelin]]. Bassisten vedgjekk: «Eg tykte han likna så mykje at vi umogleg kunne kome unna med det ... Dei var favorittbandet vårt på den tida.» «Planet Caravan» var ein uvanleg roleg song som synte at bandet kunne meir enn å lage knusande gitarriff. Iommi vedgjekk at bandet var i tvil om det mjuke nummeret og sa til ''Classic Albums'': «Det var nesten ein slik 'Skal vi gjere dette?'-situasjon.» Butler la til: «Vi kom berre på det i studio, og det var skikkeleg tilbakelent, og vi ville ikkje kome med det vanlege kjærleikstullet. Så det handla om å sveve gjennom universet med den ein elskar, i staden for 'Lat oss gå på puben og kjøpe pommes frites' eller noko slikt ... Berre ta eit romskip ut mellom stjernene og ha den ultimate romantiske helga.» Jazzpåverknaden frå [[Django Reinhardt]] er tydeleg i gitarspelinga til Iommi. «[[Hand of Doom]]» handla om problemet med soldatar som kom attende frå Vietnamkrigen som heroinavhengige. Bandet såg dette sjølv då dei spela på to amerikanske militærbasar, men Butler fortalde Matthew Longfellow i 2010 at det ikkje var «noko om dette på nyhendene. Ingen program fortalde at dei amerikanske soldatane i Vietnam sette sprøyter og heldt på slik for å kome seg gjennom den grufulle krigen. Det festa seg i hovudet mitt, og då vi kom til 'Hand of Doom', var det dette eg skreiv om.» Ifølgje Butler kom trommesoloen «Rat Salad» av at bandet tidleg i karrieren måtte spele åtte sett på 45 minutt kvar kveld i Europa. «Bill brukte å fylle heile dei 45 minutta med ein trommesolo berre for å få dei unna», fortalde han ''Classic Albums''. «Eg anar ikkje kvar tittelen kom frå.» Sjølv om Butler seinare kan ha gløymt opphavet til tittelen, sa han i 1971 at han kom frå ein spøk om at håret til Ward ikkje var greidd.<ref>{{Cite journal|url=https://www.academia.edu/40756878|title=More That Metal: Black Sabbath's Use of Blues, Classical, Jazz, Prog, and Other Musical Styles|last=Stolz|first=Nolan|journal=Home of Metal Symposium and Workshop: Music Heritage, People and Place|publisher=Home of Metal Symposium and Workshop: Music Heritage, People and Place. Birmingham City University (U.K.)|date=September 2019}}</ref> I 2013 skildra Sabbath-biografen Mick Wall avslutningssporet «[[Fairies Wear Boots]]» som eit «hardt drivande riff sukra med ein vakker, illevarslande melodi», med ein tekst Osbourne skreiv om eit ublidt møte med ei gruppe skinheads. == Innpakking == ''Paranoid'' heitte opphavleg ''War Pigs'', men plateselskapet skal ha endra tittelen fordi det frykta motreaksjonar frå tilhengjarar av den pågåande Vietnamkrigen.<ref>{{Kjelde www|url=http://www.channel4.com/entertainment/tv/microsites/G/greatest/albums/1-25.html|tittel=The 100 greatest albums|verk=Channel 4|vitja=7. september 2004|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20050126162306/http://www.channel4.com/entertainment/tv/microsites/G/greatest/albums/1-25.html|arkivdato=26. januar 2005}}</ref> Plateselskapet meinte dessutan at tittelsporet kunne seljast betre som singel. I ''I Am Ozzy'' skreiv Ozzy Osbourne at namneendringa ikkje hadde noko med Vietnamkrigen å gjere, men berre kom av at plateselskapet meinte albumet ville vere lettare å selje om det fekk namn etter singelen. Singelen hadde allereie hatt stor framgang og nådd fjerdeplassen på [[UK Singles Chart]] då albumet kom ut.<ref name="osbourneautobiography"/> Det var likevel for seint å endre omslaget. Joe Smith, som var administrerande visepresident i Warner Bros. frå 1970 til 1972, fortalde ''Classic Albums'' at resten av Warner Bros. ikkje ville ha noko med bandet å gjere: «Vi var sjølve midt i krigen her i landet, og grunngjevinga deira var ikkje så viktig for meg. Eg visste at vi ikkje kom til å kalle albumet 'War Pigs'.»<ref name="classicalbums"/> Om songen «Paranoid» mintest Smith: «Han var på ei acetatplate. Eg hugsar at eg spela han, skrudde lyden heilt opp og rista heile bygningen ... Eg sa: 'Eg trur dette er gjennombrotsalbumet. Eg forstår det ikkje, men Paranoid høyrest ut som ein flott albumtittel og ein flott singeltittel.'»<ref name="classicalbums"/> «Albumtittelen hadde ingenting med omslaget å gjere», forklarte Osbourne til Phil Alexander i 1998.<ref name="classicalbums"/> «Kva faen har ein kar utkledd som ein gris, med eit sverd i handa, med det å vere paranoid å gjere? Eg veit ikkje, men dei valde å endre albumtittelen utan å endre omslaget.»<ref name="classicalbums"/> == Omslag == Omslaget vart laga med den opphavlege tittelen ''War Pigs'' i tankane. [[Keith McMillan]], kreditert som Keef, utforma og fotograferte det i [[Black Park]] i Buckinghamshire. Assistenten hans, Roger Brown, var modell.<ref name="rolling cover">[https://www.rollingstone.com/music/music-features/black-sabbath-cover-art-keef-keith-macmillan-interview-951578/ «'That Evil Kind of Feeling': The Inside Story of Black Sabbath's Iconic Cover Art»], av Kory Grow. ''Rolling Stone'', 13. februar 2020. [https://web.archive.org/web/20200214154131/https://www.rollingstone.com/music/music-features/black-sabbath-cover-art-keef-keith-macmillan-interview-951578/ Arkivert] 14. februar 2020, vitja 5. september 2026.</ref> Vertigo Records valde utforminga med tanke på den moglege visuelle og kommersielle verknaden, og Tony Iommi stod bak ideen. Originalutgåva hadde utbrettsomslag med eit svart-kvitt-fotografi av bandet posert utandørs på ein graskledd ås. Biletet var òg teke av Keith McMillan og var fyrste gongen bandet vart vist på eit albumomslag. Biletet av Brown er lagt oppå seg sjølv tre gonger for å skape inntrykk av samanheng eller rørsle, og er farga med rosa måling. Brown har på seg ein kvit hjelm og eit rosa og gult antrekk, og midt i ein mørk skog svingar han eit [[Skjold til vern|skjold]] og eit [[sverd]] i ei angripande stilling. Målet var at omslaget skulle sjå mørkt, surrealistisk og litt vondt ut. == Utgjeving og mottaking == {| class="wikitable" |+ Samla vurderingar ! Publikasjon !! Vurdering |- | [[AllMusic]] || 5/5<ref name="allmusic">{{Kjelde www|url={{Allmusicguide|class=album|id=r1999|pure_url=yes}}|tittel=Review ''Paranoid''|etternamn=Huey|førenamn=Steve|nettstad=[[AllMusic]]|vitja=5. september 2026}}</ref> |- | ''[[Magasinet Blender|Blender]]'' || 5/5<ref name="blender">{{Kjelde www|url=http://www.blender.com/guide/back-catalogue/52465/paranoid.html|tittel=Review ''Paranoid''|etternamn=Mitchell|førenamn=Ben|verk=[[Magasinet Blender|Blender]]|utgjevar=Alpha Media|vitja=5. september 2026|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20091006134018/http://www.blender.com/guide/back-catalogue/52465/paranoid.html|arkivdato=6. oktober 2009}}</ref> |- | ''[[Christgau's Record Guide: Rock Albums of the Seventies|Christgau's Record Guide]]'' || C−<ref name="Christgau"/> |- | ''[[Encyclopedia of Popular Music]]'' || 4/5<ref>{{Cite book|last=Larkin|first=Colin|author-link=Colin Larkin (forfattar)|year=2011|chapter=Funkadelic|title=[[Encyclopedia of Popular Music]]|publisher=[[Omnibus Press]]|isbn=978-0857125958|edition=5th}}</ref> |- | ''[[Magasinet Mojo|Mojo]]'' || 5/5<ref>[https://archive.org/details/mojo-february-2021/page/34/mode/2up «Black Sabbath - Paranoid»]. ''[[Magasinet Mojo|Mojo]]'', nr. 32, 7. februar 2021.</ref> |- | ''[[The Observer]]'' || 4/5<ref>{{Kjelde www|etternamn=Kimpton|førenamn=Peter|dato=14. mars 2009|url=https://www.theguardian.com/music/2009/mar/15/black-sabbath-paranoid-album-review|tittel=Rock review: Black Sabbath, Paranoid|verk=[[The Observer]]|vitja=5. september 2026|arkivdato=20. desember 2016|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20161220220912/https://www.theguardian.com/music/2009/mar/15/black-sabbath-paranoid-album-review}}</ref> |- | ''[[Pitchfork (nettstad)|Pitchfork]]'' || 9,5/10<ref>{{Kjelde www|url=https://pitchfork.com/reviews/albums/black-sabbath-paranoid|tittel=Black Sabbath: Paranoid|nettstad=[[Pitchfork (nettstad)|Pitchfork]]|vitja=5. september 2026|arkivdato=10. desember 2018|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20181210135723/https://pitchfork.com/reviews/albums/black-sabbath-paranoid/}}</ref> |- | ''[[The Rolling Stone Album Guide]]'' || 5/5<ref>[https://www.rollingstone.com/music/artists/black-sabbath/albumguide «Black Sabbath: Album Guide»]. ''Rolling Stone''. [https://web.archive.org/web/20110306133206/http://www.rollingstone.com/music/artists/black-sabbath/albumguide Arkivert] 6. mars 2011, vitja 5. september 2026.</ref> |- | ''[[Musikkmagasinet Spin|Spin]]'' || 5/5<ref>{{Cite journal|url=https://books.google.com/books?id=EUm4Cp2ZFOEC&pg=PA78|title=How to Buy: Heavy Metal|journal=[[Musikkmagasinet Spin|Spin]]|volume=22|issue=8|location=New York|date=August 2006|access-date=5. september 2026|page=78|archive-date=19 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519231038/https://books.google.com/books?id=EUm4Cp2ZFOEC&pg=PA79|url-status=live}}</ref> |- | [[Sputnikmusic]] || 4/5<ref>{{Kjelde www|url=https://www.sputnikmusic.com/review/8751/Black-Sabbath-Paranoid/|tittel=Review ''Paranoid''|etternamn=Stagno|førenamn=Mike|utgjevar=sputnikmusic.com|vitja=5. september 2026|arkivdato=31. desember 2021|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20211231213832/https://www.sputnikmusic.com/review/8751/Black-Sabbath-Paranoid/}}</ref> |} Albumet kom ut i Storbritannia i september 1970, der singelen «Paranoid» hjelpte salet. I omslagsnotata til ''Reunion'' frå 1998 mintest Iommi: «Singelen trekte til seg skrikande ungar. Vi såg folk danse når vi spela han, og vi avgjorde at vi ikkje skulle gje ut singlar på ei god stund etterpå, for å vere tru mot fansen som likte oss før vi vart populære.» Den amerikanske utgjevinga av ''Paranoid'' vart utsett til januar 1971,<ref>{{Kjelde www|url=https://www.black-sabbath.com/discography/blacksabbath/paranoid/|tittel=Black Sabbath – Paranoid – Info, Tracks, Releases, Credits|nettstad=black-sabbath.com|vitja=5. september 2026}}</ref> fordi albumet ''Black Sabbath'' framleis låg på listene då ''Paranoid'' kom ut i Storbritannia. ''Paranoid'' nådde 12.-plassen i USA i mars 1971<ref name="billboard_200">{{Kjelde www|url={{Allmusicguide|class=artist|id=black-sabbath-p3693/charts-awards|pure_url=yes}}|tittel=Black Sabbath. Billboard 200.|utgjevar=AllMusic|vitja=13. oktober 2010}}</ref> så godt som utan radiospeling.<ref name="Rolling Stone Biography"/> Ein usignert samtidskritikar i ''[[tidsskriftet Disc|Disc]]'' rosa albumet og kalla musikken til gruppa «stram, høg, enkel og spennande», med materiale bygt på «enkle, fengjande riff [...] med tekstar som ikkje plasserer dei i [[Bob Dylan|Dylan]]-klassen».<ref>{{Kjelde www|url=https://www.rocksbackpages.com/Library/Article/black-sabbath-iparanoidi-vertigo-|tittel=Black Sabbath: Paranoid (Vertigo) ★★★★|verk=[[Disc (tidsskrift)|Disc]] via Rock's Backpages|dato=12. september 1970|vitja=5. september 2026|arkivdato=18. november 2021|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20211118000522/https://www.rocksbackpages.com/Library/Article/black-sabbath-iparanoidi-vertigo-}}</ref> Listesuksessen til ''Paranoid'' gjorde at bandet kunne turnere i USA for fyrste gong i oktober 1970. Turneen førte til at den andre singelen frå albumet, «[[Iron Man av Black Sabbath|Iron Man]]», vart gjeven ut. Sjølv om han ikkje nådde topp 40, er «Iron Man» framleis ein av dei mest populære songane til Black Sabbath og den høgast plasserte amerikanske singelen til bandet.<ref name="AMG Biography">{{Kjelde www|url={{Allmusicguide|class=artist|id=black-sabbath-mn0000771438|pure_url=yes}}|tittel=Black Sabbath – Music Biography|utgjevar=AllMusic|vitja=12. desember 2012}}</ref> Per 2014 var ''Paranoid'' det mest selde Black Sabbath-albumet, med 1,6 millionar selde eksemplar i USA sidan byrjinga på [[Nielsen SoundScan|SoundScan]]-tida.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/black-sabbath-reuniting-album-tour-260693/|tittel=Black Sabbath Reuniting For New Album, Tour|verk=The Hollywood Reporter|dato=11. november 2011|vitja=5. september 2026|arkivdato=1. november 2021|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20211101173202/https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/black-sabbath-reuniting-album-tour-260693/}}</ref> === Kontrovers === I 1974 vart sjukepleiaren Hillary Pollard frå [[Rawcliffe i North Yorkshire]] funnen død mellom eit par høgtalarar, med ''Paranoid'' på platespelaren.<ref name="iommiautobiography">{{Cite book|last=Iommi|first=Tony|title=Iron Man: My Journey Through Heaven and Hell with Black Sabbath|url=https://archive.org/details/ironmanmyjourney00iomm_0|url-access=registration|year=2011|publisher=Da Capo Press|isbn=978-0-30681-9551}}</ref> Ho hadde teke ein overdose sovetablettar, men dosen var så liten at ein ikkje kunne slå fast at det var sjølvmord.<ref>{{Cite news|date=26 June 1974|title=Conorer listens to a 'morbid' record|url=https://www.newspapers.com/image/908708468/?terms=%22Black%20sabbath%22%20nurse%20suicide&match=1|work=Liverpool Daily Post|location=Liverpool|access-date=5. september 2026}}</ref> Den moglege innverknaden albumet kunne ha hatt på eit eventuelt sjølvmord vart likevel nemnd under likskodet, men konklusjonen vart at Black Sabbath ikkje hadde skuld i dødsfallet. Iommi vedgjekk: «Mange av orda i songane – mykje av stemninga i songane – er aggressive. Særleg i dei fyrste åra – sataniske, om du vil ... Det var slik det kjendest, så det var slik vi spela. Men det gjekk over styr. Med ''Paranoid'' i England, til dømes. Ei jente vart funnen død – ho var sjukepleiar: død på rommet sitt med albumet vårt på platespelaren som gjekk rundt. Og saka vart teken til retten med påstand om at albumet hadde gjort henne deprimert og fått henne til å ta livet sitt, noko eg meiner er heilt latterleg.»<ref>''[[Sounds (tidsskrift)|Sounds]]'', 21. oktober 1978.</ref> I eit intervju med ''The New Music'' frå 1982 hevda Butler: «Om [[den moralske majoriteten]] ikkje forstår det, prøver dei å undertrykkje det eller få andre til å lese alle slags ting inn i det ... Folka i den moralske majoriteten greip tak i den sataniske delen. Eg meiner, det meste handla om å stogge krigar og slikt, og noko var science fiction. Det var ikkje så mykje satanisk stoff, og det som var der, var ikkje akkurat ''for djevelen'' eller noko slikt; det fanst berre i samtida, og vi gjorde folk merksame på det.» I dokumentaren ''[[The Black Sabbath Story, Vol. 1]]'' uttrykte Butler frustrasjon over korleis tilhengjarar mistolka tekstane. Han sa: «På '[[Hand of Doom]]', til dømes, plukkar dei éi setning og blæs henne opp til noko stort, som om vi fortel alle at dei skal setje heroin, medan heile songen [...] er ''mot'' narkotika.»<ref>{{Cite AV media|people=Baker, Martin (Director)|date=1991|title=The Black Sabbath Story, Vol. 1|type=Motion picture|url=https://www.youtube.com/watch?v=1i6HQw-PAgg?t=491|access-date=2022-07-23|time-caption=Comment by Butler is at|time=8m10s|location=United Kingdom|publisher=Delilah Music Pictures|quote="For instance, 'Hand of Doom', they'll pick up one sentence out of that and blow it up into this big thing. It's like as if we told everyone to go and shoot smack where the whole song is against doing anything, like, against drugs."}}</ref> == Ettermæle == Mange publikasjonar reknar no ''Paranoid'' som eit av dei beste og mest innverknadsrike heavy metal-albuma gjennom tidene. I ei retrospektiv melding skreiv Steve Huey i [[AllMusic]] at albumet «definerte lyden og stilen i heavy metal meir enn noka anna plate i rockehistoria».<ref name="allmusic"/> Jenna Scaramanga i ''[[Guitar World]]'' kalla albumet «det opplagde valet for gitaristar som forstår at rytmeparti er viktigare enn soloar».<ref>{{Kjelde www|etternamn=Scaramanga|førenamn=Jenna|tittel=The greatest guitar albums of the '70s: Getting the Led out with Sabbath, the Who, Pink Floyd and more|url=https://www.guitarworld.com/features/greatest-guitar-albums-of-the-70s|nettstad=guitarworld|dato=19. august 2022|vitja=5. september 2026}}</ref> Ben Mitchell i ''[[Magasinet Blender|Blender]]'' meinte òg at det var den beste metalutgjevinga gjennom tidene.<ref name="blender"/> Joe Levy i ''Rolling Stone'' skreiv at «Sabbath rådde for mismodige ungdomar i syttiåra», og at «nesten alle heavy metal- og ekstremrockband frå dei siste tre tiåra», mellom dei [[Metallica]], [[Musikkgruppa Nirvana|Nirvana]] og [[Slipknot]], står i takksemdsgjeld til dei «knusande» gitarriffa til Iommi, den «vestgotiske rytmeseksjonen» til Ward og Butler og det «pinefulle brølet» til Osbourne på spor som «Paranoid», «Iron Man» og «War Pigs».{{Sfn|Levy|2005|p=117}} [[Robert Christgau]] var mindre entusiastisk i ''[[Christgau's Record Guide: Rock Albums of the Seventies]]'' (1981). Han klarte ikkje å ta skrekktemaet i musikken alvorleg nok til å verdsetje han som noko meir enn [[camp]], og merkte seg at tittelsporet var særleg «skrikverdig». Samstundes skreiv han at bandet førte musikalsk tyngd til «ytterpunkt ingen hadde drøymt om».<ref name="Christgau">{{Cite book|last=Christgau|first=Robert|author-link=Robert Christgau|year=1981|title=Christgau's Record Guide: Rock Albums of the '70s|publisher=[[Da Capo Press]]|isbn=0306804093|chapter=Black Sabbath|chapter-url=https://www.robertchristgau.com/get_artist.php?name=Black+Sabbath|access-date=5. september 2026|archive-date=6 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180906233740/https://www.robertchristgau.com/get_artist.php?name=Black+Sabbath|url-status=live}}</ref> Geezer Butler peikte på ''Paranoid'' som albumet som skilde seg mest ut for han. Han forklarte: «Det var eit heilt komplett album. Ingenting var pressa fram, og samspelet mellom oss fire flaut så lett. Eg hugsar at vi samla oss for å lage plata, og vi skreiv bokstavleg tala alt med det same. Kvar song fall så lett på plass og hadde slik kraft. Kvar gong vi gjekk til øving, kom vi ut med ein ferdig song. Eg trur det er difor albumet er spesielt, fordi alt fall så naturleg på plass. Det var den mest organiske plata Sabbath nokon gong laga, i kva tidsalder som helst. Ho var fullstendig naturleg, slik ho skulle vere.»<ref>{{Kjelde www|etternamn=Daly|førenamn=Andrew|url=https://www.metaledgemag.com/interviews/geezer-butler-talks-best-and-worst-black-sabbath-albums-being-insulted-to-be-labeled-heavy-metal-and-more|tittel=Geezer Butler talks best and worst Black Sabbath albums, being 'insulted' to be labeled heavy metal and more|nettstad=[[Metal Edge]]|dato=21. april 2023}}</ref> I 2011 skreiv Cosmo Lee i ''[[Invisible Oranges]]'' at ''Paranoid'' var det tyngste albumet gjennom tidene som var spela inn i [[standardstemming|standard E-stemming]].<ref>{{Kjelde www|etternamn=Staff|førenamn=Invisible Oranges|tittel=Top 10 Heaviest Albums Recorded in Standard Tuning|url=https://www.invisibleoranges.com/top-10-heaviest-albums-recorded-in-standard-tuning/|vitja=5. september 2026|nettstad=Invisible Oranges - The Metal Blog|språk=en-US}}</ref> Albumet er rangert som nummer 139 på lista til ''Rolling Stone'' over [[Rolling Stone si liste over dei 500 beste albuma gjennom tidene|dei 500 beste albuma gjennom tidene]]. === Heider === * I 1989 sette magasinet ''[[Kerrang!]]'' albumet på 39.-plass mellom «dei 100 beste heavy metal-albuma gjennom tidene».<ref>{{Cite book|last=Kaye|first=Don|title=[[Kerrang!]]|chapter=Black Sabbath 'Paranoid'|volume=222|publisher=Spotlight Publications Ltd.|date=21 January 1989|location=London}}</ref> * I 1994 vart ''Paranoid'' nummer tre på lista [[Colin Larkin]] laga over dei [[All Time Top 1000 Albums|50 beste heavy metal-albuma]]. Larkin skreiv: «Utfordrarar har ofte gripe etter krona deira, men ''Paranoid'' syner at Black Sabbath framleis er sjølve mønsterbandet i metal.»{{Sfn|Larkin|1994|p=180}} * I 1999 tok ''[[Musikkmagasinet Q|Q]]'' (12/99, s. 170) med albumet på lista ''The Best Gothic Albums of All Time'' og skreiv at Black Sabbath «stempla det bombastiske og [[doom metal|doom-tunge]] avtrykket sitt på britisk rock for alltid». * I 1999 tok ''[[Vibe (tidsskrift)|Vibe]]'' (12/99, s. 162) det med på lista ''100 Essential Albums of the 20th Century''. * I 2003 fekk albumet 130.-plassen på ''Rolling Stone'' si liste over dei 500 beste albuma gjennom tidene,<ref>[https://www.rollingstone.com/news/story/5938174/the_rs_500_greatest_albums_of_all_time/2 «The RS 500 Greatest Albums of All Time»]. ''[[Rolling Stone]]'', [[Jann Wenner|Wenner Media]], 18. november 2003. [https://web.archive.org/web/20061214090141/http://www.rollingstone.com/news/story/5938174/the_rs_500_greatest_albums_of_all_time/2 Arkivert] 14. desember 2006, vitja 31. august 2009.</ref> 131.-plassen på ei revidert liste frå 2012<ref>{{Kjelde www|url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/500-greatest-albums-of-all-time-156826/black-sabbath-paranoid-4-168398/|år=2012|tittel=500 Greatest Albums of All Time Rolling Stone's definitive list of the 500 greatest albums of all time|utgjevar=[[Rolling Stone]]|vitja=5. september 2026|arkivdato=24. juni 2019|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20190624060438/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/500-greatest-albums-of-all-time-156826/black-sabbath-paranoid-4-168398/}}</ref> og 139.-plassen på ei revidert liste frå 2020.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-all-time-1062063/black-sabbath-paranoid-5-1063094/|år=2020|tittel=The 500 Greatest Albums of All Time|utgjevar=[[Rolling Stone]]|vitja=5. september 2026|arkivdato=9. april 2021|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20210409174811/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-all-time-1062063/black-sabbath-paranoid-5-1063094/}}</ref> * I 2009 fekk albumet sjetteplassen på lista til ''[[Guitar World]]'' over dei 50 beste gitaralbuma gjennom tidene.<ref>[https://www.guitarworld.com/gw-archive/50-greatest-guitar-albums «50 Greatest Guitar Albums»]. ''[[Guitar World]]'', 19. februar 2009, vitja 29. mars 2024.</ref> * I 2010 var ''Paranoid'' emne for ein episode i dokumentarserien ''[[Classic Albums]]'', som tek føre seg album «rekna som dei beste eller mest særmerkte frå eit kjent band eller ein musikar, eller som døme på eit steg i musikkhistoria». * I 2017 kåra ''Rolling Stone'' albumet til det beste metalalbumet gjennom tidene.<ref>[https://www.rollingstone.com/music/lists/the-100-greatest-metal-albums-of-all-time-w486923/anthrax-among-the-living-1987-w486946 «100 Greatest Metal Albums of All Time»], av Kory Grow. ''[[Rolling Stone]]'', Wenner Media LLC, 21. juni 2017. [https://web.archive.org/web/20170624025337/http://www.rollingstone.com/music/lists/the-100-greatest-metal-albums-of-all-time-w486923/anthrax-among-the-living-1987-w486946 Arkivert] 24. juni 2017, vitja 22. juni 2017.</ref> == Sporliste == {{Sporliste | overskrift = Side éin | tittel1 = [[War Pigs]] | merknad1 = {{Refn|group=note|På den nordamerikanske utgåva av albumet heitte songen «War Pigs / Luke's Wall».<ref>{{Kjelde www|url=https://www.discogs.com/release/374185-Black-Sabbath-Paranoid|tittel=Black Sabbath – Paranoid (1971, Pitman Pressing, Vinyl) - Discogs|nettstad=[[Discogs]]}}</ref>}} | lengd1 = 7:57 | tittel2 = [[songen Paranoid av Black Sabbath|Paranoid]] | lengd2 = 2:48 | tittel3 = [[Planet Caravan]] | lengd3 = 4:32 | tittel4 = [[Iron Man av Black Sabbath|Iron Man]] | lengd4 = 5:56 | total lengd = 21:13 | alle songar = [[Tony Iommi]], [[Geezer Butler]], [[Bill Ward]] og [[Ozzy Osbourne]] }} {{Sporliste | overskrift = Side to | tittel1 = Electric Funeral | lengd1 = 4:53 | tittel2 = [[Hand of Doom]] | lengd2 = 7:08 | tittel3 = Rat Salad | merknad3 = instrumental | lengd3 = 2:30 | tittel4 = [[Fairies Wear Boots]] | merknad4 = {{Refn|group=note|På den nordamerikanske utgåva av albumet heitte songen «Jack the Stripper / Fairies Wear Boots».}} | lengd4 = 6:15 | total lengd = 20:38 }} '''Notar''' {{Fotnoteliste|group=note}} === Luksusutgåva frå 2009 === {{Sporliste|headline=Plate éin}} {{Sporliste | overskrift = Plate to | tittel1 = War Pigs | merknad1 = [[kvadrofonisk lyd|kvadrofonisk miks]] | lengd1 = 7:55 | tittel2 = Paranoid | merknad2 = kvadrofonisk miks | lengd2 = 2:48 | tittel3 = Planet Caravan | merknad3 = kvadrofonisk miks | lengd3 = 4:30 | tittel4 = Iron Man | merknad4 = kvadrofonisk miks | lengd4 = 5:58 | tittel5 = Electric Funeral | merknad5 = kvadrofonisk miks | lengd5 = 4:47 | tittel6 = Hand of Doom | merknad6 = kvadrofonisk miks | lengd6 = 7:07 | tittel7 = Rat Salad | merknad7 = kvadrofonisk miks | lengd7 = 2:29 | tittel8 = Fairies Wear Boots | merknad8 = kvadrofonisk miks | lengd8 = 6:13 | total lengd = 41:31 }} {{Sporliste | overskrift = Plate tre | tittel1 = War Pigs | lengd1 = 8:00 | merknad1 = instrumental | tittel2 = Paranoid | lengd2 = 2:50 | merknad2 = versjon med alternativ tekst | tittel3 = Planet Caravan | lengd3 = 6:01 | merknad3 = versjon med alternativ tekst | tittel4 = Iron Man | lengd4 = 5:57 | merknad4 = instrumental | tittel5 = Electric Funeral | lengd5 = 4:52 | merknad5 = instrumental | tittel6 = Hand of Doom | lengd6 = 7:14 | merknad6 = instrumental | tittel7 = Rat Salad | lengd7 = 2:29 | merknad7 = alternativ miks | tittel8 = Fairies Wear Boots | lengd8 = 6:16 | merknad8 = instrumental | total lengd = 43:21 }} === Super Deluxe-utgåva frå 2016 === 11. november 2016 kom albumet i eit Super Deluxe-bokssett med fire CD-ar. Rhino gav ut settet i Europa, og Warner Brothers gav det ut i USA. Den fyrste CD-en inneheldt den digitale remasteren frå 2012 i luksusutgåva, medan den andre òg inneheldt den kvadrofoniske miksen av albumet nedmiksa til stereo. Den tredje og fjerde CD-en inneheldt to tidlegare uutgjevne konsertopptak, frå høvesvis Montreux og Brussel i 1970. Begge konsertane hadde vore vidt tilgjengelege på piratutgjevingar før den offisielle utgjevinga. Dei inneheld tidlege konsertversjonar av songar med annleis satsstruktur og alternativ tekst. Desse skilnadene er nemnde i sporlista her, men står ikkje på omslaga eller etikettane, og songane kom seinare på ''Paranoid''. I tillegg til det remastra albumet, den kvadrofoniske miksen og dei uutgjevne konsertopptaka inneheldt settet ei bok om tilskipinga av albumet, ein plakat og ein kopi av ein turnéguide frå samtida.<ref>{{Kjelde www|tittel=Black Sabbath / Paranoid super deluxe – SuperDeluxeEdition|dato=17. september 2016|url=https://superdeluxeedition.com/news/black-sabbath-paranoid-super-deluxe/|vitja=27. august 2021|arkivdato=27. august 2021|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20210827150329/https://superdeluxeedition.com/news/black-sabbath-paranoid-super-deluxe/}}</ref> Settet vart gjeve ut på nytt i eit bokssett med fem LP-ar 9. oktober 2020. Warner Brothers stod igjen for USA-utgåva, medan Sanctuary Records Group stod for Europa-utgåva.<ref>{{Kjelde www|tittel=Out Now: Black Sabbath, PARANOID: SUPER DELUXE EDITION {{!}} Rhino|url=https://www.rhino.com/article/out-now-black-sabbath-paranoid-super-deluxe-edition|vitja=27. august 2021|nettstad=rhino.com|arkivdato=27. august 2021|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20210827003255/https://www.rhino.com/article/out-now-black-sabbath-paranoid-super-deluxe-edition}}</ref> {{Sporliste|headline=Plate éin – originalalbumet (2012-remaster)}} {{Sporliste|headline=Plate to – kvadromiksen av originalalbumet nedmiksa til stereo}} {{Sporliste | overskrift = Plate tre – konsert i Montreux i 1970 | tittel1 = Intro | lengd1 = 1:23 | tittel2 = Paranoid | lengd2 = 2:59 | tittel3 = N.I.B | lengd3 = 5:45 | tittel4 = Behind the Wall of Sleep | lengd4 = 6:04 | tittel5 = Iron Man | lengd5 = 6:24 | merknad5 = alternativ tekst | tittel6 = War Pigs | lengd6 = 7:44 | merknad6 = inneheld ein alternativ tekst, annleis enn albumversjonen og lik den opphavlege teksten under tittelen «Walpurgis» | tittel7 = Fairies Wear Boots | lengd7 = 8:43 | merknad7 = alternativ tekst og satsstruktur | tittel8 = Hand of Doom/Rat Salad | lengd8 = 8:31 | merknad8 = alternativ tekst }} {{Sporliste | overskrift = Plate fire – konsert i Brussel i 1970 | tittel1 = Paranoid | lengd1 = 3:13 | tittel2 = Hand of Doom | lengd2 = 7:01 | merknad2 = alternativ tekst | tittel3 = Rat Salad | lengd3 = 1:29 | tittel4 = Iron Man | lengd4 = 6:32 | tittel5 = Black Sabbath | lengd5 = 9:38 | merknad5 = inneheld eit gitarsolomellomspel av Tony Iommi | tittel6 = N.I.B. | lengd6 = 5:49 | tittel7 = Behind the Wall of Sleep | lengd7 = 5:28 | tittel8 = War Pigs | lengd8 = 8:04 | merknad8 = revidert tekst som liknar albumversjonen og den opphavlege «Walpurgis»-versjonen | tittel9 = Fairies Wear Boots | lengd9 = 6:57 | merknad9 = alternativ tekst }} '''Merknader til gjenutgjevingane''' * Plate to i luksusutgåva inneheld den [[kvadrofonisk lyd|kvadrofoniske]] miksen frå 1974 på DVD. * Plate tre i luksusutgåva inneheld originalopptak, alternative opptak og demoopptak frå Regent Sound Studios. * Castle Communication-utgåva frå 1986 inneheldt ein konsertversjon av «Wicked World». Denne versjonen hadde tidlegare kome ut på ''[[Past Lives av Black Sabbath|Past Lives]]''. == Medverkande == ;Black Sabbath * [[Ozzy Osbourne]] – vokal * [[Tony Iommi]] – gitar, fløyte på «[[Planet Caravan]]» * [[Geezer Butler]] – bassgitar * [[Bill Ward]] – trommer på alle spora utanom «Planet Caravan», [[congatromme]] på «Planet Caravan»<ref name="PC">{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=zoQga3hMkyc|title=BLACK SABBATH – The Story Behind "Planet Caravan"|date=30 July 2015|type=DVD|via=[[YouTube]]}}</ref> ;Andre medverkande * [[Tom Allom]] – [[audioingeniør|lydteknikk]], piano på «Planet Caravan» * [[Rodger Bain]] – produksjon * Brian Humphries – [[audioingeniør|lydteknikk]] * Marcus Keef – [[grafisk design]] og fotografi == Listeplasseringar == === Vekelister === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ Listeplasseringar for ''Paranoid'' i 1970–1971 ! Liste !! Høgaste plassering |- ! Australia ([[Kent Music Report]])<ref name="aus">{{Cite book|last=Kent|first=David|author-link=David Kent (historian)|title=Australian Chart Book 1970–1992|edition=illustrated|publisher=Australian Chart Book|location=St Ives, N.S.W.|year=1993|isbn=0-646-11917-6|page=19}}</ref> || 4 |- {{Albumliste|Canada|20|chartid=3844|artist=Black Sabbath|album=Paranoid|rowheader=true|accessdate=30 October 2023}} |- ! Danmark ([[Tracklisten]])<ref>{{Kjelde www|url=http://danskehitlister.dk/?song_id=6183|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20160410014142/http://danskehitlister.dk/?song_id=6183|arkivdato=10. april 2016|tittel=Danskehitlister.dk &#124; Velkommen}}</ref> || 2 |- {{Albumliste|Netherlands|1|artist=Black Sabbath|album=Paranoid|rowheader=true|accessdate=30 October 2023}} |- ! Finland ([[The Official Finnish Charts|den offisielle finske albumlista]])<ref name="FINI">{{Cite book|last=Pennanen|first=Timo|title=Sisältää hitin – levyt ja esittäjät Suomen musiikkilistoilla vuodesta 1972|edition=1st|publisher=Kustannusosakeyhtiö Otava|location=Helsinki|year=2006|isbn=978-951-1-21053-5|language=fi}}</ref> || 4 |- {{Albumliste|Germany|2|artist=Black Sabbath|album=Paranoid|id=12147|rowheader=true|access-date=30 October 2023}} |- ! Italia (''[[Musica e Dischi]]'')<ref>{{Kjelde www|url=http://www.musicaedischi.it/classifiche_archivio.php|tittel=Classifiche|verk=[[Musica e Dischi]]|språk=it|vitja=27. mai 2022}}</ref><br /><small>Vel «Tipo» som «Album» og søk etter «Black Sabbath» i «Artista»-feltet.</small> || 5 |- {{Albumliste|Norway|5|artist=Black Sabbath|album=Paranoid|rowheader=true|accessdate=30 October 2023}} |- ! Spania ([[Productores de Música de España|AFYVE]])<ref>{{Cite book|last=Salaverri|first=Fernando|title=Sólo éxitos: año a año, 1959–2002|edition=1st|date=September 2005|publisher=Fundación Autor-SGAE|location=Spain|isbn=84-8048-639-2}}</ref> || 13 |- {{Albumliste|UK2|1|date=19701004|rowheader=true|accessdate=30 October 2023}} |- {{Albumliste|Billboard200|12|artist=Black Sabbath|refname=Billboard 200|rowheader=true|accessdate=22 April 2022}} |} {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ Listeplasseringar i 2008–2009 ! Liste !! Høgaste plassering |- ! Australia ([[ARIA Charts|ARIA]])<ref name="ARIA Chart">{{Kjelde www|url=https://imgur.com/a/xm45btR|tittel=Black Sabbath ARIA chart history 1988 to July 2025|utgjevar=ARIA|verk=Imgur.com|vitja=16. august 2025}}</ref><br /><small>Talet «High Point» i NAT-kolonnen er den høgaste nasjonale listeplasseringa til utgjevinga.</small> || 104 |- {{Albumliste|Italy|96|artist=Black Sabbath|album=Paranoid|rowheader=true|accessdate=30 October 2023}} |} {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ Listeplassering i 2012 ! Liste !! Høgaste plassering |- {{Albumliste|UKRock|2|date=20120708|rowheader=true|accessdate=30 October 2023}} |} {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ Listeplasseringar i 2020 ! Liste !! Høgaste plassering |- {{Albumliste|Spain|85|artist=Black Sabbath|album=Paranoid|rowheader=true|accessdate=30 October 2023}} |- {{Albumliste|Sweden|41|artist=Black Sabbath|album=Paranoid|rowheader=true|accessdate=30 October 2023}} |} {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ Listeplasseringar i 2022 ! Liste !! Høgaste plassering |- {{Albumliste|Wallonia|56|artist=Black Sabbath|album=Paranoid|rowheader=true|accessdate=30 October 2023}} |- {{Albumliste|Scotland|45|date=20220819|rowheader=true|accessdate=30 October 2023}} |- {{Albumliste|Switzerland|48|artist=Black Sabbath|album=Paranoid|rowheader=true|accessdate=30 October 2023}} |} {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ Listeplasseringar i 2025–2026 ! Liste !! Høgaste plassering |- {{Albumliste|Austria|32|artist=Black Sabbath|album=Paranoid|rowheader=true|access-date=6 August 2025}} |- {{Albumliste|Flanders|16|artist=Black Sabbath|album=Paranoid|rowheader=true|access-date=3 August 2025}} |- {{Albumliste|BillboardCanada|28|artist=Black Sabbath|rowheader=true|access-date=5 August 2025}} |- ! Kroatia, internasjonal ([[Top of the Shops|HDU]])<ref>{{Kjelde www|url=https://www.top-lista.hr/www/lista-prodaje-strano-30-tjedan-2025/|tittel=Lista prodaje 30. tjedan 2025|dato=27. juli 2025|utgjevar=[[Top of the Shops|HDU]]|språk=hr|vitja=12. august 2025|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20250812100945/https://www.top-lista.hr/www/lista-prodaje-strano-30-tjedan-2025/|arkivdato=12. august 2025}}</ref> || 10 |- {{Albumliste|Czech|23|year=2025|week=31|rowheader=true|access-date=5 August 2025}} |- {{Albumliste|Finland|22|artist=Black-Sabbath|album=Paranoid|rowheader=true|access-date=2 August 2025}} |- {{Albumliste|Germany|22|artist=Black-Sabbath|album=Paranoid|id=12147|rowheader=true|access-date=2 August 2025}} |- ! Hellas ([[IFPI Greece|IFPI]])<ref>{{Kjelde www|url=http://www.ifpi.gr/charts_en.html|tittel=Official IFPI Charts Top-100 Albums Sales Chart (Combined) – Εβδομάδα: 06/2026|utgjevar=[[IFPI Greece]]|vitja=18. februar 2026|språk=el|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20131016073400/http://www.ifpi.gr/charts_en.html|arkivdato=16. oktober 2013}}</ref> || 2 |- {{Albumliste|Hungary|23|year=2025|week=31|rowheader=true|access-date=6 August 2025}} |- ! Island ([[Tónlistinn]])<ref>{{Kjelde www|url=https://plotutidindi.is/tonlistinn/|tittel=Tónlistinn – Plötur: Streymi, spilun og sala viku 31. Birt 2. ágúst 2025 – Næst uppfært 9. ágúst 2025.|utgjevar=Plötutíðindi|vitja=2. august 2025|språk=is|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20250802011203/https://plotutidindi.is/tonlistinn/|arkivdato=2. august 2025}}</ref> || 13 |- ! Irland ([[Irish Recorded Music Association|IRMA]])<ref>{{Kjelde www|url=http://irma.ie/index.cfm?page=irish-charts&chart=Albums|tittel=IRMA – Irish Charts (Week 30, 2025)|utgjevar=[[Irish Recorded Music Association]]|vitja=26. juli 2025}}</ref> || 85 |- ! Italia ([[Federazione Industria Musicale Italiana|FIMI]])<ref>{{Kjelde www|url=https://www.fimi.it/top-of-the-music/archivio-classifiche-settimanali/archivio-classifiche-per-settimana/?tipo=2&anno=2025&settimana=31|tittel=Album – Classifica settimanale WK 31 (dal 25.07.2025 al 31.07.2025)|utgjevar=[[Federazione Industria Musicale Italiana]]|språk=it|vitja=2. august 2025}}</ref> || 68 |- ! Litauen ([[AGATA (organisasjon)|AGATA]])<ref>{{Kjelde www|url=https://www.agata.lt/naujienos/s31-3/|tittel=2025 31-os savaitės klausomiausi (Top 100)|utgjevar=[[AGATA (organisasjon)|AGATA]]|språk=lt|dato=1. august 2025|vitja=2. august 2025}}</ref> || 27 |- ! Noreg ([[International Federation of the Phonographic Industry|IFPI Noreg]])<ref>{{Kjelde www|url=https://topplista.no/charts/albums/2025-w31/|tittel=Album topp 100 − Uke 31, 2025|utgjevar=[[International Federation of the Phonographic Industry|IFPI Noreg]]|språk=no|vitja=2. august 2025}}</ref> || 19 |- {{Albumliste|Poland2|18|date=25.07.2025–31.07.2025|rowheader=true|access-date=8 August 2025}} |- ! Portugal ([[Associação Fonográfica Portuguesa|AFP]])<ref>{{Kjelde www|url=https://audiogest.pt/uploads/files/file_2025-08-05-14-53-00.pdf|tittel=Top 200 Álbuns Semana 31 de 2025|sider=2|utgjevar=[[Associação Fonográfica Portuguesa]]|vitja=6. august 2025|språk=pt-pt}}</ref> || 58 |- {{Albumliste|Scotland|15|date=20250808|rowheader=true|access-date=9 August 2025|refname=SCO2025}} |- ! Sverige ([[Sverigetopplistan]])<ref>{{Kjelde www|url=https://sverigetopplistan.se/chart/54/?dspy=2025&dspp=31|tittel=Veckolista Album, vecka 31|utgjevar=[[Sverigetopplistan]]|språk=sv|vitja=14. august 2025}}</ref> || 6 |- {{Albumliste|Switzerland|46|artist=Black Sabbath|album=Paranoid|rowheader=true|access-date=6 August 2025|refname=SWI2025}} |- ! USA, [[Top Rock & Alternative Albums]] (''[[Billboard]]'')<ref>[https://www.billboard.com/artist/black-sabbath/chart-history/rkc/ «Black Sabbath Chart History: Top Rock & Alternative Albums»]. ''[[Billboard]]'', vitja 5. august 2025.</ref> || 5 |} === Årslister === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ Årslisteplasseringar i 1971 ! Liste !! Plass |- ! Tyskland (Offizielle Top 100)<ref>{{Kjelde www|url=https://www.offiziellecharts.de/charts/album-jahr/for-date-1971|tittel=Top 100 Album-Jahrescharts|dato=1971|utgjevar=[[GfK Entertainment Charts]]|språk=de|vitja=2. april 2022}}</ref> || 23 |- ! USA, ''Billboard'' 200<ref>[https://www.billboard.com/charts/year-end/1971/top-billboard-200-albums «Top Billboard 200 Albums – Year-End 1971»]. ''Billboard''. [https://web.archive.org/web/20210604052252/https://www.billboard.com/charts/year-end/1971/top-billboard-200-albums Arkivert] 4. juni 2021, vitja 30. oktober 2021.</ref> || 13 |} {| class="wikitable plainrowheaders" |+ Årslisteplassering i 2002 ! Liste !! Plass |- ! Kanadiske metalalbum (Nielsen SoundScan)<ref>{{Kjelde www|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20040812035533/http://www.jamshowbiz.com/JamMusicCharts/2002_metal.html|arkivdato=12. august 2004|url=http://www.jamshowbiz.com/JamMusicCharts/2002_metal.html|tittel=Top 100 Metal Albums of 2002|nettstad=[[Jam!]]|vitja=23. mars 2022}}</ref> || 94 |} {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ Årslisteplasseringar i 2025 ! Liste !! Plass |- ! Kroatia, internasjonal (HDU)<ref>{{Kjelde www|url=https://www.top-lista.hr/www/download/top-lista-prodaje-strano-godisnja-lista-2025/?wpdmdl=84107|tittel=Inozemna izdanja – Godišnja lista 2025|utgjevar=[[Top lista]]|vitja=3. februar 2026|språk=hr}}</ref> || 33 |- ! Sverige (Sverigetopplistan)<ref>{{Kjelde www|url=https://sverigetopplistan.se/chart/83/?dspy=2025&dspp=1|tittel=Årslista Album, 2025|utgjevar=[[Sverigetopplistan]]|språk=sv|vitja=22. januar 2026}}</ref> || 100 |} == Salstrofé == {{Salstrofétabell topp}} {{Certification Table Entry|nosales=true|type=album|relyear=1970|region=Australia|award=gull|certyear=1972|certref=<ref name="AusPlaq">{{Kjelde www|url=https://musicgoldmine.com/products/black-sabbath-paranoid-australian-label-gold-award-presented-to-black-sabbath-rare|tittel=Black Sabbath Paranoid 1972 Australian Label Gold Award presented to Black Sabbath - RARE|nettstad=MusicGoldmine.com}}</ref>}} {{Certification Table Entry|nosales=true|region=Canada|type=album|artist=Black Sabbath|title=Paranoid|award=platina|certyear=1977|relyear=1970}} {{Certification Table Entry|nosales=true|region=Denmark|type=album|artist=Black Sabbath|title=Paranoid|award=gull|relyear=1970|certyear=2024|id=14559|access-date=31 October 2024}} {{Certification Table Entry|nosales=true|region=Germany|type=album|artist=Black Sabbath|title=Paranoid|award=gull|relyear=1970|certyear=2023|access-date=24 March 2023}} {{Certification Table Entry|nosales=true|region=Italy|type=album|artist=Black Sabbath|title=Paranoid|award=platina|relyear=2014|certyear=2022|note=2014 release|id=10386|access-date=27 December 2022}} {{Certification Table Entry|nosales=true|type=album|relyear=1970|region=United Kingdom|award=gull|certref=<ref>{{Kjelde www|url=https://musicgoldmine.com/products/black-sabbath-paranoid-uk-label-gold-award-presented-to-and-signed-by-tony-iommi-rare|tittel=Black Sabbath Paranoid UK Label Gold Award presented to and signed by Tony Iommi - RARE|nettstad=MusicGoldmine.com}}</ref>}} {{Certification Table Entry|nosales=true|region=United Kingdom|type=album|artist=Black Sabbath|title=Paranoid|award=platina|relyear=2008|certyear=2023|id=10206-1046-2|note=2008 release|access-date=5 August 2023}} {{Certification Table Entry|nosales=true|region=United States|type=album|artist=Black Sabbath|title=Paranoid|award=platina|number=4}} {{Salstrofétabell botn|streaming=true|nosales=true}} == Utgjevingshistorikk == {|class="wikitable" |- ! Region !! Dato !! Selskap !! Format !! Katalognummer |- | Storbritannia || 18. september 1970 || [[Vertigo Records]] || [[langspelplate|LP]] || 6360 011 |- | Europa || september 1970 || Vertigo Records || LP || 6360 011 |- | USA || 7. januar 1971 || [[Warner Records|Warner Bros.]] || LP || WS 1887 |- | Storbritannia <small>(gjenutgjeving)</small> || desember 1973 || WWA || LP || WWA 007 |- | USA <small>(gjenutgjeving)</small> || 1975 || Warner Bros. || LP || WS4 |- | Storbritannia <small>(gjenutgjeving)</small> || januar 1976 || NEMS || LP || NEL 6003 |- | Storbritannia <small>(gjenutgjeving)</small> || 28. februar 1996 || [[Castle Communications]] || [[kompaktplate|CD]] || ESMCD302 |- | Storbritannia <small>(gjenutgjeving)</small> || 2004 || [[Sanctuary Records|Sanctuary]] || CD || SMRCD032 |- | Storbritannia <small>(luksusutgåve)</small> || 30. mars 2009 || Sanctuary || dobbel CD + DVD || 1782444 |- | Japan || 25. august 2010 || [[Universal Music Group|Universal Music]] || SHM-SACD || UIGY-9034 |- | Japan || 24. november 2010 || Universal Music || SHM-CD || UICY-20039 |- | USA <small>(remastra)</small> || 15. august 2016 || [[Rhino Entertainment|Rhino]] / Warner Bros. || CD || RR2 3104 |} == Kjelder == {{Fotnoteliste}} == Litteratur == * {{Cite book|editor1-last=George-Warren|editor1-first=Holly|year=2001|title=The Rolling Stone Encyclopedia of Rock and Roll|url=https://archive.org/details/rollingstoneency00holl|url-access=registration|edition=2005|publisher=Fireside|isbn=978-0-7432-9201-6}} * {{Cite book|last1=Graff|first1=Gary|last2=Durchholz|first2=Daniel|title=MusicHound Rock: The Essential Album Guide|publisher=Visible Ink Press|year=1999|isbn=978-1-57859-061-2|url=https://archive.org/details/isbn_9781578590612}} * {{Cite book|last=Larkin|first=Colin|author-link=Colin Larkin (forfattar)|title=Guinness Book of Top 1000 Albums|publisher=Gullane Children's Books|year=1994|edition=1|isbn=978-0-85112-786-6}} * {{Cite book|editor1-last=Levy|editor1-first=Joe|year=2005|edition=First Paperback|title=Rolling Stone's 500 Greatest Albums of All Time|publisher=Wenner Books|isbn=978-1-932958-61-4}} * {{Cite book|last=Rosen|first=Steven|title=The Story of Black Sabbath: Wheels of Confusion|publisher=Castle Communications|year=1996|isbn=1-86074-149-5}} == Bakgrunnsstoff == * [https://www.discogs.com/master/302 ''Paranoid''] på [[Discogs]] ==Kjelder== {{refstart}} {{refslutt}} {{RS500-2020|139 | album = Paranoid | artist = Black Sabbath | førre album = [[ Catch a Fire ]] | førre artist = [[ Bob Marley and the Wailers ]] | neste album = [[ The Immaculate Collection ]] | neste artist = [[ Madonna ]] }} {{RS500|131 | album = Paranoid | artist = Black Sabbath | førre album = [[albumet Saturday Night Fever|Saturday Night Fever]] | førre artist = Ymse artistar | neste album = [[ Marquee Moon]] | neste artist = [[Television]] }} {{Black Sabbath}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Musikkalbum frå 1970]] [[Kategori:Album produserte av Rodger Bain]] [[Kategori:Black Sabbath-album]] [[Kategori:Vertigo Records-album]] [[Kategori:Warner Bros. Records-album]] [[Kategori:Beste album gjennom tidene hos Rolling Stone 2012| 131]] [[Kategori:Beste album gjennom tidene hos Rolling Stone 2020| 139]] 1e4o2yn5anza5mytohnuva2ijxcts6j 3670432 3670431 2026-09-05T17:24:31Z Frokor 1328 /* Super Deluxe-utgåva frå 2016 */ 3670432 wikitext text/x-wiki {{Infoboks musikkalbum | tittel = Paranoid | format = Studioalbum | artist = [[Black Sabbath]] | utgjeve = 18. september 1970 | innspelt = 16.–18. juni 1970<ref>{{Cite book|last=Popoff|first=Martin|author-link=Martin Popoff|title=Sabotage|publisher=Wymer Publishing|edition=second|year=2020|page=69|isbn=978-1-912782-31-4}}</ref> | studio = Regent Sound ([[London]])<br />[[Sarm Studios|Island Studios]] (London) | sjanger = [[Heavy metal]]<ref>{{Kjelde www|tittel=50 Years Ago, Black Sabbath Found Its Sound And Took Metal Worldwide|url=https://www.npr.org/2020/09/18/913974144/50-years-ago-black-sabbath-found-its-sound-and-took-metal-worldwide|nettstad=npr.org|vitja=5. september 2026}}</ref> | lengd = 41:51 | selskap = [[Vertigo Records|Vertigo]]<br />[[Warner Records|Warner Bros.]] | produsent = [[Rodger Bain]] | førre = ''[[Black Sabbath av Black Sabbath|Black Sabbath]]'' | førre år = 1970 | neste = ''[[Master of Reality]]'' | neste år = 1971 }} '''''Paranoid''''' er det andre studioalbumet til det britiske [[heavy metal]]-bandet [[Black Sabbath]]. Det vart gjeve ut i Storbritannia av [[Vertigo Records]] 18. september 1970 og i USA av [[Warner Records|Warner Bros. Records]] 7. januar 1971. Albumet inneheld fleire av [[signaturlåt]]ane til bandet, mellom dei «[[Iron Man av Black Sabbath|Iron Man]]», «[[War Pigs]]» og [[songen Paranoid av Black Sabbath|tittelsporet]]. Tittelsporet var den einaste topp 20-hiten deira og nådde fjerdeplass på [[UK Singles Chart]]. I juli 2025, 55 år etter utgjevinga, nådde tittelsporet fyrsteplassen på den amerikanske ''Billboard''-lista Hot Hard Rock Songs for fyrste gong.<ref>{{Kjelde www|etternamn=McIntyre|førenamn=Hugh|tittel=Black Sabbath Hits No. 1 For The First Time|url=https://www.forbes.com/sites/hughmcintyre/2025/07/19/black-sabbath-hits-no-1-for-the-first-time/|nettstad=Forbes|dato=19. juli 2025|vitja=5. september 2026}}</ref> Etter at det sjølvoppkalla [[Black Sabbath av Black Sabbath|debutalbumet]] vart ein suksess, vende bandet raskt attende til studio for å spele inn oppfølgjaren. Som det fyrste albumet vart ''Paranoid'' laga på kort tid; innspelinga tok berre to dagar i juni. «[[songen Paranoid av Black Sabbath|Paranoid]]» vart gjeven ut som singel i august 1970, og «[[Iron Man av Black Sabbath|Iron Man]]» følgde i oktober 1971.<ref>{{Cite book|last=Popoff|first=Martin|author-link=Martin Popoff|title=Sabotage|publisher=Wymer Publishing|edition=second|year=2020|pages=99–100|isbn=978-1-912782-31-4}}</ref> ''Paranoid'' vert ofte rekna som eit av dei beste og mest innverknadsrike [[heavy metal]]-albuma gjennom tidene. Det vert ofte nemnt som ei viktig påverknad på utviklinga av sjangeren og som eit av dei tidlegaste albuma i sjangeren.<ref name=":0">[https://www.rollingstone.com/music/music-lists/the-100-greatest-metal-albums-of-all-time-113614/ «The 100 Greatest Metal Albums of All Time»]. ''[[Rolling Stone]]'', 21. juni 2017, vitja 5. september 2026.</ref><ref>{{Kjelde www|forfattar=LA Weekly|dato=31. januar 2013|tittel=The 20 Greatest Metal Albums in History: The Complete List|url=https://www.laweekly.com/the-20-greatest-metal-albums-in-history-the-complete-list/|vitja=5. september 2026|nettstad=[[LA Weekly]]}}</ref><ref>{{Kjelde www|forfattar=Loudwire Staff|tittel=The 50 Best Metal Albums of All Time|url=https://loudwire.com/top-metal-albums-of-all-time/|vitja=5. september 2026|nettstad=Loudwire|dato=8. september 2015}}</ref> I 2017 vart det rangert øvst på ''[[Rolling Stone]]'' si liste over dei 100 beste metalalbuma gjennom tidene, og i 2020 vart det nummer 139 på bladet si liste over dei 500 beste albuma gjennom tidene. ''Paranoid'' var det einaste albumet frå bandet som toppa [[UK Albums Chart]], heilt til ''[[13 av Black Sabbath|13]]'' kom ut i 2013. == Bakgrunn == Debutalbumet til Black Sabbath, ''[[Black Sabbath av Black Sabbath|Black Sabbath]]'', kom ut i februar 1970 og vart ein kommersiell suksess i Storbritannia. Trass i fiendtleg mottaking frå kritikarane vart det etter kvart ein kommersiell suksess i USA òg.<ref>{{Cite book|last=McIver|first=Joel|url=https://books.google.com/books?id=xZvnIUXk8uwC&pg=PT119|access-date=21 May 2013|title=Black Sabbath: Sabbath Bloody Sabbath|date=17 November 2009|publisher=[[Music Sales Group]]|page=119|isbn=978-0857120281|author-link=Joel McIver|archive-date=27 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200727121433/https://books.google.com/books?id=xZvnIUXk8uwC&pg=PT119|url-status=live}}</ref> For å dra nytte av den ferske listesuksessen til debutalbumet i Storbritannia gjekk Black Sabbath i studio med produsenten [[Rodger Bain]] i juni 1970, berre fire månader etter albumutgjevinga. ''Paranoid'' vart spela inn i Regent Sound Studios og [[Sarm Studios|Island Studios]] i London 16.–18. juni.<ref>{{Cite book|last=Popoff|first=Martin|author-link=Martin Popoff|title=Sabotage|publisher=Wymer Publishing|edition=second|year=2020|page=69|isbn=978-1-912782-31-4}}</ref><ref>{{Kjelde www|etternamn=Tice|førenamn=Russell|tittel=Classic Tracks: Black Sabbath's "Paranoid"|url=https://www.mixonline.com/recording/classic-tracks-black-sabbath-paranoid|nettstad=MIX Online|utgjevar=Future plc|dato=1. januar 1999|vitja=18. november 2022}}</ref> == Innspeling == Tittelsporet vart skrive som ein ettertanke. Trommeslagaren [[Bill Ward]] forklarte: «Vi hadde ikkje nok songar til albumet, og [[Tony Iommi]] spela berre gitarfrasen, og det var det. Det tok tjue, tjuefem minutt frå byrjing til slutt.»<ref name="Rosen 1996 57">{{Harvard|Rosen|1996|p=57}}</ref> I omslagsnotata til konsertalbumet ''[[Reunion av Black Sabbath|Reunion]]'' frå 1998 fortalde bassisten [[Geezer Butler]] Phil Alexander at dei skreiv songen «på fem minutt, så sette eg meg og skreiv teksten så fort eg kunne. Alt var gjort på om lag to timar.» Ifølgje Alexander «krystalliserte 'Paranoid' låtskrivingsprosessen til bandet: Iommi sette i gang ideane med dei svidde riffa sine, [[Ozzy Osbourne]] arbeidde med ein melodi, Geezer gav framdrift og det meste av teksten, og Bill Ward låste seg til ei rekkje ofte hamrande rytmar under rumlinga frå Butler-bassen.» Singelen kom ut i august 1970, nådde fjerdeplass på den britiske lista og vart verande den einaste topp 10-hiten til Black Sabbath.<ref name="Rolling Stone Biography">[https://web.archive.org/web/20070205075829/http://www.rollingstone.com/artists/blacksabbath/biography «Black Sabbath Biography»] i ''[[Rolling Stone]]''.</ref> Dei fleste songane på ''Paranoid'' voks fram frå improviserte jamøkter på scena. I ''[[Classic Albums]]''-dokumentaren om tilskipinga av ''Paranoid'' mintest Tony Iommi at «War Pigs» kom frå «ein av klubbane». Butler la til: «Under songen 'Warning' brukte vi å jamme han ut, og akkurat den kvelden, medan vi jamma, gjorde Tony berre ''da-dum!''» I den same dokumentaren synte Iommi fram tilnærminga si til gitarsoloen og forklarte: «Eg prøvde alltid å la den nedste strengen klinge, så lyden vart fyldig.» Dei fleste songane på albumet vart opphavleg laga hausten 1969 i ein musikkklubb i [[Zürich]] i Sveits. Black Sabbath var i Zürich i seks veker frå kring midten av november 1969. Dei spela i det som då heitte Beat Club, òg kalla Hirschen Club, i fyrste høgda på Hotel Hirschen i gamlebyen. Oppdraget omfatta sju sett på 45 minutt kvar dag i seks veker. Bandet hadde lite materiale den gongen, så dei spela berre éin song i kvart sett, men strekte han til 45 minutt. Dei brukte difor òg Beat Club «til øvingar», ifølgje Osbourne.<ref>Boris Schlatter: «Ozzy Osbourne: In Zürich feilte Black Sabbath am Urknall des Hardrock», [https://www.swissinfo.ch/ger/kultur/ozzy-osbourne-im-hirschen-z%C3%BCrich-feilte-black-sabbath-am-urknall-des-hardrock/89727416 swissinfo.ch], 24. juli 2025, henta 5. august 2025.</ref><ref>Patricia Broder: «Wie Ozzy Osbourne Zürich zur Wiege des Heavy Metal machte», [https://www.blick.ch/people-tv/schweiz/besondere-bindung-zur-schweiz-wie-ozzy-osbourne-zuerich-zur-wiege-des-heavy-metal-machte-id21083037.html blick.ch], 26. juli 2025, henta 5. august 2025.</ref> På «[[Planet Caravan]]» syng Osbourne gjennom ein [[Leslie-høgtalar]]. I 2010 sa han til ''Mojo'': «Så brukte Rodger Bain ein oscillator på han – kva no enn det er. Han ser ut som eit kjøleskap med ein knott på.»{{Treng kjelde|dato=oktober 2025}} == Komposisjon == Opningssporet «War Pigs» skulle opphavleg heite «[[Valborgsnatta|Walpurgis]]».<ref name="osbourneautobiography">{{Cite book|last=Osbourne|first=Ozzy|title=I Am Ozzy|year=2011|publisher=Grand Central Publishing|isbn=978-0446569903}}</ref> Tittelen vart endra til «War Pigs», som bandet ville bruke som albumtittel, fram til albumet vart kalla ''Paranoid'' fordi plateselskapet vart overtydd om at songen med same namn hadde potensial som singel.<ref name="osbourneautobiography"/> Butler forklarte tanken sin i ''Classic Albums'': «Eg ville skrive ein song som heitte 'Walpurgis' – den sataniske versjonen av jula, veit du – og skrive om at Satan ikkje er noko andeleg, men krigshissarane. Det er dei som er dei verkelege satanistane, alle desse som styrer bankane og verda og prøver å få arbeidarklassen til å kjempe krigane for seg. Vi sende han til plateselskapet, og dei sa: 'Nei, det skal vi ikkje kalle han. For satanisk!' Så eg endra det til 'War Pigs'.» I sjølvbiografien ''I Am Ozzy'' mintest Osbourne: «Opphavleg skulle han heite 'Walpurgis' ... eit uttrykk for eit svartmagisk bryllaup eller noko slikt. Så endra vi det til 'War Pigs', og Geezer kom med desse tunge tekstane om død og øydelegging. Ikkje rart vi aldri fekk damer på konsertane. Geezer brydde seg ikkje om den vanlege 'eg elskar deg'-popsongen ... Geezer likte òg å ta inn mykje aktuelt stoff, som referansar til [[Vietnamkrigen|Vietnam]], i songane våre. Han følgde med på kva som skjedde.» «Iron Man» heitte opphavleg «Iron Bloke». Då Osbourne høyrde Iommi spele hovudriffet fyrste gong, sa han forundra at det lét «som ein stor jernkar som går omkring». Tittelen vart seinare endra til «Iron Man» då bassisten og tekstforfattaren Geezer Butler skreiv teksten.<ref name="classicalbums">''Classic Albums – Paranoid'', av Isis Productions/Eagle Rock Entertainment.</ref> Riffet i «Iron Man» er ikonisk for heavy metal-gitaristar. Osbourne skreiv i memoarane sine at «Tony Iommi viste seg å vere ein av dei beste riffskaparane i tungrocken gjennom tidene. Kvar gong vi gjekk i studio, utfordra vi han til å overgå det førre riffet sitt – og så kom han med noko som 'Iron Man' og slo oss heilt ut.» Butler forma teksten som ei forteljing om ein mann som reiser fram i tida og ser [[apokalypse]]n. Når han vender attende til samtida, vert han forvandla til stål av eit magnetfelt. Forsøka hans på å åtvara folket vert ignorerte og gjorde narr av. Iron Man vert sint og hemngjerrig og valdar øydelegginga han såg i synet. «Electric Funeral» brukar òg apokalyptiske bilete og handlar om atomkrig. I konsertfilmen ''The Last Supper'' mintest Iommi at dei fleste banda den gongen dreiv med «blomar i håret», medan Black Sabbath ville syngje og spele om den andre sida av livet. I dokumentaren ''Don't Blame Me'' frå 1992 sa Osbourne: «Det var eg og fem ungar i eit hus med to soverom. Far min arbeidde om natta, mor mi om dagen, vi hadde ingen pengar, vi hadde aldri bil, og vi drog svært sjeldan på ferie ... Og så høyrer vi brått om '[[San Francisco (Be Sure to Wear Flowers in Your Hair)|viss du skal til San Francisco, må du hugse å ha ein blome i håret]]'. Og vi tenkjer, forakteleg: 'Kva faen er San Francisco? Kvar er dette? Kva er alt dette blomsterpisset? Eg har ikkje sko på føtene.'» Butler fortalde ''Classic Albums'' i 2010: «Ein såg heilt tydeleg at mykje gjekk gale i verda, og ingen sa noko om det. [[Bob Dylan]] hadde for lengst bleikna frå samtidsminnet, og ingen snakka om det eg ville snakke om – politiske saker – så det var det som inspirerte meg.» I 2013 fortalde Butler magasinet ''Mojo'' at «Paranoid» «handla om depresjon, for eg visste eigentleg ikkje skilnaden mellom depresjon og paranoia. Det er ei rusgreie; når du røykjer ein [[joint]], vert du heilt paranoid overfor folk og klarar ikkje å ha med dei å gjere. Det er ei overlapping mellom paranoiaen når du røykjer marihuana og depresjonen etterpå.» I 2015 utdjupa han overfor Dave Everly i ''Classic Rock'': «Eg skar meg før. Eg skar meg i armane, stakk nåler gjennom fingrane og slikt. Eg vart verkeleg deprimert, og det var det einaste som kunne få meg ut av det. Om Sabbath ikkje hadde lukkast, ville eg ha vore død for lenge sidan. Eg ville ha drepe meg sjølv.» Ifølgje boka ''Black Sabbath: Symptom of the Universe'' av Mick Wall var Butler sterkt imot songen fordi han meinte han likna for mykje på «[[Communication Breakdown]]» av [[Led Zeppelin]]. Bassisten vedgjekk: «Eg tykte han likna så mykje at vi umogleg kunne kome unna med det ... Dei var favorittbandet vårt på den tida.» «Planet Caravan» var ein uvanleg roleg song som synte at bandet kunne meir enn å lage knusande gitarriff. Iommi vedgjekk at bandet var i tvil om det mjuke nummeret og sa til ''Classic Albums'': «Det var nesten ein slik 'Skal vi gjere dette?'-situasjon.» Butler la til: «Vi kom berre på det i studio, og det var skikkeleg tilbakelent, og vi ville ikkje kome med det vanlege kjærleikstullet. Så det handla om å sveve gjennom universet med den ein elskar, i staden for 'Lat oss gå på puben og kjøpe pommes frites' eller noko slikt ... Berre ta eit romskip ut mellom stjernene og ha den ultimate romantiske helga.» Jazzpåverknaden frå [[Django Reinhardt]] er tydeleg i gitarspelinga til Iommi. «[[Hand of Doom]]» handla om problemet med soldatar som kom attende frå Vietnamkrigen som heroinavhengige. Bandet såg dette sjølv då dei spela på to amerikanske militærbasar, men Butler fortalde Matthew Longfellow i 2010 at det ikkje var «noko om dette på nyhendene. Ingen program fortalde at dei amerikanske soldatane i Vietnam sette sprøyter og heldt på slik for å kome seg gjennom den grufulle krigen. Det festa seg i hovudet mitt, og då vi kom til 'Hand of Doom', var det dette eg skreiv om.» Ifølgje Butler kom trommesoloen «Rat Salad» av at bandet tidleg i karrieren måtte spele åtte sett på 45 minutt kvar kveld i Europa. «Bill brukte å fylle heile dei 45 minutta med ein trommesolo berre for å få dei unna», fortalde han ''Classic Albums''. «Eg anar ikkje kvar tittelen kom frå.» Sjølv om Butler seinare kan ha gløymt opphavet til tittelen, sa han i 1971 at han kom frå ein spøk om at håret til Ward ikkje var greidd.<ref>{{Cite journal|url=https://www.academia.edu/40756878|title=More That Metal: Black Sabbath's Use of Blues, Classical, Jazz, Prog, and Other Musical Styles|last=Stolz|first=Nolan|journal=Home of Metal Symposium and Workshop: Music Heritage, People and Place|publisher=Home of Metal Symposium and Workshop: Music Heritage, People and Place. Birmingham City University (U.K.)|date=September 2019}}</ref> I 2013 skildra Sabbath-biografen Mick Wall avslutningssporet «[[Fairies Wear Boots]]» som eit «hardt drivande riff sukra med ein vakker, illevarslande melodi», med ein tekst Osbourne skreiv om eit ublidt møte med ei gruppe skinheads. == Innpakking == ''Paranoid'' heitte opphavleg ''War Pigs'', men plateselskapet skal ha endra tittelen fordi det frykta motreaksjonar frå tilhengjarar av den pågåande Vietnamkrigen.<ref>{{Kjelde www|url=http://www.channel4.com/entertainment/tv/microsites/G/greatest/albums/1-25.html|tittel=The 100 greatest albums|verk=Channel 4|vitja=7. september 2004|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20050126162306/http://www.channel4.com/entertainment/tv/microsites/G/greatest/albums/1-25.html|arkivdato=26. januar 2005}}</ref> Plateselskapet meinte dessutan at tittelsporet kunne seljast betre som singel. I ''I Am Ozzy'' skreiv Ozzy Osbourne at namneendringa ikkje hadde noko med Vietnamkrigen å gjere, men berre kom av at plateselskapet meinte albumet ville vere lettare å selje om det fekk namn etter singelen. Singelen hadde allereie hatt stor framgang og nådd fjerdeplassen på [[UK Singles Chart]] då albumet kom ut.<ref name="osbourneautobiography"/> Det var likevel for seint å endre omslaget. Joe Smith, som var administrerande visepresident i Warner Bros. frå 1970 til 1972, fortalde ''Classic Albums'' at resten av Warner Bros. ikkje ville ha noko med bandet å gjere: «Vi var sjølve midt i krigen her i landet, og grunngjevinga deira var ikkje så viktig for meg. Eg visste at vi ikkje kom til å kalle albumet 'War Pigs'.»<ref name="classicalbums"/> Om songen «Paranoid» mintest Smith: «Han var på ei acetatplate. Eg hugsar at eg spela han, skrudde lyden heilt opp og rista heile bygningen ... Eg sa: 'Eg trur dette er gjennombrotsalbumet. Eg forstår det ikkje, men Paranoid høyrest ut som ein flott albumtittel og ein flott singeltittel.'»<ref name="classicalbums"/> «Albumtittelen hadde ingenting med omslaget å gjere», forklarte Osbourne til Phil Alexander i 1998.<ref name="classicalbums"/> «Kva faen har ein kar utkledd som ein gris, med eit sverd i handa, med det å vere paranoid å gjere? Eg veit ikkje, men dei valde å endre albumtittelen utan å endre omslaget.»<ref name="classicalbums"/> == Omslag == Omslaget vart laga med den opphavlege tittelen ''War Pigs'' i tankane. [[Keith McMillan]], kreditert som Keef, utforma og fotograferte det i [[Black Park]] i Buckinghamshire. Assistenten hans, Roger Brown, var modell.<ref name="rolling cover">[https://www.rollingstone.com/music/music-features/black-sabbath-cover-art-keef-keith-macmillan-interview-951578/ «'That Evil Kind of Feeling': The Inside Story of Black Sabbath's Iconic Cover Art»], av Kory Grow. ''Rolling Stone'', 13. februar 2020. [https://web.archive.org/web/20200214154131/https://www.rollingstone.com/music/music-features/black-sabbath-cover-art-keef-keith-macmillan-interview-951578/ Arkivert] 14. februar 2020, vitja 5. september 2026.</ref> Vertigo Records valde utforminga med tanke på den moglege visuelle og kommersielle verknaden, og Tony Iommi stod bak ideen. Originalutgåva hadde utbrettsomslag med eit svart-kvitt-fotografi av bandet posert utandørs på ein graskledd ås. Biletet var òg teke av Keith McMillan og var fyrste gongen bandet vart vist på eit albumomslag. Biletet av Brown er lagt oppå seg sjølv tre gonger for å skape inntrykk av samanheng eller rørsle, og er farga med rosa måling. Brown har på seg ein kvit hjelm og eit rosa og gult antrekk, og midt i ein mørk skog svingar han eit [[Skjold til vern|skjold]] og eit [[sverd]] i ei angripande stilling. Målet var at omslaget skulle sjå mørkt, surrealistisk og litt vondt ut. == Utgjeving og mottaking == {| class="wikitable" |+ Samla vurderingar ! Publikasjon !! Vurdering |- | [[AllMusic]] || 5/5<ref name="allmusic">{{Kjelde www|url={{Allmusicguide|class=album|id=r1999|pure_url=yes}}|tittel=Review ''Paranoid''|etternamn=Huey|førenamn=Steve|nettstad=[[AllMusic]]|vitja=5. september 2026}}</ref> |- | ''[[Magasinet Blender|Blender]]'' || 5/5<ref name="blender">{{Kjelde www|url=http://www.blender.com/guide/back-catalogue/52465/paranoid.html|tittel=Review ''Paranoid''|etternamn=Mitchell|førenamn=Ben|verk=[[Magasinet Blender|Blender]]|utgjevar=Alpha Media|vitja=5. september 2026|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20091006134018/http://www.blender.com/guide/back-catalogue/52465/paranoid.html|arkivdato=6. oktober 2009}}</ref> |- | ''[[Christgau's Record Guide: Rock Albums of the Seventies|Christgau's Record Guide]]'' || C−<ref name="Christgau"/> |- | ''[[Encyclopedia of Popular Music]]'' || 4/5<ref>{{Cite book|last=Larkin|first=Colin|author-link=Colin Larkin (forfattar)|year=2011|chapter=Funkadelic|title=[[Encyclopedia of Popular Music]]|publisher=[[Omnibus Press]]|isbn=978-0857125958|edition=5th}}</ref> |- | ''[[Magasinet Mojo|Mojo]]'' || 5/5<ref>[https://archive.org/details/mojo-february-2021/page/34/mode/2up «Black Sabbath - Paranoid»]. ''[[Magasinet Mojo|Mojo]]'', nr. 32, 7. februar 2021.</ref> |- | ''[[The Observer]]'' || 4/5<ref>{{Kjelde www|etternamn=Kimpton|førenamn=Peter|dato=14. mars 2009|url=https://www.theguardian.com/music/2009/mar/15/black-sabbath-paranoid-album-review|tittel=Rock review: Black Sabbath, Paranoid|verk=[[The Observer]]|vitja=5. september 2026|arkivdato=20. desember 2016|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20161220220912/https://www.theguardian.com/music/2009/mar/15/black-sabbath-paranoid-album-review}}</ref> |- | ''[[Pitchfork (nettstad)|Pitchfork]]'' || 9,5/10<ref>{{Kjelde www|url=https://pitchfork.com/reviews/albums/black-sabbath-paranoid|tittel=Black Sabbath: Paranoid|nettstad=[[Pitchfork (nettstad)|Pitchfork]]|vitja=5. september 2026|arkivdato=10. desember 2018|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20181210135723/https://pitchfork.com/reviews/albums/black-sabbath-paranoid/}}</ref> |- | ''[[The Rolling Stone Album Guide]]'' || 5/5<ref>[https://www.rollingstone.com/music/artists/black-sabbath/albumguide «Black Sabbath: Album Guide»]. ''Rolling Stone''. [https://web.archive.org/web/20110306133206/http://www.rollingstone.com/music/artists/black-sabbath/albumguide Arkivert] 6. mars 2011, vitja 5. september 2026.</ref> |- | ''[[Musikkmagasinet Spin|Spin]]'' || 5/5<ref>{{Cite journal|url=https://books.google.com/books?id=EUm4Cp2ZFOEC&pg=PA78|title=How to Buy: Heavy Metal|journal=[[Musikkmagasinet Spin|Spin]]|volume=22|issue=8|location=New York|date=August 2006|access-date=5. september 2026|page=78|archive-date=19 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519231038/https://books.google.com/books?id=EUm4Cp2ZFOEC&pg=PA79|url-status=live}}</ref> |- | [[Sputnikmusic]] || 4/5<ref>{{Kjelde www|url=https://www.sputnikmusic.com/review/8751/Black-Sabbath-Paranoid/|tittel=Review ''Paranoid''|etternamn=Stagno|førenamn=Mike|utgjevar=sputnikmusic.com|vitja=5. september 2026|arkivdato=31. desember 2021|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20211231213832/https://www.sputnikmusic.com/review/8751/Black-Sabbath-Paranoid/}}</ref> |} Albumet kom ut i Storbritannia i september 1970, der singelen «Paranoid» hjelpte salet. I omslagsnotata til ''Reunion'' frå 1998 mintest Iommi: «Singelen trekte til seg skrikande ungar. Vi såg folk danse når vi spela han, og vi avgjorde at vi ikkje skulle gje ut singlar på ei god stund etterpå, for å vere tru mot fansen som likte oss før vi vart populære.» Den amerikanske utgjevinga av ''Paranoid'' vart utsett til januar 1971,<ref>{{Kjelde www|url=https://www.black-sabbath.com/discography/blacksabbath/paranoid/|tittel=Black Sabbath – Paranoid – Info, Tracks, Releases, Credits|nettstad=black-sabbath.com|vitja=5. september 2026}}</ref> fordi albumet ''Black Sabbath'' framleis låg på listene då ''Paranoid'' kom ut i Storbritannia. ''Paranoid'' nådde 12.-plassen i USA i mars 1971<ref name="billboard_200">{{Kjelde www|url={{Allmusicguide|class=artist|id=black-sabbath-p3693/charts-awards|pure_url=yes}}|tittel=Black Sabbath. Billboard 200.|utgjevar=AllMusic|vitja=13. oktober 2010}}</ref> så godt som utan radiospeling.<ref name="Rolling Stone Biography"/> Ein usignert samtidskritikar i ''[[tidsskriftet Disc|Disc]]'' rosa albumet og kalla musikken til gruppa «stram, høg, enkel og spennande», med materiale bygt på «enkle, fengjande riff [...] med tekstar som ikkje plasserer dei i [[Bob Dylan|Dylan]]-klassen».<ref>{{Kjelde www|url=https://www.rocksbackpages.com/Library/Article/black-sabbath-iparanoidi-vertigo-|tittel=Black Sabbath: Paranoid (Vertigo) ★★★★|verk=[[Disc (tidsskrift)|Disc]] via Rock's Backpages|dato=12. september 1970|vitja=5. september 2026|arkivdato=18. november 2021|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20211118000522/https://www.rocksbackpages.com/Library/Article/black-sabbath-iparanoidi-vertigo-}}</ref> Listesuksessen til ''Paranoid'' gjorde at bandet kunne turnere i USA for fyrste gong i oktober 1970. Turneen førte til at den andre singelen frå albumet, «[[Iron Man av Black Sabbath|Iron Man]]», vart gjeven ut. Sjølv om han ikkje nådde topp 40, er «Iron Man» framleis ein av dei mest populære songane til Black Sabbath og den høgast plasserte amerikanske singelen til bandet.<ref name="AMG Biography">{{Kjelde www|url={{Allmusicguide|class=artist|id=black-sabbath-mn0000771438|pure_url=yes}}|tittel=Black Sabbath – Music Biography|utgjevar=AllMusic|vitja=12. desember 2012}}</ref> Per 2014 var ''Paranoid'' det mest selde Black Sabbath-albumet, med 1,6 millionar selde eksemplar i USA sidan byrjinga på [[Nielsen SoundScan|SoundScan]]-tida.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/black-sabbath-reuniting-album-tour-260693/|tittel=Black Sabbath Reuniting For New Album, Tour|verk=The Hollywood Reporter|dato=11. november 2011|vitja=5. september 2026|arkivdato=1. november 2021|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20211101173202/https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/black-sabbath-reuniting-album-tour-260693/}}</ref> === Kontrovers === I 1974 vart sjukepleiaren Hillary Pollard frå [[Rawcliffe i North Yorkshire]] funnen død mellom eit par høgtalarar, med ''Paranoid'' på platespelaren.<ref name="iommiautobiography">{{Cite book|last=Iommi|first=Tony|title=Iron Man: My Journey Through Heaven and Hell with Black Sabbath|url=https://archive.org/details/ironmanmyjourney00iomm_0|url-access=registration|year=2011|publisher=Da Capo Press|isbn=978-0-30681-9551}}</ref> Ho hadde teke ein overdose sovetablettar, men dosen var så liten at ein ikkje kunne slå fast at det var sjølvmord.<ref>{{Cite news|date=26 June 1974|title=Conorer listens to a 'morbid' record|url=https://www.newspapers.com/image/908708468/?terms=%22Black%20sabbath%22%20nurse%20suicide&match=1|work=Liverpool Daily Post|location=Liverpool|access-date=5. september 2026}}</ref> Den moglege innverknaden albumet kunne ha hatt på eit eventuelt sjølvmord vart likevel nemnd under likskodet, men konklusjonen vart at Black Sabbath ikkje hadde skuld i dødsfallet. Iommi vedgjekk: «Mange av orda i songane – mykje av stemninga i songane – er aggressive. Særleg i dei fyrste åra – sataniske, om du vil ... Det var slik det kjendest, så det var slik vi spela. Men det gjekk over styr. Med ''Paranoid'' i England, til dømes. Ei jente vart funnen død – ho var sjukepleiar: død på rommet sitt med albumet vårt på platespelaren som gjekk rundt. Og saka vart teken til retten med påstand om at albumet hadde gjort henne deprimert og fått henne til å ta livet sitt, noko eg meiner er heilt latterleg.»<ref>''[[Sounds (tidsskrift)|Sounds]]'', 21. oktober 1978.</ref> I eit intervju med ''The New Music'' frå 1982 hevda Butler: «Om [[den moralske majoriteten]] ikkje forstår det, prøver dei å undertrykkje det eller få andre til å lese alle slags ting inn i det ... Folka i den moralske majoriteten greip tak i den sataniske delen. Eg meiner, det meste handla om å stogge krigar og slikt, og noko var science fiction. Det var ikkje så mykje satanisk stoff, og det som var der, var ikkje akkurat ''for djevelen'' eller noko slikt; det fanst berre i samtida, og vi gjorde folk merksame på det.» I dokumentaren ''[[The Black Sabbath Story, Vol. 1]]'' uttrykte Butler frustrasjon over korleis tilhengjarar mistolka tekstane. Han sa: «På '[[Hand of Doom]]', til dømes, plukkar dei éi setning og blæs henne opp til noko stort, som om vi fortel alle at dei skal setje heroin, medan heile songen [...] er ''mot'' narkotika.»<ref>{{Cite AV media|people=Baker, Martin (Director)|date=1991|title=The Black Sabbath Story, Vol. 1|type=Motion picture|url=https://www.youtube.com/watch?v=1i6HQw-PAgg?t=491|access-date=2022-07-23|time-caption=Comment by Butler is at|time=8m10s|location=United Kingdom|publisher=Delilah Music Pictures|quote="For instance, 'Hand of Doom', they'll pick up one sentence out of that and blow it up into this big thing. It's like as if we told everyone to go and shoot smack where the whole song is against doing anything, like, against drugs."}}</ref> == Ettermæle == Mange publikasjonar reknar no ''Paranoid'' som eit av dei beste og mest innverknadsrike heavy metal-albuma gjennom tidene. I ei retrospektiv melding skreiv Steve Huey i [[AllMusic]] at albumet «definerte lyden og stilen i heavy metal meir enn noka anna plate i rockehistoria».<ref name="allmusic"/> Jenna Scaramanga i ''[[Guitar World]]'' kalla albumet «det opplagde valet for gitaristar som forstår at rytmeparti er viktigare enn soloar».<ref>{{Kjelde www|etternamn=Scaramanga|førenamn=Jenna|tittel=The greatest guitar albums of the '70s: Getting the Led out with Sabbath, the Who, Pink Floyd and more|url=https://www.guitarworld.com/features/greatest-guitar-albums-of-the-70s|nettstad=guitarworld|dato=19. august 2022|vitja=5. september 2026}}</ref> Ben Mitchell i ''[[Magasinet Blender|Blender]]'' meinte òg at det var den beste metalutgjevinga gjennom tidene.<ref name="blender"/> Joe Levy i ''Rolling Stone'' skreiv at «Sabbath rådde for mismodige ungdomar i syttiåra», og at «nesten alle heavy metal- og ekstremrockband frå dei siste tre tiåra», mellom dei [[Metallica]], [[Musikkgruppa Nirvana|Nirvana]] og [[Slipknot]], står i takksemdsgjeld til dei «knusande» gitarriffa til Iommi, den «vestgotiske rytmeseksjonen» til Ward og Butler og det «pinefulle brølet» til Osbourne på spor som «Paranoid», «Iron Man» og «War Pigs».{{Sfn|Levy|2005|p=117}} [[Robert Christgau]] var mindre entusiastisk i ''[[Christgau's Record Guide: Rock Albums of the Seventies]]'' (1981). Han klarte ikkje å ta skrekktemaet i musikken alvorleg nok til å verdsetje han som noko meir enn [[camp]], og merkte seg at tittelsporet var særleg «skrikverdig». Samstundes skreiv han at bandet førte musikalsk tyngd til «ytterpunkt ingen hadde drøymt om».<ref name="Christgau">{{Cite book|last=Christgau|first=Robert|author-link=Robert Christgau|year=1981|title=Christgau's Record Guide: Rock Albums of the '70s|publisher=[[Da Capo Press]]|isbn=0306804093|chapter=Black Sabbath|chapter-url=https://www.robertchristgau.com/get_artist.php?name=Black+Sabbath|access-date=5. september 2026|archive-date=6 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180906233740/https://www.robertchristgau.com/get_artist.php?name=Black+Sabbath|url-status=live}}</ref> Geezer Butler peikte på ''Paranoid'' som albumet som skilde seg mest ut for han. Han forklarte: «Det var eit heilt komplett album. Ingenting var pressa fram, og samspelet mellom oss fire flaut så lett. Eg hugsar at vi samla oss for å lage plata, og vi skreiv bokstavleg tala alt med det same. Kvar song fall så lett på plass og hadde slik kraft. Kvar gong vi gjekk til øving, kom vi ut med ein ferdig song. Eg trur det er difor albumet er spesielt, fordi alt fall så naturleg på plass. Det var den mest organiske plata Sabbath nokon gong laga, i kva tidsalder som helst. Ho var fullstendig naturleg, slik ho skulle vere.»<ref>{{Kjelde www|etternamn=Daly|førenamn=Andrew|url=https://www.metaledgemag.com/interviews/geezer-butler-talks-best-and-worst-black-sabbath-albums-being-insulted-to-be-labeled-heavy-metal-and-more|tittel=Geezer Butler talks best and worst Black Sabbath albums, being 'insulted' to be labeled heavy metal and more|nettstad=[[Metal Edge]]|dato=21. april 2023}}</ref> I 2011 skreiv Cosmo Lee i ''[[Invisible Oranges]]'' at ''Paranoid'' var det tyngste albumet gjennom tidene som var spela inn i [[standardstemming|standard E-stemming]].<ref>{{Kjelde www|etternamn=Staff|førenamn=Invisible Oranges|tittel=Top 10 Heaviest Albums Recorded in Standard Tuning|url=https://www.invisibleoranges.com/top-10-heaviest-albums-recorded-in-standard-tuning/|vitja=5. september 2026|nettstad=Invisible Oranges - The Metal Blog|språk=en-US}}</ref> Albumet er rangert som nummer 139 på lista til ''Rolling Stone'' over [[Rolling Stone si liste over dei 500 beste albuma gjennom tidene|dei 500 beste albuma gjennom tidene]]. === Heider === * I 1989 sette magasinet ''[[Kerrang!]]'' albumet på 39.-plass mellom «dei 100 beste heavy metal-albuma gjennom tidene».<ref>{{Cite book|last=Kaye|first=Don|title=[[Kerrang!]]|chapter=Black Sabbath 'Paranoid'|volume=222|publisher=Spotlight Publications Ltd.|date=21 January 1989|location=London}}</ref> * I 1994 vart ''Paranoid'' nummer tre på lista [[Colin Larkin]] laga over dei [[All Time Top 1000 Albums|50 beste heavy metal-albuma]]. Larkin skreiv: «Utfordrarar har ofte gripe etter krona deira, men ''Paranoid'' syner at Black Sabbath framleis er sjølve mønsterbandet i metal.»{{Sfn|Larkin|1994|p=180}} * I 1999 tok ''[[Musikkmagasinet Q|Q]]'' (12/99, s. 170) med albumet på lista ''The Best Gothic Albums of All Time'' og skreiv at Black Sabbath «stempla det bombastiske og [[doom metal|doom-tunge]] avtrykket sitt på britisk rock for alltid». * I 1999 tok ''[[Vibe (tidsskrift)|Vibe]]'' (12/99, s. 162) det med på lista ''100 Essential Albums of the 20th Century''. * I 2003 fekk albumet 130.-plassen på ''Rolling Stone'' si liste over dei 500 beste albuma gjennom tidene,<ref>[https://www.rollingstone.com/news/story/5938174/the_rs_500_greatest_albums_of_all_time/2 «The RS 500 Greatest Albums of All Time»]. ''[[Rolling Stone]]'', [[Jann Wenner|Wenner Media]], 18. november 2003. [https://web.archive.org/web/20061214090141/http://www.rollingstone.com/news/story/5938174/the_rs_500_greatest_albums_of_all_time/2 Arkivert] 14. desember 2006, vitja 31. august 2009.</ref> 131.-plassen på ei revidert liste frå 2012<ref>{{Kjelde www|url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/500-greatest-albums-of-all-time-156826/black-sabbath-paranoid-4-168398/|år=2012|tittel=500 Greatest Albums of All Time Rolling Stone's definitive list of the 500 greatest albums of all time|utgjevar=[[Rolling Stone]]|vitja=5. september 2026|arkivdato=24. juni 2019|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20190624060438/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/500-greatest-albums-of-all-time-156826/black-sabbath-paranoid-4-168398/}}</ref> og 139.-plassen på ei revidert liste frå 2020.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-all-time-1062063/black-sabbath-paranoid-5-1063094/|år=2020|tittel=The 500 Greatest Albums of All Time|utgjevar=[[Rolling Stone]]|vitja=5. september 2026|arkivdato=9. april 2021|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20210409174811/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-all-time-1062063/black-sabbath-paranoid-5-1063094/}}</ref> * I 2009 fekk albumet sjetteplassen på lista til ''[[Guitar World]]'' over dei 50 beste gitaralbuma gjennom tidene.<ref>[https://www.guitarworld.com/gw-archive/50-greatest-guitar-albums «50 Greatest Guitar Albums»]. ''[[Guitar World]]'', 19. februar 2009, vitja 29. mars 2024.</ref> * I 2010 var ''Paranoid'' emne for ein episode i dokumentarserien ''[[Classic Albums]]'', som tek føre seg album «rekna som dei beste eller mest særmerkte frå eit kjent band eller ein musikar, eller som døme på eit steg i musikkhistoria». * I 2017 kåra ''Rolling Stone'' albumet til det beste metalalbumet gjennom tidene.<ref>[https://www.rollingstone.com/music/lists/the-100-greatest-metal-albums-of-all-time-w486923/anthrax-among-the-living-1987-w486946 «100 Greatest Metal Albums of All Time»], av Kory Grow. ''[[Rolling Stone]]'', Wenner Media LLC, 21. juni 2017. [https://web.archive.org/web/20170624025337/http://www.rollingstone.com/music/lists/the-100-greatest-metal-albums-of-all-time-w486923/anthrax-among-the-living-1987-w486946 Arkivert] 24. juni 2017, vitja 22. juni 2017.</ref> == Sporliste == {{Sporliste | overskrift = Side éin | tittel1 = [[War Pigs]] | merknad1 = {{Refn|group=note|På den nordamerikanske utgåva av albumet heitte songen «War Pigs / Luke's Wall».<ref>{{Kjelde www|url=https://www.discogs.com/release/374185-Black-Sabbath-Paranoid|tittel=Black Sabbath – Paranoid (1971, Pitman Pressing, Vinyl) - Discogs|nettstad=[[Discogs]]}}</ref>}} | lengd1 = 7:57 | tittel2 = [[songen Paranoid av Black Sabbath|Paranoid]] | lengd2 = 2:48 | tittel3 = [[Planet Caravan]] | lengd3 = 4:32 | tittel4 = [[Iron Man av Black Sabbath|Iron Man]] | lengd4 = 5:56 | total lengd = 21:13 | alle songar = [[Tony Iommi]], [[Geezer Butler]], [[Bill Ward]] og [[Ozzy Osbourne]] }} {{Sporliste | overskrift = Side to | tittel1 = Electric Funeral | lengd1 = 4:53 | tittel2 = [[Hand of Doom]] | lengd2 = 7:08 | tittel3 = Rat Salad | merknad3 = instrumental | lengd3 = 2:30 | tittel4 = [[Fairies Wear Boots]] | merknad4 = {{Refn|group=note|På den nordamerikanske utgåva av albumet heitte songen «Jack the Stripper / Fairies Wear Boots».}} | lengd4 = 6:15 | total lengd = 20:38 }} '''Notar''' {{Fotnoteliste|group=note}} === Luksusutgåva frå 2009 === {{Sporliste|headline=Plate éin}} {{Sporliste | overskrift = Plate to | tittel1 = War Pigs | merknad1 = [[kvadrofonisk lyd|kvadrofonisk miks]] | lengd1 = 7:55 | tittel2 = Paranoid | merknad2 = kvadrofonisk miks | lengd2 = 2:48 | tittel3 = Planet Caravan | merknad3 = kvadrofonisk miks | lengd3 = 4:30 | tittel4 = Iron Man | merknad4 = kvadrofonisk miks | lengd4 = 5:58 | tittel5 = Electric Funeral | merknad5 = kvadrofonisk miks | lengd5 = 4:47 | tittel6 = Hand of Doom | merknad6 = kvadrofonisk miks | lengd6 = 7:07 | tittel7 = Rat Salad | merknad7 = kvadrofonisk miks | lengd7 = 2:29 | tittel8 = Fairies Wear Boots | merknad8 = kvadrofonisk miks | lengd8 = 6:13 | total lengd = 41:31 }} {{Sporliste | overskrift = Plate tre | tittel1 = War Pigs | lengd1 = 8:00 | merknad1 = instrumental | tittel2 = Paranoid | lengd2 = 2:50 | merknad2 = versjon med alternativ tekst | tittel3 = Planet Caravan | lengd3 = 6:01 | merknad3 = versjon med alternativ tekst | tittel4 = Iron Man | lengd4 = 5:57 | merknad4 = instrumental | tittel5 = Electric Funeral | lengd5 = 4:52 | merknad5 = instrumental | tittel6 = Hand of Doom | lengd6 = 7:14 | merknad6 = instrumental | tittel7 = Rat Salad | lengd7 = 2:29 | merknad7 = alternativ miks | tittel8 = Fairies Wear Boots | lengd8 = 6:16 | merknad8 = instrumental | total lengd = 43:21 }} === Super Deluxe-utgåva frå 2016 === 11. november 2016 kom albumet i eit Super Deluxe-bokssett med fire CD-ar. Rhino gav ut settet i Europa, og Warner Brothers gav det ut i USA. Den fyrste CD-en inneheldt den digitale remasteren frå 2012 i luksusutgåva, medan den andre òg inneheldt den kvadrofoniske miksen av albumet nedmiksa til stereo. Den tredje og fjerde CD-en inneheldt to tidlegare uutgjevne konsertopptak, frå høvesvis Montreux og Brussel i 1970. Begge konsertane hadde vore vidt tilgjengelege på piratutgjevingar før den offisielle utgjevinga. Dei inneheld tidlege konsertversjonar av songar med annleis satsstruktur og alternativ tekst. Desse skilnadene er nemnde i sporlista her, men står ikkje på omslaga eller etikettane, og songane kom seinare på ''Paranoid''. I tillegg til det remastra albumet, den kvadrofoniske miksen og dei uutgjevne konsertopptaka inneheldt settet ei bok om tilskipinga av albumet, ein plakat og ein kopi av ein turnéguide frå samtida.<ref>{{Kjelde www|tittel=Black Sabbath / Paranoid super deluxe – SuperDeluxeEdition|dato=17. september 2016|url=https://superdeluxeedition.com/news/black-sabbath-paranoid-super-deluxe/|vitja=27. august 2021|arkivdato=27. august 2021|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20210827150329/https://superdeluxeedition.com/news/black-sabbath-paranoid-super-deluxe/}}</ref> Settet vart gjeve ut på nytt i eit bokssett med fem LP-ar 9. oktober 2020. Warner Brothers stod igjen for USA-utgåva, medan Sanctuary Records Group stod for Europa-utgåva.<ref>{{Kjelde www|tittel=Out Now: Black Sabbath, PARANOID: SUPER DELUXE EDITION {{!}} Rhino|url=https://www.rhino.com/article/out-now-black-sabbath-paranoid-super-deluxe-edition|vitja=27. august 2021|nettstad=rhino.com|arkivdato=27. august 2021|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20210827003255/https://www.rhino.com/article/out-now-black-sabbath-paranoid-super-deluxe-edition}}</ref> {{Sporliste|overskrift=Plate éin – originalalbumet (2012-remaster)}} {{Sporliste|overskrift=Plate to – kvadromiksen av originalalbumet nedmiksa til stereo}} {{Sporliste | overskrift = Plate tre – konsert i Montreux i 1970 | tittel1 = Intro | lengd1 = 1:23 | tittel2 = Paranoid | lengd2 = 2:59 | tittel3 = N.I.B | lengd3 = 5:45 | tittel4 = Behind the Wall of Sleep | lengd4 = 6:04 | tittel5 = Iron Man | lengd5 = 6:24 | merknad5 = alternativ tekst | tittel6 = War Pigs | lengd6 = 7:44 | merknad6 = inneheld ein alternativ tekst, annleis enn albumversjonen og lik den opphavlege teksten under tittelen «Walpurgis» | tittel7 = Fairies Wear Boots | lengd7 = 8:43 | merknad7 = alternativ tekst og satsstruktur | tittel8 = Hand of Doom/Rat Salad | lengd8 = 8:31 | merknad8 = alternativ tekst }} {{Sporliste | overskrift = Plate fire – konsert i Brussel i 1970 | tittel1 = Paranoid | lengd1 = 3:13 | tittel2 = Hand of Doom | lengd2 = 7:01 | merknad2 = alternativ tekst | tittel3 = Rat Salad | lengd3 = 1:29 | tittel4 = Iron Man | lengd4 = 6:32 | tittel5 = Black Sabbath | lengd5 = 9:38 | merknad5 = inneheld eit gitarsolomellomspel av Tony Iommi | tittel6 = N.I.B. | lengd6 = 5:49 | tittel7 = Behind the Wall of Sleep | lengd7 = 5:28 | tittel8 = War Pigs | lengd8 = 8:04 | merknad8 = revidert tekst som liknar albumversjonen og den opphavlege «Walpurgis»-versjonen | tittel9 = Fairies Wear Boots | lengd9 = 6:57 | merknad9 = alternativ tekst }} '''Merknader til gjenutgjevingane''' * Plate to i luksusutgåva inneheld den [[kvadrofonisk lyd|kvadrofoniske]] miksen frå 1974 på DVD. * Plate tre i luksusutgåva inneheld originalopptak, alternative opptak og demoopptak frå Regent Sound Studios. * Castle Communication-utgåva frå 1986 inneheldt ein konsertversjon av «Wicked World». Denne versjonen hadde tidlegare kome ut på ''[[Past Lives av Black Sabbath|Past Lives]]''. == Medverkande == ;Black Sabbath * [[Ozzy Osbourne]] – vokal * [[Tony Iommi]] – gitar, fløyte på «[[Planet Caravan]]» * [[Geezer Butler]] – bassgitar * [[Bill Ward]] – trommer på alle spora utanom «Planet Caravan», [[congatromme]] på «Planet Caravan»<ref name="PC">{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=zoQga3hMkyc|title=BLACK SABBATH – The Story Behind "Planet Caravan"|date=30 July 2015|type=DVD|via=[[YouTube]]}}</ref> ;Andre medverkande * [[Tom Allom]] – [[audioingeniør|lydteknikk]], piano på «Planet Caravan» * [[Rodger Bain]] – produksjon * Brian Humphries – [[audioingeniør|lydteknikk]] * Marcus Keef – [[grafisk design]] og fotografi == Listeplasseringar == === Vekelister === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ Listeplasseringar for ''Paranoid'' i 1970–1971 ! Liste !! Høgaste plassering |- ! Australia ([[Kent Music Report]])<ref name="aus">{{Cite book|last=Kent|first=David|author-link=David Kent (historian)|title=Australian Chart Book 1970–1992|edition=illustrated|publisher=Australian Chart Book|location=St Ives, N.S.W.|year=1993|isbn=0-646-11917-6|page=19}}</ref> || 4 |- {{Albumliste|Canada|20|chartid=3844|artist=Black Sabbath|album=Paranoid|rowheader=true|accessdate=30 October 2023}} |- ! Danmark ([[Tracklisten]])<ref>{{Kjelde www|url=http://danskehitlister.dk/?song_id=6183|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20160410014142/http://danskehitlister.dk/?song_id=6183|arkivdato=10. april 2016|tittel=Danskehitlister.dk &#124; Velkommen}}</ref> || 2 |- {{Albumliste|Netherlands|1|artist=Black Sabbath|album=Paranoid|rowheader=true|accessdate=30 October 2023}} |- ! Finland ([[The Official Finnish Charts|den offisielle finske albumlista]])<ref name="FINI">{{Cite book|last=Pennanen|first=Timo|title=Sisältää hitin – levyt ja esittäjät Suomen musiikkilistoilla vuodesta 1972|edition=1st|publisher=Kustannusosakeyhtiö Otava|location=Helsinki|year=2006|isbn=978-951-1-21053-5|language=fi}}</ref> || 4 |- {{Albumliste|Germany|2|artist=Black Sabbath|album=Paranoid|id=12147|rowheader=true|access-date=30 October 2023}} |- ! Italia (''[[Musica e Dischi]]'')<ref>{{Kjelde www|url=http://www.musicaedischi.it/classifiche_archivio.php|tittel=Classifiche|verk=[[Musica e Dischi]]|språk=it|vitja=27. mai 2022}}</ref><br /><small>Vel «Tipo» som «Album» og søk etter «Black Sabbath» i «Artista»-feltet.</small> || 5 |- {{Albumliste|Norway|5|artist=Black Sabbath|album=Paranoid|rowheader=true|accessdate=30 October 2023}} |- ! Spania ([[Productores de Música de España|AFYVE]])<ref>{{Cite book|last=Salaverri|first=Fernando|title=Sólo éxitos: año a año, 1959–2002|edition=1st|date=September 2005|publisher=Fundación Autor-SGAE|location=Spain|isbn=84-8048-639-2}}</ref> || 13 |- {{Albumliste|UK2|1|date=19701004|rowheader=true|accessdate=30 October 2023}} |- {{Albumliste|Billboard200|12|artist=Black Sabbath|refname=Billboard 200|rowheader=true|accessdate=22 April 2022}} |} {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ Listeplasseringar i 2008–2009 ! Liste !! Høgaste plassering |- ! Australia ([[ARIA Charts|ARIA]])<ref name="ARIA Chart">{{Kjelde www|url=https://imgur.com/a/xm45btR|tittel=Black Sabbath ARIA chart history 1988 to July 2025|utgjevar=ARIA|verk=Imgur.com|vitja=16. august 2025}}</ref><br /><small>Talet «High Point» i NAT-kolonnen er den høgaste nasjonale listeplasseringa til utgjevinga.</small> || 104 |- {{Albumliste|Italy|96|artist=Black Sabbath|album=Paranoid|rowheader=true|accessdate=30 October 2023}} |} {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ Listeplassering i 2012 ! Liste !! Høgaste plassering |- {{Albumliste|UKRock|2|date=20120708|rowheader=true|accessdate=30 October 2023}} |} {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ Listeplasseringar i 2020 ! Liste !! Høgaste plassering |- {{Albumliste|Spain|85|artist=Black Sabbath|album=Paranoid|rowheader=true|accessdate=30 October 2023}} |- {{Albumliste|Sweden|41|artist=Black Sabbath|album=Paranoid|rowheader=true|accessdate=30 October 2023}} |} {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ Listeplasseringar i 2022 ! Liste !! Høgaste plassering |- {{Albumliste|Wallonia|56|artist=Black Sabbath|album=Paranoid|rowheader=true|accessdate=30 October 2023}} |- {{Albumliste|Scotland|45|date=20220819|rowheader=true|accessdate=30 October 2023}} |- {{Albumliste|Switzerland|48|artist=Black Sabbath|album=Paranoid|rowheader=true|accessdate=30 October 2023}} |} {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ Listeplasseringar i 2025–2026 ! Liste !! Høgaste plassering |- {{Albumliste|Austria|32|artist=Black Sabbath|album=Paranoid|rowheader=true|access-date=6 August 2025}} |- {{Albumliste|Flanders|16|artist=Black Sabbath|album=Paranoid|rowheader=true|access-date=3 August 2025}} |- {{Albumliste|BillboardCanada|28|artist=Black Sabbath|rowheader=true|access-date=5 August 2025}} |- ! Kroatia, internasjonal ([[Top of the Shops|HDU]])<ref>{{Kjelde www|url=https://www.top-lista.hr/www/lista-prodaje-strano-30-tjedan-2025/|tittel=Lista prodaje 30. tjedan 2025|dato=27. juli 2025|utgjevar=[[Top of the Shops|HDU]]|språk=hr|vitja=12. august 2025|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20250812100945/https://www.top-lista.hr/www/lista-prodaje-strano-30-tjedan-2025/|arkivdato=12. august 2025}}</ref> || 10 |- {{Albumliste|Czech|23|year=2025|week=31|rowheader=true|access-date=5 August 2025}} |- {{Albumliste|Finland|22|artist=Black-Sabbath|album=Paranoid|rowheader=true|access-date=2 August 2025}} |- {{Albumliste|Germany|22|artist=Black-Sabbath|album=Paranoid|id=12147|rowheader=true|access-date=2 August 2025}} |- ! Hellas ([[IFPI Greece|IFPI]])<ref>{{Kjelde www|url=http://www.ifpi.gr/charts_en.html|tittel=Official IFPI Charts Top-100 Albums Sales Chart (Combined) – Εβδομάδα: 06/2026|utgjevar=[[IFPI Greece]]|vitja=18. februar 2026|språk=el|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20131016073400/http://www.ifpi.gr/charts_en.html|arkivdato=16. oktober 2013}}</ref> || 2 |- {{Albumliste|Hungary|23|year=2025|week=31|rowheader=true|access-date=6 August 2025}} |- ! Island ([[Tónlistinn]])<ref>{{Kjelde www|url=https://plotutidindi.is/tonlistinn/|tittel=Tónlistinn – Plötur: Streymi, spilun og sala viku 31. Birt 2. ágúst 2025 – Næst uppfært 9. ágúst 2025.