Wikipedia nnwiki https://nn.wikipedia.org/wiki/Hovudside MediaWiki 1.47.0-wmf.18 first-letter Filpeikar Spesial Diskusjon Brukar Brukardiskusjon Wikipedia Wikipedia-diskusjon Fil Fildiskusjon MediaWiki MediaWiki-diskusjon Mal Maldiskusjon Hjelp Hjelpdiskusjon Kategori Kategoridiskusjon Tema Temadiskusjon Undertekstar Undertekstdiskusjon Modul Moduldiskusjon Arrangement Arrangementsdiskusjon 0 7855 3670611 3647771 2026-09-06T14:41:17Z Johshh 122989 3670611 wikitext text/x-wiki {{infoboks politisk parti}} [[Fil:Ns-oernemerke.png|mini|NS-merket med ørn og [[solkross]].]] '''Nasjonal Samling''' ('''NS''') var eit norsk politisk parti stifta 13. mai 1933 av leiaren [[Vidkun Quisling]]. Ved stortingsvala i [[stortingsvalet 1933|1933]] og [[stortingsvalet 1936|1936]] fekk NS om lag 2 % av stemmene. Ideologien vart etter 1934 orientert mot [[nazisme]] og [[fascisme]]. Den militære organisasjonen vart kalla [[hirden]]. Quisling etablerte ei [[Vidkun Quisling si fyrste regjering|kuppregjering]] då tyskarane invaderte 9. april 1940, men ho varte berre i tre dagar før [[Administrasjonsrådet]] tok over 15. april. Seinare under den tyske okkupasjonen vart Quisling frå 1. februar 1942 [[ministerpresident]] i ei nesten rein [[Vidkun Quisling si andre regjering|NS-regjering]] som styrte på tyskarane sin nåde. Likevel hadde partiet 44&nbsp;000 medlemmer i 1943.{{tr}} Partiet slutta å eksistere ved freden 8. mai 1945. Etterpå blei mange tidlegare medlemmer straffa i [[det norske landssvikoppgjeret]], mellom anna fordi medlemskap i partiet var blitt gjort straffbart av den norske eksilregjeringa. Partileiaren [[Vidkun Quisling|Quisling]] og andre framståande partimedlemmer blei avretta. Andre medlemmer måtte sona [[fengsel]]sstraffer. Ofte opplevde også dei og familiane deira å bli frosne ut eller uformelt straffa på andre vis av nærmiljøet. [[Andreas Hanssen]], [[Arne Juland]], [[Christen Knudsen]] og [[Robert Hagelin]] var tidlegare valde til Stortinget, men gjekk seinare over til Nasjonal Samling. ==Kjelder== {{fotnoteliste}} {{manglar kjelder|dato=2023}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} {{Tidlegare politiske parti i Noreg}} {{NS-pressa}} {{spire|historie|politikk|Noreg}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske politiske parti]] [[Kategori:Noreg under andre verdskrigen]] [[Kategori:Nasjonal Samling| *]] [[Kategori:Politiske parti skipa i 1933]] [[Kategori:Politiske parti nedlagde i 1945]] mc335enxmcnrqpjhx7pum13t60puq2a 0 9803 3670585 3594864 2026-09-06T13:03:59Z HerVal7752 105842 Landboks + kjelder 3670585 wikitext text/x-wiki {{landboks |andre namn = {{lang|ro|România}} |adjektiv = rumensk |riksvåpen = Coat of arms of Romania.svg |riksvåpenstorleik = 60 |flagg = Flag of Romania.svg |motto = Ikkje noko |nasjonaldag = 1. desember |nasjonalsong = [[Deşteaptă-te române]] |hovudstad = Bucureşti |styresett = [[Semipresidentialisme|Semipresidentiell]] [[republikk]]<ref>{{Kjelde www|url=https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/romania_da|tittel=Rumænien|språk=da|utgjevar=Den europeiske unionen|vitja=2026-09-06}}</ref> |statsoverhovudtype = [[President]] |statsoverhovud = Nicușor Dan |statsminister = Ilie Bolojan |grunnlagdtype = [[Rumensk historie|Historie]] |grunnlagd = &nbsp; |grunnlagd1type = [[Valakia|Fyrstedømet<br />&nbsp; &nbsp; &nbsp;Valakia]] |grunnlagd1 = [[1330]]–[[1862]] |grunnlagd2type = [[Moldavia|Fyrstedømet<br />&nbsp; &nbsp; &nbsp;Moldavia]] |grunnlagd2 = [[1346]]–[[1862]] |grunnlagd3type = [[Dei rumenske fyrstedøma|Dei rumenske<br />&nbsp; &nbsp; &nbsp;fyrstedøma]] |grunnlagd3 = [[1859]]–[[1881]] |grunnlagd4type = [[Den rumenske sjølvstendekrigen|Sjølvstende]] frå<br />&nbsp; &nbsp; &nbsp;[[det osmanske riket|det osmanske<br />&nbsp; &nbsp; &nbsp;riket]] |grunnlagd4 = [[10. mai]] [[1877]] |grunnlagd5type = [[Kongedømet Romania|Kongedømet<br />&nbsp; &nbsp; &nbsp;Romania]] |grunnlagd5 = [[1881]]–[[1947]] |grunnlagd6type = ''[[Marea Unire]]'' |grunnlagd6 = [[1. desember]] [[1918]] |grunnlagd7type = [[Den sosialistiske republikken Romania|SR Romania]] |grunnlagd7 = [[1947]]–[[1989]] |grunnlagd8type = [[den rumenske revolusjonen i 1989|1989-revolusjonen]] |grunnlagd8 = [[Desember]] [[1989]] |vassareal = 3&nbsp;% |valuta = [[Rumensk leu]] |tidssone = [[UTC]] +2 |tidssone_sommartid = [[UTC]] +3 |retningsnummer = +40 |domene = .ro }} '''Romania''' ([[rumensk]] ''România'') er eit land søraust i [[Europa]],<ref>{{snl}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.britannica.com/place/Romania|tittel=Romania|språk=en|utgjevar=Britannica|vitja=2026-09-06}}</ref> nord for [[Balkanhalvøya]] mellom [[Donau]], [[Karpatane]] og [[Svartehavet]]. Nesten heile [[Donaudeltaet]] ligg i Romania. Landet grensar til [[Bulgaria]], [[Serbia]], [[Ungarn]], [[Moldova]] og [[Ukraina]] i tillegg til [[Svartehavet]]. Majoritetsspråket i Romania er [[rumensk]], som er eit [[romanske språk|romansk språk]],<ref>{{Kjelde www|url=https://lex.dk/Rum%C3%A6nien|tittel=Rumænien|forfattar=Erbs, Kjeld; Fledelius, Karsten; Biilmann, Ove|språk=da|utgjevar=Lex på lex.dk|vitja=2026-09-06}}</ref> og