|utgjevar=Plötutíðindi|vitja=2. august 2025|språk=is|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20250802011203/https://plotutidindi.is/tonlistinn/|arkivdato=2. august 2025}}</ref> || 13 |- ! Irland ([[Irish Recorded Music Association|IRMA]])<ref>{{Kjelde www|url=http://irma.ie/index.cfm?page=irish-charts&chart=Albums|tittel=IRMA – Irish Charts (Week 30, 2025)|utgjevar=[[Irish Recorded Music Association]]|vitja=26. juli 2025}}</ref> || 85 |- ! Italia ([[Federazione Industria Musicale Italiana|FIMI]])<ref>{{Kjelde www|url=https://www.fimi.it/top-of-the-music/archivio-classifiche-settimanali/archivio-classifiche-per-settimana/?tipo=2&anno=2025&settimana=31|tittel=Album – Classifica settimanale WK 31 (dal 25.07.2025 al 31.07.2025)|utgjevar=[[Federazione Industria Musicale Italiana]]|språk=it|vitja=2. august 2025}}</ref> || 68 |- ! Litauen ([[AGATA (organisasjon)|AGATA]])<ref>{{Kjelde www|url=https://www.agata.lt/naujienos/s31-3/|tittel=2025 31-os savaitės klausomiausi (Top 100)|utgjevar=[[AGATA (organisasjon)|AGATA]]|språk=lt|dato=1. august 2025|vitja=2. august 2025}}</ref> || 27 |- ! Noreg ([[International Federation of the Phonographic Industry|IFPI Noreg]])<ref>{{Kjelde www|url=https://topplista.no/charts/albums/2025-w31/|tittel=Album topp 100 − Uke 31, 2025|utgjevar=[[International Federation of the Phonographic Industry|IFPI Noreg]]|språk=no|vitja=2. august 2025}}</ref> || 19 |- {{Albumliste|Poland2|18|date=25.07.2025–31.07.2025|rowheader=true|access-date=8 August 2025}} |- ! Portugal ([[Associação Fonográfica Portuguesa|AFP]])<ref>{{Kjelde www|url=https://audiogest.pt/uploads/files/file_2025-08-05-14-53-00.pdf|tittel=Top 200 Álbuns Semana 31 de 2025|sider=2|utgjevar=[[Associação Fonográfica Portuguesa]]|vitja=6. august 2025|språk=pt-pt}}</ref> || 58 |- {{Albumliste|Scotland|15|date=20250808|rowheader=true|access-date=9 August 2025|refname=SCO2025}} |- ! Sverige ([[Sverigetopplistan]])<ref>{{Kjelde www|url=https://sverigetopplistan.se/chart/54/?dspy=2025&dspp=31|tittel=Veckolista Album, vecka 31|utgjevar=[[Sverigetopplistan]]|språk=sv|vitja=14. august 2025}}</ref> || 6 |- {{Albumliste|Switzerland|46|artist=Black Sabbath|album=Paranoid|rowheader=true|access-date=6 August 2025|refname=SWI2025}} |- ! USA, [[Top Rock & Alternative Albums]] (''[[Billboard]]'')<ref>[https://www.billboard.com/artist/black-sabbath/chart-history/rkc/ «Black Sabbath Chart History: Top Rock & Alternative Albums»]. ''[[Billboard]]'', vitja 5. august 2025.</ref> || 5 |} === Årslister === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ Årslisteplasseringar i 1971 ! Liste !! Plass |- ! Tyskland (Offizielle Top 100)<ref>{{Kjelde www|url=https://www.offiziellecharts.de/charts/album-jahr/for-date-1971|tittel=Top 100 Album-Jahrescharts|dato=1971|utgjevar=[[GfK Entertainment Charts]]|språk=de|vitja=2. april 2022}}</ref> || 23 |- ! USA, ''Billboard'' 200<ref>[https://www.billboard.com/charts/year-end/1971/top-billboard-200-albums «Top Billboard 200 Albums – Year-End 1971»]. ''Billboard''. [https://web.archive.org/web/20210604052252/https://www.billboard.com/charts/year-end/1971/top-billboard-200-albums Arkivert] 4. juni 2021, vitja 30. oktober 2021.</ref> || 13 |} {| class="wikitable plainrowheaders" |+ Årslisteplassering i 2002 ! Liste !! Plass |- ! Kanadiske metalalbum (Nielsen SoundScan)<ref>{{Kjelde www|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20040812035533/http://www.jamshowbiz.com/JamMusicCharts/2002_metal.html|arkivdato=12. august 2004|url=http://www.jamshowbiz.com/JamMusicCharts/2002_metal.html|tittel=Top 100 Metal Albums of 2002|nettstad=[[Jam!]]|vitja=23. mars 2022}}</ref> || 94 |} {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ Årslisteplasseringar i 2025 ! Liste !! Plass |- ! Kroatia, internasjonal (HDU)<ref>{{Kjelde www|url=https://www.top-lista.hr/www/download/top-lista-prodaje-strano-godisnja-lista-2025/?wpdmdl=84107|tittel=Inozemna izdanja – Godišnja lista 2025|utgjevar=[[Top lista]]|vitja=3. februar 2026|språk=hr}}</ref> || 33 |- ! Sverige (Sverigetopplistan)<ref>{{Kjelde www|url=https://sverigetopplistan.se/chart/83/?dspy=2025&dspp=1|tittel=Årslista Album, 2025|utgjevar=[[Sverigetopplistan]]|språk=sv|vitja=22. januar 2026}}</ref> || 100 |} == Salstrofé == {{Salstrofétabell topp}} {{Certification Table Entry|nosales=true|type=album|relyear=1970|region=Australia|award=gull|certyear=1972|certref=<ref name="AusPlaq">{{Kjelde www|url=https://musicgoldmine.com/products/black-sabbath-paranoid-australian-label-gold-award-presented-to-black-sabbath-rare|tittel=Black Sabbath Paranoid 1972 Australian Label Gold Award presented to Black Sabbath - RARE|nettstad=MusicGoldmine.com}}</ref>}} {{Certification Table Entry|nosales=true|region=Canada|type=album|artist=Black Sabbath|title=Paranoid|award=platina|certyear=1977|relyear=1970}} {{Certification Table Entry|nosales=true|region=Denmark|type=album|artist=Black Sabbath|title=Paranoid|award=gull|relyear=1970|certyear=2024|id=14559|access-date=31 October 2024}} {{Certification Table Entry|nosales=true|region=Germany|type=album|artist=Black Sabbath|title=Paranoid|award=gull|relyear=1970|certyear=2023|access-date=24 March 2023}} {{Certification Table Entry|nosales=true|region=Italy|type=album|artist=Black Sabbath|title=Paranoid|award=platina|relyear=2014|certyear=2022|note=2014 release|id=10386|access-date=27 December 2022}} {{Certification Table Entry|nosales=true|type=album|relyear=1970|region=United Kingdom|award=gull|certref=<ref>{{Kjelde www|url=https://musicgoldmine.com/products/black-sabbath-paranoid-uk-label-gold-award-presented-to-and-signed-by-tony-iommi-rare|tittel=Black Sabbath Paranoid UK Label Gold Award presented to and signed by Tony Iommi - RARE|nettstad=MusicGoldmine.com}}</ref>}} {{Certification Table Entry|nosales=true|region=United Kingdom|type=album|artist=Black Sabbath|title=Paranoid|award=platina|relyear=2008|certyear=2023|id=10206-1046-2|note=2008 release|access-date=5 August 2023}} {{Certification Table Entry|nosales=true|region=United States|type=album|artist=Black Sabbath|title=Paranoid|award=platina|number=4}} {{Salstrofétabell botn|streaming=true|nosales=true}} == Utgjevingshistorikk == {|class="wikitable" |- ! Region !! Dato !! Selskap !! Format !! Katalognummer |- | Storbritannia || 18. september 1970 || [[Vertigo Records]] || [[langspelplate|LP]] || 6360 011 |- | Europa || september 1970 || Vertigo Records || LP || 6360 011 |- | USA || 7. januar 1971 || [[Warner Records|Warner Bros.]] || LP || WS 1887 |- | Storbritannia <small>(gjenutgjeving)</small> || desember 1973 || WWA || LP || WWA 007 |- | USA <small>(gjenutgjeving)</small> || 1975 || Warner Bros. || LP || WS4 |- | Storbritannia <small>(gjenutgjeving)</small> || januar 1976 || NEMS || LP || NEL 6003 |- | Storbritannia <small>(gjenutgjeving)</small> || 28. februar 1996 || [[Castle Communications]] || [[kompaktplate|CD]] || ESMCD302 |- | Storbritannia <small>(gjenutgjeving)</small> || 2004 || [[Sanctuary Records|Sanctuary]] || CD || SMRCD032 |- | Storbritannia <small>(luksusutgåve)</small> || 30. mars 2009 || Sanctuary || dobbel CD + DVD || 1782444 |- | Japan || 25. august 2010 || [[Universal Music Group|Universal Music]] || SHM-SACD || UIGY-9034 |- | Japan || 24. november 2010 || Universal Music || SHM-CD || UICY-20039 |- | USA <small>(remastra)</small> || 15. august 2016 || [[Rhino Entertainment|Rhino]] / Warner Bros. || CD || RR2 3104 |} == Kjelder == {{Fotnoteliste}} == Litteratur == * {{Cite book|editor1-last=George-Warren|editor1-first=Holly|year=2001|title=The Rolling Stone Encyclopedia of Rock and Roll|url=https://archive.org/details/rollingstoneency00holl|url-access=registration|edition=2005|publisher=Fireside|isbn=978-0-7432-9201-6}} * {{Cite book|last1=Graff|first1=Gary|last2=Durchholz|first2=Daniel|title=MusicHound Rock: The Essential Album Guide|publisher=Visible Ink Press|year=1999|isbn=978-1-57859-061-2|url=https://archive.org/details/isbn_9781578590612}} * {{Cite book|last=Larkin|first=Colin|author-link=Colin Larkin (forfattar)|title=Guinness Book of Top 1000 Albums|publisher=Gullane Children's Books|year=1994|edition=1|isbn=978-0-85112-786-6}} * {{Cite book|editor1-last=Levy|editor1-first=Joe|year=2005|edition=First Paperback|title=Rolling Stone's 500 Greatest Albums of All Time|publisher=Wenner Books|isbn=978-1-932958-61-4}} * {{Cite book|last=Rosen|first=Steven|title=The Story of Black Sabbath: Wheels of Confusion|publisher=Castle Communications|year=1996|isbn=1-86074-149-5}} == Bakgrunnsstoff == * [https://www.discogs.com/master/302 ''Paranoid''] på [[Discogs]] ==Kjelder== {{refstart}} {{refslutt}} {{RS500-2020|139 | album = Paranoid | artist = Black Sabbath | førre album = [[ Catch a Fire ]] | førre artist = [[ Bob Marley and the Wailers ]] | neste album = [[ The Immaculate Collection ]] | neste artist = [[ Madonna ]] }} {{RS500|131 | album = Paranoid | artist = Black Sabbath | førre album = [[albumet Saturday Night Fever|Saturday Night Fever]] | førre artist = Ymse artistar | neste album = [[ Marquee Moon]] | neste artist = [[Television]] }} {{Black Sabbath}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Musikkalbum frå 1970]] [[Kategori:Album produserte av Rodger Bain]] [[Kategori:Black Sabbath-album]] [[Kategori:Vertigo Records-album]] [[Kategori:Warner Bros. Records-album]] [[Kategori:Beste album gjennom tidene hos Rolling Stone 2012| 131]] [[Kategori:Beste album gjennom tidene hos Rolling Stone 2020| 139]] 6vniwneh801q7wshk2687p3f0u4rjsx 3670433 3670432 2026-09-05T17:25:18Z Frokor 1328 ' 3670433 wikitext text/x-wiki {{Infoboks musikkalbum | tittel = Paranoid | format = Studioalbum | artist = [[Black Sabbath]] | utgjeve = 18. september 1970 | innspelt = 16.–18. juni 1970<ref>{{Cite book|last=Popoff|first=Martin|author-link=Martin Popoff|title=Sabotage|publisher=Wymer Publishing|edition=second|year=2020|page=69|isbn=978-1-912782-31-4}}</ref> | studio = Regent Sound ([[London]])<br />[[Sarm Studios|Island Studios]] (London) | sjanger = [[Heavy metal]]<ref>{{Kjelde www|tittel=50 Years Ago, Black Sabbath Found Its Sound And Took Metal Worldwide|url=https://www.npr.org/2020/09/18/913974144/50-years-ago-black-sabbath-found-its-sound-and-took-metal-worldwide|nettstad=npr.org|vitja=5. september 2026}}</ref> | lengd = 41:51 | selskap = [[Vertigo Records|Vertigo]]<br />[[Warner Records|Warner Bros.]] | produsent = [[Rodger Bain]] | førre = ''[[Black Sabbath av Black Sabbath|Black Sabbath]]'' | førre år = 1970 | neste = ''[[Master of Reality]]'' | neste år = 1971 }} '''''Paranoid''''' er det andre studioalbumet til det britiske [[heavy metal]]-bandet [[Black Sabbath]]. Det vart gjeve ut i Storbritannia av [[Vertigo Records]] 18. september 1970 og i USA av [[Warner Records|Warner Bros. Records]] 7. januar 1971. Albumet inneheld fleire av [[signaturlåt]]ane til bandet, mellom dei «[[Iron Man av Black Sabbath|Iron Man]]», «[[War Pigs]]» og [[songen Paranoid av Black Sabbath|tittelsporet]]. Tittelsporet var den einaste topp 20-hiten deira og nådde fjerdeplass på [[UK Singles Chart]]. I juli 2025, 55 år etter utgjevinga, nådde tittelsporet fyrsteplassen på den amerikanske ''Billboard''-lista Hot Hard Rock Songs for fyrste gong.<ref>{{Kjelde www|etternamn=McIntyre|førenamn=Hugh|tittel=Black Sabbath Hits No. 1 For The First Time|url=https://www.forbes.com/sites/hughmcintyre/2025/07/19/black-sabbath-hits-no-1-for-the-first-time/|nettstad=Forbes|dato=19. juli 2025|vitja=5. september 2026}}</ref> Etter at det sjølvoppkalla [[Black Sabbath av Black Sabbath|debutalbumet]] vart ein suksess, vende bandet raskt attende til studio for å spele inn oppfølgjaren. Som det fyrste albumet vart ''Paranoid'' laga på kort tid; innspelinga tok berre to dagar i juni. «[[songen Paranoid av Black Sabbath|Paranoid]]» vart gjeven ut som singel i august 1970, og «[[Iron Man av Black Sabbath|Iron Man]]» følgde i oktober 1971.<ref>{{Cite book|last=Popoff|first=Martin|author-link=Martin Popoff|title=Sabotage|publisher=Wymer Publishing|edition=second|year=2020|pages=99–100|isbn=978-1-912782-31-4}}</ref> ''Paranoid'' vert ofte rekna som eit av dei beste og mest innverknadsrike [[heavy metal]]-albuma gjennom tidene. Det vert ofte nemnt som ei viktig påverknad på utviklinga av sjangeren og som eit av dei tidlegaste albuma i sjangeren.<ref name=":0">[https://www.rollingstone.com/music/music-lists/the-100-greatest-metal-albums-of-all-time-113614/ «The 100 Greatest Metal Albums of All Time»]. ''[[Rolling Stone]]'', 21. juni 2017, vitja 5. september 2026.</ref><ref>{{Kjelde www|forfattar=LA Weekly|dato=31. januar 2013|tittel=The 20 Greatest Metal Albums in History: The Complete List|url=https://www.laweekly.com/the-20-greatest-metal-albums-in-history-the-complete-list/|vitja=5. september 2026|nettstad=[[LA Weekly]]}}</ref><ref>{{Kjelde www|forfattar=Loudwire Staff|tittel=The 50 Best Metal Albums of All Time|url=https://loudwire.com/top-metal-albums-of-all-time/|vitja=5. september 2026|nettstad=Loudwire|dato=8. september 2015}}</ref> I 2017 vart det rangert øvst på ''[[Rolling Stone]]'' si liste over dei 100 beste metalalbuma gjennom tidene, og i 2020 vart det nummer 139 på bladet si liste over dei 500 beste albuma gjennom tidene. ''Paranoid'' var det einaste albumet frå bandet som toppa [[UK Albums Chart]], heilt til ''[[13 av Black Sabbath|13]]'' kom ut i 2013. == Bakgrunn == Debutalbumet til Black Sabbath, ''[[Black Sabbath av Black Sabbath|Black Sabbath]]'', kom ut i februar 1970 og vart ein kommersiell suksess i Storbritannia. Trass i fiendtleg mottaking frå kritikarane vart det etter kvart ein kommersiell suksess i USA òg.<ref>{{Cite book|last=McIver|first=Joel|url=https://books.google.com/books?id=xZvnIUXk8uwC&pg=PT119|access-date=21 May 2013|title=Black Sabbath: Sabbath Bloody Sabbath|date=17 November 2009|publisher=[[Music Sales Group]]|page=119|isbn=978-0857120281|author-link=Joel McIver|archive-date=27 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200727121433/https://books.google.com/books?id=xZvnIUXk8uwC&pg=PT119|url-status=live}}</ref> For å dra nytte av den ferske listesuksessen til debutalbumet i Storbritannia gjekk Black Sabbath i studio med produsenten [[Rodger Bain]] i juni 1970, berre fire månader etter albumutgjevinga. ''Paranoid'' vart spela inn i Regent Sound Studios og [[Sarm Studios|Island Studios]] i London 16.–18. juni.<ref>{{Cite book|last=Popoff|first=Martin|author-link=Martin Popoff|title=Sabotage|publisher=Wymer Publishing|edition=second|year=2020|page=69|isbn=978-1-912782-31-4}}</ref><ref>{{Kjelde www|etternamn=Tice|førenamn=Russell|tittel=Classic Tracks: Black Sabbath's "Paranoid"|url=https://www.mixonline.com/recording/classic-tracks-black-sabbath-paranoid|nettstad=MIX Online|utgjevar=Future plc|dato=1. januar 1999|vitja=18. november 2022}}</ref> == Innspeling == Tittelsporet vart skrive som ein ettertanke. Trommeslagaren [[Bill Ward]] forklarte: «Vi hadde ikkje nok songar til albumet, og [[Tony Iommi]] spela berre gitarfrasen, og det var det. Det tok tjue, tjuefem minutt frå byrjing til slutt.»<ref name="Rosen 1996 57">{{Harvard|Rosen|1996|p=57}}</ref> I omslagsnotata til konsertalbumet ''[[Reunion av Black Sabbath|Reunion]]'' frå 1998 fortalde bassisten [[Geezer Butler]] Phil Alexander at dei skreiv songen «på fem minutt, så sette eg meg og skreiv teksten så fort eg kunne. Alt var gjort på om lag to timar.» Ifølgje Alexander «krystalliserte 'Paranoid' låtskrivingsprosessen til bandet: Iommi sette i gang ideane med dei svidde riffa sine, [[Ozzy Osbourne]] arbeidde med ein melodi, Geezer gav framdrift og det meste av teksten, og Bill Ward låste seg til ei rekkje ofte hamrande rytmar under rumlinga frå Butler-bassen.» Singelen kom ut i august 1970, nådde fjerdeplass på den britiske lista og vart verande den einaste topp 10-hiten til Black Sabbath.<ref name="Rolling Stone Biography">[https://web.archive.org/web/20070205075829/http://www.rollingstone.com/artists/blacksabbath/biography «Black Sabbath Biography»] i ''[[Rolling Stone]]''.</ref> Dei fleste songane på ''Paranoid'' voks fram frå improviserte jamøkter på scena. I ''[[Classic Albums]]''-dokumentaren om tilskipinga av ''Paranoid'' mintest Tony Iommi at «War Pigs» kom frå «ein av klubbane». Butler la til: «Under songen 'Warning' brukte vi å jamme han ut, og akkurat den kvelden, medan vi jamma, gjorde Tony berre ''da-dum!''» I den same dokumentaren synte Iommi fram tilnærminga si til gitarsoloen og forklarte: «Eg prøvde alltid å la den nedste strengen klinge, så lyden vart fyldig.» Dei fleste songane på albumet vart opphavleg laga hausten 1969 i ein musikkklubb i [[Zürich]] i Sveits. Black Sabbath var i Zürich i seks veker frå kring midten av november 1969. Dei spela i det som då heitte Beat Club, òg kalla Hirschen Club, i fyrste høgda på Hotel Hirschen i gamlebyen. Oppdraget omfatta sju sett på 45 minutt kvar dag i seks veker. Bandet hadde lite materiale den gongen, så dei spela berre éin song i kvart sett, men strekte han til 45 minutt. Dei brukte difor òg Beat Club «til øvingar», ifølgje Osbourne.<ref>Boris Schlatter: «Ozzy Osbourne: In Zürich feilte Black Sabbath am Urknall des Hardrock», [https://www.swissinfo.ch/ger/kultur/ozzy-osbourne-im-hirschen-z%C3%BCrich-feilte-black-sabbath-am-urknall-des-hardrock/89727416 swissinfo.ch], 24. juli 2025, henta 5. august 2025.</ref><ref>Patricia Broder: «Wie Ozzy Osbourne Zürich zur Wiege des Heavy Metal machte», [https://www.blick.ch/people-tv/schweiz/besondere-bindung-zur-schweiz-wie-ozzy-osbourne-zuerich-zur-wiege-des-heavy-metal-machte-id21083037.html blick.ch], 26. juli 2025, henta 5. august 2025.</ref> På «[[Planet Caravan]]» syng Osbourne gjennom ein [[Leslie-høgtalar]]. I 2010 sa han til ''Mojo'': «Så brukte Rodger Bain ein oscillator på han – kva no enn det er. Han ser ut som eit kjøleskap med ein knott på.» == Komposisjon == Opningssporet «War Pigs» skulle opphavleg heite «[[Valborgsnatta|Walpurgis]]».<ref name="osbourneautobiography">{{Cite book|last=Osbourne|first=Ozzy|title=I Am Ozzy|year=2011|publisher=Grand Central Publishing|isbn=978-0446569903}}</ref> Tittelen vart endra til «War Pigs», som bandet ville bruke som albumtittel, fram til albumet vart kalla ''Paranoid'' fordi plateselskapet vart overtydd om at songen med same namn hadde potensial som singel.<ref name="osbourneautobiography"/> Butler forklarte tanken sin i ''Classic Albums'': «Eg ville skrive ein song som heitte 'Walpurgis' – den sataniske versjonen av jula, veit du – og skrive om at Satan ikkje er noko andeleg, men krigshissarane. Det er dei som er dei verkelege satanistane, alle desse som styrer bankane og verda og prøver å få arbeidarklassen til å kjempe krigane for seg. Vi sende han til plateselskapet, og dei sa: 'Nei, det skal vi ikkje kalle han. For satanisk!' Så eg endra det til 'War Pigs'.» I sjølvbiografien ''I Am Ozzy'' mintest Osbourne: «Opphavleg skulle han heite 'Walpurgis' ... eit uttrykk for eit svartmagisk bryllaup eller noko slikt. Så endra vi det til 'War Pigs', og Geezer kom med desse tunge tekstane om død og øydelegging. Ikkje rart vi aldri fekk damer på konsertane. Geezer brydde seg ikkje om den vanlege 'eg elskar deg'-popsongen ... Geezer likte òg å ta inn mykje aktuelt stoff, som referansar til [[Vietnamkrigen|Vietnam]], i songane våre. Han følgde med på kva som skjedde.» «Iron Man» heitte opphavleg «Iron Bloke». Då Osbourne høyrde Iommi spele hovudriffet fyrste gong, sa han forundra at det lét «som ein stor jernkar som går omkring». Tittelen vart seinare endra til «Iron Man» då bassisten og tekstforfattaren Geezer Butler skreiv teksten.<ref name="classicalbums">''Classic Albums – Paranoid'', av Isis Productions/Eagle Rock Entertainment.</ref> Riffet i «Iron Man» er ikonisk for heavy metal-gitaristar. Osbourne skreiv i memoarane sine at «Tony Iommi viste seg å vere ein av dei beste riffskaparane i tungrocken gjennom tidene. Kvar gong vi gjekk i studio, utfordra vi han til å overgå det førre riffet sitt – og så kom han med noko som 'Iron Man' og slo oss heilt ut.» Butler forma teksten som ei forteljing om ein mann som reiser fram i tida og ser [[apokalypse]]n. Når han vender attende til samtida, vert han forvandla til stål av eit magnetfelt. Forsøka hans på å åtvara folket vert ignorerte og gjorde narr av. Iron Man vert sint og hemngjerrig og valdar øydelegginga han såg i synet. «Electric Funeral» brukar òg apokalyptiske bilete og handlar om atomkrig. I konsertfilmen ''The Last Supper'' mintest Iommi at dei fleste banda den gongen dreiv med «blomar i håret», medan Black Sabbath ville syngje og spele om den andre sida av livet. I dokumentaren ''Don't Blame Me'' frå 1992 sa Osbourne: «Det var eg og fem ungar i eit hus med to soverom. Far min arbeidde om natta, mor mi om dagen, vi hadde ingen pengar, vi hadde aldri bil, og vi drog svært sjeldan på ferie ... Og så høyrer vi brått om '[[San Francisco (Be Sure to Wear Flowers in Your Hair)|viss du skal til San Francisco, må du hugse å ha ein blome i håret]]'. Og vi tenkjer, forakteleg: 'Kva faen er San Francisco? Kvar er dette? Kva er alt dette blomsterpisset? Eg har ikkje sko på føtene.'» Butler fortalde ''Classic Albums'' i 2010: «Ein såg heilt tydeleg at mykje gjekk gale i verda, og ingen sa noko om det. [[Bob Dylan]] hadde for lengst bleikna frå samtidsminnet, og ingen snakka om det eg ville snakke om – politiske saker – så det var det som inspirerte meg.» I 2013 fortalde Butler magasinet ''Mojo'' at «Paranoid» «handla om depresjon, for eg visste eigentleg ikkje skilnaden mellom depresjon og paranoia. Det er ei rusgreie; når du røykjer ein [[joint]], vert du heilt paranoid overfor folk og klarar ikkje å ha med dei å gjere. Det er ei overlapping mellom paranoiaen når du røykjer marihuana og depresjonen etterpå.» I 2015 utdjupa han overfor Dave Everly i ''Classic Rock'': «Eg skar meg før. Eg skar meg i armane, stakk nåler gjennom fingrane og slikt. Eg vart verkeleg deprimert, og det var det einaste som kunne få meg ut av det. Om Sabbath ikkje hadde lukkast, ville eg ha vore død for lenge sidan. Eg ville ha drepe meg sjølv.» Ifølgje boka ''Black Sabbath: Symptom of the Universe'' av Mick Wall var Butler sterkt imot songen fordi han meinte han likna for mykje på «[[Communication Breakdown]]» av [[Led Zeppelin]]. Bassisten vedgjekk: «Eg tykte han likna så mykje at vi umogleg kunne kome unna med det ... Dei var favorittbandet vårt på den tida.» «Planet Caravan» var ein uvanleg roleg song som synte at bandet kunne meir enn å lage knusande gitarriff. Iommi vedgjekk at bandet var i tvil om det mjuke nummeret og sa til ''Classic Albums'': «Det var nesten ein slik 'Skal vi gjere dette?'-situasjon.» Butler la til: «Vi kom berre på det i studio, og det var skikkeleg tilbakelent, og vi ville ikkje kome med det vanlege kjærleikstullet. Så det handla om å sveve gjennom universet med den ein elskar, i staden for 'Lat oss gå på puben og kjøpe pommes frites' eller noko slikt ... Berre ta eit romskip ut mellom stjernene og ha den ultimate romantiske helga.» Jazzpåverknaden frå [[Django Reinhardt]] er tydeleg i gitarspelinga til Iommi. «[[Hand of Doom]]» handla om problemet med soldatar som kom attende frå Vietnamkrigen som heroinavhengige. Bandet såg dette sjølv då dei spela på to amerikanske militærbasar, men Butler fortalde Matthew Longfellow i 2010 at det ikkje var «noko om dette på nyhendene. Ingen program fortalde at dei amerikanske soldatane i Vietnam sette sprøyter og heldt på slik for å kome seg gjennom den grufulle krigen. Det festa seg i hovudet mitt, og då vi kom til 'Hand of Doom', var det dette eg skreiv om.» Ifølgje Butler kom trommesoloen «Rat Salad» av at bandet tidleg i karrieren måtte spele åtte sett på 45 minutt kvar kveld i Europa. «Bill brukte å fylle heile dei 45 minutta med ein trommesolo berre for å få dei unna», fortalde han ''Classic Albums''. «Eg anar ikkje kvar tittelen kom frå.» Sjølv om Butler seinare kan ha gløymt opphavet til tittelen, sa han i 1971 at han kom frå ein spøk om at håret til Ward ikkje var greidd.<ref>{{Cite journal|url=https://www.academia.edu/40756878|title=More That Metal: Black Sabbath's Use of Blues, Classical, Jazz, Prog, and Other Musical Styles|last=Stolz|first=Nolan|journal=Home of Metal Symposium and Workshop: Music Heritage, People and Place|publisher=Home of Metal Symposium and Workshop: Music Heritage, People and Place. Birmingham City University (U.K.)|date=September 2019}}</ref> I 2013 skildra Sabbath-biografen Mick Wall avslutningssporet «[[Fairies Wear Boots]]» som eit «hardt drivande riff sukra med ein vakker, illevarslande melodi», med ein tekst Osbourne skreiv om eit ublidt møte med ei gruppe skinheads. == Innpakking == ''Paranoid'' heitte opphavleg ''War Pigs'', men plateselskapet skal ha endra tittelen fordi det frykta motreaksjonar frå tilhengjarar av den pågåande Vietnamkrigen.<ref>{{Kjelde www|url=http://www.channel4.com/entertainment/tv/microsites/G/greatest/albums/1-25.html|tittel=The 100 greatest albums|verk=Channel 4|vitja=7. september 2004|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20050126162306/http://www.channel4.com/entertainment/tv/microsites/G/greatest/albums/1-25.html|arkivdato=26. januar 2005}}</ref> Plateselskapet meinte dessutan at tittelsporet kunne seljast betre som singel. I ''I Am Ozzy'' skreiv Ozzy Osbourne at namneendringa ikkje hadde noko med Vietnamkrigen å gjere, men berre kom av at plateselskapet meinte albumet ville vere lettare å selje om det fekk namn etter singelen. Singelen hadde allereie hatt stor framgang og nådd fjerdeplassen på [[UK Singles Chart]] då albumet kom ut.<ref name="osbourneautobiography"/> Det var likevel for seint å endre omslaget. Joe Smith, som var administrerande visepresident i Warner Bros. frå 1970 til 1972, fortalde ''Classic Albums'' at resten av Warner Bros. ikkje ville ha noko med bandet å gjere: «Vi var sjølve midt i krigen her i landet, og grunngjevinga deira var ikkje så viktig for meg. Eg visste at vi ikkje kom til å kalle albumet 'War Pigs'.»<ref name="classicalbums"/> Om songen «Paranoid» mintest Smith: «Han var på ei acetatplate. Eg hugsar at eg spela han, skrudde lyden heilt opp og rista heile bygningen ... Eg sa: 'Eg trur dette er gjennombrotsalbumet. Eg forstår det ikkje, men Paranoid høyrest ut som ein flott albumtittel og ein flott singeltittel.'»<ref name="classicalbums"/> «Albumtittelen hadde ingenting med omslaget å gjere», forklarte Osbourne til Phil Alexander i 1998.<ref name="classicalbums"/> «Kva faen har ein kar utkledd som ein gris, med eit sverd i handa, med det å vere paranoid å gjere? Eg veit ikkje, men dei valde å endre albumtittelen utan å endre omslaget.»<ref name="classicalbums"/> == Omslag == Omslaget vart laga med den opphavlege tittelen ''War Pigs'' i tankane. [[Keith McMillan]], kreditert som Keef, utforma og fotograferte det i [[Black Park]] i Buckinghamshire. Assistenten hans, Roger Brown, var modell.<ref name="rolling cover">[https://www.rollingstone.com/music/music-features/black-sabbath-cover-art-keef-keith-macmillan-interview-951578/ «'That Evil Kind of Feeling': The Inside Story of Black Sabbath's Iconic Cover Art»], av Kory Grow. ''Rolling Stone'', 13. februar 2020. [https://web.archive.org/web/20200214154131/https://www.rollingstone.com/music/music-features/black-sabbath-cover-art-keef-keith-macmillan-interview-951578/ Arkivert] 14. februar 2020, vitja 5. september 2026.</ref> Vertigo Records valde utforminga med tanke på den moglege visuelle og kommersielle verknaden, og Tony Iommi stod bak ideen. Originalutgåva hadde utbrettsomslag med eit svart-kvitt-fotografi av bandet posert utandørs på ein graskledd ås. Biletet var òg teke av Keith McMillan og var fyrste gongen bandet vart vist på eit albumomslag. Biletet av Brown er lagt oppå seg sjølv tre gonger for å skape inntrykk av samanheng eller rørsle, og er farga med rosa måling. Brown har på seg ein kvit hjelm og eit rosa og gult antrekk, og midt i ein mørk skog svingar han eit [[Skjold til vern|skjold]] og eit [[sverd]] i ei angripande stilling. Målet var at omslaget skulle sjå mørkt, surrealistisk og litt vondt ut. == Utgjeving og mottaking == {| class="wikitable" |+ Samla vurderingar ! Publikasjon !! Vurdering |- | [[AllMusic]] || 5/5<ref name="allmusic">{{Kjelde www|url={{Allmusicguide|class=album|id=r1999|pure_url=yes}}|tittel=Review ''Paranoid''|etternamn=Huey|førenamn=Steve|nettstad=[[AllMusic]]|vitja=5. september 2026}}</ref> |- | ''[[Magasinet Blender|Blender]]'' || 5/5<ref name="blender">{{Kjelde www|url=http://www.blender.com/guide/back-catalogue/52465/paranoid.html|tittel=Review ''Paranoid''|etternamn=Mitchell|førenamn=Ben|verk=[[Magasinet Blender|Blender]]|utgjevar=Alpha Media|vitja=5. september 2026|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20091006134018/http://www.blender.com/guide/back-catalogue/52465/paranoid.html|arkivdato=6. oktober 2009}}</ref> |- | ''[[Christgau's Record Guide: Rock Albums of the Seventies|Christgau's Record Guide]]'' || C−<ref name="Christgau"/> |- | ''[[Encyclopedia of Popular Music]]'' || 4/5<ref>{{Cite book|last=Larkin|first=Colin|author-link=Colin Larkin (forfattar)|year=2011|chapter=Funkadelic|title=[[Encyclopedia of Popular Music]]|publisher=[[Omnibus Press]]|isbn=978-0857125958|edition=5th}}</ref> |- | ''[[Magasinet Mojo|Mojo]]'' || 5/5<ref>[https://archive.org/details/mojo-february-2021/page/34/mode/2up «Black Sabbath - Paranoid»]. ''[[Magasinet Mojo|Mojo]]'', nr. 32, 7. februar 2021.</ref> |- | ''[[The Observer]]'' || 4/5<ref>{{Kjelde www|etternamn=Kimpton|førenamn=Peter|dato=14. mars 2009|url=https://www.theguardian.com/music/2009/mar/15/black-sabbath-paranoid-album-review|tittel=Rock review: Black Sabbath, Paranoid|verk=[[The Observer]]|vitja=5. september 2026|arkivdato=20. desember 2016|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20161220220912/https://www.theguardian.com/music/2009/mar/15/black-sabbath-paranoid-album-review}}</ref> |- | ''[[Pitchfork (nettstad)|Pitchfork]]'' || 9,5/10<ref>{{Kjelde www|url=https://pitchfork.com/reviews/albums/black-sabbath-paranoid|tittel=Black Sabbath: Paranoid|nettstad=[[Pitchfork (nettstad)|Pitchfork]]|vitja=5. september 2026|arkivdato=10. desember 2018|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20181210135723/https://pitchfork.com/reviews/albums/black-sabbath-paranoid/}}</ref> |- | ''[[The Rolling Stone Album Guide]]'' || 5/5<ref>[https://www.rollingstone.com/music/artists/black-sabbath/albumguide «Black Sabbath: Album Guide»]. ''Rolling Stone''. [https://web.archive.org/web/20110306133206/http://www.rollingstone.com/music/artists/black-sabbath/albumguide Arkivert] 6. mars 2011, vitja 5. september 2026.</ref> |- | ''[[Musikkmagasinet Spin|Spin]]'' || 5/5<ref>{{Cite journal|url=https://books.google.com/books?id=EUm4Cp2ZFOEC&pg=PA78|title=How to Buy: Heavy Metal|journal=[[Musikkmagasinet Spin|Spin]]|volume=22|issue=8|location=New York|date=August 2006|access-date=5. september 2026|page=78|archive-date=19 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519231038/https://books.google.com/books?id=EUm4Cp2ZFOEC&pg=PA79|url-status=live}}</ref> |- | [[Sputnikmusic]] || 4/5<ref>{{Kjelde www|url=https://www.sputnikmusic.com/review/8751/Black-Sabbath-Paranoid/|tittel=Review ''Paranoid''|etternamn=Stagno|førenamn=Mike|utgjevar=sputnikmusic.com|vitja=5. september 2026|arkivdato=31. desember 2021|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20211231213832/https://www.sputnikmusic.com/review/8751/Black-Sabbath-Paranoid/}}</ref> |} Albumet kom ut i Storbritannia i september 1970, der singelen «Paranoid» hjelpte salet. I omslagsnotata til ''Reunion'' frå 1998 mintest Iommi: «Singelen trekte til seg skrikande ungar. Vi såg folk danse når vi spela han, og vi avgjorde at vi ikkje skulle gje ut singlar på ei god stund etterpå, for å vere tru mot fansen som likte oss før vi vart populære.» Den amerikanske utgjevinga av ''Paranoid'' vart utsett til januar 1971,<ref>{{Kjelde www|url=https://www.black-sabbath.com/discography/blacksabbath/paranoid/|tittel=Black Sabbath – Paranoid – Info, Tracks, Releases, Credits|nettstad=black-sabbath.com|vitja=5. september 2026}}</ref> fordi albumet ''Black Sabbath'' framleis låg på listene då ''Paranoid'' kom ut i Storbritannia. ''Paranoid'' nådde 12.-plassen i USA i mars 1971<ref name="billboard_200">{{Kjelde www|url={{Allmusicguide|class=artist|id=black-sabbath-p3693/charts-awards|pure_url=yes}}|tittel=Black Sabbath. Billboard 200.|utgjevar=AllMusic|vitja=13. oktober 2010}}</ref> så godt som utan radiospeling.<ref name="Rolling Stone Biography"/> Ein usignert samtidskritikar i ''[[tidsskriftet Disc|Disc]]'' rosa albumet og kalla musikken til gruppa «stram, høg, enkel og spennande», med materiale bygt på «enkle, fengjande riff [...] med tekstar som ikkje plasserer dei i [[Bob Dylan|Dylan]]-klassen».<ref>{{Kjelde www|url=https://www.rocksbackpages.com/Library/Article/black-sabbath-iparanoidi-vertigo-|tittel=Black Sabbath: Paranoid (Vertigo) ★★★★|verk=[[Disc (tidsskrift)|Disc]] via Rock's Backpages|dato=12. september 1970|vitja=5. september 2026|arkivdato=18. november 2021|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20211118000522/https://www.rocksbackpages.com/Library/Article/black-sabbath-iparanoidi-vertigo-}}</ref> Listesuksessen til ''Paranoid'' gjorde at bandet kunne turnere i USA for fyrste gong i oktober 1970. Turneen førte til at den andre singelen frå albumet, «[[Iron Man av Black Sabbath|Iron Man]]», vart gjeven ut. Sjølv om han ikkje nådde topp 40, er «Iron Man» framleis ein av dei mest populære songane til Black Sabbath og den høgast plasserte amerikanske singelen til bandet.<ref name="AMG Biography">{{Kjelde www|url={{Allmusicguide|class=artist|id=black-sabbath-mn0000771438|pure_url=yes}}|tittel=Black Sabbath – Music Biography|utgjevar=AllMusic|vitja=12. desember 2012}}</ref> Per 2014 var ''Paranoid'' det mest selde Black Sabbath-albumet, med 1,6 millionar selde eksemplar i USA sidan byrjinga på [[Nielsen SoundScan|SoundScan]]-tida.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/black-sabbath-reuniting-album-tour-260693/|tittel=Black Sabbath Reuniting For New Album, Tour|verk=The Hollywood Reporter|dato=11. november 2011|vitja=5. september 2026|arkivdato=1. november 2021|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20211101173202/https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/black-sabbath-reuniting-album-tour-260693/}}</ref> === Kontrovers === I 1974 vart sjukepleiaren Hillary Pollard frå [[Rawcliffe i North Yorkshire]] funnen død mellom eit par høgtalarar, med ''Paranoid'' på platespelaren.<ref name="iommiautobiography">{{Cite book|last=Iommi|first=Tony|title=Iron Man: My Journey Through Heaven and Hell with Black Sabbath|url=https://archive.org/details/ironmanmyjourney00iomm_0|url-access=registration|year=2011|publisher=Da Capo Press|isbn=978-0-30681-9551}}</ref> Ho hadde teke ein overdose sovetablettar, men dosen var så liten at ein ikkje kunne slå fast at det var sjølvmord.<ref>{{Cite news|date=26 June 1974|title=Conorer listens to a 'morbid' record|url=https://www.newspapers.com/image/908708468/?terms=%22Black%20sabbath%22%20nurse%20suicide&match=1|work=Liverpool Daily Post|location=Liverpool|access-date=5. september 2026}}</ref> Den moglege innverknaden albumet kunne ha hatt på eit eventuelt sjølvmord vart likevel nemnd under likskodet, men konklusjonen vart at Black Sabbath ikkje hadde skuld i dødsfallet. Iommi vedgjekk: «Mange av orda i songane – mykje av stemninga i songane – er aggressive. Særleg i dei fyrste åra – sataniske, om du vil ... Det var slik det kjendest, så det var slik vi spela. Men det gjekk over styr. Med ''Paranoid'' i England, til dømes. Ei jente vart funnen død – ho var sjukepleiar: død på rommet sitt med albumet vårt på platespelaren som gjekk rundt. Og saka vart teken til retten med påstand om at albumet hadde gjort henne deprimert og fått henne til å ta livet sitt, noko eg meiner er heilt latterleg.»<ref>''[[Sounds (tidsskrift)|Sounds]]'', 21. oktober 1978.</ref> I eit intervju med ''The New Music'' frå 1982 hevda Butler: «Om [[den moralske majoriteten]] ikkje forstår det, prøver dei å undertrykkje det eller få andre til å lese alle slags ting inn i det ... Folka i den moralske majoriteten greip tak i den sataniske delen. Eg meiner, det meste handla om å stogge krigar og slikt, og noko var science fiction. Det var ikkje så mykje satanisk stoff, og det som var der, var ikkje akkurat ''for djevelen'' eller noko slikt; det fanst berre i samtida, og vi gjorde folk merksame på det.» I dokumentaren ''[[The Black Sabbath Story, Vol. 1]]'' uttrykte Butler frustrasjon over korleis tilhengjarar mistolka tekstane. Han sa: «På '[[Hand of Doom]]', til dømes, plukkar dei éi setning og blæs henne opp til noko stort, som om vi fortel alle at dei skal setje heroin, medan heile songen [...] er ''mot'' narkotika.»<ref>{{Cite AV media|people=Baker, Martin (Director)|date=1991|title=The Black Sabbath Story, Vol. 1|type=Motion picture|url=https://www.youtube.com/watch?v=1i6HQw-PAgg?t=491|access-date=2022-07-23|time-caption=Comment by Butler is at|time=8m10s|location=United Kingdom|publisher=Delilah Music Pictures|quote="For instance, 'Hand of Doom', they'll pick up one sentence out of that and blow it up into this big thing. It's like as if we told everyone to go and shoot smack where the whole song is against doing anything, like, against drugs."}}</ref> == Ettermæle == Mange publikasjonar reknar no ''Paranoid'' som eit av dei beste og mest innverknadsrike heavy metal-albuma gjennom tidene. I ei retrospektiv melding skreiv Steve Huey i [[AllMusic]] at albumet «definerte lyden og stilen i heavy metal meir enn noka anna plate i rockehistoria».<ref name="allmusic"/> Jenna Scaramanga i ''[[Guitar World]]'' kalla albumet «det opplagde valet for gitaristar som forstår at rytmeparti er viktigare enn soloar».<ref>{{Kjelde www|etternamn=Scaramanga|førenamn=Jenna|tittel=The greatest guitar albums of the '70s: Getting the Led out with Sabbath, the Who, Pink Floyd and more|url=https://www.guitarworld.com/features/greatest-guitar-albums-of-the-70s|nettstad=guitarworld|dato=19. august 2022|vitja=5. september 2026}}</ref> Ben Mitchell i ''[[Magasinet Blender|Blender]]'' meinte òg at det var den beste metalutgjevinga gjennom tidene.<ref name="blender"/> Joe Levy i ''Rolling Stone'' skreiv at «Sabbath rådde for mismodige ungdomar i syttiåra», og at «nesten alle heavy metal- og ekstremrockband frå dei siste tre tiåra», mellom dei [[Metallica]], [[Musikkgruppa Nirvana|Nirvana]] og [[Slipknot]], står i takksemdsgjeld til dei «knusande» gitarriffa til Iommi, den «vestgotiske rytmeseksjonen» til Ward og Butler og det «pinefulle brølet» til Osbourne på spor som «Paranoid», «Iron Man» og «War Pigs».{{Sfn|Levy|2005|p=117}} [[Robert Christgau]] var mindre entusiastisk i ''[[Christgau's Record Guide: Rock Albums of the Seventies]]'' (1981). Han klarte ikkje å ta skrekktemaet i musikken alvorleg nok til å verdsetje han som noko meir enn [[camp]], og merkte seg at tittelsporet var særleg «skrikverdig». Samstundes skreiv han at bandet førte musikalsk tyngd til «ytterpunkt ingen hadde drøymt om».<ref name="Christgau">{{Cite book|last=Christgau|first=Robert|author-link=Robert Christgau|year=1981|title=Christgau's Record Guide: Rock Albums of the '70s|publisher=[[Da Capo Press]]|isbn=0306804093|chapter=Black Sabbath|chapter-url=https://www.robertchristgau.com/get_artist.php?name=Black+Sabbath|access-date=5. september 2026|archive-date=6 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180906233740/https://www.robertchristgau.com/get_artist.php?name=Black+Sabbath|url-status=live}}</ref> Geezer Butler peikte på ''Paranoid'' som albumet som skilde seg mest ut for han. Han forklarte: «Det var eit heilt komplett album. Ingenting var pressa fram, og samspelet mellom oss fire flaut så lett. Eg hugsar at vi samla oss for å lage plata, og vi skreiv bokstavleg tala alt med det same. Kvar song fall så lett på plass og hadde slik kraft. Kvar gong vi gjekk til øving, kom vi ut med ein ferdig song. Eg trur det er difor albumet er spesielt, fordi alt fall så naturleg på plass. Det var den mest organiske plata Sabbath nokon gong laga, i kva tidsalder som helst. Ho var fullstendig naturleg, slik ho skulle vere.»<ref>{{Kjelde www|etternamn=Daly|førenamn=Andrew|url=https://www.metaledgemag.com/interviews/geezer-butler-talks-best-and-worst-black-sabbath-albums-being-insulted-to-be-labeled-heavy-metal-and-more|tittel=Geezer Butler talks best and worst Black Sabbath albums, being 'insulted' to be labeled heavy metal and more|nettstad=[[Metal Edge]]|dato=21. april 2023}}</ref> I 2011 skreiv Cosmo Lee i ''[[Invisible Oranges]]'' at ''Paranoid'' var det tyngste albumet gjennom tidene som var spela inn i [[standardstemming|standard E-stemming]].<ref>{{Kjelde www|etternamn=Staff|førenamn=Invisible Oranges|tittel=Top 10 Heaviest Albums Recorded in Standard Tuning|url=https://www.invisibleoranges.com/top-10-heaviest-albums-recorded-in-standard-tuning/|vitja=5. september 2026|nettstad=Invisible Oranges - The Metal Blog|språk=en-US}}</ref> Albumet er rangert som nummer 139 på lista til ''Rolling Stone'' over [[Rolling Stone si liste over dei 500 beste albuma gjennom tidene|dei 500 beste albuma gjennom tidene]]. === Heider === * I 1989 sette magasinet ''[[Kerrang!]]'' albumet på 39.-plass mellom «dei 100 beste heavy metal-albuma gjennom tidene».<ref>{{Cite book|last=Kaye|first=Don|title=[[Kerrang!]]|chapter=Black Sabbath 'Paranoid'|volume=222|publisher=Spotlight Publications Ltd.|date=21 January 1989|location=London}}</ref> * I 1994 vart ''Paranoid'' nummer tre på lista [[Colin Larkin]] laga over dei [[All Time Top 1000 Albums|50 beste heavy metal-albuma]]. Larkin skreiv: «Utfordrarar har ofte gripe etter krona deira, men ''Paranoid'' syner at Black Sabbath framleis er sjølve mønsterbandet i metal.»{{Sfn|Larkin|1994|p=180}} * I 1999 tok ''[[Musikkmagasinet Q|Q]]'' (12/99, s. 170) med albumet på lista ''The Best Gothic Albums of All Time'' og skreiv at Black Sabbath «stempla det bombastiske og [[doom metal|doom-tunge]] avtrykket sitt på britisk rock for alltid». * I 1999 tok ''[[Vibe (tidsskrift)|Vibe]]'' (12/99, s. 162) det med på lista ''100 Essential Albums of the 20th Century''. * I 2003 fekk albumet 130.-plassen på ''Rolling Stone'' si liste over dei 500 beste albuma gjennom tidene,<ref>[https://www.rollingstone.com/news/story/5938174/the_rs_500_greatest_albums_of_all_time/2 «The RS 500 Greatest Albums of All Time»]. ''[[Rolling Stone]]'', [[Jann Wenner|Wenner Media]], 18. november 2003. [https://web.archive.org/web/20061214090141/http://www.rollingstone.com/news/story/5938174/the_rs_500_greatest_albums_of_all_time/2 Arkivert] 14. desember 2006, vitja 31. august 2009.</ref> 131.-plassen på ei revidert liste frå 2012<ref>{{Kjelde www|url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/500-greatest-albums-of-all-time-156826/black-sabbath-paranoid-4-168398/|år=2012|tittel=500 Greatest Albums of All Time Rolling Stone's definitive list of the 500 greatest albums of all time|utgjevar=[[Rolling Stone]]|vitja=5. september 2026|arkivdato=24. juni 2019|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20190624060438/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/500-greatest-albums-of-all-time-156826/black-sabbath-paranoid-4-168398/}}</ref> og 139.-plassen på ei revidert liste frå 2020.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-all-time-1062063/black-sabbath-paranoid-5-1063094/|år=2020|tittel=The 500 Greatest Albums of All Time|utgjevar=[[Rolling Stone]]|vitja=5. september 2026|arkivdato=9. april 2021|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20210409174811/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-all-time-1062063/black-sabbath-paranoid-5-1063094/}}</ref> * I 2009 fekk albumet sjetteplassen på lista til ''[[Guitar World]]'' over dei 50 beste gitaralbuma gjennom tidene.<ref>[https://www.guitarworld.com/gw-archive/50-greatest-guitar-albums «50 Greatest Guitar Albums»]. ''[[Guitar World]]'', 19. februar 2009, vitja 29. mars 2024.</ref> * I 2010 var ''Paranoid'' emne for ein episode i dokumentarserien ''[[Classic Albums]]'', som tek føre seg album «rekna som dei beste eller mest særmerkte frå eit kjent band eller ein musikar, eller som døme på eit steg i musikkhistoria». * I 2017 kåra ''Rolling Stone'' albumet til det beste metalalbumet gjennom tidene.<ref>[https://www.rollingstone.com/music/lists/the-100-greatest-metal-albums-of-all-time-w486923/anthrax-among-the-living-1987-w486946 «100 Greatest Metal Albums of All Time»], av Kory Grow. ''[[Rolling Stone]]'', Wenner Media LLC, 21. juni 2017. [https://web.archive.org/web/20170624025337/http://www.rollingstone.com/music/lists/the-100-greatest-metal-albums-of-all-time-w486923/anthrax-among-the-living-1987-w486946 Arkivert] 24. juni 2017, vitja 22. juni 2017.</ref> == Sporliste == {{Sporliste | overskrift = Side éin | tittel1 = [[War Pigs]] | merknad1 = {{Refn|group=note|På den nordamerikanske utgåva av albumet heitte songen «War Pigs / Luke's Wall».<ref>{{Kjelde www|url=https://www.discogs.com/release/374185-Black-Sabbath-Paranoid|tittel=Black Sabbath – Paranoid (1971, Pitman Pressing, Vinyl) - Discogs|nettstad=[[Discogs]]}}</ref>}} | lengd1 = 7:57 | tittel2 = [[songen Paranoid av Black Sabbath|Paranoid]] | lengd2 = 2:48 | tittel3 = [[Planet Caravan]] | lengd3 = 4:32 | tittel4 = [[Iron Man av Black Sabbath|Iron Man]] | lengd4 = 5:56 | total lengd = 21:13 | alle songar = [[Tony Iommi]], [[Geezer Butler]], [[Bill Ward]] og [[Ozzy Osbourne]] }} {{Sporliste | overskrift = Side to | tittel1 = Electric Funeral | lengd1 = 4:53 | tittel2 = [[Hand of Doom]] | lengd2 = 7:08 | tittel3 = Rat Salad | merknad3 = instrumental | lengd3 = 2:30 | tittel4 = [[Fairies Wear Boots]] | merknad4 = {{Refn|group=note|På den nordamerikanske utgåva av albumet heitte songen «Jack the Stripper / Fairies Wear Boots».}} | lengd4 = 6:15 | total lengd = 20:38 }} '''Notar''' {{Fotnoteliste|group=note}} === Luksusutgåva frå 2009 === {{Sporliste|headline=Plate éin}} {{Sporliste | overskrift = Plate to | tittel1 = War Pigs | merknad1 = [[kvadrofonisk lyd|kvadrofonisk miks]] | lengd1 = 7:55 | tittel2 = Paranoid | merknad2 = kvadrofonisk miks | lengd2 = 2:48 | tittel3 = Planet Caravan | merknad3 = kvadrofonisk miks | lengd3 = 4:30 | tittel4 = Iron Man | merknad4 = kvadrofonisk miks | lengd4 = 5:58 | tittel5 = Electric Funeral | merknad5 = kvadrofonisk miks | lengd5 = 4:47 | tittel6 = Hand of Doom | merknad6 = kvadrofonisk miks | lengd6 = 7:07 | tittel7 = Rat Salad | merknad7 = kvadrofonisk miks | lengd7 = 2:29 | tittel8 = Fairies Wear Boots | merknad8 = kvadrofonisk miks | lengd8 = 6:13 | total lengd = 41:31 }} {{Sporliste | overskrift = Plate tre | tittel1 = War Pigs | lengd1 = 8:00 | merknad1 = instrumental | tittel2 = Paranoid | lengd2 = 2:50 | merknad2 = versjon med alternativ tekst | tittel3 = Planet Caravan | lengd3 = 6:01 | merknad3 = versjon med alternativ tekst | tittel4 = Iron Man | lengd4 = 5:57 | merknad4 = instrumental | tittel5 = Electric Funeral | lengd5 = 4:52 | merknad5 = instrumental | tittel6 = Hand of Doom | lengd6 = 7:14 | merknad6 = instrumental | tittel7 = Rat Salad | lengd7 = 2:29 | merknad7 = alternativ miks | tittel8 = Fairies Wear Boots | lengd8 = 6:16 | merknad8 = instrumental | total lengd = 43:21 }} === Super Deluxe-utgåva frå 2016 === 11. november 2016 kom albumet i eit Super Deluxe-bokssett med fire CD-ar. Rhino gav ut settet i Europa, og Warner Brothers gav det ut i USA. Den fyrste CD-en inneheldt den digitale remasteren frå 2012 i luksusutgåva, medan den andre òg inneheldt den kvadrofoniske miksen av albumet nedmiksa til stereo. Den tredje og fjerde CD-en inneheldt to tidlegare uutgjevne konsertopptak, frå høvesvis Montreux og Brussel i 1970. Begge konsertane hadde vore vidt tilgjengelege på piratutgjevingar før den offisielle utgjevinga. Dei inneheld tidlege konsertversjonar av songar med annleis satsstruktur og alternativ tekst. Desse skilnadene er nemnde i sporlista her, men står ikkje på omslaga eller etikettane, og songane kom seinare på ''Paranoid''. I tillegg til det remastra albumet, den kvadrofoniske miksen og dei uutgjevne konsertopptaka inneheldt settet ei bok om tilskipinga av albumet, ein plakat og ein kopi av ein turnéguide frå samtida.<ref>{{Kjelde www|tittel=Black Sabbath / Paranoid super deluxe – SuperDeluxeEdition|dato=17. september 2016|url=https://superdeluxeedition.com/news/black-sabbath-paranoid-super-deluxe/|vitja=27. august 2021|arkivdato=27. august 2021|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20210827150329/https://superdeluxeedition.com/news/black-sabbath-paranoid-super-deluxe/}}</ref> Settet vart gjeve ut på nytt i eit bokssett med fem LP-ar 9. oktober 2020. Warner Brothers stod igjen for USA-utgåva, medan Sanctuary Records Group stod for Europa-utgåva.<ref>{{Kjelde www|tittel=Out Now: Black Sabbath, PARANOID: SUPER DELUXE EDITION {{!}} Rhino|url=https://www.rhino.com/article/out-now-black-sabbath-paranoid-super-deluxe-edition|vitja=27. august 2021|nettstad=rhino.com|arkivdato=27. august 2021|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20210827003255/https://www.rhino.com/article/out-now-black-sabbath-paranoid-super-deluxe-edition}}</ref> {{Sporliste|overskrift=Plate éin – originalalbumet (2012-remaster)}} {{Sporliste|overskrift=Plate to – kvadromiksen av originalalbumet nedmiksa til stereo}} {{Sporliste | overskrift = Plate tre – konsert i Montreux i 1970 | tittel1 = Intro | lengd1 = 1:23 | tittel2 = Paranoid | lengd2 = 2:59 | tittel3 = N.I.B | lengd3 = 5:45 | tittel4 = Behind the Wall of Sleep | lengd4 = 6:04 | tittel5 = Iron Man | lengd5 = 6:24 | merknad5 = alternativ tekst | tittel6 = War Pigs | lengd6 = 7:44 | merknad6 = inneheld ein alternativ tekst, annleis enn albumversjonen og lik den opphavlege teksten under tittelen «Walpurgis» | tittel7 = Fairies Wear Boots | lengd7 = 8:43 | merknad7 = alternativ tekst og satsstruktur | tittel8 = Hand of Doom/Rat Salad | lengd8 = 8:31 | merknad8 = alternativ tekst }} {{Sporliste | overskrift = Plate fire – konsert i Brussel i 1970 | tittel1 = Paranoid | lengd1 = 3:13 | tittel2 = Hand of Doom | lengd2 = 7:01 | merknad2 = alternativ tekst | tittel3 = Rat Salad | lengd3 = 1:29 | tittel4 = Iron Man | lengd4 = 6:32 | tittel5 = Black Sabbath | lengd5 = 9:38 | merknad5 = inneheld eit gitarsolomellomspel av Tony Iommi | tittel6 = N.I.B. | lengd6 = 5:49 | tittel7 = Behind the Wall of Sleep | lengd7 = 5:28 | tittel8 = War Pigs | lengd8 = 8:04 | merknad8 = revidert tekst som liknar albumversjonen og den opphavlege «Walpurgis»-versjonen | tittel9 = Fairies Wear Boots | lengd9 = 6:57 | merknad9 = alternativ tekst }} '''Merknader til gjenutgjevingane''' * Plate to i luksusutgåva inneheld den [[kvadrofonisk lyd|kvadrofoniske]] miksen frå 1974 på DVD. * Plate tre i luksusutgåva inneheld originalopptak, alternative opptak og demoopptak frå Regent Sound Studios. * Castle Communication-utgåva frå 1986 inneheldt ein konsertversjon av «Wicked World». Denne versjonen hadde tidlegare kome ut på ''[[Past Lives av Black Sabbath|Past Lives]]''. == Medverkande == ;Black Sabbath * [[Ozzy Osbourne]] – vokal * [[Tony Iommi]] – gitar, fløyte på «[[Planet Caravan]]» * [[Geezer Butler]] – bassgitar * [[Bill Ward]] – trommer på alle spora utanom «Planet Caravan», [[congatromme]] på «Planet Caravan»<ref name="PC">{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=zoQga3hMkyc|title=BLACK SABBATH – The Story Behind "Planet Caravan"|date=30 July 2015|type=DVD|via=[[YouTube]]}}</ref> ;Andre medverkande * [[Tom Allom]] – [[audioingeniør|lydteknikk]], piano på «Planet Caravan» * [[Rodger Bain]] – produksjon * Brian Humphries – [[audioingeniør|lydteknikk]] * Marcus Keef – [[grafisk design]] og fotografi == Listeplasseringar == === Vekelister === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ Listeplasseringar for ''Paranoid'' i 1970–1971 ! Liste !! Høgaste plassering |- ! Australia ([[Kent Music Report]])<ref name="aus">{{Cite book|last=Kent|first=David|author-link=David Kent (historian)|title=Australian Chart Book 1970–1992|edition=illustrated|publisher=Australian Chart Book|location=St Ives, N.S.W.|year=1993|isbn=0-646-11917-6|page=19}}</ref> || 4 |- {{Albumliste|Canada|20|chartid=3844|artist=Black Sabbath|album=Paranoid|rowheader=true|accessdate=30 October 2023}} |- ! Danmark ([[Tracklisten]])<ref>{{Kjelde www|url=http://danskehitlister.dk/?song_id=6183|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20160410014142/http://danskehitlister.dk/?song_id=6183|arkivdato=10. april 2016|tittel=Danskehitlister.dk &#124; Velkommen}}</ref> || 2 |- {{Albumliste|Netherlands|1|artist=Black Sabbath|album=Paranoid|rowheader=true|accessdate=30 October 2023}} |- ! Finland ([[The Official Finnish Charts|den offisielle finske albumlista]])<ref name="FINI">{{Cite book|last=Pennanen|first=Timo|title=Sisältää hitin – levyt ja esittäjät Suomen musiikkilistoilla vuodesta 1972|edition=1st|publisher=Kustannusosakeyhtiö Otava|location=Helsinki|year=2006|isbn=978-951-1-21053-5|language=fi}}</ref> || 4 |- {{Albumliste|Germany|2|artist=Black Sabbath|album=Paranoid|id=12147|rowheader=true|access-date=30 October 2023}} |- ! Italia (''[[Musica e Dischi]]'')<ref>{{Kjelde www|url=http://www.musicaedischi.it/classifiche_archivio.php|tittel=Classifiche|verk=[[Musica e Dischi]]|språk=it|vitja=27. mai 2022}}</ref><br /><small>Vel «Tipo» som «Album» og søk etter «Black Sabbath» i «Artista»-feltet.</small> || 5 |- {{Albumliste|Norway|5|artist=Black Sabbath|album=Paranoid|rowheader=true|accessdate=30 October 2023}} |- ! Spania ([[Productores de Música de España|AFYVE]])<ref>{{Cite book|last=Salaverri|first=Fernando|title=Sólo éxitos: año a año, 1959–2002|edition=1st|date=September 2005|publisher=Fundación Autor-SGAE|location=Spain|isbn=84-8048-639-2}}</ref> || 13 |- {{Albumliste|UK2|1|date=19701004|rowheader=true|accessdate=30 October 2023}} |- {{Albumliste|Billboard200|12|artist=Black Sabbath|refname=Billboard 200|rowheader=true|accessdate=22 April 2022}} |} {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ Listeplasseringar i 2008–2009 ! Liste !! Høgaste plassering |- ! Australia ([[ARIA Charts|ARIA]])<ref name="ARIA Chart">{{Kjelde www|url=https://imgur.com/a/xm45btR|tittel=Black Sabbath ARIA chart history 1988 to July 2025|utgjevar=ARIA|verk=Imgur.com|vitja=16. august 2025}}</ref><br /><small>Talet «High Point» i NAT-kolonnen er den høgaste nasjonale listeplasseringa til utgjevinga.</small> || 104 |- {{Albumliste|Italy|96|artist=Black Sabbath|album=Paranoid|rowheader=true|accessdate=30 October 2023}} |} {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ Listeplassering i 2012 ! Liste !! Høgaste plassering |- {{Albumliste|UKRock|2|date=20120708|rowheader=true|accessdate=30 October 2023}} |} {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ Listeplasseringar i 2020 ! Liste !! Høgaste plassering |- {{Albumliste|Spain|85|artist=Black Sabbath|album=Paranoid|rowheader=true|accessdate=30 October 2023}} |- {{Albumliste|Sweden|41|artist=Black Sabbath|album=Paranoid|rowheader=true|accessdate=30 October 2023}} |} {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ Listeplasseringar i 2022 ! Liste !! Høgaste plassering |- {{Albumliste|Wallonia|56|artist=Black Sabbath|album=Paranoid|rowheader=true|accessdate=30 October 2023}} |- {{Albumliste|Scotland|45|date=20220819|rowheader=true|accessdate=30 October 2023}} |- {{Albumliste|Switzerland|48|artist=Black Sabbath|album=Paranoid|rowheader=true|accessdate=30 October 2023}} |} {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ Listeplasseringar i 2025–2026 ! Liste !! Høgaste plassering |- {{Albumliste|Austria|32|artist=Black Sabbath|album=Paranoid|rowheader=true|access-date=6 August 2025}} |- {{Albumliste|Flanders|16|artist=Black Sabbath|album=Paranoid|rowheader=true|access-date=3 August 2025}} |- {{Albumliste|BillboardCanada|28|artist=Black Sabbath|rowheader=true|access-date=5 August 2025}} |- ! Kroatia, internasjonal ([[Top of the Shops|HDU]])<ref>{{Kjelde www|url=https://www.top-lista.hr/www/lista-prodaje-strano-30-tjedan-2025/|tittel=Lista prodaje 30. tjedan 2025|dato=27. juli 2025|utgjevar=[[Top of the Shops|HDU]]|språk=hr|vitja=12. august 2025|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20250812100945/https://www.top-lista.hr/www/lista-prodaje-strano-30-tjedan-2025/|arkivdato=12. august 2025}}</ref> || 10 |- {{Albumliste|Czech|23|year=2025|week=31|rowheader=true|access-date=5 August 2025}} |- {{Albumliste|Finland|22|artist=Black-Sabbath|album=Paranoid|rowheader=true|access-date=2 August 2025}} |- {{Albumliste|Germany|22|artist=Black-Sabbath|album=Paranoid|id=12147|rowheader=true|access-date=2 August 2025}} |- ! Hellas ([[IFPI Greece|IFPI]])<ref>{{Kjelde www|url=http://www.ifpi.gr/charts_en.html|tittel=Official IFPI Charts Top-100 Albums Sales Chart (Combined) – Εβδομάδα: 06/2026|utgjevar=[[IFPI Greece]]|vitja=18. februar 2026|språk=el|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20131016073400/http://www.ifpi.gr/charts_en.html|arkivdato=16. oktober 2013}}</ref> || 2 |- {{Albumliste|Hungary|23|year=2025|week=31|rowheader=true|access-date=6 August 2025}} |- ! Island ([[Tónlistinn]])<ref>{{Kjelde www|url=https://plotutidindi.is/tonlistinn/|tittel=Tónlistinn – Plötur: Streymi, spilun og sala viku 31. Birt 2. ágúst 2025 – Næst uppfært 9. ágúst 2025.|utgjevar=Plötutíðindi|vitja=2. august 2025|språk=is|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20250802011203/https://plotutidindi.is/tonlistinn/|arkivdato=2. august 2025}}</ref> || 13 |- ! Irland ([[Irish Recorded Music Association|IRMA]])<ref>{{Kjelde www|url=http://irma.ie/index.cfm?page=irish-charts&chart=Albums|tittel=IRMA – Irish Charts (Week 30, 2025)|utgjevar=[[Irish Recorded Music Association]]|vitja=26. juli 2025}}</ref> || 85 |- ! Italia ([[Federazione Industria Musicale Italiana|FIMI]])<ref>{{Kjelde www|url=https://www.fimi.it/top-of-the-music/archivio-classifiche-settimanali/archivio-classifiche-per-settimana/?tipo=2&anno=2025&settimana=31|tittel=Album – Classifica settimanale WK 31 (dal 25.07.2025 al 31.07.2025)|utgjevar=[[Federazione Industria Musicale Italiana]]|språk=it|vitja=2. august 2025}}</ref> || 68 |- ! Litauen ([[AGATA (organisasjon)|AGATA]])<ref>{{Kjelde www|url=https://www.agata.lt/naujienos/s31-3/|tittel=2025 31-os savaitės klausomiausi (Top 100)|utgjevar=[[AGATA (organisasjon)|AGATA]]|språk=lt|dato=1. august 2025|vitja=2. august 2025}}</ref> || 27 |- ! Noreg ([[International Federation of the Phonographic Industry|IFPI Noreg]])<ref>{{Kjelde www|url=https://topplista.no/charts/albums/2025-w31/|tittel=Album topp 100 − Uke 31, 2025|utgjevar=[[International Federation of the Phonographic Industry|IFPI Noreg]]|språk=no|vitja=2. august 2025}}</ref> || 19 |- {{Albumliste|Poland2|18|date=25.07.2025–31.07.2025|rowheader=true|access-date=8 August 2025}} |- ! Portugal ([[Associação Fonográfica Portuguesa|AFP]])<ref>{{Kjelde www|url=https://audiogest.pt/uploads/files/file_2025-08-05-14-53-00.pdf|tittel=Top 200 Álbuns Semana 31 de 2025|sider=2|utgjevar=[[Associação Fonográfica Portuguesa]]|vitja=6. august 2025|språk=pt-pt}}</ref> || 58 |- {{Albumliste|Scotland|15|date=20250808|rowheader=true|access-date=9 August 2025|refname=SCO2025}} |- ! Sverige ([[Sverigetopplistan]])<ref>{{Kjelde www|url=https://sverigetopplistan.se/chart/54/?dspy=2025&dspp=31|tittel=Veckolista Album, vecka 31|utgjevar=[[Sverigetopplistan]]|språk=sv|vitja=14. august 2025}}</ref> || 6 |- {{Albumliste|Switzerland|46|artist=Black Sabbath|album=Paranoid|rowheader=true|access-date=6 August 2025|refname=SWI2025}} |- ! USA, [[Top Rock & Alternative Albums]] (''[[Billboard]]'')<ref>[https://www.billboard.com/artist/black-sabbath/chart-history/rkc/ «Black Sabbath Chart History: Top Rock & Alternative Albums»]. ''[[Billboard]]'', vitja 5. august 2025.</ref> || 5 |} === Årslister === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ Årslisteplasseringar i 1971 ! Liste !! Plass |- ! Tyskland (Offizielle Top 100)<ref>{{Kjelde www|url=https://www.offiziellecharts.de/charts/album-jahr/for-date-1971|tittel=Top 100 Album-Jahrescharts|dato=1971|utgjevar=[[GfK Entertainment Charts]]|språk=de|vitja=2. april 2022}}</ref> || 23 |- ! USA, ''Billboard'' 200<ref>[https://www.billboard.com/charts/year-end/1971/top-billboard-200-albums «Top Billboard 200 Albums – Year-End 1971»]. ''Billboard''. [https://web.archive.org/web/20210604052252/https://www.billboard.com/charts/year-end/1971/top-billboard-200-albums Arkivert] 4. juni 2021, vitja 30. oktober 2021.</ref> || 13 |} {| class="wikitable plainrowheaders" |+ Årslisteplassering i 2002 ! Liste !! Plass |- ! Kanadiske metalalbum (Nielsen SoundScan)<ref>{{Kjelde www|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20040812035533/http://www.jamshowbiz.com/JamMusicCharts/2002_metal.html|arkivdato=12. august 2004|url=http://www.jamshowbiz.com/JamMusicCharts/2002_metal.html|tittel=Top 100 Metal Albums of 2002|nettstad=[[Jam!]]|vitja=23. mars 2022}}</ref> || 94 |} {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ Årslisteplasseringar i 2025 ! Liste !! Plass |- ! Kroatia, internasjonal (HDU)<ref>{{Kjelde www|url=https://www.top-lista.hr/www/download/top-lista-prodaje-strano-godisnja-lista-2025/?wpdmdl=84107|tittel=Inozemna izdanja – Godišnja lista 2025|utgjevar=[[Top lista]]|vitja=3. februar 2026|språk=hr}}</ref> || 33 |- ! Sverige (Sverigetopplistan)<ref>{{Kjelde www|url=https://sverigetopplistan.se/chart/83/?dspy=2025&dspp=1|tittel=Årslista Album, 2025|utgjevar=[[Sverigetopplistan]]|språk=sv|vitja=22. januar 2026}}</ref> || 100 |} == Salstrofé == {{Salstrofétabell topp}} {{Certification Table Entry|nosales=true|type=album|relyear=1970|region=Australia|award=gull|certyear=1972|certref=<ref name="AusPlaq">{{Kjelde www|url=https://musicgoldmine.com/products/black-sabbath-paranoid-australian-label-gold-award-presented-to-black-sabbath-rare|tittel=Black Sabbath Paranoid 1972 Australian Label Gold Award presented to Black Sabbath - RARE|nettstad=MusicGoldmine.com}}</ref>}} {{Certification Table Entry|nosales=true|region=Canada|type=album|artist=Black Sabbath|title=Paranoid|award=platina|certyear=1977|relyear=1970}} {{Certification Table Entry|nosales=true|region=Denmark|type=album|artist=Black Sabbath|title=Paranoid|award=gull|relyear=1970|certyear=2024|id=14559|access-date=31 October 2024}} {{Certification Table Entry|nosales=true|region=Germany|type=album|artist=Black Sabbath|title=Paranoid|award=gull|relyear=1970|certyear=2023|access-date=24 March 2023}} {{Certification Table Entry|nosales=true|region=Italy|type=album|artist=Black Sabbath|title=Paranoid|award=platina|relyear=2014|certyear=2022|note=2014 release|id=10386|access-date=27 December 2022}} {{Certification Table Entry|nosales=true|type=album|relyear=1970|region=United Kingdom|award=gull|certref=<ref>{{Kjelde www|url=https://musicgoldmine.com/products/black-sabbath-paranoid-uk-label-gold-award-presented-to-and-signed-by-tony-iommi-rare|tittel=Black Sabbath Paranoid UK Label Gold Award presented to and signed by Tony Iommi - RARE|nettstad=MusicGoldmine.com}}</ref>}} {{Certification Table Entry|nosales=true|region=United Kingdom|type=album|artist=Black Sabbath|title=Paranoid|award=platina|relyear=2008|certyear=2023|id=10206-1046-2|note=2008 release|access-date=5 August 2023}} {{Certification Table Entry|nosales=true|region=United States|type=album|artist=Black Sabbath|title=Paranoid|award=platina|number=4}} {{Salstrofétabell botn|streaming=true|nosales=true}} == Utgjevingshistorikk == {|class="wikitable" |- ! Region !! Dato !! Selskap !! Format !! Katalognummer |- | Storbritannia || 18. september 1970 || [[Vertigo Records]] || [[langspelplate|LP]] || 6360 011 |- | Europa || september 1970 || Vertigo Records || LP || 6360 011 |- | USA || 7. januar 1971 || [[Warner Records|Warner Bros.]] || LP || WS 1887 |- | Storbritannia <small>(gjenutgjeving)</small> || desember 1973 || WWA || LP || WWA 007 |- | USA <small>(gjenutgjeving)</small> || 1975 || Warner Bros. || LP || WS4 |- | Storbritannia <small>(gjenutgjeving)</small> || januar 1976 || NEMS || LP || NEL 6003 |- | Storbritannia <small>(gjenutgjeving)</small> || 28. februar 1996 || [[Castle Communications]] || [[kompaktplate|CD]] || ESMCD302 |- | Storbritannia <small>(gjenutgjeving)</small> || 2004 || [[Sanctuary Records|Sanctuary]] || CD || SMRCD032 |- | Storbritannia <small>(luksusutgåve)</small> || 30. mars 2009 || Sanctuary || dobbel CD + DVD || 1782444 |- | Japan || 25. august 2010 || [[Universal Music Group|Universal Music]] || SHM-SACD || UIGY-9034 |- | Japan || 24. november 2010 || Universal Music || SHM-CD || UICY-20039 |- | USA <small>(remastra)</small> || 15. august 2016 || [[Rhino Entertainment|Rhino]] / Warner Bros. || CD || RR2 3104 |} == Kjelder == {{Fotnoteliste}} == Litteratur == * {{Cite book|editor1-last=George-Warren|editor1-first=Holly|year=2001|title=The Rolling Stone Encyclopedia of Rock and Roll|url=https://archive.org/details/rollingstoneency00holl|url-access=registration|edition=2005|publisher=Fireside|isbn=978-0-7432-9201-6}} * {{Cite book|last1=Graff|first1=Gary|last2=Durchholz|first2=Daniel|title=MusicHound Rock: The Essential Album Guide|publisher=Visible Ink Press|year=1999|isbn=978-1-57859-061-2|url=https://archive.org/details/isbn_9781578590612}} * {{Cite book|last=Larkin|first=Colin|author-link=Colin Larkin (forfattar)|title=Guinness Book of Top 1000 Albums|publisher=Gullane Children's Books|year=1994|edition=1|isbn=978-0-85112-786-6}} * {{Cite book|editor1-last=Levy|editor1-first=Joe|year=2005|edition=First Paperback|title=Rolling Stone's 500 Greatest Albums of All Time|publisher=Wenner Books|isbn=978-1-932958-61-4}} * {{Cite book|last=Rosen|first=Steven|title=The Story of Black Sabbath: Wheels of Confusion|publisher=Castle Communications|year=1996|isbn=1-86074-149-5}} == Bakgrunnsstoff == * [https://www.discogs.com/master/302 ''Paranoid''] på [[Discogs]] ==Kjelder== {{refstart}} {{refslutt}} {{RS500-2020|139 | album = Paranoid | artist = Black Sabbath | førre album = [[ Catch a Fire ]] | førre artist = [[ Bob Marley and the Wailers ]] | neste album = [[ The Immaculate Collection ]] | neste artist = [[ Madonna ]] }} {{RS500|131 | album = Paranoid | artist = Black Sabbath | førre album = [[albumet Saturday Night Fever|Saturday Night Fever]] | førre artist = Ymse artistar | neste album = [[ Marquee Moon]] | neste artist = [[Television]] }} {{Black Sabbath}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Musikkalbum frå 1970]] [[Kategori:Album produserte av Rodger Bain]] [[Kategori:Black Sabbath-album]] [[Kategori:Vertigo Records-album]] [[Kategori:Warner Bros. Records-album]] [[Kategori:Beste album gjennom tidene hos Rolling Stone 2012| 131]] [[Kategori:Beste album gjennom tidene hos Rolling Stone 2020| 139]] mz8a54w426b254aoltwqovqzyz2tbh8 0 205669 3670324 2411757 2026-09-05T11:59:42Z Ranveig 39 fjerna [[Kategori:Personnamn av latinsk opphav]]; la til [[Kategori:Førenamn av latinsk opphav]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3670324 wikitext text/x-wiki {{om|namnet|helgenen|Den heilage Scholastica}} [[fil:St.Adolari - Empore 8 Scholastica.jpg|mini|Bilde av [[den heilage Scholastica]].]] '''Scholastica''', '''Skolastika''' og liknande er kvinnenamn av latinsk opphav. Det er avleidd av ''scholasticus'', som tyder 'lærd, lærar' og 'student', og oppstod i tidleg mellomalder. Namnet har samband med ordet «[[skole]]». Namnet er særleg knytt til [[den heilage Scholastica]], syster av [[Benedikt av Nursia]] og ein kristen hegen som levde på 500-talet. Scholastica har [[namnedag]] den [[10. februar]], som er festdagen til den heilage Scholastica. Dette er framleis ein offisiell [[Namnedagar i Danmark|dansk namnedag]]. ==Variantar av namnet== *Italiensk: Scolastica *Fransk: Scolastique *Engelsk: Scholastica *Polsk: Scholastyka *Spansk: Escolástica *Tysk: Scholastika *Ungarsk: Skolasztika ==Namneberarar== *[[Den heilage Scholastica]] (ca. 480-547), italiensk helgen *[[Scolastica Oliveri]] (ca. 1448–1578), italiensk benediktinarnonne *[[Scholastica von Anhalt]] (1451-1504), tysk abbedisse ==Sjå òg== *[[Scholasticus]] ==Kjelder== {{refstart}} {{behindthename|Scholastica}} *«scholastic, adj. and n.» i ''[[Oxford English Dictionary]]'' {{refslutt}} [[kategori:Kvinnenamn]] [[Kategori:Førenamn av latinsk opphav]] bi484veza9gr63hu3cuiwfo25st36d1 0 230248 3670455 3535482 2026-09-05T22:03:58Z DENAMAX 63184 3670455 wikitext text/x-wiki {{infoboks musikkartist |namn = Ray Wilson |bilete = Ray Wilson, Stary Maneż, 14.02.2024 16.jpg |bilettekst = Ray Wilson, 2024 |bakgrunn = soloartist |fødd = {{fødselsdato og alder|df=yes|1968|9|08}} |fødestad = [[Dumfries]] i [[Skottland]] |sjanger = [[Rock]], [[post-grunge]] |instrument = [[Synging|Vokal]], [[gitar]], [[Bassist|bass]], [[munnspel]] |yrke = Musikar |aktive år = 1990<ref>http://www.worldofgenesis.com/Biography-RayWilson.htm</ref> til i dag |selskap = [[InsideOut Music]], [[Virgin Records|Virgin]] |tilknytta artistar = [[Stiltskin]], [[Genesis]], [[Millionairhead|Cut_]]. Guaranteed Pure |website = www.raywilson.co.uk }} '''Ray Wilson''' ({{fødd|8. september|1968|Wilson, Ray}}) er ein skotsk musikar, mest kjend som vokalist i [[post-grunge]]-bandet [[Stiltskin]] og i [[Genesis]] mellom 1996 og 1998.<ref>{{cite news|title=Genesis names new singer|url=http://jam.canoe.ca/Music/Artists/G/Genesis/1997/06/06/745326.html|accessdate=21. september 2012|newspaper=Canoe|date=6 June 1997|author=John Sakamoto}}</ref> Han har gjeve ut åtte soloalbum (inkludert fem konsertalbum) og fem album med banda sine. Wilson starta i eit band kalla Guaranteed Pure i 1990. Dei gav ut eit album kalla ''Swing Your Bag''. Han vart så medlem av Stiltskin som gav ut eitt album og hadde ein stor hitt med singelen «Inside». [[File:Ray Wilson. Author Maxim Stoyalov.png|thumb|]] Wilson er truleg mest kjend som vokalist i Genesis frå 1996 til 1998 etter at [[Phil Collins]] offisielt slutta i mars 1996. Wilson vart offisielt annonsert som ny songar i Genesis i juni 1997. Det einaste albumet dei spelte inn med Wilson, ''[[Calling All Stations|...Calling All Stations...]]'', kom ut same månaden og nådde Topp 10 i mange land. Dei turnerte Europa vinteren og våren, men ikkje i Amerika på grunn av dårleg platesal der. Etter dette annonserte bandet at dei kom til å ta ein lengre pause og Wilson forlét bandet. Wilson spelte sidan inn albumet ''[[Millionairhead]]'' som eit soloprosjekt kalla Cut_. I 2003 gav han ut eit soloalbum under sitt eige namn, kalla ''Change''. Året etter gav han ut albumet ''The Next Best Thing'' og i 2006 gav han ut eit [[Stiltskin]]-album kalla ''She''. ==Diskografi== === Solo === ;Studio *2003 ''[[Change av Ray Wilson|Change]]'' - #88 Germany *2004 ''[[The Next Best Thing av Ray Wilson|The Next Best Thing]]'' *2008 ''[[Propaganda Man]]'' * 2013 ''Chasing Rainbows'' * 2016 ''Song for a Friend'' * 2016 ''Makes Me Think of Home'' * 2021 ''The Weight of Man'' ;Konsertalbum *2002 ''[[Live and Acoustic av Ray Wilson|Live and Acoustic]]'' <small>(tidlegare kalla «Unplugged»)</small> *2005 ''[[Ray Wilson Live]]'' *2006 ''[[An Audience and Ray Wilson]]'' <small>(limited edition CD and download)</small> *2009 ''[[Genesis Klassik]]'' *2009 ''[[Ray Wilson and the Berlin Symphony Ensemble, Genesis Classic]]'' *2011 ''[[Genesis Classic: Live In Poznań]]'' === Guaranteed Pure === *1993 ''Swing Your Bag'' === Stiltskin === ;Studioalbum *1994 ''[[The Mind's Eye]]'' *2006 ''[[She av Stiltskin|She]]'' *2011 ''[[Unfulfillment]]''<ref>{{cite web|url=http://www.raywilson.net/2006/index.html |title=Ray Wilson and Stiltskin Live |publisher=Raywilson.net |date= |accessdate=2011-07-17}}</ref> ;Konsertalbum *2007 ''[[Stiltskin Live]]'' === Genesis === *1997 ''[[Calling All Stations]]'' - #2 UK, #54 U.S. === Cut_ === *1999 ''[[Millionairhead]]'' ==Kjelder== {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ray Wilson (musician)|Ray Wilson (musician)]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 20. september 2012.'' **''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:'' {{refslutt}} {{fotnoteliste}} ==Bakgrunnsstoff== *[http://www.raywilson.co.uk Offisiell nettstad] {{Genesis}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Skotske songarar]] [[Kategori:Genesis-medlemmar]] [[Kategori:Folk frå Dumfries]] jyltrxcbct678bit02ilsyaz0m4tdt7 0 251661 3670358 3057720 2026-09-05T13:28:41Z Ranveig 39 3670358 wikitext text/x-wiki [[Fil:Georges Seurat 019.jpg|mini|Sirkuset slik den [[Frankrike|franske]] kunstnaren [[Georges Seurat]] (1859-1895) såg det. Målarstykket er no i [[Musée d'Orsay]] i [[Paris]].]] [[Fil:Edgar Germain Hilaire Degas 044.jpg|mini|''Frøken Lala i Sirkus Fernado'', målarstykke av [[Edgar Degas]] frå 1879, no i [[National Gallery|The National Gallery]] i [[London]].]] [[Fil:Aérienne2.jpg|mini|Eit moderne sirkus har slege opp teltet og gjort seg klar til framsyning i ein by i [[Frankrike]].]] [[Fil:Plan Rome Caen Circus Maximus Colisée.jpg|mini|Modell som syner Circus Maximus i [[Romarriket]]s [[Roma]] til venstre og [[Colosseum]] heilt til høgre (Paul Bigot, MRSH Université de Caen, Frankrike).]] [[Fil:Circus Maximus Remains South curve.JPG|mini|Ruinane av tribunane i den sørlege svingen i Circus Maximus.]] '''Sirkus''', som i somme samanhengar vert skrive '''cirkus''' eller '''circus''', er ei nemning som vert nytta om omreisande truppar som underheld og morar eit betalande publikum ved å syne fram meir eller mindre halsbrekkande, risikable, eller imponerande kunstar på ein sirkelforma framsyningsplass som vert kalla manesje. I denne tydinga har omgrepet ''sirkus'' vore nytta sidan slutten av 1700-talet, i Noreg frå siste halvparten av 1800-talet. ''Sirkus'', eigenleg skrive ''circus'', er dessutan eit [[latin]]sk omgrep som vart nytta i [[Romarriket]] om ein type friluftsinnretningar med publikumsplassar på tribunar bygd opp i høgder ikring ei meir eller mindre [[oval]]- eller langstrekt [[sirkel]]forma køyrebane, ein arena. Her gjekk det føre seg kappkøyring med [[hest]], ''ludi cirsenses'', men òg opptog og dessutan slåstkampar på livet laus av det slaget som i dei tidene vart sett på som særs god folkeforlysting. Det fanst slike ''circus'' i dei fleste av dei større byane i Romarriket; i sjølve [[Roma]], mellom Palatin og Aventin, låg det mest vidgjetne av dei alle, ''circus maximus'', som ofte berre vart kalla ''circus'', bygd under Tarquinius Priscus, «Romas femte konge»<ref>Asgaut Steinnes, Eirik Vandvik, ''Latinsk ordbok'', Oslo 1965: Det Norske Samlaget</ref> (616-578 før vår tidsrekning (før Kr.f.)). ==Den nyare tidas sirkus== Sentrale innslag i programmet den nyare tidas sirkus var og er som regel dyr som er dressert til å gjere ymse kunstar saman med artistane, saman med andre dyr eller åleine under kommando av dressøren. Framfor alt vert hestar og ponniar nytta, fint pynta medan dei gjorde kunstane sine, eller artistar gjorde sine kunstar på hestane medan dei sprang ikring i manesjen. Dresserte hundar var òg ofte med i framsyningane, og dessutan framande vill- og tamdyr som til dømes [[løve]]r, indiske [[elefant]]ar og [[kamel]]ar, [[ape|apar]] [[sjøløve]]r og andre dyreslag, i våre dagar ofte til protestar frå mange som meiner det er dyreplageri å nytte dyra til slikt. Dessutan inngjekk og inngår framleis som viktige element i framsyningane folk som gjer kunstar i form av akrobatikk, ikkje minst dristig trapesakrobatikk i stor høgd, sjonglering, linedansing, knivkasting mot eit menneske, som oftast ei vakker kvinne, så nær ho at treffa markerer konturen av ho, og anna sjokkerande, imponerande, eller lystig framferd. Til framsyninga høyrer det difor vanlegvis ein eller fleire klovnar, latterleg utkledde og sminka artistar som har som oppgåve å dumme seg ut i all si ferd. Eit sirkusorkester har som oppgåve ikkje berre å underhalde publikum, men skal òg på musikalsk vis poengtera dei spanande, nervepirrande eller lattervekkande momenta i framsyninga. I tidlegare tider var det dessutan viktig for sirkusa å ha til framsyning sensasjonar i form av særs småvakse eller storvakse dyr eller menneske, uvanlege krøplingar eller på andre måtar sjeldsynte eller framandarta menneske eller dyr, som òg måtte gjere sine kunstar etter beste evne, oftast til lått. Vanlegvis går sirkusframsyningane føre seg i store telt som vert teke med frå stad til stad, såkalla sirkustelt, og dyra står òg stalla opp i telt eller i særskilde vogner, som saman med husvognene til artistane og sirkusarbeidarane utgjer ein liten og snøgt flyttbar landsby. Men i mange større byar har det vore, eller er det framleis, faste sirkusbygningar som truppane kunne vitje, som til dømes ''Cirkusbygningen'' i det gamle Vika i [[Oslo]] i tida frå 1890 til 1930 (rive vinteren 1935-1936), der mange sirkus har hatt framsyningar<ref>[[Oslo byleksikon]] 2010, side 128, ISBN 978-82-573-1760-7</ref>. ==Opphavet til nemninga ''sirkus'' for denne verksemda== Det typiske for sirkuset et at framsyninga går føre seg på ein arena som har form som ein [[sirkel]] der publikumsplassane som oftast er organisert i høgder opp mot utkantane på alle sider med unnatak av det eine partiet av arenaen som ligg inn mot eine veggen av sirkusteltet eller salen, der portalen står som artistane og dyra kjem inn og ut gjennom. Truleg er det sjølve den sirkulære arenaen som er opphavet til nemninga ''sirkus'' på den forma for sirkus som oppstod på slutten av 1700-talet og har utvikla seg i dei siste hundreåra. Dette sirkuset har opphav i ei gjøglarverksemd med røter i den [[Europa|europeiske]] [[mellomalderen]], og har ikkje hatt det gamle romerske ''circus'' som førebilete. Ikkje hadde det romerske ''circus'' det same innhaldet, og det er heller ikkje på andre måtar tale om tradisjonar som stammar frå det romerske ''circus'', anna enn at båe typane refererer seg til det latinske ordet ''circus'', som tyder ''krins'', ''sirkel-line''<ref>Ordet ''circus'' tyder krins eller sirkel-line ifølgje Asgaut Steinnes, Eirik Vandvik, ''Latinsk ordbok'' (Oslo 1965: Det Norske Samlaget), der det òg vert sagt at ordet circus ikkje berre vert nytta om byggverket circus, men dessutan om [[Mjølkevegen]] og i stjernelæra elles.</ref>. Den nye måten å nytte ordet på i samband med underhaldningsforma som ein i våre dagar meiner med omgrepet ''sirkus'', skriv seg visstnok frå [[England]]<ref>Opplysningane her og i neste bolken skriv seg frå side 33-34 i boka ''Sirkus i Norge'' : ''Gjøglernes og sirkusenes historie'' av Herman Berthelsen, Sandnes 2009, ISBN 9788282330145</ref>. Her har det latinske ordet ''circus'' mellom anna vorte nemninga for ein meir eller mindre sirkulær open plass i ein by, som dei vidgjetne plassane Piccadilly Circus og Oxford Circus i [[London]] er døme på, og det er på ein slik bakgrunn at ordet vart nemninga for underhaldningsetablissement av ein viss type. I den engelske byen [[Bath]] vart det på midten av 1700-talet bygd ein sirkulær plass omkransa av ei husrekke, kalla ''The Circus'', og herfrå henta i 1780 Charles Hughes namnet ''The Royal Circus'' på det sirkusliknande etablissement han stod i brodden for. Etter dette vart nemninga ''circus'' teke i bruk ganske kjapt verda over for denne typen kombinerte dyre- og artistframsyningar, som mellom andre Charles Hughes hadde kopiert etter det som ein annan engelskmann, Philip Asteley, hadde utvikla. Fyrste gongen ''circus'' vart nytta i [[Noreg]] i denne nye tydinga, var i 1860. ==Det moderne sirkusets far?== Det har vore hevda at det sirkuset som me kjenner i dag, såg sitt ljos i London i 1768 med Philip Asteley som faren, sjølv om han eigenleg ikkje fann opp sirkuset, og heller ikkje kalla verksemda si for ''circus''. Men han skapte likevel det moderne sirkuset ved å setje saman gamal kunnskap og gamle underhaldningsformer på eit nytt vis. Med utgangspunkt i den rideskulen han hadde skipa i 1766 på sin eigne ridebane som han hadde skaffa seg midt i London, der han sjølv skal ha synt at han kunne stå oppreist på ryggen av to galopperande hestar, laga han etter kvart til humoristiske framsyningar med hestar, og med tida drog han inn omreisande gjøglarar og dyretemmarar for at dei kunne syne kunstane sine mellom hestenummera. Han let hestane gå i krins av di dei då gjekk stødigare og det vart lettare å balansere og gjere kunstar på hesteryggen. Tverrmålet på sirkelen var fyrst 36 meter, seinare fann han ut at 13 meters tverrmål var betre for at artistane kunne gjere seg nytte av sentrifugalkrafta som oppstod når hestane sprang i ring. Om lag dette tverrmålet på arenaen vart etter kvart ein standard som har halde seg fram til notida. I tida frå 1768 til 1773 utvikla Philip Asteley si sirkusform vidare og vart nyskapande ved å setje saman framsyningane som ei samling nummer med hestar, artistar, komikk og musikk, jamvel om det framleis vart å rekne som ein rideskule med framsyningar. Men i 1779 bygde han tak over rideskulen og kalla etablissementet for ''Asteley's Royal Amphitheatre''. ==Fotnotar== {{fotnoteliste}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Sirkus| ]] 044598j29oj2vqc8hzzwsqbpmp9ot8h 0 279342 3670417 3535855 2026-09-05T16:14:15Z ~2026-48000-00 158704 La til "bolsa" 3670417 wikitext text/x-wiki '''Sunnhordlandske ord og vendingar''' er ei liste over [[dialekt]]ord og uttrykk frå [[Sunnhordland]]. {{TOC right}} ==A== *''Alle nippar i meg, sa jenta, ho hang fast i dørtrykkjaren'' (Kvinnherskringla) *''Alle veit råd med ei gali kjerring, undanteke den som eig henne'' (Kvinnherskringla) *''Allting har ein ende, men pølsa har to'' (Kvinnherskringla) *''Altfor djerv vert ofte dengd'' (Kvinnherskringla) *''Alt skal vera reint, sa kjerringa, ho turka såpa'' (Kvinnherskringla) *''Ask før eik:Steik.Eik før ask;Plask'' (Kvinnherskringla) *''Av skade vert ein klok, men ikkje rik'' (Kvinnherskringla) *AGNHALD - Mothaka på fiskekroken (Kvinnherskringla) *Agnvand - adj. (om fisk) som ikkje vil bita<ref name="kvinnherskringlo29">''Kvinnherskringlo'' s. 29</ref> *ANDLET: Fjes, ansikt *ANDSYNES: Mot einannan, ansikt til ansikt *ANDVAKEN - Søvnlaus *Attra - v.-a 1) Stiga attende, t.d. få hesten til å åtta seg 2) gå frå ei avgjerd<ref name="kvinnherskringlo31">''Kvinnherskringlo'' s. 31</ref> *ASJELE - Mykje, 'adskillig' (asjelege mengde med fisk di fekk) *AGALAUS: utan tukt ("oppdragelse") *AGE: redsel, respekt, tukt, vyrdnad, reddhug ==B== *''Banna og sverja er fanteverja'' (Kvinnherskringla) *''Betre døy med æra enn leva med skam'' (Kvinnherskringla) *''Betre heilt enn aldri så godt bøtt'' (Kvinnherskringla) *''Betre litt mugge enn alt opptugge'' (Kvinnherskringla) *''Betre pengalaus enn ærelaus'' (Kvinnherskringla) *''Betre tegja enn tarvlaus tala'' (Kvinnherskringla) *''Borg* er tvo manns sorg'' (Kvinnherskringla) *''Børen bles om siglaren søv'' (Kvinnherskringla) *BORG* - Kreditt, henstand *BESA - Sladra, fisla *BALE - Vanskeleg, innfløkt (Da va bale å...) *BEIG - Farang, omgangssjuke *BASKJE - av baske(tak), vanskeleg, innfløkt *BIVRE: Skjelve, riste, skake *BRIGDE: Endring, brytning (HSD: rutebrigde, -endring) *BATE: Fordel *BEL: Stund *BISN: Oppsikt *BEINE: ei teneste, velgjerning (Olav H Hauge; diktet ''Gjer ein annan mann ei beine'') *BU seg: Førebu seg, vera (føre)budd, klar til å *BISLAG - Gang, entre, tilbygg *BLODMELTA - Svull, underhudsblødning *BROK - Bukse *BYRG(SKAP) - Stolt, kry *BOLK - Del, part *BOLSA: snakke, gjerne kvardagsprat med ei munter stemning *BRENNKAVE - Travelt, noko som skjer fort og kjem overraskande på *BUNE: innholt bein i lekam; røyrbein / (jamfør norrønt boðn, namn på eit kar til å ha skalde-drykken i) trekjerald ==D== *"Dei svelt ikkje som tjukt bit"<ref name="kvinnherskringlo8">''Kvinnherskringlo'' s. 8</ref> *"Den er armast som aldri er nøgd"<ref name="kvinnherskringlo8"/> *"Den som biar får bør"<ref name="kvinnherskringlo8"/> *''Dei er ikkje alle like nautne som dei ser ut'' (Kvinnherskringla) *''Dei kjem sist til kyrkje som har stuttaste vegen'' (Kvinnherskringla) *''Dei små tjuvane vert hengde, dei store får gå'' (Kvinnherskringla) *''Den er armast som aldri er nøgd'' (Kvinnherskringla) *''Den er ven som ber seg vent'' (Kvinnherskringla) *''Den skal båten festa, som sist gjekk utor'' (Kvinnherskringla) *''Den som allstad leitar, får flis i nasa'' (Kvinnherskringla) *''Den som vide vankar, han mykje sankar'' (Kvinnherskringla) *''Der godtfolk er, kjem godtfolk til'' (Kvinnherskringla) *''Det auga ikkje ser, det gjer ikkje hjarta vondt'' (Kvinnherskringla) *''Det er best å spara feå loket, det er seint når ein ser botnen'' (Kvinnherskringla) *''Det er godt det gjeng fort, det er betre det vert vel gjort'' (Kvinnherskringla) *''Det er ilt å lida urett, men verre å gjera urett'' (Kvinnherskringla) *''Det er langt fram, sa kjerringi, ho såg seg attende'' (Kvinnherskringla) *''Det er lettare for ein far å føda sju søner enn sju søner ein far'' (Kvinnherskringla) *''Det er lettleg lært som ikkje duger'' (Kvinnherskringla) *''Det er mangt i naudi nytta, sa kjerringa, ho turka bordet med katten'' (Kvinnherskringla) *''Det er meir bunen enn baksteren'' (Kvinnherskringla) *''Det kan komma store gutar or eit lite hus'' (Kvinnherskringla) *''Det kan no veksa blomar i husmannhagen og'' (Kvinnherskringla) *''Det kjem snakedag etter kakedag'' (Kvinnherskringla) *''Det kostar å vera kar, men det kostar meir å vera fant'' (Kvinnherskringla) *''Det legst stødt ei visa til for den som kveda vil'' (Kvinnherskringla) *''Du skal ikkje segja elt du meiner, men meina alt du segjer'' (Kvinnherskringla) *''Det er ikkje ofte husmenn får rida'' (Kvinnherskringla) *DABBA: saktne, sette ned farten. Det dabba med vinden. *DØLJE / DØLGJE: Gøyme, skjule, løyne *DIVERRE: Dessverre *DØME: eksempel, modell *DÅM: Preg, utsjånad *DRYLA - Slå ('Eg dryle til deg': Eg slår/klabbar til deg) *DRØLA - Vera treg, utsette *DRØSA - Samtale, småprat *DEILD - Avdeling, inndeling av t d jord ==E== *"Er ikkje så mota på det nett no" (har ikkje så lyst til, vil ikkje nett no) *"Ei søe" -kaos, rot, forvirring, samanblanding *EMNE PÅ: førebu seg på, ville *EINSTAPE: ei bregne [[Einstape]] ==F== *FJELGA - Å stella seg, hama seg *FISLA - Besa, sladre (Fisletut) *FORVITNELEG - Noko særmerkt, storslått, ekstra *FØYSA - a)Brukt i deler av Sunnhordland for dissa (frå Facebook-gruppa), b)Fjerna noko, 'føysa det ut' *FØYKJEN: I godt humør, blid *FANT: (tater/splint/landstrykar) Omstreifande menneske, gjerne familiar, som livnærte seg på sal av ulike hushaldsprodukt, reparasjonar av tak og -renner, anna forefallande arbeide på garden. Sosialt greidde over ein kam og i samfunnet sitt lågaste lag, og utan fast bustad. På vestlandet forflytta dei seg oftast med båt og kunne ligga på samme stad over tid. Dei kalla seg sjølve for reisande. Fantane og romanifolket(sigøynarar) skal ikkje forvekslast, men blir ofte nett det . Romanifolket hadde eit opphav i eit anna land og dyrka likegjerne skikkane og musikken derifrå, fantane var utstøytte frå vårt eige land. *FANTASTYKKJE: Ugagn, lureri. Gjera noko som ikkje er lov, ugagn, travaskap. Nedsettande om fanten, noko fantane kunne funne på. *FIVRELD: Sommarfugl *FJAS: Tull, vas, useriøst *Flokse - nedsettande om jenter ("laus på tråden, flyfille") *FRÅSEGN: Uttale (td til saksframlegg i det offentlege) *FREISTE: Forsøke, prøve *FYRE-/FØREMUN: Fordel *FESTARMÅL: Truloving (Forlovelse) *FÆLSKE: gru, uhygge, forferding *FÆLE: Å vera redd ('fæle du om natto?' = er du redd om natta?)) ==G== *GNEKA - Gni *GRAPSE - (t d grapse ver) stygt, elendig, dårlig ==H== *HAMA SEG - Å stella seg, gjera seg presentabel *HATTAFOKA - Når det er så travelt at hatten fyk av, kave, kaos. Når det skjedde overraskande og kvikt var det i ei hattafoka. (ei) HANDAVENDA - 'Da va gjort i ei handavenda', fort gjort, skjedde plutseleg *HES/HESJE - Ei hes (pålar med streng mellom som ein henger høy opp på)/Henge opp høy på hes *HI SIO - Andre sida (På hi sio har dei...) ==J== *JEIVLA (GEIVLA) - a)Tygge med open munn, geipe, b) bable,skravle, c) slarkete reiskap<ref>{{Nynorskordboka|geivle}}</ref> ==K== *KVERRSETTE - Beslaglegge, inntaue *KLUBB - Nes, odde *KREGDO - Meslingar *KRASKJEN - I dårleg form, sjuk *KJØVE / KØYVE - Strupe, kvele *KORVA (noko saman) - krølla saman papir for å kasta det, øydelagt *KLAKE - Frost, tele *KUBBA - Utmatta falla om, oftast brukt om alkoholrus ==L== *LEMEN - (i hus) loftet *LE(et) - Grind, port *LOGE - Flamme, eld *LUTLAG - Del, aksjeselskap (Fjelberg Kraftlag er eit luteigarlag) ==N== *NÆRSKYLDE - Nære slektningar *NEVLA - Plukka på ting, vera plukkete *NYSS PÅ FJORDEN RODD - Nettopp begynt, nybegynnar ==O== *OREIGNE - ekspropriere ==P== *PÅK - Stokk *PJARR - Noko låkt, av dårleg kvalitet, ikkje noko tess, dårleg arbeid, eller talt: "Da va berre noko pjarr han lirte utor seg" *PITLA - Plukka *PUTLA (på) - a) Arbeida seint, nøye b) Vera for seg sjølv ('Eg putla no på med mitt) c) Å gå i putlo - Stagnera, gå i stå, stokka seg. ==R== *RALE - Vase på, tulle, tøyse, fantasere (Ka e da du rala med/Ka rala du ette) *RAKKAR - Rakkarfant. Mann som gjorde ureint og utriveleg arbeide (dotømmar, nattmann, bøddelen sin assistent). I bunden form: Fanden. I eiden: Fyttirakkaren = Fy til Rakkaren (magasinet [http://historienet.no/historie/tag-med-pa-en-rejse-ind-i-histories-verden Historie], 2014) *REIKE - (ei reika i Valesongen) Oppgåve, skrida fram *RIKTA - Rikta på vedstabelen for å kjenna om han var rikte (ustø, vaklevoren, lealaus), rikka på, lea på *RIKSLA - Rikka på *RIVE - Rake *RIVETINDAR - Tennene på riva/raka *ROLP - Vas, tøv, tull og tøys. *ROLPESOKK - 'tulling', tøysekopp *REILA - I deler av Sunnhordland brukt om å skli, dissa, leika (Frå facebook-gruppa) *RONGEPODL - (framhalde av mange frå Bømlo på facebookgruppa) Vrangpeis, stridig person ==S== *SETLABOK - Lommebok, pung *SKUTEN - Skur, td 'veaskuten' (vedskur, -skjul) *SKYKKJE - (sjykkja) skur, utløe *SMIKKA - Mygg, knott *SMÅGNAST - Blitt mindre, tatt av , slankare (Facebookgruppa, Sågvåg, Bente P Nygård) *STUDNAD - Støtte *STØLA - Å vera på/driva støl eller seter på fjellet *SPLINT - Fant, tater eller landstrykar. *"Sku slått'an på pongjen med ei varme ausa" (Hans O Robberstad, Bømlo, i FB-gruppa) -om ein mann hadde gjort noko dumt eller gale *STARVA - Gå i oppløysing, i hundane, falla utmatta omkull, overstadig berusa, dø, kubba *STOLPE - ''Tidlegare lengdemål brukt ved måling av husdyr (brystvidde, høgd) ved dyrehandel, særleg hest og ku. Ein stolpe var 1/32 alen. Frå 1824 var ein norsk alen 62,75 cm (og delt i 24 tommar). 1 stolpe var såleis om lag 1,96 cm (3/4 tomme). Til sjølve målinga brukte ein eit såkalla stolpemål, ei kjedeforma og dermed bøyeleg messing- eller stålstreng, gjerne med ein ring for kvar alen. Stolpemål blei også kalla kreaturmål, krøttermål eller hestemål'' (Malfred E Vedøy, henta frå facebookgruppa) *SPØTA, -ET - Strikke, -tøyet *SEL - Hytte, seterrom *SID - a) djupt, langt ned (fotsid) b) dryg, grepa, kraftig *SKRAU/skraua - *SMALE - Sau *SMIKKA - Mygg, knott *SNAKE - *SO/SOVORE - Slik, sånn *SÆL / USÆL (ussel) - Opphøygd, salig, frelst, lukkeleg *SVINT(e) - (Da e svinte gjort) Fort, hurtig == T== *TAUS - Tenestejente *TRAVE - (Å du din trave) - Stakkarslig eller vrang person ([http://www.nob-ordbok.uio.no/perl/ordbok.cgi?OPP=&nynorsk=+&ordbok=nynorsk UIO, nynorskordboka] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140527114109/http://www.nob-ordbok.uio.no/perl/ordbok.cgi?OPP=&nynorsk=+&ordbok=nynorsk |date=2014-05-27 }}) *TOKKA DEG LITT - Gje plass, flytt deg litt *TRASPA - å øydeleggja, rasera (td 'Kvinnheringen' 200614) *TREBONIUS - ''Eit spel eller ein leik. Du treng berre ei fjøl på om lag 1,5 meter, med ein kasse eller liknande slik at fjøla kan stillast på skrå framfor (eit enkelt skråplan), ein kloss på om lag 20X20X120 mm og ein kjepp til å slå med. Klossen er spissa i ein enden og merka med ulike romartal på alle sidene og den flate enden. Desse representerer ulike poengverdiar. Spelet går ut på å slå klossen framover og notera poeng etter korleis han landar'' (Forklart av Kristian Grutle i facebook-gruppa) *TÆRING (ut. tering) - Tuberkulose *TURVANDE - Tilstrekkeleg *TØTTA - Jente. 