som dermed er i slekt med mellom anna [[italiensk]]. I tillegg finst det ein stor [[ungarsk]]talande minoritet vest i Romania. Gjennom historia har [[dakarar]] halde til her og nasjonar som [[Romarriket]] (som førte til at området vart dominert av romansk språk), [[Kongedømet Ungarn]] og [[Det osmanske riket]] rådd over området. Staten Romania vart oppretta då [[Moldavia]] og [[Valakia]] vart slegne saman i 1859 og vart godkjend i [[Berlintraktaten i 1878|Berlintraktaten]] etter [[den rumenske sjølvstendekrigen]] i 1878. Seinare, i 1918, vart [[Transilvania]], [[Bukovina]] og [[Bessarabia]] lagt til. Etter [[den andre verdskrigen]] vart delar av landet (det som i dag er [[Moldova]]) okkupert av [[Sovjetunionen]] og Romania vart eit medlemsland i [[Warszawapakta]]. Då [[Jernteppet|Jarnteppet]] fall i [[den rumenske revolusjonen i 1989|1989]] starta Romania ei rekkje politiske og økonomiske reformer. Etter eit tiår med økonomiske problem innførte Romania ein svært låg [[flat beskatning]] i 2005 og gjorde nokre andre raske reformer. Frå og med 1. januar 2007 vart Romania medlem i [[EU]]. Reformene har ført til ein vekst i [[BNP]] på over 7 %, ei av dei raskaste aukane i Europa. Romania er det niande største landet etter areal og det sjuande største landet ut frå folketal i EU<ref>{{kjelde www|utgjevar=Rumensk statistisk nasjonalinstitutt|tittel=Rumensk statistisk årbok|år=2007|url=http://www.insse.ro/cms/files/pdf/en/cp2.pdf|vitja=7. juli 2008}}</ref>. Hovudstad og største by er [[Bucureşti]], den sjette største byen i EU med 1,9 millionar innbyggjarar. I 2007 vart [[Sibiu]], ein storby i Transilvania, vald til [[europeisk kulturhovudstad]].<ref>{{kjelde www|utgjevar=The Selection Panel for the European Capital of Culture (ECOC) 2007|tittel=Report on the Nominations from Luxembourg and Romania for the European Capital of Culture 2007|dato=2004-04-05|url=http://ec.europa.eu/culture/eac/ecocs/pdf_word/report_select_panel2007.pdf|vitja=7. juli 2008}}</ref> Romania vart òg medlem av [[NATO]] 29. mars 2004, og er medlem av [[Den latinske unionen]], av [[Francophonie]] og av [[Organisasjonen for tryggleik og samarbeid i Europa]]. Romania er ein [[Semipresidentialisme|semipresidentialistisk]] [[einingsstat]]. == Geografi == {{detaljar|Rumensk geografi|Administrativ inndeling i Romania}} [[Fil:Physical map of Romania.jpg|mini|venstre|Topografisk kart av Romania.]] Med eit flatevidd på {{areal|238391}} er Romania det største landet i [[Søraust-Europa]] og det tolvte største i [[Europa]]. Ein stor del av grensa mot [[Serbia]] og [[Bulgaria]] går langs [[Donau]]. Elva [[Prut]] er ei av sideelvane til Donau, og ho dannar grensa mot [[Moldova]]. Donau munnar ut i [[Svartehavet]] via [[Donaudeltaet]] som ligg i Romania og som er det nest største og det best bevarte deltaet i Europa. Deltaet er eit biosfærereservat og på [[verdsarv]]lista til [[UNESCO]].<ref>{{kjelde www|url=http://whc.unesco.org/en/list/588|tittel=Danube Delta|utgjevar=UNESCO|vitja=7. juli 2008}}</ref> Andre viktige elvar er [[Siret]], som renn sørover gjennom [[Moldavia]], [[Olt]], som renn frå Karpatane til [[Oltenia]] og [[Mureş]], som renn gjennom [[Transilvania]]. Landskapet i Romania er om lag jamt fordelt mellom fjellområde, åslandskap og låge sletter. [[Karpatane]] dominerer dei sentrale områda av landet med fjorten fjelltoppar over 2000 meter. Det høgaste fjellet i Romaina er [[Moldoveanu]] på 2544 meter over havet. Sør i sentrale område av Romania glid Karpatane over i åsar og etter kvart [[Bărăgansletta]]. Det geografiske mangfaldet i Romania har ført med seg eit variert og rikt dyre- og planteliv. [[Fil:Retezat near camp Bucura.JPG|mini|venstre|[[Bucura]] i [[Retezatfjella]].]] == Klima == Romania har utstrekte fjellområde som i stor grad påverkar klimaet i dei fire årstidene. Sett bort frå dei høgare områda i [[Karpatane]], vil dei fleste områda i Romania nå over 26&nbsp;°C ein vanleg sumardag, men ein kan ha ein del [[fukt]] langs [[Donau]]dalen. Den varme tida på året er òg den våtaste, men [[torevêr]] har ein oftast i mai og juni. Elles er det lite [[nedbør]] å spore, og Romania er eit tørt land sjølv til å vere sentralt i Europa. [[Bucuresti]] har ein årleg nedbørsnormal på 592&nbsp;mm. [[Transilvania]] har ofte litt meir [[sky]]a [[vêr]] sidan dei vestlege [[vind]]ane stig opp over Karpatane, men seint på sumaren og tidleg på hausten er det gode sjansar for å sjå sola. Om vinteren kjem det lett [[snø]]fall om lag kvar tredje eller fjerde dag over heile landet, men dei høgareliggjande områda har oftare snø, som ligg til langt ut på våren. Vinterkulda er litt strengare i nordaustlege område av landet, der den iskalde nordaustlege [[crivat]]vinden frå [[Russland]] er kraftigast og smelteperiodane kjem sjeldnare enn lenger sør. Kyststripa mot [[Svartehavet]] er det mildaste og tørraste hyrnet av Romania, men den kalde vinden kan vere sur sjølv om temperaturen held seg over 0&nbsp;°C. Sumrane er derimot solfylte og tempererte, med lite torvêr og utan dei høgaste temperaturane. == Historie == År [[-513|513 fvt.]], sør for [[Donau]], vart Getarkonfederasjonen