'Spytta'kje nett i glaset, den tøtto'. *TUTLA - a) Gå seint, subbe b)Gå og drive *TUTLETE - 'No er han blitt tutlete', forvirra, senil *TVÅGE/-a - fille, oppvaskklut ==U== *ULJEHYRE - Oljehyre, regntøy *UFJELG: a)Noko uhyggeleg, utriveleg , b)Ustelt ==V== *VABEIN - Utstikkar (stang) for fisking (på båt) *VADLASLETTA - (Valleslette i Bergen) Nedbør, både sludd/snø og regn *VANKUNNE - Nokon som kan lite, eller uforstand ==Å== *Åtta seg v.-a gå attende, attra.<ref name="kvinnherskringlo218">''Kvinnherskringlo'' s. 218</ref> *ÅVELEG - overlag, storslått, utmerkt *"Å vera teteken" - Adoptert *Å vanta noko - Å mangla noko *Å vera i vande for noko - Å mangla noko *Å ha trong for noko - å ha behov for noko, trenga noko *Å gjera åt - Å gjera narr av *Å tinda rivo - Setta (nye) pinnar på treriva/raka *Å lesa/synga for maten - Gammal skikk. Ein sa fram ei bøn eller song før måltidet skulle inntakast *Å sula inn - Dra fiskesnøret inn att i båten *Å tava på .... - plukka på, fikla med *ÅTGJERD - Tiltak, sette noko i verk, sikra noko. ==Sjå òg== *[[Sunnhordlandsdialekt]] == Referansar == {{referansar|3}} ==Kjelder== * ''Kvinnherskringlo. Gamle ord og ordtøke'' samla av [[Andreas Haugland]], utgjeven av [[Kvinnherad Mållag]], Kvinnherad 1978, ISBN 82-7101-052-2 * [https://www.facebook.com/groups/1487445564813420/#!/groups/240588522696712/ Facebookside med ønske om å dra fram ordskattar frå Sunnhordland] * Avisa Sunnhordland si [http://www.sunnhordland.no/article/20121130/SPRAAK/121139996 språkspalte] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305112513/http://www.sunnhordland.no/article/20121130/SPRAAK/121139996 |date=2016-03-05 }} ved Kari Lønning Aarø [[Kategori:Sunnhordland]] [[Kategori:Norske målføre]] exb3lwdyxjp171w0n891ip5mnoh0l2i 0 285023 3670344 3379304 2026-09-05T13:03:33Z Ranveig 39 +Ref. 3670344 wikitext text/x-wiki {{infoboks musikkalbum | tittel = You May Be Right | artist = [[Billy Joel]] | album = [[Glass Houses]] | utgjeve = 7. mars 1980 | format = Singel | innspeling = 1979 | sjanger = [[Rock]], [[new wave]]<ref>{{cite web|url=https://itunes.apple.com/us/album/glass-houses/id158618393 |title=iTunes - Music - Glass Houses by Billy Joel |publisher=Itunes.apple.com |date=1949-05-09 |accessdate=29. august 2014}}</ref> | lengd = 4:15 | selskap = [[Columbia Records|Columbia]] | låtskrivar = Billy Joel | produsent = [[Phil Ramone]] | førre = «[[All for Leyna]]»<br />(1980) | kronologi = ja | neste = «[[It's Still Rock and Roll to Me]]»<br />(1980) }} «'''You May Be Right'''» er ein song skriven og framført av [[Billy Joel]] frå albumet ''[[Glass Houses]]'' i 1980. Songen vart gjeven ut som singel og denne nådde sjuandeplassen på den amerikanske singellista, men gjekk ikkje inn på lista i Storbritannia slik dei føregåande singlane «[[All for Leyna]]» (UK #40) og «[[It's Still Rock and Roll to Me]]» (UK #14), hadde gjort. Den japanske singelen hadde «Close to the Borderline» som B-side. «You May Be Right» og «All for Leyna» vare berre 4 minuttar og 15 sekundar og er dei lengste songane på ''[[Glass Houses]]''. «You May Be Right» vart òg med på ''[[Greatest Hits av Billy Joel|Greatest Hits - Volumes I and II]]''. Songen låner eit riff frå [[Buffalo Springfield]]-hitten «Rock and Roll Woman» på albumet ''[[Buffalo Springfield Again]]''. Songen vart nytta som kjenningsmelodi for fjernsynsshowet ''[[Dave's World]]'', sungen av [[Southside Johnny]]. Songen vart framført av [[Garth Brooks]] i konsertvidoen ''This Is Garth Brooks'' frå [[Dallas]], og av Brooks i 1997 i New York med Joel som gjest.{{treng kjelde|date=January 2014}} Songen er òg blitt spelt av [[Avail|AVAIL]], [[Alvin and the Chipmunks]],<ref>[http://www.allmusic.com/album/r80719 Chipmunk Punk] Allmusic. Henta 10 July 2011</ref> [[Keith Urban]], [[The Vindictives]], New Directions glee club i ''[[Glee]]'', [[Southside Johnny]] og [[Rock Bottom Remainders]].<ref>{{Citation|title=Rock Bottom Remainders Final Show 6/22/12 at LA’s El Rey [Stephen King, Dave Barry+] @ Green Galactic PR|url=https://www.greengalactic.com/2012/rock-bottom-remainders-el-rey/|accessdate=2026-09-05|language=EN}}</ref> == Medverkande == *Billy Joel: vokal, [[piano]] og [[munnspel]] *Dave Brown: [[elektrisk gitar]] *[[Richie Cannata]]: [[saksofon]] solo *[[Liberty DiVitto]]: [[trommer]] og [[perkusjon]] *[[Russell Javors]]: elektrisk gitar *[[Doug Stegmeyer]]: [[bassgitar]] ==Lister== {|class="wikitable sortable" |- !Liste (1980) !Plassering |- |Australia | style="text-align:center;"|28 |- |Canada<ref>{{cite web|url=http://www.collectionscanada.gc.ca/rpm/028020-119.01-e.php?brws_s=1&file_num=nlc008388.4709a&type=1&interval=24&PHPSESSID=76sjnl4rtss0butoudsm1mrh43 |title=Item Display - RPM - Library and Archives Canada |publisher=Collectionscanada.gc.ca |date= |accessdate=2012-03-16}}</ref> | style="text-align:center;"|6 |- |Japan [[Oricon|Oricon Singles Chart]] | style="text-align:center;"|60 |- |New Zealand | style="text-align:center;"|23 |- |Sør-Afrika<ref name="ymbrsouthafrica">{{cite web | author = | url = http://www.rock.co.za/files/springbok_top_20_(J).html | title = «You May Be Right» on the Sør-Afrikan Singles Chart | publisher = [[Springbok Radio]] | dato = August 30, 1980 | accessdato = 29. august 2014}}</ref> | style="text-align:center;"|14 |- |U.S. [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]] | style="text-align:center;"|7 |- |U.S. ''Billboard'' [[Hot Adult Contemporary Tracks]] | style="text-align:center;"|38 |} ==Kjelder== <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:You May Be Right (song)|You May Be Right (song)]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 29. august 2014.'' **''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:'' </div> {{fotnoteliste}} ==Bakgrunnsstoff== * {{MetroLyrics song|billy-joel|you-may-be-right}}<!-- Licensed lyrics provider --> {{Billy Joel}} [[Kategori:Songar frå 1980]] [[Kategori:Singlar frå 1980]] [[Kategori:Billy Joel-songar]] [[Kategori:Songar skrivne av Billy Joel]] [[Kategori:New Wave-songar]] [[Kategori:Songar produserte av Phil Ramone]] [[Kategori:Alvin and the Chipmunks-songar]] [[Kategori:Southside Johnny & The Asbury Jukes-songar]] [[Kategori:Garth Brooks-songar]] [[Kategori:Keith Urban-songar]] fen1czbdi3zsaouf5bhyglzfuvbla97 3670349 3670344 2026-09-05T13:14:17Z Ranveig 39 3670349 wikitext text/x-wiki {{infoboks musikkalbum | tittel = You May Be Right | artist = [[Billy Joel]] | album = [[Glass Houses]] | utgjeve = 7. mars 1980 | format = Singel | innspeling = 1979 | sjanger = [[Rock]], [[new wave]]<ref>{{cite web|url=https://itunes.apple.com/us/album/glass-houses/id158618393 |title=iTunes - Music - Glass Houses by Billy Joel |publisher=Itunes.apple.com |date=1949-05-09 |accessdate=29. august 2014}}</ref> | lengd = 4:15 | selskap = [[Columbia Records|Columbia]] | låtskrivar = Billy Joel | produsent = [[Phil Ramone]] | førre = «[[All for Leyna]]»<br />(1980) | kronologi = ja | neste = «[[It's Still Rock and Roll to Me]]»<br />(1980) }} «'''You May Be Right'''» er ein song skriven og framført av [[Billy Joel]] frå albumet ''[[Glass Houses]]'' i 1980. Songen vart gjeven ut som singel og denne nådde sjuandeplassen på den amerikanske singellista, men gjekk ikkje inn på lista i Storbritannia slik dei føregåande singlane «[[All for Leyna]]» (UK #40) og «[[It's Still Rock and Roll to Me]]» (UK #14), hadde gjort. Den japanske singelen hadde «Close to the Borderline» som B-side. «You May Be Right» og «All for Leyna» vare berre 4 minuttar og 15 sekundar og er dei lengste songane på ''[[Glass Houses]]''. «You May Be Right» vart òg med på ''[[Greatest Hits av Billy Joel|Greatest Hits - Volumes I and II]]''. Songen låner eit riff frå [[Buffalo Springfield]]-hitten «Rock and Roll Woman» på albumet ''[[Buffalo Springfield Again]]''. Songen vart nytta som kjenningsmelodi for fjernsynsshowet ''[[Dave's World]]'', sungen av [[Southside Johnny]]. Songen vart framført av [[Garth Brooks]] i konsertvidoen ''This Is Garth Brooks'' frå [[Dallas]], og av Brooks i 1997 i New York med Joel som gjest.<ref>{{Citation|title=GARTH BROOKS You May Be Right (w/ Billy Joel)|url=https://www.youtube.com/watch?v=8bMSx8AuLVk|date=2021-11-24|accessdate=2026-09-05}}</ref> Songen er òg blitt spelt av [[Avail|AVAIL]], [[Alvin and the Chipmunks]],<ref>[http://www.allmusic.com/album/r80719 Chipmunk Punk] Allmusic. Henta 10 July 2011</ref> [[Keith Urban]], [[The Vindictives]], New Directions glee club i ''[[Glee]]'', [[Southside Johnny]] og [[Rock Bottom Remainders]].<ref>{{Citation|title=Rock Bottom Remainders Final Show 6/22/12 at LA’s El Rey [Stephen King, Dave Barry+] @ Green Galactic PR|url=https://www.greengalactic.com/2012/rock-bottom-remainders-el-rey/|accessdate=2026-09-05|language=EN}}</ref> == Medverkande == *Billy Joel: vokal, [[piano]] og [[munnspel]] *Dave Brown: [[elektrisk gitar]] *[[Richie Cannata]]: [[saksofon]] solo *[[Liberty DiVitto]]: [[trommer]] og [[perkusjon]] *[[Russell Javors]]: elektrisk gitar *[[Doug Stegmeyer]]: [[bassgitar]] ==Lister== {|class="wikitable sortable" |- !Liste (1980) !Plassering |- |Australia | style="text-align:center;"|28 |- |Canada<ref>{{cite web|url=http://www.collectionscanada.gc.ca/rpm/028020-119.01-e.php?brws_s=1&file_num=nlc008388.4709a&type=1&interval=24&PHPSESSID=76sjnl4rtss0butoudsm1mrh43 |title=Item Display - RPM - Library and Archives Canada |publisher=Collectionscanada.gc.ca |date= |accessdate=2012-03-16}}</ref> | style="text-align:center;"|6 |- |Japan [[Oricon|Oricon Singles Chart]] | style="text-align:center;"|60 |- |New Zealand | style="text-align:center;"|23 |- |Sør-Afrika<ref name="ymbrsouthafrica">{{cite web | author = | url = http://www.rock.co.za/files/springbok_top_20_(J).html | title = «You May Be Right» on the Sør-Afrikan Singles Chart | publisher = [[Springbok Radio]] | dato = August 30, 1980 | accessdato = 29. august 2014}}</ref> | style="text-align:center;"|14 |- |U.S. [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]] | style="text-align:center;"|7 |- |U.S. ''Billboard'' [[Hot Adult Contemporary Tracks]] | style="text-align:center;"|38 |} ==Kjelder== <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:You May Be Right (song)|You May Be Right (song)]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 29. august 2014.'' **''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:'' </div> {{fotnoteliste}} ==Bakgrunnsstoff== * {{MetroLyrics song|billy-joel|you-may-be-right}}<!-- Licensed lyrics provider --> {{Billy Joel}} [[Kategori:Songar frå 1980]] [[Kategori:Singlar frå 1980]] [[Kategori:Billy Joel-songar]] [[Kategori:Songar skrivne av Billy Joel]] [[Kategori:New Wave-songar]] [[Kategori:Songar produserte av Phil Ramone]] [[Kategori:Alvin and the Chipmunks-songar]] [[Kategori:Southside Johnny & The Asbury Jukes-songar]] [[Kategori:Garth Brooks-songar]] [[Kategori:Keith Urban-songar]] kvbb49kjxa1oesf8qwov2spxn3q264y 0 296654 3670339 3424391 2026-09-05T12:59:14Z Ranveig 39 Flikk 3670339 wikitext text/x-wiki {{Infoboks musikkalbum | tittel = Refugee | artist = [[Tom Petty and the Heartbreakers]] | album = [[Damn the Torpedoes]] | B-side = It's Rainin' Again | utgjeve = 11. januar 1980 | format = Singel | innspeling = 1979 | sjanger = [[Rock]] | lengd = 3:25 | selskap = [[Backstreet Records|Backstreet]] | låtskrivar = [[Tom Petty]], [[Mike Campbell]] | produsent = [[Jimmy Iovine]], [[Tom Petty]] | førre = «[[Don't Do Me Like That]]»<br />(1979) | kronologi = ja | neste = «[[Here Comes My Girl]]»<br />(1980) }} «'''Refugee'''» er ein song av det amerikanske rockebandet [[Tom Petty and the Heartbreakers]]. Han vart gjeven ut i januar 1980 som den andre singelen frå albumet ''[[Damn the Torpedoes]]''. Han nådde 15. plassen på [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]] i 1980.<ref>[[Joel Whitburn]], ''Joel Whitburn's Top Pop Singlar: 1955-2010'', Record Research, 2011.</ref> Songen er skriven i [[AABA-form]].<ref>Covach, John (2005), «Form in Rock Music: A Primer", in Stein, Deborah, ''Engaging Music: Essays in Music Analysis'', New York: Oxford University Press, p.74-75, ISBN 0-19-517010-5 .</ref> ==Andre versjonar== Songen vart spelt inn av [[Melissa Etheridge]] i 2005 til albumet ''Greatest Hits: The Road Less Traveled''. Andre versjonar er spelt inn av [[Vains of Jenna]], [[Alvin and the Chipmunks]]<ref>{{citation|url=http://www.allmusic.com/album/r80719 |title=Chipmunk Punk|work=Allmusic|accessdate=10. juli 2011}}</ref> og [[The Gaslight Anthem]].<ref name=sp>{{cite web |url= http://www.spinner.com/2010/02/15/the-knacks-my-sharona |title= A Look Back at the Knack's 'My Sharona' |first= Steve |last= Baltlin |work= [[Spinner (website)|Spinner.com]] |date= 15. februar 2010 |access-date= 2015-03-11 |archive-date= 2012-11-24 |archive-url= https://web.archive.org/web/20121124231511/http://www.spinner.com/2010/02/15/the-knacks-my-sharona/ }}</ref> ==Medverkande== *[[Tom Petty]] - solovokal, gitar *[[Mike Campbell]] - sologitar, trekkspel, bassgitar *[[Benmont Tench]] - organ, piano, korvokal *[[Stan Lynch]] - trommer, korvokal *[[Ron Blair]] - bassgitar *[[Jim Keltner]] - shaker ==Lister== {| class="wikitable sortable" ! Liste (1980) ! Plassering |- {{Singlechart|Flanders|23|artist=Tom Petty & The Heartbreakers|song=Refugee}} |- | Canada Top Singlar ([[magasinet RPM|RPM]]) | align="center"| 2 |- {{Singlechart|Dutch40|24|artist=Tom Petty & The Heartbreakers|song=Refugee}} |- {{Singlechart|New Zealand|3|artist=Tom Petty & The Heartbreakers|song=Refugee}} |- | U.S. ''Billboard'' Hot 100 | align="center"| 15 |} ==Kjelder== <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Refugee (Tom Petty and the Heartbreakers song)|Refugee (Tom Petty and the Heartbreakers song)]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 11. mars 2015.'' **''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:'' </div> {{fotnoteliste}} {{TPHeartbreakers}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} {{DEFAULTSORT:Refugee (Song)}} [[Kategori:Songar frå 1979]] [[Kategori:Singlar frå 1980]] [[Kategori:Tom Petty-songar]] [[Kategori:Singlar frå 2005]] [[Kategori:Songar skrivne av Tom Petty]] [[Kategori:Songar skrivne av Mike Campbell]] [[Kategori:Songar produserte av Jimmy Iovine]] [[Kategori:Melissa Etheridge-songar]] [[Kategori:Alvin and the Chipmunks-songar]] tf90e2wvuphhf9q55k1ar1iwdjq5x8m 0 313182 3670446 3489885 2026-09-05T18:20:23Z Frokor 1328 ' 3670446 wikitext text/x-wiki {{Infoboks musikkalbum | tittel = What's Love Got to Do with It | artist = [[Tina Turner]] | album = [[Private Dancer]] | B-side = «Don't Rush the Good Things» (UK) «Rock and Roll Widow» (US) | utgjeve = 4. juni 1984 | format = Singel | innspelt = 1984 | sjanger = [[Pop]], [[R&B]] | lengd = 3:48 | selskap = [[Capitol Records|Capitol]] | låtskrivar = [[Terry Britten]], [[Graham Lyle]] | produsent = Terry Britten | førre = «[[songen Help!#Andre versjonar|Help!]]»<br>(1984) | kronologi = ja | neste = «[[Better Be Good to Me]]»<br>(1984) }} «'''What's Love Got to Do with It'''» er ein song spelt inn av den amerikanske songaren [[Tina Turner]] og gjeve ut i 1984. Songen vart henta frå det femte soloalbumet hennar, ''[[Private Dancer]]'' og vart den mest suksessrike singelen hennar. Sjølv om Turner alt hadde hatt hittar på britiske topp 10 og amerikanske topp 30 nokre månader tidlegare med utgåva hennar av «[[Let's Stay Together av Al Green#Tina Turner-versjonen|Let's Stay Together]]», vart «What's Love Got To Do With It» den første og einaste songen hennar som nådde toppen av singellista i USA. Songen er rangert på 309. plassen på lista til ''[[Rolling Stone]]'' over dei 500 beste songane gjennom tidene. Han vart òg rangert på 38. plassn på lista [[Songs of the Century]]. Han var den 17. mestseljande singelen i Storbritannia i 1984. I 1993 vart songtittelen nytta som namn på ''[[filmen What's Love Got to Do with It|biografifilmen]]'' om livet til Turner. Songen vart nytta i ein episode av [[Miami Vice]]. I 2012 vart «What's Love Got to Do with It» innlemma i [[Grammy Hall of Fame]]<ref name="Grammy Hall Of Fame">{{cite web |url=http://www.grammy.org/recording-academy/awards/hall-of-fame |title=GRAMMY Hall Of Fame |publisher=GRAMMY.org |date= |accessdate=19. april 2015 |archive-date=2011-02-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110219001619/http://www.grammy.org/recording-academy/awards/hall-of-fame |url-status=yes }}</ref> og gav Turner hennar tredje [[Grammy Hall of Fame]] og 11. [[Grammyprisen]] totalt. ==Bakgrunn== Songen vart skriven av [[Terry Britten]] og [[Graham Lyle]], som opphavleg tilbaud songen til [[Cliff Richard]], men vart avslått. Han vart så gjeven til [[Phyllis Hyman]], som ønskte å spele inn songen, men sjefen i [[Arista Records]], [[Clive Davis]] let ho ikkje gjere dette. Songen vart så tilbode til [[Donna Summer]], som har sagt at ho sat med songen nokre år utan å spele han inn.{{treng kjelde}} Nokre månader før Turner spelte inn songen, vart songen tilbode til den britiske popgruppa [[Bucks Fizz]]. [[Jay Aston]] ønskte å synge solo på songen etter å ha høyrt demoen, men vart fortalt at songen ikkje høvde for ein kvinneleg solovokal. Gruppa spelte inn songen i februar 1984, men vart då sungen av det mannlege medlemmet [[Bobby G]].<ref>[[Are You Ready (Bucks Fizz album)|''Are You Ready'']] re-issue sleeve notes, October 2000</ref> Aston hugsar at demoen var særs lik den seinare Tina Turner-versjonen, men deira versjon var annleis.<ref>{{cite web |url=http://www.theoriginalbucksfizz.org/fizztv.html |title=The Original Bucks Fizz in conversation - official site |publisher=Theoriginalbucksfizz.org |date= |accessdate=22. april 2016 |archive-date=2011-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111007085714/http://www.theoriginalbucksfizz.org/fizztv.html |url-status=yes }}</ref> Han var meint for det neste albumet deira, ''[[I Hear Talk]]'', men vart skrinlagt då Turner gav ut versjonen sin først. Bucks Fizz-versjonen vart først gjeven ut då ''[[Are You Ready av Bucks Fizz|Are You Ready]]'' kom ut på ny i 2000. ==Lister== Før «What's Love Got to Do with It», hadde ikkje Tina Turner hadde ein singel inne på topp 10 i USA sidan tidleg i 1970-åra. Singelen nådde toppen av lista<ref>{{cite web|url={{BillboardURLbyName|artist=tina turner|chart=all}} |title=Tina Turner Music News & Info |work=Billboard |date= |accessdate=22. april 2016}}</ref> på [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]] og låg der i tre veker. Dette vart den første og einaste singelen hennar som gjekk til topps i Amerika. Singelen nådde tredjeplassen i Storbritannia, den høgaste plasseringa hennar der. Turner var 44 år gammal då songen nådde hitlistene, og ho var på den tida den eldste kvinnelege soloartisten som hadde oppnådd ei topplassering i USA. [[Grace Slick]], som er ein månad eldre enn Turner, nådde toppen av lista i 1985 og 1987 med høvesvis «[[We Built This City]]» og «[[Nothing's Gonna Stop Us Now]]», som medlem av [[musikkgruppa Starship|Starship]]. I 1999 vart [[Cher]], då 53 år gammal, den eldste kvinna som har nådd toppen av singellista i USA med songen «[[Believe av Cher|Believe]]». ==Versjonar og miksar== * Albumversjonen – 3:48 * Extended Remix – 5:43 ==Musikkvideo== Musikkvideoen syner video Turner som går ned ei gate og kjem i kontakt med folk, med scener der ho syng direkte til kameraet. Videoen vart filma i [[New York City]] våren 1984. I musikkvideoen kan ein sjå ''[[Sleepaway Camp II: Unhappy Campers|Sleepaway Camp 2]]''-medlemmet [[Pamela Springsteen]], syster til [[Bruce Springsteen]], som gatedansar. Videoen vart regissert av [[Mark Robinson]]. ==Prisar== Songen fekk tre prisar under [[Grammyprisen]] i 1985: Årets singel, årets song og beste popsong av ei kvinne. Konsertversjonen til Turner av songen under showet vart gjeve ut i 1994 på albumet ''Grammy's Greatest Moments Volume I''.<ref>{{cite web|url=http://www.amazon.com/gp/product/B000002IXZ/ |title=Grammy's Greatest Moments, Volume 1: Forskjellige artistar |publisher=Amazon.com |date= |accessdate=22. april 2016}}</ref> Musikkvideoen fekk pris for beste kvinnelege video under [[MTV Video Music Awards]] i 1985. I 2012 vart «What's Love Got to Do with It» innlemma i [[Grammy Hall of Fame]]. ==Lister og salstrofé== {{col-begin}} {{col-2}} ===Vekeslister=== {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- !scope="col"| Liste (1984) !scope="col"| Plassering |- !scope="row"|Australia ([[Kent Music Report]])<ref name="aria">{{cite book|author=[[David Kent (historian)|David Kent]]|title=Australian Chart Book 1970-1992|publisher=St Ives, N.S.W. : Australian Chart Book|location=Australia|year=1993|edition=|pages=|isbn=0-646-11917-6}}</ref> | 1 |- {{singlechart|Austria|4|artist=Tina Turner|song=What's Love Got to Do with It|rowheader=true|accessdate=September 17, 2015}} |- {{singlechart|Flanders|20|artist=Tina Turner|song=What's Love Got to Do with It|rowheader=true|accessdate=September 17, 2015}} |- {{singlechart|Canadatopsingles|1|chartid=8512|rowheader=true|accessdate=September 17, 2015}} |- {{singlechart|Canadaadultcontemporary|7|chartid=6767|rowheader=true|accessdate=September 17, 2015}} |- !scope="row"|Finland ([[Suomen virallinen lista]])<ref>{{cite web|url=http://wiki.pomus.net/wiki/Singlet_1984-10_lokakuu|title=Singlet 1984-10 lokakuu|language=finsk|publisher=[[Musiikkituottajat – IFPI Finland]]|accessdate=September 17, 2015}}</ref> | 19 |- {{singlechart|Frankrike|21|artist=Tina Turner|song=What's Love Got to Do with It|rowheader=true|accessdate=September 17, 2015}} |- !scope="row"|Tyskland ([[GfK Entertainment|Official German Charts]])<ref>{{cite web|url=https://www.offiziellecharts.de/titel-details-1137|title=Tina Turner - Top Titel|language=de|publisher=[[GfK Entertainment]]|accessdate=September 17, 2015}}</ref> | 7 |- {{singlechart|Ireland2|4|song=Whats Love Got to Do with It|rowheader=true|accessdate=September 17, 2015}} |- !scope="row"|Italia (Hit Parade Italia)<ref>{{cite web|url=http://www.hitparadeitalia.it/indici/per_interprete/at.htm|title=Indice per Interprete: T|publisher=Hit Parade Italia|accessdate=September 17, 2015}}</ref> | 21 |- {{singlechart|Dutch100|10|artist=Tina Turner|song=What's Love Got to Do with It|rowheader=true|accessdate=September 17, 2015}} |- {{singlechart|New Zealand|3|artist=Tina Turner|song=What's Love Got to Do with It|rowheader=true|accessdate=September 17, 2015}} |- {{singlechart|Noreg|10|artist=Tina Turner|song=What's Love Got to Do with It|rowheader=true|accessdate=September 17, 2015}} |- !scope="row"|Spania ([[Productores de Música de España|PROMUSICAE]])<ref>{{cite book|author=Fernando Salaverri|title=Sólo éxitos: año a año, 1959–2002|edition=1.|date=September 2005|publisher=Fundación Autor-SGAE|location=Spania|isbn=84-8048-639-2}}</ref> | 6 |- {{singlechart|Sverige|4|artist=Tina Turner|song=What's Love Got to Do with It|rowheader=true|accessdate=September 17, 2015}} |- {{singlechart|Switzerland|8|artist=Tina Turner|song=What's Love Got to Do with It|rowheader=true|accessdate=September 17, 2015}} |- {{singlechart|UKsinglesbyname|3|artist=Tina Turner|song=What's Love Got to Do with It|rowheader=true|accessdate=September 17, 2015}} |- {{singlechart|Billboardhot100|1|artist=Tina Turner|song=What's Love Got to Do with It|rowheader=true|accessdate=September 17, 2015}} |- {{singlechart|Billboardadultcontemporary|8|artist=Tina Turner|song=What's Love Got to Do with It|rowheader=true|accessdate=September 17, 2015}} |- !scope="row"|US [[Hot Dance Club Songs]] (''[[magasinet Billboard|Billboard]]'')<ref name="allmusic">{{cite web|url=http://www.allmusic.com/artist/tina-turner-mn0000597309/awards|title=Tina Turner Awards|publisher=[[AllMusic]]|accessdate=September 17, 2015}}</ref> | 21 |- !scope="row"|US [[Hot R&B/Hip-Hop Songs]] (''[[magasinet Billboard|Billboard]]'')<ref name="allmusic"/> | 2 |} {{col-2}} ===Årslister=== {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- !scope="col"| Liste (1984) !scope="col"| Plassering |- !scope="row"|Australia (Kent Music Report)<ref name="aria"/> | 22 |- !scope="row"|Canada Top Singles (''RPM'')<ref>{{cite web|url=http://www.collectionscanada.gc.ca/rpm/028020-119.01-e.php?brws_s=1&file_num=nlc008388.9638&type=1&interval=24&PHPSESSID=mhe12pta2k83e08udtq66ot062|title=Top 100 Singles of 1984|work=RPM|date=January 5, 1985|accessdate=September 17, 2015}}</ref> | 3 |- !scope="row"|Tyskland (Official German Charts)<ref>{{cite web|url=https://www.offiziellecharts.de/charts/single-jahr/for-date-1984|title=Top 100 Single-Jahrescharts 1984|language=de|publisher=GfK Entertainment|accessdate=September 17, 2015}}</ref> | 35 |- !scope="row"|Italia (Hit Parade Italia)<ref>{{cite web|url=http://www.hitparadeitalia.it/hp_yends/hpe1984.htm|title=I singoli più venduti del 1984 |publisher=Hit Parade Italia|accessdate=September 17, 2015}}</ref> | 100 |- !scope="row"|New Zealand (Recorded Music NZ)<ref>{{cite web|url=http://nztop40.co.nz/chart/?chart=3873|title=Top Selling Singles of 1984|publisher=RIANZ|accessdate=September 17, 2015}}</ref> | 13 |- !scope="row"|Nederland (Single Top 100)<ref>{{cite web|url=http://dutchcharts.nl/jaaroverzichten.asp?year=1984&cat=s|title=Jaaroverzichten - Single 1984|publisher=Hung Medien|language=nl|accessdate=September 17, 2015}}</ref> | 76 |- !scope="row"|UK Singles (Official Charts Company)<ref>{{cite book |editor-first=Peter |editor-last=Scaping |chapter=Top 100 singles: 1983 |title=BPI Year Book 1984 |publisher=[[British Phonographic Industry]] |pages=42–43 |date=1984 |isbn=0-906154-04-9}}</ref> | 20 |- !scope="row"|US ''Billboard'' Hot 100<ref name="usyearend">{{cite web|url=http://www.americanradiohistory.com/Archive-Billboard/80s/1984/BB-1984-12-22.pdf|title=The Year in Music: 1984|work=[[magasinet Billboard|Billboard]]|date=December 22, 1984|accessdate=September 17, 2015}}</ref> | 2 |- !scope="row"|US Adult Contemporary (''Billboard'')<ref name="usyearend"/> | 50 |- !scope="row"|US Hot R&B/Hip-Hop Songs (''Billboard'')<ref name="usyearend"/> | 3 |} ===Salstrofé=== {{Certification Table Top}} {{Certification Table Entry|region=Canada|type=single|title=What's Love Got to Do with It|artist=Tina Turner|award=Platina|certyear=1984|relyear=1984|autocat=yes|salesamount=100,000}} {{Certification Table Entry|region=United Kingdom|type=single|title=What's Love Got to Do with It|artist=Tina Turner|award=Sølv|certyear=1984|relyear=1984|autocat=yes}} {{Certification Table Entry|region=United States|type=single|title=What's Love Got to Do with It|artist=Tina Turner|award=Gull|certyear=1984|relyear=1984|autocat=yes}} {{Certification Table Bottom|nounspecified=true|nosales=true}} {{col-end}} ===Tiårslister=== {| class="wikitable sortable" |- !Tiår (1980–1989) !Plassering |- | U.S. ''Billboard'' Hot 100 | style="text-align:center;"|20 |} == Warren G-versjonen == {{Infoboks musikkalbum | | tittel = What's Love Got to Do with It | artist = [[Warren G]] med [[Adina Howard]] | album = [[filmen Supercop|Supercop]] |B-side = | utgjeve = 3. september 1996 | format = Singel | innspelt = 1996 | sjanger = [[Hip hop]] | lengd = 4:17 | selskap = [[MCA Records|MCA]]/[[Interscope Records|Interscope]] | låtskrivar = [[Terry Britten]], [[Graham Lyle]], Warren Griffin | produsent = [[Warren G]] | artist kronologi = [[Warren G]] | førre = «[[Do You See]]»<br />(1994) | kronologi = ja | neste = «[[I Shot the Sheriff av Warren G|I Shot the Sheriff]]»<br />(1997) }} «'''What's Love Got to Do with It'''» vart òg spelt inn av den amerikanske artisten [[Warren G]] med [[Adina Howard]] for ''[[filmen Supercop|Supercop]]''. Songen både sampla og interpolerte refrenget til [[Tina Turner]]-songen frå 1984, men Warren G erstatta den originale teksten med sin eigen. «What's Love Got to Do with It» vart ein hit og klatra til 32. plassen på [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]], og vart den tredje singelen til Warren G på topp 30. Songen nådde femteplassen på [[Rap Songs|Hot Rap Singles]]-lista. Songen vart enno meir populær i Storbritannia der han nådde andreplassen på [[UK Singles chart]]. ===Musikkvideo=== Ein musikkvideo regissert av [[Joseph Kahn]] vart produsert for å marknadsføre singelen. Han syner bilete av Warren G og Adina Howard som syng songen, med klipp frå filmen ''[[Police Story 3: Super Cop]]''. ===Singel=== ====A-Side==== #"What's Love Got to Do with It?» (Album Version)- 4:17 #"What's Love Got to Do with It?» (Clean Radio Version)- 4:17 ====B-Side==== #"What's Love Got to Do with It?» (Acapella)- 4:15 #"What's Love Got to Do with It?» (Instrumental)- 4:15 ===Lister=== {| class="wikitable sortable" |- !Liste(1996) !Plassering |- {{Singlechart|Australia|2|artist=Warren G feat. Adina Howard|song=What's Love Got to Do with It}} |- {{Singlechart|Austria|5|artist=Warren G feat. Adina Howard|song=What's Love Got to Do with It}} |- {{Singlechart|Flandern Tip|11|artist=Warren G feat. Adina Howard|song=What's Love Got to Do with It}} |- {{Singlechart|Wallonia|29|artist=Warren G feat. Adina Howard|song=What's Love Got to Do with It}} |- {{Singlechart|Finland|14|artist=Warren G feat. Adina Howard|song=What's Love Got to Do with It}} |- {{Singlechart|Frankrike|9|artist=Warren G feat. Adina Howard|song=What's Love Got to Do with It}} |- {{Singlechart|Tyskland|3|artist=Warren G feat. Adina Howard|song=What's Love Got to Do with It}} |- |Ireland ([[Irish Singles Chart|IRMA]]) | style="text-align:center;"|7 |- |Italia ([[Federation of the italiensk Music Industry|FIMI]])<ref>{{cite web|url=http://www.hitparadeitalia.it/indici/per_interprete/aw.htm|title=Hit Parade Italia - Indice per Interprete: W|accessdate=July 6, 2012|publisher=Hit Parade Italia}}</ref> | style="text-align:center;"|14 |- {{Singlechart|Dutch40|9|artist=Warren G feat. Adina Howard|song=What's Love Got to Do with It}} |- {{Singlechart|New Zealand|1|artist=Warren G feat. Adina Howard|song=What's Love Got to Do with It}} |- {{Singlechart|Noreg|7|artist=Warren G feat. Adina Howard|song=What's Love Got to Do with It}} |- {{Singlechart|Sverige|2|artist=Warren G feat. Adina Howard|song=What's Love Got to Do with It}} |- {{Singlechart|Swiss|6|artist=Warren G feat. Adina Howard|song=What's Love Got to Do with It}} |- |UK Singles ([[The Official Charts Company]]) | style="text-align:center;"|2 |- |''Billboard'' Hot 100 | style="text-align:center;"|32 |- |''Billboard'' Hot R&B / Hip-Hop Songs | style="text-align:center;"|36 |- |''Billboard'' Hot Rap Singles | style="text-align:center;"|5 |- |''Billboard'' Rhythmic Top 40 | style="text-align:center;"|27 |} ==Andre versjonar== {{Div col|cols=2}} * [[CKBE-FM]] [[David Tyler]] * [["Weird Al" Yankovic]] nytta refrenget i «[[Hooked on Polkas]]», ein polkamedley frå 1985 på albumet ''[[Dare to Be Stupid]]''. * Trombonisten [[Ray Conniff]] spelte inn songen i 1985. * I 2001 spelte [[Cliff Richard]] inn songen for albumet ''[[Wanted av Cliff Richard|Wanted]]''. * Reggaeartisten [[Sylvia Tella]] spelte inn ein særs forskjellig versjon av songen i 2003.<ref>[{{Allmusic|class=album|id=r646646|pure_url=yes}} Allmusic - Sylvia Tella version]</ref> * [[songaren Tiffany|Tiffany]] spelte inn ein versjon for eit hyllestalbum i 2004.<ref>[{{Allmusic|class=album|id=r695295|pure_url=yes}} Allmusic - ''What's Love? A Tribute to Tina Turner'']</ref> * [[Jaron and the Long Road to Love]] har spelt songen på somme av konsertane sine. * [[The Gossip]] har spelt songen på konsertar. * Songen er nytta i musikalen ''[[musikalen Priscilla Queen of the Desert|Priscilla Queen of the Desert]]''. {{Div col end}} ==Kjelder== {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:What&#39;s Love Got to Do with It|What&#39;s Love Got to Do with It]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 22. april 2016.'' {{refslutt}} {{fotnoteliste|3}} {{RS500|316 | song = What's Love Got to Do with It | artist = Tina Turner | neste song =[[Lonely Teardrops]] | neste artist = [[Jackie Wilson]] | førre song =[[Iron Man av Black Sabbath|Iron Man]] | førre artist = [[Black Sabbath]] }} {{Tina Turner-singlar}} [[Kategori:Songar frå 1984]] [[Kategori:Singlar frå 1984]] [[Kategori:Singlar frå 1996]] [[Kategori:Tina Turner-songar]] [[Kategori:Songar skrivne av Graham Lyle]] [[Kategori:Songar skrivne av Terry Britten]] [[Kategori:Songar på toppen av Billboard-lista]] [[Kategori:Nummer-ein-singlar i Australia]] [[Kategori:Nummer-ein-singlar i New Zealand]] [[Kategori:Nummer-ein-singlar i Canada]] [[Kategori:Grammy-vinnarar]] [[Kategori:Grammy Hall of Fame Award]] [[Kategori:Popballadar]] [[Kategori:Rockeballadar]] [[Kategori:Rhythm and blues-balladar]] [[Kategori:Funk-balladar]] [[Kategori:Bucks Fizz-songar]] [[Kategori:Warren G-songar]] [[Kategori:Cliff Richard-songar]] [[Kategori:Beste songar gjennom tidene hos Rolling Stone 2010| 316]] kvv89ifanf488y6xh0pahysxz1edntc 0 352267 3670502 3046001 2026-09-06T08:43:19Z Ranveig 39 Flikk, bytta bilde. 3670502 wikitext text/x-wiki [[Fil:Dragee "Вафли в шоколаде" 01.jpg|mini|Sjokoladedrasjering.]] [[Fil:Generic 12-Hour Allergy Pills.JPG|mini|Drasjerte piller.]] '''Drasjé''' eller '''drasje'''er ein [[Godteri|søtsak]] med eit trekk, vanlegvis av [[sukker]] eller [[sjokolade]]; også sjølve trekket blir kalla drasjé og godteribiten blir sagt å vera ''drasjert''.<ref>{{nynorskordboka|drasjere}}</ref> Sjokoladebitar, [[nøtt]]er, [[Mandel|mandlar]], [[karamell]]ar eller andre faste emne får eit trekk av [[Sirup|sukkerlag]] eller smelta sjokolade.<ref>[http://synonymer.se/?query=drag%E9 synonymer.se: dragé]</ref> Drasjering blir også ofte brukt til [[legemiddel]], hovudsakleg for tablettar som er meinte å svelgjast. Ifølgje [[Direktoratet for medisinske produkt]] kan tablettar vera drasjerte med naturleg eller syntetisk harpiks, gummi, gelatin, fyllstoff, sukker, mjuknarar, polyol, voks, og godkjente fargestoff, smaksstoffer og verkestoff.<ref>{{Citation|title=Tabletter (0478)|url=https://www.dmp.no/godkjenning/nls/Standarder/legemiddelformmonografier/tabletter|website=www.dmp.no|date=2023-10-09|accessdate=2026-09-06|language=no}}</ref> == Kjelder == <references /> <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Dragé|Dragé]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 24. mai 2018.'' </div> [[Kategori:Godteri]] [[Kategori:Lækjemiddel]] nz507arv03mcawtdbyb4h7v7is6upxx 3670503 3670502 2026-09-06T08:43:29Z Ranveig 39 Ranveig flytte sida [[Dragé]] til [[Drasjé]] over ei omdirigering: Norsk rettskriving 3670502 wikitext text/x-wiki [[Fil:Dragee "Вафли в шоколаде" 01.jpg|mini|Sjokoladedrasjering.]] [[Fil:Generic 12-Hour Allergy Pills.JPG|mini|Drasjerte piller.]] '''Drasjé''' eller '''drasje'''er ein [[Godteri|søtsak]] med eit trekk, vanlegvis av [[sukker]] eller [[sjokolade]]; også sjølve trekket blir kalla drasjé og godteribiten blir sagt å vera ''drasjert''.<ref>{{nynorskordboka|drasjere}}</ref> Sjokoladebitar, [[nøtt]]er, [[Mandel|mandlar]], [[karamell]]ar eller andre faste emne får eit trekk av [[Sirup|sukkerlag]] eller smelta sjokolade.<ref>[http://synonymer.se/?query=drag%E9 synonymer.se: dragé]</ref> Drasjering blir også ofte brukt til [[legemiddel]], hovudsakleg for tablettar som er meinte å svelgjast. Ifølgje [[Direktoratet for medisinske produkt]] kan tablettar vera drasjerte med naturleg eller syntetisk harpiks, gummi, gelatin, fyllstoff, sukker, mjuknarar, polyol, voks, og godkjente fargestoff, smaksstoffer og verkestoff.<ref>{{Citation|title=Tabletter (0478)|url=https://www.dmp.no/godkjenning/nls/Standarder/legemiddelformmonografier/tabletter|website=www.dmp.no|date=2023-10-09|accessdate=2026-09-06|language=no}}</ref> == Kjelder == <references /> <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Dragé|Dragé]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 24. mai 2018.'' </div> [[Kategori:Godteri]] [[Kategori:Lækjemiddel]] nz507arv03mcawtdbyb4h7v7is6upxx 3670505 3670503 2026-09-06T08:44:09Z Ranveig 39 3670505 wikitext text/x-wiki [[Fil:Dragee "Вафли в шоколаде" 01.jpg|mini|Sjokoladedrasjering.]] [[Fil:Generic 12-Hour Allergy Pills.JPG|mini|Drasjerte piller.]] '''Drasjé''' eller '''drasje'''er ein [[Godteri|søtsak]] med eit trekk, vanlegvis av [[sukker]] eller [[sjokolade]]; også sjølve trekket blir kalla drasjé og godteribiten blir sagt å vera ''drasjert''.<ref>{{nynorskordboka|drasjere}}</ref> Sjokoladebitar, [[nøtt]]er, [[Mandel|mandlar]], [[karamell]]ar eller andre faste emne får eit trekk av [[Sirup|sukkerlag]] eller smelta sjokolade.<ref>[http://synonymer.se/?query=drag%E9 synonymer.se: dragé]</ref> Drasjering blir også ofte brukt til [[legemiddel]], hovudsakleg for tablettar som er meinte å svelgjast. Ifølgje [[Direktoratet for medisinske produkt]] kan tablettar vera drasjerte med naturleg eller syntetisk harpiks, gummi, gelatin, fyllstoff, sukker, mjuknarar, polyol, voks, og godkjente fargestoff, smaksstoffer og verkestoff.<ref>{{Citation|title=Tabletter (0478)|url=https://www.dmp.no/godkjenning/nls/Standarder/legemiddelformmonografier/tabletter|website=www.dmp.no|date=2023-10-09|accessdate=2026-09-06|language=nb}}</ref> == Kjelder == <references /> <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Dragé|Dragé]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 24. mai 2018.'' </div> {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Godteri]] [[Kategori:Lækjemiddel]] jiaieaq1jv71ndlg1u4gwrkywyx41ju 0 355161 3670403 3538084 2026-09-05T14:59:56Z Johshh 122989 /* Bakgrunnsstoff */ 3670403 wikitext text/x-wiki {{kursiv tittel}} {{infoboks tidsskrift}} '''''The Gentleman's Magazine''''' var eit engelsk tidsskrift skipa i [[London]] i 1731 og nedlagt i 1922. Dette var det første som brukte ordet «magasin» - opphavleg eit fransk ord for 'lager' - om eit tidsskrift.<ref>{{cite web|last=Johnson|first=Samuel|title=Magazine|url=http://johnsonsdictionaryonline.com/?p=5695|work=A Dictionary of the English Language|publisher=JohnsonsDictionaryOnline.com|accessdate=31. juli 2012}}</ref> Forfattaren [[Samuel Johnson]] hadde si første faste stilling som skribent for ''The Gentleman's Magazine''. ==Historie== Bladet blei skipa av [[Edward Cave]] i januar 1731,<ref>{{cite journal|author=Heather A. Haveman|title=Antebellum literary culture and the evolution of American magazines|journal=Poetics|volume=32|url=https://www.researchgate.net/profile/Heather_Haveman/publication/222571293_Antebellum_literary_culture_and_the_evolution_of_American_magazines/links/0deec52f26feb87cb4000000.pdf|accessdate=20. november 2015}}</ref> opphavleg under tittelen ''The Gentleman's Magazine: or, Trader's monthly intelligencer''. Cave si nyskaping var at det månadlege tidsskriftet hans inneheldt nyheiter og kommentarar knytt til eitkvart emne lesarane hans kunne ha interesse for, frå handelsvareprisar til latinske dikt. Det inneheldt nyskrive innhald frå ein stab av skribentar som bidrog jamleg, i tillegg til lange sitat og utdrag frå andre blad og bøker. Før skipinga av ''The Gentleman's Magazine'' hadde ein mest hatt spesialisert blad og spreidde forsøk på meir allmenne blad, som ''The Gentleman's Journal'', redigert av [[Peter Anthony Motteux|Peter Motteux]] og gjeve ut frå 1692 til 1694. Cave redigerte ''The Gentleman's Magazine'' under forfattarnamnet «Sylvanus Urban». Bidrag til bladet blei ofte presentert som brev stila til «Mr.&nbsp;Urban». Framsida av magasinet viste eit bilde av [[St John's Gate i Clerkenwell|St.&nbsp;John's Gate]] i [[Clerkenwell]], heimen til Cave og i røynda hovudkontor for magasinet. Forfattaren [[Samuel Johnson]] hadde si første faste stilling ved ''The Gentleman's Magazine''. I eit tidsrom då det var forbode å rapportera frå det britiske parlamentet skreiv Johnson rapportar derfrå med tittelen «Debates of the Senate of Magna Lilliputia». Rapportane reflekterte synspunkta til dei ulike deltakarane, men det dei sa i debattane var hovudsakleg ordlagt av Johnson. Det poetiske namnet «[[namnet Columbia|Columbia]]» brukt om USA blei laga av Johnson og først brukt i bladet i 1738 i ein av desse rapportane.<ref>[http://www.bodley.ox.ac.uk/cgi-bin/ilej/image1.pl?item=page&seq=5&size=1&id=gm.1738.6.x.8.x.x.285a ''The Gentleman's Magazine'', Vol. 8, June 1738, p. 285] Henta 2009-08-22</ref><ref>[https://books.google.com/books?id=_DoJAAAAQAAJ&pg=PR13 ''Debates in Parliament'', Samuel Johnson.] Henta 2009-08-22</ref> Edward Cave var også ein dyktig forretningsmann som utvikla eit omfattande distribusjonssystem for ''The Gentleman's Magazine''. Bladet blei lese kringom i den engelsktalande verda, og fortsette å gjera det godt gjennom 1700-talet og mykje av 1800-talet. Det byrja gå tilbake på slutten av 1800-talet, og jamleg utgjeving tok slutt i september 1907. Det blei likevel gjeve ut utgåver på fire sider i små opplag frå 1907 til 1922 slik at tidsskriftet framleis kunne seiast å vera på trykk. ==Bidragsytarar== ===Nokre forfattarar av verk i ''The Gentleman's Magazine''=== <!-- * [[Mark Akenside]] (1721–1770), physician and poet * [[Henry Aldrich]] (1647–1710), English [[theologian]] and [[philosopher]] * [[Richard Allestree]] or Allestry (1619–1681), [[Royalist]] churchman and [[Provost (education)|provost]] of [[Eton College]] from 1665 * [[Anthony Alsop]] (d.&nbsp;1726), [[Church of England]] clergyman and poetical writer * [[George Ashby (antiquary)|George Ashby]] (1724–1808), English learned [[antiquary]] and sometime president of [[St.&nbsp;John's College, Cambridge]] * [[Francis Atterbury]] (1663–1732), English man of letters, politician, [[Bishop of Rochester]], and Dean of [[Westminster Abbey]] * [[Samuel Badcock]] (1747–1788), English [[nonconformist]] minister, theological writer and literary critic * [[Henry Baker (naturalist)|Henry Baker]] (1698–1774) * [[John Bancks]] (1709–1751), miscellaneous writer * [[Mary Barber (poet)|Mary Barber]] (c.&nbsp;1685–c.&nbsp;1755), poet, mother of nine children, and a member of Swift's circle * [[Samuel Bowden]] (fl.&nbsp;1733–1761), English physician and poet (alive in 1761 but deceased by 1778) * [[John Bowle (writer)|John Bowle]] (1725–1788), [[Church of England]] clergyman known as a writer on Spanish literature * [[Samuel Boyse]] (1708–1749), Irish poet * [[Peregrine Branwhite]] (1745–1795?), English poet * [[Anna Eliza Bray]] (1790–1883), British novelist * [[James Norris Brewer]] (fl. 1799–1829), English [[topographer]] and [[novelist]] * [[James Shudi Broadwood]] (1772–1851), [[piano]] maker in [[Middlesex]] and a [[magistrate]] in [[Surrey]] * Rev. [[Moses Browne]] (1704–1787), [[Church of England]] priest and poet * [[Edward John Carlos]] (1798–1851), English antiquarian and writer on architecture * [[Thomas Christie]] (1761–1796), radical political writer * [[Charles Clarke (antiquary)]] (died 1840), antiquarian * Rev. [[John Darwall]] (1731–1789), [[Church of England]] [[clergyman]] and [[hymnodist]] * Rev. [[John Duncombe (writer)|John Duncombe]] (1729–1786) * Rev. [[William Dunkin]], D.D. (1709?–1765), Irish poet and Anglican clergyman * [[William Falconer (poet)|William Falconer]] (1732–1769), Scottish poet * [[Thomas Faulkner (topographer)|Thomas Faulkner]] (1777–1855), topographer of Chelsea, Fulham, Kensington etc. * [[James Frederic Ferguson]] (1807–1855), Irish [[antiquary]] born in [[Charleston, South Carolina|Charleston]], South Carolina * [[Thomas Fisher (antiquary)|Thomas Fisher]] (1772–1826) * Rev. [[George Glasse]] (1761–1809), chaplain and a Fellow of the [[Royal Society]] * Sir [[Andrew Halliday (physician)|Andrew Halliday]] (1782–1839), Scottish physician, reformer, and writer * Sir [[John Hawkins (author)|John Hawkins]] (1719–1789), English author and friend of [[Samuel Johnson]] and [[Horace Walpole]] * Rev. [[William Hawkins (clergyman)|William Hawkins]] (1722–1801), English clergyman, poet, and dramatist * [[Susanna Highmore]] (1690–1750), minor British poet--> * [[Samuel Johnson]] (1709–1784) <!-- * [[Andrew Kippis]] (1725–1795), English [[nonconformist]] [[clergyman]] and [[biographer]] * Rev. [[John Langhorne (poet)|John Langhorne]] (1735–1779), [[Church of England]] clergyman, poet and co-translator of [[Plutarch]]'s ''[[Parallel Lives|Lives]]'' * [[William Lauder (forger)|William Lauder]] (c.&nbsp;1680–1771), Scottish literary forger; article on [[John Milton]]'s ''[[Paradise Lost]]'' was largely a [[plagiarism]] of earlier works * Sir [[Sidney Lee]] (1859–1926) * [[John Lockman]] (1698–1771), English author * [[Michael Lort]] (1725–1790), Welsh clergyman, academic, and [[antiquary]] * [[William Markham (bishop)|William Markham]] (1719–1807), English divine and archbishop of York * [[Arthur Murphy (writer)|Arthur Murphy]] (1727–1805), [[Irish people|Irish]] writer--> * [[Laetitia Pilkington]] (ca. 1709-1750), [[Dublin]]-fødd eventyrar <!-- * Robert Riccaltoun (1691–1769), Scottish Presbyterian divine and friend of poet [[James Thomson (poet)|James Thomson]] (1700–1748) * [[William Roscoe]] (1753–1831), English historian and miscellaneous writer; poetry by him first appeared in the magazine in 1807 * [[Richard Savage (poet)|Richard Savage]] (c. 1697–1743), English poet--> * [[George Stephens (1813–1895)|George Stephens]] (1813–1895), arkeolog og filolog som verka i Skandinavia * [[Jonathan Swift]] (1667–1745), anglo-irsk satirikar diktar og geistleg *Kaptein [[Philip Thicknesse]] (1719–1792) * [[James Thomson (1700–1748)|James Thomson]] (1700–1748), skotsk diktar og dramatikar kjend for «The Seasons» og «[[Rule, Britannia!]]» * [[Nigel Tourneur]] (18??–18??), pseudonym for ein [[fin de siècle]]-forfattar kjend for berre eit verk, ''Hidden Witchery'' * [[Thomas Tyrwhitt]] (1730–1786), klassisk akademikar og kritikar <!-- * [[Michael Tyson (antiquary)]] (1740–1780), [[Church of England]] clergyman, academic, antiquary and artist * [[Richard Weston (botanist)]] (1733–1806)--> * [[Charles Woodmason]] (ca. 1720–1789), engelsk-fødd amerikansk diktar * [[Edward Young]] (1681–1765), engelsk diktar, best kjend for ''[[Night-Thoughts]]'' * [[William Hepworth Dixon]] (1821–1879), engelsk reisande, historikar og forfattar ==Illustratørar== * [[James Norris Brewer]] (fl. 1799–1829), topograf og forfattar * [[Thomas Faulkner (1775–1855)|Thomas Faulkner]] (1775–1855), topograf * [[John Gibson (1750–1792)|John Gibson]] (1750–1792), kartograf * [[Moses Griffith (1749–1819)|Moses Griffith]] (1749–1819) * [[Bartholomew Howlett]] (1767–1827) * [[Samuel Rawle]] (1771–1860 * [[William George Moss]] ==Sjå òg== *''[[The Gentlewoman]]'' ==Kjelder== {{Reflist}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Gentleman&#39;s Magazine|The Gentleman&#39;s Magazine]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 21. august 2018.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{wikisource|The Gentleman's Magazine|''The Gentleman's Magazine''}} {{commons category|The Gentleman's Magazine}} *{{cite web |url=http://benjaminpauley.net/c18booktracker/node/63 |title=''The Gentleman's Magazine'' (1731–1833) |publisher=Eighteenth-Century Book Tracker |accessdate=10 January 2016 }} *[http://www.bodley.ox.ac.uk/ilej/ Bodleian Internet Library of Early Journals: A digital library of 18th and 19th Century journals] including ''The Gentleman's Magazine'', vols 1–20 (1731–50) ([http://www.bodley.ox.ac.uk/ilej/journals/srchgm.htm on-line text search] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180903205452/http://www.bodley.ox.ac.uk/ilej/journals/srchgm.htm |date=2018-09-03 }}) * ''A Selection of Curious Articles from the Gentleman's Magazine'', John Walker, [[Longman, Hurst, Rees, Orme and Brown]], 1814 [https://books.google.com/books?id=29tJAAAAMAAJ&pg=PA104&lpg=PA104&dq=%22robert+levet%22+samuel+johnson&source=web&ots=SITA5JQtaG&sig=XoUWakFAxFoqU24kl-3fjkfCCL8&hl=en] *{{cite web |url=http://etext.virginia.edu/bsuva/gm/ |title=An Electronic Version of James M. Kuist's The Nichols File of the ''Gentleman's Magazine'' |publisher=Electronic Text Center at the University of Virginia Library|date=21 April 2008 }} ==Vidare lesing== * Bond, Donald. "Review: The Gentleman's Magazine" ''Modern Philology'' (1940) 38#1 pp.&nbsp;85–100 [https://www.jstor.org/stable/433984 in JSTOR.] * Carlson, C. Lennart. ''The First Magazine. A History of the Gentleman's Magazine, with an Account of Dr. Johnson's Editorial Activity and of the Notice Given America in the Magazine'' (Brown University Press, 1938), 281pp *{{cite book|first=James&nbsp;M. |last=Kuist |title=The Nichols File of the ''Gentleman's Magazine'': Attributions of Authorship and Other Documentation in Editorial Papers at the [[Folger Library]]|publisher=[[University of Wisconsin Press]] (Madison, Wis.)|year=1982|isbn=0-299-08480-9}} *Two supplements to Kuist were originally published in Vols. 44, 45, 46, 47, and 49 of [http://etext.virginia.edu/bsuva/sb/ Studies in Bibliography], The Bibliographical Society of the [[University of Virginia]] **{{cite web|first=Emily Lorraine|last=de Montluzin |year=1996 |title=Attributions of Authorship ''The Gentleman's Magazine'', 1731–1868 A supplement to Kuist|url=http://etext.lib.virginia.edu/bsuva/gm/gm1.html}} **{{cite web|first=Emily Lorraine|last=de Montluzin |year=1997 |title=Attributions of Authorship in ''The Gentleman's Magazine'', 1731–1868: A Synthesis of Finds Appearing Neither in Kuist's Nichols File nor in de Montluzin's Supplement to Kuist|url=http://etext.virginia.edu/bsuva/gm/gm2.html}} *{{cite web |first=Emily Lorraine |last=de Montluzin|title=Attributions of Authorship in ''The Gentleman's Magazine'' (Kuist's ''Nichols File'' and Its Conversion into an Electronic Database)|url=http://etext.virginia.edu/bsuva/gm/intro.html}} {{Autoritetsdata}} {{DEFAULTSORT:Gentlemans Magazine, The}} [[Kategori:Skipingar i 1731]] [[Kategori:Nedleggingar i 1922]] [[Kategori:Tidlegare britiske tidsskrift]] [[Kategori:Media i London]] ookvyo3o1ly1lsq5indftvw2ukpbrtw 3670490 3670403 2026-09-06T08:23:46Z Ranveig 39 Flikk 3670490 wikitext text/x-wiki {{kursiv tittel}} {{infoboks tidsskrift}} '''''The Gentleman's Magazine''''' var eit engelsk tidsskrift skipa i [[London]] i 1731 og nedlagt i 1922. Dette var det første som brukte ordet «magasin» - opphavleg eit fransk ord for 'lager' - om eit tidsskrift.<ref>{{cite web|last=Johnson|first=Samuel|title=Magazine|url=http://johnsonsdictionaryonline.com/?p=5695|work=A Dictionary of the English Language|publisher=JohnsonsDictionaryOnline.com|accessdate=31. juli 2012}}</ref> Forfattaren [[Samuel Johnson]] hadde si første faste stilling som skribent for ''The Gentleman's Magazine''. ==Historie== Bladet blei skipa av [[Edward Cave]] i januar 1731,<ref>{{cite journal|author=Heather A. Haveman|title=Antebellum literary culture and the evolution of American magazines|journal=Poetics|volume=32|url=https://www.researchgate.net/profile/Heather_Haveman/publication/222571293_Antebellum_literary_culture_and_the_evolution_of_American_magazines/links/0deec52f26feb87cb4000000.pdf|accessdate=20. november 2015}}</ref> opphavleg under tittelen ''The Gentleman's Magazine: or, Trader's monthly intelligencer''. Cave si nyskaping var at det månadlege tidsskriftet hans inneheldt nyheiter og kommentarar knytt til eitkvart emne lesarane hans kunne ha interesse for, frå handelsvareprisar til latinske dikt. Det inneheldt nyskrive innhald frå ein stab av skribentar som bidrog jamleg, i tillegg til lange sitat og utdrag frå andre blad og bøker. Før skipinga av ''The Gentleman's Magazine'' hadde ein mest hatt spesialisert blad og spreidde forsøk på meir allmenne blad, som ''The Gentleman's Journal'', redigert av [[Peter Anthony Motteux|Peter Motteux]] og gjeve ut frå 1692 til 1694. Cave redigerte ''The Gentleman's Magazine'' under forfattarnamnet «Sylvanus Urban». Bidrag til bladet blei ofte presentert som brev stila til «Mr.&nbsp;Urban». Framsida av magasinet viste eit bilde av [[St John's Gate i Clerkenwell|St.&nbsp;John's Gate]] i [[Clerkenwell]], heimen til Cave og i røynda hovudkontor for magasinet. Forfattaren [[Samuel Johnson]] hadde si første faste stilling ved ''The Gentleman's Magazine''. I eit tidsrom då det var forbode å rapportera frå det britiske parlamentet skreiv Johnson rapportar derfrå med tittelen «Debates of the Senate of Magna Lilliputia». Rapportane reflekterte synspunkta til dei ulike deltakarane, men det dei sa i debattane var hovudsakleg ordlagt av Johnson. Det poetiske namnet «[[namnet Columbia|Columbia]]» brukt om USA blei laga av Johnson og først brukt i bladet i 1738 i ein av desse rapportane.<ref>[http://www.bodley.ox.ac.uk/cgi-bin/ilej/image1.pl?item=page&seq=5&size=1&id=gm.1738.6.x.8.x.x.285a ''The Gentleman's Magazine'', Vol. 8, June 1738, p. 285] Henta 2009-08-22</ref><ref>[https://books.google.com/books?id=_DoJAAAAQAAJ&pg=PR13 ''Debates in Parliament'', Samuel Johnson.] Henta 2009-08-22</ref> Edward Cave var også ein dyktig forretningsmann som utvikla eit omfattande distribusjonssystem for ''The Gentleman's Magazine''. Bladet blei lese kringom i den engelsktalande verda, og fortsette å gjera det godt gjennom 1700-talet og mykje av 1800-talet. Det byrja gå tilbake på slutten av 1800-talet, og jamleg utgjeving tok slutt i september 1907. Det blei likevel gjeve ut utgåver på fire sider i små opplag frå 1907 til 1922 slik at tidsskriftet framleis kunne seiast å vera på trykk. ==Bidragsytarar== ===Nokre forfattarar av verk i ''The Gentleman's Magazine''=== <!-- * [[Mark Akenside]] (1721–1770), physician and poet * [[Henry Aldrich]] (1647–1710), English [[theologian]] and [[philosopher]] * [[Richard Allestree]] or Allestry (1619–1681), [[Royalist]] churchman and [[Provost (education)|provost]] of [[Eton College]] from 1665 * [[Anthony Alsop]] (d.&nbsp;1726), [[Church of England]] clergyman and poetical writer * [[George Ashby (antiquary)|George Ashby]] (1724–1808), English learned [[antiquary]] and sometime president of [[St.&nbsp;John's College, Cambridge]] * [[Francis Atterbury]] (1663–1732), English man of letters, politician, [[Bishop of Rochester]], and Dean of [[Westminster Abbey]] * [[Samuel Badcock]] (1747–1788), English [[nonconformist]] minister, theological writer and literary critic * [[Henry Baker (naturalist)|Henry Baker]] (1698–1774) * [[John Bancks]] (1709–1751), miscellaneous writer * [[Mary Barber (poet)|Mary Barber]] (c.&nbsp;1685–c.&nbsp;1755), poet, mother of nine children, and a member of Swift's circle * [[Samuel Bowden]] (fl.&nbsp;1733–1761), English physician and poet (alive in 1761 but deceased by 1778) * [[John Bowle (writer)|John Bowle]] (1725–1788), [[Church of England]] clergyman known as a writer on Spanish literature * [[Samuel Boyse]] (1708–1749), Irish poet * [[Peregrine Branwhite]] (1745–1795?), English poet * [[Anna Eliza Bray]] (1790–1883), British novelist * [[James Norris Brewer]] (fl. 1799–1829), English [[topographer]] and [[novelist]] * [[James Shudi Broadwood]] (1772–1851), [[piano]] maker in [[Middlesex]] and a [[magistrate]] in [[Surrey]] * Rev. [[Moses Browne]] (1704–1787), [[Church of England]] priest and poet * [[Edward John Carlos]] (1798–1851), English antiquarian and writer on architecture * [[Thomas Christie]] (1761–1796), radical political writer * [[Charles Clarke (antiquary)]] (died 1840), antiquarian * Rev. [[John Darwall]] (1731–1789), [[Church of England]] [[clergyman]] and [[hymnodist]] * Rev. [[John Duncombe (writer)|John Duncombe]] (1729–1786) * Rev. [[William Dunkin]], D.D. (1709?–1765), Irish poet and Anglican clergyman * [[William Falconer (poet)|William Falconer]] (1732–1769), Scottish poet * [[Thomas Faulkner (topographer)|Thomas Faulkner]] (1777–1855), topographer of Chelsea, Fulham, Kensington etc. * [[James Frederic Ferguson]] (1807–1855), Irish [[antiquary]] born in [[Charleston, South Carolina|Charleston]], South Carolina * [[Thomas Fisher (antiquary)|Thomas Fisher]] (1772–1826) * Rev. [[George Glasse]] (1761–1809), chaplain and a Fellow of the [[Royal Society]] * Sir [[Andrew Halliday (physician)|Andrew Halliday]] (1782–1839), Scottish physician, reformer, and writer * Sir [[John Hawkins (author)|John Hawkins]] (1719–1789), English author and friend of [[Samuel Johnson]] and [[Horace Walpole]] * Rev. [[William Hawkins (clergyman)|William Hawkins]] (1722–1801), English clergyman, poet, and dramatist * [[Susanna Highmore]] (1690–1750), minor British poet--> * [[Samuel Johnson]] (1709–1784) <!-- * [[Andrew Kippis]] (1725–1795), English [[nonconformist]] [[clergyman]] and [[biographer]] * Rev. [[John Langhorne (poet)|John Langhorne]] (1735–1779), [[Church of England]] clergyman, poet and co-translator of [[Plutarch]]'s ''[[Parallel Lives|Lives]]'' * [[William Lauder (forger)|William Lauder]] (c.&nbsp;1680–1771), Scottish literary forger; article on [[John Milton]]'s ''[[Paradise Lost]]'' was largely a [[plagiarism]] of earlier works * Sir [[Sidney Lee]] (1859–1926) * [[John Lockman]] (1698–1771), English author * [[Michael Lort]] (1725–1790), Welsh clergyman, academic, and [[antiquary]] * [[William Markham (bishop)|William Markham]] (1719–1807), English divine and archbishop of York * [[Arthur Murphy (writer)|Arthur Murphy]] (1727–1805), [[Irish people|Irish]] writer--> * [[Laetitia Pilkington]] (ca. 1709-1750), [[Dublin]]-fødd eventyrar <!-- * Robert Riccaltoun (1691–1769), Scottish Presbyterian divine and friend of poet [[James Thomson (poet)|James Thomson]] (1700–1748) * [[William Roscoe]] (1753–1831), English historian and miscellaneous writer; poetry by him first appeared in the magazine in 1807 * [[Richard Savage (poet)|Richard Savage]] (c. 1697–1743), English poet--> * [[George Stephens (1813–1895)|George Stephens]] (1813–1895), arkeolog og filolog som verka i Skandinavia * [[Jonathan Swift]] (1667–1745), anglo-irsk satirisk diktar og geistleg *Kaptein [[Philip Thicknesse]] (1719–1792) * [[James Thomson (1700–1748)|James Thomson]] (1700–1748), skotsk diktar og dramatikar kjend for «The Seasons» og «[[Rule, Britannia!]]» * [[Nigel Tourneur]] (18??–18??), pseudonym for ein [[fin de siècle]]-forfattar kjend for berre eit verk, ''Hidden Witchery'' * [[Thomas Tyrwhitt]] (1730–1786), klassisk akademikar og kritikar <!-- * [[Michael Tyson (antiquary)]] (1740–1780), [[Church of England]] clergyman, academic, antiquary and artist * [[Richard Weston (botanist)]] (1733–1806)--> * [[Charles Woodmason]] (ca. 1720–1789), engelsk-fødd amerikansk diktar * [[Edward Young]] (1681–1765), engelsk diktar, best kjend for ''[[Night-Thoughts]]'' * [[William Hepworth Dixon]] (1821–1879), engelsk reisande, historikar og forfattar ==Illustratørar== * [[James Norris Brewer]] (fl. 1799–1829), topograf og forfattar * [[Thomas Faulkner (1775–1855)|Thomas Faulkner]] (1775–1855), topograf * [[John Gibson (1750–1792)|John Gibson]] (1750–1792), kartograf * [[Moses Griffith (1749–1819)|Moses Griffith]] (1749–1819) * [[Bartholomew Howlett]] (1767–1827) * [[Samuel Rawle]] (1771–1860 * [[William George Moss]] ==Sjå òg== *''[[The Gentlewoman]]'' ==Kjelder== {{Reflist}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Gentleman&#39;s Magazine|The Gentleman&#39;s Magazine]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 21. august 2018.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{wikisource|The Gentleman's Magazine|''The Gentleman's Magazine''}} {{commonskat}} *[https://archive.org/search.php?query=title%3A%22The%20Gentleman%27s%20Magazine%22%20AND%20mediatype%3Atexts ''The Gentleman's Magazine''], ved [[Internet Archive]]. *{{cite web |url=http://benjaminpauley.net/c18booktracker/node/63 |title=''The Gentleman's Magazine'' (1731–1833) |publisher=Eighteenth-Century Book Tracker }} *[http://www.bodley.ox.ac.uk/ilej/ Bodleian Internet Library of Early Journals: A digital library of 18th and 19th Century journals] including ''The Gentleman's Magazine'', vols 1–20 (1731–50) ([http://www.bodley.ox.ac.uk/ilej/journals/srchgm.htm on-line text search] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180903205452/http://www.bodley.ox.ac.uk/ilej/journals/srchgm.htm |date=2018-09-03 }}) * ''A Selection of Curious Articles from the Gentleman's Magazine'', John Walker, [[Longman, Hurst, Rees, Orme and Brown]], 1814 [https://books.google.com/books?id=29tJAAAAMAAJ&pg=PA104&lpg=PA104&dq=%22robert+levet%22+samuel+johnson&source=web&ots=SITA5JQtaG&sig=XoUWakFAxFoqU24kl-3fjkfCCL8&hl=en] *{{cite web |url=http://etext.virginia.edu/bsuva/gm/ |title=An Electronic Version of James M. Kuist's The Nichols File of the ''Gentleman's Magazine'' |publisher=Electronic Text Center at the University of Virginia Library|date=21 April 2008 }} ==Vidare lesing== * Bond, Donald. "Review: The Gentleman's Magazine" ''Modern Philology'' (1940) 38#1 pp.&nbsp;85–100 [https://www.jstor.org/stable/433984 in JSTOR.] * Carlson, C. Lennart. ''The First Magazine. A History of the Gentleman's Magazine, with an Account of Dr. Johnson's Editorial Activity and of the Notice Given America in the Magazine'' (Brown University Press, 1938), 281pp *{{cite book|first=James&nbsp;M. |last=Kuist |title=The Nichols File of the ''Gentleman's Magazine'': Attributions of Authorship and Other Documentation in Editorial Papers at the [[Folger Library]]|publisher=[[University of Wisconsin Press]] (Madison, Wis.)|year=1982|isbn=0-299-08480-9}} *Two supplements to Kuist were originally published in Vols. 44, 45, 46, 47, and 49 of [http://etext.virginia.edu/bsuva/sb/ Studies in Bibliography], The Bibliographical Society of the [[University of Virginia]] **{{cite web|first=Emily Lorraine|last=de Montluzin |year=1996 |title=Attributions of Authorship ''The Gentleman's Magazine'', 1731–1868 A supplement to Kuist|url=http://etext.lib.virginia.edu/bsuva/gm/gm1.html}} **{{cite web|first=Emily Lorraine|last=de Montluzin |year=1997 |title=Attributions of Authorship in ''The Gentleman's Magazine'', 1731–1868: A Synthesis of Finds Appearing Neither in Kuist's Nichols File nor in de Montluzin's Supplement to Kuist|url=http://etext.virginia.edu/bsuva/gm/gm2.html}} *{{cite web |first=Emily Lorraine |last=de Montluzin|title=Attributions of Authorship in ''The Gentleman's Magazine'' (Kuist's ''Nichols File'' and Its Conversion into an Electronic Database)|url=http://etext.virginia.edu/bsuva/gm/intro.html}} {{Autoritetsdata}} {{DEFAULTSORT:Gentlemans Magazine, The}} [[Kategori:Skipingar i 1731]] [[Kategori:Nedleggingar i 1922]] [[Kategori:Tidlegare britiske tidsskrift]] [[Kategori:Media i London]] afvey266hp67ix1i6i52rmou0d5t5al 0 405687 3670330 3670317 2026-09-05T12:21:50Z Ranveig 39 3670330 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by|namn=Aurora}} '''Aurora''' er ein by i delstaten [[Illinois]] i [[USA]] med om lag 180&nbsp;000 ibuarar. Byen blei grunnlagd i 1834. Han er ein del av storbyområdet i kring [[Chicago]], og er den nest største byen i Illinois, etter Chicago.<ref>{{cite web|url=http://www.investinaurora.org/site-selection/demographics/|title=Demographics|year=2014|publisher=Seize the Future|access-date=15. september 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140917022234/http://www.investinaurora.org/site-selection/demographics/|archive-date=17. september 2014}}</ref> Aurora ligg ved elva Fox River, ei bielv til [[Illinoiselva]]. Han byrja som to landsbyar: East Aurora på austbreidda av elva og West Aurora på vestbreidda. East Aurora blei formelt inkorporert i 1845 og West Aurora i 1854.<ref name="genealogytrails.com">{{cite web|url=http://genealogytrails.com/ill/kane/aurora.html|title=History of Aurora, Illinois|first=K.|last=Torp|website=genealogytrails.com|access-date=2. mai 2018|url-status=live|archive-url = https://web.archive.org/web/20071129183836/http://genealogytrails.com/ill/kane/aurora.html| archive-date = 2007-11-29}}</ref> Dei to busetnadane blei slått saman til ein by i 1857.<ref>{{cite encyclopedia| url = http://genealogytrails.com/ill/kane/aurora.html| title = Aurora Township, Kane County, Illinois| encyclopedia = Historical Encyclopedia of Illinois| publisher = Kane County Illinois Genealogy Trails| access-date = 24. september 2011 |language=en}}</ref> På grunn av rivalisering mellom dei to landsbyane blei dei offentlege bygningane i Aurora plasserte på eller ei øy i midten av elva, [[Stolp Island]], og ordførarar blei vekselvis valde frå kvar side fram til 1913.<ref name=Encyclopedia>{{cite web|url=http://www.encyclopedia.chicagohistory.org/pages/91.html|title=Aurora, IL|website=www.encyclopedia.chicagohistory.org|access-date=2. mai 2018|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20081210094756/http://www.encyclopedia.chicagohistory.org/pages/91.html|archive-date=10. desember 2008}}</ref> ==Kjelder== {{refstart}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Aurora, Illinois|Aurora, Illinois]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 23. mars 2023.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{spire|geografi}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar i Illinois]] brroo4rxmty6ke3q1h64yd5amewur36 0 409223 3670327 3492923 2026-09-05T12:17:05Z Ranveig 39 Flikk 3670327 wikitext text/x-wiki [[Fil:Lisbon (49219757738).jpg|thumb|Pastél de Belém på eit fat.]] '''Pastel de nata''' eller '''pastel de Belém''' er eit [[Portugal|portugisisk]] [[bakverk]] laga av [[butterdeig]] med eggekrem.<ref>{{Kilde www|url=https://www.notmywar.com/hva-er-pastel-de-nata/|tittel=Hva er Pastel De Nata? - notmywar.com|besøksdato=2021-12-17|verk=www.notmywar.com}}</ref> Pastel de Belém er laga av ein sprø butterdeigbotn fylt med ein krem ​​laga av [[mjølk]], [[egg]], [[sukker]], [[sitron]] og [[kanel]]. I pastel de nata er sitron ofte utelaten.<ref>{{Kilde www|url=https://www.godt.no/oppskrift/6179/pasteis-de-nata|tittel=Pastéis de Nata|besøksdato=2021-12-17|dato=2009-06-03|språk=nb|verk=godt.no}}</ref><ref>{{Kilde www|url=https://www.tasteatlas.com/most-popular-pastries-in-portugal|tittel=10 Most Popular Portuguese Pastries|besøksdato=2021-12-17|verk=www.tasteatlas.com}}</ref> Pastel de nata vert tilbydd på mange kafear og konditori i Portugal og rundt om i verda, særleg i tidlegare portugisiske koloniae. Den originale oppskrifta tilhøyrer no utelukkande Fábrica dos Pastéis de Belém i [[Lisboa]], og berre bakverk frå denne verksemda kan kallast Pastél de Belém. I fabrikk-kafeen vert bakverket framleis tradisjonelt ete varmt og dryst med [[melis]] og [[kanel]]. Fabrikken produserer meir enn 10 000 bakverk kvar dag. I 2009 kåra ''[[The Guardian]]'' pastel de Nata til ein av dei 50 beste rettane i verda.<ref>{{Kilde www|url=http://www.theguardian.com/lifeandstyle/2009/sep/13/best-foods-in-the-world|tittel=The 50 best foods in the world and where to eat them|besøksdato=2021-12-17|dato=2009-09-12|språk=en|verk=the Guardian}}</ref> == Historia == I 1837 byrja [[Munk|munkar]] i [[Hieronymittkloster]]et i Belém å selje pastélar for å få inntekter til å forsørgje seg sjølve. På den tida var Belém ikkje ein del av Lisboa, men [[Dampskip|dampbåtar]] tok [[Turisme|turistar]] frå Lisboa til Belém. Hieronymittklosteret og [[Belémtårnet]] tiltrekte seg etter kvart talrike turistar, og desse hjelpte til med å spre Pastéis de Belém utover i verda. Liknande bakverk er kjende før 1700-talet av [[Den katolske kyrkja|katolske]] munkar og [[Nonne|nonner]] i Santa Maria de Belém i Lisboa.<ref>{{Kilde www|url=https://pasteisdebelem.pt/history/|tittel=História|besøksdato=2021-12-17|dato=2015-01-23|språk=pt-pt|verk=Pastéis de Belém}}</ref> == Galleri == <gallery> Pastéls de Belem 23 Bak 44.jpg|Baking av pastél de Belém. Pastéls de Belem 23 Bak 45.jpg|Bakebrett med pastél de Belém. Portugal 2013 - Lisbon - 072 (10893843423).jpg|Rekker av pastél de Belém. Torre e pastel de Belém.jpg|Pastel de Belém med [[Belémtårnet]] i bakgrunnen. </gallery> ==Kjelder== {{referansar}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Pastél de Nata|Pastél de Nata]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 11. juli 2023.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Kake]] [[Kategori:Portugisisk mat]] e09q6rqhxxe16l8tdodldajybdahq6p 0 414233 3670329 3537440 2026-09-05T12:20:32Z Ranveig 39 Flikk 3670329 wikitext text/x-wiki {{infoboks musikar|bilete=Mimicat, 2020.png}} '''Marisa Isabel Lopes Mena''' ({{fødd-lua|25. oktober 1984 i [[Coimbra]] i [[Portugal]]}}), kjend under artistnamnet '''Mimicat''', er ein portugisisk [[vokalist|songar]] og [[låtskrivar]] innan [[pop]] og [[soulmusikk]].<ref>{{Kilde www|url=http://www.casadamusica.com/en/artistas-e-obras/musicos/m/mimicat/?lang=en#tab=0|tittel=Casada Música - Mimicat|besøksdato=2023-03-13|språk=en|verk=www.casadamusica.com|arkiv-dato=2023-03-12|arkiv-url=https://web.archive.org/web/20230312172857/http://www.casadamusica.com/en/artistas-e-obras/musicos/m/mimicat/?lang=en#tab=0}}</ref> Ho vann den portugisiske songtevlinga ''[[Festival da Canção]]'' i 2023 og [[Portugal i Eurovision Song Contest|representerte Portugal]] i [[Eurovision Song Contest 2023]] i [[Liverpool]] med låten «[[Ai coração]]». == Bakgrunn == [[File:Eurovision 2023 - Jury Final - Portugal - Mimicat (02).jpg|thumb|Mimicat på scena under Eurovision Song Contest 2023 i Liverpool.]] Mena har vore oppteken av musikk sidan barndommen og lærte å syngje og komponere på eiga hand allereie som barn.<ref>{{Kilde www|url=https://www.eurovision.de/news/Mimicat-zeigt-fuer-Portugal-Herz-mit-Ai-coracao,portugal892.html|tittel=Mimicatzeigt für Portugal Herz mit "Ai coração"|besøksdato=2023-03-13|etternavn=NDR|språk=de|verk=www.eurovision.de}}</ref><ref>{{Kilde www|url=https://eurovision.tv/participant/mimicat-2023|tittel=Mimicat|besøksdato=2023-05-18|språk=en|verk=eurovision.tv}}</ref> Som femtenåring i 2001 deltok ho i ''[[Festival da Canção]]'', den portugisiske uttakinga til Eurovision Song Contest. Ho deltok under artistnamnet Izamena med songen «Mundo colorido», men kvalifiserte seg ikkje til finalen.<ref>{{Kilde www|url=https://festivaiscancao.wordpress.com/2022/11/10/%f0%9f%87%b5%f0%9f%87%b9-sabia-que-mimicat-ja-esteve-no-festival-da-cancao/|tittel=Sabia que Mimicat já esteve no Festival da Canção?|besøksdato=2023-03-13|dato=2022-11-10|språk=pt-PT}}</ref> I 2014 gav Mimicat ut sitt fyrste album, ''For You'', på [[Sony Music Entertainment|Sony Music Portugal]]. Singelen «Tell Me Why» blei seinare ein del av lydsporet til [[såpeopera|såpeoperaen]] ''Jardins proibidos''. Ho hadde turné for albumet, både i Portugal og [[Brasil]]. Sidan 2015 har ho også opptredd på ulike festivalar i Portugal og Brasil. Oppfølgjaralbumet ''Back in Town'' følgde i 2017. Ho gav ut sin fyrste song på [[portugisisk]] i 2019, songen «Até ao fim», ei hylling til foreldra hennar som då hadde vore kjærastar i 50 år.<ref name=":0">{{Kilde www|url=https://observador.pt/2023/03/12/mimicat-vence-o-festival-da-cancao-2023/|tittel=Mimicat, a "underdog", vence o Festival da Canção com uma música composta há dez anos|besøksdato=2023-03-13|fornavn=Rita|etternavn=Cipriano|språk=pt-PT|verk=Observador}}</ref><ref name=":1">{{Kilde www|url=https://www.jn.pt/artes/mimicat-tentei-desistir-da-musica-mas-a-musica-foi-mais-forte-15991158.html|tittel=Mimicat: ″Tentei desistir da música, mas a música foi mais forte″|besøksdato=2023-03-13|språk=pt-PT|verk=www.jn.pt}}</ref> Etter å ha fødd sitt fyrste barn, gav ho ut singelen «Tudo ao ar» i 2021.<ref name=":0" /> I 2023 deltok Mimicat på nytt i ''Festival da Canção'', i regi av den portugisiske kringkastaren [[Rádio e Televisão de Portugal|RTP]]. Ho deltok med songen «[[Ai coração]]», og vann finalen laurdag 11. mars. Ho fekk dimed representere [[Portugal i Eurovision Song Contest|Portugal]] i [[Eurovision Song Contest 2023]] i Liverpool, der ho enda på 23. plass av 26 finalistar.<ref>{{Kilde www|url=https://eurovision.tv/event/liverpool-2023/grand-final|tittel=GrandFinal of Liverpool 2023 - Eurovision Song Contest|besøksdato=2023-05-18|verk=eurovision.tv}}</ref> Bidraget «Ai coração» (‘åh, hjarte’) skreiv ho i 2014, då ho komponerte låtar til det fyrste albumet sitt. Låten er inspirert av [[Kabaret|kabaretsongar]] frå 1940- og 50-talet, og passa ikkje med lydbiletet på albumet.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> == Diskografi == === Album === * ''For You'' (2014) * ''Back in Town'' (2017) == Kjelder == {{reflist}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mimicat|Mimicat]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 1. mars 2024.'' {{refslutt}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Portugisiske songarar]] [[Kategori:Portugisiske låtskrivarar]] [[Kategori:Portugisiske Eurovision Song Contest-deltakarar]] [[Kategori:Portugisiske Eurovision Song Contest-låtskrivarar]] [[Kategori:Eurovision Song Contest 2023-deltakarar]] [[Kategori:Eurovision Song Contest 2023-låtskrivarar]] agvjnyxlvg5jm0da4ctmidzbeyurtbp 0 421079 3670328 3583912 2026-09-05T12:18:39Z Ranveig 39 Flikk 3670328 wikitext text/x-wiki {{Infoboks song | bilete = Iolanda Eurovision Song Contest 2024 Final Malmö dress rehearsal semi 1 01.jpg | tittel = «Grito» | artist = Iolanda | land = [[Portugal]] | språk = [[Portugisisk]] | utgjeven = [[18. januar]] [[2024]] | sjanger = | lengd = 02:56 | selskap = {{ikkjeraud|Universal Music Portugal}} | låtskrivar =Iolanda Costa, Alberto «Luar» Hernández }} «'''{{lang|pt|Grito|i=no}}'''» (norsk omsetjing ‘rop’) er ein song frå [[2024]] som blei framført av den [[Portugal|portugisiske]] songaren og låtskrivaren [[Iolanda Costa|Iolanda]]. Songen var skriven av Iolanda sjølv, saman med Alberto «Luar» Hernández. Songen vann den portugisiske songtevlinga ''{{ikkjeraud|Festival da Canção|Festival da Canção 2024}}'' og var [[Portugal i Eurovision Song Contest|det portugisiske bidraget]] i [[Eurovision Song Contest 2024]]. == Om songen == «Grito» er skriven av Iolanda Costa, kjend under artistnamnet Iolanda. Ho skreiv songen saman med Alberto Hernández.<ref>{{cite web |date=2023-11-06 |title=São estes os 20 autores do Festival da Canção 2024 |trans-title=These are the 20 authors of Festival da Canção 2024 |url=https://media.rtp.pt/festivaldacancao/artigos/sao-estes-os-20-autores-do-festival-da-cancao-2024/|access-date=2023-11-06 |work=Festival da Canção |publisher=RTP |language=pt-PT}}</ref> «Grito» var ein av deltakerlåtane i den portugisiske songtevlinga ''Festival da Canção 2024'', der vinnaren fekk representere Portugal i Eurovision Song Contest 2024. Songen blei stadfesta som deltakar 18. januar 2024 og gjeve ut på den offisielle [[YouTube]]-kanalen til ''Festival da Canção'' saman med dei andre bidraga.<ref name=":0">{{Cite web |date=2024-01-18 |title=Portugal 2024: 'Festival da Canção's 20 songs released |url=https://eurovision.tv/story/portugal-2024-songs-released|access-date=2024-03-15 |website=eurovision.tv|language=en}}</ref> «Grito» deltok i den fyrste semifinalen av ''Festival da Canção 2024'' 24. februar 2024 og kvalifiserte seg til finalen laurdag 9. mars samme år. Songen vann deretter finalen etter å ha vunne juryavrøystinga og komme på andreplass i telefonavrøystinga.<ref name=":1">{{Cite web |last=Vautrey |first=Jonathan |date=2024-03-09 |title=Iolanda wins Festival da Canção 2024 and will represent Portugal at Eurovision |url=https://wiwibloggs.com/2024/03/09/portugal-festival-da-cancao-2024-grand-final-results/280525/|access-date=2024-03-15 |website=wiwibloggs |language=en-US}}</ref> Gjennom sigeren fekk låten representere Portugal i Eurovision Song Contest.<ref>{{cite web|url=https://eurovision.tv/story/grito-represent-portugal-sweden|title='Grito' wins 'Festival da Canção': Iolanda will represent Portugal in Sweden|date=2024-03-10|accessdate=2024-03-10|website=Eurovision.tv|publisher=[[European Broadcasting Union]]}}</ref> === Eurovision Song Contest === Portugal deltok i den fyrste semifinalen tysdag 7. mai i [[Malmö]].<ref>{{Cite web |date=30. januar 2024 |title=Eurovision 2024: Semi-Final Draw results |url=https://eurovision.tv/story/eurovision-2024-semi-final-draw-results|access-date=25. februar 2024 |website=[[Eurovision Song Contest]] |publisher=[[European Broadcasting Union]] |language=en}}</ref> Der enda «Grito» på ein åttandeplass i semifinalen, og kvalifiserte seg til finalen laurdag 11. mai.<ref>{{Cite web |last=Nogueira |first=Rodrigo |date=7. mai 2024 |title=O Grito de iolanda vai ouvir-se na final da Eurovisão |trans-title=Iolanda's Grito will be heard in the Eurovision final |url=https://www.publico.pt/2024/05/07/culturaipsilon/noticia/eurovisao-iolanda-vai-final-2089627 |url-status=live |access-date=30. mai 2024 |website=[[Público (Portugal)|Público]] |language=pt |archive-date=11. mai 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240511032121/https://www.publico.pt/2024/05/07/culturaipsilon/noticia/eurovisao-iolanda-vai-final-2089627 }}</ref><ref>{{Cite web |last=Vautrey |first=Jonathan |date=12. mai 2024 |title=Eurovision 2024 semi-finals: Detailed results show Croatia and Israel won each show |url=https://wiwibloggs.com/2024/05/12/eurovision-2024-semi-finals-croatia-israel/281694/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240514041739/https://wiwibloggs.com/2024/05/12/eurovision-2024-semi-finals-croatia-israel/281694/ |archive-date=14. mai 2024 |access-date=12. mai 2024 |website=[[Wiwibloggs]] |language=en-US}}</ref> I finalen fekk låten 152 poeng og blei nummer 10 av 25 finalistar.<ref>{{Cite web |title=Grand Final of Malmö 2024 - Portugal Grand Final Results Allocation |url=https://eurovision.tv/event/malmo-2024/grand-final/results/portugal |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240515165806/https://eurovision.tv/event/malmo-2024/grand-final/results/portugal |archive-date=15. mai 2024 |access-date=30. mai 2024 |website=[[Eurovision Song Contest]] |publisher=[[European Broadcasting Union]] }}</ref> == Listeplasseringar == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ ! scope="col"| Liste (2024) ! scope="col"| Høgaste<br />plassering |- ! scope="row"| Lithuania ([[AGATA]])<ref>{{cite web|url=https://www.agata.lt/lt/naujienos/s20-3/|title=2024 20-os savaitės klausomiausi (Top 100)|language=lt|publisher=[[AGATA (organization)|AGATA]]|date=17. mai 2024|access-date=17. mai 2024|archive-date=17 May 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240517144154/https://www.agata.lt/lt/naujienos/s20-3/|url-status=live}}</ref> | 65 |- {{single chart|Portugal|48|artist=Iolanda|song=Grito|rowheader=true|access-date=24. mai 2024}} |} == Kjelder == {{reflist}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Grito|Grito]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 11. desember 2024.'' {{refslutt}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Portugisiske Eurovision Song Contest-songar]] [[Kategori:Eurovision Song Contest 2024-songar]] [[Kategori:Portugisiskspråklege Eurovision Song Contest-songar]] 9l1f23ewy88ohxud0vuknq67jxt9kid 0 429998 3670521 3650941 2026-09-06T08:56:44Z Anne-Sophie Ofrim 7229 /* Kjelder */ 3670521 wikitext text/x-wiki {{infoboks politikar}} '''Johan Hammond Wolff''' ({{levde|19. oktober|1770|5. april|1852|Wollf, Johan}}) var ein norsk offiser og stortingsmann fødd i [[Strinda]]. Wolff var son til ein prest. Sjølv gjekk han inn i det militære og var offiser frå 1788. Frå 1803 var han kaptein i 1ste trondhjemske regiment, deretter frå 1820 [[oberstløytnant]] og sjef for [[Stavanger]] nationale musketerkorps. Frå 1828 var han sjef for Indherreds nationale musketerkorps, generaladjutant 1835 og til sist, 1843-47 sjef for trondhjemske gevorbne musketerkorps. Wolff representerte [[Stavanger]] i [[Stortinget]] 1827 og i omframtstortinget 1828. I 1827 hadde han sete i [[Lagtinget]] og deltok såleis i [[Riksretten]]. Han var elles medlem i Militærkomiteen og i komiteen om [[kjøpstad]]skatten, og 1828 i komiteen om [[verneplikt]]slova. ==Kjelder== *[[Tallak Lindstøl|Lindstøl, Tallak]]: ''Stortinget og Statsraadet 1814-1914''. Kristiania, 1914. {{autoritetsdata}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1827-1829]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar for Stavanger]] [[Kategori:Norske militære]] 1mc3exqnhg0wi2knr1ri9v0vej26v3m 0 429999 3670516 3650942 2026-09-06T08:53:25Z Anne-Sophie Ofrim 7229 /* Kjelder */ 3670516 wikitext text/x-wiki {{infoboks politikar}} '''Bothel Nielsen''' ({{levde|7. mai|1787|3. mai|1847|Nielsen, Bothel}}) var ein dansk-norsk [[sorenskrivar]] og stortingsmann. Nielsen var fødd i [[Jylland]]. Han var sorenskrivar i Søndre Jarlsberg og auksjonsforvaltar i Jarlsberg grevskap. År 1819 var han med i [[matrikkel]]kommisjonen for Jarlsberg. I 1824 møtte han i [[Stortinget]] som 3. representant frå [[Vestfold|Jarlsberg og Larviks amt]]. Han hadde sete i [[Lagtinget]] og var medlem i komiteen om [[jordbruk]] og [[fe]]drift og i komiteen om veglova. Elles var han sekretær i komiteen om [[adel]]ege rettar. ==Kjelder== *[[Tallak Lindstøl|Lindstøl, Tallak]]: ''Stortinget og Statsraadet 1814-1914''. Kristiania, 1914. {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1824-1826]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar for Jarlsberg og Larviks amt]] [[Kategori:Norske sorenskrivarar]] qqzxxoib1ap9nqlrbwkc22svsb55ag0 0 430000 3670500 3650943 2026-09-06T08:40:58Z Anne-Sophie Ofrim 7229 /* Kjelder */ 3670500 wikitext text/x-wiki {{infoboks politikar}} '''Christian Styhr Nannestad''' ({{levde|8. januar|1783|13. mars|1856|Nannestad, Christen }}) var ein norsk [[sorenskrivar]] og stortingsmann. Prestesonen Nannestad vart [[cand.jur.]] i 1807. Sidan var han fullmektig hos sorenskrivaren i [[Hardanger]]. Perioden 1819-30 var han sjølv sorenskrivar i [[Lofoten]] og [[Vesterålen]], busett i [[Hadsel]]. I 1824 møtte han i [[Stortinget]] som 1. representant frå [[Nordland|Nordlands amt]]. På Tinget var han formann i komiteen om handel i Nordland, sekretær i komiteane om [[fiskeri]]a og medlem i komiteen om statskassa sine krav hos Møller & Co. Frå 1830 til han døydde var Nannestad sorenskrivar i [[Inderøy]]. ==Kjelder== *[[Tallak Lindstøl|Lindstøl, Tallak]]: ''Stortinget og Statsraadet 1814-1914''. Kristiania, 1914. {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1824-1826]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar for Nordland]] [[Kategori:Norske sorenskrivarar]] d106lhjbq392xv0rwfed6hyjz9joqet 0 430008 3670497 3653561 2026-09-06T08:34:01Z Anne-Sophie Ofrim 7229 /* Kjelder */ 3670497 wikitext text/x-wiki {{infoboks politikar}} '''Marcus Pløen''' ({{levde|11. august|1778|11. juli|1836|Pløen, Marcus}}) var ein dansk-norsk kjøpmann og stortingsmann. Pløen var fødd i [[København]]. Han dreiv trelasthandel i [[Christiania]] og tok i 1810 borgarskap i byen. Han møtte i [[Stortinget]] i 1821 og i omframtstortinget i 1822 som 3. representant frå hovudstaden. I 1821 var han medlem i 9 komitear, mellom anna i komiteen om sal av staten sin glasverk. Han var og medlem i Tollkomiteen og sekretær i Protokollkomiteen. Begge tingsesjonane var han medlem i ein komite om oppgjeret med [[Danmark]]. Pløen eigde storgarden Høvik i [[Bærum]] og døydde der. ==Kjelder== *[[Tallak Lindstøl|Lindstøl, Tallak]]: ''Stortinget og Statsraadet 1814-1914''. Kristiania, 1914. {{autoritetsdata}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1821-1823]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar for Oslo]] [[Kategori:Vararepresentantar til Stortinget]] [[Kategori:Norske forretningsfolk]] [[Kategori:Folk frå København]] [[Kategori:Folk frå Oslo]] douxb75lb73ug3euj0z5k6f5fh8gbae 0 430009 3670492 3651057 2026-09-06T08:28:51Z Anne-Sophie Ofrim 7229 /* Kjelder */ 3670492 wikitext text/x-wiki {{infoboks politikar}} '''Abraham Dreyer Mosling''' ({{levde|1. mai|1785|20. februar|1875|Mosling, Abraham }}) var ein norsk tollar og stortingsmann frå [[Børsa]] i [[Sør-Trøndelag]]. [[Frederik Mosling]] var hans yngre bror. Abraham Mosling var frå 1811 [[sekondløytnant]] i 2. trondhjemske [[infanteri]]regiment. I 1822 fekk han stilling som overtollbetjent i [[Bergen]], flytta 1831 til lik stilling i [[Levanger]]. I 1821 møtte han i [[Stortinget]] som 2. representant frå [[Søndre Trondhjems amt]], eit val godkjent med 34 mot 32 røyster. På Tinget var han medlem i 9 komitear, mellom dei i komiteane om sal av benefisert gods og om hogst i allmenningar. Mosling deltok også i omframtstortinget 1822. ==Kjelder== *[[Tallak Lindstøl|Lindstøl, Tallak]]: ''Stortinget og Statsraadet 1814-1914''. Kristiania, 1914. {{autoritetsdata}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1821-1823]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar for Søndre Trondhjems amt]] [[Kategori:Norske tollarar]] [[Kategori:Folk frå Skaun]] [[Kategori:Folk frå Levanger]] lximfrcuq8o0v6pju9oliwn1mpbrj30 0 430010 3670483 3651067 2026-09-06T08:10:29Z Anne-Sophie Ofrim 7229 /* Kjelder */ 3670483 wikitext text/x-wiki {{infoboks politikar}} '''Johan Ludwig Mowinckel''' ({{levde|6. januar|1787|7. oktober|1862|Mowinckel|, Johan Ludwig}}) var ein norsk kjøpmann og stortingsmann frå [[Bergen]]. Mowinckel gjekk i handelslære i [[Tyskland]]. Frå 1809 var han sjef for handelshuset Joh. Ludw. Mowickel & Søn i heimbyen. Han var 3. representant frå Bergen til [[Stortinget]] 1821 der han var med i 10 komitear. Mellom anna var han sekretær i komiteane om bankutlikninga i byane, om [[hummar]]fisket og [[kjøpstad]]rett for [[Ålesund]]. Han møtte også i omframtstortinget i 1822. Mowinckel hadde elles fleire lokale verv; han var stadskaptein, kemner og medlem i Bergens fyrste bystyre. ==Kjelder== *[[Tallak Lindstøl|Lindstøl, Tallak]]: ''Stortinget og Statsraadet 1814-1914''. Kristiania, 1914. {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1821-1823]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar for Bergen]] [[Kategori:Norske forretningsfolk]] [[Kategori:Folk frå Bergen]] gpqkvxai45r6glli56ajao6srclbe04 0 430011 3670481 3651069 2026-09-06T08:02:38Z Anne-Sophie Ofrim 7229 /* Kjelder */ 3670481 wikitext text/x-wiki {{infoboks politikar}} '''Jørgen Young''' ({{levde|?|1787|26. februar|1837|Young, Jørgen}}) var ein kjøpmann og stortingsmann fødd i Vinger i [[Hedmark]]. Han vart foreldrelaus i 7-årsalderen. I ung alder tok han til med handel i [[Christiania]] og vart etterkvart ein av dei rikaste i heile Noreg. Han var i 1821 1. representant til [[Stortinget]], og møtte i 1822 også i omframtstortinget. Young var i 1821 medlem i 13 stortingskomitear, i 1822 medlem i komiteen om slottsbygningen. Begge tinga var han medlem i [[Lagtinget]], utskoten or [[riksrett]]en. Young var i 1825 medlem i ein kongeleg kommisjon om [[kjøpstad]] ved [[Mjøsa]]. ==Kjelder== *[[Tallak Lindstøl|Lindstøl, Tallak]]: ''Stortinget og Statsraadet 1814-1914''. Kristiania, 1914. {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1821-1823]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar for Oslo]] [[Kategori:Norske kjøpmenn]] [[Kategori:Folk frå Oslo]] 29rnjt1htfw6fqacsaatw9m8p4kvuj8 0 430012 3670476 3651070 2026-09-06T07:55:07Z Anne-Sophie Ofrim 7229 /* Kjelder */ 3670476 wikitext text/x-wiki {{infoboks politikar}} '''Momme Peterson''' ({{levde|28. mars|1771|4. mars|1855|Peterson, Momme}}) var ein slesvigsk-norsk kjøpmann i [[Moss]]. Peterson kom til Moss i 1793 der han tok borgarskap i 1801. Han skipa seinare firmaet M. Peterson. I 1821 representerte han Moss i [[Stortinget]], og var medlem i sju komitear. 1822 møtte han i omframtstortinget. Frå 1828 var han [[Forliksråd|forlikskommissær]] i Moss. ==Kjelder== *[[Tallak Lindstøl|Lindstøl, Tallak]]: ''Stortinget og Statsraadet 1814-1914''. Kristiania, 1914. {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1821-1823]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar for Moss]] [[Kategori:Vararepresentantar til Stortinget]] [[Kategori:Norske kjøpmenn]] [[Kategori:Norske trelasthandlarar]] [[Kategori:Norske gründerar]] [[Kategori:Folk frå Moss]] p68iiu205l3j0l3g8jq3icyh8cvf6ln 0 430022 3670475 3651133 2026-09-06T07:45:06Z Anne-Sophie Ofrim 7229 /* Kjelder */ 3670475 wikitext text/x-wiki {{infoboks politikar}} '''Even Bernhardt Stenersen''' ({{levde|30. november|1780|9. januar|1852|Stenersen, Even}}) var ein norsk kjøpmann, fødd i [[Nannestad]] og busett i [[Christiania]]. Stenersen var kjøpmann i Christiania, frå 1842 elles skips- og vekselmeklar. I 1821 møtte han i [[Stortinget]] som 4. representant frå hovudstaden, medlem i 13 ulike komitear. Han møtte òg i omframtstortinget 1822. ==Kjelder== *[[Tallak Lindstøl|Lindstøl, Tallak]]: ''Stortinget og Statsraadet 1814-1914''. Kristiania, 1914. {{autoritetsdata}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1821-1823]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar for Oslo]] [[Kategori:Vararepresentantar til Stortinget]] [[Kategori:Norske kjøpmenn]] 0cthb8ewl5dla4xy6g8c0h82jwm6ggu 0 430023 3670474 3651141 2026-09-06T07:42:12Z Anne-Sophie Ofrim 7229 /* Kjelder */ 3670474 wikitext text/x-wiki {{infoboks politikar}} '''Andreas Martin Seip''' ({{levde|26. desember|1790|10. september|1850|Seip, Andreas}}) var ein norsk militær offiser frå [[Fredrikstad]]. Seip var son til ein lege. Sjølv var han offiser frå 1807, [[premierløytnant]] 1808 i nordenfjeldske [[infanteri]]regiment. 1817-43 var han kaptein i 1. [[akershus]]iske [[brigade]] og 1843-48 [[oberstløytnant]] i 2. akershusiske brigade. Seip var då i fleire år veginspektør i [[Østfold|Smaalenene]]. Seip var ikkje fylt 30 år på valdagen 9. oktober 1820, så valet av han vart forkasta med 55 mot 16 røyster. Ved omvalet hadde han fylt 30 så då han vart attvald, vart valet også godkjent. Dermed kunne han møte i [[Stortinget]] der han var med i 9 komitear. I fire av desse var han sekretær, mellom dei komiteen om [[verneplikt]]slova. Han var medlem i komiteen om uekte born og fråskilde kvinner, og i komiteen om snøbrøyting. Seip døydde på [[Ringerike]]. ==Kjelder== *[[Tallak Lindstøl|Lindstøl, Tallak]]: ''Stortinget og Statsraadet 1814-1914''. Kristiania, 1914. {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1821-1823]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar for Fredrikstad]] [[Kategori:Norske militære]] dxhzbk0fonaejkgfb9epfnknhcmijdi 0 430024 3670473 3651140 2026-09-06T07:39:52Z Anne-Sophie Ofrim 7229 /* Kjelder */ 3670473 wikitext text/x-wiki {{infoboks politikar}} '''Hans Jørgen Wetlesen''' ({{levde|29. august|1775|9. november|1844|Wetlesen, Hans}}) var ein norsk militær offiser fødd i [[Skjeberg]]. Wetlesen var son til ein tollar. Sjølv var han offiser frå [[1795]]. 1816-25 var han[[major]] i ingeniør[[brigade]]n. Etter ein sjuårsbolk som [[oberstløytnant]] i hæren, tok han til att i ingeniørbrigaden i 1832. Sjef i same frå 1833, deretter generaladjutant 1834 og [[generalmajor]] 1837. Wetlesen representerte [[Bergen]] i [[Stortinget]] 1815-16. Han var med i 4 komitear, og var formann i komitéen om militære saker. ==Kjelder== *[[Tallak Lindstøl|Lindstøl, Tallak]]: ''Stortinget og Statsraadet 1814-1914''. Kristiania, 1914. {{autoritetsdata}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1815-1817]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar for Bergen]] [[Kategori:Norske militære]] pew0vju1bix4bm3oanz5ah0vstnyg20 0 430025 3670472 3651154 2026-09-06T07:35:51Z Anne-Sophie Ofrim 7229 /* Kjelder */ 3670472 wikitext text/x-wiki {{infoboks politikar}} '''Åse Arna Klundelien''' ({{datoar}}) er ein norsk politikar frå [[Kongsberg]] som 1984–87 var [[fylke]]s[[ordførar]] i [[Buskerud]] og 1989–93 stortingsrepresentant frå same fylket. Ho er medlem i [[Arbeidarpartiet]]. Klundelien utdanna seg til lærar, tok eksamen i 1967. Ho arbeidde i skulen fram til 1981, mellom anna som rådgjevar. 1968-75 var ho medlem i Kongsberg bystyre, frå 1976 medlem i fylkestinget i Buskerud. Etter fylkestingsvalet hausten 1983 vart ho vald til fylkesordførar for Buskerud, eit ombod ho hadde dei neste fire åra. Samstundes var ho styreformann for sentralsjukehuset i Buskerud. Frå 1. oktober 1989 og i fire år framover representerte ho Buskerud og Arbeidarpartiet i [[stortinget]]. Ho var medlem i Samferdslekomiteen til 8. november 1990, då [[Gro Harlem Brundtland]] danna regjering for tredje gong, sidan medlem i Finanskomiteen resten av valperioden. Frå 1989 til 1997 leia ho det statlege Likestillingsrådet. 