nedkjempa av [[Darius]], som på den tida kriga mot skytarane. Over eit halvt tusenår seinare, vart getarane nok ein gong nedkjempa, denne gongen av det romerske imperiet, under keisar Trajan. Frå år 101 til 106 vart Getarriket knust, og landet omgjort til den romerske provinsen [[Dacia]] (romarane kalla getarane for dakarar). Dei gotiske og karpiske krigane på [[Balkan]] i 238–256 pressa det romerske imperiet til å opprette ein ny provins i Dacia, inne i det tidlegare Moesia Superior. I 271 vart gamle Dacia ein del av [[gotarar|Gotarriket]], og var det fram til slutten av 300-talet, då det vart innlemma i det [[hunarar|huniske]] imperiet. [[gepidar|Gepidane]] og [[avarane]] herska over Transilvania fram til 700-talet, etter den tid vart Romania innlemma i [[Det bulgarske riket]] fram til om lag år 1000. Pekenegane, kumanane og uzane vert òg nemnde i rumenske historiekrønike fram til opprettinga av Vlachia av [[Valakia]], av [[Basarab I]], og [[Moldavia]] av [[Dragos]] på 1200- og 1300-talet. I mellomalderen levde rumenarane i tre ulike statar: [[Valakia]], [[Moldavia]] og [[Transilvania]]. Valakia kom under osmansk styre på 1400-talet og Moldavia på 1500-talet. Dei var autonome provinsar, og hadde kortare periodar med sjølvstende. Dei austlege delane av [[Moldavia]] (kalla [[Bessarabia]]) gjekk til [[Russland|det russiske imperiet]] i 1812 (delar av området vart ført attende etter [[Paristraktaten i 1856]]), den austlege delen, kalla [[Bukovina]], gjekk til [[Det austerrikske riket]] i 1775, og den søraustlege delen kalla [[Bugeac]] gjekk til [[Det osmanske riket]]. [[Fil:Moldavia, Transylvania and Wallachia under Michael the Brave's authority (1600).png|mini|Transilvania, Moldavia og Valakia mot slutten av 1500-talet.]] [[Transilvania]] kom under ungarsk kontroll på 1000-talet (sidan 1301 var [[Ungarn]] og Transilvania delar av kongehusa [[Anjou]], [[Habsburg]] og [[Det tysk-romerske riket]].) Etter [[slaget ved Mohács]] i 1526 vart området ein del [[Det osmanske riket]]. Ved slutten av 1700-talet vart Transilvania ein del av Det austerrikske riket (kalla [[Austerrike-Ungarn]] frå 1867) fram til slutten av [[fyrste verdskrigen]] i 1918. Den moderne rumenske staten vart oppretta i 1859 då [[Moldavia]] og [[Valakia]] slo seg saman under den moldoviske domnitoren [[Alexandru Ion Cuza]]. Han vart bytt ut med [[Hohenzollerndynasiet]] i 1866, og sjølvstende og status som kongedøme fekk landet i 1878, etter den russisk-tyrkiske krigen, der Romania kjempa på [[Russland|russisk]] side. På den tida bytte [[Russland]] to sørlege distrikt i Bessarabia som [[Moldavia]] hadde teke attende etter krimkrigen i 1852, mot [[Dobrudsja]]. I 1918, ved slutten av fyrste verdskrigen, sameinte Bessarabia og Transilvania seg med Det rumenske kongedømet. Den transilvanske unionen med Romania vart ratifisert i [[Trianontraktaten]] i 1920. I 1940, ved byrjinga av [[andre verdskrigen]], vart det nordlege Bukovina og Bessarabia, det nordlege Transilvania og det sørlege [[Dobrudsja]] okkupert av [[Sovjetunionen]], [[Ungarn]] og [[Bulgaria]], ettersom Romania låg under kong [[Carol II]]. Same året abdiserte Carol, og Romania gjekk inn i krigen på tysk side. På dette viset fekk landet attende Bessarabia og det nordlege Bukovina frå Sovjetunionen, og dei tok del i den føreståande invasjonen under leiinga av general [[Ion Antonescu]]. I august 1944 vart Antonescu sitt regime kasta, og Romania vart med [[Den raude arméen]] mot [[Nazi-Tyskland]]. Ved hjelp av Den raude arméen som var stasjonert i landet etter krigen kontrollerte [[kommunisme|kommunistane]] Romania, og gjennom massivt valfusk fekk [[kommunisme|kommunistane]] makta. Mange rumenarar såg på det som eit svik frå deira vestlege allierte å la dette hende. I 1947 vart kong Michael I tvungen til å abdisere og å gå i eksil. Romania vart proklamert ein kommuniststat under direkte militær og økonomisk leiing av [[Sovjetunionen]] fram til 1958. I denne perioden vart dei få ressursane som var att i landet etter den andre verdskrigen soge inn i sovjet-rumenske «avtalar». [[Fil:Bran Castle.jpg|venstre|mini|Branslottet nær Braşov i Transilvania.]] Sovjet-rumenske selskap vart oppretta i etterkrigstida for å skjule den regelrette plyndringa som fann stad, i tillegg til den massive krigsskadebota landet måtte betale til [[Sovjetunionen]]. (Landet hadde trass alt vore på tysk side mesteparten av krigen.) Ein mørk periode i Romania si historie fann stad, då hundretusenvis vart fengsla av politiske grunnar, tusenvis av menneske vart mishandla, og politiske motstandarar vart både torturerte og drepne. Ein kort periode med økonomisk oppgang og openheit fann stad i byrjinga av 1970-talet (omtala som ein «gullalder» av rumenske nostalgikarar), men enda brått då tidlegare diktator [[Nicolae Ceauşescu]] returnerte frå ei reise i Asia, som mellom anna inkluderte land som [[Nord-Korea]] og [[Kina]]. Diktatoren innførte ei hard linje, og innbyggarane i det alt lutfattige landet fekk endå dårlegare levekår. Dei fyrste åra Ceauşescu var i leiinga var han svært populær, mellom anna av di han tok avstand frå russarane, men etterkvart vart han meir og meir sjølvoppteken og upopulær. Ceauşescu herska med frykt som våpen, og undertrykkinga av borgarane i landet vart endå verre etterkvart som det hemmelege tryggiingspolitiet fekk meir og meir makt. Fleire tiår med kommunisme under [[Gheorghe Gheorghiu-Dej]], og seinare under [[Nicolae Ceauşescu]] enda seint i 1989 med [[den rumenske revolusjonen i 1989]]. Etter fleire veker med opprør og protestar i desember 1989, vart kommunistregimet kasta. Dei stadig meir valdelege opprøra kulminerte i avrettinga av Ceauşescu og kona hans Elena. Under den rumenske revolusjonen gjekk overgangen frå kommunisme til demokrati på eit meir fredeleg vis. Romania var det einaste austblokklandet som tydde til vald under oppløysinga av Sovjetunionen. [[Fil:Dobrogea-cadrilater.png|mini|Kart over Romania og Bulgaria med regionen Dobrudsja.]] Valet i 1990 vart vunne av det politiske partiet FSN, der somme av politikarane seinare reformerte det til eit sosialdemokratisk parti. FSN fekk halde på makta fram til 1996, då CDR, eit høgrevridd parti forma regjering for ein periode. Etter nokre år med ein del politiske omskiftingar i landet, fekk Ion Iliescu og statsminister Adrian Năstase i 2000 makta attende, men no som leiarar av det sosialdemokratiske partiet PSD. Leiaren av det demokratiske partiet, Traian Băsescu vart vald til president av Romania den tolvte desember 2004. Traian Băsescu klarte å forme ei regjering rundt sitt eige politiske parti, samt partia "Sanninga" og "Rettskapsalliansen" (Alianta Dreptate si Adevar), ved å velje ut statsminister Călin Popescu-Tăriceanu. Alliansen forma regjering med det rumenske humanistpartiet (Partidul Uamnist Romăn), som no er kjent som Konservativpartiet, og det det etniske minoritetspartiet "den demokratiske alliansen av ungararar i Romania" (Uniunea Democrată a Maghiarilor din România), som har vore i regjeringa sidan 1996. Etter at [[den kalde krigen]] slutta i 1989 fekk Romania stadig betre kontaktar i Vest-Europa. Landet vart med i [[NATO]] i 2004, og i [[EU|Den europeiske unionen]] i 2007. == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Aust-Europa}} {{Balkan}} {{EØS}} {{NATO}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Romania]] [[Kategori:Land i Europa]] ou1n3p1xgww2lkkwrcnfbrymgihkawh 10 11852 3670586 3612234 2026-09-06T13:04:29Z HerVal7752 105842 [[Kategori:Utgåtte malar]] 3670586 wikitext text/x-wiki <div align=right>{{rediger|Mal:Fakta om Romania}}</div> {{Infoboks_land| lokalt_namn = România| norsk_namn = Romania| adjektiv = rumensk| adjektiv2 = România| bilete_riksvåpen = Coat of arms of Romania.svg| bilete_flagg =Flag of Romania.svg| bilete_kart = LocationRomania.png| nasjonale_motto = | nasjonaldag = [[1. desember]]| nasjonalsong = [[Deşteaptă-te române]]| hovudstad = [[Bucureşti]]| offisielle_språk = [[Rumensk]]| styresett = [[Republikk]]| leiar_titlar = [[President]]<br> [[Statsminister]]| leiar_namn = [[Nicușor Dan]]<br> [[Ilie Bolojan]]| sjølvstende_type = Sjølvstende| sjølvstende_hendingar = <br>&nbsp;- Erklært<br>&nbsp;- Anerkjent|| sjølvstende_datoar = [[Den rumenske sjølvstendekrigen]]<br> [[9. mai]] [[1877]]<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/romania/|title=Romania - The World Factbook|publisher=CIA|access-date=2022-07-31}}</ref><br> [[13. juli]] [[1878]]| flatevidd_andel_vatn = 3 %| engelsk namn = Romania| valuta = [[Rumensk leu]]| tidssone = [[UTC]] +2| internasjonal_telefonkode = 40| nasjonale_toppdomene = .ro| fotnotar =<references/>| }} <noinclude> [[Kategori:Utgåtte malar]] </noinclude> 6dsghmzx22lpxvwk614c2k5o3mhvq7c 0 15534 3670569 3539579 2026-09-06T12:09:13Z Ranveig 39 Flikk 3670569 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by | bilete= |namn = Ho Chi Minh-byen |kart = LocationVietnamSaiGon.png |karttekst = Ho Chi Minh-byen utheva i raudt på kommunekart over [[Vietnam]] |underinndeling_type = [[Provins]] |underinndeling_namn = [[Dong Nam Bo]] | land=Vietnam | region = Søraust | areal = 2095 | posisjonskart = Vietnam |areal_kjelder = [[Instituto Nacional de Estadística de Vietnam]] |totalareal =140 |lat_d=10 |lat_m=46 |lat_s=10 |lat_NS=N |long_d=106 |long_m=40 |long_s=55 |long_EW=W |høgd = 929 |tidssone = CET |tidssone_sommar = CEST |utc_skilnad = +7 |utc_skilnad_sommar = +7 |postnummer = |retningsnummer = |bilnummer = |url = http://www.hochiminhcity.gov.vn |folketal= 8224400 |folketal_dato = 2015<ref name="Statistic office">{{cite web| url=http://www.pso.hochiminhcity.gov.vn/web/guest/nam-2015| title=Tình hình kinh tế xã hội tháng 12 năm 2015|language=vi| accessdate=4. september 2015}}</ref> }} '''Ho Chi Minh-byen''',{{mrk|[[vietnamesisk]] '''Thành Phố Hồ Chí Minh'''}} tidlegare '''Saigon''',{{mrk|vietnamesisk '''Sài Gòn''', som framleis vert nytta av mange vietnamesarar i daglegtale}} er den største byen i [[Vietnam]], med om lag 8,2 millionar innbyggjarar (2015). Han ligg ved vestbreidda av [[Saigonelva]]. Byen var hovudstad i [[Sør-Vietnam]] frå [[1954]] til [[1975]], og i [[Republikken Sør-Vietnam]] frå 1975 til [[1976]]. Han har sidan vore administrert som ein