1995–96 var ho nestleiar i styret for Garanti-Instituttet for Eksportkreditt. I 1988 fekk Klundelien jobben som fylkeskultursjef i Buskerud, ein posisjon ho hadde til 2009-10. Til sist spesialrådgjevar i fylkeskommunen til 2013. ==Kjelder== * {{Stortingetbio|ÅK}} * [https://www.nb.no/items/8482d424fd7597f94332ac63c703bdfb?page=49&searchText=%22%C3%A5se%20klundelien%22 Drammens Tidende, søndag 8. januar 2006] {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1989-1993]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar frå Ap]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar for Buskerud]] [[Kategori:Vararepresentantar til Stortinget]] [[Kategori:Fylkesordførarar i Buskerud]] [[Kategori:Fylkesordførarar frå Ap]] [[Kategori:Folk frå Kongsberg]] eqotz7vonnwd41s3ztvmrrgaqua2di6 0 430028 3670471 3651231 2026-09-06T07:29:06Z Anne-Sophie Ofrim 7229 /* Kjelder */ 3670471 wikitext text/x-wiki {{infoboks politikar}} '''Elias Heltberg Lund''' ({{levde|12. juli|1762|20. februar|1824|Lund, Elias}}) var ein norsk offiser fødd i [[Overhalla]]. Lund var son til ein offiser og vart sjølv offiser. Etter å ha vore sekond- og [[premierløytnant]], vart han i 1800 utnemnd til kaptein. Frå 1814 var han [[major]] ved 1ste nordenfjeldske skiløpar[[brigade]] og 1818 oberst i trondhjemske brigade. 1815-16 var han 1. representant frå [[Nordre Trondhjems amt]] i [[Stortinget]], der han var medlem i 6 komitear. Han døydde i [[Verdal]]. ==Kjelder== *[[Tallak Lindstøl|Lindstøl, Tallak]]: ''Stortinget og Statsraadet 1814-1914''. Kristiania, 1914. {{autoritetsdata}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1815-1817]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar for Nord-Trøndelag]] [[Kategori:Norske militære]] [[Kategori:Folk frå Overhalla]] plo6s9nz3eygdrvl4h44f84ltqb5xfr 0 430030 3670464 3651235 2026-09-06T07:11:03Z Anne-Sophie Ofrim 7229 /* Kjelder */ 3670464 wikitext text/x-wiki {{infoboks politikar}} '''Niels Gabrielsen Omsted''' ({{levde|2. desember|1769|14. september|1852|Omsted}}) var ein norsk trelasthandlar frå [[Drammen]]. Omsted var son til ein kjøpmann. Sjølv dreiv han trelasthandel i stor stil og var «kanskje en av byens rikeste mæmd».<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = [[Tallak Lindstøl|Lindstøl, Tallak]] | utgjeve = 1914 | tittel = Stortinget og statsraadet : 1814-1914. B. 1 D. 2. B. 1 D. 2 : Biografier L-Ø : samt tillæg | stad = Kristiania | forlag = Steen'ske bogtrykkeri | url = https://www.nb.no/items/0a0fcc17630b1e3c6ac60b6492aacede?page=155&searchText=omsted |side=672 }} </ref> I 1817 gjekk han konkurs, som fylgje av at eit stort handelshus i [[Amsterdam]] gjekk overende. Før dette, i 1815-16, møtte han i [[Stortinget]]. Omsted var medlem i 8 stortingskomitear, mellom dei om [[kjøpstad]] i [[Grimstad]]. ==Kjelder== {{refstart}} *[[Tallak Lindstøl|Lindstøl, Tallak]]: ''Stortinget og Statsraadet 1814-1914''. Kristiania, 1914. {{refslutt}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1815-1817]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar for Drammen]] [[Kategori:Norske trelasthandlarar]] [[Kategori:Folk frå Drammen]] l75ctv7ob9w2xlc1g3f7qsz90aenrjx 0 430031 3670459 3651234 2026-09-06T07:00:43Z Anne-Sophie Ofrim 7229 /* Kjelder */ 3670459 wikitext text/x-wiki {{infoboks politikar}}'''David Sommerfelt Weidemann''' ({{levde|23. mars|1777|10. mai|1847|Weidemann, David S}}) var ein norsk kjøpmann og seinare vrakar, fødd i [[Øyer]]. Weidemann var utdanna jurist i [[Danmark]]. I 1809 busette han seg i [[Arendal]] der han dreiv handel og var skipsreiar. 1815-16 representerte han Arendal i [[Stortinget]], sekretær i [[Lagtinget]] og medlem i 10 komitear. Også medlem av [[riksrett]]en. År 1827 flytta han til [[Drammen]] der han livnærte seg som vegar, målar og vrakar. ==Kjelder== *[[Tallak Lindstøl|Lindstøl, Tallak]]: ''Stortinget og Statsraadet 1814-1914''. Kristiania, 1914. {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1815-1817]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar for Aust-Agder]] [[Kategori:Norske kjøpmenn]] [[Kategori:Norske skipsreiarar]] [[Kategori:Folk frå Øyer]] 2o9n90fufgrrb6q8o920o215wl89gmj 10 432998 3670465 3669370 2026-09-06T07:12:17Z Roarjo 183 3670465 wikitext text/x-wiki {{navboks | namn = Departement i Bolivia | tittel = [[Departement i Bolivia]] | bilete = [[fil:Flag of Bolivia.svg|border|60px]] |listeklasse = hlist |liste1= * [[Beni-departementet|Beni]] * [[Chuquisaca-departementet|Chuquisaca]] * [[Cochabamba-departementet|Cochabamba]] * [[La Paz-departementet i Bolivia|La Paz]] * [[Oruro-departementet|Oruro]] * [[Pando-departementet|Pando]] * [[Potosí-departementet|Potosí]] * [[Santa Cruz-departementet|Santa Cruz]] * [[Tarija-departementet|Tarija]] }}<noinclude> [[Kategori:Bolivianske navigasjonsmalar]] </noinclude> lrtm9p0sj9lvrv6a8dw654fi6vzeq6g 0 433017 3670413 3670248 2026-09-05T15:36:44Z TU-nor 12071 3670413 wikitext text/x-wiki '''Nová Ves''' kan vise til: * [[Nová Ves i České Budějovice]], kommune i [[České Budějovice]] i distriktet České Budějovice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Nová Ves i Český Krumlov]], kommune i [[Český Krumlov]] i distriktet Český Krumlov okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Nová Ves i Košice]], bydel i byen Košice i Slovakia * [[Nová Ves i Mělník]], kommune i [[Mělník]] i distriktet Mělník okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Nová Ves i Praha-východ]], kommune i [[Brandýs nad Labem-Stará Boleslav]] i distriktet Praha-východ okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Nová Ves i Veľký Krtíš]], kommune i distriktet [[Veľký Krtíš okres]] i regionen Banská Bystrica kraj i Slovakia * [[Nová Ves pod Pleší]], kommune i [[Dobříš]] i distriktet Příbram okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} nu9kkt7kr7i4819rnq52xn21n50pdpg 0 433031 3670495 3669525 2026-09-06T08:30:32Z Johshh 122989 3670495 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} {{Forveksling|Allehaande, et Ugeblad paa Kathedralskolen}} '''Allehaande, et Uge-Skrivt''' er eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1780 til 1782.<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1780 | tittel = Allehaande | stad = Trondhjem | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2023090780018_006 | side = }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1780]] [[Kategori:Nedleggingar i 1782]] f1yc203c47w6d7t1vx3xnb9w9c3esw6 3670509 3670495 2026-09-06T08:47:14Z Ranveig 39 Mal:Forveksling øvst. 3670509 wikitext text/x-wiki {{Forveksling|Allehaande, et Ugeblad paa Kathedralskolen}} {{Infoboks avis}} '''Allehaande, et Uge-Skrivt''' er eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1780 til 1782.<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1780 | tittel = Allehaande | stad = Trondhjem | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2023090780018_006 | side = }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1780]] [[Kategori:Nedleggingar i 1782]] pr278e163oqy7zwisrqhz1p7ry1xlqb 0 433097 3670325 3669742 2026-09-05T12:02:54Z TU-nor 12071 3670325 wikitext text/x-wiki Ein '''lovbestemt by''' ([[tsjekkisk]] ''statutární město'') i Tsjekkia er ein kommune som har fått bystatus gjennom eit lovvedtak i parlamentet. Berre nokre få av dei største byane har fått slik status, til skilnad frå ein vanleg by (tsjekkisk ''mesto'') som kan opprettast av regjeringa eller parlamentspresidenten etter søknad.<ref name="Lovbestemt"/> I alt er det no (2026) 26 lovbestemte byar i Tsjekkia. Hovudstaden [[Praha]] blir rekna som ein ''de facto'' lovbestemt by. 13 byar blei oppretta gjennom lovvedtak i 1990,<ref name="Lovbestemt"/> medan resten er etablert gjennom ''«Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)'' med seinare endringar.<ref name="128/2000"/> ==Liste== {| class="wikitable sortable" |- ! By ! [[Regionar i Tsjekkia|Region (kraj)]] ! Lovbestemt by frå<ref name="Lovbestemt"/> |- | [[File:Flag of Prague.svg|25px]] ''[[Praha]]'' || ''[[Praha]]'' || |- | [[File:Flag of Brno.svg|25px]] [[Brno]] || [[Sør-Mähren]] || 1990 |- | [[File:Flag of Ostrava.svg|25px]] [[Ostrava]] || [[Mähren-Schlesien]] || 1990 |- | [[File:Flag of Plzen.svg|25px]] [[Plzeň]] || [[Plzeň kraj|Plzeň]] || 1990 |- | [[File:Flag of Liberec.svg|25px]] [[Liberec]] || [[Liberec kraj |Liberec]] || 1990 |- | [[File:Flag of Olomouc.svg|25px]] [[Olomouc]] || [[Olomouc kraj |Olomouc]] || 1990 |- | [[File:Flag of Ceske Budejovice.svg|25px]] [[České Budějovice]] || [[Sør-Böhmen]] || 1990 |- | [[File:Flag of Hradec Kralove.svg|25px]] [[Hradec Králové]] || [[Hradec Králové kraj |Hradec Králové]] || 1990 |- | [[File:Flag of Pardubice.svg|25px]] [[Pardubice]] || [[Pardubice kraj |Pardubice]] || 1990 |- | [[File:Flag of Usti nad Labem.svg|25px]] [[Ústí nad Labem]] || [[Ústí nad Labem kraj |Ústí nad Labem]] || 1990 |- | [[File:Flag of Zlin.svg|25px]] [[Zlín]] || [[Zlín kraj |Zlín]] || 1990 |- | [[File:Flag of Kladno.svg|25px]] [[Kladno]] || [[Sentral-Böhmen]] || 2000 |- | [[File:Flag of Havířov.svg|25px]] [[Havířov]] || Mähren-Schlesien || 1990 |- | [[File:Flag of Most.svg|25px]] [[Most (city)|Most]] || Ústí nad Labem || 2000 |- | [[File:Opava Flag.svg|25px]] [[Opava]] || Mähren-Schlesien || 1990 |- | [[File:Flag of Jihlava CZ.svg|25px]] [[Jihlava]] || [[Vysočina kraj |Vysočina]] || 2000 |- | [[File:Flag of Frydek-Mistek.svg|25px]] [[Frýdek-Místek]] || Mähren-Schlesien || 2006 |- | [[File:Flag of Teplice.svg|25px]] [[Teplice]] || Ústí nad Labem || 2003 |- | [[File:Karlovy Vary (CZE) - flag.gif|25px]] [[Karlovy Vary]] || [[Karlovy Vary Region|Karlovy Vary]] || 1990 |- | [[File:Karwina flag.svg|25px]] [[Karviná]] || Mähren-Schlesien || 2003 |- | [[File:Flag of Mlada Boleslav.svg|25px]] [[Mladá Boleslav]] || Sentral-Böhmen || 2003 |- | [[File:Chomutov_prapor.gif|25px]] [[Chomutov]] || Ústí nad Labem || 2006 |- | [[File:Jablonec-vlajka.svg|25px]] [[Jablonec nad Nisou]] || Liberec || 2012 |- | [[File:Flag of Decin.svg|25px]] [[Děčín]] || Ústí nad Labem || 2006 |- | [[File:Prostejov prapor.png|25px]] [[Prostějov]] || Olomouc || 2012 |- | [[File:Prerov.jpg|25px]] [[Přerov]] || Olomouc || 2006 |- | [[File:Trinec vlajka.svg|25px]] [[Třinec]] || Mähren-Schlesien || 2018 |} == Kjelder == {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Statutory city (Czech Republic)|Statutory city (Czech Republic)]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, 2. september 2026.'' {{refslutt}} <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="Lovbestemt">{{cite web |title=Analýzy: Analýza rozsahu výkonu veřejné správy v jednotlivých statutárních městech, městských částech a městských obvodech |url=https://archiv.mv.gov.cz/soubor/analyza-rozsahu-vykonu-verejne-spravy-v-jednotlivych-statutarnich-mestech-mestskych-castech-a-mestskych-obvodech.aspx |website=mvcr.cz |publisher= Ministerstvo vnitra České republiky («Innanriksdepartementet i Tsjekkia») |pages=16–18 |language=cs |date=2018 }}</ref> </references> {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Administrative inndelingar i Tsjekkia]] [[Kategori:Lovbestemte byar i Tsjekkia| ]] br1qw2qp7xwebhxe0mxpoe9dstimbub 0 433099 3670414 3669788 2026-09-05T16:01:46Z TU-nor 12071 3670414 wikitext text/x-wiki '''Storbyområdet Mladá Boleslav''' ([[tsjekkisk]] ''Mladoboleslavská aglomerace'') er oppretta for Mladá Boleslav og områda rundt som eit verktøy i økonomisk planlegging.<ref name="agg"/> Det inngår 57 kommunar frå det administrative området til [[Mladá Boleslav]] og seks kommunar frå det administrative området til [[Mnichovo Hradiště]]. Dei innrekna kommunane hadde ved folketeljinga i 2021 eit samla folketal på 101&nbsp;771 innbyggjarar.<ref name="Folketal2021"/> Frå Mladá Boleslav: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Bakov nad Jizerou]] || 4 976 |- | style=text-align:left; | [[Bělá pod Bezdězem]] || 4 725 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bítouchov}} || 431 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bradlec}} || 1 372 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Březno}} || 1 008 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Březovice}} || 318 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Brodce}} || 1 065 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bukovno}} || 771 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chotětov}} || 1 347 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čistá}} || 858 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ctiměřice}} || 147 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dalovice}} || 252 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dlouhá Lhota}} || 450 |- | style=text-align:left; | [[Dobrovice]] || 3 494 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dobšín}} || 285 |- | style=text-align:left; | [[Dolní Bousov]] || 2 857 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Stakory}} || 350 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horky nad Jizerou}} || 570 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrdlořezy}} || 753 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrušov}} || 227 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Husí Lhota}} || 156 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jizerní Vtelno}} || 354 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Josefův Důl}} || 388 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Katusice}} || 828 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kobylnice}} || 154 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kolomuty}} || 446 |- | style=text-align:left; | [[Kosmonosy]] || 5 143 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kosořice}} || 497 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Krásná Ves}} || 192 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Krnsko}} || 569 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ledce}} || 386 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lhotky}} || 166 |- | style=text-align:left; | [[Luštěnice]] || 2 273 |- | style=text-align:left; | [[Mladá Boleslav]] || 42 536 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Němčice}} || 199 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nepřevázka }} || 449 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Niměřice}} || 333 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nová Telib}} || 292 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Obrubce}} || 244 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Obruby}} || 248 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pěčice}} || 202 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pětikozly}} || 87 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Petkovy}} || 343 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Písková Lhota}} || 1 030 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Plazy}} || 480 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Plužná}} || 257 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Přepeře}} || 111 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Řepov}} || 768 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rokytovec}} || 153 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|ikkjeraud|Semčice}} || 729 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Strašnov}} || 303 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Strenice}} || 200 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sukorady}} || 380 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vinařice i Mladá Boleslav|Vinařice}} || 309 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vinec}} || 266 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žerčice}} || 381 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Židněves}} || 384 |- ! Mladá Boleslav ! style=text-align:right; | 88 492 |- |} Frå Mnichovo Hradiště: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Branžež}} || 255 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Krupá}} || 231 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Klášter Hradiště nad Jizerou}} || 998 |- | style=text-align:left; | [[Kněžmost]] || 2 197 |- | style=text-align:left; | [[Mnichovo Hradiště]] || 8 737 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rokytá}} || 336 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Boseň}} || 525 |- ! Mnichovo Hradiště ! style=text-align:right; | 13 279 |- |} == Kjelder == <references> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://www.mb-net.cz/vymezeni-uzemi/ms-66148 |tittel= Vymezení území ITI Mladá Boleslav: Mladoboleslavská aglomerace |vitja=2026-09-02 |utgjevar=Statutární město Mladá Boleslav}} </ref> </references> {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Storbyområde i Tsjekkia|Mlada Boleslav]] [[Kategori:Mladá Boleslav]] 1b6crpa72izlg4iurzae43l7dyuhi9g 0 433213 3670381 3670048 2026-09-05T14:35:05Z TU-nor 12071 3670381 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Psáry, Dolní Jirčany, kostel.jpg | bilettekst = Kyrkje i Dolní Jirčany | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Praha-západ okres|Praha-západ]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Černošice|Černošice SO]] | Kommunetype = Kommune | kommune = [[Psáry]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal | folketal = 2796 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Dolní Jirčany''' er ein landsby i [[Kommunar i Tsjekkia|kommunen]] [[Psáry]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Praha-západ okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Kjelder == <references> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Landsbyar i Praha-západ okres|Dolni Jircany]] 8a6s84ex5zckvvibpbw3k6itcr4hfjz 0 433255 3670400 3670238 2026-09-05T14:58:19Z TU-nor 12071 3670400 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = České Budějovice okres | andre namn = okres České Budějovice | bilete = Hlincová Hora - aerial view, Budweis 04.jpg | bilettekst = Byen [[České Budějovice]] med omliggjande landskap | kart = Map CZ - district Ceske Budejovice.PNG | karttekst = České Budějovice okres innanfor regionen Sør-Böhmen | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | hovudstad = [[České Budějovice]] | areal = 1638,49<ref name="Areal"/> | folketal = 196897 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''České Budějovice okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres České Budějovice''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg sør i regionen og grenser i sør mot [[Austerrike]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Benešov okres: * [[České Budějovice|České Budějovice SO]] * [[Trhové Sviny|Trhové Sviny SO]] * [[Týn nad Vltavou|Týn nad Vltavou SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[České Budějovice|České Budějovice SO]] || 147 795 || 154 588 || 164 450 |- | style=text-align:left; | [[Trhové Sviny|Trhové Sviny SO]] || 17 119 || 18 250 || 18 925 |- | style=text-align:left; | [[Týn nad Vltavou|Týn nad Vltavou SO]] || 13 592 || 13 624 || 13 522 |- ! České Budějovice okres !style=text-align:right; | 178 506 !style=text-align:right; | 186 462 !style=text-align:right; | 196 897 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''[[České Budějovice]]''' || 95 664 |- | style=text-align:left; | '''[[Týn nad Vltavou]]''' || 7 602 |- | style=text-align:left; | [[Hluboká nad Vltavou]] || 5 310 |- | style=text-align:left; | '''[[Trhové Sviny]]''' || 5 137 |- | style=text-align:left; | [[Lišov i České Budějovice|Lišov]] || 4 513 |- | style=text-align:left; | [[Borovany]] || 4 040 |- | style=text-align:left; | [[Nové Hrady]] || 2 442 |- | style=text-align:left; | [[Zliv]] || 3 410 |- | style=text-align:left; | [[Rudolfov]] || 2 489 |- |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia]] [[Kategori:Sør-Böhmen|Ceske Budejovice]] e8sroju5u6mso7e68hyyoqdonpwv0ri 3670409 3670400 2026-09-05T15:11:13Z TU-nor 12071 3670409 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = České Budějovice okres | andre namn = okres České Budějovice | bilete = Hlincová Hora - aerial view, Budweis 04.jpg | bilettekst = Byen [[České Budějovice]] med omliggjande landskap | kart = Map CZ - district Ceske Budejovice.PNG | karttekst = České Budějovice okres innanfor regionen Sør-Böhmen | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | hovudstad = [[České Budějovice]] | areal = 1638,49<ref name="Areal"/> | folketal = 196897 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''České Budějovice okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres České Budějovice''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg sør i regionen og grenser i sør mot [[Austerrike]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i České Budějovice okres: * [[České Budějovice|České Budějovice SO]] * [[Trhové Sviny|Trhové Sviny SO]] * [[Týn nad Vltavou|Týn nad Vltavou SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[České Budějovice|České Budějovice SO]] || 147 795 || 154 588 || 164 450 |- | style=text-align:left; | [[Trhové Sviny|Trhové Sviny SO]] || 17 119 || 18 250 || 18 925 |- | style=text-align:left; | [[Týn nad Vltavou|Týn nad Vltavou SO]] || 13 592 || 13 624 || 13 522 |- ! České Budějovice okres !style=text-align:right; | 178 506 !style=text-align:right; | 186 462 !style=text-align:right; | 196 897 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''[[České Budějovice]]''' || 95 664 |- | style=text-align:left; | '''[[Týn nad Vltavou]]''' || 7 602 |- | style=text-align:left; | [[Hluboká nad Vltavou]] || 5 310 |- | style=text-align:left; | '''[[Trhové Sviny]]''' || 5 137 |- | style=text-align:left; | [[Lišov i České Budějovice|Lišov]] || 4 513 |- | style=text-align:left; | [[Borovany]] || 4 040 |- | style=text-align:left; | [[Nové Hrady]] || 2 442 |- | style=text-align:left; | [[Zliv]] || 3 410 |- | style=text-align:left; | [[Rudolfov]] || 2 489 |- |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia]] [[Kategori:Sør-Böhmen|Ceske Budejovice]] 38py253c8if62g3jwt5n9y5xgzgr4if 14 433262 3670428 3670272 2026-09-05T17:01:49Z TU-nor 12071 3670428 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Kommunar i Sør-Böhmen|Ceske Budejovice]] 2w3w41cx570u0ea8zi4bbxgp1eu54ry 0 433264 3670340 3670291 2026-09-05T13:00:05Z TU-nor 12071 3670340 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Lisov kostel.jpg | bilettekst = Kyrkje i Lišov | kart = Lisov CB CZ.png | karttekst = Lišov innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[České Budějovice]] med utvida fullmakter | flagg = Flag of Lišov.jpg | symbol = Lišov znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[České Budějovice okres|České Budějovice]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[České Budějovice|České Budějovice SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 4513 | folketal_by = 3320 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} ''' Lišov'''{{mrk|[[tysk]] ''Lischau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[České Budějovice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Lišov ligg administrativt under [[České Budějovice]], som er ein slik kommune. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet České Budějovice|storbyområde]] for byen České Budějovice og områda rundt.<ref name="agg"/> Lišov inngår i dette storbyområdet. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i České Budějovice okres|Lisov]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Lisov]] lw5mm2hn0z4ppv3s1zo1hy76vju6ccn 0 433266 3670336 3670290 2026-09-05T12:56:05Z TU-nor 12071 3670336 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Hluboká nad Vltavou, kostel (02).jpg | bilettekst = Sentrum i Hluboká nad Vltavou | kart = Hluboka nad Vltavou CB CZ.png | karttekst = Hluboká nad Vltavou innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[České Budějovice]] med utvida fullmakter | flagg = Flag of Hluboka nad Vltavou.svg | symbol = Hluboká nad Vltavou znak.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[České Budějovice okres|České Budějovice]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[České Budějovice|České Budějovice SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 5310 | folketal_by = 4359 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Hluboká nad Vltavou'''{{mrk|tidlegare ''Podhrad'', [[tysk]] ''Frauenberg''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[České Budějovice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Hluboká nad Vltavou ligg administrativt under [[České Budějovice]], som er ein slik kommune. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet České Budějovice|storbyområde]] for byen České Budějovice og områda rundt.<ref name="agg"/> Hluboká nad Vltavou inngår i dette storbyområdet. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i České Budějovice okres|Hluboka nad Vltavou]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Hluboka nad Vltavou]] gpuwllb0db91dqfx1hgcq76wn3k2dpx 0 433267 3670355 3670289 2026-09-05T13:24:07Z TU-nor 12071 3670355 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Zliv-10 mestsky urad.jpg | bilettekst = Rådhuset i Zliv | kart = Zliv CB CZ.png | karttekst = Zliv innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[České Budějovice]] med utvida fullmakter | flagg = Flag of Lišov.jpg | symbol = Zliv znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[České Budějovice okres|České Budějovice]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[České Budějovice|České Budějovice SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 3410 | folketal_by = 3410 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} ''' Zliv'''{{mrk|[[tysk]] ''Sliw''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[České Budějovice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Zliv ligg administrativt under [[České Budějovice]], som er ein slik kommune. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet České Budějovice|storbyområde]] for byen České Budějovice og områda rundt.<ref name="agg"/> Zliv inngår i dette storbyområdet. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i České Budějovice okres|Zliv]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Zliv]] g1rah1exh4h56hqs60g4qbqfz0g4ldb 0 433268 3670342 3670294 2026-09-05T13:02:01Z TU-nor 12071 3670342 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Rudolfov - kostel sv. Víta 2.jpg | bilettekst = Kyrkje i Rudolfov | kart = Rudolfov CB CZ.png | karttekst = Rudolfov innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[České Budějovice]] med utvida fullmakter | flagg = Rudolfov (prapor).jpg | symbol = Rudolfov CoA.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[České Budějovice okres|České Budějovice]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[České Budějovice|České Budějovice SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2489 | folketal_by = 2301 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} ''' Rudolfov'''{{mrk|[[tysk]] ''Rudolfstadt''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[České Budějovice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Rudolfov ligg administrativt under [[České Budějovice]], som er ein slik kommune. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet České Budějovice|storbyområde]] for byen České Budějovice og områda rundt.<ref name="agg"/> Rudolfov inngår i dette storbyområdet. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i České Budějovice okres|Rudolfov]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Rudolfov]] 2916byhaoa90oh3eyu8b7e8bk22jpx5 0 433269 3670343 3670296 2026-09-05T13:02:51Z TU-nor 12071 3670343 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Stará Pohůrka.jpg | bilettekst = Park i Srubec | kart = Srubec CB CZ.png | karttekst = Srubec innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[České Budějovice]] med utvida fullmakter | flagg = Srubec prapor.gif | symbol = Srubec CZ CoA.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[České Budějovice okres|České Budějovice]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[České Budějovice|České Budějovice SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2926 | folketal_by = 2600 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Srubec'''{{mrk|[[tysk]] ''Strubs''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[České Budějovice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Srubec ligg administrativt under [[České Budějovice]], som er ein slik kommune. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet České Budějovice|storbyområde]] for byen České Budějovice og områda rundt.<ref name="agg"/> Srubec inngår i dette storbyområdet. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i České Budějovice okres|Srubec]] r4z4x3nwyph3h8gygja6uzokljnq8a2 0 433270 3670335 3670297 2026-09-05T12:54:51Z TU-nor 12071 3670335 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Dobrá Voda - kostel PM Bolestné.jpg | bilettekst = Park i Dobrá Voda u Českých Budějovic | kart = Dobra Voda u Ceskych Budejovic CB CZ.png | karttekst = Dobrá Voda u Českých Budějovic innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[České Budějovice]] med utvida fullmakter | flagg = Vlajka obce Dobrá Voda u Českých Budějovic.gif | symbol = Znak obce Dobrá Voda u Českých Budějovic.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[České Budějovice okres|České Budějovice]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[České Budějovice|České Budějovice SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2800 | folketal_by = 2800 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Dobrá Voda u Českých Budějovic'''{{mrk|[[tysk]] ''Gutwasser''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[České Budějovice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dobrá Voda u Českých Budějovic ligg administrativt under [[České Budějovice]], som er ein slik kommune. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet České Budějovice|storbyområde]] for byen České Budějovice og områda rundt.<ref name="agg"/> Dobrá Voda u Českých Budějovic inngår i dette storbyområdet. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i České Budějovice okres|Dobra Voda]] 26zsd0efyiumyprh5ng3a4tqvay6z9s 0 433271 3670341 3670298 2026-09-05T13:01:02Z TU-nor 12071 3670341 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Litvinovice kaple 1861.jpg | bilettekst = Kapell i Litvínovice | kart = Litvinovice CB CZ.png | karttekst = Litvínovice innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[České Budějovice]] med utvida fullmakter | flagg = Litvinovice CZ flag.gif | symbol = Litvinovice CZ CoA.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[České Budějovice okres|České Budějovice]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[České Budějovice|České Budějovice SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2650 | folketal_by = 1207 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Litvínovice'''{{mrk|[[tysk]] ''Leitnowitz''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[České Budějovice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Litvínovice ligg administrativt under [[České Budějovice]], som er ein slik kommune. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet České Budějovice|storbyområde]] for byen České Budějovice og områda rundt.<ref name="agg"/> Litvínovice inngår i dette storbyområdet. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i České Budějovice okres|Litvinovice]] 0hjwkjs7lvrcfdj3hoj6fb09agyzaue 0 433272 3670337 3670299 2026-09-05T12:57:04Z TU-nor 12071 3670337 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kamenný Újezd - drobné památky 09.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Kamenný Újezd | kart = Kamenny Ujezd CB CZ.png | karttekst = Kamenný Újezd innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[České Budějovice]] med utvida fullmakter | flagg = Kamenny Ujezd CB CZ flag.gif | symbol = Znak kamenak.JPG | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[České Budějovice okres|České Budějovice]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[České Budějovice|České Budějovice SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2462 | folketal_by = 1887 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Kamenný Újezd'''{{mrk|[[tysk]] ''Steinkirchen''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[České Budějovice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Kamenný Újezd ligg administrativt under [[České Budějovice]], som er ein slik kommune. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet České Budějovice|storbyområde]] for byen České Budějovice og områda rundt.<ref name="agg"/> Kamenný Újezd inngår i dette storbyområdet. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i České Budějovice okres|Kamenny Ujezd]] 2zerpjmfrob3o0plhfgo1cz3qldujyd 0 433273 3670338 3670300 2026-09-05T12:58:16Z TU-nor 12071 3670338 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Ledenice, Náměstí (4778).jpg | bilettekst = Sentral gate i Ledenice | kart = Ledenice CB CZ.png | karttekst = Ledenice innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[České Budějovice]] med utvida fullmakter | flagg = Ledenice Flag.jpg | symbol = Ledenice CZ CoA.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[České Budějovice okres|České Budějovice]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[České Budějovice|České Budějovice SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2404 | folketal_by = 1844 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Ledenice'''{{mrk|[[tysk]] ''Ledenitz''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[České Budějovice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Ledenice ligg administrativt under [[České Budějovice]], som er ein slik kommune. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet České Budějovice|storbyområde]] for byen České Budějovice og områda rundt.<ref name="agg"/> Ledenice inngår i dette storbyområdet. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i České Budějovice okres|Ledenice]] eitmnd81rpvj4dm5dp3gdr91tp3a0zk 0 433274 3670345 3670301 2026-09-05T13:03:36Z TU-nor 12071 3670345 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Včelná, železniční stanice.jpg | bilettekst = Jernbanestasjonen i Včelná | kart = Vcelna CB CZ.png | karttekst = Včelná innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[České Budějovice]] med utvida fullmakter | flagg = Flag of Včelná.svg | symbol = Vcelna znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[České Budějovice okres|České Budějovice]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[České Budějovice|České Budějovice SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2307 | folketal_by = 2307 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Včelná'''{{mrk|[[tysk]] ''Bienendorf''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[České Budějovice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Včelná ligg administrativt under [[České Budějovice]], som er ein slik kommune. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet České Budějovice|storbyområde]] for byen České Budějovice og områda rundt.<ref name="agg"/> Včelná inngår i dette storbyområdet. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i České Budějovice okres|Vcelna]] kqau8d4wpqq5xyrjwyiho97p8ctqudz 0 433275 3670334 3670302 2026-09-05T12:51:35Z TU-nor 12071 3670334 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Boršov nad Vltavou, kostel svatého Jakuba Většího.jpg | bilettekst = Kyrkje i Boršov nad Vltavou | kart = Borsov nad Vltavou CB CZ.png | karttekst = Boršov nad Vltavou innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[České Budějovice]] med utvida fullmakter | flagg = Boršov nad Vltavou vlajka.jpg | symbol = Boršov nad Vltavou znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[České Budějovice okres|České Budějovice]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[České Budějovice|České Budějovice SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2926 | folketal_by = 959 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Boršov nad Vltavou'''{{mrk|[[tysk]] ''Payreschau''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[České Budějovice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Boršov nad Vltavou ligg administrativt under [[České Budějovice]], som er ein slik kommune. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet České Budějovice|storbyområde]] for byen České Budějovice og områda rundt.<ref name="agg"/> Boršov nad Vltavou inngår i dette storbyområdet. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i České Budějovice okres|Borsov nad Vltavou]] g5hd5akz4vhc45zy8hltl7xyfrpzelh 0 433281 3670347 2026-09-05T13:07:33Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Den norske Nærings- og Politiven''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1831 til 1831.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0120.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1831]] [[Kategori:Nedleggingar i 1831]]» 3670347 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Den norske Nærings- og Politiven''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1831 til 1831.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0120.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1831]] [[Kategori:Nedleggingar i 1831]] ni9zjonjosa8qiiqqwuzkvv73j19xi0 3670351 3670347 2026-09-05T13:20:52Z Ranveig 39 Fmt. 3670351 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Den norske Nærings- og Politiven''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut i 1831.<ref>{{Citation|title=98 (Norske tidsskrifter : bibliografi over periodiske skrifter i Norge inntil 1920)|url=https://runeberg.org/nortid20/0120.html|publisher=Project Runeberg|website=runeberg.org|date=1940|accessdate=2026-09-05|language=no|first=Harald L.|last=Tveterås}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1831]] [[Kategori:Nedleggingar i 1831]] erb1rhvfew40c59jqp9vj1rhsn7mfz7 0 433282 3670350 2026-09-05T13:18:25Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Samlinger til det norske Folks Sprog og Historie''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1833<ref>{{ Kjelde bok | utgjeve år = 1835 | tittel = Samlinger til det norske Folks Sprog og Historie | stad = Christiania | forlag = Samfundet for det norske Folks Sprogs Historie | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2008050603001 | side = }}</ref> til 1839. == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}}…» 3670350 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Samlinger til det norske Folks Sprog og Historie''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1833<ref>{{ Kjelde bok | utgjeve år = 1835 | tittel = Samlinger til det norske Folks Sprog og Historie | stad = Christiania | forlag = Samfundet for det norske Folks Sprogs Historie | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2008050603001 | side = }}</ref> til 1839. == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1833]] [[Kategori:Nedleggingar i 1839]] 1f4jluasrc8wl6wy0phrqwk1z8ugfqc 3670354 3670350 2026-09-05T13:22:07Z Ranveig 39 3670354 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Samlinger til det norske Folks Sprog og Historie''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1833<ref>{{ Kjelde bok | utgjeve år = 1835 | tittel = Samlinger til det norske Folks Sprog og Historie | stad = Christiania | forlag = Samfundet for det norske Folks Sprogs Historie | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2008050603001 | side = }}</ref> til 1839. == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer|type=bok}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1833]] [[Kategori:Nedleggingar i 1839]] 370eh7wrfcgvpckblvvtc7jkrkhd2v5 0 433283 3670356 2026-09-05T13:24:41Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''For Almueskolelærere''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1833 til 1836.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0018.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1833]] [[Kategori:Nedleggingar i 1836]]» 3670356 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''For Almueskolelærere''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1833 til 1836.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0018.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1833]] [[Kategori:Nedleggingar i 1836]] lioify051jsxfoq8yhyaxe1eibwray3 3670362 3670356 2026-09-05T13:41:42Z Ranveig 39 Fmt. ref., tok ut søkemal utan resultat. 3670362 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''For Almueskolelærere''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1833 til 1836.<ref>{{Citation|title=xiv (Norske tidsskrifter : bibliografi over periodiske skrifter i Norge inntil 1920)|url=https://runeberg.org/nortid20/0018.html|publisher=Project Runeberg|website=runeberg.org|date=1940|accessdate=2026-09-05|language=no|first=Harald L.|last=Tveterås}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1833]] [[Kategori:Nedleggingar i 1836]] cim9x9b21m9c5i9eewwkx9r3z7v0ig3 0 433284 3670359 2026-09-05T13:37:25Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Nyeste skilderie af Christiania og Stockholm, eller Aften-bladet''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1833<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1832 | tittel = Nyeste skilderie af Christiania og Stockholm, eller Aften-bladet | stad = Christiania | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2023092283183_001 | side = }}</ref> til 1836. == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use d…» 3670359 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Nyeste skilderie af Christiania og Stockholm, eller Aften-bladet''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1833<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1832 | tittel = Nyeste skilderie af Christiania og Stockholm, eller Aften-bladet | stad = Christiania | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2023092283183_001 | side = }}</ref> til 1836. == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1833]] [[Kategori:Nedleggingar i 1836]] 309panuqy9mrq4rb11h6f7qjbj00b4p 3670363 3670359 2026-09-05T13:42:59Z Ranveig 39 Det står 1832 i kjelda. 3670363 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Nyeste skilderie af Christiania og Stockholm, eller Aften-bladet''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1832<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1832 | tittel = Nyeste skilderie af Christiania og Stockholm, eller Aften-bladet | stad = Christiania | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2023092283183_001 | side = }}</ref> til 1836. == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1832]] [[Kategori:Nedleggingar i 1836]] 0ootczgyaruv8rx3xhzrzgzp24dz1ns 0 433285 3670364 2026-09-05T13:43:47Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Universitets- og skoleannaler''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1834<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1834 | tittel = Norske Universitets- og Skole-Annaler | stad = Christiania | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2023080383001_001 | side = }}</ref> til 1885. == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} Kategori:Tidlegare norske ti…» 3670364 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Universitets- og skoleannaler''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1834<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1834 | tittel = Norske Universitets- og Skole-Annaler | stad = Christiania | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2023080383001_001 | side = }}</ref> til 1885. == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1834]] [[Kategori:Nedleggingar i 1885]] 2e4lbbgiol6rdo4eb5jikw7eukf017c 0 433286 3670365 2026-09-05T13:45:20Z Roarjo 183 eitt av dei ni departementa som Bolivia er delt inn i. 3670365 wikitext text/x-wiki {{geoboks|departement |hovudstad = Tarija |flagg = Flag of Tarija.svg |våpen = Escudo de Tarija.png }} '''Tarija''' er eit av dei ni [[Departement i Bolivia|departementa]] som [[Bolivia]] er delt inn i. Hovudstaden og den mest folkerike byen er [[Tarija]]. Departementet ligg heilt sør i landet og grensar i aust til [[Paraguay]] og i sør til [[Salta-provinsen]] i [[Argentina]]. I nord og nordvest grensar Tarija til departementet [[Chuquisaca-departementet|Chuquisaca]], og i vest til departementet [[Potosí-departementet|Potosí]]. Med eit areal på 37 623 km² er Tarija det minste departementet i Bolivia og utgjer 3,4 % av det nasjonale territoriet. Departementet har 534 346 innbyggjarar, ifølgje folketeljinga til INE i 2024, noko som gjer det meir folkerikt enn departementa [[Beni-departementet|Beni]] og [[Pando-departementet|Pando]]. Med 14,2 innbyggjarar per km² er Tarija det tredje tettast folkesette departementet i landet. Økonomien i Tarija er den fjerde største blant departementa i Bolivia. Ifølgje offisielle tal frå Bolivias nasjonale statistiske institutt (INE) var [[bruttonasjonalprodukt]]et (BNP) i departementet 3,204 milliardar amerikanske dollar i 2018. Dette svara til 8,2 % av den samla økonomien i Bolivia, som hadde eit BNP på USD 40,581 milliardar. Med eit BNP per innbyggjar på USD 5689 i 2018 hadde Tarija det høgaste BNP-et per innbyggjar av dei bolivianske departementa. == Geografi == Det noverande territoriet til departementet Tarija omfattar svært ulike landskap frå vest til aust og frå aust til vest. I vest ligg utløparane av [[Cordillera Oriental]]. Dei høgaste toppane i fjellkjeda er dekte av permanent snø. Under snøgrensa finst fleire klimatiske og økologiske høgdesoner som kjem tydeleg til uttrykk i vegetasjonen. Lenger ned ligg ein av dei viktigaste vegetasjonstypane i dei andinske fjellsidene, [[yungas]], ein fuktig fjellskog. Den sørlege yungaen, mellom anna yungas i Tarija, kan delast inn i to tydelege plantegeografiske soner. Den øvre yungaen, eller ''yunga alta'', er prega av skog med mellom anna furu, or og seder. Den andre sona, kalla «ramal» eller «enramada», er den eigentlege skogkledde yungaen og har eit svært rikt artsmangfald. Aust for og nedanfor yungaen ligg [[grasslette]]ne («pampas») og skog- og parkområda i det vidstrakte [[Chaco]]. I denne delen av landet høyrer området til den nordlege delen av Gran Chaco, Chaco Boreal, og delvis til Chaco Central, òg kalla «Monte Bravo». Dei fleste elvane i departementet, mange av dei vassrike, har utspring i fjellområda og renn mot søraust. Dei høyrer til [[Río de la Plata]]-bekkenet og omfattar mellom anna elva [[Bermejo]] og [[elva Tarija]]. For om lag seks millionar år sidan var [[Valle Central de Tarija]] framleis ein smal, men langstrakt innsjø. Jordskjelvaktivitet i denne perioden førte til at dei naturlege demningane som heldt vatnet tilbake, braut saman. Eit spor etter desse naturlege demningane er [[Cañón de la Angostura]], og innsjøen vart i stor grad tømd. [[Cañón de Pilaya]] er oppgjeven som den sjette djupaste canyonen i verda. Gjennom canyonen renn elva Camblaya, som seinare skiftar namn til Pilaya. == Klima == Kontrastane er store. Dei høgaste fjelltoppane har eit konstant kaldt klima, medan overgangssona har eit [[temperert klima]] med mykje nedbør. Om vinteren kan det vere uvanleg kaldt i dei tempererte dalane trass i den [[tropisk]]e breiddegraden, og snøfall er ikkje uvanleg i byen Tarija og områda omkring, særleg i juli. Dette heng saman med høgda over havet og påverknaden frå kalde luftmassar som kjem frå Antarktis. Pampas- og slettelandskapet i Chaco er tørt og varmt, men også her kan temperaturen falle kraftig når [[Pampero|surazoar]], sørlege vindar, strøymer inn om vinteren. Gjennomsnittstemperaturen i departementet varierer frå om lag 18 til 24&nbsp;°C. Dei lågaste temperaturane finst i område der høgda over havet og den geografiske breiddegraden aukar. Sjølv om heile Tarija ligg i tropisk område, nord for [[Steinbukkens vendekrins]], fører dei store høgdene i vest til at låge temperaturar og snøfall kan førekome til ulike tider av året. Hovudstaden Tarija har saman med områda omkring fått tilnamnet «El Valle del paraíso» på grunn av dei vårlege tilhøva som pregar området det meste av året. Dei fuktigare områda har eit temperert, subfuktig klima, medan sjølve byen har eit varmt til temperert halvtørt klima. Klimaet og landskapet kan på mange måtar minne om middelhavsområde. Om vinteren kan det likevel bli kaldt i Tarija, særleg i juli. Temperaturen kan falle til omkring 5&nbsp;°C, og snøfall kan førekome som følgje av surazoar. Ekstreme temperaturfall har også vore registrerte. I 1966 vart det målt −9,5&nbsp;°C i byen, medan temperaturen 20. juli 2010 fall til −9,2&nbsp;°C i San Bernardo de Tarija, samtidig som det kom mykje snø. I den delen av [[Gran Chaco]] som ligg i Tarija-departementet, gjer den låge høgda og plasseringa i tropene at ein skulle vente eit varmt klima året rundt. Kontinentaliteten og den frie tilgangen for sørlege vindar frå Antarktis gjer likevel at temperaturane kan falle kraftig om vinteren, særleg i juli. Den 20. juli 2010 vart det registrert snøfall fleire stader på slettene i Gran Chaco, mellom anna omkring [[Yacuiba]] og [[Villamontes]]. Klimaet i dette området blir derfor karakterisert som [[subtropisk]] og kontinentalt.{{tr}} ==Kjelder== {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:es:Departamento_de_Tarija|Departamento_de_Tarija]]» frå {{Wikipedia-utgåve|es}}, den 5. september 2026'' {{refslutt}} {{reflist|refs= }} {{Kjelder manglar|dato=2026}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Departement i Bolivia}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Tarija-departementet| ]] [[Kategori:Departement i Bolivia]] 2ma2n4r53h7it3vmco9yvth13u41pd3 3670368 3670365 2026-09-05T13:50:47Z Roarjo 183 flikk 3670368 wikitext text/x-wiki {{geoboks|departement |hovudstad = byen Tarija |flagg = Flag of Tarija.svg |våpen = Escudo de Tarija.png }} '''Tarija''' er eit av dei ni [[Departement i Bolivia|departementa]] som [[Bolivia]] er delt inn i. Hovudstaden og den mest folkerike byen er [[Byen Tarija|Tarija]]. Departementet ligg heilt sør i landet og grensar i aust til [[Paraguay]] og i sør til [[Salta-provinsen]] i [[Argentina]]. I nord og nordvest grensar Tarija til departementet [[Chuquisaca-departementet|Chuquisaca]], og i vest til departementet [[Potosí-departementet|Potosí]]. Med eit areal på 37 623 km² er Tarija det minste departementet i Bolivia og utgjer 3,4 % av det nasjonale territoriet. Departementet har 534 346 innbyggjarar, ifølgje folketeljinga til INE i 2024, noko som gjer det meir folkerikt enn departementa [[Beni-departementet|Beni]] og [[Pando-departementet|Pando]]. Med 14,2 innbyggjarar per km² er Tarija det tredje tettast folkesette departementet i landet. Økonomien i Tarija er den fjerde største blant departementa i Bolivia. Ifølgje offisielle tal frå Bolivias nasjonale statistiske institutt (INE) var [[bruttonasjonalprodukt]]et (BNP) i departementet 3,204 milliardar amerikanske dollar i 2018. Dette svara til 8,2 % av den samla økonomien i Bolivia, som hadde eit BNP på USD 40,581 milliardar. Med eit BNP per innbyggjar på USD 5689 i 2018 hadde Tarija det høgaste BNP-et per innbyggjar av dei bolivianske departementa. == Geografi == Det noverande territoriet til departementet Tarija omfattar svært ulike landskap frå vest til aust og frå aust til vest. I vest ligg utløparane av [[Cordillera Oriental]]. Dei høgaste toppane i fjellkjeda er dekte av permanent snø. Under snøgrensa finst fleire klimatiske og økologiske høgdesoner som kjem tydeleg til uttrykk i vegetasjonen. Lenger ned ligg ein av dei viktigaste vegetasjonstypane i dei andinske fjellsidene, [[yungas]], ein fuktig fjellskog. Den sørlege yungaen, mellom anna yungas i Tarija, kan delast inn i to tydelege plantegeografiske soner. Den øvre yungaen, eller ''yunga alta'', er prega av skog med mellom anna furu, or og seder. Den andre sona, kalla «ramal» eller «enramada», er den eigentlege skogkledde yungaen og har eit svært rikt artsmangfald. Aust for og nedanfor yungaen ligg [[grasslette]]ne («pampas») og skog- og parkområda i det vidstrakte [[Chaco]]. I denne delen av landet høyrer området til den nordlege delen av Gran Chaco, Chaco Boreal, og delvis til Chaco Central, òg kalla «Monte Bravo». Dei fleste elvane i departementet, mange av dei vassrike, har utspring i fjellområda og renn mot søraust. Dei høyrer til [[Río de la Plata]]-bekkenet og omfattar mellom anna elvene [[Bermejo]] og [[Tarija]]. For om lag seks millionar år sidan var [[Valle Central de Tarija]] framleis ein smal, men langstrakt innsjø. Jordskjelvaktivitet i denne perioden førte til at dei naturlege demningane som heldt vatnet tilbake, braut saman. Eit spor etter desse naturlege demningane er [[Cañón de la Angostura]], og innsjøen vart i stor grad tømd. [[Cañón de Pilaya]] er oppgjeven som den sjette djupaste canyonen i verda.{{tr}} Gjennom canyonen renn elva Camblaya, som seinare skiftar namn til Pilaya. == Klima == Kontrastane er store. Dei høgaste fjelltoppane har eit konstant kaldt klima, medan overgangssona har eit [[temperert klima]] med mykje nedbør. Om vinteren kan det vere uvanleg kaldt i dei tempererte dalane trass i den [[tropisk]]e breiddegraden, og snøfall er ikkje uvanleg i byen Tarija og områda omkring, særleg i juli. Dette heng saman med høgda over havet og påverknaden frå kalde luftmassar som kjem frå Antarktis. Pampas- og slettelandskapet i Chaco er tørt og varmt, men også her kan temperaturen falle kraftig når [[Pampero|surazoar]], sørlege vindar, strøymer inn om vinteren. Gjennomsnittstemperaturen i departementet varierer frå om lag 18 til 24&nbsp;°C. Dei lågaste temperaturane finst i område der høgda over havet og den geografiske breiddegraden aukar. Sjølv om heile Tarija ligg i tropisk område, nord for [[Steinbukkens vendekrins]], fører dei store høgdene i vest til at låge temperaturar og snøfall kan førekome til ulike tider av året. Hovudstaden Tarija har saman med områda omkring fått tilnamnet «El Valle del paraíso» på grunn av dei vårlege tilhøva som pregar området det meste av året. Dei fuktigare områda har eit temperert, subfuktig klima, medan sjølve byen har eit varmt til temperert halvtørt klima. Klimaet og landskapet kan på mange måtar minne om middelhavsområde. Om vinteren kan det likevel bli kaldt i Tarija, særleg i juli. Temperaturen kan falle til omkring 5&nbsp;°C, og snøfall kan førekome som følgje av surazoar. Ekstreme temperaturfall har også vore registrerte. I 1966 vart det målt −9,5&nbsp;°C i byen, medan temperaturen 20. juli 2010 fall til −9,2&nbsp;°C i San Bernardo de Tarija, samtidig som det kom mykje snø. I den delen av [[Gran Chaco]] som ligg i Tarija-departementet, gjer den låge høgda og plasseringa i tropene at ein skulle vente eit varmt klima året rundt. Kontinentaliteten og den frie tilgangen for sørlege vindar frå Antarktis gjer likevel at temperaturane kan falle kraftig om vinteren, særleg i juli. Den 20. juli 2010 vart det registrert snøfall fleire stader på slettene i Gran Chaco, mellom anna omkring [[Yacuiba]] og [[Villamontes]]. Klimaet i dette området blir derfor karakterisert som [[subtropisk]] og kontinentalt.{{tr}} ==Kjelder== {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:es:Departamento_de_Tarija|Departamento_de_Tarija]]» frå {{Wikipedia-utgåve|es}}, den 5. september 2026'' {{refslutt}} {{reflist|refs= }} {{Kjelder manglar|dato=2026}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Departement i Bolivia}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Tarija-departementet| ]] [[Kategori:Departement i Bolivia]] 7b5tvb78sytn2mygjunh1wnjizuz1kg 0 433287 3670366 2026-09-05T13:45:36Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Arkiv for Læsning af blandet Indhold''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1834 til 1842.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0123.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1834]] [[Kategori:Nedleggingar i 1842]]» 3670366 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Arkiv for Læsning af blandet Indhold''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1834 til 1842.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0123.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1834]] [[Kategori:Nedleggingar i 1842]] ihvo3ax98i9k23vo13v6hrlk84vl31l 3670530 3670366 2026-09-06T09:20:10Z Ranveig 39 Ref-flikk 3670530 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Arkiv for Læsning af blandet Indhold''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1834 til 1842.<ref>{{Citation|title=101 (Norske tidsskrifter : bibliografi over periodiske skrifter i Norge inntil 1920)|url=https://runeberg.org/nortid20/0123.html|publisher=Project Runeberg|website=runeberg.org|date=1940|accessdate=2026-09-06|language=no|first=Harald L.|last=Tveterås}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1834]] [[Kategori:Nedleggingar i 1842]] 5a1orpehlz7yve13nak14rjwa4q6obi 0 433288 3670369 2026-09-05T13:53:29Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Intelligentsblad for Kunst, Literatur, Musik og Moder''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1837<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1837 | tittel = Intelligentsblad for Kunst, Literatur, Musik og Moder | stad = Christiania | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2023090783050_001 | side = }}</ref> til 1840. == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritet…» 3670369 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Intelligentsblad for Kunst, Literatur, Musik og Moder''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1837<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1837 | tittel = Intelligentsblad for Kunst, Literatur, Musik og Moder | stad = Christiania | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2023090783050_001 | side = }}</ref> til 1840. == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1837]] [[Kategori:Nedleggingar i 1840]] ifxa5pachi5kiksn7qbxthfy25445bb 0 433289 3670370 2026-09-05T13:55:56Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Trhové Sviny, kostel Nanebevzetí PM 01.jpg | bilettekst = Utsyn mot Trhové Sviny | kart = Trhove Sviny CB CZ.png | karttekst = Trhové Sviny innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Trhové Sviny med utvida fullmakter | flagg = Flag of Trhové Sviny.svg | symbol = Trhove Sviny CZ CoA.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] |…» 3670370 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Trhové Sviny, kostel Nanebevzetí PM 01.jpg | bilettekst = Utsyn mot Trhové Sviny | kart = Trhove Sviny CB CZ.png | karttekst = Trhové Sviny innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Trhové Sviny med utvida fullmakter | flagg = Flag of Trhové Sviny.svg | symbol = Trhove Sviny CZ CoA.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[České Budějovice okres|České Budějovice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 452,34<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 18925 | folketal1type = kommune | folketal1 = 5137 | folketal_by = 4191 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Trhové Sviny'''{{mrk|[[tysk]] ''Schweinitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[České Budějovice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Trhové Sviny.png|mini|250px|Det administrative området til Trhové Sviny innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Trhové Sviny er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet České Budějovice|storbyområde]] for byen [[České Budějovice]] og områda rundt.<ref name="agg"/> Fire kommunar frå det administrative området til Trhové Sviny inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 69 kommunar frå det administrative området til [[České Budějovice]] og åtte frå andre admiinistrative område. ===Kommunar=== Det administrative området til Trhové Sviny omfattar 16 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 3 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * '''[[Borovany]]'''* * [[Čížkrajice]] * [[Horní Stropnice]] * [[Hranice]] * [[Jílovice]] * [[Kamenná]] * [[Ločenice]] * [[Mladošovice]]* * '''[[Nové Hrady]]''' * [[Olešnice]] * [[Ostrolovský Újezd]]* * [[Petříkov]] * [[Slavče]] * [[Svatý Jan nad Malší]] * '''[[Trhové Sviny]]'''* * [[Žár]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Trhové Sviny SO || 17 119 || 18 250 || 18 925 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Trhové Sviny''' || 5 137 |- | style=text-align:left; | [[Borovany]] || 4 040 |- | style=text-align:left; | [[Nové Hrady]] || 2 442 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Stropnice}} || 1 467 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jílovice}} || 1 027 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Trhové Sviny''' || 4 191 |- | style=text-align:left; | [[Borovany]] || 2 828 |- | style=text-align:left; | [[Nové Hrady]] || 1 887 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Stropnice}} || 837 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Trhove Sviny]] [[Kategori:Kommunar i České Budějovice okres|Trhove Sviny]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Trhove Sviny]] kkpsgxqbbsr85d70f8ims3ayiytu1mx 3670549 3670370 2026-09-06T10:53:47Z TU-nor 12071 /* Storbyområde */ 3670549 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Trhové Sviny, kostel Nanebevzetí PM 01.jpg | bilettekst = Utsyn mot Trhové Sviny | kart = Trhove Sviny CB CZ.png | karttekst = Trhové Sviny innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Trhové Sviny med utvida fullmakter | flagg = Flag of Trhové Sviny.svg | symbol = Trhove Sviny CZ CoA.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[České Budějovice okres|České Budějovice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 452,34<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 18925 | folketal1type = kommune | folketal1 = 5137 | folketal_by = 4191 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Trhové Sviny'''{{mrk|[[tysk]] ''Schweinitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[České Budějovice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Trhové Sviny.png|mini|250px|Det administrative området til Trhové Sviny innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Trhové Sviny er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet České Budějovice|storbyområde]] for byen [[České Budějovice]] og områda rundt.<ref name="agg"/> Fire kommunar frå det administrative området til Trhové Sviny inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 69 kommunar frå det administrative området til [[České Budějovice]] og åtte frå andre administrative område. ===Kommunar=== Det administrative området til Trhové Sviny omfattar 16 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 3 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * '''[[Borovany]]'''* * [[Čížkrajice]] * [[Horní Stropnice]] * [[Hranice]] * [[Jílovice]] * [[Kamenná]] * [[Ločenice]] * [[Mladošovice]]* * '''[[Nové Hrady]]''' * [[Olešnice]] * [[Ostrolovský Újezd]]* * [[Petříkov]] * [[Slavče]] * [[Svatý Jan nad Malší]] * '''[[Trhové Sviny]]'''* * [[Žár]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Trhové Sviny SO || 17 119 || 18 250 || 18 925 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Trhové Sviny''' || 5 137 |- | style=text-align:left; | [[Borovany]] || 4 040 |- | style=text-align:left; | [[Nové Hrady]] || 2 442 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Stropnice}} || 1 467 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jílovice}} || 1 027 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Trhové Sviny''' || 4 191 |- | style=text-align:left; | [[Borovany]] || 2 828 |- | style=text-align:left; | [[Nové Hrady]] || 1 887 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Stropnice}} || 837 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Trhove Sviny]] [[Kategori:Kommunar i České Budějovice okres|Trhove Sviny]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Trhove Sviny]] nhgxjcsg3nydug3eebb5kse0iw4fded 0 433290 3670371 2026-09-05T13:57:36Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Badegjæsten''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1838 til 1838.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0033.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1838]] [[Kategori:Nedleggingar i 1838]]» 3670371 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Badegjæsten''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1838 til 1838.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0033.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1838]] [[Kategori:Nedleggingar i 1838]] mjvhmxz0hez5mcz7bc94p34j2ejrj6z 0 433291 3670372 2026-09-05T14:02:05Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Borovany CB - celkový pohled.jpg | bilettekst = Utsyn mot Borovany | kart = Borovany CB CZ.png | karttekst = Borovany innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Trhové Sviny]] med utvida fullmakter | flagg = Borovany-flag.png | symbol = Borovany.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype =…» 3670372 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Borovany CB - celkový pohled.jpg | bilettekst = Utsyn mot Borovany | kart = Borovany CB CZ.png | karttekst = Borovany innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Trhové Sviny]] med utvida fullmakter | flagg = Borovany-flag.png | symbol = Borovany.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[České Budějovice okres|České Budějovice]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Trhové Sviny|Trhové Sviny SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 4040 | folketal_by = 2828 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} ''' Borovany'''{{mrk|[[tysk]] ''Forbes''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[České Budějovice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Borovany ligg administrativt under [[Trhové Sviny]], som er ein slik kommune. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet České Budějovice|storbyområde]] for byen České Budějovice og områda rundt.<ref name="agg"/> Borovany inngår i dette storbyområdet. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i České Budějovice okres|Borovany]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Borovany]] 8u739r51nzalumojtfpp2k69gadp2sw 0 433292 3670373 2026-09-05T14:06:29Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Nové Hrady - náměstí Republiky, 2025-04, obr01.jpg | bilettekst = Sentralt torg Nové Hrady | kart = Nove Hrady CB CZ.png | karttekst = Nové Hrady innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Trhové Sviny]] med utvida fullmakter | flagg = Nove hrady prapor.gif | symbol = Nové Hrady znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]…» 3670373 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Nové Hrady - náměstí Republiky, 2025-04, obr01.jpg | bilettekst = Sentralt torg Nové Hrady | kart = Nove Hrady CB CZ.png | karttekst = Nové Hrady innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Trhové Sviny]] med utvida fullmakter | flagg = Nove hrady prapor.gif | symbol = Nové Hrady znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[České Budějovice okres|České Budějovice]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Trhové Sviny|Trhové Sviny SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2442 | folketal_by = 1887 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} ''' Nové Hrady'''{{mrk|[[tysk]] ''Gratzen''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[České Budějovice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Nové Hrady ligg administrativt under [[Trhové Sviny]], som er ein slik kommune. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet České Budějovice|storbyområde]] for byen České Budějovice og områda rundt.<ref name="agg"/> Nové Hrady inngår i dette storbyområdet. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i České Budějovice okres|Nove Hrady]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Nove Hrady]] 7md6lyu3ybp2i40oh6j5sbu5zau7m34 0 433293 3670375 2026-09-05T14:17:01Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Magazin for Søevæsen''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1839 til 1843.<ref<https://runeberg.org/nortid20/0019.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1839]] [[Kategori:Nedleggingar i 1843]]» 3670375 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Magazin for Søevæsen''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1839 til 1843.<ref<https://runeberg.org/nortid20/0019.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1839]] [[Kategori:Nedleggingar i 1843]] l6hdmpjye1gp27z929s37k1kdnudzly 3670376 3670375 2026-09-05T14:17:13Z Johshh 122989 3670376 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Magazin for Søevæsen''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1839 til 1843.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0019.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1839]] [[Kategori:Nedleggingar i 1843]] n9tf1o37x1cbfa1sm9apv5yru3e1sjb 3670520 3670376 2026-09-06T08:55:54Z Ranveig 39 3670520 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Magazin for Søevæsen''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1839 til 1843.<ref>{{Citation|title=xv (Norske tidsskrifter : bibliografi over periodiske skrifter i Norge inntil 1920)|url=https://runeberg.org/nortid20/0019.html|publisher=Project Runeberg|website=runeberg.org|date=1940|accessdate=2026-09-06|language=no|first=Harald L.|last=Tveterås}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1839]] [[Kategori:Nedleggingar i 1843]] 17fk2sw5k7jxhe5tdd45u6f498ohpfk 0 433294 3670378 2026-09-05T14:23:21Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Tidsskrift for den norske Personalhistorie''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1840<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1840 | tittel = Tidsskrift for den norske Personalhistorie | stad = Christiania | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2023090780036_001 | side = }}</ref> til 1850. == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} Kategori:T…» 3670378 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Tidsskrift for den norske Personalhistorie''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1840<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1840 | tittel = Tidsskrift for den norske Personalhistorie | stad = Christiania | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2023090780036_001 | side = }}</ref> til 1850. == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1840]] [[Kategori:Nedleggingar i 1850]] ncwotrkebs9acgr4xuz63m62w80yg1j 0 433295 3670379 2026-09-05T14:29:16Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Almue-Magazin for Nordlændinge''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1841 til 1844.<ref>https://www.ranablad.no/iver-anker-heltzen/x/5-42-139997</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1841]] [[Kategori:Nedleggingar i 1844]]» 3670379 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Almue-Magazin for Nordlændinge''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1841 til 1844.<ref>https://www.ranablad.no/iver-anker-heltzen/x/5-42-139997</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1841]] [[Kategori:Nedleggingar i 1844]] 321ye3q77gnmawdws70bfw48af8e3ao 3670519 3670379 2026-09-06T08:55:10Z Ranveig 39 3670519 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Almue-Magazin for Nordlændinge''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1841 til 1844.<ref>{{Citation|title=Iver Anker Heltzen|url=https://www.ranablad.no/5-42-139997|website=Rana Blad|date=2016-01-10|accessdate=2026-09-06|language=no|first=Hugo Charles|last=Hansen}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1841]] [[Kategori:Nedleggingar i 1844]] n296qr5xmc536doj6iz8r5d8uqu7t0c 0 433296 3670380 2026-09-05T14:30:59Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Tyn nad Vltavou (7).JPG | bilettekst = Týn nad Vltavou ved breidda av elva [[Moldau|Vltava (Moldau)]] | kart = Tyn nad Vltavou CB CZ.png | karttekst = Týn nad Vltavou innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Trhové Sviny med utvida fullmakter | flagg = Týn nad Vltavou vlajka 2011.png | symbol = Týn nad Vltavou znak 2011.png | land = Tsjekkia | region…» 3670380 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Tyn nad Vltavou (7).JPG | bilettekst = Týn nad Vltavou ved breidda av elva [[Moldau|Vltava (Moldau)]] | kart = Tyn nad Vltavou CB CZ.png | karttekst = Týn nad Vltavou innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Trhové Sviny med utvida fullmakter | flagg = Týn nad Vltavou vlajka 2011.png | symbol = Týn nad Vltavou znak 2011.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[České Budějovice okres|České Budějovice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 262,40<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 13522 | folketal1type = kommune | folketal1 = 7602 | folketal_by = 4407 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Týn nad Vltavou'''{{mrk|[[tysk]] ''Moldauthein''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[České Budějovice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Týn nad Vltavou.png|mini|250px|Det administrative området til Trhové Sviny innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Týn nad Vltavou er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Týn nad Vltavou omfattar 14 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er ein by (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bečice]] * [[Čenkov u Bechyně]] * [[Chrášťany]] * [[Dobšice]] * ''[[Dolní Bukovsko]]'' * [[Dražíč]] * [[Hartmanice]] * [[Horní Kněžeklady]] * [[Hosty]] * [[Modrá Hůrka]] * [[Temelín]] * '''[[Týn nad Vltavou]]''' * [[Všemyslice]] * [[Žimutice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Týn nad Vltavou SO || 13 592 || 13 624 || 13 522 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Týn nad Vltavou''' || 7 602 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Bukovsko}} || 1 663 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Všemyslice}} || 1 113 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Temelín}} || 757 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chrášťany}} || 715 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Týn nad Vltavou''' || 4 407 |- | style=text-align:left; | [[Malá Strana]]{{mrk|Tettstad i kommunen Týn nad Vltavou}} || 2 610 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Bukovsko}} || 1 233 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Všemyslice}} || 655 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Tyn nad Vltavou]] [[Kategori:Kommunar i České Budějovice okres|Tyn nad Vltavou]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Tyn nad Vltavou]] 9xklml5c2g9sa6rhfibrg6ja3nk10h1 3670385 3670380 2026-09-05T14:42:14Z TU-nor 12071 /* Byar og tettstader */ 3670385 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Tyn nad Vltavou (7).JPG | bilettekst = Týn nad Vltavou ved breidda av elva [[Moldau|Vltava (Moldau)]] | kart = Tyn nad Vltavou CB CZ.png | karttekst = Týn nad Vltavou innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Trhové Sviny med utvida fullmakter | flagg = Týn nad Vltavou vlajka 2011.png | symbol = Týn nad Vltavou znak 2011.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[České Budějovice okres|České Budějovice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 262,40<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 13522 | folketal1type = kommune | folketal1 = 7602 | folketal_by = 4407 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Týn nad Vltavou'''{{mrk|[[tysk]] ''Moldauthein''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[České Budějovice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Týn nad Vltavou.png|mini|250px|Det administrative området til Trhové Sviny innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Týn nad Vltavou er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Týn nad Vltavou omfattar 14 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er ein by (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bečice]] * [[Čenkov u Bechyně]] * [[Chrášťany]] * [[Dobšice]] * ''[[Dolní Bukovsko]]'' * [[Dražíč]] * [[Hartmanice]] * [[Horní Kněžeklady]] * [[Hosty]] * [[Modrá Hůrka]] * [[Temelín]] * '''[[Týn nad Vltavou]]''' * [[Všemyslice]] * [[Žimutice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Týn nad Vltavou SO || 13 592 || 13 624 || 13 522 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Týn nad Vltavou''' || 7 602 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Bukovsko}} || 1 663 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Všemyslice}} || 1 113 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Temelín}} || 757 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chrášťany}} || 715 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Týn nad Vltavou''' || 4 407 |- | style=text-align:left; | [[Malá Strana i Týn nad Vltavou|Malá Strana]]{{mrk|Tettstad i kommunen Týn nad Vltavou}} || 2 610 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Bukovsko}} || 1 233 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Všemyslice}} || 655 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Tyn nad Vltavou]] [[Kategori:Kommunar i České Budějovice okres|Tyn nad Vltavou]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Tyn nad Vltavou]] 8kf2mj5d8clbvxkhhe3gdzz6xnqeapf 3670421 3670385 2026-09-05T16:51:12Z TU-nor 12071 /* Kommunar */ 3670421 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Tyn nad Vltavou (7).JPG | bilettekst = Týn nad Vltavou ved breidda av elva [[Moldau|Vltava (Moldau)]] | kart = Tyn nad Vltavou CB CZ.png | karttekst = Týn nad Vltavou innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Trhové Sviny med utvida fullmakter | flagg = Týn nad Vltavou vlajka 2011.png | symbol = Týn nad Vltavou znak 2011.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[České Budějovice okres|České Budějovice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 262,40<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 13522 | folketal1type = kommune | folketal1 = 7602 | folketal_by = 4407 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Týn nad Vltavou'''{{mrk|[[tysk]] ''Moldauthein''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[České Budějovice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Týn nad Vltavou.png|mini|250px|Det administrative området til Trhové Sviny innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Týn nad Vltavou er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Týn nad Vltavou omfattar 14 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er ein by (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bečice]] * [[Čenkov u Bechyně]]{{mrk|Overført frå [[Tábor okres]] til [[České Budějovice okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}} * [[Chrášťany]] * [[Dobšice]] * ''[[Dolní Bukovsko]]'' * [[Dražíč]] * [[Hartmanice]] * [[Horní Kněžeklady]] * [[Hosty]] * [[Modrá Hůrka]] * [[Temelín]] * '''[[Týn nad Vltavou]]''' * [[Všemyslice]] * [[Žimutice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Týn nad Vltavou SO || 13 592 || 13 624 || 13 522 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Týn nad Vltavou''' || 7 602 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Bukovsko}} || 1 663 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Všemyslice}} || 1 113 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Temelín}} || 757 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chrášťany}} || 715 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Týn nad Vltavou''' || 4 407 |- | style=text-align:left; | [[Malá Strana i Týn nad Vltavou|Malá Strana]]{{mrk|Tettstad i kommunen Týn nad Vltavou}} || 2 610 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Bukovsko}} || 1 233 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Všemyslice}} || 655 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Tyn nad Vltavou]] [[Kategori:Kommunar i České Budějovice okres|Tyn nad Vltavou]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Tyn nad Vltavou]] qz8rfr5it48yjeffz0j5nlcz5crgzqi 3670422 3670421 2026-09-05T16:52:20Z TU-nor 12071 /* Kjelder */ 3670422 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Tyn nad Vltavou (7).JPG | bilettekst = Týn nad Vltavou ved breidda av elva [[Moldau|Vltava (Moldau)]] | kart = Tyn nad Vltavou CB CZ.png | karttekst = Týn nad Vltavou innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Trhové Sviny med utvida fullmakter | flagg = Týn nad Vltavou vlajka 2011.png | symbol = Týn nad Vltavou znak 2011.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[České Budějovice okres|České Budějovice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 262,40<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 13522 | folketal1type = kommune | folketal1 = 7602 | folketal_by = 4407 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Týn nad Vltavou'''{{mrk|[[tysk]] ''Moldauthein''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[České Budějovice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Týn nad Vltavou.png|mini|250px|Det administrative området til Trhové Sviny innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Týn nad Vltavou er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Týn nad Vltavou omfattar 14 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er ein by (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bečice]] * [[Čenkov u Bechyně]]{{mrk|Overført frå [[Tábor okres]] til [[České Budějovice okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}} * [[Chrášťany]] * [[Dobšice]] * ''[[Dolní Bukovsko]]'' * [[Dražíč]] * [[Hartmanice]] * [[Horní Kněžeklady]] * [[Hosty]] * [[Modrá Hůrka]] * [[Temelín]] * '''[[Týn nad Vltavou]]''' * [[Všemyslice]] * [[Žimutice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Týn nad Vltavou SO || 13 592 || 13 624 || 13 522 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Týn nad Vltavou''' || 7 602 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Bukovsko}} || 1 663 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Všemyslice}} || 1 113 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Temelín}} || 757 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chrášťany}} || 715 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Týn nad Vltavou''' || 4 407 |- | style=text-align:left; | [[Malá Strana i Týn nad Vltavou|Malá Strana]]{{mrk|Tettstad i kommunen Týn nad Vltavou}} || 2 610 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Bukovsko}} || 1 233 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Všemyslice}} || 655 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Změny">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/stc/zmeny_hranic_okresu_k_1_1_2007 |tittel= Změny hranic okresů k 1. 1. 2007 |vitja=2026-08-29 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Tyn nad Vltavou]] [[Kategori:Kommunar i České Budějovice okres|Tyn nad Vltavou]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Tyn nad Vltavou]] 8itp09tsmmo7mu183qp8s4yps1c5py3 0 433297 3670382 2026-09-05T14:38:10Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Asyl- og Skole-Tidende''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1841 til 1844.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0030.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1841]] [[Kategori:Nedleggingar i 1844]]» 3670382 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Asyl- og Skole-Tidende''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1841 til 1844.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0030.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1841]] [[Kategori:Nedleggingar i 1844]] 3rm0enkdjq8lrlejlhaxlhfpf3qlhir 0 433298 3670383 2026-09-05T14:40:47Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Týn nad Vltavou - Boží muka u Vltavy.jpg | bilettekst = Vegkapell i Dolní Jirčany | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[České Budějovice okres|České Budějovice]] | distrikttype = Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsj…» 3670383 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Týn nad Vltavou - Boží muka u Vltavy.jpg | bilettekst = Vegkapell i Dolní Jirčany | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[České Budějovice okres|České Budějovice]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Černošice|Černošice SO]] | Kommunetype = Kommune | kommune = [[Týn nad Vltavou]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal | folketal = 2610 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Malá Strana''' er ein landsby i [[Kommunar i Tsjekkia|kommunen]] [[Týn nad Vltavou]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Budějovice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Kjelder == <references> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Landsbyar i České Budějovice okres|Mala Strana]] 0jox4v4zbyfzs9j25ts7sy0zp4mv01n 3670386 3670383 2026-09-05T14:43:42Z TU-nor 12071 3670386 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Týn nad Vltavou - Boží muka u Vltavy.jpg | bilettekst = Vegkapell i Dolní Jirčany | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[České Budějovice okres|České Budějovice]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Černošice|Černošice SO]] | Kommunetype = Kommune | kommune = [[Týn nad Vltavou]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal | folketal = 2610 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Malá Strana''' er ein landsby i [[Kommunar i Tsjekkia|kommunen]] [[Týn nad Vltavou]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[České Budějovice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Kjelder == <references> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Landsbyar i České Budějovice okres|Mala Strana]] cihs7rnuidzeqnd0t9dbmki2s2q9x4v 3670387 3670386 2026-09-05T14:44:12Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Malá Strana]] til [[Malá Strana i Týn nad Vltavou]]: Fleirtyding 3670386 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Týn nad Vltavou - Boží muka u Vltavy.jpg | bilettekst = Vegkapell i Dolní Jirčany | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[České Budějovice okres|České Budějovice]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Černošice|Černošice SO]] | Kommunetype = Kommune | kommune = [[Týn nad Vltavou]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal | folketal = 2610 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Malá Strana''' er ein landsby i [[Kommunar i Tsjekkia|kommunen]] [[Týn nad Vltavou]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[České Budějovice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Kjelder == <references> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Landsbyar i České Budějovice okres|Mala Strana]] cihs7rnuidzeqnd0t9dbmki2s2q9x4v 0 433299 3670384 2026-09-05T14:41:34Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Ugeskrift for Medicin og Pharmacie''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1842 til 1845.<ref>https://tidsskriftet.no/2005/06/profesjon-og-samfunn/medisinsk-publisering-i-norge-1905-2005</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Medisinske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1842]] Kategori:Nedleggingar…» 3670384 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Ugeskrift for Medicin og Pharmacie''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1842 til 1845.<ref>https://tidsskriftet.no/2005/06/profesjon-og-samfunn/medisinsk-publisering-i-norge-1905-2005</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Medisinske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1842]] [[Kategori:Nedleggingar i 1845]] ltmzulazye0y0j7yeyly3hchwf8vox5 0 433300 3670388 2026-09-05T14:44:12Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Malá Strana]] til [[Malá Strana i Týn nad Vltavou]]: Fleirtyding 3670388 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Malá Strana i Týn nad Vltavou]] k8vmzk9014g06afzksqzu2wqk05cnu2 3670391 3670388 2026-09-05T14:49:12Z TU-nor 12071 Fjerna omdirigering til [[Malá Strana i Týn nad Vltavou]] 3670391 wikitext text/x-wiki '''Malá Strana''' kan vise til: *[[Malá Strana i Praha]], ein bydel i hovudstaden Praha i Tsjekkia *[[Malá Strana i Týn nad Vltavou]], ein landsby i Týn nad Vltavou i distriktet České Budějovice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia 7acum06zgpjrocis2w95s0wz0ksvvu3 3670407 3670391 2026-09-05T15:03:55Z TU-nor 12071 3670407 wikitext text/x-wiki '''Malá Strana''' kan vise til: *[[Malá Strana i Praha]], ein bydel i hovudstaden Praha i Tsjekkia *[[Malá Strana i Týn nad Vltavou]], ein landsby i Týn nad Vltavou i distriktet České Budějovice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} 2f9awq5fuj58m0j6yfc4zlh4sc5pe8t 14 433301 3670389 2026-09-05T14:45:30Z Johshh 122989 Oppretta tom side 3670389 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 0 433302 3670390 2026-09-05T14:49:06Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Christiansands Maadeholds-Tidende''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1842 til 1843.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0105.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1842]] [[Kategori:Nedleggingar i 1843]]» 3670390 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Christiansands Maadeholds-Tidende''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1842 til 1843.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0105.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1842]] [[Kategori:Nedleggingar i 1843]] s4vvl1s8x3pgevjfmudsgozghbn2ffh 14 433303 3670408 2026-09-05T15:06:15Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «[[Kategori:České Budějovice okres| ]] [[Kategori:Landsbyar i Tsjekkia|Ceske Budejovice okres]]» 3670408 wikitext text/x-wiki [[Kategori:České Budějovice okres| ]] [[Kategori:Landsbyar i Tsjekkia|Ceske Budejovice okres]] q8tuvomfbz9hytelntaecyhlimkvndh 0 433304 3670411 2026-09-05T15:20:07Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|distrikt | namn = Český Krumlov okres | andre namn = okres Český Krumlov | bilete = Hlincová Hora - aerial view, Budweis 04.jpg | bilettekst = Byen [[Český Krumlov]] med omliggjande landskap | kart = Map CZ - district Cesky Krumlov.PNG | karttekst = Český Krumlov okres innanfor regionen Sør-Böhmen | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | hovudstad = Český Krum…» 3670411 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Český Krumlov okres | andre namn = okres Český Krumlov | bilete = Hlincová Hora - aerial view, Budweis 04.jpg | bilettekst = Byen [[Český Krumlov]] med omliggjande landskap | kart = Map CZ - district Cesky Krumlov.PNG | karttekst = Český Krumlov okres innanfor regionen Sør-Böhmen | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | hovudstad = [[Český Krumlov]] | areal = 1613,75<ref name="Areal"/> | folketal = 59118 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Český Krumlov okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Český Krumlov''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg lengst sør i regionen og grenser i sør mot [[Austerrike]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Český Krumlov okres: * [[Český Krumlov|Český Krumlov SO]] * [[Kaplice|Kaplice SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Český Krumlov|Český Krumlov SO]] || 40 666 || 41 182 || 40 000 |- | style=text-align:left; | [[Kaplice|Kaplice SO]] || 18 885 || 19 316 || 19 118 |- ! Český Krumlov okres !style=text-align:right; | 59 551 !style=text-align:right; | 60 498 !style=text-align:right; | 59 118 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Cesky Krumlov]] [[Kategori:Sør-Böhmen|Cesky Krumlov]] bbrx90uuie8su7rue8pus01axobg60j 3670451 3670411 2026-09-05T19:49:11Z TU-nor 12071 /* Byar i distriktet */ 3670451 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Český Krumlov okres | andre namn = okres Český Krumlov | bilete = Hlincová Hora - aerial view, Budweis 04.jpg | bilettekst = Byen [[Český Krumlov]] med omliggjande landskap | kart = Map CZ - district Cesky Krumlov.PNG | karttekst = Český Krumlov okres innanfor regionen Sør-Böhmen | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | hovudstad = [[Český Krumlov]] | areal = 1613,75<ref name="Areal"/> | folketal = 59118 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Český Krumlov okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Český Krumlov''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg lengst sør i regionen og grenser i sør mot [[Austerrike]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Český Krumlov okres: * [[Český Krumlov|Český Krumlov SO]] * [[Kaplice|Kaplice SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Český Krumlov|Český Krumlov SO]] || 40 666 || 41 182 || 40 000 |- | style=text-align:left; | [[Kaplice|Kaplice SO]] || 18 885 || 19 316 || 19 118 |- ! Český Krumlov okres !style=text-align:right; | 59 551 !style=text-align:right; | 60 498 !style=text-align:right; | 59 118 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''[[Český Krumlov]]''' || 12 278 |- | style=text-align:left; | '''[[Kaplice]]'''|| 6 994 |- | style=text-align:left; | [[Velešín]] || 3 778 |- | style=text-align:left; | [[Větřní]] || 3 610 |- | style=text-align:left; | [[Vyšší Brod]] || 2 443 |- | style=text-align:left; | [[Horní Planá]] || 2 009 |- | style=text-align:left; | [[Rožmberk nad Vltavou]] || 343 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Cesky Krumlov]] [[Kategori:Sør-Böhmen|Cesky Krumlov]] odfbgz7zh925dxmu71alw4n35511p41 0 433305 3670415 2026-09-05T16:04:13Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Blick auf das Stadtzentrum von Krumau (2026).jpg | bilettekst = Utsyn over Český Krumlov | kart = Cesky Krumlov CK CZ.png | karttekst = Český Krumlov innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Český Krumlov med utvida fullmakter | flagg = Flag of Český Krumlov.svg | symbol = CZ Český Krumlov COA.svg | land = Tsjekkia | regiontype = Regionar i Ts…» 3670415 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Blick auf das Stadtzentrum von Krumau (2026).jpg | bilettekst = Utsyn over Český Krumlov | kart = Cesky Krumlov CK CZ.png | karttekst = Český Krumlov innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Český Krumlov med utvida fullmakter | flagg = Flag of Český Krumlov.svg | symbol = CZ Český Krumlov COA.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Český Krumlov okres|Český Krumlov]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 1129,04<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 40000 | folketal1type = kommune | folketal1 = 5137 | folketal_by = 4191 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Český Krumlov'''{{mrk|[[tysk]] ''Krumau'', ''Böhmisch Krumau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[České Budějovice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Český Krumlov.png|mini|250px|Det administrative området til Trhové Sviny innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Český Krumlov er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet České Budějovice|storbyområde]] for byen [[České Budějovice]] og områda rundt.<ref name="agg"/> Fire kommunar frå det administrative området til Český Krumlov inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 69 kommunar frå det administrative området til [[České Budějovice]] og åtte frå andre admiinistrative område. ===Kommunar=== Det administrative området til Český Krumlov omfattar 31 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]] og eit militærdistrikt. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město'') og 4 marknadsbyar (tsjekkisk městys). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bohdalovice]] * [[Brloh]] * [[Černá v Pošumaví]] * '''[[Český Krumlov]]''' * [[Chlumec]]* * [[Chvalšiny]] * [[Dolní Třebonín]]* * ''[[Frymburk]]'' * [[Holubov]]* * ''[[Hořice na Šumavě]]'' * '''[[Horní Planá]]''' * [[Kájov]] * ''[[Křemže]]''* * [[Lipno nad Vltavou]] * [[Loučovice]] * [[Malšín]] * [[Mirkovice]] * [[Mojné]] * [[Nová Ves i Český Krumlov|Nová Ves]] * [[Polná na Šumavě]] * [[Přední Výtoň]] * ''[[Přídolí]]'' * [[Přísečná]] * '''[[Rožmberk nad Vltavou]]''' * [[Srnín]] * [[Světlík]] * '''[[Větřní]]''' * [[Věžovatá Pláně]] * '''[[Vyšší Brod]]''' * [[Zlatá Koruna]] * [[Zubčice]] * [[militærdistriktet Boletice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Trhové Sviny SO || 40 666 || 41 182 || 40 000 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Český Krumlov''' || 12 278 |- | style=text-align:left; | [[Větřní]] || 3 610 |- | style=text-align:left; | [[Křemže]] || 2 959 |- | style=text-align:left; | [[Vyšší Brod]] || 2 443 |- | style=text-align:left; | [[Horní Planá]] || 2 009 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kájov}} || 1 908 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Loučovice}} || 1 445 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Třebonín}} || 1 357 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Frymburk}} || 1 226 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chvalšiny}} || 1 225 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Holubov}} || 1 078 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Brloh}} || 1 074 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Český Krumlov''' || xx xxx |- | style=text-align:left; | [[Větřní]] || 3 149 |- | style=text-align:left; | [[Vyšší Brod]] || 1 861 |- | style=text-align:left; | [[Horní Planá]] || 1 652 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Loučovice}} || 1 442 |- | style=text-align:left; | [[Křemže]] || 1 328 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Frymburk}} || 1 101 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kájov}} || 1 062 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Třebonín}} || 1 060 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chvalšiny}} || 1 024 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Cesky Krumlov]] [[Kategori:Kommunar i České Budějovice okres|Cesky Krumlov]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Cesky Krumlov]] gxabt9oq4u2p9b90ks114clp866az79 3670416 3670415 2026-09-05T16:09:13Z TU-nor 12071 3670416 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Blick auf das Stadtzentrum von Krumau (2026).jpg | bilettekst = Utsyn over Český Krumlov | kart = Cesky Krumlov CK CZ.png | karttekst = Český Krumlov innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Český Krumlov med utvida fullmakter | flagg = Flag of Český Krumlov.svg | symbol = CZ Český Krumlov COA.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Český Krumlov okres|Český Krumlov]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 1129,04<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 40000 | folketal1type = kommune | folketal1 = 5137 | folketal_by = 4191 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Český Krumlov'''{{mrk|[[tysk]] ''Krumau'', ''Böhmisch Krumau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Český Krumlov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Český Krumlov.png|mini|250px|Det administrative området til Trhové Sviny innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Český Krumlov er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet České Budějovice|storbyområde]] for byen [[České Budějovice]] og områda rundt.<ref name="agg"/> Fire kommunar frå det administrative området til Český Krumlov inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 69 kommunar frå det administrative området til [[České Budějovice]] og åtte frå andre admiinistrative område. ===Kommunar=== Det administrative området til Český Krumlov omfattar 31 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]] og eit militærdistrikt. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město'') og 4 marknadsbyar (tsjekkisk městys). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bohdalovice]] * [[Brloh]] * [[Černá v Pošumaví]] * '''[[Český Krumlov]]''' * [[Chlumec]]* * [[Chvalšiny]] * [[Dolní Třebonín]]* * ''[[Frymburk]]'' * [[Holubov]]* * ''[[Hořice na Šumavě]]'' * '''[[Horní Planá]]''' * [[Kájov]] * ''[[Křemže]]''* * [[Lipno nad Vltavou]] * [[Loučovice]] * [[Malšín]] * [[Mirkovice]] * [[Mojné]] * [[Nová Ves i Český Krumlov|Nová Ves]] * [[Polná na Šumavě]] * [[Přední Výtoň]] * ''[[Přídolí]]'' * [[Přísečná]] * '''[[Rožmberk nad Vltavou]]''' * [[Srnín]] * [[Světlík]] * '''[[Větřní]]''' * [[Věžovatá Pláně]] * '''[[Vyšší Brod]]''' * [[Zlatá Koruna]] * [[Zubčice]] * [[militærdistriktet Boletice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Trhové Sviny SO || 40 666 || 41 182 || 40 000 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Český Krumlov''' || 12 278 |- | style=text-align:left; | [[Větřní]] || 3 610 |- | style=text-align:left; | [[Křemže]] || 2 959 |- | style=text-align:left; | [[Vyšší Brod]] || 2 443 |- | style=text-align:left; | [[Horní Planá]] || 2 009 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kájov}} || 1 908 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Loučovice}} || 1 445 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Třebonín}} || 1 357 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Frymburk}} || 1 226 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chvalšiny}} || 1 225 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Holubov}} || 1 078 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Brloh}} || 1 074 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Český Krumlov''' || xx xxx |- | style=text-align:left; | [[Větřní]] || 3 149 |- | style=text-align:left; | [[Vyšší Brod]] || 1 861 |- | style=text-align:left; | [[Horní Planá]] || 1 652 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Loučovice}} || 1 442 |- | style=text-align:left; | [[Křemže]] || 1 328 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Frymburk}} || 1 101 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kájov}} || 1 062 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Třebonín}} || 1 060 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chvalšiny}} || 1 024 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Cesky Krumlov]] [[Kategori:Kommunar i České Budějovice okres|Cesky Krumlov]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Cesky Krumlov]] o68i5ovny3sbkl2dw023q2o5waux169 3670420 3670416 2026-09-05T16:44:35Z TU-nor 12071 3670420 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Blick auf das Stadtzentrum von Krumau (2026).jpg | bilettekst = Utsyn over Český Krumlov | kart = Cesky Krumlov CK CZ.png | karttekst = Český Krumlov innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Český Krumlov med utvida fullmakter | flagg = Flag of Český Krumlov.svg | symbol = CZ Český Krumlov COA.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Český Krumlov okres|Český Krumlov]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 1129,04<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 40000 | folketal1type = kommune | folketal1 = 12278 | folketal_by = 8851 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Český Krumlov'''{{mrk|[[tysk]] ''Krumau'', ''Böhmisch Krumau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Český Krumlov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Český Krumlov.png|mini|250px|Det administrative området til Trhové Sviny innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Český Krumlov er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet České Budějovice|storbyområde]] for byen [[České Budějovice]] og områda rundt.<ref name="agg"/> Fire kommunar frå det administrative området til Český Krumlov inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 69 kommunar frå det administrative området til [[České Budějovice]] og åtte frå andre admiinistrative område. ===Kommunar=== Det administrative området til Český Krumlov omfattar 31 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]] og eit militærdistrikt. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město'') og 4 marknadsbyar (tsjekkisk městys). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bohdalovice]] * [[Brloh]] * [[Černá v Pošumaví]] * '''[[Český Krumlov]]''' * [[Chlumec]]* * [[Chvalšiny]] * [[Dolní Třebonín]]* * ''[[Frymburk]]'' * [[Holubov]]* * ''[[Hořice na Šumavě]]'' * '''[[Horní Planá]]''' * [[Kájov]] * ''[[Křemže]]''* * [[Lipno nad Vltavou]] * [[Loučovice]] * [[Malšín]] * [[Mirkovice]] * [[Mojné]] * [[Nová Ves i Český Krumlov|Nová Ves]] * [[Polná na Šumavě]] * [[Přední Výtoň]] * ''[[Přídolí]]'' * [[Přísečná]] * '''[[Rožmberk nad Vltavou]]''' * [[Srnín]] * [[Světlík]] * '''[[Větřní]]''' * [[Věžovatá Pláně]] * '''[[Vyšší Brod]]''' * [[Zlatá Koruna]] * [[Zubčice]] * [[militærdistriktet Boletice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Trhové Sviny SO || 40 666 || 41 182 || 40 000 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Český Krumlov''' || 12 278 |- | style=text-align:left; | [[Větřní]] || 3 610 |- | style=text-align:left; | [[Křemže]] || 2 959 |- | style=text-align:left; | [[Vyšší Brod]] || 2 443 |- | style=text-align:left; | [[Horní Planá]] || 2 009 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kájov}} || 1 908 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Loučovice}} || 1 445 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Třebonín}} || 1 357 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Frymburk}} || 1 226 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chvalšiny}} || 1 225 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Holubov}} || 1 078 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Brloh}} || 1 074 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Český Krumlov''' || 8 851 |- | style=text-align:left; | [[Větřní]] || 3 149 |- | style=text-align:left; | [[Vyšší Brod]] || 1 861 |- | style=text-align:left; | [[Horní Planá]] || 1 652 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Loučovice}} || 1 442 |- | style=text-align:left; | [[Křemže]] || 1 328 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Frymburk}} || 1 101 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kájov}} || 1 062 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Třebonín}} || 1 060 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chvalšiny}} || 1 024 |- |} ===Bydelar i Český Krumlov=== [[Fil:CK Český Krumlov.png|mini|250px|Bydelane i Český Krumlov]] Bydelane og tettstadene i Český Krumlov: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Horní Brána || 2 273 |- | style=text-align:left; | Latrán || 777 |- | style=text-align:left; | Nádražní Předměstí || 2 572 |- | style=text-align:left; | Plešivec || 2 833 |- | style=text-align:left; | Vnitřní Město || 396 |- ! '''Český Krumlov by''' ! style=text-align:right; | 8 851 |- | style=text-align:left; | [[Domoradice]] || 2 122 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nové Dobrkovice}} || 126 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nové Spolí}} || 552 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Slupenec}} || 87 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vyšný}} || 540 |- ! '''Český Krumlov kommune''' ! style=text-align:right; | 31 711 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Cesky Krumlov]] [[Kategori:Kommunar i České Budějovice okres|Cesky Krumlov]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Cesky Krumlov]] 8o1oq3w5knq3imwm9pg711et4ge296s 3670426 3670420 2026-09-05T17:00:38Z TU-nor 12071 3670426 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Blick auf das Stadtzentrum von Krumau (2026).jpg | bilettekst = Utsyn over Český Krumlov | kart = Cesky Krumlov CK CZ.png | karttekst = Český Krumlov innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Český Krumlov med utvida fullmakter | flagg = Flag of Český Krumlov.svg | symbol = CZ Český Krumlov COA.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Český Krumlov okres|Český Krumlov]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 1129,04<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 40000 | folketal1type = kommune | folketal1 = 12278 | folketal_by = 8851 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Český Krumlov'''{{mrk|[[tysk]] ''Krumau'', ''Böhmisch Krumau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Český Krumlov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Český Krumlov.png|mini|250px|Det administrative området til Trhové Sviny innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Český Krumlov er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet České Budějovice|storbyområde]] for byen [[České Budějovice]] og områda rundt.<ref name="agg"/> Fire kommunar frå det administrative området til Český Krumlov inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 69 kommunar frå det administrative området til [[České Budějovice]] og åtte frå andre admiinistrative område. ===Kommunar=== Det administrative området til Český Krumlov omfattar 31 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]] og eit militærdistrikt. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město'') og 4 marknadsbyar (tsjekkisk městys). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bohdalovice]] * [[Brloh]] * [[Černá v Pošumaví]] * '''[[Český Krumlov]]''' * [[Chlumec]]* * [[Chvalšiny]] * [[Dolní Třebonín]]* * ''[[Frymburk]]'' * [[Holubov]]* * ''[[Hořice na Šumavě]]'' * '''[[Horní Planá]]''' * [[Kájov]] * ''[[Křemže]]''* * [[Lipno nad Vltavou]] * [[Loučovice]] * [[Malšín]] * [[Mirkovice]] * [[Mojné]] * [[Nová Ves i Český Krumlov|Nová Ves]] * [[Polná na Šumavě]] * [[Přední Výtoň]] * ''[[Přídolí]]'' * [[Přísečná]] * '''[[Rožmberk nad Vltavou]]''' * [[Srnín]] * [[Světlík]] * '''[[Větřní]]''' * [[Věžovatá Pláně]] * '''[[Vyšší Brod]]''' * [[Zlatá Koruna]] * [[Zubčice]] * [[militærdistriktet Boletice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Trhové Sviny SO || 40 666 || 41 182 || 40 000 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Český Krumlov''' || 12 278 |- | style=text-align:left; | [[Větřní]] || 3 610 |- | style=text-align:left; | [[Křemže]] || 2 959 |- | style=text-align:left; | [[Vyšší Brod]] || 2 443 |- | style=text-align:left; | [[Horní Planá]] || 2 009 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kájov}} || 1 908 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Loučovice}} || 1 445 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Třebonín}} || 1 357 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Frymburk}} || 1 226 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chvalšiny}} || 1 225 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Holubov}} || 1 078 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Brloh}} || 1 074 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Český Krumlov''' || 8 851 |- | style=text-align:left; | [[Větřní]] || 3 149 |- | style=text-align:left; | [[Vyšší Brod]] || 1 861 |- | style=text-align:left; | [[Horní Planá]] || 1 652 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Loučovice}} || 1 442 |- | style=text-align:left; | [[Křemže]] || 1 328 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Frymburk}} || 1 101 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kájov}} || 1 062 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Třebonín}} || 1 060 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chvalšiny}} || 1 024 |- |} ===Bydelar i Český Krumlov=== [[Fil:CK Český Krumlov.png|mini|250px|Bydelane i Český Krumlov]] Bydelane og tettstadene i Český Krumlov: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Horní Brána || 2 273 |- | style=text-align:left; | Latrán || 777 |- | style=text-align:left; | Nádražní Předměstí || 2 572 |- | style=text-align:left; | Plešivec || 2 833 |- | style=text-align:left; | Vnitřní Město || 396 |- ! '''Český Krumlov by''' ! style=text-align:right; | 8 851 |- | style=text-align:left; | [[Domoradice]] || 2 122 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nové Dobrkovice}} || 126 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nové Spolí}} || 552 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Slupenec}} || 87 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vyšný}} || 540 |- ! '''Český Krumlov kommune''' ! style=text-align:right; | 31 711 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Cesky Krumlov]] [[Kategori:Kommunar i Český Krumlov okres|Cesky Krumlov]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Cesky Krumlov]] 8n0wkzp27xv4wdszmqhu4xrmob828ij 0 433306 3670418 2026-09-05T16:19:16Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Křemže, hřbitov s kaplí sv. Voršily.JPG | bilettekst = Gravkapell i Křemže | kart = Kremze CK CZ.png | karttekst = Křemže innanfor distriktet [[Český Krumlov okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Český Krumlov]] med utvida fullmakter | flagg = Flag of Křemže.jpg | symbol = Křemže, znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = Sør-Böhm…» 3670418 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Křemže, hřbitov s kaplí sv. Voršily.JPG | bilettekst = Gravkapell i Křemže | kart = Kremze CK CZ.png | karttekst = Křemže innanfor distriktet [[Český Krumlov okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Český Krumlov]] med utvida fullmakter | flagg = Flag of Křemže.jpg | symbol = Křemže, znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Český Krumlov okres|Český Krumlov]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Český Krumlov|Český Krumlov SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2959 | folketal_by = 1328 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Křemže'''{{mrk|[[tysk]] ''Krems''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Český Krumlov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Křemže ligg administrativt under [[Český Krumlov]], som er ein slik kommune. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet České Budějovice|storbyområde]] for byen [[České Budějovice]] og områda rundt.<ref name="agg"/> Křemže inngår i dette storbyområdet. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Český Krumlov okres|Kremze]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Kremze]] hb9jakc1f1rnuw5enteq4wlmxj00r3q 3670480 3670418 2026-09-06T08:02:06Z TU-nor 12071 3670480 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Křemže, hřbitov s kaplí sv. Voršily.JPG | bilettekst = Gravkapell i Křemže | kart = Kremze CK CZ.png | karttekst = Křemže innanfor distriktet [[Český Krumlov okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Český Krumlov]] med utvida fullmakter | flagg = Flag of Křemže.jpg | symbol = Křemže, znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Český Krumlov okres|Český Krumlov]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Český Krumlov|Český Krumlov SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2959 | folketal_by = 1328 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Křemže'''{{mrk|[[tysk]] ''Krems''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Český Krumlov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Křemže ligg administrativt under [[Český Krumlov]], som er ein slik kommune. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet České Budějovice|storbyområde]] for byen [[České Budějovice]] og områda rundt.<ref name="agg"/> Křemže inngår i dette storbyområdet. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Český Krumlov okres|Kremze]] tj2dc90fz8gfjali0b1zhae24c4q6cr 0 433307 3670419 2026-09-05T16:25:02Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Wettern (Větřní) - Kirche.JPG | bilettekst = Kyrkje i Větřní | kart = Vetrni CK CZ.png | karttekst = Větřní innanfor distriktet [[Český Krumlov okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Český Krumlov]] med utvida fullmakter | flagg = Vetrni-vlajka.svg | symbol = Vetrni znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype =…» 3670419 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Wettern (Větřní) - Kirche.JPG | bilettekst = Kyrkje i Větřní | kart = Vetrni CK CZ.png | karttekst = Větřní innanfor distriktet [[Český Krumlov okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Český Krumlov]] med utvida fullmakter | flagg = Vetrni-vlajka.svg | symbol = Vetrni znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Český Krumlov okres|Český Krumlov]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Český Krumlov|Český Krumlov SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 3610 | folketal_by = 3149 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Větřní'''{{mrk|[[tysk]] ''Wettern''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Český Krumlov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Větřní ligg administrativt under [[Český Krumlov]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Český Krumlov okres|Vetrni]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Vetrni]] sjiemhxto13d43b5gse0tjmuul8i2sn 0 433308 3670423 2026-09-05T16:57:30Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Vyšší Brod (Hohenfurth) - Ortsansicht.JPG | bilettekst = Utsyn over Vyšší Brod | kart = Vyssi Brod CK CZ.png | karttekst = Vyšší Brod innanfor distriktet [[Český Krumlov okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Český Krumlov]] med utvida fullmakter | flagg = Flag of Vyšší Brod.svg | symbol = Vyšší Brod znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] |…» 3670423 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Vyšší Brod (Hohenfurth) - Ortsansicht.JPG | bilettekst = Utsyn over Vyšší Brod | kart = Vyssi Brod CK CZ.png | karttekst = Vyšší Brod innanfor distriktet [[Český Krumlov okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Český Krumlov]] med utvida fullmakter | flagg = Flag of Vyšší Brod.svg | symbol = Vyšší Brod znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Český Krumlov okres|Český Krumlov]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Český Krumlov|Český Krumlov SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2443 | folketal_by = 1861 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Vyšší Brod'''{{mrk|[[tysk]] ''Hohenfurth''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Český Krumlov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Vyšší Brod ligg administrativt under [[Český Krumlov]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Český Krumlov okres|Vyssi Brod]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Vyssi Brod]] 1snwrsh25kki2ni18upbvq8fkxi5yfe 14 433309 3670424 2026-09-05T16:59:46Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «[[Kategori:Kommunar i Sentral-Böhmen|Cesky Krumlov]]» 3670424 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Kommunar i Sentral-Böhmen|Cesky Krumlov]] 6eawxz4mj0ob8ppd6qzfye9z1n9ko94 3670427 3670424 2026-09-05T17:01:15Z TU-nor 12071 3670427 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Kommunar i Sør-Böhmen|Cesky Krumlov]] pip0o4vtufq22dkke8mxidjmnureiww 0 433310 3670425 2026-09-05T16:59:49Z Roarjo 183 Oppretta sida med «{{geoboks|departement |hovudstad = Trinidad i Bolivia |flagg = Flag of Beni.svg |våpen = Escudo_del_Beni.png }} '''Beni''' er eit av dei ni [[Departement i Bolivia|departementa]] som [[Bolivia]] er delt inn i. Hovudstaden og den mest folkerike byen er [[Trinidad i Bolivia|Trinidad]]. Departementet ligg sentralt i den nordlege delen av landet og grensar i nord til [[Brasil]], i aust til departementet [[Santa Cruz-departementet|Santa Cruz]], i sør til Cochabamba-depa…» 3670425 wikitext text/x-wiki {{geoboks|departement |hovudstad = Trinidad i Bolivia |flagg = Flag of Beni.svg |våpen = Escudo_del_Beni.png }} '''Beni''' er eit av dei ni [[Departement i Bolivia|departementa]] som [[Bolivia]] er delt inn i. Hovudstaden og den mest folkerike byen er [[Trinidad i Bolivia|Trinidad]]. Departementet ligg sentralt i den nordlege delen av landet og grensar i nord til [[Brasil]], i aust til departementet [[Santa Cruz-departementet|Santa Cruz]], i sør til [[Cochabamba-departementet|Cochabamba]], i vest til [[La Paz-departementet i Bolivia|La Paz]] og i nordvest til [[Pando-departementet|Pando]]. Med eit areal på 213 564 km² er Beni det nest største departementet i Bolivia. Ifølgje den offisielle folketeljinga til Bolivias nasjonale statistiske institutt (INE) frå 2024 har departementet 488 260 innbyggjarar. Folketettleiken er 2,24 innbyggjarar per km², noko som gjer Beni til det nest minst tettfolka departementet i landet, etter Pando. Departementet vart oppretta 18. november 1842. Administrativt er Beni delt inn i åtte provinsar, som igjen er delte inn i 19 kommunar. Kommunen [[Trinidad i Bolivia|Trinidad]] er den mest folkerike, med 162 710 innbyggjarar, tilsvarande 32,1 % av den samla folkesetnaden i departementet. Økonomien i Beni har tradisjonelt vore sterkt basert på [[storfehald]]. Departementet har den største delen av den samla storfebestanden i Bolivia. Ifølgje offisielle tal frå Bolivias nasjonale statistiske institutt (INE) var [[bruttonasjonalprodukt]]et (BNP) i departementet Beni på 939 millionar amerikanske dollar i 2016. Dette svara til 2,76 % av den samla økonomien i Bolivia, som hadde eit BNP på 34,053 milliardar USD. BNP per innbyggjar var USD 2060 i gjennomsnitt i 2016. ==Kjelder== {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:es:Departamento_de_Beni|Departamento_de_Beni]]» frå {{Wikipedia-utgåve|es}}, den 5. september 2026'' {{refslutt}} {{reflist|refs= }} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Departement i Bolivia}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Tarija-departementet| ]] [[Kategori:Departement i Bolivia]] 3i3cfyq6d7z19gctlsq4b4rfvbnbhkd 3670470 3670425 2026-09-06T07:25:50Z Roarjo 183 3670470 wikitext text/x-wiki {{geoboks|departement |hovudstad = Trinidad i Bolivia |flagg = Flag of Beni.svg |våpen = Escudo_del_Beni.png }} '''Beni''' er eit av dei ni [[Departement i Bolivia|departementa]] som [[Bolivia]] er delt inn i. Hovudstaden og den mest folkerike byen er [[Trinidad i Bolivia|Trinidad]]. Departementet ligg sentralt i den nordlege delen av landet og grensar i nord til [[Brasil]], i aust til departementet [[Santa Cruz-departementet|Santa Cruz]], i sør til [[Cochabamba-departementet|Cochabamba]], i vest til [[La Paz-departementet i Bolivia|La Paz]] og i nordvest til [[Pando-departementet|Pando]]. Med eit areal på 213 564 km² er Beni det nest største departementet i Bolivia. Ifølgje den offisielle folketeljinga til Bolivias nasjonale statistiske institutt (INE) frå 2024 har departementet 488 260 innbyggjarar. Folketettleiken er 2,24 innbyggjarar per km², noko som gjer Beni til det nest minst tettfolka departementet i landet, etter Pando. Departementet vart oppretta 18. november 1842. Administrativt er Beni delt inn i åtte provinsar, som igjen er delte inn i 19 kommunar. Kommunen [[Trinidad i Bolivia|Trinidad]] er den mest folkerike, med 162 710 innbyggjarar, tilsvarande 32,1 % av den samla folkesetnaden i departementet. Økonomien i Beni har tradisjonelt vore sterkt basert på [[storfehald]]. Departementet har den største delen av den samla storfebestanden i Bolivia. Ifølgje offisielle tal frå Bolivias nasjonale statistiske institutt (INE) var [[bruttonasjonalprodukt]]et (BNP) i departementet Beni på 939 millionar amerikanske dollar i 2016. Dette svara til 2,76 % av den samla økonomien i Bolivia, som hadde eit BNP på 34,053 milliardar USD. BNP per innbyggjar var USD 2060 i gjennomsnitt i 2016. ==Kjelder== {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:es:Departamento_de_Beni|Departamento_de_Beni]]» frå {{Wikipedia-utgåve|es}}, den 5. september 2026'' {{refslutt}} {{reflist|refs= }} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Departement i Bolivia}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Beni-departementet| ]] [[Kategori:Departement i Bolivia]] 7mvykggd05r6i63yzom2kcoh3pg2gv0 0 433311 3670429 2026-09-05T17:07:02Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Horní Planá.JPG | bilettekst = Utsyn mot Horní Planá | kart = Horni Plana CK CZ.png | karttekst = Horní Planá innanfor distriktet [[Český Krumlov okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Český Krumlov]] med utvida fullmakter | flagg = Horni Plana CZ flag.jpg | symbol = Horní Planá znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] |…» 3670429 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Horní Planá.JPG | bilettekst = Utsyn mot Horní Planá | kart = Horni Plana CK CZ.png | karttekst = Horní Planá innanfor distriktet [[Český Krumlov okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Český Krumlov]] med utvida fullmakter | flagg = Horni Plana CZ flag.jpg | symbol = Horní Planá znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Český Krumlov okres|Český Krumlov]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Český Krumlov|Český Krumlov SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2009 | folketal_by = 1652 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Horní Planá'''{{mrk|[[tysk]] ''Oberplan''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Český Krumlov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Horní Planá ligg administrativt under [[Český Krumlov]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Český Krumlov okres|Horni Plana]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Horni Plana]] j0jq5ky7jyfeh4iph80n5kpf14d0gh3 0 433312 3670430 2026-09-05T17:22:58Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Rozmberknadvltavou.JPG | bilettekst = Utsyn over Rožmberk nad Vltavou | kart = Rozmberk nad Vltavou CK CZ.png | karttekst = Rožmberk nad Vltavou innanfor distriktet [[Český Krumlov okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Český Krumlov]] med utvida fullmakter | flagg = Flag of Rožmberk nad Vltavou.svg | symbol = Coat of arms of Rosenberg family (Bohemia).svg | land = Tsjekkia | regiontyp…» 3670430 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Rozmberknadvltavou.JPG | bilettekst = Utsyn over Rožmberk nad Vltavou | kart = Rozmberk nad Vltavou CK CZ.png | karttekst = Rožmberk nad Vltavou innanfor distriktet [[Český Krumlov okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Český Krumlov]] med utvida fullmakter | flagg = Flag of Rožmberk nad Vltavou.svg | symbol = Coat of arms of Rosenberg family (Bohemia).svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Český Krumlov okres|Český Krumlov]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Český Krumlov|Český Krumlov SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 343 | folketal_by = 209 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Rožmberk nad Vltavou'''{{mrk|[[tysk]] ''Rosenberg''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Český Krumlov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Rožmberk nad Vltavou ligg administrativt under [[Český Krumlov]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Český Krumlov okres|Rozmberk nad Vltavou]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Rozmberk nad Vltavou]] 49h9hf1244coz5jea0xv3u1ob3ye1gb 0 433313 3670435 2026-09-05T17:30:54Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Domoradice, domy II.jpg | bilettekst = Gate i Domoradice | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Český Krumlov okres|Český Krumlov]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = Čes…» 3670435 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Domoradice, domy II.jpg | bilettekst = Gate i Domoradice | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Český Krumlov okres|Český Krumlov]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Český Krumlov|Český Krumlov SO]] | kommunetype = Kommune | kommune = [[Český Krumlov]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal | folketal = 2122 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Domoradice'''{{mrk|[[tysk]] ''Dumrowitz''}} er ein busetnad i [[Kommunar i Tsjekkia|kommunen]] [[Český Krumlov]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Český Krumlov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Bydelar i Český Krumlov|Domoradice]] akgndeni7lw5ld7spobkk4xg7vkya4z 14 433314 3670436 2026-09-05T17:32:26Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «[[Kategori:Bydelar i tsjekkiske byar|Cesky Krumlov]] [[Kategori:Český Krumlov]]» 3670436 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Bydelar i tsjekkiske byar|Cesky Krumlov]] [[Kategori:Český Krumlov]] 5bste7d3gz709z8j5iqyr5abx9syu4c 14 433315 3670438 2026-09-05T17:33:15Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «[[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen]]» 3670438 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen]] e2zzwdlraxaoqams6j3kjuvthmsvfnm 0 433316 3670439 2026-09-05T17:48:49Z Frokor 1328 frå en 3670439 wikitext text/x-wiki {{Infoboks musikkalbum | type = Singel | tittel = Paranoid | artist = [[Black Sabbath]] | album = [[Paranoid av Black Sabbath|Paranoid]] | utgjeve = august 1970{{Sfn|McIver|2006|p=55}} | innspelt = 16. juni 1970 | innspeling = [[Sarm Studios|Island Studios]], London<ref>{{Kjelde www|etternamn=Tice|førenamn=Russell|tittel=Classic Tracks: Black Sabbath's "Paranoid"|url=https://www.mixonline.com/recording/classic-tracks-black-sabbath-paranoid|nettstad=MIX Online|dato=1. januar 1999|vitja=5. september 2026}}</ref> | sjanger = [[Heavy metal]]<ref>{{Cite book|last=Chris Nickson|title=Ozzy Knows Best: The Amazing Story of Ozzy Osbourne, from Heavy Metal Madness to Father of the Year on MTV's "The Osbournes"|url=https://archive.org/details/ozzyknowsbestuna00nick|url-access=registration|date=3 August 2002|publisher=St. Martin's Press|isbn=978-1-4299-5452-5|page=[https://archive.org/details/ozzyknowsbestuna00nick/page/102 102]}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://ultimateclassicrock.com/best-black-sabbath-songs/|tittel=10 Best Black Sabbath Songs|etternamn=Wilkening|førenamn=Matthew|dato=17. august 2011|nettstad=[[Ultimate Classic Rock]]|vitja=5. september 2026}}</ref><ref name="RS">[https://www.rollingstone.com/news/story/6596095/paranoid «Paranoid»]. ''[[Rolling Stone]]'', 9. desember 2004. [https://web.archive.org/web/20090503083902/https://www.rollingstone.com/news/story/6596095/paranoid Arkivert] 3. mai 2009, vitja 23. desember 2018.</ref><br />[[Proto-punk]]<ref name="RS" /> | lengd = 2:48 | plateselskap = [[Vertigo Records|Vertigo]] | låtskrivar = [[Geezer Butler]]<br />[[Tony Iommi]]<br />[[Ozzy Osbourne]]<br />[[Bill Ward]] | produsent = [[Rodger Bain]] | førre = «[[The Wizard av Black Sabbath|The Wizard]]»<br />(1970) | neste = «[[Children of the Grave]]»<br />(1971) }} Det alternative britiske omslaget frå promo-gjenutgjevinga i 2000 nytta den opphavlege B-sida «[[The Wizard av Black Sabbath|The Wizard]]».<ref name="Strong">{{Cite book|last=Strong|first=M. C.|title=The Great Rock Discography|url=https://archive.org/details/greatrockdiscogr00stro|url-access=registration|year=1995|publisher=Canongate Books Ltd|location=Edinburgh|isbn=0-86241-385-0|page=[https://archive.org/details/greatrockdiscogr00stro/page/68 68]}}</ref>{{Efn|Omslagsutforminga vart fyrst brukt på ei nederlandsk utgjeving i 1970.}} «'''Paranoid'''» er ein song av det engelske [[heavy metal]]-bandet [[Black Sabbath]]. Han vart gjeven ut i 1970 på det andre studioalbumet til bandet, ''[[Paranoid av Black Sabbath|Paranoid]]'' (1970), og var den fyrste singelen frå albumet. «[[The Wizard av Black Sabbath|The Wizard]]» var B-side. Songen vert ofte rekna som ein av dei beste heavy metal-songane gjennom tidene. Han nådde 4.-plass på [[UK Singles Chart]] og 61.-plass på den amerikanske [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]], og vart den fyrste Black Sabbath-songen som kom inn på begge listene.<ref name="Strong"/><ref name="Billboard">[https://www.billboard.com/music/black-sabbath/chart-history «Black Sabbath Chart History»]. ''Billboard'', vitja 22. juli 2025.</ref> == Om songen == «Paranoid» var den fyrste singelutgjevinga til Black Sabbath og kom seks månader etter det sjølvtitla debutalbumet ''[[Black Sabbath av Black Sabbath|Black Sabbath]]''. Bassisten [[Geezer Butler]] fortalde dette til magasinet ''[[Guitar World]]'' i mars 2004: <blockquote>Mykje av albumet ''Paranoid'' vart skrive om lag samstundes som det fyrste albumet vårt, ''Black Sabbath''. Vi spela inn alt på om lag to eller tre dagar, direkte i studio. Songen «Paranoid» vart skriven som ein ettertanke. Vi trong i grunnen ein tre minutt lang utfyllingssong til albumet, og [[Tony Iommi|Tony]] kom med [[riff]]et. Eg skreiv teksten i all hast, og [[Ozzy Osbourne|Ozzy]] las han medan han song.<ref>{{Kjelde www|url=http://www.lyrics007.com/Black%20Sabbath%20Lyrics/Paranoid%20Lyrics.html|tittel=Black Sabbath Paranoid Lyrics|utgjevar=Lyrics007.com|vitja=5. september 2026}}</ref></blockquote> Songen går i e-moll, er [[femtoneskala|pentatonisk]] og brukar berre [[kvintakkord]]ar. Gitarsoloen er eit tørt signal i venstre kanal som vert ført gjennom ein [[ringmodulator]] og ruta til høgre kanal. Den same effekten vart brukt att på songen «Johnny Blade» frå 1978. Bevarte tekstark syner at «Paranoid» på eit tidspunkt hadde tittelen «The Paranoid».<ref>{{Kjelde www|url=https://issuu.com/riffsjournal/docs/riffs-homeofmetalzine-digitalissue/18|tittel=Stolz, Nolan. 2019. "A Rumination on Black Sabbath's Birmingham and the Value of Music Tourism". Riffs Journal (September): 18.|dato=19. september 2019}}</ref> Etter kvart vart «Paranoid» òg namnet på albumet. Bandet ville opphavleg kalle albumet ''War Pigs'' etter [[War Pigs av Black Sabbath|songen med same namn]], men plateselskapet overtydde dei om å bruke «Paranoid» fordi denne tittelen var mindre støytande.<ref>{{Kjelde www|url=http://www.last.fm/music/Black+Sabbath/_/Paranoid|tittel=Paranoid – Black Sabbath –|utgjevar=Last.fm|vitja=5. september 2026}}</ref> «Paranoid» vekte strid fordi songen tilsynelatande oppmoda til sjølvmord, på same vis som den seinare solosongen «[[Suicide Solution]]» av Osbourne. Særleg vart tekstlinja «I tell you to enjoy life» feilhøyrd som «I tell you to end your life», ein såkalla [[mondegreen]].<ref>{{Kjelde www|url=https://apnews.com/article/e27f2b7bc4e37f1b750c9fc9fc912297|tittel=Heavy Metal Singer Denies His Song Caused Suicide|førenamn=Richard|etternamn=De Atley|verk=Associated Press News|dato=21. januar 1986|vitja=5. september 2026}}</ref> == Mottaking == ''[[Cash Box]]'' skildra songen som «musikalsk like stram som '[[Whole Lotta Love]]'» og skreiv at «eit brakande, ustanseleg driv med massevis av bass og trommer, raust krydra med stikkande vokal med ekko og heite gitarfrasar, fører songen framover i eit forrykande tempo».<ref>{{Cite news|title=CashBox Record Reviews|date=24 October 1970|page=16|access-date=2021-12-09|url=https://worldradiohistory.com/Archive-All-Music/Cash-Box/70s/1970/CB-1970-10-24.pdf|newspaper=Cash Box}}</ref> «Paranoid» vart nummer 34 på lista til [[VH1]] over dei 40 beste metal-songane.<ref>''«VH1 40 Greatest Metal Songs»'', 1.–4. mai 2006, TV-kanalen ''VH1'', referert av [https://web.archive.org/web/20060913132117/http://www.vh1.com/shows/dyn/the_greatest/103446/episode_this_list.jhtml VH1.com], sist vitja 10. september 2006.</ref> I mars 2005 plasserte ''[[Musikkmagasinet Q|Q]]'' han på 11.-plass på lista over dei 100 beste gitarspora. ''[[Rolling Stone]]'' plasserte han på 250.-plass på lista si over [[Rolling Stone si liste over dei 500 beste songane gjennom tidene|dei 500 beste songane gjennom tidene]]<ref>[https://www.rollingstone.com/news/coverstory/500songs/page/3 «The RS 500 Greatest Songs of All Time»]. ''Rolling Stone'', [[Jann Wenner|Wenner Media]], 9. desember 2004. [https://web.archive.org/web/20060820114511/http://www.rollingstone.com/news/coverstory/500songs/page/3 Arkivert] 20. august 2006, vitja 31. august 2009.</ref> og på 13.-plass på lista «100 Greatest Heavy Metal Songs of All Time» frå 2023.<ref>[https://www.rollingstone.com/music/music-lists/100-greatest-heavy-metal-songs-1234688425/ «The 100 Greatest Heavy Metal Songs of All Time»]. ''[[Rolling Stone]]'', 13. mars 2023. [https://web.archive.org/web/20230313191405/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/100-greatest-heavy-metal-songs-1234688425/ Arkivert] 13. mars 2023, vitja same dag.</ref> ''Rock – Das Gesamtwerk der größten Rock-Acts im Check'' rangerte «Paranoid» som den femte beste Black Sabbath-songen.<ref>{{Cite book|last1=Rehe|first1=Christoph|title=Rock – Das Gesamtwerk der größten Rock-Acts im Check: alle Alben, alle Songs. Ein eclipsed-Buch|date=2013|publisher=Sysyphus Sysyphus Verlags GmbH|isbn=978-3868526462|language=de}}</ref> I 2020 plasserte ''[[Kerrang!]]'' songen på femteplass på lista si over dei 20 beste Black Sabbath-songane,<ref>{{Kjelde www|url=https://www.kerrang.com/the-20-greatest-black-sabbath-songs-ranked|tittel=The 20 greatest Black Sabbath songs – ranked|førenamn=Sam|etternamn=Law|verk=[[Kerrang!|Kerrang]]|dato=7. september 2020|vitja=5. september 2026}}</ref> og i 2021 plasserte ''[[Metal Hammer|Louder Sound]]'' han på sjetteplass på si liste over dei 40 beste Black Sabbath-songane.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.loudersound.com/features/black-sabbath-40-greatest-songs/2|tittel=Black Sabbath's 40 greatest songs ever|førenamn=Paul|etternamn=Brannigan|verk=[[Metal Hammer|Louder Sound]]|dato=22. november 2021|vitja=5. september 2026|arkivdato=28. mars 2022|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20220328161454/https://www.loudersound.com/features/black-sabbath-40-greatest-songs/2}}</ref> == Medverkande == * [[Ozzy Osbourne]] – vokal * [[Tony Iommi]] – gitar * [[Geezer Butler]] – bass * [[Bill Ward]] – trommer == Heider == {|class="wikitable sortable" |- ! Publikasjon ! Land ! Utmerking eller liste ! År ! style="text-align:center;"|Plass |- | ''[[NME]]'' || Storbritannia || «All Time Top 100 Singles»<ref name="nme">{{Kjelde www|url=http://www.rocklistmusic.co.uk/nme_readers.htm|tittel=NME Lists|verk=rocklistmusic.co.uk|vitja=5. september 2026}}</ref> || 1976 || 41 |- | ''[[Musikkmagasinet Spin|Spin]]'' || USA || «100 Greatest Singles of All Time»<ref name="spin">{{Kjelde www|url=http://www.rocklistmusic.co.uk/spin100.html#singles89|tittel=Spin: 100 Greatest Singles Of All Time (1989)|verk=rocklistmusic.co.uk|vitja=5. september 2026}}</ref> || 1989 || 81 |- | [[Radio Veronica]] || Nederland || «Super All-Time List»<ref name="rv">{{Kjelde www|url=http://www.rocklistmusic.co.uk/veronica.html|tittel=Super All-Time List – From 1989|verk=rocklistmusic.co.uk|vitja=5. september 2026}}</ref> || 1989 || 16 |- | [[Rock and Roll Hall of Fame]] || USA || «The Rock and Roll Hall of Fame's 500 Songs that Shaped Rock and Roll»<ref name="rnr">{{Kjelde www|url=http://www.rocklistmusic.co.uk/steveparker/halloffame.htm|tittel=500 Songs That Shaped Rock|verk=rocklistmusic.co.uk|vitja=5. september 2026}}</ref> || 1994 || * |- | ''[[Guitarist (tidsskrift)|Guitarist]]'' || Storbritannia || «Top 100 Guitar Solos of All-Time»<ref name="gl">{{Kjelde www|url=http://www.rocklistmusic.co.uk/50.html|tittel=Guitar Lists|verk=rocklistmusic.co.uk|vitja=5. september 2026}}</ref> || 1998 || 84 |- | ''[[Rolling Stone]]'' || USA || «500 Greatest Songs of All Time»<ref name="rs">{{Kjelde www|url=http://www.rocklistmusic.co.uk/rstone.html#500Songs|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20110718000000/http://www.rocklistmusic.co.uk/rstone.html#500Songs|arkivdato=18. juli 2011|tittel=The Rolling Stone 500 Greatest Songs of All Time|verk=rollingstone.com|vitja=5. september 2026}} [https://www.rollingstone.com/music/music-lists/500-greatest-songs-of-all-time-151127/black-sabbath-paranoid-2-52760/ Alternativ nettadresse]</ref> || 2004 || 253 |- | ''[[Musikkmagasinet Q|Q]]'' || Storbritannia || «1010 Songs You Must Own!»<ref>{{Kjelde www|url=http://www.rocklistmusic.co.uk/q1010songs.htm|tittel=1010 Songs You Must Own!|vitja=5. september 2026|verk=rocklists.net}}</ref> || 2004 || * |- | ''[[Musikkmagasinet Q|Q]]'' || Storbritannia || «100 Greatest Guitar Tracks Ever!»<ref name="q">{{Kjelde www|url=http://www.rocklistmusic.co.uk/qlistspage3.htm|tittel=Q Lists|verk=rocklistmusic.co.uk|vitja=5. september 2026}}</ref> || 2005 || 11 |- | ''[[Musikkmagasinet Q|Q]]'' || Storbritannia || «100 Greatest Songs of All Time»<ref name="ql">{{Kjelde www|url=http://www.rocklistmusic.co.uk/qlistspage3.htm|tittel=Q Lists|verk=rocklistmusic.co.uk|vitja=5. september 2026}}</ref> || 2006 || 100 |- | [[VH1]] || USA || «40 Greatest Metal Songs»<ref name="vh1ms">{{Kjelde www|url=http://www.listology.com/list/40-greatest-metal-songs-vh1-made-decent-effort|tittel=40 Greatest Metal Songs (VH1 made a decent effort)|verk=listology.com|vitja=5. september 2026}}</ref> || 2006 || 1 |- | [[VH1]] || USA || «100 Greatest Hard Rock Songs»<ref name="vh1">{{Kjelde www|url=http://stereogum.com/43591/vh1s_100_greatest_hard_rock_songs/list/|tittel=VH1's 100 Greatest Hard Rock Songs|verk=stereogum.com|dato=5. januar 2009|vitja=5. september 2026}}</ref> || 2008 || 4 |- | [[Planet Rock (radiostasjon)|Planet Rock]] || Storbritannia || «Top 500 Greatest Rock Songs of All Time»<ref>{{Kjelde www|etternamn=Colothan|førenamn=Scott|tittel=The 500 Greatest Rock Songs Of All Time|url=https://www.hellorayo.co.uk/planet-rock/news/rock-news/the-500-greatest-rock-songs-of-all-time|utgjevar=[[Planet Rock (radiostasjon)|Planet Rock]]|vitja=5. september 2026|dato=9. januar 2026}}</ref> || 2026 || 12 |} <small>(*) tyder at lista ikkje er rangert.</small> == Singelversjonar == * '''7-tommarsingel <small>(Vertigo 6059 010)</small>'''<ref>{{Kjelde www|url=http://www.sabbath.se/Discography/paranoidvinyl7.html|tittel=Paranoid Vinyl 7" Discography|verk=sabbath.se|vitja=5. september 2026|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20090813165418/http://sabbath.se/Discography/paranoidvinyl7.html|arkivdato=13. august 2009}}</ref> # «Paranoid» – 2:45 # «The Wizard» – 4:20 * '''7-tommarsingel <small>(Vertigo 6059 014)</small>''' # «Paranoid» – 2:50 # «Rat Salad» – 2:30 * '''7-tommarsingel <small>(Vertigo AS 109)</small>''' # «Paranoid» – 2:50 # «Happy Being Me»{{Efn|«Happy Being Me» vert framført av [[Manfred Mann Chapter Three]] og er med på det andre albumet deira, ''[[Manfred Mann Chapter Three Volume Two]]''.}} – 15:54 * '''7-tommars gjenutgjeving frå 1977 <small>(Immediate 103 466)</small>''' # «Paranoid» – 2:50 # «[[Evil Woman av Crow|Evil Woman]]» – 3:25 * '''7-tommars gjenutgjeving frå 1977 <small>(Nems SRS 510.044)</small>''' # «Paranoid» – 2:50 # «Tomorrow's Dream» – 3:11 * '''7-tommars gjenutgjeving frå 1980 <small>(Spiegelei INT 110.604)</small>''' # «Paranoid» – 2:45 # «Snowblind» – 5:25 * '''Digital singel <small>(promosingel for ''Reunion Live'')</small>''' # «Paranoid» (konsertopptak frå NEC i Birmingham, Storbritannia, desember 1997) – 3:49 # «Psycho Man» (radioversjon) – 4:03 # «Psycho Man» (Danny Saber-remiks, kortversjon) – 4:14 == Listeplasseringar == === Vekelister === {|class="wikitable sortable" |+ Vekevise listeplasseringar for «Paranoid» ! Liste (1970–1971) !! Høgaste plassering |- | Australske [[Go-Set|Go-Set National Top 60]]<ref>{{Kjelde www|url=http://www.poparchives.com.au/gosetcharts/1971/19710227.html|tittel=27 February 1971 Singles|verk=poparchives.com.au|vitja=5. september 2026}}</ref> || 18 |- | [[Austrian Singles Chart|Austerrike]]<ref name="Au Chart">{{Kjelde www|url=http://australian-charts.com/showitem.asp?interpret=Black+Sabbath&titel=Paranoid&cat=s|tittel=Black Sabbath – Paranoid (song)|nettstad=Australian-charts.com|vitja=5. september 2026}}</ref> || 3 |- | [[Canadian Singles Chart|Canada]]<ref>{{Kjelde www|url=http://www.collectionscanada.gc.ca/obj/028020/f2/nlc008388.3734.pdf|tittel=Black Sabbath – Paranoid (song)|nettstad=Collectionscanada.gc.ca|vitja=5. september 2026}}</ref> || 54 |- | [[Dansk singelliste|Danmark]] || 1 |- | [[Syndicat National de l'Édition Phonographique|Frankrike]]<ref>{{Kjelde www|url=http://www.top-france.fr/html/hebdo/cadre.htm|tittel=TOP Hebdo|nettstad=Top-france.fr|vitja=5. september 2026}}</ref> || 7 |- | [[Den tyske singellista|Tyskland]]<ref name="ge Chart">{{Kjelde www|url=https://www.offiziellecharts.de/details/titel-details-165|tittel=BLACK SABBATH: Paranoid (Single)|verk=Offizielle Deutsche Charts|vitja=5. september 2026}}</ref> || 1 |- | [[Irish Singles Chart|Irland]]<ref name="Ir Chart">{{Kjelde www|url=https://www.irma.ie/search/%2A|tittel=Paranoid|verk=irishcharts.ie.com|vitja=5. september 2026}}</ref> || 12 |- | [[Musica e dischi|Italia]]<ref>{{Kjelde www|tittel=Hit per Interprete|url=https://www.hitparadeitalia.it/indici/per_interprete/ab.htm|nettstad=HPI}}</ref> || 9 |- {{Singelliste|Dutch40|2|year=1970|week=43|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- | [[VG-lista|Noreg]]<ref name="Au Chart"/> || 6 |- | Sørafrikanske [[Springbok Radio Top 20]]<ref>{{Kjelde www|url=http://www.rock.co.za/files/sa_charts_1969_1989_songs_(P-R).html|tittel=SA Charts 1969 – 1989|verk=rock.co.za|vitja=5. september 2026}}</ref> || 3 |- | [[Den sveitsiske singellista|Sveits]]<ref name="Au Chart"/> || 2 |- | [[UK Singles Chart|Storbritannia]]<ref name="ukchart">{{Kjelde www|tittel=Black Sabbath {{!}} full Official Chart History {{!}} Official Charts Company|url=https://www.officialcharts.com/artist/14136/black-sabbath/|vitja=5. september 2026|nettstad=Officialcharts.com}}</ref> || 4 |- | USA, [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]]<ref name="Billboard"/> || 61 |- | USA, [[Cashbox (tidsskrift)|''Cashbox'' Top 100]]<ref>{{Kjelde www|url=http://cashboxmagazine.com/archives/70s_files/19701226.html|tittel=Cashbox Top 100: December 26, 1970|nettstad=Cashboxmagazine.com|vitja=5. september 2026|arkivdato=17. februar 2020|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20200217125737/http://cashboxmagazine.com/archives/70s_files/19701226.html}}</ref> || 79 |} {|class="wikitable sortable" |+ Listeplassering i 1980 ! Liste !! Høgaste plassering |- | [[UK Singles Chart|Storbritannia]]<ref name="ukchart"/> || 14 |} {|class="wikitable" ! Liste (2023) !! Høgaste plassering |- {{Singelliste|Hungarysingle|20|year=2023|week=6|rowheader=true|access-date=16 February 2023}} |} {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ Listeplasseringar i 2025 ! Liste !! Høgaste plassering |- {{Singelliste|Canada|44|artist=Black Sabbath|rowheader=true|access-date=5 August 2025}} |- {{Singelliste|Czechdigital|33|year=2025|week=31|rowheader=true|access-date=4 August 2025|note=2009 Remaster}} |- {{Singelliste|Finland|46|artist=Black-Sabbath|song=Paranoid|rowheader=true|access-date=2 August 2025}} |- {{Singelliste|Germany|50|songid=165|artist=Black Sabbath|song=Paranoid|rowheader=true|access-date=2 August 2025}} |- {{Singelliste|Billboardglobal200|25|artist=Black Sabbath|rowheader=true|access-date=5 August 2025}} |- ! Hellas, internasjonal ([[IFPI Greece|IFPI]])<ref>{{Kjelde www|url=https://www.ifpi.gr/digital_iel.html|tittel=Official IFPI Charts − Digital Singles Chart (International) − Εβδομάδα: 30/2025|utgjevar=[[IFPI Greece]]|vitja=5. september 2026|språk=el|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20250730063248/https://www.ifpi.gr/digital_iel.html|arkivdato=30. juli 2025}}</ref> || 61 |- ! Irland|| 28 |- ! Japan Hot Overseas (''[[Billboard Japan]]'')<ref>{{Kjelde www|url=https://www.billboard-japan.com/charts/detail?a=d_and_a_overseas&year=2025&month=08&day=04|tittel=Billboard Japan Hot Overseas – Week of July 30, 2025|nettstad=[[Billboard Japan]]|språk=ja|vitja=5. september 2026}}</ref> || 10 |- ! New Zealand ([[Recorded Music NZ]])<ref>{{Kjelde www|url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/singles/2025-08-01|tittel=NZ Top 40 Singles Chart|utgjevar=[[Recorded Music NZ]]|dato=1. august 2025|vitja=5. september 2026}}</ref> || 34 |- ! Noreg ([[International Federation of the Phonographic Industry|IFPI Noreg]])<ref>{{Kjelde www|url=https://topplista.no/charts/singles/2025-w31/|tittel=Singel 2025 uke 31|utgjevar=[[International Federation of the Phonographic Industry|IFPI Noreg]]|vitja=5. september 2026}}</ref> || 48 |- ! Polen ([[Polske hitlister|Polish Streaming Top 100]])<ref>{{Kjelde www|url=https://www.olis.pl/charts/oficjalna-lista-sprzedazy/single-w-streamie|tittel=OLiS – oficjalna lista sprzedaży – single w streamie|utgjevar=[[OLiS]]|språk=pl|vitja=5. september 2026}}</ref><br /><small>Vel veka 25.07.2025–31.07.2025.</small> || 46 |- ! Portugal ([[Associação Fonográfica Portuguesa|AFP]])<ref>{{Kjelde www|url=https://audiogest.pt/uploads/files/file_2025-07-29-15-53-16.pdf|tittel=Top 200 Singles Semana 30 de 2025|sider=9|utgjevar=[[Associação Fonográfica Portuguesa]]|vitja=5. september 2026|språk=pt-pt}}</ref> || 175 |- ! Russland, strøyming ([[TopHit]])<ref>{{Kjelde www|url=https://tophit.com/chart/top/internet/hits/ru/weekly/20250718-20250724|tittel=Top Internet Hits Russia Weekly Chart: Jul 24, 2025|utgjevar=[[TopHit]]|vitja=5. september 2026|dato=25. juli 2025|språk=en}}</ref> || 97 |- {{Singelliste|Slovakia|39|year=2025|week=31|rowheader=true|access-date=4 August 2025|note=2009 Remaster}} |- ! Sverige ([[Sverigetopplistan]])<ref>{{Kjelde www|url=https://sverigetopplistan.se/chart/41/?dspy=2025&dspp=31|tittel=Veckolista Singlar, vecka 31|utgjevar=[[Sverigetopplistan]]|språk=sv|vitja=5. september 2026}}</ref> || 21 |- {{Singelliste|UK|20|date=20250801|rowheader=true|access-date=2 August 2025|refname=UK2025}} |- {{Singelliste|UKindie|1|date=20250801|rowheader=true|access-date=2 August 2025}} |- {{Singelliste|UKrock|1|date=20250801|rowheader=true|access-date=2 August 2025}} |- {{Singelliste|Billboardrocksongs|8|artist=Black Sabbath|rowheader=true|access-date=5 August 2025}} |} === Årslister === {|class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ Årslisteplassering i 1970 ! Liste !! Plass |- ! Nederland ([[Dutch Top 40]])<ref>{{Kjelde www|url=https://www.top40.nl/bijzondere-lijsten/top-100-jaaroverzichten/1970|tittel=Top 100–Jaaroverzicht van 1970|utgjevar=[[Dutch Top 40]]|vitja=5. september 2026}}</ref> || 9 |} {|class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ Årslisteplassering i 2025 ! Liste !! Plass |- ! USA, Hot Rock & Alternative Songs (''Billboard'')<ref>[https://www.billboard.com/charts/year-end/2025/hot-rock-songs/ «Hot Rock & Alternative Songs – Year-End 2025»]. ''[[Billboard]]'', vitja 11. desember 2025.</ref> || 78 |} == Salstrofé == {{Salstrofétabell topp}} {{Certification Table Entry|nosales=true|region=Denmark|type=single|artist=Black Sabbath|title=Paranoid|award=Platina|id=15762|relyear=1970|certyear=2025|access-date=13 August 2025}} {{Certification Table Entry|nosales=true|region=Germany|artist=Black Sabbath|title=Paranoid|award=Platina|type=single|relyear=1970|certyear=2025|access-date=6 June 2025}} {{Certification Table Entry|nosales=true|region=Italy|type=single|artist=Black Sabbath|title=Paranoid|award=Platina|relyear=1970|certyear=2019|id=7045|access-date=2 September 2019}} {{Certification Table Entry|nosales=true|region=New Zealand|type=single|artist=Black Sabbath|title=Paranoid|award=Platina|number=4|relyear=1970|certyear=2026|source=radioscope|access-date=7 August 2026}} {{Certification Table Entry|nosales=true|region=Poland|artist=Black Sabbath|title=Paranoid|award=Gull|type=single|relyear=1970|certyear=2021|certmonth=11|access-date=11 November 2021}} {{Certification Table Entry|nosales=true|region=Portugal|artist=Black Sabbath|title=Paranoid|award=Platina|number=2|type=single|relyear=1970|certyear=2025|certweek=30|id=file_2025-07-29-15-53-16.pdf|access-date=30 July 2025}} {{Certification Table Entry|nosales=true|region=Spain|type=single|artist=Black Sabbath|title=Paranoid|award=Gull|relyear=1970|certyear=2025|certmonth=3|access-date=5 March 2025}} {{Certification Table Entry|nosales=true|region=United Kingdom|type=single|artist=Black Sabbath|title=Paranoid|award=Platina|relyear=2009|certyear=2021|id=10206-1046-1|access-date=19 October 2021}} {{Certification Table Separator|title=Strøyming}} {{Certification Table Entry|nosales=true|region=Greece|type=single|award=Platina|certyear=2025|certweek=30|id=20250730063248|access-date=30 July 2025}} {{Salstrofétabell botn|nosales=true|noshipments=true|streaming=true|streamsonly=true}} == Coverversjonar == === Cindy & Bert-versjonen === I 1971 spela den tyske slagerduoen [[Cindy & Bert]] inn songen som «Der Hund von Baskerville», med ein tekst bygd på ''[[Hunden frå Baskerville]]'' av Arthur Conan Doyle. Den uventa coverversjonen har mykje Hammond-orgel. I eit fjernsynsprogram<ref>{{Kjelde www|tittel=Cindy & Bert – Der Hund von Baskerville (1971) Black Sabbath "Paranoid" Cover|dato=11. august 2019|url=https://www.youtube.com/watch?v=ZgTB4gLzsgo|verk=[[YouTube]]}}</ref> stod ein liten [[pekingesar]] inne som «hund», medan dansarane vart viste attende til seta sine. Versjonen har vorte ein raritet for samlarar og eit dokument over [[tidsand]]a i 1971. === The Dickies-versjonen === Den amerikanske [[pønkrock]]gruppa [[The Dickies]] spela inn songen til debutalbumet ''[[The Incredible Shrinking Dickies]]'' (1979). Han vart gjeven ut som singel og nådde 45.-plass i Storbritannia.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.officialcharts.com/artist/17335/dickies/|tittel=DICKIES &#124; full Official Chart History &#124; Official Charts Company|nettstad=[[Official Charts Company|Official Charts]]}}</ref> === Megadeth-versjonen === [[Megadeth]] sin coverversjon av «Paranoid» til hyllestalbumet ''[[Nativity in Black: A Tribute to Black Sabbath]]'' vart Grammy-nominert i 1995 i klassen beste metalframføring.<ref>{{Kjelde www|url=http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=2517|tittel=Dave Mustaine Leaves Megadeth, Group Disbands After 20 Years Together|dato=3. april 2002|verk=[[Blabbermouth.net|Blabbermouth]]|vitja=5. september 2026|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20110606211004/http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=2517|arkivdato=6. juni 2011}}</ref> Sporet endar òg på kjend vis med at trommeslagaren Nick Menza gløymer å avslutte songen og held fram med å spele medan Dave Mustaine ropar namnet hans fleire gonger. == Ettermæle == * 5. juli 2025 heldt Ozzy Osbourne og Black Sabbath den siste konsertframføringa si, [[Back to the Beginning]]. «Paranoid» var den siste songen dei spela.<ref name="o546">{{Kjelde www|etternamn=Childers|førenamn=Chad|dato=5. juli 2025|tittel=All of the Ozzy Osbourne + Black Sabbath 'Back to the Beginning' Farewell Concert Setlists|url=https://loudwire.com/all-ozzy-osbourne-black-sabbath-back-to-the-beginning-concert-setlists/|vitja=5. september 2026|nettstad=[[Loudwire]]}}</ref> Osbourne døydde 17 dagar etter konserten, 76 år gammal.<ref>{{Kjelde www|etternamn=Clarke|førenamn=Hilary|dato=22. juli 2025|tittel=Ozzy Osbourne, Black Sabbath singer and godfather of heavy metal, dead at 76|url=https://www.cnn.com/2025/07/22/entertainment/ozzy-osbourne-death|vitja=5. september 2026|nettstad=[[CNN]]}}</ref> * [[Band of the Coldstream Guards]] framførte songen som ei hylling til Osbourne under vaktskiftet ved [[Buckingham Palace]] i London den dagen gravferdsfølgjet hans gjekk gjennom Aston i Birmingham, 30. juli.<ref>{{Kjelde www|etternamn=Henni|førenamn=Janine|dato=31. juli 2025|tittel=King Charles' Guards Honor Ozzy Osbourne with a Rendition of Black Sabbath's 'Paranoid' Like You've Never Heard|url=https://people.com/king-charles-guards-honor-ozzy-osbourne-band-plays-paranoid-11782402|vitja=5. september 2026|nettstad=[[People (tidsskrift)|People]]}}</ref> == I populærkulturen == * I Finland har «Paranoid» same status som «[[Free Bird]]» av [[Lynyrd Skynyrd]] har i USA: ein song publikum synest det er morosamt å be om på konsert. Same kva band eller musikksjanger det er tale om, kan nokon rope «''Soittakaa 'Paranoid'!''» («Spel 'Paranoid'!») under konserten.<ref name="Rautio">Timo Rautio: ''Rokatessa roiskuu osa 3'' (2004)</ref><ref>Walter De Camp: «Sisäpiiri: Walter De Campin tutkimuksia – Extreme-seksin maantiede», ''City-lehti'', 2006, nr. 20, s. 26.</ref> == Notar == {{Notat}} == Kjelder == {{Fotnoteliste}} === Litteratur === * {{Cite book|last=McIver|first=Joel|url=https://archive.org/details/sabbathbloodysab0000mciv_l1i7|title=Sabbath Bloody Sabbath|date=2006|publisher=[[Omnibus Press]]|isbn=978-1-84449-982-3|location=London|chapter=1970–1972}} == Bakgrunnsstoff == * {{YouTube|0qanF-91aJo|«Paranoid»}} {{Black Sabbath}} {{Autoritetsdata}} {{DEFAULTSORT:Paranoid}} [[Kategori:Songar frå 1970]] [[Kategori:Singlar frå 1970]] [[Kategori:Black Sabbath-songar]] [[Kategori:Nummer-ein-singlar i Tyskland]] [[Kategori:Songar skrivne av Ozzy Osbourne]] [[Kategori:Songar skrivne av Tony Iommi]] [[Kategori:Songar skrivne av Geezer Butler]] [[Kategori:Songar skrivne av Bill Ward]] [[Kategori:Vertigo Records-singlar]] [[Kategori:Weezer-songar]] 5hsb538fnw21eansajne0q02luwfbr2 0 433317 3670440 2026-09-05T17:49:23Z Frokor 1328 ' 3670440 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Songen Paranoid av Black Sabbath]] 5e1563e9nfz1w5ws4qbjge155e1cwig 0 433318 3670441 2026-09-05T17:58:03Z Frokor 1328 frå en 3670441 wikitext text/x-wiki {{Infoboks song | namn = War Pigs | artist = [[Black Sabbath]] | album = ''[[Paranoid av Black Sabbath|Paranoid]]'' | utgjeve = 18. september 1970<ref>{{Kjelde www|forfattar=Steffen Hung|url=https://australian-charts.com/showitem.asp?interpret=Black+Sabbath&titel=War+Pigs&cat=s|tittel=Black Sabbath - War Pigs|nettstad=Australian-charts.com|vitja=5. september 2026}}</ref> | innspelt = 1970 | sjanger = [[Heavy metal]]<ref>{{Cite book|first=William|last=Irwin|title=Black Sabbath and Philosophy: Mastering Reality|url=https://books.google.com/books?id=Ek-yzX-jcU0C&pg=PT202|date=18 September 2012|publisher=John Wiley & Sons|isbn=978-1-118-39761-9|page=202}}</ref><br />[[stonerrock]]<ref name="Stanley 2013">{{Cite book|first=Bob|last=Stanley|title=Yeah Yeah Yeah: The Story of Modern Pop|chapter=Some Kind of Monster: Metal|chapter-url=https://books.google.com/books?id=9emZAAAAQBAJ&pg=PT7|date=13 September 2013|publisher=Faber & Faber|isbn=978-0-571-28198-5|page=567}}</ref> | lengd = 7:57 | plateselskap = [[Vertigo Records|Vertigo]] | låtskrivar = [[Tony Iommi]] · [[Ozzy Osbourne]] · [[Geezer Butler]] · [[Bill Ward]] | produsent = [[Rodger Bain]] }} «'''War Pigs'''» er ein [[antikrigssong]] og [[protestsong]] av det engelske [[heavy metal]]-bandet [[Black Sabbath]]. Han er opningssporet på det andre studioalbumet til bandet, ''[[Paranoid av Black Sabbath|Paranoid]]'', som kom ut i 1970. == Oversyn == Den opphavlege tittelen på «War Pigs» var «Walpurgis», etter [[valborgsnatta]], og songen handla om [[heksesabbat]].<ref name="iommiautobiography">{{Cite book|last=Iommi|first=Tony|title=Iron Man: My Journey Through Heaven and Hell with Black Sabbath|url=https://archive.org/details/ironmanmyjourney00iomm_0|url-access=registration|year=2011|publisher=[[Da Capo Press]]|isbn=978-0-30681-9551}}</ref><ref>{{Cite AV media notes|title=Reunion|title-link=Reunion av Black Sabbath|others=[[Black Sabbath]]|year=1998|first=Phil|last=Alexander|publisher=[[Epic Records|Epic]]}}</ref> Bassisten og tekstforfattaren [[Geezer Butler]] sa: «Walpurgis er på ein måte som julaftan for satanistar. Og for meg var krigen den store Satan. Det handla ikkje om politikk eller styresmakter eller noko slikt. Det var sjølve vondskapen. Så eg skreiv om generalar som samla seg i hopetal, nett som hekser ved [[svart messe|svarte messer]], for å lage ein analogi. Men då vi tok songen til plateselskapet, meinte dei at 'Walpurgis' lét for satanisk. Det var då vi gjorde han om til 'War Pigs'. Men vi endra ikkje teksten, for han var allereie ferdig.»<ref name="Geezer">{{Kjelde www|url=http://www.noisecreep.com/2010/07/30/black-sabbath-bassist-geezer-butler-gets-paranoid/|tittel=Black Sabbath Bassist Geezer Butler Gets 'Paranoid'|etternamn=Wiederhorn|førenamn=Jon|dato=30. juli 2010|utgjevar=[[Noisecreep]]|vitja=5. september 2026}}</ref> [[Verneplikt i Storbritannia|Den britiske verneplikta tok slutt i 1963]], men medan [[Vietnamkrigen]] framleis gjekk føre seg, frykta mange unge menn at dei skulle verte kalla inn for å kjempe der. «Det var dette som sette i gang heile opprøret mot å dra i krig for kven som helst», sa Butler. Tekstforfattaren mintest: «Eg grudde meg til å verte kalla inn.»<ref name="reesman">{{Kjelde www|dato=27. mars 2014|tittel=Geezer Butler Discusses Veganism, Religion, Politics, Surveillance, and Life Lessons|url=http://www.bryanreesman.com/2014/03/27/geezer-butler-discusses-veganism-religion-politics-surveillance-and-life-lessons/|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20190314044504/https://www.bryanreesman.com/2014/03/27/geezer-butler-discusses-veganism-religion-politics-surveillance-and-life-lessons/|arkivdato=14. mars 2019|vitja=5. september 2026|utgjevar=bryanreesman.com}}</ref> Før den offisielle utgjevinga endra bandet ofte teksten mykje når dei spela songen på konsert.<ref name="page32">{{Cite book|title=Black Sabbath: Doom Let Loose: An Illustrated History|author=Popoff, Martin|page=32|publisher=ECW press|year=2006|isbn=1-55022-731-9}}</ref> Eit døme finst på samlealbumet ''[[The Ozzman Cometh]]'' av [[Ozzy Osbourne]], med ein tidleg versjon som Black Sabbath spela inn for [[BBC Radio 1]] 26. april 1970.<ref>Omslagsnotata til ''The Ozzman Cometh'', [[Epic Records]], 11. november 1997.</ref> Butler har sagt at «War Pigs» er «heilt og fullt imot [[Vietnamkrigen]], om korleis desse rike politikarane og rikfolka startar alle krigane for eiga vinning og får alle dei fattige til å døy for seg»,<ref name="page33"/> medan vokalisten Osbourne har sagt at gruppa «ikkje visste noko om Vietnam. Det er berre ein antikrigssong.»<ref name="Diary of a madman">{{Cite book|last=Clerk|first=Carol|title=Diary of a Madman: Ozzy Osbourne: The Stories Behind the Songs|year=2002|publisher=Thunder's Mouth Press|page=25|isbn=978-1-56025-4720}}</ref> Den instrumentale [[instrumentalmusikk|outroen]] heiter «'''Luke's Wall'''» på dei amerikanske albumutgåvene, der tittelen står som «War Pigs/Luke's Wall».<ref>Som oppført på etikettane til tidlege nordamerikanske [[Warner Records]]-pressingar av ''Paranoid'' (katalognummer WS 1887), gjevne ut i januar 1971.</ref> Det fyrste trommeslagaren [[Bill Ward]] hugsar av å framføre songen, var på Beat-Club på hotellet Hirschen i Zürich i Sveits i 1969.<ref name="page33">{{Cite book|title=Black Sabbath: Doom Let Loose: An Illustrated History|author=Popoff, Martin|page=33|publisher=ECW press|year=2006|isbn=1-55022-731-9}}</ref><ref>Boris Schlatter: «Ozzy Osbourne: In Zürich feilte Black Sabbath am Urknall des Hardrock», [https://www.swissinfo.ch/ger/kultur/ozzy-osbourne-im-hirschen-z%C3%BCrich-feilte-black-sabbath-am-urknall-des-hardrock/89727416 swissinfo.ch], 24. juli 2025, henta 5. august 2025.</ref> Bandet måtte spele fleire sett kvar kveld og hadde på den tida lite materiale på repertoaret. Difor spela dei lange [[jamøkt|jamøkter]] for å fylle setta.<ref name="iommiautobiography" /> Medkomponisten og sologitaristen [[Tony Iommi]] har sagt at «War Pigs» voks fram frå ei av desse jamøktene.<ref name="Iommi">{{Cite news|title=Rhino Bows Sabbath Fete with Two-Disc Anthology|url=https://books.google.com/books?id=NQ0EAAAAMBAJ&q=Black+Sabbath+War+Pigs+jam&pg=PA14|last=Orshoski|first=Wes|magazine=[[Billboard]]|date=2 November 2002}}</ref> Produsenten [[Rodger Bain]] og lydteknikaren [[Tom Allom]] la til [[flyalarm]]en og auka farten mot slutten av songen. Bandet hadde ikkje noko å seie i desse avgjerdene, men var nøgd med resultatet.<ref name="iommiautobiography" /> == Ettermæle == {{Utdjupande artikkel|Liste over coverversjonar av Black Sabbath-songar}} Musikkjournalisten [[Martin Popoff]] har kalla songen ein «stygg antikrigsklassikar som no vert rekna som ein av dei to eller tre mest varige komposisjonane til Sabbath».<ref name="page32"/> ''[[Guitar World]]'' skildra han som «den beste [[heavy metal]]-songen nokon gong».<ref name="Diary of a madman"/> Bladet tok òg med songen på lista si over dei 100 beste gitarsoloane og plasserte han på 56.-plass.<ref name="GW">{{Kjelde www|url=http://www.guitarworld.com/article/100_greatest_guitar_solos_51100?page=0%2C0|tittel=100 Greatest Guitar Solos: 51-100|verk=[[Guitar World]]|vitja=5. september 2026}}</ref> Steve Huey i [[AllMusic]] kalla songen ein [[standardlåt]].<ref name="Allmusic review">{{Kjelde www|url={{Allmusicguide|class=album|id=paranoid-mw0000600570|pure_url=yes}}|tittel=Allmusic (((Paranoid > Overview)))|etternamn=Huey|førenamn=Steve|utgjevar=[[AllMusic]]|vitja=5. september 2026}}</ref> [[Kelefa Sanneh]] skreiv: «Det minneverdige er måten Osbourne ikkje berre manar fram kostnaden ved krigen, men òg den forførande tiltrekkingskrafta hans. Noko av det som fekk Black Sabbath til å verke nye, var motviljen mot å vere opplyftande, håpefulle eller sjølvrettferdige.»<ref>{{Cite book|author=Kelefa Sanneh|title=[[Major Labels|Major Labels: A History of Popular Music in Seven Genres]]|publisher=Canongate|year=2021|isbn=9781838855932|page=13}}</ref> «War Pigs» vert ofte rekna som ein av dei beste songane til Black Sabbath. I 2020 plasserte ''[[Kerrang!|Kerrang]]'' han på fjerdeplass på lista si over dei 20 beste Black Sabbath-songane,<ref>{{Kjelde www|url=https://www.kerrang.com/the-20-greatest-black-sabbath-songs-ranked|tittel=The 20 greatest Black Sabbath songs – ranked|førenamn=Sam|etternamn=Law|verk=[[Kerrang!|Kerrang]]|dato=7. september 2020|vitja=5. september 2026}}</ref> og i 2021 plasserte ''[[Metal Hammer|Louder Sound]]'' han øvst på si liste over dei 40 beste Black Sabbath-songane.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.loudersound.com/features/black-sabbath-40-greatest-songs/2|tittel=Black Sabbath's 40 greatest songs ever|førenamn=Paul|etternamn=Brannigan|verk=[[Metal Hammer|Louder Sound]]|dato=22. november 2021|vitja=5. september 2026|arkivdato=28. mars 2022|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20220328161454/https://www.loudersound.com/features/black-sabbath-40-greatest-songs/2}}</ref> ''Rock – Das Gesamtwerk der größten Rock-Acts im Check'' rangerte «War Pigs» som den beste Black Sabbath-songen.<ref>{{Cite book|last1=Rehe|first1=Christoph|title=Rock – Das Gesamtwerk der größten Rock-Acts im Check: alle Alben, alle Songs. Ein eclipsed-Buch|date=2013|publisher=Sysyphus Sysyphus Verlags GmbH|isbn=978-3868526462|language=de}}</ref> Songen skil seg ut ved at han vart publisert i det amerikanske folkemusikkbladet ''[[Broadside (tidsskrift)|Broadside]]'', som til vanleg ikkje tok inn rockesongar.<ref>{{Cite news|url=http://www.irishtimes.com/news/delivering-a-radical-broadside-1.1115256|title=Delivering a radical broadside|last1=Kelly|first1=John|date=11 November 2000|newspaper=[[The Irish Times]]|access-date=15 July 2015}}</ref> Gitarriffet i songen var ei viktig inspirasjonskjelde for riffet i [[Arctic Monkeys]]-singelen «[[Arabella av Arctic Monkeys|Arabella]]» frå 2014. Bandet spelar ofte ein mellomsekvens frå «War Pigs», slik at frontfiguren [[Alex Turner]] rekk å ta opp gitaren før soloen sin.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.youtube.com/watch?v=H4FysSXLSgQ&t=186|arkiv_url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211212/H4FysSXLSgQ|arkivdato=12. desember 2021|tittel=Arctic Monkeys – Arabella & War Pigs (Black Sabbath) @ Austin City Limits 2013|førenamn=Aldo|etternamn=Vásquez|dato=30. mai 2014|vitja=5. september 2026|verk=YouTube}}</ref> I nyare tid avsluttar Arctic Monkeys ofte konsertversjonen av «Arabella» med ein smakebit av riffet frå «War Pigs». «War Pigs» var med under rulleteksten i filmen ''[[300: Rise of an Empire]]'' frå 2014, ein oppfølgjar til filmen ''[[300 (film)|300]]'' frå 2007. «War Pigs» var ein av 40 songar i serien Music Monday ved [[Newseum]], og var dermed ein del av utstillinga ''Reporting Vietnam'' som ei viktig musikalsk spegling av samtida.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.newseum.org/2015/11/30/vietnam-music-monday-war-pigs/|tittel=Vietnam Music Monday: "War Pigs"|dato=30. november 2015|utgjevar=Newseum|vitja=5. september 2026}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://open.spotify.com/playlist/1rcuJswnpVVQpQFQVElmD5|tittel=Reporting Vietnam@NewseumDC|dato=30. november 2015|utgjevar=[[Spotify]]|vitja=5. september 2026}}</ref> [[WWE]] har brukt songen under arrangementa [[NXT TakeOver: WarGames]] og, sidan 2022-utgåva, [[Survivor Series WarGames]]. Fleire av idrettslaga ved [[University of Arkansas]], kjende som [[Arkansas Razorbacks|Razorbacks]] etter eit ord for [[villsvin]], brukar «War Pigs» som musikk når dei går gjennom tunnelen og inn på bana. Songen er òg fast på repertoaret til [[University of Arkansas Razorback Marching Band|Razorback Marching Band]]. I 2023 plasserte ''[[Rolling Stone]]'' songen på femteplass på lista si over dei 100 beste heavy metal-songane.<ref>[https://www.rollingstone.com/music/music-lists/100-greatest-heavy-metal-songs-1234688425/ «The 100 Greatest Heavy Metal Songs of All Time»]. ''Rolling Stone'', 13. mars 2023, vitja 10. juli 2023.</ref> [[Judas Priest]] har brukt «War Pigs» som inngangsmusikk sidan seint i 2011.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.setlist.fm/setlists/judas-priest-6bd6bafa.html|tittel=Judas Priest Concert Setlists & Tour Dates|utgjevar=[[setlist.fm]]|vitja=5. september 2026}}</ref> 2. juli 2025 gav Judas Priest ut ein coverversjon av songen på den offisielle YouTube-kanalen sin.<ref>{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=n2Ap8L6B_mA|title=Judas Priest - Black Sabbath 'War Pigs' homage|date=2025-07-02|last=Judas Priest|access-date=2025-07-02|via=YouTube}}</ref> Black Sabbath la òg ut videoen på den offisielle YouTube-kanalen sin.<ref>{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=IB6jbWoGtlA|title=Judas Priest - War Pigs|date=2025-07-02|last=Black Sabbath|access-date=2025-07-02|via=YouTube}}</ref> Under [[Grammyprisen 2026|Grammy-seremonien i 2026]] vart songen spela under minnesdelen av showet for å heidre Ozzy Osbourne etter at han døydde. Bandet var sett saman av [[Guns N’ Roses]]-gitaristen [[Slash]], bassisten [[Duff McKagan]], vokalisten [[Post Malone]], [[Andrew Watt]] på gitar og [[Red Hot Chili Peppers]]-trommeslagaren [[Chad Smith]].<ref>{{Kjelde www|url=https://loudwire.com/2026-grammy-awards-honor-ozzy-osbourne-with-all-star-tribute/|tittel=Grammys Honor Ozzy Osbourne With One-Song All-Star Tribute - See Photos|dato=2. februar 2026|nettstad=Loudwire.com|vitja=5. september 2026}}</ref> == Medverkande == [[Fil:Sabs.jpg|mini|Black Sabbath i 1970. Frå venstre: Butler, Iommi, Ward og Osbourne.]] * [[Ozzy Osbourne]] – vokal * [[Tony Iommi]] – gitar * [[Geezer Butler]] – bass * [[Bill Ward]] – trommer == Coverversjonar == [[Faith No More]] gav ut ein coverversjon på albumet ''[[The Real Thing av Faith No More|The Real Thing]]'' frå 1989, som bonusspor på andre format enn vinyl. 9. november 1990 framførte Ozzy Osbourne songen saman med Faith No More og [[James Hetfield]] frå [[Metallica]] på gitar i [[Hollywood Palladium]].<ref>{{Kjelde www|etternamn=Osbourne|førenamn=Ozzy|dato=1. februar 2019|tittel=OZZY OSBOURNE "War Pigs" with Faith No More (Live Video)|url=https://www.youtube.com/watch?v=XhiByvCy7BE|nettstad=YouTube}}</ref> Fleire andre artistar har òg spela inn songen. [[T-Pain]] tok han med på albumet ''[[On Top of the Covers]]'' frå 2023. [[Geezer Butler]] likte versjonen, og Ozzy Osbourne kalla han «den beste coverversjonen av 'War Pigs' nokon gong».<ref>{{Kjelde www|etternamn=Kennelty|førenamn=Greg|dato=11. januar 2024|tittel=OZZY Finally Heard T-PAIN's "War Pigs" Cover: "Why Didn't You Guys Call Me?"|url=https://metalinjection.net/news/ozzy-finally-heard-t-pains-war-pigs-cover-why-didnt-you-guys-call-me|nettstad=Metal Injection}}</ref><ref>{{Kjelde www|dato=11. januar 2023|tittel=OZZY OSBOURNE T-PAIN'S 'WAR PIGS' COVER IS BEST I EVER HEARD!!!|url=https://www.tmz.com/2024/01/11/t-pain-ozzy-osbourne-war-pigs-cover-best/|nettstad=TMZ}}</ref><ref>{{Kjelde www|etternamn=Enis|førenamn=Eli|dato=20. mars 2023|tittel=BLACK SABBATH'S GEEZER BUTLER approves of T-PAIN's "War Pigs" cover|url=https://www.revolvermag.com/music/black-sabbaths-geezer-butler-approves-t-pains-war-pigs-cover|nettstad=Revolver}}</ref><ref>{{Kjelde www|etternamn=Kennelty|førenamn=Greg|dato=20. mars 2023|tittel=T-PAIN Covers BLACK SABBATH, GEEZER BUTLER Approves|url=https://metalinjection.net/new-music/t-pain-covers-black-sabbath-geezer-butler-approves|nettstad=Metal Injection}}</ref> Det etiopiske bandet uKanDanZ gav ut ein coverversjon på albumet ''Evil Plan'' frå 2025, med teksten sungen på [[amharisk]].<ref>{{Kjelde www|etternamn=Dorn|førenamn=Lori|dato=25. april 2025|tittel=A Brash Badass Cover of Black Sabbath’s ‘War Pigs’ Sung in Amharic With the Sax Subbing for Guitar|url=https://laughingsquid.com/amharic-war-pigs-sax-guitar/|nettstad=Laughing Squid}}</ref> Under [[Grammy Award|Grammy-utdelinga]] i 2026 vart songen framført til minne om Ozzy Osbourne av vokalisten [[Post Malone]] saman med [[Slash]], [[Duff McKagan]], [[Chad Smith]] og [[Andrew Watt]].<ref>«Watch Post Malone Honor Ozzy Osbourne With A Powerful In Memoriam Tribute Performance Of "War Pigs"». 2026 Grammys. [https://qa.grammy.com/series-or-collection/2026-grammys-68th-annual-grammy-awards-videos/post-malone-ozzy-osbourne-in-memoriam-tribute-performance]</ref> == Listeplasseringar == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ Vekevise listeplasseringar for «War Pigs» i 2014–2025 ! scope="col"| Liste (2014–2025) ! scope="col"| Høgaste<br />plassering |- {{Singelliste|Billboardglobal200|190|artist=Black Sabbath|rowheader=true|access-date=5 August 2025}} |- ! scope="row"| Sweden Heatseeker ([[Sverigetopplistan]])<ref>{{Kjelde www|url=https://sverigetopplistan.se/chart/215/?dspy=2025&dspp=31|tittel=Veckolista Heatseeker, vecka 31, 2025|utgjevar=[[Sverigetopplistan]]|vitja=5. september 2026}}</ref> | 16 |- {{Singelliste|UK|47|date=20250801|rowheader=true|access-date=2 August 2025}} |- {{Singelliste|UKindie|11|date=20250801|rowheader=true|access-date=1 August 2025}} |- {{Singelliste|UKrock|4|date=20140329|rowheader=true|access-date=26 July 2025}} |- {{Singelliste|Billboardrocksongs|15|artist=Black Sabbath|rowheader=true|access-date=5 August 2025}} |} == Salstrofé == {{Salstrofétabell topp|caption=Salstrofé for «War Pigs»}} {{Certification Table Entry|nosales=true|region=New Zealand|type=single|artist=Black Sabbath|title=War Pigs|award=Platina|number=2|relyear=1970|certyear=2026|source=radioscope|access-date=14 August 2026}} {{Certification Table Entry|nosales=true|region=United Kingdom|type=single|artist=Black Sabbath|title=War Pigs|award=Gull|relyear=2005|certyear=2025|id=18045-1046-1|access-date=8 August 2025}} {{Salstrofétabell botn|nosales=true|noshipments=true|streaming=true}} == Kjelder == {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:War Pigs|War Pigs]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 5. september 2026.'' {{refslutt}} {{Fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == * [https://www.musixmatch.com/lyrics/Black-Sabbath/War-Pigs Songtekst] på [[Musixmatch]] {{Black Sabbath}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Songar frå 1970]] [[Kategori:Black Sabbath-songar]] [[Kategori:Songar skrivne av Ozzy Osbourne]] [[Kategori:Songar skrivne av Tony Iommi]] [[Kategori:Songar skrivne av Geezer Butler]] [[Kategori:Songar skrivne av Bill Ward]] [[Kategori:Vertigo Records-singlar]] [[Kategori:Antikrigssongar]] mzpb4wslahsmbscdi4yekwdalkd9dhl 3670442 3670441 2026-09-05T17:58:20Z Frokor 1328 ' 3670442 wikitext text/x-wiki {{Infoboks song | namn = War Pigs | artist = [[Black Sabbath]] | album = [[Paranoid av Black Sabbath|Paranoid]] | utgjeve = 18. september 1970<ref>{{Kjelde www|forfattar=Steffen Hung|url=https://australian-charts.com/showitem.asp?interpret=Black+Sabbath&titel=War+Pigs&cat=s|tittel=Black Sabbath - War Pigs|nettstad=Australian-charts.com|vitja=5. september 2026}}</ref> | innspelt = 1970 | sjanger = [[Heavy metal]]<ref>{{Cite book|first=William|last=Irwin|title=Black Sabbath and Philosophy: Mastering Reality|url=https://books.google.com/books?id=Ek-yzX-jcU0C&pg=PT202|date=18 September 2012|publisher=John Wiley & Sons|isbn=978-1-118-39761-9|page=202}}</ref><br />[[stonerrock]]<ref name="Stanley 2013">{{Cite book|first=Bob|last=Stanley|title=Yeah Yeah Yeah: The Story of Modern Pop|chapter=Some Kind of Monster: Metal|chapter-url=https://books.google.com/books?id=9emZAAAAQBAJ&pg=PT7|date=13 September 2013|publisher=Faber & Faber|isbn=978-0-571-28198-5|page=567}}</ref> | lengd = 7:57 | plateselskap = [[Vertigo Records|Vertigo]] | låtskrivar = [[Tony Iommi]] · [[Ozzy Osbourne]] · [[Geezer Butler]] · [[Bill Ward]] | produsent = [[Rodger Bain]] }} «'''War Pigs'''» er ein [[antikrigssong]] og [[protestsong]] av det engelske [[heavy metal]]-bandet [[Black Sabbath]]. Han er opningssporet på det andre studioalbumet til bandet, ''[[Paranoid av Black Sabbath|Paranoid]]'', som kom ut i 1970. == Oversyn == Den opphavlege tittelen på «War Pigs» var «Walpurgis», etter [[valborgsnatta]], og songen handla om [[heksesabbat]].<ref name="iommiautobiography">{{Cite book|last=Iommi|first=Tony|title=Iron Man: My Journey Through Heaven and Hell with Black Sabbath|url=https://archive.org/details/ironmanmyjourney00iomm_0|url-access=registration|year=2011|publisher=[[Da Capo Press]]|isbn=978-0-30681-9551}}</ref><ref>{{Cite AV media notes|title=Reunion|title-link=Reunion av Black Sabbath|others=[[Black Sabbath]]|year=1998|first=Phil|last=Alexander|publisher=[[Epic Records|Epic]]}}</ref> Bassisten og tekstforfattaren [[Geezer Butler]] sa: «Walpurgis er på ein måte som julaftan for satanistar. Og for meg var krigen den store Satan. Det handla ikkje om politikk eller styresmakter eller noko slikt. Det var sjølve vondskapen. Så eg skreiv om generalar som samla seg i hopetal, nett som hekser ved [[svart messe|svarte messer]], for å lage ein analogi. Men då vi tok songen til plateselskapet, meinte dei at 'Walpurgis' lét for satanisk. Det var då vi gjorde han om til 'War Pigs'. Men vi endra ikkje teksten, for han var allereie ferdig.»<ref name="Geezer">{{Kjelde www|url=http://www.noisecreep.com/2010/07/30/black-sabbath-bassist-geezer-butler-gets-paranoid/|tittel=Black Sabbath Bassist Geezer Butler Gets 'Paranoid'|etternamn=Wiederhorn|førenamn=Jon|dato=30. juli 2010|utgjevar=[[Noisecreep]]|vitja=5. september 2026}}</ref> [[Verneplikt i Storbritannia|Den britiske verneplikta tok slutt i 1963]], men medan [[Vietnamkrigen]] framleis gjekk føre seg, frykta mange unge menn at dei skulle verte kalla inn for å kjempe der. «Det var dette som sette i gang heile opprøret mot å dra i krig for kven som helst», sa Butler. Tekstforfattaren mintest: «Eg grudde meg til å verte kalla inn.»<ref name="reesman">{{Kjelde www|dato=27. mars 2014|tittel=Geezer Butler Discusses Veganism, Religion, Politics, Surveillance, and Life Lessons|url=http://www.bryanreesman.com/2014/03/27/geezer-butler-discusses-veganism-religion-politics-surveillance-and-life-lessons/|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20190314044504/https://www.bryanreesman.com/2014/03/27/geezer-butler-discusses-veganism-religion-politics-surveillance-and-life-lessons/|arkivdato=14. mars 2019|vitja=5. september 2026|utgjevar=bryanreesman.com}}</ref> Før den offisielle utgjevinga endra bandet ofte teksten mykje når dei spela songen på konsert.<ref name="page32">{{Cite book|title=Black Sabbath: Doom Let Loose: An Illustrated History|author=Popoff, Martin|page=32|publisher=ECW press|year=2006|isbn=1-55022-731-9}}</ref> Eit døme finst på samlealbumet ''[[The Ozzman Cometh]]'' av [[Ozzy Osbourne]], med ein tidleg versjon som Black Sabbath spela inn for [[BBC Radio 1]] 26. april 1970.<ref>Omslagsnotata til ''The Ozzman Cometh'', [[Epic Records]], 11. november 1997.</ref> Butler har sagt at «War Pigs» er «heilt og fullt imot [[Vietnamkrigen]], om korleis desse rike politikarane og rikfolka startar alle krigane for eiga vinning og får alle dei fattige til å døy for seg»,<ref name="page33"/> medan vokalisten Osbourne har sagt at gruppa «ikkje visste noko om Vietnam. Det er berre ein antikrigssong.»<ref name="Diary of a madman">{{Cite book|last=Clerk|first=Carol|title=Diary of a Madman: Ozzy Osbourne: The Stories Behind the Songs|year=2002|publisher=Thunder's Mouth Press|page=25|isbn=978-1-56025-4720}}</ref> Den instrumentale [[instrumentalmusikk|outroen]] heiter «'''Luke's Wall'''» på dei amerikanske albumutgåvene, der tittelen står som «War Pigs/Luke's Wall».<ref>Som oppført på etikettane til tidlege nordamerikanske [[Warner Records]]-pressingar av ''Paranoid'' (katalognummer WS 1887), gjevne ut i januar 1971.</ref> Det fyrste trommeslagaren [[Bill Ward]] hugsar av å framføre songen, var på Beat-Club på hotellet Hirschen i Zürich i Sveits i 1969.<ref name="page33">{{Cite book|title=Black Sabbath: Doom Let Loose: An Illustrated History|author=Popoff, Martin|page=33|publisher=ECW press|year=2006|isbn=1-55022-731-9}}</ref><ref>Boris Schlatter: «Ozzy Osbourne: In Zürich feilte Black Sabbath am Urknall des Hardrock», [https://www.swissinfo.ch/ger/kultur/ozzy-osbourne-im-hirschen-z%C3%BCrich-feilte-black-sabbath-am-urknall-des-hardrock/89727416 swissinfo.ch], 24. juli 2025, henta 5. august 2025.</ref> Bandet måtte spele fleire sett kvar kveld og hadde på den tida lite materiale på repertoaret. Difor spela dei lange [[jamøkt|jamøkter]] for å fylle setta.<ref name="iommiautobiography" /> Medkomponisten og sologitaristen [[Tony Iommi]] har sagt at «War Pigs» voks fram frå ei av desse jamøktene.<ref name="Iommi">{{Cite news|title=Rhino Bows Sabbath Fete with Two-Disc Anthology|url=https://books.google.com/books?id=NQ0EAAAAMBAJ&q=Black+Sabbath+War+Pigs+jam&pg=PA14|last=Orshoski|first=Wes|magazine=[[Billboard]]|date=2 November 2002}}</ref> Produsenten [[Rodger Bain]] og lydteknikaren [[Tom Allom]] la til [[flyalarm]]en og auka farten mot slutten av songen. Bandet hadde ikkje noko å seie i desse avgjerdene, men var nøgd med resultatet.<ref name="iommiautobiography" /> == Ettermæle == {{Utdjupande artikkel|Liste over coverversjonar av Black Sabbath-songar}} Musikkjournalisten [[Martin Popoff]] har kalla songen ein «stygg antikrigsklassikar som no vert rekna som ein av dei to eller tre mest varige komposisjonane til Sabbath».<ref name="page32"/> ''[[Guitar World]]'' skildra han som «den beste [[heavy metal]]-songen nokon gong».<ref name="Diary of a madman"/> Bladet tok òg med songen på lista si over dei 100 beste gitarsoloane og plasserte han på 56.-plass.<ref name="GW">{{Kjelde www|url=http://www.guitarworld.com/article/100_greatest_guitar_solos_51100?page=0%2C0|tittel=100 Greatest Guitar Solos: 51-100|verk=[[Guitar World]]|vitja=5. september 2026}}</ref> Steve Huey i [[AllMusic]] kalla songen ein [[standardlåt]].<ref name="Allmusic review">{{Kjelde www|url={{Allmusicguide|class=album|id=paranoid-mw0000600570|pure_url=yes}}|tittel=Allmusic (((Paranoid > Overview)))|etternamn=Huey|førenamn=Steve|utgjevar=[[AllMusic]]|vitja=5. september 2026}}</ref> [[Kelefa Sanneh]] skreiv: «Det minneverdige er måten Osbourne ikkje berre manar fram kostnaden ved krigen, men òg den forførande tiltrekkingskrafta hans. Noko av det som fekk Black Sabbath til å verke nye, var motviljen mot å vere opplyftande, håpefulle eller sjølvrettferdige.»<ref>{{Cite book|author=Kelefa Sanneh|title=[[Major Labels|Major Labels: A History of Popular Music in Seven Genres]]|publisher=Canongate|year=2021|isbn=9781838855932|page=13}}</ref> «War Pigs» vert ofte rekna som ein av dei beste songane til Black Sabbath. I 2020 plasserte ''[[Kerrang!|Kerrang]]'' han på fjerdeplass på lista si over dei 20 beste Black Sabbath-songane,<ref>{{Kjelde www|url=https://www.kerrang.com/the-20-greatest-black-sabbath-songs-ranked|tittel=The 20 greatest Black Sabbath songs – ranked|førenamn=Sam|etternamn=Law|verk=[[Kerrang!|Kerrang]]|dato=7. september 2020|vitja=5. september 2026}}</ref> og i 2021 plasserte ''[[Metal Hammer|Louder Sound]]'' han øvst på si liste over dei 40 beste Black Sabbath-songane.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.loudersound.com/features/black-sabbath-40-greatest-songs/2|tittel=Black Sabbath's 40 greatest songs ever|førenamn=Paul|etternamn=Brannigan|verk=[[Metal Hammer|Louder Sound]]|dato=22. november 2021|vitja=5. september 2026|arkivdato=28. mars 2022|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20220328161454/https://www.loudersound.com/features/black-sabbath-40-greatest-songs/2}}</ref> ''Rock – Das Gesamtwerk der größten Rock-Acts im Check'' rangerte «War Pigs» som den beste Black Sabbath-songen.