provins. ==Merknadar== {{Merknadar}} ==Kjelder== {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{spire|geografi|Vietnam}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar i Vietnam]] [[Kategori:Ho Chi Minh-byen]] 7rznc9ikkwzktdmdfdvoajj1kgj65ut 0 26710 3670760 3661910 2026-09-07T11:03:04Z Johshh 122989 3670760 wikitext text/x-wiki {{Infoboks organisasjon}} '''Vestmannalaget''' er eit [[mållag]] i [[Bergen]]. Laget vart skipa allereie i [[1868]], og er det eldste mållaget i [[Noreg]]. Fyrste formann i laget var [[Henrik Krohn]] ([[1826]]-[[1879]]). Laget har frå [[1985]] av gjeve ut meldingsbladet [[Vestmannen]]. På byrjinga av [[1960-talet]] melde laget seg ut av [[Noregs Mållag]]. Utmeldinga kom mykje på grunn av usemje om rettskriving. Vestmannalaget melde seg seinare inn i [[Ivar Aasen-sambandet]], som arbeider for [[høgnorsk]]. Vestmannalaget er i tillegg med i [[Vestlandske Mållag]], [[Bygdelagsnemndi i Bergen]], [[Kyrkjenemndi i Bergen]] og [[Det norrøne grønlandslaget]]. [[Aasmund Olavsson Vinje]] skreiv diktet «Til Vestmannalaget» i 1869.<ref>[http://www.aasentunet.no/default.asp?menu=1226&id=3680 «Til Vestmannalaget»] ved aasentunet.no</ref> == Historie == Vestmannalaget hadde frå skipingstida stor innverknad på det kulturelle miljøet i Bergen, og merkte seg ut med å ha med folk frå [[borgarskapet]] i medlemsstokken. Laga hadde fast møteverksemd, føredragsrekkjer, gav ut tidsskriftet ''Fraa By og Bygd'' og målmedvite arbeid for atterreising av Håkonshallen. Laget har arbeidt for å fremje samband og samarbeid mellom Noreg og Island og mellom Noreg og Færøyane. == Formenn == {{Ufullstendig liste|1957}} *[[Henrik Krohn]] (1868-1873) *[[Olav Lofthus]] (1873-1875) *[[Hans Mo]] (1875-1879) *[[Edvard Alme|Edv. G Johannessen]] (1879-1908) *[[C. B Bugge]] (1908-1922) *[[Rasmus Haugsøen]] (1922-1924) *[[Johannes Lavik|Johs. Lavik]] (1924-1929) *[[Eirik Hirth]] (1929-1937) *[[Gustav Indrebø]] (1937-1942) *[[Eirik Hirth]] (1942-1946) *[[Olav Brattegard]] (1946-1947) *[[Per Thorson]] (1947-1950) *[[Ludv. Jerdal]] (1950-1956) *[[Anders Thuen Seim]] (1956-1957) *[[Ludv. Jerdal]] (1957-1991) *[[Leidulv Hundvin]] (1991-)<ref>http://sambandet.no/uploads/vestmannen/vestmannen_1993_01.pdf</ref> == Litteratur == * [[Conrad Clausen]], [[Torleiv Hannaas]] og [[Ludvig Jerdal]]: ''[https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2015030906056 Vestmannalaget i 110 år]'', Bergen 1978, [[Norsk bokreidingslag]] ISBN 82-90186-14-2 ==Kjelder== {{fotnotar}} {{spire|språk|Noreg}} {{Høgnorskrørsla}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Vestmannalaget]] [[Kategori:Høgnorsk]] [[Kategori:Skipingar i 1868]] [[Kategori:Kultur i Bergen]] 1t28hc8vg8thow2qtoy7qamnef5yu9a 0 34536 3670766 3323278 2026-09-07T11:17:03Z ~2026-48469-93 158748 /* Utbreiing */ 3670766 wikitext text/x-wiki {{taksoboksLua|taksonomi_WD=ja | bilete = Garrulus glandarius 1 Luc Viatour.jpg | bilettekst = Nøtteskrikje }} '''Nøtteskrik'''('''j''')'''e''' er ein fargerik fugl med eit høgt skrik, som høyrer til [[kråkefamilien]]. Om hausten samlar ho ofte eikenøtter og anna vinterføde. Ho vitjar av og til foringsbrettet i vinterhalvåret og kan vere eit ettertrakta bytte for [[hønsehauk]]en. Nokre kallar nøtteskrikja for ''skauskjære''. [[Fil:Sójka (Garrulus glandarius) 2.jpg|mini|venstre|Nøtteskrikje.]] == er 35 cm lang, og vekta er 140–150 gram. [[Vinge]]ne er svarte og kvite med eit blått felt og svarte tverrband.DIN BITCH Issen har svarte og kvite [[fjør]] som kan reisast i ein topp når nøtteskrikja er opphissa. [[Nebb]]et er kraftig og spiss. Det kan brukast til å opne nøtter og til graving. == Utbreiing == Nøtteskrikja finn ein over eit stort område som strekker seg frå Vest-Europa og Nordvest-Afrika til Asias Stillehavskyst og ned til Søraust-Asia. I Noreg lever nøtteskrikja over det meste av landet. Vi kan finne ho i [[skog]] og meir opne område med spreidde tre. Om hausten kan ho trekkje inn mot tettbygde strok for å samle [[hassel]]- og [[eik]]enøtter. Vi kan også sjå fuglen i potetåkeren. == Mat == Nøtteskrikja et insektlarvar, mark, edderkoppar, smågnagarar, fugleegg, fugleungar, frø og frukt. Om hausten et ho nøtter. Nøttene grev ho ned til vintermat, og ho huskar godt kvar dei ligg gøymt. == Hekking == [[Fil:Garrulus glandarius rufitergum MHNT 232 Weymouth.jpg|upright|mini|Nøtteskrikje-egg]] [[Reir]]et er flatt og blir bygd oppe i eit tre eller i eit stort buskas. Det blir bygd av kvistar og plantestenglar og fôra med tørt gras. Dei legg dei 4 – 6 egga i mai/juni, og ungane blir klekte etter 16–17 dagar. Båe foreldra deler på å mate avkommet. Etter 21 – 23 dagar forlet ungane reiret. Når ho syng, høyrast det ut som langtrukne prekært–prekært. == Åtferd == Det vanlege kallet er eit varselkall som er eit hardt, raspande skrik, og det vert nytta når ulike rovdyr blir oppdaga. Nøtteskrikja er òg kjent for å herme andre arter så nøyaktig at det kan vere umogleg å skile dersom ein ikkje ser fuglen. Den kan til og med herme ljodet frå fuglen ho angrip, slik som [[kattugle|kattugla]], noko ho nådelaust gjer ved angrep om dagen. Om natta er det likevel nøtteskrikja som kan vere rov for [[ugle|ugla]], og om dagen er ho bytte for til dømes [[hønsehauk]] og [[vandrefalk]]. == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Fuglar i Noreg]] [[Kategori:Kråkefamilien]] [[Kategori:Livskraftige artar]] 7eoap3vld9dii1ssc2sh8395gp06ya2 0 39023 3670567 2516725 2026-09-06T12:05:52Z Ranveig 39 +Setn., ref. 3670567 wikitext text/x-wiki [[Fil:Flag of Vietnam.svg|mini|Det vietnamesiske flagget]] '''Det vietnamesiske nasjonalflagget''', òg kalla «[[Det raude flagget]] med [[den raude stjerna|den gule stjerna]]», er som kallenamnet seier [[raud]]t med ei [[gul]] stjerne i midten.