<ref>{{Cite book|last1=Rehe|first1=Christoph|title=Rock – Das Gesamtwerk der größten Rock-Acts im Check: alle Alben, alle Songs. Ein eclipsed-Buch|date=2013|publisher=Sysyphus Sysyphus Verlags GmbH|isbn=978-3868526462|language=de}}</ref> Songen skil seg ut ved at han vart publisert i det amerikanske folkemusikkbladet ''[[Broadside (tidsskrift)|Broadside]]'', som til vanleg ikkje tok inn rockesongar.<ref>{{Cite news|url=http://www.irishtimes.com/news/delivering-a-radical-broadside-1.1115256|title=Delivering a radical broadside|last1=Kelly|first1=John|date=11 November 2000|newspaper=[[The Irish Times]]|access-date=15 July 2015}}</ref> Gitarriffet i songen var ei viktig inspirasjonskjelde for riffet i [[Arctic Monkeys]]-singelen «[[Arabella av Arctic Monkeys|Arabella]]» frå 2014. Bandet spelar ofte ein mellomsekvens frå «War Pigs», slik at frontfiguren [[Alex Turner]] rekk å ta opp gitaren før soloen sin.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.youtube.com/watch?v=H4FysSXLSgQ&t=186|arkiv_url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211212/H4FysSXLSgQ|arkivdato=12. desember 2021|tittel=Arctic Monkeys – Arabella & War Pigs (Black Sabbath) @ Austin City Limits 2013|førenamn=Aldo|etternamn=Vásquez|dato=30. mai 2014|vitja=5. september 2026|verk=YouTube}}</ref> I nyare tid avsluttar Arctic Monkeys ofte konsertversjonen av «Arabella» med ein smakebit av riffet frå «War Pigs». «War Pigs» var med under rulleteksten i filmen ''[[300: Rise of an Empire]]'' frå 2014, ein oppfølgjar til filmen ''[[300 (film)|300]]'' frå 2007. «War Pigs» var ein av 40 songar i serien Music Monday ved [[Newseum]], og var dermed ein del av utstillinga ''Reporting Vietnam'' som ei viktig musikalsk spegling av samtida.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.newseum.org/2015/11/30/vietnam-music-monday-war-pigs/|tittel=Vietnam Music Monday: "War Pigs"|dato=30. november 2015|utgjevar=Newseum|vitja=5. september 2026}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://open.spotify.com/playlist/1rcuJswnpVVQpQFQVElmD5|tittel=Reporting Vietnam@NewseumDC|dato=30. november 2015|utgjevar=[[Spotify]]|vitja=5. september 2026}}</ref> [[WWE]] har brukt songen under arrangementa [[NXT TakeOver: WarGames]] og, sidan 2022-utgåva, [[Survivor Series WarGames]]. Fleire av idrettslaga ved [[University of Arkansas]], kjende som [[Arkansas Razorbacks|Razorbacks]] etter eit ord for [[villsvin]], brukar «War Pigs» som musikk når dei går gjennom tunnelen og inn på bana. Songen er òg fast på repertoaret til [[University of Arkansas Razorback Marching Band|Razorback Marching Band]]. I 2023 plasserte ''[[Rolling Stone]]'' songen på femteplass på lista si over dei 100 beste heavy metal-songane.<ref>[https://www.rollingstone.com/music/music-lists/100-greatest-heavy-metal-songs-1234688425/ «The 100 Greatest Heavy Metal Songs of All Time»]. ''Rolling Stone'', 13. mars 2023, vitja 10. juli 2023.</ref> [[Judas Priest]] har brukt «War Pigs» som inngangsmusikk sidan seint i 2011.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.setlist.fm/setlists/judas-priest-6bd6bafa.html|tittel=Judas Priest Concert Setlists & Tour Dates|utgjevar=[[setlist.fm]]|vitja=5. september 2026}}</ref> 2. juli 2025 gav Judas Priest ut ein coverversjon av songen på den offisielle YouTube-kanalen sin.<ref>{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=n2Ap8L6B_mA|title=Judas Priest - Black Sabbath 'War Pigs' homage|date=2025-07-02|last=Judas Priest|access-date=2025-07-02|via=YouTube}}</ref> Black Sabbath la òg ut videoen på den offisielle YouTube-kanalen sin.<ref>{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=IB6jbWoGtlA|title=Judas Priest - War Pigs|date=2025-07-02|last=Black Sabbath|access-date=2025-07-02|via=YouTube}}</ref> Under [[Grammyprisen 2026|Grammy-seremonien i 2026]] vart songen spela under minnesdelen av showet for å heidre Ozzy Osbourne etter at han døydde. Bandet var sett saman av [[Guns N’ Roses]]-gitaristen [[Slash]], bassisten [[Duff McKagan]], vokalisten [[Post Malone]], [[Andrew Watt]] på gitar og [[Red Hot Chili Peppers]]-trommeslagaren [[Chad Smith]].<ref>{{Kjelde www|url=https://loudwire.com/2026-grammy-awards-honor-ozzy-osbourne-with-all-star-tribute/|tittel=Grammys Honor Ozzy Osbourne With One-Song All-Star Tribute - See Photos|dato=2. februar 2026|nettstad=Loudwire.com|vitja=5. september 2026}}</ref> == Medverkande == [[Fil:Sabs.jpg|mini|Black Sabbath i 1970. Frå venstre: Butler, Iommi, Ward og Osbourne.]] * [[Ozzy Osbourne]] – vokal * [[Tony Iommi]] – gitar * [[Geezer Butler]] – bass * [[Bill Ward]] – trommer == Coverversjonar == [[Faith No More]] gav ut ein coverversjon på albumet ''[[The Real Thing av Faith No More|The Real Thing]]'' frå 1989, som bonusspor på andre format enn vinyl. 9. november 1990 framførte Ozzy Osbourne songen saman med Faith No More og [[James Hetfield]] frå [[Metallica]] på gitar i [[Hollywood Palladium]].<ref>{{Kjelde www|etternamn=Osbourne|førenamn=Ozzy|dato=1. februar 2019|tittel=OZZY OSBOURNE "War Pigs" with Faith No More (Live Video)|url=https://www.youtube.com/watch?v=XhiByvCy7BE|nettstad=YouTube}}</ref> Fleire andre artistar har òg spela inn songen. [[T-Pain]] tok han med på albumet ''[[On Top of the Covers]]'' frå 2023. [[Geezer Butler]] likte versjonen, og Ozzy Osbourne kalla han «den beste coverversjonen av 'War Pigs' nokon gong».<ref>{{Kjelde www|etternamn=Kennelty|førenamn=Greg|dato=11. januar 2024|tittel=OZZY Finally Heard T-PAIN's "War Pigs" Cover: "Why Didn't You Guys Call Me?"|url=https://metalinjection.net/news/ozzy-finally-heard-t-pains-war-pigs-cover-why-didnt-you-guys-call-me|nettstad=Metal Injection}}</ref><ref>{{Kjelde www|dato=11. januar 2023|tittel=OZZY OSBOURNE T-PAIN'S 'WAR PIGS' COVER IS BEST I EVER HEARD!!!|url=https://www.tmz.com/2024/01/11/t-pain-ozzy-osbourne-war-pigs-cover-best/|nettstad=TMZ}}</ref><ref>{{Kjelde www|etternamn=Enis|førenamn=Eli|dato=20. mars 2023|tittel=BLACK SABBATH'S GEEZER BUTLER approves of T-PAIN's "War Pigs" cover|url=https://www.revolvermag.com/music/black-sabbaths-geezer-butler-approves-t-pains-war-pigs-cover|nettstad=Revolver}}</ref><ref>{{Kjelde www|etternamn=Kennelty|førenamn=Greg|dato=20. mars 2023|tittel=T-PAIN Covers BLACK SABBATH, GEEZER BUTLER Approves|url=https://metalinjection.net/new-music/t-pain-covers-black-sabbath-geezer-butler-approves|nettstad=Metal Injection}}</ref> Det etiopiske bandet uKanDanZ gav ut ein coverversjon på albumet ''Evil Plan'' frå 2025, med teksten sungen på [[amharisk]].<ref>{{Kjelde www|etternamn=Dorn|førenamn=Lori|dato=25. april 2025|tittel=A Brash Badass Cover of Black Sabbath’s ‘War Pigs’ Sung in Amharic With the Sax Subbing for Guitar|url=https://laughingsquid.com/amharic-war-pigs-sax-guitar/|nettstad=Laughing Squid}}</ref> Under [[Grammy Award|Grammy-utdelinga]] i 2026 vart songen framført til minne om Ozzy Osbourne av vokalisten [[Post Malone]] saman med [[Slash]], [[Duff McKagan]], [[Chad Smith]] og [[Andrew Watt]].<ref>«Watch Post Malone Honor Ozzy Osbourne With A Powerful In Memoriam Tribute Performance Of "War Pigs"». 2026 Grammys. [https://qa.grammy.com/series-or-collection/2026-grammys-68th-annual-grammy-awards-videos/post-malone-ozzy-osbourne-in-memoriam-tribute-performance]</ref> == Listeplasseringar == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ Vekevise listeplasseringar for «War Pigs» i 2014–2025 ! scope="col"| Liste (2014–2025) ! scope="col"| Høgaste<br />plassering |- {{Singelliste|Billboardglobal200|190|artist=Black Sabbath|rowheader=true|access-date=5 August 2025}} |- ! scope="row"| Sweden Heatseeker ([[Sverigetopplistan]])<ref>{{Kjelde www|url=https://sverigetopplistan.se/chart/215/?dspy=2025&dspp=31|tittel=Veckolista Heatseeker, vecka 31, 2025|utgjevar=[[Sverigetopplistan]]|vitja=5. september 2026}}</ref> | 16 |- {{Singelliste|UK|47|date=20250801|rowheader=true|access-date=2 August 2025}} |- {{Singelliste|UKindie|11|date=20250801|rowheader=true|access-date=1 August 2025}} |- {{Singelliste|UKrock|4|date=20140329|rowheader=true|access-date=26 July 2025}} |- {{Singelliste|Billboardrocksongs|15|artist=Black Sabbath|rowheader=true|access-date=5 August 2025}} |} == Salstrofé == {{Salstrofétabell topp|caption=Salstrofé for «War Pigs»}} {{Certification Table Entry|nosales=true|region=New Zealand|type=single|artist=Black Sabbath|title=War Pigs|award=Platina|number=2|relyear=1970|certyear=2026|source=radioscope|access-date=14 August 2026}} {{Certification Table Entry|nosales=true|region=United Kingdom|type=single|artist=Black Sabbath|title=War Pigs|award=Gull|relyear=2005|certyear=2025|id=18045-1046-1|access-date=8 August 2025}} {{Salstrofétabell botn|nosales=true|noshipments=true|streaming=true}} == Kjelder == {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:War Pigs|War Pigs]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 5. september 2026.'' {{refslutt}} {{Fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == * [https://www.musixmatch.com/lyrics/Black-Sabbath/War-Pigs Songtekst] på [[Musixmatch]] {{Black Sabbath}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Songar frå 1970]] [[Kategori:Black Sabbath-songar]] [[Kategori:Songar skrivne av Ozzy Osbourne]] [[Kategori:Songar skrivne av Tony Iommi]] [[Kategori:Songar skrivne av Geezer Butler]] [[Kategori:Songar skrivne av Bill Ward]] [[Kategori:Vertigo Records-singlar]] [[Kategori:Antikrigssongar]] 2a2b8px4hfmthg18ouriz3wbaz31bhg 0 433319 3670443 2026-09-05T18:06:53Z Frokor 1328 frå en 3670443 wikitext text/x-wiki {{Infoboks song | tittel = Planet Caravan | artist = [[Black Sabbath]] | album = [[Paranoid av Black Sabbath|Paranoid]] | utgjeve = 18. september 1970 | innspelt = 16.–21. juni 1970 | sjanger = [[Psykedelisk rock]]<ref>{{Kjelde www|førenamn=Joe|etternamn=Sweeney|tittel=Black Sabbath's Paranoid at 50: potent anthems of working-class strife|nettstad=[[The Guardian]]|dato=16. september 2020|url=https://www.theguardian.com/music/2020/sep/16/black-sabbath-paranoid-at-50-potent-anthems-of-working-class-strife|vitja=5. september 2026}}</ref><br />[[Space rock]]<ref name="Segretto 2022">{{Cite book|tittel=33 1/3 Revolutions Per Minute - A Critical Trip Through the Rock LP Era, 1955–1999|first=Mike|last=Segretto|date=2022|chapter=1970|pages=232–233|publisher=Backbeat|isbn=9781493064601|url=https://books.google.com/books?id=jtNtEAAAQBAJ}}</ref> | lengd = 4:29 | plateselskap = [[Vertigo Records|Vertigo]]<br />[[Warner Records|Warner Bros.]] | låtskrivar = [[Tony Iommi]]<br />[[Bill Ward]]<br />[[Geezer Butler]]<br />[[Ozzy Osbourne]] | produsent = [[Rodger Bain]] }} «'''Planet Caravan'''» er ein song av det engelske [[heavy metal]]-bandet [[Black Sabbath]]. Han kom opphavleg ut på albumet ''[[Paranoid av Black Sabbath|Paranoid]]'' i 1970. == Oversyn == [[Geezer Butler]] i Black Sabbath, som skreiv songteksten, har sagt at songen handlar om å sveve gjennom universet saman med den ein elskar.<ref name=":0">{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=zoQga3hMkyc|tittel=BLACK SABBATH - The Story Behind "Planet Caravan"|date=Jul 30, 2015|type=DVD|language=en|via=[[YouTube]]}}</ref> Vokalisten [[Ozzy Osbourne]] brukar ein [[Leslie-høgtalar]] for å skape diskant- og vibrasjonseffektane på vokalen.<ref name=":0" /> Pianopartia vart spela av lydteknikaren på albumet, [[Tom Allom]].<ref name=":0" /><!-- Verifiseringa av denne opplysninga var merkt som mislukka i kjeldeartikkelen i februar 2025. --> Iommi la eit ekstra spor med [[fløyte]] på det baklengs fleirspors masterbandet. Bandet vart deretter snudd rett veg att og handsama med stereoforseinking.<ref name=":0" /><!-- Verifiseringa av denne opplysninga var merkt som mislukka i kjeldeartikkelen i februar 2025. --> 31. mai 2020 vart «Planet Caravan» brukt som vekkemusikk for mannskapet på ein [[SpaceX Dragon 2|Crew Dragon]] frå SpaceX før romfartøyet vart skote opp seinare same dag. Det var fyrste gongen sidan den siste ferda i [[romferjeprogrammet]] i juli 2011 at musikk vart brukt til å vekkje astronautar. Romfartøyet skulle til [[Den internasjonale romstasjonen]].<ref>{{Kjelde www|url=https://www.space.com/spacex-demo-2-astronauts-space-station-docking-webcast.html|tittel=SpaceX's 1st Crew Dragon with astronauts to dock at space station today. Here's how to watch|nettstad=[[Space.com]]|dato=31. mai 2020|vitja=5. september 2026}}</ref> == Ettermæle == Nigel Williamson i ''[[Uncut]]'' meiner songen er ein «uventa vri» på ''Paranoid'', fordi bandet her står fram som «usannsynlege [[psykedelisk musikk|psykedeliske]] drøymarar med fløyte, bongoar, kosmisk gitar og ein draumande, fjern vokal frå Osbourne medan han syng om å sveve gjennom verdsrommet. Det er om lag så nær [[Pink Floyd]] Sabbath nokon gong kom.»<ref name="Williamson">{{Cite journal|last1=Williamson|first1=Nigel|tittel=Paranoid|journal=Uncut Ultimate Music Guide Series|date=2024|issue=53|pages=12-13}}</ref> [[David Stubbs]], som òg skreiv for ''Uncut'' i 2000, skildra «Planet Caravan» som «eit [[dub-musikk|dubprega]], pastoralt stykke heimsøkt av den handsama vokalen til Ozzy, som kunne ha stått side om side med kva som helst av dagens [[Massive Attack]]-etterfølgjande [[trip hop]]-utgjevingar.» Han trekte fram songen som prov på at gruppa hadde evne til subtilitet, og kalla han «eit glimt av noko anna i det svarte støybassenget til Sabbath, noko som diverre vart skylt bort undervegs.»<ref name="Stubbs">{{Cite journal|last1=Stubbs|first1=David|tittel=Black Sabbath: The Best Of Black Sabbath|journal=Uncut|date=August 2000|url=https://www.rocksbackpages.com/Library/Article/black-sabbath-the-best-of-black-sabbath}}</ref> Grayson Haver Currin i ''[[Pitchfork (nettstad)|Pitchfork]]'' merkte seg den «sirklande bassen og klapringa frå handtrommene». Han nemnde songen saman med den samtidige «[[Miles Davis#1968–1975: The electric period|elektriske]]» perioden til [[Miles Davis]] som ein «tydeleg føregangar for den utforskande psykedeliske sida ved metal», med [[Musikkgruppa Om|Om]] som døme.<ref>{{Kjelde www|url=https://pitchfork.com/reviews/albums/black-sabbath-paranoid|tittel=Black Sabbath: Paranoid|nettstad=[[Pitchfork (nettstad)|Pitchfork]]|vitja=5. september 2026|arkivdato=10. desember 2018|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20181210135723/https://pitchfork.com/reviews/albums/black-sabbath-paranoid/}}</ref> Ein biograf hos [[AllMusic]] skildra songen som ein «trippa, mjuk doom-hymne» som synte at Black Sabbath «hadde langt meir skaparkraft på lager enn kritikarane deira ville ha vedgått».<ref>{{Kjelde www|etternamn=Monger|førenamn=James Christopher|tittel=Black Sabbath Biography by James Christopher Monger|url=https://www.allmusic.com/artist/black-sabbath-mn0000771438|nettstad=AllMusic|vitja=5. september 2026}}</ref> [[Morgana Robinson]] har sagt at dette er songen ho vil ha spela i gravferda si, og rosa han som «så utanomjordisk».<ref>{{Kjelde www|etternamn=Hunt|førenamn=Ellie|tittel=‘Planet Caravan by Black Sabbath feeds my soul’: Morgana Robinson’s honest playlist|url=https://www.theguardian.com/music/2022/apr/04/planet-caravan-by-black-sabbath-feeds-my-soul-morgana-robinsons-honest-playlist|nettstad=The Guardian|vitja=5. september 2026|dato=4. april 2022}}</ref> == Medverkande == * [[Ozzy Osbourne]] – vokal * [[Tony Iommi]] – gitar og fløyte * [[Geezer Butler]] – bassgitar * [[Bill Ward]] – congatrommer * [[Tom Allom]] – piano == Pantera-versjonen == {{Infoboks musikkalbum | namn = Planet Caravan | artist = [[Pantera]] | album = [[Far Beyond Driven]] | utgjeve = 1994 | innspelt = 1994 | lengd = 4:03 | plateselskap = [[East West Records|East West]] | låtskrivar = [[Tony Iommi]]<br />[[Bill Ward]]<br />[[Geezer Butler]]<br />[[Ozzy Osbourne]] | produsent = [[Terry Date]], [[Vinnie Paul]] | førre = «[[I'm Broken]]»<br />(1994) | neste = «[[5 Minutes Alone]]»<br />(1994) }} Det amerikanske [[heavy metal]]-bandet [[Pantera]] spelte inn «Planet Caravan» til albumet ''[[Far Beyond Driven]]'' frå 1994. === Utgjeving og mottaking === Songen vart gjeven ut som den andre singelen frå ''Far Beyond Driven'' og som oppfølgjaren til hitsingelen «[[I'm Broken]]» i 1994, på [[East West Records]] som ein [[tolvtommarsingel]].<ref>{{Kjelde www|tittel=Pantera - Planet Caravan (1994, Part 1, CD) - Discogs|nettstad=[[Discogs]]|år=1994|url=https://www.discogs.com/release/1938358-Pantera-Planet-Caravan}}</ref> Han vart den høgast plasserte Pantera-singelen og nådde 26.-plass på [[UK Singles Chart]].<ref>[https://www.billboard.com/artist/pantera/chart-history/rtt/ «Pantera (billboard)»]. ''[[Billboard]]''.</ref> Magasinet ''[[Metal Hammer]]'' plasserte coverversjonen av «Planet Caravan» på 31.-plass på lista si over dei 50 beste Pantera-songane.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.loudersound.com/features/the-50-greatest-pantera-songs-ever/2|tittel=The 50 best Pantera songs ever|dato=4. februar 2019}}</ref> Med ein 21.-plass på [[Mainstream Rock Airplay]] vart han den fyrste hitsingelen deira. Han fekk ein musikkvideo som var mellom dei fyrste til å fortelje ei historie ved hjelp av datagrafikk. Pantera framførte songen på konserten [[Back to the Beginning]] i 2025 til støtte for Black Sabbath og Ozzy Osbourne. === Sporliste === ;Amerikansk singel {{Sporliste | tittel1 = Planet Caravan | merknad1 = Albumversjon | lengd1 = 4:03 | tittel2 = Cowboys from Hell | merknad2 = Konsertopptak | lengd2 = 5:08 | tittel3 = Primal Concrete Sledge | merknad3 = Konsertopptak | lengd3 = 3:57 | tittel4 = By Demons Be Driven | merknad4 = Biomechanical Mix | lengd4 = 4:16 }} ;Europeisk singel 1 {{Sporliste | tittel1 = Planet Caravan | merknad1 = Black Sabbath-cover | lengd1 = 4:03 | tittel2 = The Badge | merknad2 = [[Poison Idea]]-cover | lengd2 = 3:56 | tittel3 = A New Level | merknad3 = Konsertopptak | lengd3 = 5:43 | tittel4 = Becoming | merknad4 = Konsertopptak | lengd4 = 4:04 }} ;Europeisk singel 2 {{Sporliste | tittel1 = Planet Caravan | merknad1 = Black Sabbath-cover | lengd1 = 4:03 | tittel2 = The Badge | merknad2 = Poison Idea-cover | lengd2 = 3:56 | tittel3 = Domination | merknad3 = Konsertopptak | lengd3 = 4:55 | tittel4 = Hollow | merknad4 = Konsertopptak | lengd4 = 2:27 }} === Listeplasseringar === {| class="wikitable sortable" |- ! Liste (1994–1995) ! Høgaste<br />plassering |- | Australia ([[ARIA Charts|ARIA]])<ref>{{Kjelde www|url=http://i.imgur.com/xbjtJp1.jpg|tittel=The ARIA Australian Top 100 Singles Chart – Week Ending 26 Feb 1995|utgjevar=Imgur.com (originaldokument utgjeve av [[Australian Recording Industry Association|ARIA]])|vitja=5. september 2026}}</ref> | style="text-align:center;"|90 |- {{Singelliste|UK|26|date=19941022|artist=Pantera|access-date=5. september 2026}} |- {{Singelliste|UKrock|2|date=19941022|artist=Pantera|access-date=5. september 2026}} |- {{Singelliste|Billboardmainstreamrock|21|artist=Pantera|access-date=5. september 2026}} |} == Kjelder == {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Planet Caravan|Planet Caravan]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 5. september 2026.'' {{refslutt}} {{Fotnoteliste}} {{Black Sabbath}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Black Sabbath-songar]] [[Kategori:Songar frå 1970]] [[Kategori:Songar skrivne av Geezer Butler]] [[Kategori:Singlar frå 1994]] [[Kategori:Songar skrivne av Ozzy Osbourne]] [[Kategori:Songar skrivne av Tony Iommi]] [[Kategori:Songar skrivne av Bill Ward]] [[Kategori:Britiske psykedeliske rockesongar]] [[Kategori:Space rock-songar]] [[Kategori:Pantera-songar]] 4bzlqwkebzpyi75m4f37akwhkmay59w 14 433320 3670444 2026-09-05T18:08:37Z Frokor 1328 ' 3670444 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Songar etter artist]] [[Kategori:USA-amerikanske glam metal-songar]] [[Kategori:USA-amerikanske heavy metal-songar]] [[Kategori:Groove metal-songar]] [[Kategori:Thrash metal-songar]] [[Kategori:Pantera| Songar]] b0m21ddt8zro0qrfoshpr79p6zkpog7 0 433321 3670445 2026-09-05T18:19:50Z Frokor 1328 frå en 3670445 wikitext text/x-wiki {{Infoboks musikkalbum | tittel = Iron Man | bilete = BS IronMan.jpg | artist = [[Black Sabbath]] | album = [[Paranoid av Black Sabbath|Paranoid]] | utgjeve = 7. oktober 1971 (USA)<ref>{{Kjelde www|url=http://hitparade.ch/showitem.asp?interpret=Black+Sabbath&titel=Iron+Man&cat=s|tittel=Black Sabbath - Iron Man|førenamn=Steffen|etternamn=Hung|nettstad=hitparade.ch|vitja=5. september 2026|arkivdato=28. desember 2010|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20101228193512/http://hitparade.ch/showitem.asp?interpret=Black+Sabbath&titel=Iron+Man&cat=s}}</ref> | innspelt = juni 1970 | sjanger = [[Heavy metal]] | lengd = 5:56 (albumversjon)<br />3:33 (singelversjon) | plateselskap = [[Warner Records|Warner Bros.]] | låtskrivar = [[Tony Iommi]]<br />[[Ozzy Osbourne]]<br />[[Geezer Butler]]<br />[[Bill Ward]] | produsent = [[Rodger Bain]] | førre = «[[Songen Paranoid av Black Sabbath|Paranoid]]»<br />(1970) | neste = «[[Tomorrow's Dream]]»<br />(1972) }} «'''Iron Man'''» er ein song av det engelske [[heavy metal]]-bandet [[Black Sabbath]]. Han vart gjeven ut i 1970 på det andre studioalbumet deira, ''[[Paranoid av Black Sabbath|Paranoid]]''. == Bakgrunn og komposisjon == Under innspelinga hadde produsenten [[Rodger Bain]] og studioteknikaren [[Tom Allom]] svært store vanskar med å fange «krafta og djupna i lyden» frå stortromma til [[Bill Ward]] i studio. Årsaka var avgrensingane ved mikrofonane som fanst på den tida.<ref name=":2" /> Nokre kjelder hevdar at [[Ozzy Osbourne]] las inn opningsorda «I am Iron Man» gjennom ei [[vifte]] av metall, medan andre meiner dette neppe kan stemme.<ref>{{Cite news|last1=Totilo|first1=Steven|title='Guitar Hero': The Video Game That Literally Rocks|url=http://www.mtv.com/news/1518159/guitar-hero-the-video-game-that-literally-rocks/|access-date=18 August 2026|work=MTV.com|date=14 December 2005|archive-date=22 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180822214234/http://www.mtv.com/news/1518159/guitar-hero-the-video-game-that-literally-rocks/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|last1=Hein|first1=Ethan|title=“They were unfairly dismissed by critics and listeners with ‘good taste’ as mindlessly primitive”: A music professor breaks down the theory behind Black Sabbath's Iron Man|url=https://www.musicradar.com/artists/they-were-unfairly-dismissed-by-critics-and-listeners-with-good-taste-as-mindlessly-primitive-a-music-professor-breaks-down-the-theory-behind-black-sabbaths-iron-man|access-date=18 August 2026|work=Musicradar.com|date=8 August 2025|archive-date=20 April 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260420121410/https://www.musicradar.com/artists/they-were-unfairly-dismissed-by-critics-and-listeners-with-good-taste-as-mindlessly-primitive-a-music-professor-breaks-down-the-theory-behind-black-sabbaths-iron-man|url-status=live}}</ref> Teksten, skriven av bassisten og tekstforfattaren [[Geezer Butler]], fortel om ein [[sjølvoppfyllande profeti]]. Ein mann [[tidsreise|reiser inn i framtida]] og ser [[apokalypse]]n. På vegen attende til samtida for å åtvara menneska vert han forvandla til stål av eit [[magnetisk storm|magnetfelt]]. Folka han ville redde, ler av han og ignorerer han. Iron Man vert bitter og hemnar seg ved sjølv å [[kausal sløyfe|utløyse apokalypsen]] han såg i synet. Butler har understreka at songen ikkje har nokon samanheng med [[Marvel Comics]]-superhelten [[Iron Man (superhelt)|Iron Man]]. Han forklarte at han ikkje hadde lese amerikanske teikneseriar som barn. I staden henta han den tekstlege inspirasjonen frå ein merknad av Osbourne om ein «iron bloke», og valde å forme teksten som ei [[science fiction]]-forteljing.<ref name=":2">{{Kjelde www|etternamn=Dome|førenamn=Malcolm|dato=28. februar 2019|tittel=The story behind the song: Iron Man by Black Sabbath|url=https://www.loudersound.com/features/the-story-behind-the-song-black-sabbath-s-iron-man|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20211123074640/https://www.loudersound.com/features/the-story-behind-the-song-black-sabbath-s-iron-man|arkivdato=23. november 2021|vitja=5. september 2026|nettstad=[[Magasinet Classic Rock|Classic Rock]]}}</ref> Butler voks opp i ein truande [[Den katolske kyrkja|katolsk]] familie og tenkte òg på hovudpersonen som ein allegori over [[Jesus|Jesus Kristus]]. Men i staden for å tilgje dei som tvilte på og plaga han, søkjer Iron Man hemn.<ref>{{Kjelde www|etternamn=DiVita|førenamn=Joe|dato=13. juni 2023|tittel=Geezer Butler Reveals What Black Sabbath's 'Iron Man' Is Actually About|url=https://loudwire.com/black-sabbath-iron-maiden-lyrics-meaning/|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20230613151650/https://loudwire.com/black-sabbath-iron-maiden-lyrics-meaning/|arkivdato=13. juni 2023|vitja=5. september 2026|nettstad=[[Loudwire]]}}</ref> Butler mintest: «Eg likte [[Hammer Film Productions|Hammer-skrekkfilmane]] i 1960-åra og blad som ''[[Man, Myth & Magic (encyklopedi)|Man, Myth and Magic]]'', men eg hadde nokre overnaturlege opplevingar som barn og draumar som gjekk i oppfylling. Det var meir enn noko anna dette som forma interessa mi for det [[okkultisme|okkulte]].» Han nemnde i tillegg romanane til [[H. G. Wells]] som inspirasjon.<ref name=":0">{{Kjelde www|etternamn=Carson|førenamn=Nathan|dato=6. september 2016|tittel=Five Things Geezer Butler Wants to Do After Retiring From Black Sabbath|url=https://www.wweek.com/music/2016/09/06/five-things-geezer-butler-wants-to-do-after-retiring-from-black-sabbath/|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20160908162034/https://www.wweek.com/music/2016/09/06/five-things-geezer-butler-wants-to-do-after-retiring-from-black-sabbath/|arkivdato=8. september 2016|vitja=5. september 2026|nettstad=[[Willamette Week]]}}</ref> == Mottaking og ettermæle == Songen nådde 52.-plass på [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]] i 1972 og vart dermed den høgast plasserte singelen deira på denne lista.<ref>{{Allmusicguide|class=artist|id=p3693|tab=charts-awards/billboard-singles|label=Billboard Singles for Black Sabbath}}</ref> Han nådde òg 68.-plass på topp 100-lista til det kanadiske ''[[Magasinet RPM|RPM Magazine]]''.<ref>{{Kjelde www|url=http://www.collectionscanada.gc.ca/obj/028020/f2/nlc008388.7505.pdf|tittel=RPM 100 listing|nettstad=www.collectionscanada.gc.ca|vitja=5. september 2026|arkivdato=12. november 2012|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20121112054523/http://www.collectionscanada.gc.ca/obj/028020/f2/nlc008388.7505.pdf}}</ref> Konsertversjonen frå albumet ''[[Reunion av Black Sabbath|Reunion]]'' (1998) gav bandet ein [[Grammyprisen 2000|Grammypris i 2000]] for [[Grammyprisen for beste metalframføring|beste metalframføring]].<ref>{{Kjelde www|url=https://www.grammy.com/artists/black-sabbath/8121|tittel=Black Sabbath|dato=23. november 2020|nettstad=GRAMMY.com|vitja=5. september 2026|arkivdato=20. februar 2023|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20230220234014/https://www.grammy.com/artists/black-sabbath/8121}}</ref> «Iron Man» vart brukt under rulleteksten i ''[[Iron Man (filmen frå 2008)|Iron Man]]'' (2008), i [[Iron Man (videospel)|videospelutgåva]] av filmen og i traileren til oppfølgjaren ''[[Iron Man 2]]'' frå 2010. [[Tony Stark (Marvel Cinematic Universe)|Tony Stark]], som er alter egoet til Iron Man, har òg på seg ei Black Sabbath-T-skjorte i filmen ''[[The Avengers (filmen frå 2012)|The Avengers]]'' frå 2012. I 2004 fekk songen 317.-plassen på ''[[Rolling Stone]]'' si liste over [[Rolling Stone si liste over dei 500 beste songane gjennom tidene|dei 500 beste songane gjennom tidene]], og i mars 2023 fekk han 7.-plassen på bladet si liste over dei 100 beste heavy metal-songane gjennom tidene.<ref>[https://www.rollingstone.com/music/music-lists/100-greatest-heavy-metal-songs-1234688425/ «The 100 Greatest Heavy Metal Songs of All Time»]. ''[[Rolling Stone]]'', 13. mars 2023. [https://web.archive.org/web/20230313191405/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/100-greatest-heavy-metal-songs-1234688425/ Arkivert] 13. mars 2023, vitja 13. mars 2023.</ref><ref>[https://www.rollingstone.com/music/lists/the-500-greatest-songs-of-all-time-20110407/black-sabbath-iron-man-20110526 «The RS 500 Greatest Songs of All Time»]. ''[[Rolling Stone]]'', [[Jann Wenner|Wenner Media]], 9. desember 2004. [https://web.archive.org/web/20180309054634/https://www.rollingstone.com/music/lists/the-500-greatest-songs-of-all-time-20110407/black-sabbath-iron-man-20110526 Arkivert] 9. mars 2018, vitja 31. august 2009.</ref> ''Rock – Das Gesamtwerk der größten Rock-Acts im Check'' rangerte «Iron Man» som den sjette beste Black Sabbath-songen.<ref>{{Cite book|last1=Rehe|first1=Christoph|title=Rock – Das Gesamtwerk der größten Rock-Acts im Check: alle Alben, alle Songs. Ein eclipsed-Buch|date=2013|publisher=Sysyphus Sysyphus Verlags GmbH|isbn=978-3868526462|language=de}}</ref> [[VH1]] rangerte han som den beste heavy metal-songen gjennom tidene.<ref>{{Kjelde www|tittel=Check out the list as we slowly reveal the 40 Greatest Metal Songs ever!|url=http://www.vh1.com/shows/dyn/the_greatest/103446/episode_this_list.jhtml|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20071118121525/http://www.vh1.com/shows/dyn/the_greatest/103446/episode_this_list.jhtml|arkivdato=18. november 2007|vitja=5. september 2026|nettstad=[[VH1]]}}</ref> Brytelaget [[Road Warriors]] brukte ein omarbeidd versjon med namnet «We are Iron Men» som inngangsmusikk gjennom heile 1980-åra.<ref>{{Kjelde www|url=https://loudwire.com/top-wrestling-entrance-themes/|tittel=Top 10 Wresting entrance themes|vitja=5. september 2026|nettstad=loudwire.com|arkivdato=11. august 2025|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20250811211359/https://loudwire.com/top-wrestling-entrance-themes/}}</ref> == Medverkande == * [[Ozzy Osbourne]] – vokal * [[Tony Iommi]] – gitar * [[Geezer Butler]] – bass * [[Bill Ward]] – trommer == Listeplasseringar == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ Vekevise listeplasseringar for «Iron Man» i 2011–2025 ! scope="col"| Liste (2011–2025) ! scope="col"| Høgaste<br />plassering |- {{Singelliste|Billboardglobal200|116|artist=Black Sabbath|rowheader=true|access-date=5 August 2025}} |- {{Singelliste|Sverige|83|artist=Black Sabbath|rowheader=true|access-date=5 August 2025}} |- {{Singelliste|UK|48|date=20250801|rowheader=true|access-date=2 August 2025}} |- {{Singelliste|UKindie|13|date=20250801|rowheader=true|access-date=1 August 2025}} |- {{Singelliste|UKrock|7|date=20250801|rowheader=true|access-date=1 August 2025}} |- {{Singelliste|Billboardrocksongs|12|artist=Black Sabbath|rowheader=true|access-date=5 August 2025}} |} == Salstrofé == {{Salstrofétabell topp|caption=Salstrofé for «Iron Man»}} {{Certification Table Entry|nosales=true|region=Denmark|type=single|artist=Black Sabbath|title=Iron Man|award=Gull|relyear=1970|certyear=2025|id=16311|access-date=10 December 2025}} {{Certification Table Entry|nosales=true|region=Italy|type=single|artist=Black Sabbath|title=Iron Man|award=Gull|relyear=1970|certyear=2024|id=13045|access-date=20 August 2024}} {{Certification Table Entry|nosales=true|region=New Zealand|type=single|artist=Black Sabbath|title=Iron Man|award=Platina|relyear=1970|certyear=2023|source=radioscope|access-date=10 January 2025}} {{Certification Table Entry|nosales=true|region=United Kingdom|type=single|artist=Black Sabbath|title=Iron Man|award=Gull|relyear=2004|certyear=2024|id=16323-1046-1|access-date=7 June 2024}} {{Salstrofétabell botn|nosales=true|noshipments=true|streaming=true}} == Kjelder == {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Iron Man (song)|Iron Man (song)]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 5. september 2026.'' {{refslutt}} {{Fotnoteliste}} {{RS500|317| |førre song = [[Wake Up Little Susie]] |førre artist = [[The Everly Brothers]] |artist = Black Sabbath |song = Iron Man |neste song=[[What's Love Got to Do with It]] |neste artist =[[Tina Turner]] }} {{Black Sabbath}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Songar frå 1970]] [[Kategori:Singlar frå 1971]] [[Kategori:Black Sabbath-songar]] [[Kategori:Songar skrivne av Ozzy Osbourne]] [[Kategori:Songar skrivne av Tony Iommi]] [[Kategori:Songar skrivne av Geezer Butler]] [[Kategori:Songar skrivne av Bill Ward]] [[Kategori:Warner Bros. Records-singlar]] [[Kategori:Beste songar gjennom tidene hos Rolling Stone 2010| 317]] i6c8bq6570uc3qt3smh9z4dlu05fmzi 0 433322 3670447 2026-09-05T18:23:58Z Frokor 1328 frå en 3670447 wikitext text/x-wiki {{Infoboks song | namn = Hand of Doom | artist = [[Black Sabbath]] | album = [[Paranoid av Black Sabbath|Paranoid]] | utgjeve = 18. september 1970 | lengd = 7:08 | plateselskap = [[Vertigo Records|Vertigo]] | låtskrivar = [[Tony Iommi]], [[Geezer Butler]], [[Bill Ward]], [[Ozzy Osbourne]] | produsent = [[Rodger Bain]] }} «'''Hand of Doom'''» er ein song av det engelske [[heavy metal]]-bandet [[Black Sabbath]]. Han kom opphavleg ut på det andre albumet deira, ''[[Paranoid av Black Sabbath|Paranoid]]'', i 1970. == Bakgrunn == Songen vart til etter at bandet seint i 1960-åra hadde sett at stadig fleire [[Vietnamveteran|amerikanske soldatar]] kom til England frå [[Vietnamkrigen]] med alvorleg rusmiddelavhengnad. Særleg var mange avhengige av heroin, som i fleire tilfelle vart brukt for å handtere [[posttraumatisk stressliding]].<ref name="classicalbums">''Classic Albums – Paranoid'' av Isis Productions/Eagle Rock Entertainment.</ref> Songen teiknar eit lite flatterande bilete av bruk av harde rusmiddel som sjølvmedisinering. [[Geezer Butler]] skreiv teksten, medan musikken er tileigna heile bandet. == Medverkande == ;Black Sabbath * [[Ozzy Osbourne]] – vokal * [[Tony Iommi]] – gitar * [[Geezer Butler]] – bassgitar * [[Bill Ward]] – trommer == Coverversjonar == === Danzig-versjonen === Bandet [[Musikkgruppa Danzig|Danzig]] spelte inn «Hand of Doom» på albumet ''[[Blackacidevil|Danzig 5: Blackacidevil]]'', med ny tekst og nye musikalske arrangement av [[Glenn Danzig]]. Danzig forklarte endringane sine frå originalversjonen slik: «Eg ville ikkje at folk skulle tru det berre var ein coverversjon ... Eg byrja å improvisere og vrei på orda. Melodien er framleis den same, med ein slags industriell groove i byrjinga, og så kjem refrenget og alt tek heilt av, med skrikande vokal.» Ideen om å spele inn ein coverversjon kom under ein [[lydsjekk]] med den dåverande Danzig-gitaristen [[John Christ]].<ref name="MetalEdge">{{Kjelde www|url=http://www.the7thhouse.com/news/Articles/metal_edge3.htm|tittel=Glenn Danzig – On the Record|dato=mars 1997|verk=[[Metal Edge]]|vitja=5. september 2026|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20111017210843/http://www.the7thhouse.com/news/Articles/metal_edge3.htm|arkivdato=17. oktober 2011}}</ref> === Orange Goblin-versjonen === Bandet [[Orange Goblin]] spelte inn «Hand of Doom» på EP-en ''[[Nuclear Guru]]''.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.metalunderground.com/news/details.cfm?newsid=116897|tittel=Sunday Old School: Orange Goblin|utgjevar=Metal Underground|vitja=5. september 2026}}</ref> === Slayer-versjonen === Bandet [[Slayer]] spelte inn «Hand of Doom» til hyllestalbumet ''[[Nativity in Black: A Tribute to Black Sabbath|Nativity in Black II]]''.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.grunge.com/713956/the-real-meaning-behind-black-sabbaths-hand-of-doom/|tittel=The Real Meaning Behind Black Sabbath's Hand Of Doom|utgjevar=Grunge|vitja=5. september 2026}}</ref> === Tool-versjonen === Det progressive rockebandet [[Tool|Tool]] har spela songen. Dei framførte han fyrste gong på konserten [[Back to the Beginning]], og har framført han på fleire andre konsertar i 2025.<ref>{{Kjelde www|etternamn=Bergamini|førenamn=Isabella|dato=5. juli 2025|tittel=Tool Cover Black Sabbath’s “Hand Of Doom” At Back To The Beginning Show -|url=https://music.mxdwn.com/2025/07/05/news/tool-cover-black-sabbaths-hand-of-doom-at-back-to-the-beginning-show/|vitja=5. september 2026|nettstad=mxdwn Music|språk=en-US}}</ref> == I populærkulturen == * [[Melissa Auf der Maur]], kjend frå arbeidet sitt med [[Musikkgruppa Hole|Hole]] og [[The Smashing Pumpkins]], leidde eit Black Sabbath-coverband som tok namn etter songen.<ref>{{Kjelde www|url=http://www.mtv.com/music/artist/auf_der_maur/artist.jhtml#bio|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20060219073652/http://www.mtv.com/music/artist/auf_der_maur/artist.jhtml#bio|arkivdato=19. februar 2006|tittel=Auf Der Maur MTV Biography|utgjevar=MTV|dato=17. mars 1972|vitja=5. september 2026}}</ref> * Songen vart brukt i ei scene i den fjortande episoden av den fyrste sesongen av ''[[Elementary (TV-serie)|Elementary]]'', som opphavleg vart send 3. februar 2013.<ref>{{YouTube|f-M5ep7JNOs}}</ref> * «Trapped Under Ice», ein song av [[Metallica]] om avhengnad frå albumet ''[[Ride the Lightning]]'' (1984), viser til denne songen i tekstlinja «Hand of doom has a tight grip on me». * Plateomslaget til ''[[Black Science av GZR|Black Science]]'' av [[GZR]] skal førestille Black Sabbath-songen «Hand of Doom».<ref>{{Kjelde www|url=https://www.black-sabbath.com/discography/geezer/blackscience/|tittel=Black Science at Black Sabbath Online|utgjevar=Black Sabbath Online|vitja=5. september 2026}}</ref> == Kjelder == {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hand of Doom|Hand of Doom]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 5. september 2026.'' {{refslutt}} {{Fotnoteliste}} {{Black Sabbath}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Songar frå 1970]] [[Kategori:Black Sabbath-songar]] [[Kategori:Songar om rusmiddel]] [[Kategori:Songar om heroin]] [[Kategori:Songar skrivne av Tony Iommi]] [[Kategori:Songar skrivne av Geezer Butler]] [[Kategori:Songar skrivne av Bill Ward]] [[Kategori:Songar skrivne av Ozzy Osbourne]] [[Kategori:Danzig-songar]] [[Kategori:Tool-songar]] [[Kategori:Slayer-songar]] eu49dc9oskrfec2dk8cdtgksl7zcbb1 0 433323 3670448 2026-09-05T18:25:58Z Frokor 1328 Oppretta sida med «{{Infoboks song | namn = Fairies Wear Boots | artist = [[Black Sabbath]] | album = [[Paranoid av Black Sabbath|Paranoid]] | utgjeve = 18. september 1970 | innspelt = 1970 | sjanger = [[Heavy metal]]<ref>{{Cite book|author=Chris Nickson|title=Ozzy Knows Best: The Amazing Story of Ozzy Osbourne, from Heavy Metal Madness to Father of the Year on MTV's "The Osbournes"|url=https://archive.org/details/ozzyknowsbestuna00nick|url-access=registration|date=3 August 2002|publishe…» 3670448 wikitext text/x-wiki {{Infoboks song | namn = Fairies Wear Boots | artist = [[Black Sabbath]] | album = [[Paranoid av Black Sabbath|Paranoid]] | utgjeve = 18. september 1970 | innspelt = 1970 | sjanger = [[Heavy metal]]<ref>{{Cite book|author=Chris Nickson|title=Ozzy Knows Best: The Amazing Story of Ozzy Osbourne, from Heavy Metal Madness to Father of the Year on MTV's "The Osbournes"|url=https://archive.org/details/ozzyknowsbestuna00nick|url-access=registration|date=3 August 2002|publisher=St. Martin's Press|isbn=978-1-4299-5452-5|page=[https://archive.org/details/ozzyknowsbestuna00nick/page/102 102]}}</ref> | lengd = 6:14 | plateselskap = [[Vertigo Records|Vertigo]] | låtskrivar = [[Tony Iommi]]<br />[[Ozzy Osbourne]]<br />[[Geezer Butler]]<br />[[Bill Ward]] | produsent = [[Rodger Bain]] }} «'''Fairies Wear Boots'''» er ein song av det engelske [[heavy metal]]-bandet [[Black Sabbath]]. Han er med på albumet ''[[Paranoid av Black Sabbath|Paranoid]]'' frå 1970. I 1971 vart han gjeven ut som B-side til singelen «After Forever». På dei opphavlege amerikanske utgåvene av ''Paranoid'' frå 1970 var introen til songen oppført med tittelen «Jack the Stripper», slik at heile tittelen stod som «Jack the Stripper/Fairies Wear Boots».<ref>Som oppført på etikettane til tidlege nordamerikanske pressingar av ''Paranoid'' frå [[Warner Records]] (katalognummer WS 1887), gjevne ut i januar 1971.</ref> Den tyske forfattaren Christoph Rehe har rangert songen som den ellevte beste Black Sabbath-songen.<ref>{{Cite book|last1=Rehe|first1=Christoph|title=Rock - Das Gesamtwerk der größten Rock-Acts im Check: alle Alben, alle Songs. Ein eclipsed-Buch|date=2013|publisher=Sysyphus Sysyphus Verlags GmbH|isbn=978-3868526462|language=German}}</ref> == Bakgrunn == Kva som var den nøyaktige inspirasjonen til «Fairies Wear Boots», er uklart. I dokumentarfilmen ''[[Classic Albums]]: Black Sabbath's Paranoid'' frå 2010 seier bassisten [[Geezer Butler]] at Ozzy Osbourne skreiv teksten etter at ei gruppe [[skinhead]]s i London kalla han ein «[[LHBT-slang|homse]]» på grunn av det lange håret hans. Butler sa samstundes at tekstane til Osbourne ofte tok tilfeldige avstikkarar, og at andre halvdel av songen handla om [[LSD]].<ref name="classicalbums">''Classic Albums - Paranoid'', av Isis Productions/Eagle Rock Entertainment</ref> I den same dokumentaren sa Osbourne at han skreiv teksten om LSD. I sjølvbiografien ''[[I Am Ozzy]]'' frå 2010 skreiv han at han ikkje hugsa kva songen handla om. == Versjonar == Ei konsertinnspeling av «Fairies Wear Boots» frå ein sesjon for ''Sunday Show'' med [[John Peel]] på [[BBC]], datert 26. april 1970, er med på bonusplata til Ozzy Osbourne-samlealbumet ''[[The Ozzman Cometh]]'' frå 1997. Songen er òg med på det første samlealbumet til Black Sabbath, ''[[We Sold Our Soul for Rock 'n' Roll]]''. Osbourne gav ut ei konsertframføring av songen på soloalbumet ''[[Speak of the Devil av Ozzy Osbourne|Speak of the Devil]]'' frå 1982. == Medverkande == * [[Ozzy Osbourne]] – vokal * [[Tony Iommi]] – gitar * [[Geezer Butler]] – bass * [[Bill Ward]] – trommer == Kjelder == {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Fairies Wear Boots|Fairies Wear Boots]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 5. september 2026.'' {{refslutt}} {{Fotnoteliste}} {{Black Sabbath}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Black Sabbath-songar]] [[Kategori:Songar frå 1970]] [[Kategori:Songar skrivne av Ozzy Osbourne]] [[Kategori:Songar skrivne av Tony Iommi]] [[Kategori:Songar skrivne av Geezer Butler]] [[Kategori:Songar skrivne av Bill Ward]] tog473lhxq85ecvc4lljgt9drh40v35 3670486 3670448 2026-09-06T08:15:07Z Ranveig 39 Ref-flikk 3670486 wikitext text/x-wiki {{Infoboks song | namn = Fairies Wear Boots | artist = [[Black Sabbath]] | album = [[Paranoid av Black Sabbath|Paranoid]] | utgjeve = 18. september 1970 | innspelt = 1970 | sjanger = [[Heavy metal]]<ref>{{Cite book|author=Chris Nickson|title=Ozzy Knows Best: The Amazing Story of Ozzy Osbourne, from Heavy Metal Madness to Father of the Year on MTV's "The Osbournes"|url=https://archive.org/details/ozzyknowsbestuna00nick|url-access=registration|date=3 August 2002|publisher=St. Martin's Press|isbn=978-1-4299-5452-5|page=[https://archive.org/details/ozzyknowsbestuna00nick/page/102 102]}}</ref> | lengd = 6:14 | plateselskap = [[Vertigo Records|Vertigo]] | låtskrivar = [[Tony Iommi]]<br />[[Ozzy Osbourne]]<br />[[Geezer Butler]]<br />[[Bill Ward]] | produsent = [[Rodger Bain]] }} «'''Fairies Wear Boots'''» er ein song av det engelske [[heavy metal]]-bandet [[Black Sabbath]]. Han er med på albumet ''[[Paranoid av Black Sabbath|Paranoid]]'' frå 1970. I 1971 vart han gjeven ut som B-side til singelen «After Forever». På dei opphavlege amerikanske utgåvene av ''Paranoid'' frå 1970 var introen til songen oppført med tittelen «Jack the Stripper», slik at heile tittelen stod som «Jack the Stripper/Fairies Wear Boots».<ref>Som oppført på etikettane til tidlege nordamerikanske pressingar av ''Paranoid'' frå [[Warner Records]] (katalognummer WS 1887), gjevne ut i januar 1971.</ref> Den tyske forfattaren Christoph Rehe har rangert songen som den ellevte beste Black Sabbath-songen.<ref>{{Cite book|last1=Rehe|first1=Christoph|title=Rock - Das Gesamtwerk der größten Rock-Acts im Check: alle Alben, alle Songs. Ein eclipsed-Buch|date=2013|publisher=Sysyphus Sysyphus Verlags GmbH|isbn=978-3868526462|language=de}}</ref> == Bakgrunn == Kva som var den nøyaktige inspirasjonen til «Fairies Wear Boots», er uklart. I dokumentarfilmen ''[[Classic Albums]]: Black Sabbath's Paranoid'' frå 2010 seier bassisten [[Geezer Butler]] at Ozzy Osbourne skreiv teksten etter at ei gruppe [[skinhead]]s i London kalla han ein «[[LHBT-slang|homse]]» på grunn av det lange håret hans. Butler sa samstundes at tekstane til Osbourne ofte tok tilfeldige avstikkarar, og at andre halvdel av songen handla om [[LSD]].<ref name="classicalbums">''Classic Albums - Paranoid'', av Isis Productions/Eagle Rock Entertainment</ref> I den same dokumentaren sa Osbourne at han skreiv teksten om LSD. I sjølvbiografien ''[[I Am Ozzy]]'' frå 2010 skreiv han at han ikkje hugsa kva songen handla om. == Versjonar == Ei konsertinnspeling av «Fairies Wear Boots» frå ein sesjon for ''Sunday Show'' med [[John Peel]] på [[BBC]], datert 26. april 1970, er med på bonusplata til Ozzy Osbourne-samlealbumet ''[[The Ozzman Cometh]]'' frå 1997. Songen er òg med på det første samlealbumet til Black Sabbath, ''[[We Sold Our Soul for Rock 'n' Roll]]''. Osbourne gav ut ei konsertframføring av songen på soloalbumet ''[[Speak of the Devil av Ozzy Osbourne|Speak of the Devil]]'' frå 1982. == Medverkande == * [[Ozzy Osbourne]] – vokal * [[Tony Iommi]] – gitar * [[Geezer Butler]] – bass * [[Bill Ward]] – trommer == Kjelder == {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Fairies Wear Boots|Fairies Wear Boots]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 5. september 2026.'' {{refslutt}} {{Fotnoteliste}} {{Black Sabbath}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Black Sabbath-songar]] [[Kategori:Songar frå 1970]] [[Kategori:Songar skrivne av Ozzy Osbourne]] [[Kategori:Songar skrivne av Tony Iommi]] [[Kategori:Songar skrivne av Geezer Butler]] [[Kategori:Songar skrivne av Bill Ward]] e64i5llbxyls7ngujmgy4jzwzbnjnw7 0 433324 3670449 2026-09-05T19:17:10Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kaplitz-2011-07-25-Radnice.jpg | bilettekst = Rådhusplassen i Kaplice | kart = Kaplice CK CZ.png | karttekst = Kaplice innanfor distriktet [[Český Krumlov okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Kaplice med utvida fullmakter | flagg = Flag of Kaplice.svg | symbol = Coat of arms of Kaplice.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylkety…» 3670449 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kaplitz-2011-07-25-Radnice.jpg | bilettekst = Rådhusplassen i Kaplice | kart = Kaplice CK CZ.png | karttekst = Kaplice innanfor distriktet [[Český Krumlov okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Kaplice med utvida fullmakter | flagg = Flag of Kaplice.svg | symbol = Coat of arms of Kaplice.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Český Krumlov okres|Český Krumlov]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 484,71<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 19118 | folketal1type = kommune | folketal1 = 7602 | folketal_by = 4407 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Kaplice'''{{mrk|[[tysk]] ''Kaplitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Český Krumlov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Kaplice.png|mini|250px|Det administrative området til Kaplice innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Kaplice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Kaplice omfattar 15 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er to byar (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Benešov nad Černou]] * ''[[Besednice]]'' * [[Bujanov]] * [[Dolní Dvořiště]] * [[Horní Dvořiště]] * '''[[Kaplice]]''' * [[Malonty]] * [[Netřebice]] * [[Omlenice]] * [[Pohorská Ves]] * [[Rožmitál na Šumavě]] * [[Soběnov]] * [[Střítež]] * '''[[Velešín]]''' * [[Zvíkov]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Kaplice SO || 18 885 || 19 316 || 19 118 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Kaplice '''|| 6 994 |- | style=text-align:left; | [[Velešín]] || 3 778 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Benešov nad Černou}} || 1 442 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Malonty}} || 1 350 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Dvořiště}} || 1 302 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Kaplice '''|| 6 019 |- | style=text-align:left; | [[Velešín]] || 3 605 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Benešov nad Černou}} || 1 058 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Malonty}} || 1 014 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Kaplice]] [[Kategori:Kommunar i Český Krumlov okres|Kaplice]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Kaplice]] 53zi1z78m6q0a4jp7fm5f4d5vcxpeld 3670454 3670449 2026-09-05T20:38:22Z TU-nor 12071 3670454 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kaplitz-2011-07-25-Radnice.jpg | bilettekst = Rådhusplassen i Kaplice | kart = Kaplice CK CZ.png | karttekst = Kaplice innanfor distriktet [[Český Krumlov okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Kaplice med utvida fullmakter | flagg = Flag of Kaplice.svg | symbol = Coat of arms of Kaplice.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Český Krumlov okres|Český Krumlov]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 484,71<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 19118 | folketal1type = kommune | folketal1 = 7602 | folketal_by = 6019 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Kaplice'''{{mrk|[[tysk]] ''Kaplitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Český Krumlov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Kaplice.png|mini|250px|Det administrative området til Kaplice innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Kaplice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Kaplice omfattar 15 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er to byar (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Benešov nad Černou]] * ''[[Besednice]]'' * [[Bujanov]] * [[Dolní Dvořiště]] * [[Horní Dvořiště]] * '''[[Kaplice]]''' * [[Malonty]] * [[Netřebice]] * [[Omlenice]] * [[Pohorská Ves]] * [[Rožmitál na Šumavě]] * [[Soběnov]] * [[Střítež]] * '''[[Velešín]]''' * [[Zvíkov]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Kaplice SO || 18 885 || 19 316 || 19 118 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Kaplice '''|| 6 994 |- | style=text-align:left; | [[Velešín]] || 3 778 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Benešov nad Černou}} || 1 442 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Malonty}} || 1 350 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Dvořiště}} || 1 302 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Kaplice '''|| 6 019 |- | style=text-align:left; | [[Velešín]] || 3 605 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Benešov nad Černou}} || 1 058 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Malonty}} || 1 014 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Kaplice]] [[Kategori:Kommunar i Český Krumlov okres|Kaplice]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Kaplice]] ropugtpd6skia0l0ss6ez3qldiyjw59 0 433325 3670450 2026-09-05T19:26:47Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Velesin-2006-09-30-VychodniCastSeverniStranyNamesti.JPG | bilettekst = Hovudgate i Velešín | kart = Velesin CK CZ.png | karttekst = Velešín innanfor distriktet [[Český Krumlov okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Kaplice]] med utvida fullmakter | flagg = Flag of Velešín, Český Krumlov District, Czech Republic.svg | symbol = Velešín znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = Reg…» 3670450 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Velesin-2006-09-30-VychodniCastSeverniStranyNamesti.JPG | bilettekst = Hovudgate i Velešín | kart = Velesin CK CZ.png | karttekst = Velešín innanfor distriktet [[Český Krumlov okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Kaplice]] med utvida fullmakter | flagg = Flag of Velešín, Český Krumlov District, Czech Republic.svg | symbol = Velešín znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Český Krumlov okres|Český Krumlov]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Kaplice|Kaplice SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 3778 | folketal_by = 3605 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Velešín'''{{mrk|[[tysk]] ''Weleschin'', ''Wellessing''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Český Krumlov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Velešín ligg administrativt under [[Kaplice]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Český Krumlov okres|Velesin]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Velesin]] mitsqdc1nh7zb39hf7dz2461kusaqat 0 433326 3670452 2026-09-05T20:34:07Z Frokor 1328 frå en 3670452 wikitext text/x-wiki {{Infoboks musikkalbum | tittel = Master of Reality | format = Studioalbum | artist = [[Black Sabbath]] | utgjeve = 6. august 1971<ref name="NME_1971">{{Kjelde www|url=https://www.45worlds.com/vinyl/album/6360050#google_vignette|tittel=Sabbath's new LP (advert)|utgjevar=[[NME|New Musical Express]]|sitat=Albums issued by the Philips group of companies on August 6 include the new Black Sabbath LP titled "Masters of Reality" (Vertigo)...|dato=juli 1971}}</ref> | innspelt = 7.–15. februar og 6.–13. april 1971<ref>{{Cite book|last1=Popoff|first1=Martin|author-link1=Martin Popoff|title=Sabotage|edition=2nd|publisher=Wymer Publishing|year=2020|pages=123|isbn=978-1-912782-31-4}}</ref> | studio = [[Sarm Studios|Island Studios]] i [[London]] | sjanger = [[heavy metal]] | lengd = 34:29 | selskap = * [[Vertigo Records|Vertigo]] (Europa) * [[Warner Records|Warner Bros.]] (USA) | produsent = [[Rodger Bain]] | førre = [[Paranoid av Black Sabbath|Paranoid]] | førre år = 1970 | neste = [[Vol. 4 av Black Sabbath|Vol. 4]] | neste år = 1972 }} '''''Master of Reality''''' er det tredje studioalbumet til det engelske [[heavy metal]]-bandet [[Black Sabbath]]. Det vart gjeve ut av [[Vertigo Records]] 6. august 1971.<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/greatrockdiscogr00stro/page/68/mode/2up|page=68|title=Great Rock discography|date=18 January 1995|isbn=978-0-86241-541-9|last1=Strong|first1=Martin Charles|publisher=Canongate Press}}</ref> Somme kritikarar reknar albumet som grunnlaget for [[stonerrock]] og [[sludge metal]].<ref name="Taylor">[[#CITEREFTaylor2006|Taylor 2006]], s. 199: «Some say that ''Master of Reality'' was the first stoner metal album. The album as a whole is more late 1960s Heavy Psych in the vain of [[May Blitz]], [[Grand Funk Railroad]], and [[Leaf Hound]].»</ref> Albumet vart produsert av [[Rodger Bain]], som òg hadde produsert dei to førre albuma til bandet, og vart spelt inn i [[Sarm Studios|Island Studios]] i London frå februar til april 1971. Det vart det siste albumet deira med Bain som produsent; gitaristen [[Tony Iommi]] tok over produksjonen på dei neste albuma. Iommi og bassisten [[Geezer Butler]] [[gitarstemming|stemte instrumenta ned]] under produksjonen og fekk det Iommi kalla ein større og tyngre lyd.<ref name="VH1" /> Bandet gjekk generelt meir eksperimentelt til verks på albumet, delvis fordi dei hadde betre tid til å spele inn og skrive enn på dei førre albuma. ''Master of Reality'' nådde femteplassen på [[UK Albums Chart]] og åttandeplassen på den amerikanske [[Billboard 200|''Billboard'' 200]].<ref>{{Kjelde www|url=https://www.rarerecords.net/store/black-sabbath-master-of-reality-us-lp-a/#:~:text=Background%3A%20Master%20of%20Reality%20was,the%20U.S.%20by%20the%20RIAA|tittel=Black Sabbath – Master of Reality U.S. LP with poster|vitja=5. september 2026|arkivdato=21 January 2025|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20250121022654/https://www.rarerecords.net/store/black-sabbath-master-of-reality-us-lp-a/#:~:text=Background%3A%20Master%20of%20Reality%20was,the%20U.S.%20by%20the%20RIAA}}</ref> Kritikarane tok dårleg imot albumet då det kom, men seinare har det vorte rekna som eitt av dei beste heavy metal-albuma gjennom tidene. Etter eit sal på meir enn to millionar eksemplar i USA vart det sertifisert til dobbel platina av [[Recording Industry Association of America]] (RIAA).<ref>{{Kjelde www|etternamn=Schaffner|førenamn=Lauryn|tittel=Black Sabbath's 'Master of Reality': 8 Facts Only Superfans Would Know|url=https://loudwire.com/black-sabbath-master-of-reality-facts/|vitja=5. september 2026|nettstad=Loudwire|språk=en|arkivdato=14 February 2022|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20220214172700/https://loudwire.com/black-sabbath-master-of-reality-facts/}}</ref> «[[Children of the Grave]]» vart gjeven ut som singel i august 1971.<ref>{{Kjelde www|url=https://dutchcharts.nl/showitem.asp?interpret=Black+Sabbath&titel=Children+Of+The+Grave&cat=s|tittel=Children of the Grave single|vitja=5. september 2026|arkivdato=9 July 2021|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20210709161417/https://dutchcharts.nl/showitem.asp?interpret=Black+Sabbath&titel=Children+Of+The+Grave&cat=s}}</ref> == Bakgrunn == I 1971 hadde Black Sabbath vorte eit svært framgangsrikt band i Storbritannia og USA. Saman med [[Led Zeppelin]] og [[Deep Purple]] vart dei rekna som del av den «vanheilage treeininga av britisk hardrock og heavy metal». Trass i negative kritikarhaldningar til musikken deira hadde både den sjølvtitulerte debuten ''[[Black Sabbath av Black Sabbath|Black Sabbath]]'' og oppfølgjaren ''[[Paranoid av Black Sabbath|Paranoid]]'' gjort det godt kommersielt i både USA og Storbritannia. Etter ei enkeltframføring på [[Myponga Pop Festival]] i Australia i februar 1971<ref name="AusTour">{{Kjelde www|url=http://www.adelaidenow.com.au/entertainment/music/daddy-cool/story-e6freeuu-1225881732691?nk=7a4fd4f09df9149d12441e3704a5302c|tittel=Myponga part of rock history|forfattar=Nathan Davies|nettstad=Adelaidenow.com.au|vitja=5. september 2026|dato=19. juni 2010|arkivdato=21 June 2019|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20190621041045/https://www.adelaidenow.com.au/entertainment/music/daddy-cool/story-e6freeuu-1225881732691?nk=7a4fd4f09df9149d12441e3704a5302c}}</ref> vende Black Sabbath attende til studioet for å byrja arbeidet med det tredje albumet. == Innspeling == ''Master of Reality'' vart spelt inn i Island Studios i London frå februar til april 1971. [[Rodger Bain]], som hadde produsert dei to førre albuma, var produsent, medan [[Tom Allom]] var [[lydteknikar]].<ref name="Dome">{{Kjelde www|url=https://www.loudersound.com/features/the-story-behind-black-sabbaths-master-of-reality|tittel=The story behind Black Sabbath's Master Of Reality|etternamn=Dome|førenamn=Malcolm|dato=27. oktober 2016|utgjevar=loudersound.com|vitja=5. september 2026|arkivdato=23 August 2018|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20180823105721/https://www.loudersound.com/features/the-story-behind-black-sabbaths-master-of-reality}}</ref> Dette vart det siste samarbeidet mellom Bain og Black Sabbath, ettersom Iommi tok over produksjonen på dei neste albuma. Trommeslagaren [[Bill Ward|Bill Ward]] forklarte at dei tidlegare ikkje hadde visst kva dei skulle gjere i studio og hadde lent seg tungt på Rodger, men at dei denne gongen var meir samkøyrde, forstod prosessen og hadde sterkare meiningar om korleis arbeidet skulle gjerast.<ref name="Dome" /> På «Children of the Grave», «Lord of This World» og «[[Into the Void av Black Sabbath|Into the Void]]» stemte Iommi gitaren ned eitt og eit halvt trinn for å minske strengespenninga og dermed smertene når han spelte. Smertene kom av ei fabrikkulukke fleire år tidlegare der tuppane på to fingrar vart skorne av.<ref name="iommiautobiography">{{Cite book|last=Iommi|first=Tony|title=Iron Man: My Journey Through Heaven and Hell with Black Sabbath|url=https://archive.org/details/ironmanmyjourney00iomm_0|url-access=registration|year=2011|publisher=Da Capo Press|isbn=978-0-30681-9551}}</ref> Nedstemminga hjelpte òg gitaristen å skape det han kalla ein større og tyngre lyd.<ref name="VH1">VH1: ''Heavy: The Story of Metal'', del éin.</ref> Butler stemte bassen ned for å passe med Iommi. Han sa til ''Guitar for the Practicing Musician'' i 1994 at det òg hjelpte lyden. Etter kvart stemte dei endå lågare for å gjere songen lettare, men [[Ozzy Osbourne]] song då høgare, slik at føremålet på ein måte fall bort. I bandbiografien ''Black Sabbath: Symptom of the Universe'' frå 2013 skreiv Mick Wall at Sabbath-lyden vart endå mørkare. Utan romklang vart lyden tørr, og den brutale krafta skremde kritikarane, som straffa bandet på trykk for å vere openlyst bøllete, medvitne tankelause, nifse og fråstøytande. Tjue år seinare skulle band som [[The Smashing Pumpkins]], [[Soundgarden]] og særleg [[Musikkgruppa Nirvana|Nirvana]] hente fram den same tunge lyden og verte hylla av kritikarane. I sjølvbiografien ''I Am Ozzy'' skriv Osbourne at han knapt hugsar noko frå innspelinga utanom at Tony stemte ned gitaren, Geezer skreiv «Sweet Leaf» om all [[cannabis]]en dei røykte, og «Children of the Grave» var den mest hardtslåande songen dei nokon gong hadde spelt inn. I omslagsteksten til konsertalbumet ''Reunion'' frå 1998 kalla Ward ''Master of Reality'' eit utforskande album. Til ''[[Metal Hammer]]'' i 2016 utdjupa han at bandet berre hadde hatt to dagar til heile debutalbumet og ikkje mykje meir til ''Paranoid'', medan dei no kunne ta seg tid og prøve ulike ting. Tony la inn klassiske gitarparti, bassen til Geezer vart nesten dobbelt så kraftig, Ward brukte større basstrommer og eksperimenterte med overdubbing, og Ozzy var mykje betre. For første gong hadde dei ingen konsertar booka og kunne konsentrere seg om å gjere albumet til ein milepåle.<ref name="Dome" /> I 2013 kalla ''Mojo'' ''Master of Reality'' lyden av eit band som kjende seg stadig meir heime i studioet. Iommi meiner likevel at bandet kan ha vorte for komfortabelt. Til ''Guitar World'' i 1992 sa han at dei under ''Master of Reality'' byrja å eksperimentere meir og brukte for lang tid på innspelinga, noko som til slutt forvirra dei. Han sakna stundom måten dei spelte inn dei to første albuma på: å gå rett i studio og spele utan mykje tid til øving eller lydarbeid. «Into the Void» var særleg vanskeleg. Dei prøvde å spele han inn i fleire studio fordi Bill ikkje fekk det til; då byrja Ward å tvile på at han kunne spele songen og nekta. Det fanst eitt slikt spor på kvart album, og «Into the Void» var det vanskelegaste på dette. I ''Iron Man: My Journey Through Heaven and Hell with Black Sabbath'' skildrar Iommi òg problema Osbourne hadde med vokalen. Songen har eit sakte parti, men riffet der Osbourne kjem inn, går svært raskt, og han måtte syngje dei raske orda i mellom anna linja om rakettmotorar i høgt tempo. Geezer hadde skrive ut heile teksten til han, og Iommi syntest det var morosamt å sjå han prøve. På «Solitude» spelte Iommi gitar, [[fløyte]] og piano.<ref name="Black Sabbath">{{Kjelde www|url=http://www.black-sabbath.com/discog/masterofreality.html|tittel=Black Sabbath online|vitja=5. september 2026|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20090305233129/http://www.black-sabbath.com/discog/masterofreality.html|arkivdato=5 March 2009}}</ref> Seinare vart det lagt ein [[forsinkingseffekt]] på vokalen til Osbourne for å doble vokalsporet. == Komposisjon == Under innspelinga tok Osbourne med ein stor [[joint]] til Iommi, og gitaristen byrja å hoste ukontrollert.<ref name="iommiautobiography" /> Iommi spelte inn akustiske gitarparti, og hostekula kom med på lydbandet. Produsenten Bain brukte seinare eit utdrag som intro til «[[Sweet Leaf]]», ein song som ope hylla bruk av marihuana.<ref name="iommiautobiography" /> Iommi mintest at dei alle spelte «Sweet Leaf» medan dei var rusa.<ref name="iommiautobiography" /> Butler fortalde til ''Guitar World'' i 2001 at han skreiv «Sweet Leaf» i studio etter å ha kome attende frå [[Dublin]] med Sweet Afton-sigarettar, som berre fanst i Irland. Då bandet leita etter eit emne, opna han pakka og såg teksten om «the sweetest leaf», og fekk ideen til tittelen. Phil Alexander skreiv i ''Mojo'' i 2013 at dei fleste reknar songen som den typiske stoner-hymnen, noko det enorme hasjforbruket til Sabbath i dei tidlege åra stadfesta. I konsertfilmen ''The Last Supper'' sa Ward at dei skreiv «Sweet Leaf» om å møte og få eit forhold til marihuana, og at dette var ein del av livsstilen deira på den tida.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.ultimate-guitar.com/articles/features/is_it_still_the_heaviest_album_of_all_time_impact_and_legacy_of_black_sabbaths_master_of_reality-121550|nettstad=Ultimate-guitar.com|tittel=Is It (Still) the Heaviest Album of All Time? Impact and Legacy of Black Sabbath's 'Master of Reality'|forfattar=The Phoenician|dato=21. juli 2021}}</ref> Butler, hovudtekstforfattaren i bandet, hadde ein katolsk oppvekst,<ref name="iommiautobiography" /> og «After Forever» handlar heilt og fullt om kristne tema. På den tida trudde somme observatørar at Black Sabbath var [[satanisme|satanistar]] på grunn av den mørke lyden, framtoninga og tekstane.<ref name="iommiautobiography" /> «After Forever» vart gjeven ut på singel saman med «[[Fairies Wear Boots]]» i 1971.<ref>{{Kjelde www|url=http://www.black-sabbath.de/sabdisco.gr2|tittel=Black Sabbath Discography v.5.0|vitja=5. september 2026|arkivdato=17 January 2009|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20090117004153/http://black-sabbath.de/sabdisco.gr2}}</ref> == Omslag == [[File:Blacksabbath master reality cover.jpg|thumb|200px|Seinare utgåve utan prega skrift]] Dei første utgåvene av ''Master of Reality'' kom i eit konvoluttomslag med ein plakat av bandet og albumtittelen prega i svarte bokstavar som stod i relieff. På seinare utgåver utan preging vart tittelen grå. Dette var det første Black Sabbath-omslaget med songtekstane trykte på baksida. I sjølvbiografien skildrar Iommi omslaget som litt [[Musikkgruppa Spinal Tap|Spinal Tap]]-aktig, berre lenge før Spinal Tap. Etikettane var òg annleis. Side A hadde ein virveletikett der dei svarte sirklane var kvite og dei kvite svarte. Informasjonsetiketten på side B var svart med kvit skrift i staden for kvit med svart skrift. Denne varianten av Vertigo-etiketten vart aldri brukt att. På dei første nordamerikanske utgåvene fekk delar av fleire songar eigne undertitlar, slik at det såg ut som albumet hadde fleire songar enn det faktisk hadde. [[Musikalsk introduksjon|Introen]] til «After Forever» fekk tittelen «The Elegy», [[koda]]en til «Children of the Grave» vart kalla «The Haunting», introen til «Lord of This World» fekk tittelen «Step Up», og introen til «Into the Void» vart kalla «Deathmask». Dei nordamerikanske utgåvene av dei to førre Black Sabbath-albuma var behandla på same vis. Desse pressingane oppgav òg feilaktig albumtittelen som ''Masters of Reality''.<ref>{{Kjelde www|tittel=Side 2, original North American pressing|utgjevar=Warner Bros. Records|dato=1971|vitja=5. september 2026|url=http://9nN/4cf695485804bda63b22a71a583e3d0c85fd3af7.gif|arkiv_url=https://archive.today/0Z9nN/4cf695485804bda63b22a71a583e3d0c85fd3af7.gif|arkivdato=30 June 2017}}</ref> Seinare utgåver retta albumtittelen og fjerna tre av dei fire undertitlane; «The Elegy» vart ståande. == Mottaking == {| class="wikitable" |+ Retrospektive profesjonelle meldingar ! Publikasjon !! Vurdering |- | [[AllMusic]] || 5/5<ref name="allmusic">{{Kjelde www|url=https://www.allmusic.com/album/mw0000189231|tittel=Review ''Master of Reality''|etternamn=Huey|førenamn=Steve|nettstad=[[AllMusic]]|vitja=5. september 2026|arkivdato=11 August 2019|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20190811091628/https://www.allmusic.com/album/mw0000189231}}</ref> |- | ''[[Christgau's Record Guide: Rock Albums of the Seventies|Christgau's Record Guide]]'' || C−<ref name="CG1981">{{Cite book|last=Christgau|first=Robert|author-link=Robert Christgau|year=1981|title=[[Christgau's Record Guide: Rock Albums of the Seventies]]|publisher=[[Ticknor & Fields]]|isbn=0-89919-025-1|chapter-url=https://www.robertchristgau.com/get_album.php?id=6410|chapter=Black Sabbath: Master of Reality|access-date=5. september 2026|archive-date=31 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331004642/http://www.robertchristgau.com/get_album.php?id=6410|url-status=live}}</ref> |- | ''[[MusicHound|MusicHound Rock]]'' || 4,5/5<ref name="MH">{{Cite book|last1=Graff|first1=Gary|last2=Durchholz|first2=Daniel|title=MusicHound Rock: The Essential Album Guide|publisher=Visible Ink Press|year=1999|isbn=978-1-57859-061-2|page=[https://archive.org/details/isbn_9781578590612/page/115 115]|url=https://archive.org/details/isbn_9781578590612/page/115}}</ref> |- | ''[[Musikkmagasinet Q|Q]]'' || 5/5<ref name="Qmag">{{Cite journal|title=Review: Master of Reality|journal=[[Musikkmagasinet Q|Q]]|location=London|date=januar 2001|page=122}}</ref> |- | ''[[The Rolling Stone Album Guide]]'' (1992) || 3/5<ref>{{Cite book|editor1-last=DeCurtis|editor1-first=Anthony|editor1-link=Anthony DeCurtis|editor2-last=Henke|editor2-first=James|editor3-last=George-Warren|editor3-first=Holly|pages=62–63|title=[[The Rolling Stone Album Guide]]|publisher=[[Random House]]|year=1992|isbn=0-679-73729-4|edition=3rd}}</ref> |- | ''The New Rolling Stone Album Guide'' (2004) || 4/5<ref name="Cross">{{Cite book|last=Cross|first=Charles R.|author-link=Charles R. Cross|editor1-last=Brackett|editor1-first=Nathan|editor2-last=Hoard|editor2-first=Christian|title=[[The Rolling Stone Album Guide|The New Rolling Stone Album Guide]]|publisher=[[Simon & Schuster]]|edition=4th|year=2004|isbn=0-7432-0169-8|chapter=Black Sabbath|pages=[https://archive.org/details/newrollingstonea00brac/page/78 78]}}</ref> |- | [[Sputnikmusic]] || 4/5<ref>{{Kjelde www|url=https://www.sputnikmusic.com/review/9937/Black-Sabbath-Master-of-Reality/|tittel=Black Sabbath Master of Reality|vitja=5. september 2026|forfattar=Mikesn|dato=13. november 2006|utgjevar=Sputnikmusic}}</ref> |- | ''[[Uncut|Uncut]]'' || 9/10<ref>{{Cite journal|last=Pinnock|first=Tom|date=september 2015|title=Black Sabbath|journal=[[Uncut|Uncut]]|page=90}}</ref> |} ''Master of Reality'' nådde femteplassen på [[UK Albums Chart]]<ref>{{Kjelde www|url=https://www.officialcharts.com/search/albums/Master%20Of%20Reality|tittel=UK chart history – Black Sabbath ''Master of Reality''|utgjevar=[[Official Charts Company]]|vitja=5. september 2026|arkivdato=4 April 2015|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20150404210030/http://www.officialcharts.com/search/albums/MASTER%20OF%20REALITY/}}</ref> og åttandeplassen i USA.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.allmusic.com/album/r2000|tittel=Allmusic Billboard albums|nettstad=[[AllMusic]]|vitja=5. september 2026|arkivdato=18 May 2011|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20110518192410/http://www.allmusic.com/album/r2000}}</ref> Etter kvart vart det selt to millionar eksemplar i USA.<ref>{{Kjelde www|etternamn=Pesselnick|førenamn=Jill|tittel=J Amasses Certifications|dato=18. august 2001|verk=Billboard|url=https://books.google.com/books?id=7RMEAAAAMBAJ&pg=PA47|vitja=5. september 2026|sider=47|arkivdato=16 October 2021|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20211016021820/https://books.google.com/books?id=7RMEAAAAMBAJ&pg=PA47}}</ref> Trass i den kommersielle framgangen såg samtidas musikkritikarar ned på albumet. I ''[[The Village Voice]]'' kalla [[Robert Christgau]] det ei «dumskalla, amoralsk utnytting».<ref name="christgau">{{Cite news|last=Christgau|first=Robert|author-link=Robert Christgau|date=12. desember 1971|url=http://www.robertchristgau.com/xg/cg/cg21.php|title=Consumer Guide (21)|newspaper=[[The Village Voice]]|location=New York|access-date=5. september 2026|archive-date=4 May 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130504051557/http://www.robertchristgau.com/xg/cg/cg21.php|url-status=live}}</ref> [[Lester Bangs]] i ''[[Rolling Stone]]'' skildra albumet som einsformig og knapt betre enn forgjengaren, men syntest tekstane var meir avslørande fordi dei gav nokre svar på dei mørke blindgatene i ''Paranoid''.<ref name="bangs">{{Kjelde www|url=https://www.rollingstone.com/music/albumreviews/master-of-reality-19711125|tittel=Review ''Master of Reality''|etternamn=Bangs|førenamn=Lester|dato=25. november 1971|verk=[[Rolling Stone]]|utgjevar=[[Jann Wenner|Wenner Media]]|vitja=5. september 2026|arkivdato=25 July 2012|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20120725072009/http://www.rollingstone.com/music/albumreviews/master-of-reality-19711125}}</ref> == Ettermæle == I 1994 vart ''Master of Reality'' nummer 28 på lista ''Top 50 Heavy Metal Albums'' av [[Colin Larkin (forfattar)|Colin Larkin]]. Larkin skildra albumet som det første verkelege internasjonale gjennombrotet til Sabbath og som eit oppsiktsvekkjande verk.<ref>{{Cite book|last=Larkin|first=Colin|author-link=Colin Larkin (forfattar)|title=Guinness Book of Top 1000 Albums|publisher=Gullane Children's Books|year=1994|edition=1|isbn=978-0-85112-786-6|page=188}}</ref> I ''MusicHound Rock: The Essential Album Guide'' (1999) skildra [[Gary Graff]] og Daniel Durcholz albumet som ein framifrå «hovudskalleknusar» og trekte fram «Children of the Grave» og «Sweet Leaf» som tidlause.<ref name="MH" /> I 2001 tok ''[[Musikkmagasinet Q|Q]]'' det med på lista over dei 50 tyngste albuma gjennom tidene og kalla det vondskapsfullt, som om Black Sabbath var husorkesteret på [[RMS «Titanic»|Titanic]] ved inngangen til [[Harmageddon]] og spela høgt idet bomba fall.<ref>{{Cite journal|title=50 Heaviest Albums of All Time|journal=[[Musikkmagasinet Q|Q]]|location=London|page=86|date=juli 2001}}</ref> Ein kritikar i magasinet kalla det den mest samanhengande av dei tre første platene til bandet.<ref name="Qmag" /> I 2003 plasserte ''Rolling Stone'' albumet som nummer 298 på lista over [[Rolling Stone's 500 Greatest Albums of All Time|dei 500 beste albuma gjennom tidene]],<ref>{{Kjelde www|url=https://www.rollingstone.com/news/story/5938174/the_rs_500_greatest_albums_of_all_time/3|tittel=The RS 500 Greatest Albums of All Time|dato=18. november 2003|verk=[[Rolling Stone]]|utgjevar=[[Jann Wenner|Wenner Media]]|vitja=5. september 2026|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20070106061909/http://www.rollingstone.com/news/story/5938174/the_rs_500_greatest_albums_of_all_time/3|arkivdato=6 January 2007}}</ref> som nummer 300 i den reviderte lista frå 2012<ref>{{Kjelde www|url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/500-greatest-albums-of-all-time-156826/?list_page=5#list-item-300|dato=2012|tittel=500 Greatest Albums of All Time Rolling Stone's definitive list of the 500 greatest albums of all time|utgjevar=[[Rolling Stone]]|vitja=5. september 2026|arkivdato=31 March 2019|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20190331101857/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/500-greatest-albums-of-all-time-156826/?list_page=5#list-item-300}}</ref> og som nummer 234 i 2020-revisjonen.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-all-time-1062063/black-sabbath-master-of-reality-2-1062999/|dato=2020|tittel=The 500 Greatest Albums of All Time|utgjevar=[[Rolling Stone]]|vitja=5. september 2026|arkivdato=13 February 2021|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20210213171649/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-all-time-1062063/black-sabbath-master-of-reality-2-1062999/}}</ref> Magasinet skildra plata som det fremste sludge metal-bandet av alle på høgda av karrieren.<ref>{{Cite book|editor1-last=Levy|editor1-first=Joe|year=2005|edition=first|title=Rolling Stone's 500 Greatest Albums of All Time|publisher=Wenner Books|isbn=978-1-932958-61-4|page=180}}</ref> Det same magasinet plasserte òg albumet på 34. plass på lista «100 Greatest Metal Albums of All Time».<ref>{{Kjelde www|etternamn=Grow|førenamn=Kory|tittel=100 Greatest Metal Albums of All Time|url=https://www.rollingstone.com/music/lists/the-100-greatest-metal-albums-of-all-time-w486923/pantera-far-beyond-driven-1994-w487081|verk=[[Rolling Stone]]|utgjevar=Wenner Media LLC|vitja=5. september 2026|dato=21. juni 2017|arkivdato=10 August 2017|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20170810090739/http://www.rollingstone.com/music/lists/the-100-greatest-metal-albums-of-all-time-w486923/pantera-far-beyond-driven-1994-w487081}}</ref> Albumet er nemnt som ei grunnleggjande påverknad på ei rekkje undersjangrar av [[heavy metal]], særleg stonerrock og sludge metal. [[Billy Corgan]], leiaren av [[The Smashing Pumpkins]], meinte ''Master of Reality'' skapte [[Grunge]].<ref>{{Kjelde www|url=http://www.starla.org/articles/maker.htm|tittel=Billy Corgan of Smashing Pumpkins talks about the records that changed his life|utgjevar=starla.org|vitja=5. september 2026|arkivdato=8 July 2015|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20150708152710/http://www.starla.org/articles/maker.htm}}</ref> [[John Stanier (trommeslagar)|John Stanier]], trommeslagar i [[Musikkgruppa Helmet|Helmet]] og [[Musikkgruppa Tomahawk|Tomahawk]], trekte fram plata som inspirasjonen til at han vart musikar.<ref>''Billboard'', band 105, nr. 21, 22. mai 1993, s. 80.</ref> I 2013 rosa Sabbath-biografen Mick Wall evna til Iommi til å få fleire gode riff og brå, uventa taktskifte inn i éin song enn dei fleste band ville ha vurdert på eit heilt album. I 2017 rangerte Ward ''Master of Reality'' som favoritten blant Black Sabbath-albuma han hadde arbeidd på.<ref>{{Kjelde www|etternamn=Shteamer|førenamn=Hank|tittel=Black Sabbath's Bill Ward: My 10 Favorite Metal Albums|url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/black-sabbaths-bill-ward-my-10-favorite-metal-albums-196238/black-sabbath-master-of-reality-1971-2-196332/|verk=Rolling Stone|vitja=5. september 2026}}</ref> == Sporliste == === Den opphavlege britiske LP-versjonen === Alle songane er skrivne av Black Sabbath ([[Tony Iommi]], [[Geezer Butler]], [[Ozzy Osbourne]] og [[Bill Ward|Bill Ward]]), bortsett frå «After Forever», «Embryo» og «Orchid», som er skrivne av Iommi. {{Sporliste| overskrift = Side A, standardutgåva | tittel1 = [[Sweet Leaf]] | lengd1 = 5:05 | tittel2 = After Forever | lengd2 = 5:27 | tittel3 = Embryo | merknad3 = [[instrumentalmusikk|instrumental]] | lengd3 = 0:28 | tittel4 = [[Children of the Grave]] | lengd4 = 5:18 | total lengd = 16:18 }} {{Sporliste| overskrift = Side B | tittel5 = Orchid | merknad5 = instrumental | lengd5 = 1:31 | tittel6 = Lord of This World | lengd6 = 5:27 | tittel7 = [[Solitude av Black Sabbath|Solitude]] | lengd7 = 5:02 | tittel8 = [[Into the Void av Black Sabbath|Into the Void]] | lengd8 = 6:13 | total lengd = 18:13<br />34:29 }} === Den opphavlege amerikanske LP-versjonen === {{Sporliste| overskrift = Side A | tittel1 = Sweet Leaf | lengd1 = 5:02 | tittel2 = After Forever (med The Elegy) | lengd2 = 5:25 | tittel3 = Embryo | lengd3 = 0:29 | tittel4 = Children of the Grave | lengd4 = 4:30 | tittel5 = The Haunting | lengd5 = 0:45 | total lengd = 16:11 }} {{Sporliste| overskrift = Side B | tittel6 = Orchid | lengd6 = 1:30 | tittel7 = Step Up | lengd7 = 0:30 | tittel8 = Lord of This World | lengd8 = 4:55 | tittel9 = Solitude | lengd9 = 5:02 | tittel10 = Deathmask | lengd10 = 3:08 | tittel11 = Into the Void | lengd11 = 3:08 | total lengd = 18:13<br />34:30 }} Sjølv om den samla tida for «Deathmask/Into the Void» er om lag rett, kan fordelinga mellom dei to delane vere vilkårleg, ettersom tidspunktet 3:08 kjem midt i mellomåtte-vokalpartiet i «Into the Void» («Freedom fighters sent off to the sun ...»). Tidene på den reviderte amerikanske pressinga nedanfor gjer den sannsynlege feilen større. === Revidert amerikansk LP-versjon utan undertitlar === {{Sporliste| tittel1 = Sweet Leaf | lengd1 = 5:02 | tittel2 = After Forever (med The Elegy) | lengd2 = 5:25 | tittel3 = Embryo | lengd3 = 0:30 | tittel4 = Children of the Grave | lengd4 = 5:15 | total lengd = 16:12 }} {{Sporliste| overskrift = Side B | tittel5 = Orchid | lengd5 = 2:00 | tittel6 = Lord of This World | lengd6 = 4:55 | tittel7 = Solitude | lengd7 = 8:08 | tittel8 = Into the Void | lengd8 = 3:08 | total lengd = 18:11<br />34:29 }} Tida som er oppgjeven for «Orchid» på dei reviderte amerikanske pressingane, er feil: Ho omfattar «Step Up»-introen til «Lord of This World». Tida for «Solitude» er òg feil, fordi ho omfattar første halvdel av «Into the Void»; i staden skulle tidene for «Deathmask» og «Into the Void» frå den opphavlege amerikanske pressinga vore samla. Amerikanskproduserte CD-pressingar av ''Master of Reality'' held fram med dei feilaktige tidene frå den reviderte amerikanske LP-pressinga i CD-heftet.<ref name="album">Heftet til albumet ''Master of Reality''.</ref> Songane er likevel ikkje indekserte på CD-en etter desse tidene; sporskifta ligg rett. === Luksusutgåva frå 2009 === Ei luksusutgåve på to plater kom ut i Storbritannia 29. juni 2009 og som import i USA 14. juli 2009. Andy Pearce, som òg arbeidde med luksusutgåvene av ''Black Sabbath'' og ''Paranoid'', remastra utgåva. {{Sporliste| overskrift = Plate éin | tittel1 = Sweet Leaf | lengd1 = 5:05 | tittel2 = After Forever | lengd2 = 5:27 | tittel3 = Embryo | lengd3 = 0:28 | tittel4 = Children of the Grave | lengd4 = 5:18 | tittel5 = Orchid | lengd5 = 1:31 | tittel6 = Lord of This World | lengd6 = 5:27 | tittel7 = Solitude | lengd7 = 5:02 | tittel8 = Into the Void | lengd8 = 6:13 | total lengd = 34:29 }} {{Sporliste| overskrift = Plate to (bonusspor) | tittel1 = Weevil Woman '71 | lengd1 = 3:00 | tittel2 = Sweet Leaf | merknad2 = alternativ songtekst, studioopptak | lengd2 = 5:04 | tittel3 = After Forever | merknad3 = instrumental, studioopptak | lengd3 = 5:20 | tittel4 = Children of the Grave | merknad4 = alternativ songtekst, studioopptak | lengd4 = 4:36 | tittel5 = Children of the Grave | merknad5 = instrumental, studioopptak | lengd5 = 6:01 | tittel6 = Orchid | merknad6 = med oppteljing frå Tony, studioopptak | lengd6 = 1:41 | tittel7 = Lord of This World | merknad7 = med piano og slidegitar, studioopptak | lengd7 = 5:38 | tittel8 = Solitude | merknad8 = intro med alternativ gitarstemming, studioopptak | lengd8 = 3:35 | tittel9 = Spanish Sid (Early Version of 'Into the Void') | merknad9 = alternativ versjon, studioopptak | lengd9 = 6:24 | total lengd = 41:29 }} == Medverkande == * [[Ozzy Osbourne]] – hovudvokal * [[Tony Iommi]] – gitar; [[synthesizer]] på «After Forever» og «Children of the Grave»; [[fløyte]] og piano på «Solitude»; akustisk gitar på «Orchid»; hosting på «Sweet Leaf» * [[Geezer Butler]] – bass * [[Bill Ward|Bill Ward]] – trommer; [[perkusjonsinstrument|perkusjon]] på «Children of the Grave»; [[sleigh bell|dombjøller]] på «Solitude» * Keef – fotografi og plakatdesign * Mike Stanford – kunstnarleg leiing == Salslister == === Vekeslister === {| class="wikitable plainrowheaders" |+ Første plasseringar for ''Master of Reality'' ! Liste (1971) !! Høgaste plassering |- ! scope="row"| Australia ([[Kent Music Report]])<ref name="aus">{{Cite book|last=Kent|first=David|author-link=David Kent (historian)|title=Australian Chart Book 1970–1992|edition=illustrated|publisher=Australian Chart Book|location=St Ives, N.S.W.|year=1993|isbn=0-646-11917-6|page=19}}</ref> || 4 |- {{Albumliste|Canada|6|chartid=4307|artist=Black Sabbath|album=Master of Reality|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|Netherlands|10|artist=Black Sabbath|album=Master of Reality|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- ! scope="row"| Finland ([[The Official Finnish Charts]])<ref name="FINI">{{Cite book|last=Pennanen|first=Timo|title=Sisältää hitin – levyt ja esittäjät Suomen musiikkilistoilla vuodesta 1972|edition=1st|publisher=Kustannusosakeyhtiö Otava|location=Helsinki|year=2006|isbn=978-951-1-21053-5|language=fi}}</ref> || 3 |- {{Albumliste|Germany|5|id=10083|artist=Black Sabbath|album=Master of Reality|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- ! scope="row"| Italia (''[[Musica e Dischi]]'')<ref>{{Kjelde www|url=http://www.musicaedischi.it/classifiche_archivio.php|tittel=Classifiche|verk=[[Musica e Dischi]]|språk=it|vitja=5. september 2026|arkivdato=6 March 2023|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20230306073547/http://www.musicaedischi.it/classifiche_archivio.php}}</ref> || 8 |- {{Albumliste|Norway|12|artist=Black Sabbath|album=Master of Reality|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|UK2|5|date=19710822|refname=UK albums|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|Billboard200|8|artist=Black Sabbath|refname=Billboard 200|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |} {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ Seinare plasseringar for ''Master of Reality'' ! Liste (2016–2025) !! Høgaste plassering |- ! scope="row"| Kroatisk internasjonal albumliste ([[Top of the Shops|HDU]])<ref>{{Kjelde www|url=https://www.top-lista.hr/www/lista-prodaje-strano-30-tjedan-2025/|tittel=Lista prodaje 30. tjedan 2025|dato=27. juli 2025|utgjevar=[[Top of the Shops|HDU]]|språk=hr|vitja=5. september 2026|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20250812100945/https://www.top-lista.hr/www/lista-prodaje-strano-30-tjedan-2025/|arkivdato=August 12, 2025}}</ref> || 11 |- ! scope="row"| Hellas ([[IFPI Greece|IFPI]])<ref>{{Kjelde www|url=http://www.ifpi.gr/charts_en.html|tittel=Official IFPI Charts Top-75 Albums Sales Chart (Combined) – Εβδομάδα: 44/2025|utgjevar=[[IFPI Greece]]|vitja=5. september 2026|språk=el|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20251105080720/https://www.ifpi.gr/charts_el.html|arkivdato=5 November 2025}}</ref> || 5 |- {{Albumliste|Scotland|13|date=20210723|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|UK2|51|date=20210723|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|UKIndependent|3|date=20210723|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|UKRock|1|date=20210723|refname=UK2021|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|BillboardCatalog|22|artist=Black Sabbath|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |} === Årslister === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ Årsplasseringar for ''Master of Reality'' i 1971 ! Liste !! Plassering |- ! scope="row"| Nederland (Album Top 100)<ref>{{Kjelde www|url=https://dutchcharts.nl/jaaroverzichten.asp?year=1971&cat=a|tittel=Jaaroverzichten – Album 1971|utgjevar=Hung Medien|språk=nl|vitja=5. september 2026|arkivdato=12 November 2022|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20221112113833/https://dutchcharts.nl/jaaroverzichten.asp?year=1971&cat=a}}</ref> || 74 |- ! scope="row"| Tyskland (Offizielle Top 100)<ref>{{Kjelde www|url=https://www.offiziellecharts.de/charts/album-jahr/for-date-1971|tittel=Top 100 Album-Jahrescharts|dato=1971|utgjevar=[[GfK Entertainment Charts]]|språk=de|vitja=5. september 2026|arkivdato=2 April 2022|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20220402075736/https://www.offiziellecharts.de/charts/album-jahr/for-date-1971}}</ref> || 40 |} {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ Årsplasseringar for ''Master of Reality'' i 1972 ! Liste !! Plassering |- ! scope="row"| Amerikanske ''Billboard'' 200<ref>{{Kjelde www|url=https://www.billboard.com/charts/year-end/1972/top-billboard-200-albums|tittel=Billboard 200 Albums - Year-End|verk=[[Billboard|Billboard]]|vitja=5. september 2026|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20211018133111/https://www.billboard.com/charts/year-end/1972/top-billboard-200-albums|arkivdato=18 October 2021}}</ref> || 76 |} == Salstrofé == {{Salstrofétabell topp}} {{Certification Table Entry|region=Canada|type=album|artist=Black Sabbath|title=Master of Reality|award=Platina|relyear=1971|nosales=true}} {{Certification Table Entry|region=United Kingdom|type=album|artist=Black Sabbath|title=Master of Reality|award=Gull|relyear=1971|certyear=2016|id=10205-1046-2|nosales=true}} {{Certification Table Entry|region=United States|type=album|artist=Black Sabbath|title=Master of Reality|award=Platina|number=2|relyear=1971|nosales=true}} {{Salstrofétabell botn|nosales=true|streaming=true}} == Utgjevingshistorikk == {| class="wikitable" |- ! Område !! Dato !! Selskap !! Format !! Katalognummer |- | rowspan="2"|Storbritannia || 6. august 1971 || [[Vertigo Records|Vertigo]] || [[grammofonplate|LP]] || 6360 050 |- | 1992 || [[Castle Communications|Castle]] || CD || CA198 |- | rowspan="2"|USA || 16. august 1971 || rowspan="2"|[[Warner Records|Warner Bros.]] || LP || BS-2562 |- | 12. mai 1987 || CD || 2562–2 |- | Storbritannia, [[remaster|remastra]] || 29. mars 2009 || [[Sanctuary Records|Sanctuary]] || dobbel-CD || 2701108 |} == Kjelder == {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Master of Reality|Master of Reality]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 5. september 2026.'' {{refslutt}} {{Fotnoteliste}} === Bibliografi === * {{Cite book|last=Taylor|first=Steve|title=A to X of Alternative Music|publisher=Continuum|year=2006|isbn=0-8264-8217-1}} == Bakgrunnsstoff == * [https://www.discogs.com/master/4844 ''Master of Reality''] på [[Discogs]] {{RS500-2020|234 | album = Master of Reality | artist = Black Sabbath | førre album = [[Metallica av Metallica|Metallica ]] | førre artist = [[Metallica ]] | neste album = [[Little Earthquakes]] | neste artist = [[Tori Amos]] }} {{RS500|300 | album = Master of Reality | artist = Black Sabbath | førre album = [[Coat of Many Colors]] | førre artist = [[Dolly Parton]] | neste album = [[Weezer av Weezer|Weezer]] | neste artist = [[Weezer]] }} {{Black Sabbath}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Musikkalbum frå 1971]] [[Kategori:Album produserte av Rodger Bain]] [[Kategori:Black Sabbath-album]] [[Kategori:Vertigo Records-album]] [[Kategori:Warner Bros. Records-album]] [[Kategori:Beste album gjennom tidene hos Rolling Stone 2012| 300]] [[Kategori:Beste album gjennom tidene hos Rolling Stone 2020| 234]] kqs9al5gr3wkpz544uoownmyvj5vgtb 3670453 3670452 2026-09-05T20:35:17Z Frokor 1328 ' 3670453 wikitext text/x-wiki {{Infoboks musikkalbum | tittel = Master of Reality | format = Studioalbum | artist = [[Black Sabbath]] | utgjeve = 6. august 1971<ref name="NME_1971">{{Kjelde www|url=https://www.45worlds.com/vinyl/album/6360050#google_vignette|tittel=Sabbath's new LP (advert)|utgjevar=[[NME|New Musical Express]]|sitat=Albums issued by the Philips group of companies on August 6 include the new Black Sabbath LP titled "Masters of Reality" (Vertigo)...|dato=juli 1971}}</ref> | innspelt = 7.–15. februar og 6.–13. april 1971<ref>{{Cite book|last1=Popoff|first1=Martin|author-link1=Martin Popoff|title=Sabotage|edition=2nd|publisher=Wymer Publishing|year=2020|pages=123|isbn=978-1-912782-31-4}}</ref> | studio = [[Sarm Studios|Island Studios]] i [[London]] | sjanger = [[heavy metal]] | lengd = 34:29 | selskap = * [[Vertigo Records|Vertigo]] (Europa) * [[Warner Records|Warner Bros.]] (USA) | produsent = [[Rodger Bain]] | førre = [[Paranoid av Black Sabbath|Paranoid]] | førre år = 1970 | neste = [[Vol. 4 av Black Sabbath|Vol. 4]] | neste år = 1972 }} '''''Master of Reality''''' er det tredje studioalbumet til det engelske [[heavy metal]]-bandet [[Black Sabbath]]. Det vart gjeve ut av [[Vertigo Records]] 6. august 1971.<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/greatrockdiscogr00stro/page/68/mode/2up|page=68|title=Great Rock discography|date=18 January 1995|isbn=978-0-86241-541-9|last1=Strong|first1=Martin Charles|publisher=Canongate Press}}</ref> Somme kritikarar reknar albumet som grunnlaget for [[stonerrock]] og [[sludge metal]].<ref name="Taylor">[[#CITEREFTaylor2006|Taylor 2006]], s. 199: «Some say that ''Master of Reality'' was the first stoner metal album. The album as a whole is more late 1960s Heavy Psych in the vain of [[May Blitz]], [[Grand Funk Railroad]], and [[Leaf Hound]].»</ref> Albumet vart produsert av [[Rodger Bain]], som òg hadde produsert dei to førre albuma til bandet, og vart spelt inn i [[Sarm Studios|Island Studios]] i London frå februar til april 1971. Det vart det siste albumet deira med Bain som produsent; gitaristen [[Tony Iommi]] tok over produksjonen på dei neste albuma. Iommi og bassisten [[Geezer Butler]] [[gitarstemming|stemte instrumenta ned]] under produksjonen og fekk det Iommi kalla ein større og tyngre lyd.<ref name="VH1" /> Bandet gjekk generelt meir eksperimentelt til verks på albumet, delvis fordi dei hadde betre tid til å spele inn og skrive enn på dei førre albuma. ''Master of Reality'' nådde femteplassen på [[UK Albums Chart]] og åttandeplassen på den amerikanske [[Billboard 200|''Billboard'' 200]].<ref>{{Kjelde www|url=https://www.rarerecords.net/store/black-sabbath-master-of-reality-us-lp-a/#:~:text=Background%3A%20Master%20of%20Reality%20was,the%20U.S.%20by%20the%20RIAA|tittel=Black Sabbath – Master of Reality U.S. LP with poster|vitja=5. september 2026|arkivdato=21 January 2025|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20250121022654/https://www.rarerecords.net/store/black-sabbath-master-of-reality-us-lp-a/#:~:text=Background%3A%20Master%20of%20Reality%20was,the%20U.S.%20by%20the%20RIAA}}</ref> Kritikarane tok dårleg imot albumet då det kom, men seinare har det vorte rekna som eitt av dei beste heavy metal-albuma gjennom tidene. Etter eit sal på meir enn to millionar eksemplar i USA vart det sertifisert til dobbel platina av [[Recording Industry Association of America]] (RIAA).<ref>{{Kjelde www|etternamn=Schaffner|førenamn=Lauryn|tittel=Black Sabbath's 'Master of Reality': 8 Facts Only Superfans Would Know|url=https://loudwire.com/black-sabbath-master-of-reality-facts/|vitja=5. september 2026|nettstad=Loudwire|språk=en|arkivdato=14 February 2022|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20220214172700/https://loudwire.com/black-sabbath-master-of-reality-facts/}}</ref> «[[Children of the Grave]]» vart gjeven ut som singel i august 1971.<ref>{{Kjelde www|url=https://dutchcharts.nl/showitem.asp?interpret=Black+Sabbath&titel=Children+Of+The+Grave&cat=s|tittel=Children of the Grave single|vitja=5. september 2026|arkivdato=9 July 2021|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20210709161417/https://dutchcharts.nl/showitem.asp?interpret=Black+Sabbath&titel=Children+Of+The+Grave&cat=s}}</ref> == Bakgrunn == I 1971 hadde Black Sabbath vorte eit svært framgangsrikt band i Storbritannia og USA. Saman med [[Led Zeppelin]] og [[Deep Purple]] vart dei rekna som del av den «vanheilage treeininga av britisk hardrock og heavy metal». Trass i negative kritikarhaldningar til musikken deira hadde både den sjølvtitulerte debuten ''[[Black Sabbath av Black Sabbath|Black Sabbath]]'' og oppfølgjaren ''[[Paranoid av Black Sabbath|Paranoid]]'' gjort det godt kommersielt i både USA og Storbritannia. Etter ei enkeltframføring på [[Myponga Pop Festival]] i Australia i februar 1971<ref name="AusTour">{{Kjelde www|url=http://www.adelaidenow.com.au/entertainment/music/daddy-cool/story-e6freeuu-1225881732691?nk=7a4fd4f09df9149d12441e3704a5302c|tittel=Myponga part of rock history|forfattar=Nathan Davies|nettstad=Adelaidenow.com.au|vitja=5. september 2026|dato=19. juni 2010|arkivdato=21 June 2019|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20190621041045/https://www.adelaidenow.com.au/entertainment/music/daddy-cool/story-e6freeuu-1225881732691?nk=7a4fd4f09df9149d12441e3704a5302c}}</ref> vende Black Sabbath attende til studioet for å byrja arbeidet med det tredje albumet. == Innspeling == ''Master of Reality'' vart spelt inn i Island Studios i London frå februar til april 1971. [[Rodger Bain]], som hadde produsert dei to førre albuma, var produsent, medan [[Tom Allom]] var [[lydteknikar]].<ref name="Dome">{{Kjelde www|url=https://www.loudersound.com/features/the-story-behind-black-sabbaths-master-of-reality|tittel=The story behind Black Sabbath's Master Of Reality|etternamn=Dome|førenamn=Malcolm|dato=27. oktober 2016|utgjevar=loudersound.com|vitja=5. september 2026|arkivdato=23 August 2018|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20180823105721/https://www.loudersound.com/features/the-story-behind-black-sabbaths-master-of-reality}}</ref> Dette vart det siste samarbeidet mellom Bain og Black Sabbath, ettersom Iommi tok over produksjonen på dei neste albuma. Trommeslagaren [[Bill Ward|Bill Ward]] forklarte at dei tidlegare ikkje hadde visst kva dei skulle gjere i studio og hadde lent seg tungt på Rodger, men at dei denne gongen var meir samkøyrde, forstod prosessen og hadde sterkare meiningar om korleis arbeidet skulle gjerast.<ref name="Dome" /> På «Children of the Grave», «Lord of This World» og «[[Into the Void av Black Sabbath|Into the Void]]» stemte Iommi gitaren ned eitt og eit halvt trinn for å minske strengespenninga og dermed smertene når han spelte. Smertene kom av ei fabrikkulukke fleire år tidlegare der tuppane på to fingrar vart skorne av.<ref name="iommiautobiography">{{Cite book|last=Iommi|first=Tony|title=Iron Man: My Journey Through Heaven and Hell with Black Sabbath|url=https://archive.org/details/ironmanmyjourney00iomm_0|url-access=registration|year=2011|publisher=Da Capo Press|isbn=978-0-30681-9551}}</ref> Nedstemminga hjelpte òg gitaristen å skape det han kalla ein større og tyngre lyd.<ref name="VH1">VH1: ''Heavy: The Story of Metal'', del éin.</ref> Butler stemte bassen ned for å passe med Iommi. Han sa til ''Guitar for the Practicing Musician'' i 1994 at det òg hjelpte lyden. Etter kvart stemte dei endå lågare for å gjere songen lettare, men [[Ozzy Osbourne]] song då høgare, slik at føremålet på ein måte fall bort. I bandbiografien ''Black Sabbath: Symptom of the Universe'' frå 2013 skreiv Mick Wall at Sabbath-lyden vart endå mørkare. Utan romklang vart lyden tørr, og den brutale krafta skremde kritikarane, som straffa bandet på trykk for å vere openlyst bøllete, medvitne tankelause, nifse og fråstøytande. Tjue år seinare skulle band som [[The Smashing Pumpkins]], [[Soundgarden]] og særleg [[Musikkgruppa Nirvana|Nirvana]] hente fram den same tunge lyden og verte hylla av kritikarane. I sjølvbiografien ''I Am Ozzy'' skriv Osbourne at han knapt hugsar noko frå innspelinga utanom at Tony stemte ned gitaren, Geezer skreiv «Sweet Leaf» om all [[cannabis]]en dei røykte, og «Children of the Grave» var den mest hardtslåande songen dei nokon gong hadde spelt inn. I omslagsteksten til konsertalbumet ''Reunion'' frå 1998 kalla Ward ''Master of Reality'' eit utforskande album. Til ''[[Metal Hammer]]'' i 2016 utdjupa han at bandet berre hadde hatt to dagar til heile debutalbumet og ikkje mykje meir til ''Paranoid'', medan dei no kunne ta seg tid og prøve ulike ting. Tony la inn klassiske gitarparti, bassen til Geezer vart nesten dobbelt så kraftig, Ward brukte større basstrommer og eksperimenterte med overdubbing, og Ozzy var mykje betre. For første gong hadde dei ingen konsertar booka og kunne konsentrere seg om å gjere albumet til ein milepåle.<ref name="Dome" /> I 2013 kalla ''Mojo'' ''Master of Reality'' lyden av eit band som kjende seg stadig meir heime i studioet. Iommi meiner likevel at bandet kan ha vorte for komfortabelt. Til ''Guitar World'' i 1992 sa han at dei under ''Master of Reality'' byrja å eksperimentere meir og brukte for lang tid på innspelinga, noko som til slutt forvirra dei. Han sakna stundom måten dei spelte inn dei to første albuma på: å gå rett i studio og spele utan mykje tid til øving eller lydarbeid. «Into the Void» var særleg vanskeleg. Dei prøvde å spele han inn i fleire studio fordi Bill ikkje fekk det til; då byrja Ward å tvile på at han kunne spele songen og nekta. Det fanst eitt slikt spor på kvart album, og «Into the Void» var det vanskelegaste på dette. I ''Iron Man: My Journey Through Heaven and Hell with Black Sabbath'' skildrar Iommi òg problema Osbourne hadde med vokalen. Songen har eit sakte parti, men riffet der Osbourne kjem inn, går svært raskt, og han måtte syngje dei raske orda i mellom anna linja om rakettmotorar i høgt tempo. Geezer hadde skrive ut heile teksten til han, og Iommi syntest det var morosamt å sjå han prøve. På «Solitude» spelte Iommi gitar, [[fløyte]] og piano.<ref name="Black Sabbath">{{Kjelde www|url=http://www.black-sabbath.com/discog/masterofreality.html|tittel=Black Sabbath online|vitja=5. september 2026|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20090305233129/http://www.black-sabbath.com/discog/masterofreality.html|arkivdato=5 March 2009}}</ref> Seinare vart det lagt ein [[forsinkingseffekt]] på vokalen til Osbourne for å doble vokalsporet. == Komposisjon == Under innspelinga tok Osbourne med ein stor [[joint]] til Iommi, og gitaristen byrja å hoste ukontrollert.<ref name="iommiautobiography" /> Iommi spelte inn akustiske gitarparti, og hostekula kom med på lydbandet. Produsenten Bain brukte seinare eit utdrag som intro til «[[Sweet Leaf]]», ein song som ope hylla bruk av marihuana.<ref name="iommiautobiography" /> Iommi mintest at dei alle spelte «Sweet Leaf» medan dei var rusa.<ref name="iommiautobiography" /> Butler fortalde til ''Guitar World'' i 2001 at han skreiv «Sweet Leaf» i studio etter å ha kome attende frå [[Dublin]] med Sweet Afton-sigarettar, som berre fanst i Irland. Då bandet leita etter eit emne, opna han pakka og såg teksten om «the sweetest leaf», og fekk ideen til tittelen. Phil Alexander skreiv i ''Mojo'' i 2013 at dei fleste reknar songen som den typiske stoner-hymnen, noko det enorme hasjforbruket til Sabbath i dei tidlege åra stadfesta. I konsertfilmen ''The Last Supper'' sa Ward at dei skreiv «Sweet Leaf» om å møte og få eit forhold til marihuana, og at dette var ein del av livsstilen deira på den tida.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.ultimate-guitar.com/articles/features/is_it_still_the_heaviest_album_of_all_time_impact_and_legacy_of_black_sabbaths_master_of_reality-121550|nettstad=Ultimate-guitar.com|tittel=Is It (Still) the Heaviest Album of All Time? Impact and Legacy of Black Sabbath's 'Master of Reality'|forfattar=The Phoenician|dato=21. juli 2021}}</ref> Butler, hovudtekstforfattaren i bandet, hadde ein katolsk oppvekst,<ref name="iommiautobiography" /> og «After Forever» handlar heilt og fullt om kristne tema. På den tida trudde somme observatørar at Black Sabbath var [[satanisme|satanistar]] på grunn av den mørke lyden, framtoninga og tekstane.<ref name="iommiautobiography" /> «After Forever» vart gjeven ut på singel saman med «[[Fairies Wear Boots]]» i 1971.<ref>{{Kjelde www|url=http://www.black-sabbath.de/sabdisco.gr2|tittel=Black Sabbath Discography v.5.0|vitja=5. september 2026|arkivdato=17 January 2009|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20090117004153/http://black-sabbath.de/sabdisco.gr2}}</ref> == Omslag == [[File:Blacksabbath master reality cover.jpg|thumb|200px|Seinare utgåve utan prega skrift]] Dei første utgåvene av ''Master of Reality'' kom i eit konvoluttomslag med ein plakat av bandet og albumtittelen prega i svarte bokstavar som stod i relieff. På seinare utgåver utan preging vart tittelen grå. Dette var det første Black Sabbath-omslaget med songtekstane trykte på baksida. I sjølvbiografien skildrar Iommi omslaget som litt [[Musikkgruppa Spinal Tap|Spinal Tap]]-aktig, berre lenge før Spinal Tap. Etikettane var òg annleis. Side A hadde ein virveletikett der dei svarte sirklane var kvite og dei kvite svarte. Informasjonsetiketten på side B var svart med kvit skrift i staden for kvit med svart skrift. Denne varianten av Vertigo-etiketten vart aldri brukt att. På dei første nordamerikanske utgåvene fekk delar av fleire songar eigne undertitlar, slik at det såg ut som albumet hadde fleire songar enn det faktisk hadde. [[Musikalsk introduksjon|Introen]] til «After Forever» fekk tittelen «The Elegy», [[koda]]en til «Children of the Grave» vart kalla «The Haunting», introen til «Lord of This World» fekk tittelen «Step Up», og introen til «Into the Void» vart kalla «Deathmask». Dei nordamerikanske utgåvene av dei to førre Black Sabbath-albuma var behandla på same vis. Desse pressingane oppgav òg feilaktig albumtittelen som ''Masters of Reality''.<ref>{{Kjelde www|tittel=Side 2, original North American pressing|utgjevar=Warner Bros. Records|dato=1971|vitja=5. september 2026|url=http://9nN/4cf695485804bda63b22a71a583e3d0c85fd3af7.gif|arkiv_url=https://archive.today/0Z9nN/4cf695485804bda63b22a71a583e3d0c85fd3af7.gif|arkivdato=30 June 2017}}</ref> Seinare utgåver retta albumtittelen og fjerna tre av dei fire undertitlane; «The Elegy» vart ståande. == Mottaking == {| class="wikitable" |+ Retrospektive profesjonelle meldingar ! Publikasjon !! Vurdering |- | [[AllMusic]] || 5/5<ref name="allmusic">{{Kjelde www|url=https://www.allmusic.com/album/mw0000189231|tittel=Review ''Master of Reality''|etternamn=Huey|førenamn=Steve|nettstad=[[AllMusic]]|vitja=5. september 2026|arkivdato=11 August 2019|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20190811091628/https://www.allmusic.com/album/mw0000189231}}</ref> |- | ''[[Christgau's Record Guide: Rock Albums of the Seventies|Christgau's Record Guide]]'' || C−<ref name="CG1981">{{Cite book|last=Christgau|first=Robert|author-link=Robert Christgau|year=1981|title=[[Christgau's Record Guide: Rock Albums of the Seventies]]|publisher=[[Ticknor & Fields]]|isbn=0-89919-025-1|chapter-url=https://www.robertchristgau.com/get_album.php?id=6410|chapter=Black Sabbath: Master of Reality|access-date=5. september 2026|archive-date=31 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331004642/http://www.robertchristgau.com/get_album.php?id=6410|url-status=live}}</ref> |- | ''[[MusicHound|MusicHound Rock]]'' || 4,5/5<ref name="MH">{{Cite book|last1=Graff|first1=Gary|last2=Durchholz|first2=Daniel|title=MusicHound Rock: The Essential Album Guide|publisher=Visible Ink Press|year=1999|isbn=978-1-57859-061-2|page=[https://archive.org/details/isbn_9781578590612/page/115 115]|url=https://archive.org/details/isbn_9781578590612/page/115}}</ref> |- | ''[[Musikkmagasinet Q|Q]]'' || 5/5<ref name="Qmag">{{Cite journal|title=Review: Master of Reality|journal=[[Musikkmagasinet Q|Q]]|location=London|date=januar 2001|page=122}}</ref> |- | ''[[The Rolling Stone Album Guide]]'' (1992) || 3/5<ref>{{Cite book|editor1-last=DeCurtis|editor1-first=Anthony|editor1-link=Anthony DeCurtis|editor2-last=Henke|editor2-first=James|editor3-last=George-Warren|editor3-first=Holly|pages=62–63|title=[[The Rolling Stone Album Guide]]|publisher=[[Random House]]|year=1992|isbn=0-679-73729-4|edition=3rd}}</ref> |- | ''The New Rolling Stone Album Guide'' (2004) || 4/5<ref name="Cross">{{Cite book|last=Cross|first=Charles R.|author-link=Charles R. Cross|editor1-last=Brackett|editor1-first=Nathan|editor2-last=Hoard|editor2-first=Christian|title=[[The Rolling Stone Album Guide|The New Rolling Stone Album Guide]]|publisher=[[Simon & Schuster]]|edition=4th|year=2004|isbn=0-7432-0169-8|chapter=Black Sabbath|pages=[https://archive.org/details/newrollingstonea00brac/page/78 78]}}</ref> |- | [[Sputnikmusic]] || 4/5<ref>{{Kjelde www|url=https://www.sputnikmusic.com/review/9937/Black-Sabbath-Master-of-Reality/|tittel=Black Sabbath Master of Reality|vitja=5. september 2026|forfattar=Mikesn|dato=13. november 2006|utgjevar=Sputnikmusic}}</ref> |- | ''[[Uncut|Uncut]]'' || 9/10<ref>{{Cite journal|last=Pinnock|first=Tom|date=september 2015|title=Black Sabbath|journal=[[Uncut|Uncut]]|page=90}}</ref> |} ''Master of Reality'' nådde femteplassen på [[UK Albums Chart]]<ref>{{Kjelde www|url=https://www.officialcharts.com/search/albums/Master%20Of%20Reality|tittel=UK chart history – Black Sabbath ''Master of Reality''|utgjevar=[[Official Charts Company]]|vitja=5. september 2026|arkivdato=4 April 2015|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20150404210030/http://www.officialcharts.com/search/albums/MASTER%20OF%20REALITY/}}</ref> og åttandeplassen i USA.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.allmusic.com/album/r2000|tittel=Allmusic Billboard albums|nettstad=[[AllMusic]]|vitja=5. september 2026|arkivdato=18 May 2011|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20110518192410/http://www.allmusic.com/album/r2000}}</ref> Etter kvart vart det selt to millionar eksemplar i USA.<ref>{{Kjelde www|etternamn=Pesselnick|førenamn=Jill|tittel=J Amasses Certifications|dato=18. august 2001|verk=Billboard|url=https://books.google.com/books?id=7RMEAAAAMBAJ&pg=PA47|vitja=5. september 2026|sider=47|arkivdato=16 October 2021|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20211016021820/https://books.google.com/books?id=7RMEAAAAMBAJ&pg=PA47}}</ref> Trass i den kommersielle framgangen såg samtidas musikkritikarar ned på albumet. I ''[[The Village Voice]]'' kalla [[Robert Christgau]] det ei «dumskalla, amoralsk utnytting».<ref name="christgau">{{Cite news|last=Christgau|first=Robert|author-link=Robert Christgau|date=12. desember 1971|url=http://www.robertchristgau.com/xg/cg/cg21.php|title=Consumer Guide (21)|newspaper=[[The Village Voice]]|location=New York|access-date=5. september 2026|archive-date=4 May 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130504051557/http://www.robertchristgau.com/xg/cg/cg21.php|url-status=live}}</ref> [[Lester Bangs]] i ''[[Rolling Stone]]'' skildra albumet som einsformig og knapt betre enn forgjengaren, men syntest tekstane var meir avslørande fordi dei gav nokre svar på dei mørke blindgatene i ''Paranoid''.<ref name="bangs">{{Kjelde www|url=https://www.rollingstone.com/music/albumreviews/master-of-reality-19711125|tittel=Review ''Master of Reality''|etternamn=Bangs|førenamn=Lester|dato=25. november 1971|verk=[[Rolling Stone]]|utgjevar=[[Jann Wenner|Wenner Media]]|vitja=5. september 2026|arkivdato=25 July 2012|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20120725072009/http://www.rollingstone.com/music/albumreviews/master-of-reality-19711125}}</ref> == Ettermæle == I 1994 vart ''Master of Reality'' nummer 28 på lista ''Top 50 Heavy Metal Albums'' av [[Colin Larkin (forfattar)|Colin Larkin]]. Larkin skildra albumet som det første verkelege internasjonale gjennombrotet til Sabbath og som eit oppsiktsvekkjande verk.<ref>{{Cite book|last=Larkin|first=Colin|author-link=Colin Larkin (forfattar)|title=Guinness Book of Top 1000 Albums|publisher=Gullane Children's Books|year=1994|edition=1|isbn=978-0-85112-786-6|page=188}}</ref> I ''MusicHound Rock: The Essential Album Guide'' (1999) skildra [[Gary Graff]] og Daniel Durcholz albumet som ein framifrå «hovudskalleknusar» og trekte fram «Children of the Grave» og «Sweet Leaf» som tidlause.<ref name="MH" /> I 2001 tok ''[[Musikkmagasinet Q|Q]]'' det med på lista over dei 50 tyngste albuma gjennom tidene og kalla det vondskapsfullt, som om Black Sabbath var husorkesteret på [[RMS «Titanic»|Titanic]] ved inngangen til [[Harmageddon]] og spela høgt idet bomba fall.<ref>{{Cite journal|title=50 Heaviest Albums of All Time|journal=[[Musikkmagasinet Q|Q]]|location=London|page=86|date=juli 2001}}</ref> Ein kritikar i magasinet kalla det den mest samanhengande av dei tre første platene til bandet.<ref name="Qmag" /> I 2003 plasserte ''Rolling Stone'' albumet som nummer 298 på lista over [[Rolling Stone's 500 Greatest Albums of All Time|dei 500 beste albuma gjennom tidene]],<ref>{{Kjelde www|url=https://www.rollingstone.com/news/story/5938174/the_rs_500_greatest_albums_of_all_time/3|tittel=The RS 500 Greatest Albums of All Time|dato=18. november 2003|verk=[[Rolling Stone]]|utgjevar=[[Jann Wenner|Wenner Media]]|vitja=5. september 2026|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20070106061909/http://www.rollingstone.com/news/story/5938174/the_rs_500_greatest_albums_of_all_time/3|arkivdato=6 January 2007}}</ref> som nummer 300 i den reviderte lista frå 2012<ref>{{Kjelde www|url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/500-greatest-albums-of-all-time-156826/?list_page=5#list-item-300|dato=2012|tittel=500 Greatest Albums of All Time Rolling Stone's definitive list of the 500 greatest albums of all time|utgjevar=[[Rolling Stone]]|vitja=5. september 2026|arkivdato=31 March 2019|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20190331101857/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/500-greatest-albums-of-all-time-156826/?list_page=5#list-item-300}}</ref> og som nummer 234 i 2020-revisjonen.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-all-time-1062063/black-sabbath-master-of-reality-2-1062999/|dato=2020|tittel=The 500 Greatest Albums of All Time|utgjevar=[[Rolling Stone]]|vitja=5. september 2026|arkivdato=13 February 2021|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20210213171649/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-all-time-1062063/black-sabbath-master-of-reality-2-1062999/}}</ref> Magasinet skildra plata som det fremste sludge metal-bandet av alle på høgda av karrieren.<ref>{{Cite book|editor1-last=Levy|editor1-first=Joe|year=2005|edition=first|title=Rolling Stone's 500 Greatest Albums of All Time|publisher=Wenner Books|isbn=978-1-932958-61-4|page=180}}</ref> Det same magasinet plasserte òg albumet på 34. plass på lista «100 Greatest Metal Albums of All Time».<ref>{{Kjelde www|etternamn=Grow|førenamn=Kory|tittel=100 Greatest Metal Albums of All Time|url=https://www.rollingstone.com/music/lists/the-100-greatest-metal-albums-of-all-time-w486923/pantera-far-beyond-driven-1994-w487081|verk=[[Rolling Stone]]|utgjevar=Wenner Media LLC|vitja=5. september 2026|dato=21. juni 2017|arkivdato=10 August 2017|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20170810090739/http://www.rollingstone.com/music/lists/the-100-greatest-metal-albums-of-all-time-w486923/pantera-far-beyond-driven-1994-w487081}}</ref> Albumet er nemnt som ei grunnleggjande påverknad på ei rekkje undersjangrar av [[heavy metal]], særleg stonerrock og sludge metal. [[Billy Corgan]], leiaren av [[The Smashing Pumpkins]], meinte ''Master of Reality'' skapte [[Grunge]].<ref>{{Kjelde www|url=http://www.starla.org/articles/maker.htm|tittel=Billy Corgan of Smashing Pumpkins talks about the records that changed his life|utgjevar=starla.org|vitja=5. september 2026|arkivdato=8 July 2015|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20150708152710/http://www.starla.org/articles/maker.htm}}</ref> [[John Stanier (trommeslagar)|John Stanier]], trommeslagar i [[Musikkgruppa Helmet|Helmet]] og [[Musikkgruppa Tomahawk|Tomahawk]], trekte fram plata som inspirasjonen til at han vart musikar.<ref>''Billboard'', band 105, nr. 21, 22. mai 1993, s. 80.</ref> I 2013 rosa Sabbath-biografen Mick Wall evna til Iommi til å få fleire gode riff og brå, uventa taktskifte inn i éin song enn dei fleste band ville ha vurdert på eit heilt album. I 2017 rangerte Ward ''Master of Reality'' som favoritten blant Black Sabbath-albuma han hadde arbeidd på.<ref>{{Kjelde www|etternamn=Shteamer|førenamn=Hank|tittel=Black Sabbath's Bill Ward: My 10 Favorite Metal Albums|url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/black-sabbaths-bill-ward-my-10-favorite-metal-albums-196238/black-sabbath-master-of-reality-1971-2-196332/|verk=Rolling Stone|vitja=5. september 2026}}</ref> == Sporliste == === Den opphavlege britiske LP-versjonen === Alle songane er skrivne av Black Sabbath ([[Tony Iommi]], [[Geezer Butler]], [[Ozzy Osbourne]] og [[Bill Ward|Bill Ward]]), bortsett frå «After Forever», «Embryo» og «Orchid», som er skrivne av Iommi. {{Sporliste| overskrift = Side A, standardutgåva | tittel1 = [[Sweet Leaf]] | lengd1 = 5:05 | tittel2 = After Forever | lengd2 = 5:27 | tittel3 = Embryo | merknad3 = [[instrumentalmusikk|instrumental]] | lengd3 = 0:28 | tittel4 = [[Children of the Grave]] | lengd4 = 5:18 | total lengd = 16:18 }} {{Sporliste| overskrift = Side B | tittel5 = Orchid | merknad5 = instrumental | lengd5 = 1:31 | tittel6 = Lord of This World | lengd6 = 5:27 | tittel7 = [[Solitude av Black Sabbath|Solitude]] | lengd7 = 5:02 | tittel8 = [[Into the Void av Black Sabbath|Into the Void]] | lengd8 = 6:13 | total lengd = 18:13<br />34:29 }} === Den opphavlege amerikanske LP-versjonen === {{Sporliste| overskrift = Side A | tittel1 = Sweet Leaf | lengd1 = 5:02 | tittel2 = After Forever (med The Elegy) | lengd2 = 5:25 | tittel3 = Embryo | lengd3 = 0:29 | tittel4 = Children of the Grave | lengd4 = 4:30 | tittel5 = The Haunting | lengd5 = 0:45 | total lengd = 16:11 }} {{Sporliste| overskrift = Side B | tittel6 = Orchid | lengd6 = 1:30 | tittel7 = Step Up | lengd7 = 0:30 | tittel8 = Lord of This World | lengd8 = 4:55 | tittel9 = Solitude | lengd9 = 5:02 | tittel10 = Deathmask | lengd10 = 3:08 | tittel11 = Into the Void | lengd11 = 3:08 | total lengd = 18:13<br />34:30 }} Sjølv om den samla tida for «Deathmask/Into the Void» er om lag rett, kan fordelinga mellom dei to delane vere vilkårleg, ettersom tidspunktet 3:08 kjem midt i mellomåtte-vokalpartiet i «Into the Void» («Freedom fighters sent off to the sun ...»). Tidene på den reviderte amerikanske pressinga nedanfor gjer den sannsynlege feilen større. === Revidert amerikansk LP-versjon utan undertitlar === {{Sporliste| tittel1 = Sweet Leaf | overskrift = Side A | lengd1 = 5:02 | tittel2 = After Forever (med The Elegy) | lengd2 = 5:25 | tittel3 = Embryo | lengd3 = 0:30 | tittel4 = Children of the Grave | lengd4 = 5:15 | total lengd = 16:12 }} {{Sporliste| overskrift = Side B | tittel5 = Orchid | lengd5 = 2:00 | tittel6 = Lord of This World | lengd6 = 4:55 | tittel7 = Solitude | lengd7 = 8:08 | tittel8 = Into the Void | lengd8 = 3:08 | total lengd = 18:11<br />34:29 }} Tida som er oppgjeven for «Orchid» på dei reviderte amerikanske pressingane, er feil: Ho omfattar «Step Up»-introen til «Lord of This World». Tida for «Solitude» er òg feil, fordi ho omfattar første halvdel av «Into the Void»; i staden skulle tidene for «Deathmask» og «Into the Void» frå den opphavlege amerikanske pressinga vore samla. Amerikanskproduserte CD-pressingar av ''Master of Reality'' held fram med dei feilaktige tidene frå den reviderte amerikanske LP-pressinga i CD-heftet.<ref name="album">Heftet til albumet ''Master of Reality''.</ref> Songane er likevel ikkje indekserte på CD-en etter desse tidene; sporskifta ligg rett. === Luksusutgåva frå 2009 === Ei luksusutgåve på to plater kom ut i Storbritannia 29. juni 2009 og som import i USA 14. juli 2009. Andy Pearce, som òg arbeidde med luksusutgåvene av ''Black Sabbath'' og ''Paranoid'', remastra utgåva. {{Sporliste| overskrift = Plate éin | tittel1 = Sweet Leaf | lengd1 = 5:05 | tittel2 = After Forever | lengd2 = 5:27 | tittel3 = Embryo | lengd3 = 0:28 | tittel4 = Children of the Grave | lengd4 = 5:18 | tittel5 = Orchid | lengd5 = 1:31 | tittel6 = Lord of This World | lengd6 = 5:27 | tittel7 = Solitude | lengd7 = 5:02 | tittel8 = Into the Void | lengd8 = 6:13 | total lengd = 34:29 }} {{Sporliste| overskrift = Plate to (bonusspor) | tittel1 = Weevil Woman '71 | lengd1 = 3:00 | tittel2 = Sweet Leaf | merknad2 = alternativ songtekst, studioopptak | lengd2 = 5:04 | tittel3 = After Forever | merknad3 = instrumental, studioopptak | lengd3 = 5:20 | tittel4 = Children of the Grave | merknad4 = alternativ songtekst, studioopptak | lengd4 = 4:36 | tittel5 = Children of the Grave | merknad5 = instrumental, studioopptak | lengd5 = 6:01 | tittel6 = Orchid | merknad6 = med oppteljing frå Tony, studioopptak | lengd6 = 1:41 | tittel7 = Lord of This World | merknad7 = med piano og slidegitar, studioopptak | lengd7 = 5:38 | tittel8 = Solitude | merknad8 = intro med alternativ gitarstemming, studioopptak | lengd8 = 3:35 | tittel9 = Spanish Sid (Early Version of 'Into the Void') | merknad9 = alternativ versjon, studioopptak | lengd9 = 6:24 | total lengd = 41:29 }} == Medverkande == * [[Ozzy Osbourne]] – hovudvokal * [[Tony Iommi]] – gitar; [[synthesizer]] på «After Forever» og «Children of the Grave»; [[fløyte]] og piano på «Solitude»; akustisk gitar på «Orchid»; hosting på «Sweet Leaf» * [[Geezer Butler]] – bass * [[Bill Ward|Bill Ward]] – trommer; [[perkusjonsinstrument|perkusjon]] på «Children of the Grave»; [[sleigh bell|dombjøller]] på «Solitude» * Keef – fotografi og plakatdesign * Mike Stanford – kunstnarleg leiing == Salslister == === Vekeslister === {| class="wikitable plainrowheaders" |+ Første plasseringar for ''Master of Reality'' ! Liste (1971) !! Høgaste plassering |- ! scope="row"| Australia ([[Kent Music Report]])<ref name="aus">{{Cite book|last=Kent|first=David|author-link=David Kent (historian)|title=Australian Chart Book 1970–1992|edition=illustrated|publisher=Australian Chart Book|location=St Ives, N.S.W.|year=1993|isbn=0-646-11917-6|page=19}}</ref> || 4 |- {{Albumliste|Canada|6|chartid=4307|artist=Black Sabbath|album=Master of Reality|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|Netherlands|10|artist=Black Sabbath|album=Master of Reality|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- ! scope="row"| Finland ([[The Official Finnish Charts]])<ref name="FINI">{{Cite book|last=Pennanen|first=Timo|title=Sisältää hitin – levyt ja esittäjät Suomen musiikkilistoilla vuodesta 1972|edition=1st|publisher=Kustannusosakeyhtiö Otava|location=Helsinki|year=2006|isbn=978-951-1-21053-5|language=fi}}</ref> || 3 |- {{Albumliste|Germany|5|id=10083|artist=Black Sabbath|album=Master of Reality|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- ! scope="row"| Italia (''[[Musica e Dischi]]'')<ref>{{Kjelde www|url=http://www.musicaedischi.it/classifiche_archivio.php|tittel=Classifiche|verk=[[Musica e Dischi]]|språk=it|vitja=5. september 2026|arkivdato=6 March 2023|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20230306073547/http://www.musicaedischi.it/classifiche_archivio.php}}</ref> || 8 |- {{Albumliste|Norway|12|artist=Black Sabbath|album=Master of Reality|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|UK2|5|date=19710822|refname=UK albums|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|Billboard200|8|artist=Black Sabbath|refname=Billboard 200|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |} {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ Seinare plasseringar for ''Master of Reality'' ! Liste (2016–2025) !! Høgaste plassering |- ! scope="row"| Kroatisk internasjonal albumliste ([[Top of the Shops|HDU]])<ref>{{Kjelde www|url=https://www.top-lista.hr/www/lista-prodaje-strano-30-tjedan-2025/|tittel=Lista prodaje 30. tjedan 2025|dato=27. juli 2025|utgjevar=[[Top of the Shops|HDU]]|språk=hr|vitja=5. september 2026|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20250812100945/https://www.top-lista.hr/www/lista-prodaje-strano-30-tjedan-2025/|arkivdato=August 12, 2025}}</ref> || 11 |- ! scope="row"| Hellas ([[IFPI Greece|IFPI]])<ref>{{Kjelde www|url=http://www.ifpi.gr/charts_en.html|tittel=Official IFPI Charts Top-75 Albums Sales Chart (Combined) – Εβδομάδα: 44/2025|utgjevar=[[IFPI Greece]]|vitja=5. september 2026|språk=el|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20251105080720/https://www.ifpi.gr/charts_el.html|arkivdato=5 November 2025}}</ref> || 5 |- {{Albumliste|Scotland|13|date=20210723|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|UK2|51|date=20210723|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|UKIndependent|3|date=20210723|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|UKRock|1|date=20210723|refname=UK2021|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|BillboardCatalog|22|artist=Black Sabbath|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |} === Årslister === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ Årsplasseringar for ''Master of Reality'' i 1971 ! Liste !! Plassering |- ! scope="row"| Nederland (Album Top 100)<ref>{{Kjelde www|url=https://dutchcharts.nl/jaaroverzichten.asp?year=1971&cat=a|tittel=Jaaroverzichten – Album 1971|utgjevar=Hung Medien|språk=nl|vitja=5. september 2026|arkivdato=12 November 2022|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20221112113833/https://dutchcharts.nl/jaaroverzichten.asp?year=1971&cat=a}}</ref> || 74 |- ! scope="row"| Tyskland (Offizielle Top 100)<ref>{{Kjelde www|url=https://www.offiziellecharts.de/charts/album-jahr/for-date-1971|tittel=Top 100 Album-Jahrescharts|dato=1971|utgjevar=[[GfK Entertainment Charts]]|språk=de|vitja=5. september 2026|arkivdato=2 April 2022|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20220402075736/https://www.offiziellecharts.de/charts/album-jahr/for-date-1971}}</ref> || 40 |} {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ Årsplasseringar for ''Master of Reality'' i 1972 ! Liste !! Plassering |- ! scope="row"| Amerikanske ''Billboard'' 200<ref>{{Kjelde www|url=https://www.billboard.com/charts/year-end/1972/top-billboard-200-albums|tittel=Billboard 200 Albums - Year-End|verk=[[Billboard|Billboard]]|vitja=5. september 2026|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20211018133111/https://www.billboard.com/charts/year-end/1972/top-billboard-200-albums|arkivdato=18 October 2021}}</ref> || 76 |} == Salstrofé == {{Salstrofétabell topp}} {{Certification Table Entry|region=Canada|type=album|artist=Black Sabbath|title=Master of Reality|award=Platina|relyear=1971|nosales=true}} {{Certification Table Entry|region=United Kingdom|type=album|artist=Black Sabbath|title=Master of Reality|award=Gull|relyear=1971|certyear=2016|id=10205-1046-2|nosales=true}} {{Certification Table Entry|region=United States|type=album|artist=Black Sabbath|title=Master of Reality|award=Platina|number=2|relyear=1971|nosales=true}} {{Salstrofétabell botn|nosales=true|streaming=true}} == Utgjevingshistorikk == {| class="wikitable" |- ! Område !! Dato !! Selskap !! Format !! Katalognummer |- | rowspan="2"|Storbritannia || 6. august 1971 || [[Vertigo Records|Vertigo]] || [[grammofonplate|LP]] || 6360 050 |- | 1992 || [[Castle Communications|Castle]] || CD || CA198 |- | rowspan="2"|USA || 16. august 1971 || rowspan="2"|[[Warner Records|Warner Bros.]] || LP || BS-2562 |- | 12. mai 1987 || CD || 2562–2 |- | Storbritannia, [[remaster|remastra]] || 29. mars 2009 || [[Sanctuary Records|Sanctuary]] || dobbel-CD || 2701108 |} == Kjelder == {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Master of Reality|Master of Reality]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 5. september 2026.'' {{refslutt}} {{Fotnoteliste}} === Bibliografi === * {{Cite book|last=Taylor|first=Steve|title=A to X of Alternative Music|publisher=Continuum|year=2006|isbn=0-8264-8217-1}} == Bakgrunnsstoff == * [https://www.discogs.com/master/4844 ''Master of Reality''] på [[Discogs]] {{RS500-2020|234 | album = Master of Reality | artist = Black Sabbath | førre album = [[Metallica av Metallica|Metallica ]] | førre artist = [[Metallica ]] | neste album = [[Little Earthquakes]] | neste artist = [[Tori Amos]] }} {{RS500|300 | album = Master of Reality | artist = Black Sabbath | førre album = [[Coat of Many Colors]] | førre artist = [[Dolly Parton]] | neste album = [[Weezer av Weezer|Weezer]] | neste artist = [[Weezer]] }} {{Black Sabbath}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Musikkalbum frå 1971]] [[Kategori:Album produserte av Rodger Bain]] [[Kategori:Black Sabbath-album]] [[Kategori:Vertigo Records-album]] [[Kategori:Warner Bros. Records-album]] [[Kategori:Beste album gjennom tidene hos Rolling Stone 2012| 300]] [[Kategori:Beste album gjennom tidene hos Rolling Stone 2020| 234]] h5lb3h5duu97y3fp4as8pbgov9d8ypl 3670540 3670453 2026-09-06T10:01:41Z Frokor 1328 ' 3670540 wikitext text/x-wiki {{Infoboks musikkalbum | tittel = Master of Reality | format = Studioalbum | artist = [[Black Sabbath]] | utgjeve = 6. august 1971<ref name="NME_1971">{{Kjelde www|url=https://www.45worlds.com/vinyl/album/6360050#google_vignette|tittel=Sabbath's new LP (advert)|utgjevar=[[NME|New Musical Express]]|sitat=Albums issued by the Philips group of companies on August 6 include the new Black Sabbath LP titled "Masters of Reality" (Vertigo)...|dato=juli 1971}}</ref> | innspelt = 7.–15. februar og 6.–13. april 1971<ref>{{Cite book|last1=Popoff|first1=Martin|author-link1=Martin Popoff|title=Sabotage|edition=2nd|publisher=Wymer Publishing|year=2020|pages=123|isbn=978-1-912782-31-4}}</ref> | studio = [[Sarm Studios|Island Studios]] i [[London]] | sjanger = [[heavy metal]] | lengd = 34:29 | selskap = * [[Vertigo Records|Vertigo]] (Europa) * [[Warner Records|Warner Bros.]] (USA) | produsent = [[Rodger Bain]] | førre = ''[[Paranoid av Black Sabbath|Paranoid]]'' | førre år = 1970 | neste = ''[[Vol. 4 av Black Sabbath|Vol. 4]]'' | neste år = 1972 }} '''''Master of Reality''''' er det tredje studioalbumet til det engelske [[heavy metal]]-bandet [[Black Sabbath]]. Det vart gjeve ut av [[Vertigo Records]] 6. august 1971.<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/greatrockdiscogr00stro/page/68/mode/2up|page=68|title=Great Rock discography|date=18 January 1995|isbn=978-0-86241-541-9|last1=Strong|first1=Martin Charles|publisher=Canongate Press}}</ref> Somme kritikarar reknar albumet som grunnlaget for [[stonerrock]] og [[sludge metal]].<ref name="Taylor">[[#CITEREFTaylor2006|Taylor 2006]], s. 199: «Some say that ''Master of Reality'' was the first stoner metal album. The album as a whole is more late 1960s Heavy Psych in the vain of [[May Blitz]], [[Grand Funk Railroad]], and [[Leaf Hound]].»</ref> Albumet vart produsert av [[Rodger Bain]], som òg hadde produsert dei to førre albuma til bandet, og vart spelt inn i [[Sarm Studios|Island Studios]] i London frå februar til april 1971. Det vart det siste albumet deira med Bain som produsent; gitaristen [[Tony Iommi]] tok over produksjonen på dei neste albuma. Iommi og bassisten [[Geezer Butler]] [[gitarstemming|stemte instrumenta ned]] under produksjonen og fekk det Iommi kalla ein større og tyngre lyd.<ref name="VH1" /> Bandet gjekk generelt meir eksperimentelt til verks på albumet, delvis fordi dei hadde betre tid til å spele inn og skrive enn på dei førre albuma. ''Master of Reality'' nådde femteplassen på [[UK Albums Chart]] og åttandeplassen på den amerikanske [[Billboard 200|''Billboard'' 200]].<ref>{{Kjelde www|url=https://www.rarerecords.net/store/black-sabbath-master-of-reality-us-lp-a/#:~:text=Background%3A%20Master%20of%20Reality%20was,the%20U.S.%20by%20the%20RIAA|tittel=Black Sabbath – Master of Reality U.S. LP with poster|vitja=5. september 2026|arkivdato=21 January 2025|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20250121022654/https://www.rarerecords.net/store/black-sabbath-master-of-reality-us-lp-a/#:~:text=Background%3A%20Master%20of%20Reality%20was,the%20U.S.%20by%20the%20RIAA}}</ref> Kritikarane tok dårleg imot albumet då det kom, men seinare har det vorte rekna som eitt av dei beste heavy metal-albuma gjennom tidene. Etter eit sal på meir enn to millionar eksemplar i USA vart det sertifisert til dobbel platina av [[Recording Industry Association of America]] (RIAA).<ref>{{Kjelde www|etternamn=Schaffner|førenamn=Lauryn|tittel=Black Sabbath's 'Master of Reality': 8 Facts Only Superfans Would Know|url=https://loudwire.com/black-sabbath-master-of-reality-facts/|vitja=5. september 2026|nettstad=Loudwire|språk=en|arkivdato=14 February 2022|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20220214172700/https://loudwire.com/black-sabbath-master-of-reality-facts/}}</ref> «[[Children of the Grave]]» vart gjeven ut som singel i august 1971.<ref>{{Kjelde www|url=https://dutchcharts.nl/showitem.asp?interpret=Black+Sabbath&titel=Children+Of+The+Grave&cat=s|tittel=Children of the Grave single|vitja=5. september 2026|arkivdato=9 July 2021|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20210709161417/https://dutchcharts.nl/showitem.asp?interpret=Black+Sabbath&titel=Children+Of+The+Grave&cat=s}}</ref> == Bakgrunn == I 1971 hadde Black Sabbath vorte eit svært framgangsrikt band i Storbritannia og USA. Saman med [[Led Zeppelin]] og [[Deep Purple]] vart dei rekna som del av den «vanheilage treeininga av britisk hardrock og heavy metal». Trass i negative kritikarhaldningar til musikken deira hadde både den sjølvtitulerte debuten ''[[Black Sabbath av Black Sabbath|Black Sabbath]]'' og oppfølgjaren ''[[Paranoid av Black Sabbath|Paranoid]]'' gjort det godt kommersielt i både USA og Storbritannia. Etter ei enkeltframføring på [[Myponga Pop Festival]] i Australia i februar 1971<ref name="AusTour">{{Kjelde www|url=http://www.adelaidenow.com.au/entertainment/music/daddy-cool/story-e6freeuu-1225881732691?nk=7a4fd4f09df9149d12441e3704a5302c|tittel=Myponga part of rock history|forfattar=Nathan Davies|nettstad=Adelaidenow.com.au|vitja=5. september 2026|dato=19. juni 2010|arkivdato=21 June 2019|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20190621041045/https://www.adelaidenow.com.au/entertainment/music/daddy-cool/story-e6freeuu-1225881732691?nk=7a4fd4f09df9149d12441e3704a5302c}}</ref> vende Black Sabbath attende til studioet for å byrja arbeidet med det tredje albumet. == Innspeling == ''Master of Reality'' vart spelt inn i Island Studios i London frå februar til april 1971. [[Rodger Bain]], som hadde produsert dei to førre albuma, var produsent, medan [[Tom Allom]] var [[lydteknikar]].<ref name="Dome">{{Kjelde www|url=https://www.loudersound.com/features/the-story-behind-black-sabbaths-master-of-reality|tittel=The story behind Black Sabbath's Master Of Reality|etternamn=Dome|førenamn=Malcolm|dato=27. oktober 2016|utgjevar=loudersound.com|vitja=5. september 2026|arkivdato=23 August 2018|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20180823105721/https://www.loudersound.com/features/the-story-behind-black-sabbaths-master-of-reality}}</ref> Dette vart det siste samarbeidet mellom Bain og Black Sabbath, ettersom Iommi tok over produksjonen på dei neste albuma. Trommeslagaren [[Bill Ward|Bill Ward]] forklarte at dei tidlegare ikkje hadde visst kva dei skulle gjere i studio og hadde lent seg tungt på Rodger, men at dei denne gongen var meir samkøyrde, forstod prosessen og hadde sterkare meiningar om korleis arbeidet skulle gjerast.<ref name="Dome" /> På «Children of the Grave», «Lord of This World» og «[[Into the Void av Black Sabbath|Into the Void]]» stemte Iommi gitaren ned eitt og eit halvt trinn for å minske strengespenninga og dermed smertene når han spelte. Smertene kom av ei fabrikkulukke fleire år tidlegare der tuppane på to fingrar vart skorne av.<ref name="iommiautobiography">{{Cite book|last=Iommi|first=Tony|title=Iron Man: My Journey Through Heaven and Hell with Black Sabbath|url=https://archive.org/details/ironmanmyjourney00iomm_0|url-access=registration|year=2011|publisher=Da Capo Press|isbn=978-0-30681-9551}}</ref> Nedstemminga hjelpte òg gitaristen å skape det han kalla ein større og tyngre lyd.<ref name="VH1">VH1: ''Heavy: The Story of Metal'', del éin.</ref> Butler stemte bassen ned for å passe med Iommi. Han sa til ''Guitar for the Practicing Musician'' i 1994 at det òg hjelpte lyden. Etter kvart stemte dei endå lågare for å gjere songen lettare, men [[Ozzy Osbourne]] song då høgare, slik at føremålet på ein måte fall bort. I bandbiografien ''Black Sabbath: Symptom of the Universe'' frå 2013 skreiv Mick Wall at Sabbath-lyden vart endå mørkare. Utan romklang vart lyden tørr, og den brutale krafta skremde kritikarane, som straffa bandet på trykk for å vere openlyst bøllete, medvitne tankelause, nifse og fråstøytande. Tjue år seinare skulle band som [[The Smashing Pumpkins]], [[Soundgarden]] og særleg [[Musikkgruppa Nirvana|Nirvana]] hente fram den same tunge lyden og verte hylla av kritikarane. I sjølvbiografien ''I Am Ozzy'' skriv Osbourne at han knapt hugsar noko frå innspelinga utanom at Tony stemte ned gitaren, Geezer skreiv «Sweet Leaf» om all [[cannabis]]en dei røykte, og «Children of the Grave» var den mest hardtslåande songen dei nokon gong hadde spelt inn. I omslagsteksten til konsertalbumet ''Reunion'' frå 1998 kalla Ward ''Master of Reality'' eit utforskande album. Til ''[[Metal Hammer]]'' i 2016 utdjupa han at bandet berre hadde hatt to dagar til heile debutalbumet og ikkje mykje meir til ''Paranoid'', medan dei no kunne ta seg tid og prøve ulike ting. Tony la inn klassiske gitarparti, bassen til Geezer vart nesten dobbelt så kraftig, Ward brukte større basstrommer og eksperimenterte med overdubbing, og Ozzy var mykje betre. For første gong hadde dei ingen konsertar booka og kunne konsentrere seg om å gjere albumet til ein milepåle.<ref name="Dome" /> I 2013 kalla ''Mojo'' ''Master of Reality'' lyden av eit band som kjende seg stadig meir heime i studioet. Iommi meiner likevel at bandet kan ha vorte for komfortabelt. Til ''Guitar World'' i 1992 sa han at dei under ''Master of Reality'' byrja å eksperimentere meir og brukte for lang tid på innspelinga, noko som til slutt forvirra dei. Han sakna stundom måten dei spelte inn dei to første albuma på: å gå rett i studio og spele utan mykje tid til øving eller lydarbeid. «Into the Void» var særleg vanskeleg. Dei prøvde å spele han inn i fleire studio fordi Bill ikkje fekk det til; då byrja Ward å tvile på at han kunne spele songen og nekta. Det fanst eitt slikt spor på kvart album, og «Into the Void» var det vanskelegaste på dette. I ''Iron Man: My Journey Through Heaven and Hell with Black Sabbath'' skildrar Iommi òg problema Osbourne hadde med vokalen. Songen har eit sakte parti, men riffet der Osbourne kjem inn, går svært raskt, og han måtte syngje dei raske orda i mellom anna linja om rakettmotorar i høgt tempo. Geezer hadde skrive ut heile teksten til han, og Iommi syntest det var morosamt å sjå han prøve. På «Solitude» spelte Iommi gitar, [[fløyte]] og piano.<ref name="Black Sabbath">{{Kjelde www|url=http://www.black-sabbath.com/discog/masterofreality.html|tittel=Black Sabbath online|vitja=5. september 2026|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20090305233129/http://www.black-sabbath.com/discog/masterofreality.html|arkivdato=5 March 2009}}</ref> Seinare vart det lagt ein [[forsinkingseffekt]] på vokalen til Osbourne for å doble vokalsporet. == Komposisjon == Under innspelinga tok Osbourne med ein stor [[joint]] til Iommi, og gitaristen byrja å hoste ukontrollert.<ref name="iommiautobiography" /> Iommi spelte inn akustiske gitarparti, og hostekula kom med på lydbandet. Produsenten Bain brukte seinare eit utdrag som intro til «[[Sweet Leaf]]», ein song som ope hylla bruk av marihuana.<ref name="iommiautobiography" /> Iommi mintest at dei alle spelte «Sweet Leaf» medan dei var rusa.<ref name="iommiautobiography" /> Butler fortalde til ''Guitar World'' i 2001 at han skreiv «Sweet Leaf» i studio etter å ha kome attende frå [[Dublin]] med Sweet Afton-sigarettar, som berre fanst i Irland. Då bandet leita etter eit emne, opna han pakka og såg teksten om «the sweetest leaf», og fekk ideen til tittelen. Phil Alexander skreiv i ''Mojo'' i 2013 at dei fleste reknar songen som den typiske stoner-hymnen, noko det enorme hasjforbruket til Sabbath i dei tidlege åra stadfesta. I konsertfilmen ''The Last Supper'' sa Ward at dei skreiv «Sweet Leaf» om å møte og få eit forhold til marihuana, og at dette var ein del av livsstilen deira på den tida.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.ultimate-guitar.com/articles/features/is_it_still_the_heaviest_album_of_all_time_impact_and_legacy_of_black_sabbaths_master_of_reality-121550|nettstad=Ultimate-guitar.com|tittel=Is It (Still) the Heaviest Album of All Time? Impact and Legacy of Black Sabbath's 'Master of Reality'|forfattar=The Phoenician|dato=21. juli 2021}}</ref> Butler, hovudtekstforfattaren i bandet, hadde ein katolsk oppvekst,<ref name="iommiautobiography" /> og «After Forever» handlar heilt og fullt om kristne tema. På den tida trudde somme observatørar at Black Sabbath var [[satanisme|satanistar]] på grunn av den mørke lyden, framtoninga og tekstane.<ref name="iommiautobiography" /> «After Forever» vart gjeven ut på singel saman med «[[Fairies Wear Boots]]» i 1971.<ref>{{Kjelde www|url=http://www.black-sabbath.de/sabdisco.gr2|tittel=Black Sabbath Discography v.5.0|vitja=5. september 2026|arkivdato=17 January 2009|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20090117004153/http://black-sabbath.de/sabdisco.gr2}}</ref> == Omslag == [[File:Blacksabbath master reality cover.jpg|thumb|200px|Seinare utgåve utan prega skrift]] Dei første utgåvene av ''Master of Reality'' kom i eit konvoluttomslag med ein plakat av bandet og albumtittelen prega i svarte bokstavar som stod i relieff. På seinare utgåver utan preging vart tittelen grå. Dette var det første Black Sabbath-omslaget med songtekstane trykte på baksida. I sjølvbiografien skildrar Iommi omslaget som litt [[Musikkgruppa Spinal Tap|Spinal Tap]]-aktig, berre lenge før Spinal Tap. Etikettane var òg annleis. Side A hadde ein virveletikett der dei svarte sirklane var kvite og dei kvite svarte. Informasjonsetiketten på side B var svart med kvit skrift i staden for kvit med svart skrift. Denne varianten av Vertigo-etiketten vart aldri brukt att. På dei første nordamerikanske utgåvene fekk delar av fleire songar eigne undertitlar, slik at det såg ut som albumet hadde fleire songar enn det faktisk hadde. [[Musikalsk introduksjon|Introen]] til «After Forever» fekk tittelen «The Elegy», [[koda]]en til «Children of the Grave» vart kalla «The Haunting», introen til «Lord of This World» fekk tittelen «Step Up», og introen til «Into the Void» vart kalla «Deathmask». Dei nordamerikanske utgåvene av dei to førre Black Sabbath-albuma var behandla på same vis. Desse pressingane oppgav òg feilaktig albumtittelen som ''Masters of Reality''.<ref>{{Kjelde www|tittel=Side 2, original North American pressing|utgjevar=Warner Bros. Records|dato=1971|vitja=5. september 2026|url=http://9nN/4cf695485804bda63b22a71a583e3d0c85fd3af7.gif|arkiv_url=https://archive.today/0Z9nN/4cf695485804bda63b22a71a583e3d0c85fd3af7.gif|arkivdato=30 June 2017}}</ref> Seinare utgåver retta albumtittelen og fjerna tre av dei fire undertitlane; «The Elegy» vart ståande. == Mottaking == {| class="wikitable" |+ Retrospektive profesjonelle meldingar ! Publikasjon !! Vurdering |- | [[AllMusic]] || 5/5<ref name="allmusic">{{Kjelde www|url=https://www.allmusic.com/album/mw0000189231|tittel=Review ''Master of Reality''|etternamn=Huey|førenamn=Steve|nettstad=[[AllMusic]]|vitja=5. september 2026|arkivdato=11 August 2019|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20190811091628/https://www.allmusic.com/album/mw0000189231}}</ref> |- | ''[[Christgau's Record Guide: Rock Albums of the Seventies|Christgau's Record Guide]]'' || C−<ref name="CG1981">{{Cite book|last=Christgau|first=Robert|author-link=Robert Christgau|year=1981|title=[[Christgau's Record Guide: Rock Albums of the Seventies]]|publisher=[[Ticknor & Fields]]|isbn=0-89919-025-1|chapter-url=https://www.robertchristgau.com/get_album.php?id=6410|chapter=Black Sabbath: Master of Reality|access-date=5. september 2026|archive-date=31 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331004642/http://www.robertchristgau.com/get_album.php?id=6410|url-status=live}}</ref> |- | ''[[MusicHound|MusicHound Rock]]'' || 4,5/5<ref name="MH">{{Cite book|last1=Graff|first1=Gary|last2=Durchholz|first2=Daniel|title=MusicHound Rock: The Essential Album Guide|publisher=Visible Ink Press|year=1999|isbn=978-1-57859-061-2|page=[https://archive.org/details/isbn_9781578590612/page/115 115]|url=https://archive.org/details/isbn_9781578590612/page/115}}</ref> |- | ''[[Musikkmagasinet Q|Q]]'' || 5/5<ref name="Qmag">{{Cite journal|title=Review: Master of Reality|journal=[[Musikkmagasinet Q|Q]]|location=London|date=januar 2001|page=122}}</ref> |- | ''[[The Rolling Stone Album Guide]]'' (1992) || 3/5<ref>{{Cite book|editor1-last=DeCurtis|editor1-first=Anthony|editor1-link=Anthony DeCurtis|editor2-last=Henke|editor2-first=James|editor3-last=George-Warren|editor3-first=Holly|pages=62–63|title=[[The Rolling Stone Album Guide]]|publisher=[[Random House]]|year=1992|isbn=0-679-73729-4|edition=3rd}}</ref> |- | ''The New Rolling Stone Album Guide'' (2004) || 4/5<ref name="Cross">{{Cite book|last=Cross|first=Charles R.|author-link=Charles R. Cross|editor1-last=Brackett|editor1-first=Nathan|editor2-last=Hoard|editor2-first=Christian|title=[[The Rolling Stone Album Guide|The New Rolling Stone Album Guide]]|publisher=[[Simon & Schuster]]|edition=4th|year=2004|isbn=0-7432-0169-8|chapter=Black Sabbath|pages=[https://archive.org/details/newrollingstonea00brac/page/78 78]}}</ref> |- | [[Sputnikmusic]] || 4/5<ref>{{Kjelde www|url=https://www.sputnikmusic.com/review/9937/Black-Sabbath-Master-of-Reality/|tittel=Black Sabbath Master of Reality|vitja=5. september 2026|forfattar=Mikesn|dato=13. november 2006|utgjevar=Sputnikmusic}}</ref> |- | ''[[Uncut|Uncut]]'' || 9/10<ref>{{Cite journal|last=Pinnock|first=Tom|date=september 2015|title=Black Sabbath|journal=[[Uncut|Uncut]]|page=90}}</ref> |} ''Master of Reality'' nådde femteplassen på [[UK Albums Chart]]<ref>{{Kjelde www|url=https://www.officialcharts.com/search/albums/Master%20Of%20Reality|tittel=UK chart history – Black Sabbath ''Master of Reality''|utgjevar=[[Official Charts Company]]|vitja=5. september 2026|arkivdato=4 April 2015|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20150404210030/http://www.officialcharts.com/search/albums/MASTER%20OF%20REALITY/}}</ref> og åttandeplassen i USA.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.allmusic.com/album/r2000|tittel=Allmusic Billboard albums|nettstad=[[AllMusic]]|vitja=5. september 2026|arkivdato=18 May 2011|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20110518192410/http://www.allmusic.com/album/r2000}}</ref> Etter kvart vart det selt to millionar eksemplar i USA.<ref>{{Kjelde www|etternamn=Pesselnick|førenamn=Jill|tittel=J Amasses Certifications|dato=18. august 2001|verk=Billboard|url=https://books.google.com/books?id=7RMEAAAAMBAJ&pg=PA47|vitja=5. september 2026|sider=47|arkivdato=16 October 2021|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20211016021820/https://books.google.com/books?id=7RMEAAAAMBAJ&pg=PA47}}</ref> Trass i den kommersielle framgangen såg samtidas musikkritikarar ned på albumet. I ''[[The Village Voice]]'' kalla [[Robert Christgau]] det ei «dumskalla, amoralsk utnytting».<ref name="christgau">{{Cite news|last=Christgau|first=Robert|author-link=Robert Christgau|date=12. desember 1971|url=http://www.robertchristgau.com/xg/cg/cg21.php|title=Consumer Guide (21)|newspaper=[[The Village Voice]]|location=New York|access-date=5. september 2026|archive-date=4 May 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130504051557/http://www.robertchristgau.com/xg/cg/cg21.php|url-status=live}}</ref> [[Lester Bangs]] i ''[[Rolling Stone]]'' skildra albumet som einsformig og knapt betre enn forgjengaren, men syntest tekstane var meir avslørande fordi dei gav nokre svar på dei mørke blindgatene i ''Paranoid''.<ref name="bangs">{{Kjelde www|url=https://www.rollingstone.com/music/albumreviews/master-of-reality-19711125|tittel=Review ''Master of Reality''|etternamn=Bangs|førenamn=Lester|dato=25. november 1971|verk=[[Rolling Stone]]|utgjevar=[[Jann Wenner|Wenner Media]]|vitja=5. september 2026|arkivdato=25 July 2012|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20120725072009/http://www.rollingstone.com/music/albumreviews/master-of-reality-19711125}}</ref> == Ettermæle == I 1994 vart ''Master of Reality'' nummer 28 på lista ''Top 50 Heavy Metal Albums'' av [[Colin Larkin (forfattar)|Colin Larkin]]. Larkin skildra albumet som det første verkelege internasjonale gjennombrotet til Sabbath og som eit oppsiktsvekkjande verk.<ref>{{Cite book|last=Larkin|first=Colin|author-link=Colin Larkin (forfattar)|title=Guinness Book of Top 1000 Albums|publisher=Gullane Children's Books|year=1994|edition=1|isbn=978-0-85112-786-6|page=188}}</ref> I ''MusicHound Rock: The Essential Album Guide'' (1999) skildra [[Gary Graff]] og Daniel Durcholz albumet som ein framifrå «hovudskalleknusar» og trekte fram «Children of the Grave» og «Sweet Leaf» som tidlause.<ref name="MH" /> I 2001 tok ''[[Musikkmagasinet Q|Q]]'' det med på lista over dei 50 tyngste albuma gjennom tidene og kalla det vondskapsfullt, som om Black Sabbath var husorkesteret på [[RMS «Titanic»|Titanic]] ved inngangen til [[Harmageddon]] og spela høgt idet bomba fall.<ref>{{Cite journal|title=50 Heaviest Albums of All Time|journal=[[Musikkmagasinet Q|Q]]|location=London|page=86|date=juli 2001}}</ref> Ein kritikar i magasinet kalla det den mest samanhengande av dei tre første platene til bandet.<ref name="Qmag" /> I 2003 plasserte ''Rolling Stone'' albumet som nummer 298 på lista over [[Rolling Stone's 500 Greatest Albums of All Time|dei 500 beste albuma gjennom tidene]],<ref>{{Kjelde www|url=https://www.rollingstone.com/news/story/5938174/the_rs_500_greatest_albums_of_all_time/3|tittel=The RS 500 Greatest Albums of All Time|dato=18. november 2003|verk=[[Rolling Stone]]|utgjevar=[[Jann Wenner|Wenner Media]]|vitja=5. september 2026|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20070106061909/http://www.rollingstone.com/news/story/5938174/the_rs_500_greatest_albums_of_all_time/3|arkivdato=6 January 2007}}</ref> som nummer 300 i den reviderte lista frå 2012<ref>{{Kjelde www|url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/500-greatest-albums-of-all-time-156826/?list_page=5#list-item-300|dato=2012|tittel=500 Greatest Albums of All Time Rolling Stone's definitive list of the 500 greatest albums of all time|utgjevar=[[Rolling Stone]]|vitja=5. september 2026|arkivdato=31 March 2019|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20190331101857/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/500-greatest-albums-of-all-time-156826/?list_page=5#list-item-300}}</ref> og som nummer 234 i 2020-revisjonen.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-all-time-1062063/black-sabbath-master-of-reality-2-1062999/|dato=2020|tittel=The 500 Greatest Albums of All Time|utgjevar=[[Rolling Stone]]|vitja=5. september 2026|arkivdato=13 February 2021|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20210213171649/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-all-time-1062063/black-sabbath-master-of-reality-2-1062999/}}</ref> Magasinet skildra plata som det fremste sludge metal-bandet av alle på høgda av karrieren.<ref>{{Cite book|editor1-last=Levy|editor1-first=Joe|year=2005|edition=first|title=Rolling Stone's 500 Greatest Albums of All Time|publisher=Wenner Books|isbn=978-1-932958-61-4|page=180}}</ref> Det same magasinet plasserte òg albumet på 34. plass på lista «100 Greatest Metal Albums of All Time».<ref>{{Kjelde www|etternamn=Grow|førenamn=Kory|tittel=100 Greatest Metal Albums of All Time|url=https://www.rollingstone.com/music/lists/the-100-greatest-metal-albums-of-all-time-w486923/pantera-far-beyond-driven-1994-w487081|verk=[[Rolling Stone]]|utgjevar=Wenner Media LLC|vitja=5. september 2026|dato=21. juni 2017|arkivdato=10 August 2017|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20170810090739/http://www.rollingstone.com/music/lists/the-100-greatest-metal-albums-of-all-time-w486923/pantera-far-beyond-driven-1994-w487081}}</ref> Albumet er nemnt som ei grunnleggjande påverknad på ei rekkje undersjangrar av [[heavy metal]], særleg stonerrock og sludge metal. [[Billy Corgan]], leiaren av [[The Smashing Pumpkins]], meinte ''Master of Reality'' skapte [[Grunge]].<ref>{{Kjelde www|url=http://www.starla.org/articles/maker.htm|tittel=Billy Corgan of Smashing Pumpkins talks about the records that changed his life|utgjevar=starla.org|vitja=5. september 2026|arkivdato=8 July 2015|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20150708152710/http://www.starla.org/articles/maker.htm}}</ref> [[John Stanier (trommeslagar)|John Stanier]], trommeslagar i [[Musikkgruppa Helmet|Helmet]] og [[Musikkgruppa Tomahawk|Tomahawk]], trekte fram plata som inspirasjonen til at han vart musikar.<ref>''Billboard'', band 105, nr. 21, 22. mai 1993, s. 80.</ref> I 2013 rosa Sabbath-biografen Mick Wall evna til Iommi til å få fleire gode riff og brå, uventa taktskifte inn i éin song enn dei fleste band ville ha vurdert på eit heilt album. I 2017 rangerte Ward ''Master of Reality'' som favoritten blant Black Sabbath-albuma han hadde arbeidd på.<ref>{{Kjelde www|etternamn=Shteamer|førenamn=Hank|tittel=Black Sabbath's Bill Ward: My 10 Favorite Metal Albums|url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/black-sabbaths-bill-ward-my-10-favorite-metal-albums-196238/black-sabbath-master-of-reality-1971-2-196332/|verk=Rolling Stone|vitja=5. september 2026}}</ref> == Sporliste == === Den opphavlege britiske LP-versjonen === Alle songane er skrivne av Black Sabbath ([[Tony Iommi]], [[Geezer Butler]], [[Ozzy Osbourne]] og [[Bill Ward|Bill Ward]]), bortsett frå «After Forever», «Embryo» og «Orchid», som er skrivne av Iommi. {{Sporliste| overskrift = Side A, standardutgåva | tittel1 = [[Sweet Leaf]] | lengd1 = 5:05 | tittel2 = After Forever | lengd2 = 5:27 | tittel3 = Embryo | merknad3 = [[instrumentalmusikk|instrumental]] | lengd3 = 0:28 | tittel4 = [[Children of the Grave]] | lengd4 = 5:18 | total lengd = 16:18 }} {{Sporliste| overskrift = Side B | tittel5 = Orchid | merknad5 = instrumental | lengd5 = 1:31 | tittel6 = Lord of This World | lengd6 = 5:27 | tittel7 = [[Solitude av Black Sabbath|Solitude]] | lengd7 = 5:02 | tittel8 = [[Into the Void av Black Sabbath|Into the Void]] | lengd8 = 6:13 | total lengd = 18:13<br />34:29 }} === Den opphavlege amerikanske LP-versjonen === {{Sporliste| overskrift = Side A | tittel1 = Sweet Leaf | lengd1 = 5:02 | tittel2 = After Forever (med The Elegy) | lengd2 = 5:25 | tittel3 = Embryo | lengd3 = 0:29 | tittel4 = Children of the Grave | lengd4 = 4:30 | tittel5 = The Haunting | lengd5 = 0:45 | total lengd = 16:11 }} {{Sporliste| overskrift = Side B | tittel6 = Orchid | lengd6 = 1:30 | tittel7 = Step Up | lengd7 = 0:30 | tittel8 = Lord of This World | lengd8 = 4:55 | tittel9 = Solitude | lengd9 = 5:02 | tittel10 = Deathmask | lengd10 = 3:08 | tittel11 = Into the Void | lengd11 = 3:08 | total lengd = 18:13<br />34:30 }} Sjølv om den samla tida for «Deathmask/Into the Void» er om lag rett, kan fordelinga mellom dei to delane vere vilkårleg, ettersom tidspunktet 3:08 kjem midt i mellomåtte-vokalpartiet i «Into the Void» («Freedom fighters sent off to the sun ...»). Tidene på den reviderte amerikanske pressinga nedanfor gjer den sannsynlege feilen større. === Revidert amerikansk LP-versjon utan undertitlar === {{Sporliste| tittel1 = Sweet Leaf | overskrift = Side A | lengd1 = 5:02 | tittel2 = After Forever (med The Elegy) | lengd2 = 5:25 | tittel3 = Embryo | lengd3 = 0:30 | tittel4 = Children of the Grave | lengd4 = 5:15 | total lengd = 16:12 }} {{Sporliste| overskrift = Side B | tittel5 = Orchid | lengd5 = 2:00 | tittel6 = Lord of This World | lengd6 = 4:55 | tittel7 = Solitude | lengd7 = 8:08 | tittel8 = Into the Void | lengd8 = 3:08 | total lengd = 18:11<br />34:29 }} Tida som er oppgjeven for «Orchid» på dei reviderte amerikanske pressingane, er feil: Ho omfattar «Step Up»-introen til «Lord of This World». Tida for «Solitude» er òg feil, fordi ho omfattar første halvdel av «Into the Void»; i staden skulle tidene for «Deathmask» og «Into the Void» frå den opphavlege amerikanske pressinga vore samla. Amerikanskproduserte CD-pressingar av ''Master of Reality'' held fram med dei feilaktige tidene frå den reviderte amerikanske LP-pressinga i CD-heftet.<ref name="album">Heftet til albumet ''Master of Reality''.</ref> Songane er likevel ikkje indekserte på CD-en etter desse tidene; sporskifta ligg rett. === Luksusutgåva frå 2009 === Ei luksusutgåve på to plater kom ut i Storbritannia 29. juni 2009 og som import i USA 14. juli 2009. Andy Pearce, som òg arbeidde med luksusutgåvene av ''Black Sabbath'' og ''Paranoid'', remastra utgåva. {{Sporliste| overskrift = Plate éin | tittel1 = Sweet Leaf | lengd1 = 5:05 | tittel2 = After Forever | lengd2 = 5:27 | tittel3 = Embryo | lengd3 = 0:28 | tittel4 = Children of the Grave | lengd4 = 5:18 | tittel5 = Orchid | lengd5 = 1:31 | tittel6 = Lord of This World | lengd6 = 5:27 | tittel7 = Solitude | lengd7 = 5:02 | tittel8 = Into the Void | lengd8 = 6:13 | total lengd = 34:29 }} {{Sporliste| overskrift = Plate to (bonusspor) | tittel1 = Weevil Woman '71 | lengd1 = 3:00 | tittel2 = Sweet Leaf | merknad2 = alternativ songtekst, studioopptak | lengd2 = 5:04 | tittel3 = After Forever | merknad3 = instrumental, studioopptak | lengd3 = 5:20 | tittel4 = Children of the Grave | merknad4 = alternativ songtekst, studioopptak | lengd4 = 4:36 | tittel5 = Children of the Grave | merknad5 = instrumental, studioopptak | lengd5 = 6:01 | tittel6 = Orchid | merknad6 = med oppteljing frå Tony, studioopptak | lengd6 = 1:41 | tittel7 = Lord of This World | merknad7 = med piano og slidegitar, studioopptak | lengd7 = 5:38 | tittel8 = Solitude | merknad8 = intro med alternativ gitarstemming, studioopptak | lengd8 = 3:35 | tittel9 = Spanish Sid (Early Version of 'Into the Void') | merknad9 = alternativ versjon, studioopptak | lengd9 = 6:24 | total lengd = 41:29 }} == Medverkande == * [[Ozzy Osbourne]] – hovudvokal * [[Tony Iommi]] – gitar; [[synthesizer]] på «After Forever» og «Children of the Grave»; [[fløyte]] og piano på «Solitude»; akustisk gitar på «Orchid»; hosting på «Sweet Leaf» * [[Geezer Butler]] – bass * [[Bill Ward|Bill Ward]] – trommer; [[perkusjonsinstrument|perkusjon]] på «Children of the Grave»; [[sleigh bell|dombjøller]] på «Solitude» * Keef – fotografi og plakatdesign * Mike Stanford – kunstnarleg leiing == Salslister == === Vekeslister === {| class="wikitable plainrowheaders" |+ Første plasseringar for ''Master of Reality'' ! Liste (1971) !! Høgaste plassering |- ! scope="row"| Australia ([[Kent Music Report]])<ref name="aus">{{Cite book|last=Kent|first=David|author-link=David Kent (historian)|title=Australian Chart Book 1970–1992|edition=illustrated|publisher=Australian Chart Book|location=St Ives, N.S.W.|year=1993|isbn=0-646-11917-6|page=19}}</ref> || 4 |- {{Albumliste|Canada|6|chartid=4307|artist=Black Sabbath|album=Master of Reality|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|Netherlands|10|artist=Black Sabbath|album=Master of Reality|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- ! scope="row"| Finland ([[The Official Finnish Charts]])<ref name="FINI">{{Cite book|last=Pennanen|first=Timo|title=Sisältää hitin – levyt ja esittäjät Suomen musiikkilistoilla vuodesta 1972|edition=1st|publisher=Kustannusosakeyhtiö Otava|location=Helsinki|year=2006|isbn=978-951-1-21053-5|language=fi}}</ref> || 3 |- {{Albumliste|Germany|5|id=10083|artist=Black Sabbath|album=Master of Reality|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- ! scope="row"| Italia (''[[Musica e Dischi]]'')<ref>{{Kjelde www|url=http://www.musicaedischi.it/classifiche_archivio.php|tittel=Classifiche|verk=[[Musica e Dischi]]|språk=it|vitja=5. september 2026|arkivdato=6 March 2023|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20230306073547/http://www.musicaedischi.it/classifiche_archivio.php}}</ref> || 8 |- {{Albumliste|Norway|12|artist=Black Sabbath|album=Master of Reality|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|UK2|5|date=19710822|refname=UK albums|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|Billboard200|8|artist=Black Sabbath|refname=Billboard 200|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |} {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ Seinare plasseringar for ''Master of Reality'' ! Liste (2016–2025) !! Høgaste plassering |- ! scope="row"| Kroatisk internasjonal albumliste ([[Top of the Shops|HDU]])<ref>{{Kjelde www|url=https://www.top-lista.hr/www/lista-prodaje-strano-30-tjedan-2025/|tittel=Lista prodaje 30. tjedan 2025|dato=27. juli 2025|utgjevar=[[Top of the Shops|HDU]]|språk=hr|vitja=5. september 2026|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20250812100945/https://www.top-lista.hr/www/lista-prodaje-strano-30-tjedan-2025/|arkivdato=August 12, 2025}}</ref> || 11 |- ! scope="row"| Hellas ([[IFPI Greece|IFPI]])<ref>{{Kjelde www|url=http://www.ifpi.gr/charts_en.html|tittel=Official IFPI Charts Top-75 Albums Sales Chart (Combined) – Εβδομάδα: 44/2025|utgjevar=[[IFPI Greece]]|vitja=5. september 2026|språk=el|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20251105080720/https://www.ifpi.gr/charts_el.html|arkivdato=5 November 2025}}</ref> || 5 |- {{Albumliste|Scotland|13|date=20210723|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|UK2|51|date=20210723|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|UKIndependent|3|date=20210723|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|UKRock|1|date=20210723|refname=UK2021|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|BillboardCatalog|22|artist=Black Sabbath|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |} === Årslister === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ Årsplasseringar for ''Master of Reality'' i 1971 ! Liste !! Plassering |- ! scope="row"| Nederland (Album Top 100)<ref>{{Kjelde www|url=https://dutchcharts.nl/jaaroverzichten.asp?year=1971&cat=a|tittel=Jaaroverzichten – Album 1971|utgjevar=Hung Medien|språk=nl|vitja=5. september 2026|arkivdato=12 November 2022|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20221112113833/https://dutchcharts.nl/jaaroverzichten.asp?year=1971&cat=a}}</ref> || 74 |- ! scope="row"| Tyskland (Offizielle Top 100)<ref>{{Kjelde www|url=https://www.offiziellecharts.de/charts/album-jahr/for-date-1971|tittel=Top 100 Album-Jahrescharts|dato=1971|utgjevar=[[GfK Entertainment Charts]]|språk=de|vitja=5. september 2026|arkivdato=2 April 2022|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20220402075736/https://www.offiziellecharts.de/charts/album-jahr/for-date-1971}}</ref> || 40 |} {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ Årsplasseringar for ''Master of Reality'' i 1972 ! Liste !! Plassering |- ! scope="row"| Amerikanske ''Billboard'' 200<ref>{{Kjelde www|url=https://www.billboard.com/charts/year-end/1972/top-billboard-200-albums|tittel=Billboard 200 Albums - Year-End|verk=[[Billboard|Billboard]]|vitja=5. september 2026|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20211018133111/https://www.billboard.com/charts/year-end/1972/top-billboard-200-albums|arkivdato=18 October 2021}}</ref> || 76 |} == Salstrofé == {{Salstrofétabell topp}} {{Certification Table Entry|region=Canada|type=album|artist=Black Sabbath|title=Master of Reality|award=Platina|relyear=1971|nosales=true}} {{Certification Table Entry|region=United Kingdom|type=album|artist=Black Sabbath|title=Master of Reality|award=Gull|relyear=1971|certyear=2016|id=10205-1046-2|nosales=true}} {{Certification Table Entry|region=United States|type=album|artist=Black Sabbath|title=Master of Reality|award=Platina|number=2|relyear=1971|nosales=true}} {{Salstrofétabell botn|nosales=true|streaming=true}} == Utgjevingshistorikk == {| class="wikitable" |- ! Område !! Dato !! Selskap !! Format !! Katalognummer |- | rowspan="2"|Storbritannia || 6. august 1971 || [[Vertigo Records|Vertigo]] || [[grammofonplate|LP]] || 6360 050 |- | 1992 || [[Castle Communications|Castle]] || CD || CA198 |- | rowspan="2"|USA || 16. august 1971 || rowspan="2"|[[Warner Records|Warner Bros.]] || LP || BS-2562 |- | 12. mai 1987 || CD || 2562–2 |- | Storbritannia, [[remaster|remastra]] || 29. mars 2009 || [[Sanctuary Records|Sanctuary]] || dobbel-CD || 2701108 |} == Kjelder == {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Master of Reality|Master of Reality]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 5. september 2026.'' {{refslutt}} {{Fotnoteliste}} === Bibliografi === * {{Cite book|last=Taylor|first=Steve|title=A to X of Alternative Music|publisher=Continuum|year=2006|isbn=0-8264-8217-1}} == Bakgrunnsstoff == * [https://www.discogs.com/master/4844 ''Master of Reality''] på [[Discogs]] {{RS500-2020|234 | album = Master of Reality | artist = Black Sabbath | førre album = [[Metallica av Metallica|Metallica ]] | førre artist = [[Metallica ]] | neste album = [[Little Earthquakes]] | neste artist = [[Tori Amos]] }} {{RS500|300 | album = Master of Reality | artist = Black Sabbath | førre album = [[Coat of Many Colors]] | førre artist = [[Dolly Parton]] | neste album = [[Weezer av Weezer|Weezer]] | neste artist = [[Weezer]] }} {{Black Sabbath}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Musikkalbum frå 1971]] [[Kategori:Album produserte av Rodger Bain]] [[Kategori:Black Sabbath-album]] [[Kategori:Vertigo Records-album]] [[Kategori:Warner Bros. Records-album]] [[Kategori:Beste album gjennom tidene hos Rolling Stone 2012| 300]] [[Kategori:Beste album gjennom tidene hos Rolling Stone 2020| 234]] ju5c5c1q936xli9omytdey25bbkzmh4 1 433327 3670456 2026-09-05T22:05:35Z ~2026-48390-33 158713 /* 1983? Eller 1985? */ ny bolk 3670456 wikitext text/x-wiki == 1983? Eller 1985? == Artikkelen ser ut til å først si 1983, og så 1985, om lanseringsåret. Altså når det gjelder lakrisbåter under navnet 'Skipper'. Det kan vel ikke være begge, så da bør artikkelen bestemme seg for det ene. [[Spesial:Bidrag/~2026-48390-33|~2026-48390-33]] ([[Brukardiskusjon:~2026-48390-33|diskusjon]]) 6. september 2026 kl. 00:05 (CEST) plhmaoex1bfeebogfn3n9he08nyhfix 3670461 3670456 2026-09-06T07:01:29Z Ranveig 39 /* 1983? Eller 1985? */ Svar 3670461 wikitext text/x-wiki == 1983? Eller 1985? == Artikkelen ser ut til å først si 1983, og så 1985, om lanseringsåret. Altså når det gjelder lakrisbåter under navnet 'Skipper'. Det kan vel ikke være begge, så da bør artikkelen bestemme seg for det ene. [[Spesial:Bidrag/~2026-48390-33|~2026-48390-33]] ([[Brukardiskusjon:~2026-48390-33|diskusjon]]) 6. september 2026 kl. 00:05 (CEST) :Det verkar som ein skrivefeil, begge kjeldene som er brukt skriv 1985. -- [[Brukar:Ranveig|Ranveig]] ([[Brukardiskusjon:Ranveig|diskusjon]]) 6. september 2026 kl. 09:01 (CEST) 5kjiz3ba1s1mk38hu5ohqjpl0kladfc 0 433328 3670457 2026-09-06T00:23:38Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|distrikt | namn = Jindřichův Hradec okres | andre namn = okres Jindřichův Hradec | bilete = Inundační most I. Stará Hlína.jpg | bilettekst = Landskap kring byen [[Třeboň]] | kart = Map CZ - district Jindrichuv Hradec.PNG | karttekst = Jindřichův Hradec okres innanfor regionen Sør-Böhmen | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | hovudstad = [[Jindřichův Hradec]…» 3670457 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Jindřichův Hradec okres | andre namn = okres Jindřichův Hradec | bilete = Inundační most I. Stará Hlína.jpg | bilettekst = Landskap kring byen [[Třeboň]] | kart = Map CZ - district Jindrichuv Hradec.PNG | karttekst = Jindřichův Hradec okres innanfor regionen Sør-Böhmen | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | hovudstad = [[Jindřichův Hradec]] | areal = 1943,88<ref name="Areal"/> | folketal = 87256 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Jindřichův Hradec okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Jindřichův Hradec''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg aust i regionen og grenser i nord og aust mot [[Vysočina kraj]], i sør mot [[Austerrike]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Český Krumlov okres: * [[Dačice|Dačice SO]] * [[Jindřichův Hradec|Jindřichův Hradec SO]] * [[Třeboň|Třeboň SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Dačice|Dačice SO]] || 20 308 || 19 120 || 17 979 |- | style=text-align:left; | [[Jindřichův Hradec|Jindřichův Hradec SO]] || 47 138 || 46 642 || 45 377 |- | style=text-align:left; | [[Třeboň|Třeboň SO]] || 25 441 || 24 842 || 23 900 |- ! Jindřichův Hradec okres !style=text-align:right; | 92 887 !style=text-align:right; | 90 604 !style=text-align:right; | 87 256 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Jindrichuv Hradec]] [[Kategori:Sør-Böhmen|Jindrichuv Hradec]] sloqousln4u0xgpis1iamk5kfwkgxdm 0 433329 3670458 2026-09-06T01:23:00Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Dačice, Palackého náměstí z věže.jpg | bilettekst = Utsyn over sentrum i Dačice | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Dacice.svg | symbol = Coat of arms of Dačice.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jindřichův Hradec okres|Jindřichův Hradec]] | arealtype = Areal Administrative…» 3670458 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Dačice, Palackého náměstí z věže.jpg | bilettekst = Utsyn over sentrum i Dačice | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Dacice.svg | symbol = Coat of arms of Dačice.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jindřichův Hradec okres|Jindřichův Hradec]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 484,71<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 19118 | folketal1type = kommune | folketal1 = 7022 | folketal_by = 5320 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Dačice'''{{mrk|[[tysk]] ''Datschitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Jindřichův Hradec okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Dačice.png|mini|250px|Det administrative området til Dačice innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dačice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Dačice omfattar 23 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er to byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Báňovice]] * [[Budeč]] * [[Budíškovice]] * [[Cizkrajov]] * [[Červený Hrádek]] * [[Český Rudolec]] * '''[[Dačice]]''' * [[Dešná]] * [[Dobrohošť]] * [[Heřmaneč]] * [[Horní Meziříčko]] * [[Horní Němčice]] * [[Horní Slatina]] * [[Hříšice]] * [[Kostelní Vydří]] * [[Peč]] * [[Písečné]] * '''[[Slavonice]]''' * [[Staré Hobzí]] * [[Studená]] * [[Třebětice]] * [[Volfířov]] * [[Županovice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Dačice SO || 18 885 || 19 316 || 19 118 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Dačice''' || 7 022 |- | style=text-align:left; | [[Slavonice]] || 2 241 |- | style=text-align:left; | [[Studená]] || 2 157 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|DČeský Rudolec}} || 872 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|DVolfířov}} || 696 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Dačice''' || xx xxx |- | style=text-align:left; | [[Slavonice]] || 2 093 |- | style=text-align:left; | [[Studená]] || 1 579 |} ===Bydelar i Dačice=== Bydelane og tettstadene i Dačice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Dačice I || 728 |- | style=text-align:left; | Dačice II || 324 |- | style=text-align:left; | Dačice III || 882 |- | style=text-align:left; | Dačice IV || 548 |- | style=text-align:left; | Dačice V || 2 838 |- ! '''Dačice by''' ! style=text-align:right; | 5 320 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bílkov}} || 380 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Borek}} || 150 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Němčice}} || 318 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hostkovice}} || 96 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hradišťko}} || 89 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chlumec}} || 115 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lipolec}} || 176 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Malý Pěčín}} || 141 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Prostřední Vydří}} || 55 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Toužín}} || 42 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Velký Pěčín}} || 140 |- ! '''Dačice kommune''' ! style=text-align:right; | 7 022 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Dacice]] [[Kategori:Kommunar i Jindřichův Hradec okres|Dacice]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Dacice]] roz5sbm51xu88wa26nok7j03p9q3x1c 3670478 3670458 2026-09-06T07:58:57Z TU-nor 12071 3670478 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Dačice, Palackého náměstí z věže.jpg | bilettekst = Utsyn over sentrum i Dačice | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Dacice.svg | symbol = Coat of arms of Dačice.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jindřichův Hradec okres|Jindřichův Hradec]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 484,71<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 19118 | folketal1type = kommune | folketal1 = 7022 | folketal_by = 5320 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Dačice'''{{mrk|[[tysk]] ''Datschitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Jindřichův Hradec okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Dačice.png|mini|250px|Det administrative området til Dačice innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dačice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Dačice omfattar 23 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er to byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Báňovice]] * [[Budeč]] * [[Budíškovice]] * [[Cizkrajov]] * [[Červený Hrádek]] * [[Český Rudolec]] * '''[[Dačice]]''' * [[Dešná]] * [[Dobrohošť]] * [[Heřmaneč]] * [[Horní Meziříčko]] * [[Horní Němčice]] * [[Horní Slatina]] * [[Hříšice]] * [[Kostelní Vydří]] * [[Peč]] * [[Písečné]] * '''[[Slavonice]]''' * [[Staré Hobzí]] * [[Studená]] * [[Třebětice]] * [[Volfířov]] * [[Županovice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Dačice SO || 18 885 || 19 316 || 19 118 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Dačice''' || 7 022 |- | style=text-align:left; | [[Slavonice]] || 2 241 |- | style=text-align:left; | [[Studená]] || 2 157 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|DČeský Rudolec}} || 872 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|DVolfířov}} || 696 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Dačice''' || 5 320 |- | style=text-align:left; | [[Slavonice]] || 2 093 |- | style=text-align:left; | [[Studená]] || 1 579 |} ===Bydelar i Dačice=== Bydelane og tettstadene i Dačice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Dačice I || 728 |- | style=text-align:left; | Dačice II || 324 |- | style=text-align:left; | Dačice III || 882 |- | style=text-align:left; | Dačice IV || 548 |- | style=text-align:left; | Dačice V || 2 838 |- ! '''Dačice by''' ! style=text-align:right; | 5 320 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bílkov}} || 380 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Borek}} || 150 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Němčice}} || 318 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hostkovice}} || 96 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hradišťko}} || 89 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chlumec}} || 115 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lipolec}} || 176 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Malý Pěčín}} || 141 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Prostřední Vydří}} || 55 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Toužín}} || 42 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Velký Pěčín}} || 140 |- ! '''Dačice kommune''' ! style=text-align:right; | 7 022 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Dacice]] [[Kategori:Kommunar i Jindřichův Hradec okres|Dacice]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Dacice]] jmjq4zhm7xobfk5gidoew6g1wlhso1n 3670524 3670478 2026-09-06T09:00:38Z TU-nor 12071 3670524 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Dačice, Palackého náměstí z věže.jpg | bilettekst = Utsyn over sentrum i Dačice | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Dacice.svg | symbol = Coat of arms of Dačice.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jindřichův Hradec okres|Jindřichův Hradec]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 471,81<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 19118 | folketal1type = kommune | folketal1 = 7022 | folketal_by = 5320 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Dačice'''{{mrk|[[tysk]] ''Datschitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Jindřichův Hradec okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Dačice.png|mini|250px|Det administrative området til Dačice innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dačice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Dačice omfattar 23 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er to byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Báňovice]] * [[Budeč]] * [[Budíškovice]] * [[Cizkrajov]] * [[Červený Hrádek]] * [[Český Rudolec]] * '''[[Dačice]]''' * [[Dešná]] * [[Dobrohošť]] * [[Heřmaneč]] * [[Horní Meziříčko]] * [[Horní Němčice]] * [[Horní Slatina]] * [[Hříšice]] * [[Kostelní Vydří]] * [[Peč]] * [[Písečné]] * '''[[Slavonice]]''' * [[Staré Hobzí]] * [[Studená]] * [[Třebětice]] * [[Volfířov]] * [[Županovice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Dačice SO || 18 885 || 19 316 || 19 118 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Dačice''' || 7 022 |- | style=text-align:left; | [[Slavonice]] || 2 241 |- | style=text-align:left; | [[Studená]] || 2 157 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|DČeský Rudolec}} || 872 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|DVolfířov}} || 696 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Dačice''' || 5 320 |- | style=text-align:left; | [[Slavonice]] || 2 093 |- | style=text-align:left; | [[Studená]] || 1 579 |} ===Bydelar i Dačice=== Bydelane og tettstadene i Dačice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Dačice I || 728 |- | style=text-align:left; | Dačice II || 324 |- | style=text-align:left; | Dačice III || 882 |- | style=text-align:left; | Dačice IV || 548 |- | style=text-align:left; | Dačice V || 2 838 |- ! '''Dačice by''' ! style=text-align:right; | 5 320 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bílkov}} || 380 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Borek}} || 150 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Němčice}} || 318 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hostkovice}} || 96 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hradišťko}} || 89 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chlumec}} || 115 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lipolec}} || 176 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Malý Pěčín}} || 141 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Prostřední Vydří}} || 55 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Toužín}} || 42 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Velký Pěčín}} || 140 |- ! '''Dačice kommune''' ! style=text-align:right; | 7 022 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Dacice]] [[Kategori:Kommunar i Jindřichův Hradec okres|Dacice]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Dacice]] tgtulomr3i9h5cntpzuuo1z1pi62k2w 3670536 3670524 2026-09-06T09:44:51Z TU-nor 12071 3670536 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Dačice, Palackého náměstí z věže.jpg | bilettekst = Utsyn over sentrum i Dačice | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Dacice.svg | symbol = Coat of arms of Dačice.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jindřichův Hradec okres|Jindřichův Hradec]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 471,81<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 19118 | folketal1type = kommune | folketal1 = 7022 | folketal_by = 5320 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Dačice'''{{mrk|[[tysk]] ''Datschitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Jindřichův Hradec okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Dačice.png|mini|250px|Det administrative området til Dačice innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dačice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Dačice omfattar 23 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er to byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Báňovice]] * [[Budeč]] * [[Budíškovice]] * [[Cizkrajov]] * [[Červený Hrádek]] * [[Český Rudolec]] * '''[[Dačice]]''' * [[Dešná]] * [[Dobrohošť]] * [[Heřmaneč]] * [[Horní Meziříčko]] * [[Horní Němčice]] * [[Horní Slatina]] * [[Hříšice]] * [[Kostelní Vydří]] * [[Peč]] * [[Písečné]] * '''[[Slavonice]]''' * [[Staré Hobzí]] * [[Studená]] * [[Třebětice]] * [[Volfířov]] * [[Županovice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Dačice SO || 18 885 || 19 316 || 19 118 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Dačice''' || 7 022 |- | style=text-align:left; | [[Slavonice]] || 2 241 |- | style=text-align:left; | [[Studená]] || 2 157 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Český Rudolec}} || 872 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Volfířov}} || 696 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Dačice''' || 5 320 |- | style=text-align:left; | [[Slavonice]] || 2 093 |- | style=text-align:left; | [[Studená]] || 1 579 |} ===Bydelar i Dačice=== Bydelane og tettstadene i Dačice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Dačice I || 728 |- | style=text-align:left; | Dačice II || 324 |- | style=text-align:left; | Dačice III || 882 |- | style=text-align:left; | Dačice IV || 548 |- | style=text-align:left; | Dačice V || 2 838 |- ! '''Dačice by''' ! style=text-align:right; | 5 320 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bílkov}} || 380 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Borek}} || 150 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Němčice}} || 318 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hostkovice}} || 96 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hradišťko}} || 89 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chlumec}} || 115 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lipolec}} || 176 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Malý Pěčín}} || 141 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Prostřední Vydří}} || 55 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Toužín}} || 42 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Velký Pěčín}} || 140 |- ! '''Dačice kommune''' ! style=text-align:right; | 7 022 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Dacice]] [[Kategori:Kommunar i Jindřichův Hradec okres|Dacice]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Dacice]] 5mo6a9jzr2unh3ot7jyoyybgt4lkusi 0 433330 3670462 2026-09-06T07:08:42Z Roarjo 183 departement i Bolivia 3670462 wikitext text/x-wiki {{geoboks|departement |hovudstad = Sucre |flagg = Flag of Potosí.svg |våpen = Escudo_de_Chuquisiaca.svg }} '''Potosí-departementet''' er eit av dei ni [[Departement i Bolivia|departementa]] som [[Bolivia]] er delt inn i. Hovudstaden og den mest folkerike byen er [[Potosí]], som er kjend for dei rike førekomstane av edelmetall. Departementet ligg sørvest i landet og grensar i nord til departementa [[Oruro-departementet|Oruro]] og [[Cochabamba-departementet|Cochabamba]], i aust til [[Chuquisaca-departementet|Chuquisaca]] og [[Tarija-departementet|Tarija]], og i sør til [[Jujuy-provinsen]] i [[Argentina]]. Grensa mot Argentina går fram til treriksgrensa ved [[Cerro Zapaleri]], der grensa mot [[Chile]] tek til. Mot vest grensar Potosí til [[Regionar i Chile|dei chilenske regionane]] [[Antofagasta-regionen|Antofagasta]] og [[Tarapacá-regionen]]. Ifølgje den offisielle folketeljinga til Bolivias nasjonale statistiske institutt (INE) frå 2024 har departementet 861 292 innbyggjarar. Folketettleiken er 7,6 innbyggjarar per km², noko som gjer Potosí til det tredje minst tettfolka departementet i Bolivia, etter Beni og Pando. Departementet vart oppretta i 1826. Administrativt er Potosí delt inn i 16 provinsar, som igjen er delte inn i 41 kommunar. Kommunen [[Potosí (by)|Potosí]] er den mest folkerike, med 218 336 innbyggjarar, tilsvarande 23 % av den samla folkesetnaden i departementet. Økonomien i Potosí har hatt sterk vekst dei seinare åra. Departementet har tradisjonelt vore ein viktig produsent av mineral, noko som har gjort det til den femte største økonomien blant departementa i Bolivia. == Geografi == Geografien i Potosí er prega av [[geysir]]ar, [[fumarole]]r, vulkansk leire, varme kjelder og svovelhaldige kjelder. Det karrige landskapet i [[Cordillera Occidental]] er brote opp av innsjøar og dalar mellom fjella. Klimaet i departementet er hovudsakleg kaldt, medan dalane mellom fjella har eit meir temperert klima. Eit av dei kaldaste områda i Bolivia er [[Salar de Uyuni]], verdas største saltslette, der temperaturen om vinteren kan falle til −20 °C. [[Altiplano]] er kjenneteikna av lite nedbør, vanlegvis 100–200 mm årleg.