<ref>{{Citation|title=National Flag|url=http://vietnam.gov.vn/national-flag-emblem-anthem-declaration-of-independence-68960|website=vietnam.gov.vn|accessdate=2026-09-06|language=vi|first=Viet Nam Goverment|last=Portal}}</ref> Flagget vart teke i bruk i [[Nord-Vietnam]] den 30. november [[1955]]. Det vart seinare [[nasjonalflagg]]et til [[Vietnam]]. Dette hende 2. juli 1976. Eit raudt flagg med ei gul stjerne vart nytta av [[Det vietnamesiske kommunistpartiet]] då det erklærte sjølvstendig styret over det som då var [[Fransk Indokina]] den 29. september 29.<ref name=Britannica>{{Citation|title=Flag of Vietnam {{!}} History, Meaning, Symbolism {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/topic/flag-of-Vietnam|website=www.britannica.com|accessdate=2026-09-06|language=en}}</ref> Proporsjonane er 2:3.<ref name=Britannica/> og stjerna i midten symboliserer leiarskapet i Det vietnamesiske kommunistpartiet.{{tr}} Raud representerer blod og [[revolusjon]]. Dei fem taggane i stjerna i midten skal symbolisera arbeidarane, bøndene, soldatane, dei intellektuelle og kjøpmennene.<ref name=Britannica/> ==Kjelder== <references/> {{Asiatiske flagg}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Asiatiske flagg|Vietnam]] [[Kategori:Vietnam]] su2v8mjl0h4tw3ph1q10fds75tz35cb 0 42833 3670727 3219208 2026-09-07T07:57:16Z Anne-Sophie Ofrim 7229 3670727 wikitext text/x-wiki {{Infoboks politikar2 | bilete = Olav Akselsen 2009.jpg | bilettekst = Olav Akselsen {{foto|Lars Røed Hansen}} }} '''Olav Akselsen''' ({{datoar}}) var ein norsk politikar ([[Arbeidarpartiet|Ap]]), statsråd og [[Sjøfartsdirektoratet|sjøfartsdirektør]]. Han vart utnemnd til stillinga, som er på åremål for seks år, i statsråd 22. august 2008. Akselsen er tidlegare stortingspresentant (1989-2009) og statsråd (olje- og energiminister 2001) for [[Det norske Arbeiderparti|Arbeiderpartiet]]. Han vart fødd i [[Stord]] i [[1965]]. Den vidaregåande skulen var han ferdig med i [[1984]]. Sidan vart han tilsett på eit prosjekt hjå [[NIVA]] (Norsk institutt for vannforskning) (i [[1985]]). Han har ex.phil. (1986) og mellomfag i [[geografi]] (1988) frå [[Universitetet i Bergen]]. Medan han heldt på med desse studia, arbeidde han også som tømrar ved Sunnhordland bygg. Akselsen sat i formannskapet i Stord kommune frå [[1983]] til [[1989]]. I tillegg har han hatt ei rekkje politiske styreverv. Han var både styremedlem i Stord Arbeidarparti og leiar i Stord [[AUF]] frå 1983 til [[1985]]. Frå 1985 til [[1987]] var han leiar i Stord/[[Fitjar]] [[AOF]] og frå 1985 til 1988 styremedlem i Hordaland AUF. Han har òg vore tiltredande styremedlem i [[Hordaland]] Arbeidarparti (1996–2000) og leiar i Stord Arbeidarparti (1998–2001). Han vart vald inn på [[Stortinget]] for Hordaland i 1989 og sat i alle periodane fram til 2009. Der har han vore varamedlem og medlem i ei rekkje komitear, i tillegg til leiar i [[Justiskomiteen]] (1993), [[Energi- og miljøkomiteen]] (2000), [[Næringskomiteen]] (2001–2005) og både [[Utanrikskomiteen]] og [[Den utvida utanrikskomiteen]] frå [[2005]] til [[2009]]. I [[2000]] vart han olje- og energiminister i [[regjeringa Stoltenberg I]]. Denne posten hadde han fram til regjeringa vart oppløyst i [[2001]]. == Kjelder == * [http://www.stortinget.no/no/Representanter-og-komiteer/Representantene/Representantfordeling/Representant/?perid=OA Biografi på Stortinget.no] * [http://www.regjeringen.no/nb/dep/nhd/Pressesenter/pressemeldinger/Pressemeldinger-2008/ny-sjofartsdirektor.html?id=524879 «Ny sjøfartsdirektør» – pressemelding frå Nærings- og handelsdepartementet] {{Stortingsrep 1997-2001}} {{Stortingsrep 2001-2005}} {{Stortingsrep 2005-2009}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Norske olje- og energiministrar]] [[Kategori:Statsrådar i Regjeringa Stoltenberg I]] [[Kategori:Ap-statsrådar]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1989-1993]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1993-1997]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1997-2001]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 2001-2005]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 2005-2009]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar frå Ap]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar for Hordaland]] [[Kategori:Norske embets- og tenestefolk]] [[Kategori:Folk frå Stord]] gfgnfjecvgvnkeflofo1wwwmuaiaiaj 0 43167 3670668 3571628 2026-09-06T18:57:22Z Sigrunespe 24504 3670668 wikitext text/x-wiki {{koord|61|34|N|7|16|E|type:muncipality|vising=tittel}} '''Jostedal''' er ein tidlegare norsk [[kommune]] i [[Sogn og Fjordane fylke]], som i [[1963]] vart ein del av nye [[Luster kommune]]. Jostedal er òg namnet på eit [[kyrkjesokn]] og det var namnet på eit [[prestegjeld]] fram til 2004. == Jostedal kommune == Kommunen vart oppretta som Jostedal [[formannskapsdistrikt]] i [[1837]]. Kommunen omfatta mellom anna [[dalføre]]t [[Jostedalen]]. 