<ref name=boliviaenlared/> Etter [[Köppen si klimaklassifisering]] har departementet hovudsakleg [[kaldt ørkenklima]] (BWk), følgd av kaldt [[halvtørt klima]] (BSk). Departementet er for det meste fjellendt, med store høglandsområde og mange dalar med svært ulike mikroklima. Ei av dei viktigaste fjelltoppar er [[Uturuncu]], som med ei høgd på 6008 moh. er det tolvte høgaste fjellet i Bolivia. Sørvest i departementet ligg Cerro Zapaleri på 5653 moh., som markerer treriksgrensa mellom [[Bolivia]], [[Argentina]] og [[Chile]]. === Hydrografi === Elvane i Potosí-departementet renn mot alle dei tre store nedbørfelta i Bolivia. Mot [[Amazonas]] renn mellom anna elvane [[Caine]], [[Chayanta]] og [[Guadalupe]]. Mot [[Río de la Plata]] renn mellom anna [[Pilcomayo]], [[Motaca]] og [[Tumusla]]. I tillegg finst eit lukka nedbørfelt på [[Altiplano]], der [[Márquez]] renn ut i [[Lago Poopó]], medan [[Río Grande de Lípez]] renn ut i [[Salar de Uyuni]]. Det finst òg mindre vassdrag som dannar mindre innsjøar, mellom anna [[Laguna Colorada]] og [[Laguna Verde]]. === Flora og fauna === Trass i det tørre og ørkenprega miljøet i store delar av departementet finst det eit rikt biologisk mangfald, med mange artar som er tilpassa det harde klimaet og den avgrensa tilgangen på ressursar. Floraen omfattar mellom anna fleire artar av [[kaktus]]ar. Vegetasjonen blir rikare mot den nordaustlege delen av departementet, som grensar til [[Chuquisaca-departementet|Chuquisaca]] og ligg lågare og har meir nedbør. Blant pattedyra finn ein artar av [[gnagarar]], [[kameldyr]] som [[vikunja]], [[lama]] og [[alpakka]], [[kattedyr]] som [[puma]] og andre artar. Blant fuglane er [[andeskondor]]en ein karakteristisk art i dei høge fjellområda, medan [[flamingo]]ar er talrike ved innsjøane på Altiplano. Nokre av artane er truga av utrydding som følgje av ukontrollert jakt og manglande kontroll frå styresmaktene. I Potosí er det oppretta to verneområde for å ta vare på den opphavlege floraen og faunaen i Bolivia. Det eine er [[Reserva Nacional de Fauna Andina Eduardo Avaroa]], som ligg heilt sør i departementet ved grensa til Chile og Argentina. Det andre er [[Parque Nacional Torotoro]], som ligg nord i departementet på grensa mot Cochabamba. ==Kjelder== {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:es:Departamento_de_Potosí|Departamento_de_Potosí]]» frå {{Wikipedia-utgåve|es}}, den 6. september 2026'' {{refslutt}} {{reflist|refs= <ref name=boliviaenlared>{{Kjelde www |url = http://www.boliviaenlared.com/html/potosi.html |tittel = Bolivia en Red |vitja = 6. september 2026 |utgjevar = boliviaenlared.com |språk = es |arkiv_url = https://web.archive.org/web/20110915064816/http://www.boliviaenlared.com/html/potosi.html |arkivdato = 15. september 2011 }}</ref>}} {{Kjelder manglar|dato=2026}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Departement i Bolivia}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Potosí-departementet| ]] [[Kategori:Departement i Bolivia]] 7126ge2ks0g2co69w68ecfo6pxr37rt 3670463 3670462 2026-09-06T07:10:51Z Roarjo 183 3670463 wikitext text/x-wiki {{geoboks|departement |hovudstad = Potosí |flagg = Flag of Potosí.svg |våpen = Escudo_de_Chuquisiaca.svg }} '''Potosí-departementet''' er eit av dei ni [[Departement i Bolivia|departementa]] som [[Bolivia]] er delt inn i. Hovudstaden og den mest folkerike byen er [[Potosí]], som er kjend for dei rike førekomstane av edelmetall. Departementet ligg sørvest i landet og grensar i nord til departementa [[Oruro-departementet|Oruro]] og [[Cochabamba-departementet|Cochabamba]], i aust til [[Chuquisaca-departementet|Chuquisaca]] og [[Tarija-departementet|Tarija]], og i sør til [[Jujuy-provinsen]] i [[Argentina]]. Grensa mot Argentina går fram til treriksgrensa ved [[Cerro Zapaleri]], der grensa mot [[Chile]] tek til. Mot vest grensar Potosí til [[Regionar i Chile|dei chilenske regionane]] [[Antofagasta-regionen|Antofagasta]] og [[Tarapacá-regionen]]. Ifølgje den offisielle folketeljinga til Bolivias nasjonale statistiske institutt (INE) frå 2024 har departementet 861 292 innbyggjarar. Folketettleiken er 7,6 innbyggjarar per km², noko som gjer Potosí til det tredje minst tettfolka departementet i Bolivia, etter Beni og Pando. Departementet vart oppretta i 1826. Administrativt er Potosí delt inn i 16 provinsar, som igjen er delte inn i 41 kommunar. Kommunen [[Potosí (by)|Potosí]] er den mest folkerike, med 218 336 innbyggjarar, tilsvarande 23 % av den samla folkesetnaden i departementet. Økonomien i Potosí har hatt sterk vekst dei seinare åra. Departementet har tradisjonelt vore ein viktig produsent av mineral, noko som har gjort det til den femte største økonomien blant departementa i Bolivia. == Geografi == Geografien i Potosí er prega av [[geysir]]ar, [[fumarole]]r, vulkansk leire, varme kjelder og svovelhaldige kjelder. Det karrige landskapet i [[Cordillera Occidental]] er brote opp av innsjøar og dalar mellom fjella. Klimaet i departementet er hovudsakleg kaldt, medan dalane mellom fjella har eit meir temperert klima. Eit av dei kaldaste områda i Bolivia er [[Salar de Uyuni]], verdas største saltslette, der temperaturen om vinteren kan falle til −20 °C. [[Altiplano]] er kjenneteikna av lite nedbør, vanlegvis 100–200 mm årleg.<ref name=boliviaenlared/> Etter [[Köppen si klimaklassifisering]] har departementet hovudsakleg [[kaldt ørkenklima]] (BWk), følgd av kaldt [[halvtørt klima]] (BSk). Departementet er for det meste fjellendt, med store høglandsområde og mange dalar med svært ulike mikroklima. Ei av dei viktigaste fjelltoppar er [[Uturuncu]], som med ei høgd på 6008 moh. er det tolvte høgaste fjellet i Bolivia. Sørvest i departementet ligg Cerro Zapaleri på 5653 moh., som markerer treriksgrensa mellom [[Bolivia]], [[Argentina]] og [[Chile]]. === Hydrografi === Elvane i Potosí-departementet renn mot alle dei tre store nedbørfelta i Bolivia. Mot [[Amazonas]] renn mellom anna elvane [[Caine]], [[Chayanta]] og [[Guadalupe]]. Mot [[Río de la Plata]] renn mellom anna [[Pilcomayo]], [[Motaca]] og [[Tumusla]]. I tillegg finst eit lukka nedbørfelt på [[Altiplano]], der [[Márquez]] renn ut i [[Lago Poopó]], medan [[Río Grande de Lípez]] renn ut i [[Salar de Uyuni]]. Det finst òg mindre vassdrag som dannar mindre innsjøar, mellom anna [[Laguna Colorada]] og [[Laguna Verde]]. === Flora og fauna === Trass i det tørre og ørkenprega miljøet i store delar av departementet finst det eit rikt biologisk mangfald, med mange artar som er tilpassa det harde klimaet og den avgrensa tilgangen på ressursar. Floraen omfattar mellom anna fleire artar av [[kaktus]]ar. Vegetasjonen blir rikare mot den nordaustlege delen av departementet, som grensar til [[Chuquisaca-departementet|Chuquisaca]] og ligg lågare og har meir nedbør. Blant pattedyra finn ein artar av [[gnagarar]], [[kameldyr]] som [[vikunja]], [[lama]] og [[alpakka]], [[kattedyr]] som [[puma]] og andre artar. Blant fuglane er [[andeskondor]]en ein karakteristisk art i dei høge fjellområda, medan [[flamingo]]ar er talrike ved innsjøane på Altiplano. Nokre av artane er truga av utrydding som følgje av ukontrollert jakt og manglande kontroll frå styresmaktene. I Potosí er det oppretta to verneområde for å ta vare på den opphavlege floraen og faunaen i Bolivia. Det eine er [[Reserva Nacional de Fauna Andina Eduardo Avaroa]], som ligg heilt sør i departementet ved grensa til Chile og Argentina. Det andre er [[Parque Nacional Torotoro]], som ligg nord i departementet på grensa mot Cochabamba. ==Kjelder== {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:es:Departamento_de_Potosí|Departamento_de_Potosí]]» frå {{Wikipedia-utgåve|es}}, den 6. september 2026'' {{refslutt}} {{reflist|refs= <ref name=boliviaenlared>{{Kjelde www |url = http://www.boliviaenlared.com/html/potosi.html |tittel = Bolivia en Red |vitja = 6. september 2026 |utgjevar = boliviaenlared.com |språk = es |arkiv_url = https://web.archive.org/web/20110915064816/http://www.boliviaenlared.com/html/potosi.html |arkivdato = 15. september 2011 }}</ref>}} {{Kjelder manglar|dato=2026}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Departement i Bolivia}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Potosí-departementet| ]] [[Kategori:Departement i Bolivia]] 8rgue9ntrxt66c0dpo7ma4beoz8i3zk 3670467 3670463 2026-09-06T07:17:52Z Roarjo 183 /* Flora og fauna */ 3670467 wikitext text/x-wiki {{geoboks|departement |hovudstad = Potosí |flagg = Flag of Potosí.svg |våpen = Escudo_de_Chuquisiaca.svg }} '''Potosí-departementet''' er eit av dei ni [[Departement i Bolivia|departementa]] som [[Bolivia]] er delt inn i. Hovudstaden og den mest folkerike byen er [[Potosí]], som er kjend for dei rike førekomstane av edelmetall. Departementet ligg sørvest i landet og grensar i nord til departementa [[Oruro-departementet|Oruro]] og [[Cochabamba-departementet|Cochabamba]], i aust til [[Chuquisaca-departementet|Chuquisaca]] og [[Tarija-departementet|Tarija]], og i sør til [[Jujuy-provinsen]] i [[Argentina]]. Grensa mot Argentina går fram til treriksgrensa ved [[Cerro Zapaleri]], der grensa mot [[Chile]] tek til. Mot vest grensar Potosí til [[Regionar i Chile|dei chilenske regionane]] [[Antofagasta-regionen|Antofagasta]] og [[Tarapacá-regionen]]. Ifølgje den offisielle folketeljinga til Bolivias nasjonale statistiske institutt (INE) frå 2024 har departementet 861 292 innbyggjarar. Folketettleiken er 7,6 innbyggjarar per km², noko som gjer Potosí til det tredje minst tettfolka departementet i Bolivia, etter Beni og Pando. Departementet vart oppretta i 1826. Administrativt er Potosí delt inn i 16 provinsar, som igjen er delte inn i 41 kommunar. Kommunen [[Potosí (by)|Potosí]] er den mest folkerike, med 218 336 innbyggjarar, tilsvarande 23 % av den samla folkesetnaden i departementet. Økonomien i Potosí har hatt sterk vekst dei seinare åra. Departementet har tradisjonelt vore ein viktig produsent av mineral, noko som har gjort det til den femte største økonomien blant departementa i Bolivia. == Geografi == Geografien i Potosí er prega av [[geysir]]ar, [[fumarole]]r, vulkansk leire, varme kjelder og svovelhaldige kjelder. Det karrige landskapet i [[Cordillera Occidental]] er brote opp av innsjøar og dalar mellom fjella. Klimaet i departementet er hovudsakleg kaldt, medan dalane mellom fjella har eit meir temperert klima. Eit av dei kaldaste områda i Bolivia er [[Salar de Uyuni]], verdas største saltslette, der temperaturen om vinteren kan falle til −20 °C. [[Altiplano]] er kjenneteikna av lite nedbør, vanlegvis 100–200 mm årleg.<ref name=boliviaenlared/> Etter [[Köppen si klimaklassifisering]] har departementet hovudsakleg [[kaldt ørkenklima]] (BWk), følgd av kaldt [[halvtørt klima]] (BSk). Departementet er for det meste fjellendt, med store høglandsområde og mange dalar med svært ulike mikroklima. Ei av dei viktigaste fjelltoppar er [[Uturuncu]], som med ei høgd på 6008 moh. er det tolvte høgaste fjellet i Bolivia. Sørvest i departementet ligg Cerro Zapaleri på 5653 moh., som markerer treriksgrensa mellom [[Bolivia]], [[Argentina]] og [[Chile]]. === Hydrografi === Elvane i Potosí-departementet renn mot alle dei tre store nedbørfelta i Bolivia. Mot [[Amazonas]] renn mellom anna elvane [[Caine]], [[Chayanta]] og [[Guadalupe]]. Mot [[Río de la Plata]] renn mellom anna [[Pilcomayo]], [[Motaca]] og [[Tumusla]]. I tillegg finst eit lukka nedbørfelt på [[Altiplano]], der [[Márquez]] renn ut i [[Lago Poopó]], medan [[Río Grande de Lípez]] renn ut i [[Salar de Uyuni]]. Det finst òg mindre vassdrag som dannar mindre innsjøar, mellom anna [[Laguna Colorada]] og [[Laguna Verde]]. === Flora og fauna === Trass i det tørre og ørkenprega miljøet i store delar av departementet finst det eit rikt biologisk mangfald, med mange artar som er tilpassa det harde klimaet og den avgrensa tilgangen på ressursar. Floraen omfattar mellom anna fleire artar av [[kaktus]]ar. Vegetasjonen blir rikare mot den nordaustlege delen av departementet, som grensar til [[Chuquisaca-departementet|Chuquisaca]] og ligg lågare og har meir nedbør. Blant pattedyra finn ein artar av [[gnagarar]], [[kameldyr]] som [[vikunja]], [[lama]] og [[alpakka]], [[kattedyr]] som [[puma]] og andre artar. Blant fuglane er [[andeskondor]]en ein karakteristisk art i dei høge fjellområda, medan [[flamingoar]] er talrike ved innsjøane på Altiplano. Nokre av artane er truga av utrydding som følgje av ukontrollert jakt og manglande kontroll frå styresmaktene. I Potosí er det oppretta to verneområde for å ta vare på den opphavlege floraen og faunaen i Bolivia. Det eine er [[Reserva Nacional de Fauna Andina Eduardo Avaroa]], som ligg heilt sør i departementet ved grensa til Chile og Argentina. Det andre er [[Parque Nacional Torotoro]], som ligg nord i departementet på grensa mot Cochabamba. ==Kjelder== {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:es:Departamento_de_Potosí|Departamento_de_Potosí]]» frå {{Wikipedia-utgåve|es}}, den 6. september 2026'' {{refslutt}} {{reflist|refs= <ref name=boliviaenlared>{{Kjelde www |url = http://www.boliviaenlared.com/html/potosi.html |tittel = Bolivia en Red |vitja = 6. september 2026 |utgjevar = boliviaenlared.com |språk = es |arkiv_url = https://web.archive.org/web/20110915064816/http://www.boliviaenlared.com/html/potosi.html |arkivdato = 15. september 2011 }}</ref>}} {{Kjelder manglar|dato=2026}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Departement i Bolivia}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Potosí-departementet| ]] [[Kategori:Departement i Bolivia]] hcwac9dujtt46v0l3myzizejrseulsf 3670477 3670467 2026-09-06T07:55:37Z Roarjo 183 /* Geografi */ 3670477 wikitext text/x-wiki {{geoboks|departement |hovudstad = Potosí |flagg = Flag of Potosí.svg |våpen = Escudo_de_Chuquisiaca.svg }} '''Potosí-departementet''' er eit av dei ni [[Departement i Bolivia|departementa]] som [[Bolivia]] er delt inn i. Hovudstaden og den mest folkerike byen er [[Potosí]], som er kjend for dei rike førekomstane av edelmetall. Departementet ligg sørvest i landet og grensar i nord til departementa [[Oruro-departementet|Oruro]] og [[Cochabamba-departementet|Cochabamba]], i aust til [[Chuquisaca-departementet|Chuquisaca]] og [[Tarija-departementet|Tarija]], og i sør til [[Jujuy-provinsen]] i [[Argentina]]. Grensa mot Argentina går fram til treriksgrensa ved [[Cerro Zapaleri]], der grensa mot [[Chile]] tek til. Mot vest grensar Potosí til [[Regionar i Chile|dei chilenske regionane]] [[Antofagasta-regionen|Antofagasta]] og [[Tarapacá-regionen]]. Ifølgje den offisielle folketeljinga til Bolivias nasjonale statistiske institutt (INE) frå 2024 har departementet 861 292 innbyggjarar. Folketettleiken er 7,6 innbyggjarar per km², noko som gjer Potosí til det tredje minst tettfolka departementet i Bolivia, etter Beni og Pando. Departementet vart oppretta i 1826. Administrativt er Potosí delt inn i 16 provinsar, som igjen er delte inn i 41 kommunar. Kommunen [[Potosí (by)|Potosí]] er den mest folkerike, med 218 336 innbyggjarar, tilsvarande 23 % av den samla folkesetnaden i departementet. Økonomien i Potosí har hatt sterk vekst dei seinare åra. Departementet har tradisjonelt vore ein viktig produsent av mineral, noko som har gjort det til den femte største økonomien blant departementa i Bolivia. == Geografi == Geografien i Potosí er prega av [[geysir]]ar, [[fumarole]]r, vulkansk leire, varme kjelder og svovelhaldige kjelder. Det karrige landskapet i [[Cordillera Occidental]] er brote opp av innsjøar og dalar mellom fjella. Klimaet i departementet er hovudsakleg kaldt, medan dalane mellom fjella har eit meir temperert klima. Eit av dei kaldaste områda i Bolivia er [[Salar de Uyuni]], verdas største saltslette, der temperaturen om vinteren kan falle til −20 °C. [[Altiplano]] er kjenneteikna av lite nedbør, vanlegvis 100–200 mm årleg.<ref name=boliviaenlared/> Etter [[Köppen si klimaklassifisering]] har departementet hovudsakleg [[kaldt ørkenklima]] (BWk), følgd av kaldt [[halvtørt klima]] (BSk). Departementet er for det meste fjellendt, med store høglandsområde og mange dalar med svært ulike mikroklima. Ein av dei viktigaste fjelltoppar er [[Uturuncu]], som med ei høgd på 6008 moh. er det tolvte høgste fjellet i Bolivia. Sørvest i departementet ligg Cerro Zapaleri på 5653 moh., som markerer treriksgrensa mellom [[Bolivia]], [[Argentina]] og [[Chile]]. === Hydrografi === Elvane i Potosí-departementet renn mot alle dei tre store nedbørfelta i Bolivia. Mot [[Amazonas]] renn mellom anna elvane [[Caine]], [[Chayanta]] og [[Guadalupe]]. Mot [[Río de la Plata]] renn mellom anna [[Pilcomayo]], [[Motaca]] og [[Tumusla]]. I tillegg finst eit lukka nedbørfelt på [[Altiplano]], der [[Márquez]] renn ut i [[Lago Poopó]], medan [[Río Grande de Lípez]] renn ut i [[Salar de Uyuni]]. Det finst òg mindre vassdrag som dannar mindre innsjøar, mellom anna [[Laguna Colorada]] og [[Laguna Verde]]. === Flora og fauna === Trass i det tørre og ørkenprega miljøet i store delar av departementet finst det eit rikt biologisk mangfald, med mange artar som er tilpassa det harde klimaet og den avgrensa tilgangen på ressursar. Floraen omfattar mellom anna fleire artar av [[kaktus]]ar. Vegetasjonen blir rikare mot den nordaustlege delen av departementet, som grensar til [[Chuquisaca-departementet|Chuquisaca]] og ligg lågare og har meir nedbør. Blant pattedyra finn ein artar av [[gnagarar]], [[kameldyr]] som [[vikunja]], [[lama]] og [[alpakka]], [[kattedyr]] som [[puma]] og andre artar. Blant fuglane er [[andeskondor]]en ein karakteristisk art i dei høge fjellområda, medan [[flamingoar]] er talrike ved innsjøane på Altiplano. Nokre av artane er truga av utrydding som følgje av ukontrollert jakt og manglande kontroll frå styresmaktene. I Potosí er det oppretta to verneområde for å ta vare på den opphavlege floraen og faunaen i Bolivia. Det eine er [[Reserva Nacional de Fauna Andina Eduardo Avaroa]], som ligg heilt sør i departementet ved grensa til Chile og Argentina. Det andre er [[Parque Nacional Torotoro]], som ligg nord i departementet på grensa mot Cochabamba. ==Kjelder== {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:es:Departamento_de_Potosí|Departamento_de_Potosí]]» frå {{Wikipedia-utgåve|es}}, den 6. september 2026'' {{refslutt}} {{reflist|refs= <ref name=boliviaenlared>{{Kjelde www |url = http://www.boliviaenlared.com/html/potosi.html |tittel = Bolivia en Red |vitja = 6. september 2026 |utgjevar = boliviaenlared.com |språk = es |arkiv_url = https://web.archive.org/web/20110915064816/http://www.boliviaenlared.com/html/potosi.html |arkivdato = 15. september 2011 }}</ref>}} {{Kjelder manglar|dato=2026}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Departement i Bolivia}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Potosí-departementet| ]] [[Kategori:Departement i Bolivia]] mop3py0vl4gfwqm2pueho2itc05acf8 0 433331 3670466 2026-09-06T07:13:21Z Roarjo 183 Omdirigerer til [[Potosí-departementet]] 3670466 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Potosí-departementet]] jenzt8kgt1zmgehe090zn2x3zas6nfp 0 433332 3670468 2026-09-06T07:20:33Z Roarjo 183 departement i Bolivia 3670468 wikitext text/x-wiki {{geoboks|departement |hovudstad = Sucre |flagg = Flag of Chuquisaca.svg |våpen = Escudo_de_Chuquisiaca.svg }} '''Chuquisaca''' er eit av dei ni [[Departement i Bolivia|departementa]] som [[Bolivia]] er delt inn i. Hovudstaden og den mest folkerike byen er [[Sucre]] som òg er hovudstad i Bolivia og sete for den dømande makta. Departementet ligg sentralt i den sørlege delen av landet og grensar i nord til departementet [[Cochabamba-departementet|Cochabamba]], i aust til [[Santa Cruz-departementet|Santa Cruz]] og [[Paraguay]], i sør til [[Tarija-departementet|Tarija]] og i vest til [[Potosí-departementet|Potosí]]. Med eit areal på 51&nbsp;524&nbsp;km² er Chuquisaca det nest minste departementet i Bolivia, framfor Tarija. Departementet har 606&nbsp;027 innbyggjarar, ifølgje den offisielle folketeljinga til Bolivias nasjonale statistiske institutt (INE) frå 2024. Folketalet utgjer 5,3&nbsp;% av den samla folkesetnaden i Bolivia. Administrativt er Chuquisaca delt inn i ti provinsar, som igjen er delte inn i 29 kommunar. Kommunen [[Sucre]] er den mest folkerike, med 261&nbsp;201 innbyggjarar, tilsvarande 45&nbsp;% av den samla folkesetnaden i departementet. ==Kjelder== {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:es:Departamento_de_Chuquisaca|Departamento_de_Chuquisaca]]» frå {{Wikipedia-utgåve|es}}, den 6. september 2026'' {{refslutt}} {{reflist|refs= }} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Departement i Bolivia}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Chuquisaca-departementet| ]] [[Kategori:Departement i Bolivia]] po81xgfeftau4obrzabi8khi5uhim5c 0 433333 3670469 2026-09-06T07:25:03Z Roarjo 183 Omdirigerer til [[Chuquisaca-departementet]] 3670469 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Chuquisaca-departementet]] lvq2uw6cgninccrfibqz3ov2vt6djh3 14 433334 3670479 2026-09-06T08:00:18Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «[[Kategori:Kommunar i Sør-Böhmen|Jindrichuv Hradec]]» 3670479 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Kommunar i Sør-Böhmen|Jindrichuv Hradec]] 40yrhxjx8p7w9857cgkqs630q27ag71 0 433335 3670482 2026-09-06T08:07:50Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Slavonice, náměstí Míru, SZ 02.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Slavonice | kart = | karttekst = | flagg = Slavonice CZ flag.gif | symbol = Slavonice znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jindřichův Hradec okres|Jindřichův Hradec]] | distrikttype = Administrative område til komm…» 3670482 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Slavonice, náměstí Míru, SZ 02.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Slavonice | kart = | karttekst = | flagg = Slavonice CZ flag.gif | symbol = Slavonice znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jindřichův Hradec okres|Jindřichův Hradec]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Dačice|Dačice SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2241 | folketal_by = 2093 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Slavonice'''{{mrk|[[tysk]] ''Zlabings''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Jindřichův Hradec okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Slavonice ligg administrativt under [[Dačice]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Český Krumlov okres|Slavonice]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Slavonice]] h2g8mez6d6syq9vydpytwcty2pxhz9g 3670484 3670482 2026-09-06T08:10:36Z TU-nor 12071 3670484 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Slavonice, náměstí Míru, SZ 02.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Slavonice | kart = | karttekst = | flagg = Slavonice CZ flag.gif | symbol = Slavonice znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jindřichův Hradec okres|Jindřichův Hradec]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Dačice|Dačice SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2241 | folketal_by = 2093 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Slavonice'''{{mrk|[[tysk]] ''Zlabings''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Jindřichův Hradec okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Slavonice ligg administrativt under [[Dačice]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Jindřichův Hradec okres|Slavonice]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Slavonice]] jjdyhywwu809aup6lsnd7fd8yvj7mh8 0 433336 3670485 2026-09-06T08:14:12Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Studená (okres Jindřichův Hradec) - náměstí se sochou Jana Nepomuckého.JPG | bilettekst = Sentralt torg i Studená | kart = | karttekst = | flagg = Studená (Jindřichův Hradec District) Flag.png | symbol = Studená (Jindřichův Hradec District) CoA.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = J…» 3670485 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Studená (okres Jindřichův Hradec) - náměstí se sochou Jana Nepomuckého.JPG | bilettekst = Sentralt torg i Studená | kart = | karttekst = | flagg = Studená (Jindřichův Hradec District) Flag.png | symbol = Studená (Jindřichův Hradec District) CoA.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jindřichův Hradec okres|Jindřichův Hradec]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Dačice|Dačice SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2157 | folketal_by = 1579 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Studená'''{{mrk|[[tysk]] ''Studein''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Jindřichův Hradec okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Studená ligg administrativt under [[Dačice]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Jindřichův Hradec okres|Studena]] 0cee76wfu9z46xp8q7utfe048z833or 0 433337 3670489 2026-09-06T08:22:56Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Journal for Kunst-, Nærings- og Haandværksdrift''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1843<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1843 | tittel = Journal for Kunst, Nærings- og Haandværksdrift, Landbrug, Fabrikvæsen og Industri | stad = Christiania | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2023090480003_004 | side = }}</ref> til 1845. == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {…» 3670489 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Journal for Kunst-, Nærings- og Haandværksdrift''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1843<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1843 | tittel = Journal for Kunst, Nærings- og Haandværksdrift, Landbrug, Fabrikvæsen og Industri | stad = Christiania | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2023090480003_004 | side = }}</ref> til 1845. == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1843]] [[Kategori:Nedleggingar i 1845]] pw2ulkl2cgnlumdkf3py4esy855vexy 0 433338 3670491 2026-09-06T08:27:20Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Literaturtidende''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1845 til 1846.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0097.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1845]] [[Kategori:Nedleggingar i 1846]]» 3670491 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Literaturtidende''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1845 til 1846.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0097.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1845]] [[Kategori:Nedleggingar i 1846]] rfa4u8lkfcbcpy1pvss8g4htmgrg3gp 3670513 3670491 2026-09-06T08:51:18Z Ranveig 39 Ref-flikk 3670513 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Literaturtidende''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1845 til 1846.<ref>{{Citation|title=75 (Norske tidsskrifter : bibliografi over periodiske skrifter i Norge inntil 1920)|url=https://runeberg.org/nortid20/0097.html|publisher=Project Runeberg|website=runeberg.org|date=1940|accessdate=2026-09-06|language=no|first=Harald L.|last=Tveterås}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1845]] [[Kategori:Nedleggingar i 1846]] olj6zmuh9fpul06vwatmqfrlicqnpqh 0 433339 3670493 2026-09-06T08:29:03Z Ranveig 39 Omdirigerer til [[Dragé]] 3670493 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Dragé]] bnf3frz8nz71szgisr2edd12c43wzv9 0 433341 3670496 2026-09-06T08:31:44Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Allehaande, et Ugeblad paa Kathedralskolen''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1846<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1846 | tittel = Allehaande | stad = Trondhjem | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2023090780031_001 | side = }}</ref> til 1846. == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] Kate…» 3670496 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Allehaande, et Ugeblad paa Kathedralskolen''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1846<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1846 | tittel = Allehaande | stad = Trondhjem | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2023090780031_001 | side = }}</ref> til 1846. == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1846]] [[Kategori:Nedleggingar i 1846]] [[Kategori:Trondheim katedralskole]] 4zataehebw428q9f58z2qudldfal3v3 3670511 3670496 2026-09-06T08:47:45Z Ranveig 39 Flikk 3670511 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Allehaande, et Ugeblad paa Kathedralskolen''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut i 1846.<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1846 | tittel = Allehaande | stad = Trondhjem | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2023090780031_001 | side = }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1846]] [[Kategori:Nedleggingar i 1846]] [[Kategori:Trondheim katedralskole]] rxsionr3u180gd5qqddfpeyzhx0wph0 0 433342 3670498 2026-09-06T08:35:03Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Norsk Tidsskrift for Videnskab og Litteratur''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1847<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1849 | tittel = Norsk Tidsskrift for Videnskab og Litteratur | stad = Kristiania | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2023081783007_001 | side = }}</ref> til 1855. == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} Kategori…» 3670498 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Norsk Tidsskrift for Videnskab og Litteratur''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1847<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1849 | tittel = Norsk Tidsskrift for Videnskab og Litteratur | stad = Kristiania | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2023081783007_001 | side = }}</ref> til 1855. == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1847]] [[Kategori:Nedleggingar i 1855]] sc3nh2xilnlr39ip9dyzdy88m4oh7a5 0 433343 3670499 2026-09-06T08:36:22Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Bergens nye Adresseblad''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1847 til 1847.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0026.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1847]] [[Kategori:Nedleggingar i 1847]]» 3670499 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Bergens nye Adresseblad''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1847 til 1847.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0026.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1847]] [[Kategori:Nedleggingar i 1847]] po7yu7er7zfy2itmsu8a9t8w2y13spm 3670508 3670499 2026-09-06T08:46:07Z Ranveig 39 Fmt. 3670508 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Bergens nye Adresseblad''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut i 1847.<ref>{{Citation|title=4 (Norske tidsskrifter : bibliografi over periodiske skrifter i Norge inntil 1920)|url=https://runeberg.org/nortid20/0026.html|publisher=Project Runeberg|website=runeberg.org|date=1940|accessdate=2026-09-06|language=no|first=Harald L.|last=Tveterås}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1847]] [[Kategori:Nedleggingar i 1847]] aas2dv3yljhu5foxdzy3de4nl1b2t04 0 433344 3670501 2026-09-06T08:41:42Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Norsk Boghandlertidende''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1849 til 1850.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0010.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1849]] [[Kategori:Nedleggingar i 1850]]» 3670501 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Norsk Boghandlertidende''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1849 til 1850.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0010.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1849]] [[Kategori:Nedleggingar i 1850]] fo66lxv9jd8enymvegjtav034d6k068 3670506 3670501 2026-09-06T08:44:49Z Ranveig 39 Ref-flikk 3670506 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Norsk Boghandlertidende''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1849 til 1850.<ref>{{Citation|title=vi (Norske tidsskrifter : bibliografi over periodiske skrifter i Norge inntil 1920)|url=https://runeberg.org/nortid20/0010.html|publisher=Project Runeberg|website=runeberg.org|date=1940|accessdate=2026-09-06|language=no|first=Harald L.|last=Tveterås}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1849]] [[Kategori:Nedleggingar i 1850]] 9vzh71ymsk2b3iqv8on5zjtbc3nnhvb 3670507 3670506 2026-09-06T08:45:10Z Ranveig 39 Bladlenkjer verka ikkje. 3670507 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Norsk Boghandlertidende''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1849 til 1850.<ref>{{Citation|title=vi (Norske tidsskrifter : bibliografi over periodiske skrifter i Norge inntil 1920)|url=https://runeberg.org/nortid20/0010.html|publisher=Project Runeberg|website=runeberg.org|date=1940|accessdate=2026-09-06|language=no|first=Harald L.|last=Tveterås}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1849]] [[Kategori:Nedleggingar i 1850]] 88ui6xehqikmqmfe32rmkuu58zhbi6g 0 433345 3670504 2026-09-06T08:43:29Z Ranveig 39 Ranveig flytte sida [[Dragé]] til [[Drasjé]] over ei omdirigering: Norsk rettskriving 3670504 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Drasjé]] 1vhpvzhtt3zt0d92cczz9h1reaxr0np 0 433346 3670510 2026-09-06T08:47:35Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Norske Samlinger''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1849 til 1860.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0131.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1849]] [[Kategori:Nedleggingar i 1860]]» 3670510 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Norske Samlinger''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1849 til 1860.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0131.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1849]] [[Kategori:Nedleggingar i 1860]] kz02m7hls4zil96keqtjdgqdi2tjb12 3670512 3670510 2026-09-06T08:48:57Z Ranveig 39 Flikk 3670512 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Norske Samlinger''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1849 til 1860.<ref>{{Citation|title=109 (Norske tidsskrifter : bibliografi over periodiske skrifter i Norge inntil 1920)|url=https://runeberg.org/nortid20/0131.html|publisher=Project Runeberg|website=runeberg.org|date=1940|accessdate=2026-09-06|language=no|first=Harald L.|last=Tveterås}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1849]] [[Kategori:Nedleggingar i 1860]] joi4sgz1usk2ytobbm29l90hpu9glq4 0 433347 3670514 2026-09-06T08:51:19Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Norsk Almueskole-Tidende''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1850<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1850 | tittel = Norsk Almueskole-Tidende | stad = Molde | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2023082480001_001 | side = }}</ref> til 1851. == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] Kategori:Ski…» 3670514 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Norsk Almueskole-Tidende''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1850<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1850 | tittel = Norsk Almueskole-Tidende | stad = Molde | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2023082480001_001 | side = }}</ref> til 1851. == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1850]] [[Kategori:Nedleggingar i 1851]] cl11jyg2pkstq99ghirk2pwq0s6tb3n 0 433348 3670518 2026-09-06T08:54:51Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Idun. Et Blad for Literatur og Kunst''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1851 til 1852.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0010.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1851]] [[Kategori:Nedleggingar i 1852]]» 3670518 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Idun. Et Blad for Literatur og Kunst''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1851 til 1852.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0010.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1851]] [[Kategori:Nedleggingar i 1852]] dkmpez0wlizoe871faxaympfhxuqdat 0 433349 3670523 2026-09-06T08:58:31Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Theatervennen''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1851 til 1852.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0018.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1851]] [[Kategori:Nedleggingar i 1852]]» 3670523 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Theatervennen''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1851 til 1852.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0018.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1851]] [[Kategori:Nedleggingar i 1852]] 6c1aldyn1m6o8ezctq8sjv7w6vgzj05 0 433350 3670525 2026-09-06T09:02:57Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Arbeider-Bladet''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1853 til 1854.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0029.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1853]] [[Kategori:Nedleggingar i 1854]]» 3670525 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Arbeider-Bladet''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1853 til 1854.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0029.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1853]] [[Kategori:Nedleggingar i 1854]] et790lzv7sxhnarlfb5me9iq1f5zdj8 3670532 3670525 2026-09-06T09:26:28Z Ranveig 39 Flikk 3670532 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Arbeider-Bladet''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1853 til 1854.<ref>{{Citation|title=7 (Norske tidsskrifter : bibliografi over periodiske skrifter i Norge inntil 1920)|url=https://runeberg.org/nortid20/0029.html|publisher=Project Runeberg|website=runeberg.org|date=1940|accessdate=2026-09-06|language=no|first=Harald L.|last=Tveterås}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1853]] [[Kategori:Nedleggingar i 1854]] a1i32khod49mtkda71sm2f57q8n25mw 0 433351 3670526 2026-09-06T09:06:05Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Norsk Afholdstidende''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1853 til 1855.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0120.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1853]] [[Kategori:Nedleggingar i 1855]]» 3670526 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Norsk Afholdstidende''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1853 til 1855.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0120.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1853]] [[Kategori:Nedleggingar i 1855]] hkl5omjoxuxlfdcr8cn8e0hv8oqlqme 3670527 3670526 2026-09-06T09:06:56Z Johshh 122989 3670527 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Norsk Afholdstidende''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1853 til 1855.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0120.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1853]] [[Kategori:Nedleggingar i 1855]] [[Kategori:Fråhaldsrørsla]] k9yumq4arpagtzfmajntpl2drzuuiiq 0 433352 3670528 2026-09-06T09:10:52Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Nordisk Universitets-Tidsskrift''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1854 til 1866.<ref>https://runeberg.org/nordutid</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1854]] [[Kategori:Nedleggingar i 1866]]» 3670528 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Nordisk Universitets-Tidsskrift''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1854 til 1866.<ref>https://runeberg.org/nordutid</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1854]] [[Kategori:Nedleggingar i 1866]] qqh6opiin9ij5ynpsnz6q620cytymm0 0 433353 3670529 2026-09-06T09:18:19Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Barnebiblioteket''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1854 til 1901.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0034.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1854]]» 3670529 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Barnebiblioteket''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1854 til 1901.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0034.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1854]] qoo1lsbbkh1qetws0xqtmhvk2i48gig 0 433354 3670531 2026-09-06T09:20:56Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Folkets Helse''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1858 til 1860.<ref>https://www.michaeljournal.no/article/2015/10/2-Medisinske-tidsskrifter</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1858]] [[Kategori:Nedleggingar i 1860]]» 3670531 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Folkets Helse''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1858 til 1860.<ref>https://www.michaeljournal.no/article/2015/10/2-Medisinske-tidsskrifter</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1858]] [[Kategori:Nedleggingar i 1860]] lkof6ddmq7v4xq4b1bn984o6j9bgolv 3670561 3670531 2026-09-06T11:49:09Z Ranveig 39 Flikk 3670561 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Folkets Helse''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1858 til 1860.<ref>{{Citation|title=2 Medisinske tidsskrifter {{!}} Tidsskriftet Michael|url=https://www.michaeljournal.no/article/2015/10/2-Medisinske-tidsskrifter|website=www.michaeljournal.no|accessdate=2026-09-06|language=no}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1858]] [[Kategori:Nedleggingar i 1860]] 357skngm8dnk0ufeosd0v49uzcach68 0 433355 3670533 2026-09-06T09:35:48Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Afholdstidende for Nordland og Finmarken''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1860 til 1861.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0120.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1860]] [[Kategori:Nedleggingar i 1861]]» 3670533 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Afholdstidende for Nordland og Finmarken''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1860 til 1861.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0120.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1860]] [[Kategori:Nedleggingar i 1861]] eq5ximpaiscnqzxxzskgre4icnaqrm7 0 433356 3670534 2026-09-06T09:37:17Z Frokor 1328 frå en 3670534 wikitext text/x-wiki {{Infoboks musikkalbum | format = Singel | tittel = Sweet Leaf | bilete = Bsabbath sweet leaf single.png | artist = [[Black Sabbath]] | album = [[Master of Reality]] | utgjeve = {{Start date|1971|8|6|df=yes}} | innspelt = 1971 | innspeling = [[Record Plant]] i Los Angeles | sjanger = [[stoner metal]]<ref>{{Kjelde www|forfattar=Steve Huey|url=https://www.allmusic.com/album/mw0000189231|tittel=Master of Reality - Black Sabbath|nettstad=[[AllMusic]]|sitat=Classic opener "Sweet Leaf" certainly ranks as a defining stoner metal song, making its drug references far more overt (and adoring) than the preceding album's "Fairies Wear Boots."|vitja=5. september 2026}}</ref><ref>[https://books.google.com/books?id=kXyFAwAAQBAJ&dq=sweet+leaf+black+sabbath+music+genre&pg=PT382 The Music Sound, Nicolae Sfetcu 2014]</ref> | lengd = 5:05 | plateselskap = [[Vertigo Records|Vertigo]] <small>(Storbritannia)</small><br />[[Warner Bros. Records]] <small>([[USA]])</small><br />[[Philips|Philips]] <small>(Filippinane)</small> | låtskrivar = [[Ozzy Osbourne]], [[Tony Iommi]], [[Geezer Butler]], [[Bill Ward|Bill Ward]] | produsent = [[Rodger Bain]] }} «'''Sweet Leaf'''» er ein song av det engelske [[heavy metal]]-bandet [[Black Sabbath]] frå det tredje albumet deira, ''[[Master of Reality]]'', som kom ut i august 1971. Songen vart gjeven ut som singel på [[Filippinane]], med «After Forever» som B-side,<ref name="Philips">{{Kjelde www|url=https://www.platesamleren.com/black-sabbath-phil%6cipines|tittel=Black Sabbath {{Sic|Philli|pines|nolink=y}} 7″Discography|utgjevar=Platesamleren|dato=10. juni 2024|vitja=5. september 2026}}</ref> og vart seinare teken med på samlealbumet ''[[We Sold Our Soul for Rock 'n' Roll]]'' frå 1976. I ei lesaravrøysting i ''[[Rolling Stone]]'' vart han ført opp som ein av dei beste songane til bandet.<ref>{{Kjelde www|dato=1. mai 2013|tittel=Readers' Poll: The 10 Greatest Black Sabbath Songs|url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/readers-poll-the-10-greatest-black-sabbath-songs-14617/|vitja=5. september 2026|verk=Rolling Stone|språk=en-US}}</ref> == Bakgrunn og innspeling == Songen byrjar med ei [[lydsløyfe]] av gitaristen [[Tony Iommi]] som hostar etter å ha røykt ein [[joint]] saman med bandkollegaen [[Ozzy Osbourne]]. ''[[Revolver (musikkmagasin)|Revolver]]'' kalla det kanskje den mest storslegne røykjeøkta av alle storslegne metal-røykjeøkter.<ref>{{Kjelde www|tittel=Sweet Leaf by Black Sabbath|nettstad=Songfacts|url=https://www.songfacts.com/facts/black-sabbath/sweet-leaf|vitja=5. september 2026|språk=en}}</ref><ref name=":0">{{Kjelde www|tittel=10 Essential Stoner-Metal Albums|url=https://www.revolvermag.com/music/10-essential-stoner-metal-albums/|vitja=5. september 2026|nettstad=Revolver|språk=en-US}}</ref> Songen handlar om [[cannabis]], som bandet brukte ofte på den tida,<ref>{{Kjelde www|url=http://www.complex.com/music/2012/04/the-50-best-weed-songs/sweet-leaf|tittel=The Best Songs About Weed|utgjevar=Complex|vitja=5. september 2026}}</ref> og bandet var påverka av marihuana då dei spelte inn songen.<ref name=":0" /> Bassisten [[Geezer Butler]] mintest at han kom på songtittelen då han opna ei pakke [[Sweet Afton (sigarett)|Sweet Afton]]-sigarettar som han hadde fått frå [[Dublin]], og såg teksten «The Sweetest Leaf You Can Buy!» på loket.<ref>{{Kjelde www|etternamn=Epstein|førenamn=Dan|dato=23. desember 2011|tittel=From the Archive: Original Members of Black Sabbath Look Back on 30-Plus Years of Demonic Riffing in 2001|url=https://www.guitarworld.com/gw-archive/archive-original-members-black-sabbath-look-back-30-plus-years-demonic-riffing-2001|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20250216060314/https://www.guitarworld.com/gw-archive/archive-original-members-black-sabbath-look-back-30-plus-years-demonic-riffing-2001|arkivdato=February 16, 2025|vitja=5. september 2026|nettstad=Guitar World|språk=en}}</ref> == Ettermæle == «Sweet Leaf» og albumet ''Master of Reality'' som heilskap var ei av dei viktigaste inspirasjonskjeldene då [[stonerrock]] og stoner metal voks fram.<ref name=":0" /><ref>{{Kjelde www|dato=4. august 2025|tittel=Black Sabbath tweak the formula on Master Of Reality, invent even more genres|url=https://www.loudersound.com/music/albums/black-sabbath-master-of-reality|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20250805000316/https://www.loudersound.com/music/albums/black-sabbath-master-of-reality|arkivdato=August 5, 2025|vitja=5. september 2026|nettstad=Louder|språk=en-GB}}</ref> Eit samlealbum med Black Sabbath-versjonar spela av stonerrockband, òg med tittelen ''Sweet Leaf'', vart gjeve ut av [[Deadline Music]] i 2015.<ref>{{Kjelde www|dato=6. november 2015|tittel=ZAKK WYLDE, MIKE INEZ, PENTAGRAM Featured On 'Sweet Leaf - A Stoner Rock Salute To Black Sabbath'|url=https://www.blabbermouth.net/news/zakk-wylde-mike-inez-pentagram-featured-on-sweet-leaf-a-stoner-rock-salute-to-black-sabbath/|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20160114143640/http://www.blabbermouth.net/news/zakk-wylde-mike-inez-pentagram-featured-on-sweet-leaf-a-stoner-rock-salute-to-black-sabbath/|arkivdato=January 14, 2016|vitja=5. september 2026|nettstad=BLABBERMOUTH.NET|språk=en}}</ref> [[Billy Corgan]] har trekt fram kor viktig «Sweet Leaf» var for lydbiletet til [[The Smashing Pumpkins]]. Han fortalde at han først høyrde songen på eksemplaret onkelen hadde av ''Master of Reality'' då han var åtte år, og tenkte at dette var slik Gud høyrest ut.<ref>{{Kjelde www|url=https://ultimateclassicrock.com/billy-corgan-black-sabbath/|tittel=Billy Corgan on Black Sabbath: 'This is What God Sounds Like'|dato=30. november 2022}}</ref> == Samplingar og versjonar == Hovudriffet er, saman med ei sløyfe av eit trommesample frå «[[When the Levee Breaks]]» av [[Led Zeppelin]],<ref>{{Kjelde www|url=https://ultimateclassicrock.com/beastie-boys-led-zeppelin-licensed-to-ill/|tittel=When Beastie Boys Stole Led Zeppelin Samples for 'Licensed to Ill|dato=15. november 2016}}</ref> det instrumentale grunnlaget for «Rhymin & Stealin» av [[Beastie Boys]], det første sporet på debutalbumet deira, ''[[Licensed to Ill]]'', frå 1986.<ref>{{Kjelde www|etternamn=Lifton|førenamn=Dave|tittel=Top 10 Beastie Boys Songs With Classic Rock Samples|url=https://ultimateclassicrock.com/beastie-boys-songs-with-classic-rock-samples/|nettstad=Ultimate Classic Rock|vitja=5. september 2026|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20210307004933/https://ultimateclassicrock.com/beastie-boys-songs-with-classic-rock-samples/|arkivdato=7 March 2021|språk=en|dato=4. mai 2012}}</ref> [[Butthole Surfers]] omarbeidde songen til «Sweat Loaf» på ''[[Locust Abortion Technician]]''.<ref>{{Kjelde www|etternamn=Huey|førenamn=Steve|tittel=Locust Abortion Technician - Butthole Surfers|url=https://www.allmusic.com/album/locust-abortion-technician-mw0000652061|nettstad=[[AllMusic]]|vitja=5. september 2026|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20220113093137/https://www.allmusic.com/album/locust-abortion-technician-mw0000652061|arkivdato=13 January 2022|språk=en}}</ref> [[Red Hot Chili Peppers]] spelar riffet som avslutning på hitsongen «[[Give It Away av Red Hot Chili Peppers|Give It Away]]» frå 1991.<ref>{{Kjelde www|etternamn=Huey|førenamn=Steve|tittel=Give It Away - Red Hot Chili Peppers|url=https://www.allmusic.com/song/give-it-away-mt0010705460|nettstad=[[AllMusic]]|vitja=5. september 2026|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20220130160502/https://www.allmusic.com/song/give-it-away-mt0010705460|arkivdato=30 January 2022|språk=en}}</ref> [[Musikkgruppa Anthrax|Anthrax]] spelar riffet som avslutning på versjonen sin av ein annan Black Sabbath-song, «[[Sabbath Bloody Sabbath av Black Sabbath]]», på EP-en ''[[I'm the Man (EP)|I'm the Man]]'' frå 1987. == Kjelder == {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sweet Leaf|Sweet Leaf]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 6. september 2026.'' {{refslutt}} {{Fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == * [https://www.youtube.com/watch?v=UToLITXEfh4 «Sweet Leaf»] på [[YouTube]] {{Black Sabbath}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Black Sabbath-songar]] [[Kategori:Songar frå 1971]] [[Kategori:Songar skrivne av Ozzy Osbourne]] [[Kategori:Songar skrivne av Tony Iommi]] [[Kategori:Songar skrivne av Geezer Butler]] [[Kategori:Songar skrivne av Bill Ward]] [[Kategori:Songar om cannabis]] jgx3sitx5wefcnfiggtwgfdi5u093ly 0 433357 3670535 2026-09-06T09:40:23Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Norsk Turn-Tidende''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1861 til 1862.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0161.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1861]] [[Kategori:Nedleggingar i 1862]]» 3670535 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Norsk Turn-Tidende''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1861 til 1862.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0161.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1861]] [[Kategori:Nedleggingar i 1862]] abn5pmyrxed897obe1ut6be5uz0ct26 3670562 3670535 2026-09-06T11:49:28Z Ranveig 39 Ref-flikk 3670562 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Norsk Turn-Tidende''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1861 til 1862.<ref>{{Citation|title=139 (Norske tidsskrifter : bibliografi over periodiske skrifter i Norge inntil 1920)|url=https://runeberg.org/nortid20/0161.html|publisher=Project Runeberg|website=runeberg.org|date=1940|accessdate=2026-09-06|language=no|first=Harald L.|last=Tveterås}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1861]] [[Kategori:Nedleggingar i 1862]] 4rytt7bci359jvy47ghscsn1704w1ry 0 433358 3670537 2026-09-06T09:50:51Z Frokor 1328 frå en 3670537 wikitext text/x-wiki {{Infoboks musikkalbum | format = Singel | tittel = Children of the Grave | artist = [[Black Sabbath]] | album = [[Master of Reality]] | utgjeve = {{Start date|1971|08}}<ref>{{Kjelde www|url=https://dutchcharts.nl/showitem.asp?interpret=Black+Sabbath&titel=Children+Of+The+Grave&cat=s|tittel=Children of the Grave single}}</ref> | innspeling = [[Sarm West Studios|Island Studios]] i [[London]] i England | sjanger = [[heavy metal]], [[speed metal]] | lengd = 5:17 (albumversjonen)<br />3:47 (singelversjonen) | plateselskap = [[Vertigo Records|Vertigo]] | låtskrivar = [[Ozzy Osbourne]], [[Tony Iommi]], [[Geezer Butler]], [[Bill Ward|Bill Ward]] | produsent = [[Rodger Bain]] | førre = «[[Songen Paranoid av Black Sabbath|Paranoid]]» (1970) | neste = «[[Iron Man av Black Sabbath|Iron Man]]» (1970) }} «'''Children of the Grave'''» er ein song av det engelske [[heavy metal]]-bandet [[Black Sabbath]] frå albumet ''[[Master of Reality]]'' frå 1971. Teksten fører vidare det same antikrigstemaet som «[[War Pigs]]» og «Electric Funeral» frå det førre albumet deira, ''[[Paranoid av Black Sabbath|Paranoid]]''. Songen har vore med på ei rekkje samlealbum og konsertalbum av Black Sabbath, og dessutan på utgjevingar med vokalisten [[Ozzy Osbourne]] frå solokarrieren hans. == Innhald == # «Children of the Grave» (redigert utgåve) – 3:47<ref>{{Kjelde www|url=https://dutchcharts.nl/showitem.asp?interpret=Black+Sabbath&titel=Children+Of+The+Grave&cat=s|tittel=Children of the Grave single}}</ref> # «Solitude» – 3:45 == Ettermæle == «Children of the Grave» vert allment rekna som ein av dei beste songane til Black Sabbath. I 2020 plasserte ''[[Kerrang!|Kerrang]]'' songen på sjetteplass på lista si over dei 20 beste Black Sabbath-songane,<ref>{{Kjelde www|url=https://www.kerrang.com/the-20-greatest-black-sabbath-songs-ranked|tittel=The 20 greatest Black Sabbath songs – ranked|førenamn=Sam|etternamn=Law|verk=[[Kerrang!|Kerrang]]|dato=7. september 2020|vitja=5. september 2026}}</ref> og i 2021 sette ''[[Metal Hammer|Louder Sound]]'' han på femteplass på lista si over dei 40 beste Black Sabbath-songane.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.loudersound.com/features/black-sabbath-40-greatest-songs|tittel=Black Sabbath's 40 greatest songs ever|førenamn=Paul|etternamn=Brannigan|verk=[[Metal Hammer|Louder Sound]]|dato=22. november 2021|vitja=5. september 2026}}</ref> Songen vart brukt i filmen ''[[Beavis and Butt-Head Do the Universe]]'' frå 2022. Han kan òg spelast i videospelet ''[[Guitar Hero: Warriors of Rock]]'' frå 2010. == Versjonar av andre artistar == === Versjonen til White Zombie === {{Infoboks musikkalbum | format = Singel | tittel = Children of the Grave | artist = [[Musikkgruppa White Zombie|White Zombie]] | album = [[Nativity in Black|Nativity in Black: A Tribute to Black Sabbath]] | utgjeve = 1994 | innspelt = 1994 | innspeling = [[Eldorado Recording Studios]] i [[Los Angeles]] i [[California]] | sjanger = [[heavy metal]] | lengd = 5:47 | plateselskap = [[Columbia Records|Columbia]] | låtskrivar = * [[Geezer Butler]] * [[Tony Iommi]] * [[Ozzy Osbourne]] * [[Bill Ward|Bill Ward]] | produsent = * Bryan Carlstrom * [[Musikkgruppa White Zombie|White Zombie]] | førre = «[[I Am Hell]]» (1993) | neste = «[[Feed the Gods]]» (1994) }} Bandet [[Musikkgruppa White Zombie|White Zombie]] spelte inn «Children of the Grave» med ein noko endra tekst til Black Sabbath-hyllestalbumet ''[[Nativity in Black]]''. Versjonen vart seinare gjeven ut som [[promosingel]] i 1994. Han kom ikkje inn på salslistene, men fekk noko radiospeling på amerikanske stasjonar for [[active rock]].<ref>{{Kjelde www|url=http://people.delphi.com/dkasper13/knac/knaca2z.html|tittel=KNAC A to Z Listing|dato=5. mars 2000|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20000305154225/http://people.delphi.com/dkasper13/knac/knaca2z.html|vitja=5. september 2026|arkivdato=5 March 2000}}</ref> ==== Sporliste ==== {{Sporliste| tittel1 = Children of the Grave | lengd1 = 5:47 | tittel2 = Children of the Grave | merknad2 = redigert utgåve | lengd2 = 3:51 }} ==== Medverkande ==== ;White Zombie * [[Rob Zombie]] – vokal * [[Jay Yuenger]] – gitar * [[Sean Yseult]] – bass * Phil Buerstatte – trommer ;Produksjon * Bryan Carlstrom – produksjon * [[Musikkgruppa White Zombie|White Zombie]] – produksjon * Bob Chiappardi – ansvarleg produsent * [[Terry Date]] – miksing === Versjonen til Lamb of God === Det amerikanske groove metal-bandet [[Musikkgruppa Lamb of God|Lamb of God]] spelte songen under avskilskonserten [[Back to the Beginning]] for Black Sabbath 5. juli 2025. Dagen etter gav bandet ut versjonen som ein frittståande singel.<ref>{{Kjelde www|etternamn=Kreps|førenamn=Daniel|dato=6. juli 2025|tittel=Lamb of God Release Studio Version of Black Sabbath's 'Children of the Grave' After Ozzy Farewell Concert|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/lamb-of-god-studio-black-sabbath-children-of-the-grave-1235379437/|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20250706173331/https://www.rollingstone.com/music/music-news/lamb-of-god-studio-black-sabbath-children-of-the-grave-1235379437/|arkivdato=July 6, 2025|vitja=5. september 2026|nettstad=Rolling Stone|språk=en-US}}</ref> == Kjelder == {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Children of the Grave|Children of the Grave]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 6. september 2026.'' {{refslutt}} {{Fotnoteliste}} {{Black Sabbath}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Black Sabbath-songar]] [[Kategori:Songar frå 1971]] [[Kategori:Antikrigssongar]] [[Kategori:Singlar frå 1994]] [[Kategori:Songar skrivne av Ozzy Osbourne]] [[Kategori:Songar skrivne av Tony Iommi]] [[Kategori:Songar skrivne av Geezer Butler]] [[Kategori:Songar skrivne av Bill Ward]] [[Kategori:Columbia Records-singlar]] [[Kategori:Vertigo Records-singlar]] [[Kategori:White Zombie-songar]] [[Kategori:Lamb of God-songar]] hcpcn8ya31k7vcjgh9fls8tsk7zap4n 0 433359 3670538 2026-09-06T09:55:58Z Frokor 1328 frå en 3670538 wikitext text/x-wiki {{Infoboks song | tittel = Solitude | artist = [[Black Sabbath]] | album = [[Master of Reality]] | utgjeve = {{Start date|1971|08|df=yes}} | innspelt = 1971 | sjanger = [[psykedelisk folk]]<ref>{{Kjelde www|tittel=Marissa Nadler covered Black Sabbath's "Solitude" (listen)|url=https://www.brooklynvegan.com/marissa-nadler-25/}}</ref> | lengd = 5:02 (albumversjonen)<br />3:45 (singelversjonen) | plateselskap = [[Vertigo Records|Vertigo]] | låtskrivar = * [[Tony Iommi]] * [[Bill Ward|Bill Ward]] * [[Geezer Butler]] * [[Ozzy Osbourne]] | produsent = [[Rodger Bain]] }} «'''Solitude'''» er ein song av det engelske [[heavy metal]]-bandet [[Black Sabbath]]. Han vart først gjeven ut på albumet ''[[Master of Reality]]'' frå 1971, og seinare som B-side på singelen «[[Children of the Grave]]».<ref>{{Kjelde www|url=https://dutchcharts.nl/showitem.asp?interpret=Black+Sabbath&titel=Children+Of+The+Grave&cat=s|tittel=Children of the Grave single}}</ref> == Oversyn == Songen handlar om å kjenne seg deprimert etter eit samlivsbrot. Det vart lagt ein forseinkingseffekt på vokalen til Ozzy for å skape inntrykk av eit andre vokalspor. Songen viser det multiinstrumentale talentet til gitaristen Tony Iommi, som òg spelar fløyte og piano på innspelinga.<ref>{{Kjelde www|url=https://genius.com/Black-sabbath-solitude-lyrics#about|tittel=Black Sabbath - Solitude Lyrics}}</ref> == Ettermæle == I samband med ''[[Rolling Stone]]'' si liste over dei 500 beste albuma gjennom tidene skreiv Brett Schewitz at «Solitude» var songen som overraska han mest, og at den vakre røysta til Ozzy fekk han til å kontrollere at det faktisk var Osbourne som song.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.rs500albums.com/250-201/234t|tittel=#234 Black Sabbath, 'Master of Reality' (1971)}}</ref> ''[[Loudwire]]'' rangerer «Solitude» blant dei 30 beste – på 29. plass – av alle dei 79 songane Black Sabbath laga med Ozzy Osbourne som songar.<ref>{{Kjelde www|url=https://loudwire.com/black-sabbath-songs-ranked-ozzy-osbourne-era/|tittel=Black Sabbath Songs Ranked (Ozzy Osbourne Era)|nettstad=[[Loudwire]]|dato=17. juli 2023}}</ref> == Versjonar av andre artistar == Det britiske [[doom metal]]-bandet [[Cathedral (britisk band)|Cathedral]] spelte inn ein versjon av songen. Han kom som europeisk bonusspor på hyllestalbumet ''[[Nativity in Black: A Tribute to Black Sabbath]]'' frå 1994. Det norske [[eksperimentell musikk|eksperimentelle]] [[electronica]]-bandet [[Ulver]] spelte òg inn «Solitude» i 2007 og gav han ut på det sjuande albumet sitt, ''[[Shadows of the Sun]]''.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.sputnikmusic.com/review/69313/Ulver-Shadows-of-the-Sun/|tittel=Review: Ulver - Shadows of the Sun}}</ref> Ein annan versjon vart gjeven ut av det svenske [[progressiv metal|progressive metal]]-bandet [[Opeth]] på det ellevte albumet deira, ''[[Pale Communion]]'', i 2014.<ref>{{Kjelde www|url=https://loudwire.com/opeth-covers-black-sabbath-and-napalm-death-during-performance-in-germany/|tittel=Opeth Cover Black Sabbath and Napalm Death During Performance in Germany|nettstad=[[Loudwire]]|dato=30. november 2012}}</ref> == Medverkande == * [[Ozzy Osbourne]] – vokal * [[Tony Iommi]] – gitarar, fløyte og piano * [[Geezer Butler]] – bassgitar * [[Bill Ward|Bill Ward]] – perkusjon == Kjelder == {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Solitude (Black Sabbath song)|Solitude (Black Sabbath song)]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 6. september 2026.'' {{refslutt}} {{Fotnoteliste}} [[Kategori:Black Sabbath-songar]] [[Kategori:Songar frå 1971]] [[Kategori:Songar om einsemd]] [[Kategori:Songar skrivne av Tony Iommi]] [[Kategori:Songar skrivne av Geezer Butler]] [[Kategori:Songar skrivne av Ozzy Osbourne]] [[Kategori:Songar skrivne av Bill Ward]] [[Kategori:Psykedeliske folkesongar]] [[Kategori:Ulver-songar]] [[Kategori:Opeth-songar]] 2tz9ncooof361djzor6f9ycr4o0n8b6 0 433360 3670539 2026-09-06T10:00:11Z Frokor 1328 frå en 3670539 wikitext text/x-wiki {{Infoboks song | tittel = Into the Void | artist = [[Black Sabbath]] | album = [[Master of Reality]] | utgjeve = {{Start date|1971|7|21|df=yes}} | innspeling = [[Record Plant]], [[Los Angeles]] i California | sjanger = [[heavy metal]] | lengd = 6:11 | plateselskap = [[Vertigo Records|Vertigo]] | låtskrivar = [[Tony Iommi]], [[Ozzy Osbourne]], [[Geezer Butler]], [[Bill Ward|Bill Ward]] | produsent = [[Rodger Bain]] }} «'''Into the Void'''» er ein song av det engelske [[heavy metal]]-bandet [[Black Sabbath]], gjeven ut i 1971 på albumet ''[[Master of Reality]]''. Ein tidleg versjon av «Into the Void» med namnet «Spanish Sid» vart gjeven ut på luksusutgåva av ''Master of Reality''. «Into the Void» vart rangert som den 13. beste Black Sabbath-songen i boka ''Rock – Das Gesamtwerk der größten Rock-Acts im Check''.<ref>{{Cite book |last1=Rehe |first1=Christoph |title=Rock - Das Gesamtwerk der größten Rock-Acts im Check: alle Alben, alle Songs. Ein eclipsed-Buch |date=2013 |publisher=Sysyphus Sysyphus Verlags GmbH |isbn=978-3868526462 |language=de}}</ref> == Påverknad == Fleire av dei mest framståande utøvarane innan heavy metal har nemnt «Into the Void» som ein favorittsong. [[James Hetfield]] frå [[Metallica]] reknar «Into the Void» som favorittsporet sitt av Black Sabbath.<ref>{{Cite journal |first=James |last=Hetfield |title=30 on 30 |journal=[[Guitar World]] |date=mars 2010 |volume=31 |number=3}}</ref> [[Eddie Van Halen]] rekna hovudriffet i songen som eitt av favorittane sine gjennom tidene.<ref>{{Cite journal |last=Payne |first=Chris |url=https://www.billboard.com/articles/events/greatest-of-all-time/6746410/eddie-van-halen-all-time-greatest-guitar-riff-video |title=Watch Eddie Van Halen Pick His All-Time Favorite Guitar Riffs |journal=[[Billboard|Billboard]] |date=12. november 2015 |access-date=5. september 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20160105000000/https://www.billboard.com/articles/events/greatest-of-all-time/6746410/eddie-van-halen-all-time-greatest-guitar-riff-video |archive-date=5 January 2016 |url-status=live}}</ref> [[Hardcore punk|Hardcore punk]]-bandet [[Void (punkband)|Void]] frå [[Washington, D.C.]] tok namnet sitt frå songen.<ref>{{Cite news |last=Finn |first=Craig |url=https://www.theguardian.com/music/2011/oct/27/faith-void-dischord-washington-hardcore-punk |title=The Faith and Void: the glorious Dischord of 1980s harDCore punk |newspaper=[[The Guardian]] |date=27. oktober 2011 |access-date=5. september 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20111028000000/https://www.theguardian.com/music/2011/oct/27/faith-void-dischord-washington-hardcore-punk |archive-date=28 October 2011 |url-status=live}}</ref> [[Soundgarden]] spelte inn ein versjon der originalteksten vart bytt ut med protestord av [[Høvding Seattle|Seattle-høvdingen]], tilpassa versemålet i songen.<ref name="practicing">{{Cite journal |title=Soundgarden |journal=[[Guitar for the Practicing Musician]] |date=desember 1992}}</ref> På den [[Grammy Awards|35. Grammy-utdelinga]] vart han passande omdøypt «[[Badmotorfinger#Satanoscillatemymetallicsonatas|Into the Void (Sealth)]]» nominert til [[Grammy Award for Best Metal Performance|beste metalframføring]].<ref>{{Kjelde www |tittel=35th Grammy Awards - 1993 |url=http://www.rockonthenet.com/archive/1993/grammys.htm |nettstad=Rockonthenet.com |vitja=5. september 2026|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20021204000000/http://www.rockonthenet.com/archive/1993/grammys.htm |arkivdato=4 December 2002}}</ref> == Kjelder == {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Into the Void (Black Sabbath song)|Into the Void (Black Sabbath song)]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 6. september 2026.'' {{refslutt}} {{Fotnoteliste}} {{Black Sabbath}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Songar frå 1971]] [[Kategori:Black Sabbath-songar]] [[Kategori:Soundgarden-songar]] [[Kategori:Songar om verdsrommet]] [[Kategori:Songar skrivne av Ozzy Osbourne]] [[Kategori:Songar skrivne av Tony Iommi]] [[Kategori:Songar skrivne av Geezer Butler]] [[Kategori:Songar skrivne av Bill Ward]] opaxgvz0jzfnmcln5n519w3baly1ic9 0 433361 3670542 2026-09-06T10:10:59Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Jindrichuv Hradec Neuhaus (38593971622).jpg | bilettekst = Utsyn over Jindřichův Hradec | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Jindřichův Hradec.svg | symbol = Znak Jindřichova Hradce.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jindřichův Hradec okres|Jindřichův Hradec]] | arealtype = Areal…» 3670542 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Jindrichuv Hradec Neuhaus (38593971622).jpg | bilettekst = Utsyn over Jindřichův Hradec | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Jindřichův Hradec.svg | symbol = Znak Jindřichova Hradce.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jindřichův Hradec okres|Jindřichův Hradec]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 933,74<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 45377 | folketal1type = kommune | folketal1 = 20437 | folketal_by = 16885 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Jindřichův Hradec'''{{mrk|[[tysk]] ''Neuhaus''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Jindřichův Hradec okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Jindřichův Hradec.png|mini|250px|Det administrative området til Jindřichův Hradec innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Jindřichův Hradec er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Jindřichův Hradec omfattar 58 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 7 byar (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bednárec]] * [[Bednáreček]] * [[Blažejov]] * [[Bořetín]] * [[Březina]] * [[Číměř]] * [[Člunek]] * '''[[Deštná]]''' * [[Dívčí Kopy]] * [[Dolní Pěna]] * [[Dolní Žďár]] * [[Doňov]] * [[Drunče]] * [[Hadravova Rosička]] * [[Hatín]] * [[Horní Pěna]] * [[Horní Radouň]] * [[Horní Skrýchov]] * [[Hospříz]] * [[Jarošov nad Nežárkou]] * [[Jilem (okres Jindřichův Hradec)|Jilem]] * '''[[Jindřichův Hradec]]''' * [[Kačlehy]] * [[Kamenný Malíkov]] * '''[[Kardašova Řečice]]''' * [[Kostelní Radouň]] * [[Kunžak]] * [[Lásenice]] * [[Lodhéřov]] * '''[[Nová Bystřice]]''' * [[Nová Olešná]] * '''[[Nová Včelnice]]''' * [[Okrouhlá Radouň]] * [[Pístina]] * [[Plavsko]] * [[Pleše]] * [[Pluhův Žďár]] * [[Polště]] * [[Popelín]] * [[Příbraz]] * [[Ratiboř]] * [[Rodvínov]] * [[Roseč]] * [[Rosička]] * ''[[Staré Město pod Landštejnem]]'' * '''[[Stráž nad Nežárkou]]''' * [[Střížovice]] * '''[[Strmilov]]''' * [[Světce]] * [[Újezdec]] * [[Velký Ratmírov]] * [[Vícemil]] * [[Višňová]] * [[Vlčetínec]] * [[Vydří]] * [[Záhoří]] * [[Zahrádky]] * [[Žďár]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Jindřichův Hradec SO || 47 138 || 46 642 || 45 377 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Jindřichův Hradec''' || 20 437 |- | style=text-align:left; | [[Nová Bystřice]] || 3 089 |- | style=text-align:left; | [[Nová Včelnice]] || 2 168 |- | style=text-align:left; | [[Kardašova Řečice]] || 2 147 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kunžak}} || 1 382 |- | style=text-align:left; | [[Strmilov]] || 1 370 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jarošov nad Nežárkou}} || 1 069 |- | style=text-align:left; | [[Stráž nad Nežárkou]] || 844 |- | style=text-align:left; | [[Deštná]] || 696 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Jindřichův Hradec''' || 16 885 |- | style=text-align:left; | [[Nová Bystřice]] || 2 449 |- | style=text-align:left; | [[Nová Včelnice]] || 2 168 |- | style=text-align:left; | [[Kardašova Řečice]] || 1 957 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kunžak}} || 1 163 |- | style=text-align:left; | [[Strmilov]] || 1 015 |- | style=text-align:left; | [[Stráž nad Nežárkou]] || 702 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jarošov nad Nežárkou}} || 671 |- | style=text-align:left; | [[Deštná]] || 667 |} ===Bydelar i Jindřichův Hradec=== [[Fil:JH Jindřichův Hradec.png|mini|250px|Bydelane i Jindřichův Hradec]] Bydelane og tettstadene i Jindřichův Hradec: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Jindřichův Hradec I || 590 |- | style=text-align:left; | Jindřichův Hradec II || 5 579 |- | style=text-align:left; | Jindřichův Hradec III || 6 943 |- | style=text-align:left; | Jindřichův Hradec IV || 1 405 |- | style=text-align:left; | Jindřichův Hradec V || 2 368 |- ! '''Jindřichův Hradec by''' ! style=text-align:right; | 16 885 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Buk i Jindřichův Hradec|Buk}} || 271 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Děbolín}} || 245 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Radouň}} || 262 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Skrýchov}} || 252 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Žďár}} || 250 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Matná}} || 55 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Otín}} || 1 340 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Políkno}} || 195 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radouňka}} || 682 |- ! '''Jindřichův Hradec kommune''' ! style=text-align:right; | 20 437 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Jindrichuv Hradec]] [[Kategori:Kommunar i Jindřichův Hradec okres|Jindrichuv Hradec]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Jindrichuv Hradec]] r8a4s74nlew2ea1dx5scnqkt4zt3xyl 0 433362 3670543 2026-09-06T10:15:18Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Deštná, kostel sv. Ottona (2).jpg | bilettekst = Kyrkje i Deštná | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Deštná (okres Jindřichův Hradec).svg | symbol = Coat of arms of Rosenberg family (Bohemia).svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jindřichův Hradec okres|Jindřichův Hradec]] | dist…» 3670543 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Deštná, kostel sv. Ottona (2).jpg | bilettekst = Kyrkje i Deštná | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Deštná (okres Jindřichův Hradec).svg | symbol = Coat of arms of Rosenberg family (Bohemia).svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jindřichův Hradec okres|Jindřichův Hradec]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Jindřichův Hradec|Jindřichův Hradec SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 696 | folketal_by = 667 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Deštná'''{{mrk|[[tysk]] ''Deschna''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Jindřichův Hradec okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Deštná ligg administrativt under [[Jindřichův Hradec]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Jindřichův Hradec okres|Destna]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Destna]] bfz5rrkp8hfuynwxro8wgt8pqp5ph4m 0 433363 3670544 2026-09-06T10:21:03Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Nova Bystrice (6).JPG | bilettekst = Vinter i Nová Bystřice | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Nová Bystřice.svg | symbol = Nová Bystřice znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jindřichův Hradec okres|Jindřichův Hradec]] | distrikttype = Administrative område til kommunar m…» 3670544 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Nova Bystrice (6).JPG | bilettekst = Vinter i Nová Bystřice | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Nová Bystřice.svg | symbol = Nová Bystřice znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jindřichův Hradec okres|Jindřichův Hradec]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Jindřichův Hradec|Jindřichův Hradec SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 3089 | folketal_by = 2449 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Nová Bystřice'''{{mrk|[[tysk]] ''Neu Bistritz'', ''Neu-Bistritz'', ''Neu-Bystric'', ''Wistritz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Jindřichův Hradec okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Nová Bystřice ligg administrativt under [[Jindřichův Hradec]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Jindřichův Hradec okres|Nova Bystrice]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Nova Bystrice]] 247nzfdmqz618swoz4uipgetqdnlwju 0 433364 3670545 2026-09-06T10:25:01Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Nová Včelnice - kostel.jpg | bilettekst = Kyrkje i Nová Včelnice | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Nová Včelnice, Jindřichův Hradec District, Czech Republic.svg | symbol = Nová Včelnice znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jindřichův Hradec okres|Jindřichův Hradec]] | d…» 3670545 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Nová Včelnice - kostel.jpg | bilettekst = Kyrkje i Nová Včelnice | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Nová Včelnice, Jindřichův Hradec District, Czech Republic.svg | symbol = Nová Včelnice znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jindřichův Hradec okres|Jindřichův Hradec]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Jindřichův Hradec|Jindřichův Hradec SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2168 | folketal_by = 2168 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Nová Včelnice'''{{mrk|tidlegare ''Nový Etynk-Včelnice'', [[tysk]] ''Neuötting Vtschelnitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Jindřichův Hradec okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Nová Včelnice ligg administrativt under [[Jindřichův Hradec]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Jindřichův Hradec okres|Nova Vcelnice]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Nova Vcelnice]] aqotk8cvbgraz4oyeyzq37bv9c7uir0 0 433365 3670546 2026-09-06T10:28:53Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kardašova Řečice-06.01.2014 - (04).JPG | bilettekst = Kyrkje i Kardašova Řečice | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Kardašova Řečice.svg | symbol = Kardašova Řečice znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jindřichův Hradec okres|Jindřichův Hradec]] | distrikttype = Admin…» 3670546 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kardašova Řečice-06.01.2014 - (04).JPG | bilettekst = Kyrkje i Kardašova Řečice | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Kardašova Řečice.svg | symbol = Kardašova Řečice znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jindřichův Hradec okres|Jindřichův Hradec]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Jindřichův Hradec|Jindřichův Hradec SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2147 | folketal_by = 1957 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Kardašova Řečice'''{{mrk|[[tysk]] ''Kardasch Retschitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Jindřichův Hradec okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Kardašova Řečice ligg administrativt under [[Jindřichův Hradec]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Jindřichův Hradec okres|Kardasova Recice]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Kardasova Recice]] kp5noric1aew9mdp974itfqc81jaawp 0 433366 3670547 2026-09-06T10:35:01Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Strmilov, kostel svatého Jiljí.jpg | bilettekst = Utsym mot Strmilov | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Strmilov.svg | symbol = Coa Czech Town Strmilov.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jindřichův Hradec okres|Jindřichův Hradec]] | distrikttype = Administrative område til kommu…» 3670547 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Strmilov, kostel svatého Jiljí.jpg | bilettekst = Utsym mot Strmilov | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Strmilov.svg | symbol = Coa Czech Town Strmilov.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jindřichův Hradec okres|Jindřichův Hradec]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Jindřichův Hradec|Jindřichův Hradec SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 1370 | folketal_by = 1015 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Strmilov'''{{mrk|[[tysk]] ''Tremles'', [[latin]] ''Strimilovium''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Jindřichův Hradec okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Strmilov ligg administrativt under [[Jindřichův Hradec]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Jindřichův Hradec okres|Strmilov]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Strmilov]] ngc2citrcwpurty8yu1uu9p27gyv5xq 0 433367 3670548 2026-09-06T10:39:39Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Stráž nad Nežárkou, nám. Emy Destinnové, zámek (2021-07-07; 01).jpg | bilettekst = Kyrkje i Stráž nad Nežárkou | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Stráž nad Nežárkou.svg | symbol = CoA of Stráž nad Nežárkou.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = Jindřichův Hradec okres|Jin…» 3670548 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Stráž nad Nežárkou, nám. Emy Destinnové, zámek (2021-07-07; 01).jpg | bilettekst = Kyrkje i Stráž nad Nežárkou | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Stráž nad Nežárkou.svg | symbol = CoA of Stráž nad Nežárkou.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jindřichův Hradec okres|Jindřichův Hradec]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Jindřichův Hradec|Jindřichův Hradec SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 844 | folketal_by = 702 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Stráž nad Nežárkou'''{{mrk|[[tysk]] ''Platz an der Naser''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Jindřichův Hradec okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Stráž nad Nežárkou ligg administrativt under [[Jindřichův Hradec]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Jindřichův Hradec okres|Straz nad Nezarkou]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Straz nad Nezarkou]] 1io9997wbi0knd34dt8fcpou8bz4k2o 0 433368 3670551 2026-09-06T11:00:28Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Lužnice''' kan vise til: *[[Lužnice]], ei sideelv til Moldau i Tsjekkia *[[Lužnice i Jindřichův Hradec]], ein kommune i [[Jindřichův Hradec]] i distriktet Jindřichův Hradec okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3670551 wikitext text/x-wiki '''Lužnice''' kan vise til: *[[Lužnice]], ei sideelv til Moldau i Tsjekkia *[[Lužnice i Jindřichův Hradec]], ein kommune i [[Jindřichův Hradec]] i distriktet Jindřichův Hradec okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} hmpe9ivdq54irik13hucn47ozsllkwt 3670552 3670551 2026-09-06T11:01:01Z TU-nor 12071 3670552 wikitext text/x-wiki '''Lužnice''' kan vise til: *[[Lužnice]], ei sideelv til Moldau i Tsjekkia *[[Lužnice i Jindřichův Hradec]], ein kommune i [[Třeboň]] i distriktet Jindřichův Hradec okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} gffp7w124y904g2umo0nda4u4tfx7wz 0 433369 3670553 2026-09-06T11:17:39Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Třeboň - historické jádro obr1.jpg | bilettekst = Utsyn over det historiske sentrumet i Třeboň | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Třeboň.svg | symbol = Znak mesta trebon II.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jindřichův Hradec okres|Jindřichův Hradec]] | arealtype = Areal Ad…» 3670553 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Třeboň - historické jádro obr1.jpg | bilettekst = Utsyn over det historiske sentrumet i Třeboň | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Třeboň.svg | symbol = Znak mesta trebon II.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jindřichův Hradec okres|Jindřichův Hradec]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 538,33<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 23900 | folketal1type = kommune | folketal1 = 7951 | folketal_by = 6073 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Třeboň'''{{mrk|[[tysk]] ''Wittingau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Jindřichův Hradec okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Třeboň.png|mini|250px|Det administrative området til Třeboň innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Třeboň er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet České Budějovice|storbyområde]] for byen [[České Budějovice]] og områda rundt.<ref name="agg"/> Ein kommune frå det administrative området til Třeboň inngår i storbyområdet, merkt med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 69 kommunar frå det administrative området til [[České Budějovice]] og 11 frå andre administrative område. ===Kommunar=== Det administrative området til Třeboň omfattar 25 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 4 byar (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Cep]] * '''[[České Velenice]]''' * [[Domanín]] * [[Dunajovice]] * [[Dvory nad Lužnicí]] * [[Frahelž]] * [[Halámky]] * [[Hamr]] * [[Hrachoviště]] * ''[[Chlum u Třeboně]]'' * [[Klec]] * '''[[Lomnice nad Lužnicí]]''' * [[Lužnice i Jindřichův Hradec|Lužnice]] * [[Majdalena]] * [[Nová Ves nad Lužnicí]] * [[Novosedly nad Nežárkou]] * [[Ponědraž]] * [[Ponědrážka]] * [[Rapšach]] * [[Smržov]]* * [[Staňkov]] * [[Stříbřec]] * '''[[Suchdol nad Lužnicí]]''' * '''[[Třeboň]]''' * [[Záblatí]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Třeboň SO || 25 441 || 24 842 || 23 900 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Třeboň''' || 7 951 |- | style=text-align:left; | [[Suchdol nad Lužnicí]] || 3 485 |- | style=text-align:left; | [[České Velenice]] || 3 327 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chlum u Třeboně}} || 1 833 |- | style=text-align:left; | [[Lomnice nad Lužnicí]] || 1 701 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Třeboň''' || 6 073 |- | style=text-align:left; | [[České Velenice]] || 3 327 |- | style=text-align:left; | [[Suchdol nad Lužnicí]] || 2 696 |- | style=text-align:left; | [[Lomnice nad Lužnicí]] || 1 701 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chlum u Třeboně}} || 1 484 |} ===Bydelar i Třeboň=== Bydelane og tettstadene i Třeboň: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Třeboň I || 361 |- | style=text-align:left; | Třeboň II || 5 712 |- ! '''Třeboň by''' ! style=text-align:right; | 6 073 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Branná}} || 368 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Břilice}} || 814 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Holičky}} || 214 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nová Hlína}} || 134 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Přeseka}} || 120 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stará Hlína}} || 228 |- ! '''Třeboň kommune''' ! style=text-align:right; | 7 951 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Trebon]] [[Kategori:Kommunar i Jindřichův Hradec okres|Trebon]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Trebon]] nuftyery4fa1yb9k1uutjiek4lnnqne 0 433370 3670554 2026-09-06T11:24:21Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = České Velenice - křižovatka Revoluční a Vitorazská, 2024-03, obr01.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Slavonice | kart = | karttekst = | flagg = Ceske velenice prapor.gif | symbol = České Velenice.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jindřichův Hradec okres|Jindřichův Hradec]] | dis…» 3670554 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = České Velenice - křižovatka Revoluční a Vitorazská, 2024-03, obr01.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Slavonice | kart = | karttekst = | flagg = Ceske velenice prapor.gif | symbol = České Velenice.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jindřichův Hradec okres|Jindřichův Hradec]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Třeboň|Třeboň SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 3327 | folketal_by = 3327 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''České Velenice'''{{mrk|tidlegare ''Cmunt a Dolní Velenice'', [[tysk]] ''Unterwielands''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Jindřichův Hradec okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> České Velenice ligg administrativt under [[Třeboň]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Jindřichův Hradec okres|Ceske Velenice]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Ceske Velenice]] gbzdijkvwitu9kbbxnx9wqpi5ziitu0 3670555 3670554 2026-09-06T11:26:55Z TU-nor 12071 3670555 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = České Velenice - křižovatka Revoluční a Vitorazská, 2024-03, obr01.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Slavonice | kart = | karttekst = | flagg = Ceske velenice prapor.gif | symbol = České Velenice.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jindřichův Hradec okres|Jindřichův Hradec]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Třeboň|Třeboň SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 3327 | folketal_by = 3327 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''České Velenice'''{{mrk|tidlegare ''Cmunt a Dolní Velenice'', [[tysk]] ''Unterwielands'', ''Gmünd-Wielands'', ''Gmünd-Bahnhof''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Jindřichův Hradec okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> České Velenice ligg administrativt under [[Třeboň]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Jindřichův Hradec okres|Ceske Velenice]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Ceske Velenice]] 0wuux1aekpc1qxoco0acgcfbqqupqvl 3670556 3670555 2026-09-06T11:29:26Z TU-nor 12071 3670556 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = České Velenice - (5).JPG | bilettekst = Sentralt torg i Slavonice | kart = | karttekst = | flagg = Ceske velenice prapor.gif | symbol = České Velenice.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jindřichův Hradec okres|Jindřichův Hradec]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Třeboň|Třeboň SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 3327 | folketal_by = 3327 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''České Velenice'''{{mrk|tidlegare ''Cmunt a Dolní Velenice'', [[tysk]] ''Unterwielands'', ''Gmünd-Wielands'', ''Gmünd-Bahnhof''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Jindřichův Hradec okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> České Velenice ligg administrativt under [[Třeboň]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Jindřichův Hradec okres|Ceske Velenice]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Ceske Velenice]] pc8e1g4v2kr1uvrmlntt3x3zowt5g8k 3670558 3670556 2026-09-06T11:35:47Z TU-nor 12071 3670558 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = České Velenice - (5).JPG | bilettekst = Sentralt torg i České Velenice | kart = | karttekst = | flagg = Ceske velenice prapor.gif | symbol = České Velenice.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jindřichův Hradec okres|Jindřichův Hradec]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Třeboň|Třeboň SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 3327 | folketal_by = 3327 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''České Velenice'''{{mrk|tidlegare ''Cmunt a Dolní Velenice'', [[tysk]] ''Unterwielands'', ''Gmünd-Wielands'', ''Gmünd-Bahnhof''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Jindřichův Hradec okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> České Velenice ligg administrativt under [[Třeboň]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Jindřichův Hradec okres|Ceske Velenice]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Ceske Velenice]] nljjcs7r3nm1pm7knlurjx96mwbnix5 0 433371 3670557 2026-09-06T11:33:59Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Suchdol nad Lužnicí - kostel sv. Mikuláše.jpg | bilettekst = Kyrkje i Suchdol nad Lužnicí | kart = | karttekst = | flagg = Suchdol nad Lužnicí vlajka.jpg | symbol = Suchdol nad Lužnicí znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jindřichův Hradec okres|Jindřichův Hradec]] | distriktt…» 3670557 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Suchdol nad Lužnicí - kostel sv. Mikuláše.jpg | bilettekst = Kyrkje i Suchdol nad Lužnicí | kart = | karttekst = | flagg = Suchdol nad Lužnicí vlajka.jpg | symbol = Suchdol nad Lužnicí znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jindřichův Hradec okres|Jindřichův Hradec]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Třeboň|Třeboň SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 3485 | folketal_by = 2696 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Suchdol nad Lužnicí'''{{mrk|[[tysk]] ''Suchenthal'', ''Suchental an der Lainsitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Jindřichův Hradec okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Suchdol nad Lužnicí ligg administrativt under [[Třeboň]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Jindřichův Hradec okres|Suchdol nad Luznici]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Suchdol nad Luznici]] 13hf0teylulu8lcgxks2mw1cggtf6ms 0 433372 3670564 2026-09-06T11:53:25Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Lomnice nad Lužnicí.JPG | bilettekst = Utsyn over Lomnice nad Lužnicí | kart = | karttekst = | flagg = Lomnice n luznici prapor.gif | symbol = Lomnice nad Lužnicí znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jindřichův Hradec okres|Jindřichův Hradec]] | distrikttype = Administrative omr…» 3670564 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Lomnice nad Lužnicí.JPG | bilettekst = Utsyn over Lomnice nad Lužnicí | kart = | karttekst = | flagg = Lomnice n luznici prapor.gif | symbol = Lomnice nad Lužnicí znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jindřichův Hradec okres|Jindřichův Hradec]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Třeboň|Třeboň SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 1701 | folketal_by = 1701 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Lomnice nad Lužnicí'''{{mrk|[[tysk]] ''Lomnitz an der Lainsitz)''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Jindřichův Hradec okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Lomnice nad Lužnicí ligg administrativt under [[Třeboň]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Jindřichův Hradec okres|Lomnice nad Luznici]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Lomnice nad Luznici]] gon3sscik2nvk1yvzk1xgq36wtjhodw