1. januar 1963 vart Jostedal kommune som då hadde eit innbyggjartal på 796, slegen saman med [[Hafslo]] og [[Luster kommune|Luster]] kommunar til den nye Luster kommune.<ref name="Juvkvam">[http://www.ssb.no/emner/00/90/rapp_9913/rapp_9913.pdf «Historisk oversikt over endringer i kommune- og fylkesinndelingen» av Dag Juvkvam for Statistisk sentralbyrå.]</ref> === Folketalsutvikling === '''Folketalsutvikling for tidlegare Jostedal kommune frå 1920 til 1963:''' {| class="wikitable" ! 1.12.1920<ref name="ssb1920">Statistisk årbok for kongeriket Norge 40de årgang, 1920 (Det statistiske centralbyrå, 1921)</ref> ! 1.12.1930<ref name="ssb1950">Statistisk årbok for Norge 69. årgang, 1950 (Statistisk sentralbyrå, 1950)</ref> ! 3.12.1946<ref name="ssb1950"/> ! 1.1.1951<ref name="ssb">[http://www.ssb.no/emner/02/02/folkendrhist/tabeller/tab/1427.html Folkemengd i Jostedal 1. januar kvart år frå 1951,] frå Statistisk sentralbyrå</ref> ! 1.1.1961<ref name="ssb"/> ! 1.1.1963<ref name="Juvkvam"/> |- | 956 | 964 | 977 | 915 | 817 | 796 |- |} === Arkiv frå Jostedal kommune === * [https://www.arkivportalen.no/contributor/2beda5e4-d779-4d48-a204-c81bddc3ab40 Kommunale arkiv.] Henta frå Arkivportalen.no * [https://www.arkivportalen.no/search/1?unitType=1000&repository=VLFK&text=jostedal&contributorSector=P Privatarkiv]. Henta frå Arkivportalen.no == Jostedal prestegjeld og sokn == Jostedal prestegjeld omfatta i tillegg til Jostedal sokn òg [[Gaupne sokn]] og [[Fet og Joranger sokn]]. Både Gaupne og Fet og Joranger vart overførte til Jostedal prestegjeld i 1967, Gaupne hadde tidlegare høyrd til [[Luster prestegjeld]], medan Fet og Joranger hadde vore to sjølvstendige sokn tilhøyrande [[Hafslo prestegjeld]].<ref>[http://www.arkivverket.no/arkivverket/kilder/medier/mikrofilm/mikrokort/kb-sogn_og_fjordane.html#Hafslo «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket]</ref> I Jostedal sokn er det ei kyrkje, [[Jostedal kyrkje]] frå kring 1660. Staden har vore [[kyrkjestad]] frå 1200-talet og ein kjenner til ei eldre stavkyrkje som har stått der.<ref>[http://www.nrk.no/nyheter/distrikt/nrk_sogn_og_fjordane/fylkesleksikon/2905694.html «Jostedal kyrkje» hjå NRK Sogn og Fjordane Fylkesleksikon]</ref> I det tidlgare prestegjeldet er det elles fire kyrkjer; [[Fet kyrkje i Sogn|Fet kyrkje]] frå 1894, og [[Joranger kyrkje]] frå 1600-talet, begge på [[Indre Hafslo]] og tilhøyrande [[Fet og Joranger]] sokn, og [[Gaupne gamle kyrkje]] frå kring 1650 og [[Gaupne kyrkje]] frå 1907 i [[Gaupne]] sokn. Jostedal, [[Fet i Sogn|Fet]], [[Joranger]] og [[Gaupne]] har alle hatt kyrkje frå mellomalderen. == Fotnotar == {{fotnoteliste}} {{Indre Sogn prosti}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Historie i Luster]] [[Kategori:Tidlegare kommunar i Sogn og Fjordane]] [[Kategori:Sokn i Indre Sogn prosti]] 3hmkh501a8u9jy3ifqvfnxuhw4126u6 3670684 3670668 2026-09-07T06:34:19Z Ranveig 39 Infoboks, bakgrunnsstofflikk 3670684 wikitext text/x-wiki {{infoboks norsk stad}} '''Jostedal''' er ein tidlegare norsk [[kommune]] i [[Sogn og Fjordane fylke]], som i [[1963]] vart ein del av nye [[Luster kommune]]. Jostedal er òg namnet på eit [[kyrkjesokn]] og det var namnet på eit [[prestegjeld]] fram til 2004. == Jostedal kommune == Kommunen vart oppretta som Jostedal [[formannskapsdistrikt]] i [[1837]]. Kommunen omfatta mellom anna [[dalføre]]t [[Jostedalen]]. 1. januar 1963 vart Jostedal kommune som då hadde eit innbyggjartal på 796, slegen saman med [[Hafslo]] og [[Luster kommune|Luster]] kommunar til den nye Luster kommune.<ref name="Juvkvam">[http://www.ssb.no/emner/00/90/rapp_9913/rapp_9913.pdf «Historisk oversikt over endringer i kommune- og fylkesinndelingen» av Dag Juvkvam for Statistisk sentralbyrå.]</ref> === Folketalsutvikling === '''Folketalsutvikling for tidlegare Jostedal kommune frå 1920 til 1963:''' {| class="wikitable" ! 1.12.1920<ref name="ssb1920">Statistisk årbok for kongeriket Norge 40de årgang, 1920 (Det statistiske centralbyrå, 1921)</ref> ! 1.12.1930<ref name="ssb1950">Statistisk årbok for Norge 69. årgang, 1950 (Statistisk sentralbyrå, 1950)</ref> ! 3.12.1946<ref name="ssb1950"/> ! 1.1.1951<ref name="ssb">[http://www.ssb.no/emner/02/02/folkendrhist/tabeller/tab/1427.html Folkemengd i Jostedal 1. januar kvart år frå 1951,] frå Statistisk sentralbyrå</ref> ! 1.1.1961<ref name="ssb"/> ! 1.1.1963<ref name="Juvkvam"/> |- | 956 | 964 | 977 | 915 | 817 | 796 |- |} == Jostedal prestegjeld og sokn == Jostedal prestegjeld omfatta i tillegg til Jostedal sokn òg [[Gaupne sokn]] og [[Fet og Joranger sokn]]. Både Gaupne og Fet og Joranger vart overførte til Jostedal prestegjeld i 1967, Gaupne hadde tidlegare høyrd til [[Luster prestegjeld]], medan Fet og Joranger hadde vore to sjølvstendige sokn tilhøyrande [[Hafslo prestegjeld]].<ref>[http://www.arkivverket.no/arkivverket/kilder/medier/mikrofilm/mikrokort/kb-sogn_og_fjordane.html#Hafslo «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket]</ref> I Jostedal sokn er det ei kyrkje, [[Jostedal kyrkje]] frå kring 1660. Staden har vore [[kyrkjestad]] frå 1200-talet og ein kjenner til ei eldre stavkyrkje som har stått der.<ref>[http://www.nrk.no/nyheter/distrikt/nrk_sogn_og_fjordane/fylkesleksikon/2905694.html «Jostedal kyrkje» hjå NRK Sogn og Fjordane Fylkesleksikon]</ref> I det tidlgare prestegjeldet er det elles fire kyrkjer; [[Fet kyrkje i Sogn|Fet kyrkje]] frå 1894, og [[Joranger kyrkje]] frå 1600-talet, begge på [[Indre Hafslo]] og tilhøyrande [[Fet og Joranger]] sokn, og [[Gaupne gamle kyrkje]] frå kring 1650 og [[Gaupne kyrkje]] frå 1907 i [[Gaupne]] sokn. Jostedal, [[Fet i Sogn|Fet]], [[Joranger]] og [[Gaupne]] har alle hatt kyrkje frå mellomalderen. == Kjelder== {{fotnoteliste}} ==Bakgrunnsstoff== === Arkiv frå Jostedal kommune === * [https://www.arkivportalen.no/contributor/2beda5e4-d779-4d48-a204-c81bddc3ab40 Kommunale arkiv.] Henta frå Arkivportalen.no * [https://www.arkivportalen.no/search/1?unitType=1000&repository=VLFK&text=jostedal&contributorSector=P Privatarkiv]. Henta frå Arkivportalen.no {{Indre Sogn prosti}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Historie i Luster]] [[Kategori:Tidlegare kommunar i Sogn og Fjordane]] [[Kategori:Sokn i Indre Sogn prosti]] e9qp0e4428vcmsyizkd9qzwzlgtkuqb 10 48166 3670638 3622899 2026-09-06T17:19:08Z Frokor 1328 ' 3670638 wikitext text/x-wiki {| class="infoboks" style="float:right; clear:right; width:250px; margin-left: 1em; font-size:smaller" |colspan="3" style="text-align:center; font-size:small; color:black; background: {{#ifeq:{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar|{{{format|}}}}}|khaki|{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar}}|{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar|{{{format|}}}}}}};"|{{#ifeq:{{{format|}}}|Song||''}}<b>{{{tittel|{{SIDENAMN}}}}}</b>{{#ifeq:{{{format|}}}|Song||''}} <br> {{{format|}}} {{#if:{{{gruppe|}}}|av {{{gruppe}}}}}{{#if:{{{artist|}}}|av {{{artist}}}}}{{#if:{{{album|}}}| <br>frå albumet ''{{{album|}}}''}} |- |colspan="3" style="text-align:center;"| {{#if:{{{omslag|}}}{{{bilete|}}}|<!--then:-->[[Fil:{{{omslag|}}}{{{bilete|}}}|{{#if:{{{biletstorleik|}}}|<!--then:-->{{{biletstorleik}}}|<!--else:-->235px}}| ]]<br/><small>{{{bilettekst|}}}</small> }} |- valign="top" {{#if:{{{A-side|}}} | ! scope="row" style="width: 5.2em; text-align: left;" {{!}} [[A- og B-side|A-side]] {{!}} colspan="2" style="width: 14em;" {{!}} {{{A-side}}} {{!}}- }} {{#if:{{{B-side|}}} | ! scope="row" style="width: 5.2em; text-align: left;" {{!}} [[A- og B-side|B-side]] {{!}} colspan="2" style="width: 14em;" {{!}} {{{B-side}}} {{!}}- }} {{Infoboks/valfritt felt|Land|{{{land|{{#property:P17}}}}}}} {{Infoboks/valfritt felt|Språk|{{{språk|{{#property:P407}}}}}}} {{Infoboks/valfritt felt|Utgjeve|{{{utgjeve|{{#property:P123}}}}}}} {{Infoboks/valfritt felt|Innspelt|{{{innspeling|}}}}} {{Infoboks/valfritt felt|Innspelt|{{{innspelt|}}}}} {{Infoboks/valfritt felt|Studio|{{{studio|}}}}} {{Infoboks/valfritt felt|Studio|{{{Studio|}}}}} {{Infoboks/valfritt felt|Spelestad|{{{spelestad|}}}}} {{Infoboks/valfritt felt|Sjanger|{{{sjanger|{{#property:P136}}}}}}} {{Infoboks/valfritt felt|Lengd|{{{lengd|{{#property:P2047}}}}}}} {{#if:{{{selskap|{{#property:P264}}}}} | {{!}} '''Selskap''' {{!}} colspan="2" {{!}} {{{selskap|{{#property:P264}}}}} {{!-}} valign="top" }} {{Infoboks/valfritt felt|Komponist|{{{komponist|{{#property:P86}}}}}}} {{Infoboks/valfritt felt|Tekstforfattar|{{{tekstforfattar|{{#property:P676}}}}}}} {{#if:{{{låtskrivar|}}} | ! scope="row" style="width: 5.2em; text-align: left;" {{!}} [[Låtskrivar|Låtskrivar(ar)]] {{!}} colspan="2" style="width: 14em;" {{!}} {{{låtskrivar|}}} {{!}}- }} {{#if:{{{produsent|}}} | {{!}} '''Produsent''' {{!}} colspan="2" {{!}} {{{produsent|}}} {{!-}} valign="top" }} {{#if:{{{kritikk|}}}| <tr> <th colspan="3" scope="col" style="text-align: center; color:black; background: {{#ifeq:{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar|{{{format|}}}}}|khaki|{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar}}|{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar|{{{format|}}}}}}};">Kritikk</th> </tr> <tr> <td colspan="3"> {{{kritikk}}} </td> </tr> }} |- valign="top" {{#if:{{{førre|}}}{{{neste|}}}| <!-- -->! style="color:black; background: {{#ifeq:{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar|{{{format|}}}}}|khaki|{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar}}|{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar|{{{format|}}}}}}};" colspan="3" {{!}}}} {{#if:{{{kronologi|}}}{{{førre|}}}{{{neste|}}} | {{#if:{{{artist kronologi|}}}|{{{artist kronologi}}}-kronologi|{{#if:{{{gruppe|}}}|{{{gruppe}}}-kronologi}} {{#if:{{{artist|}}}|{{{artist}}}-kronologi}}}}&nbsp; <!-- -->{{!-}} style="text-align: center; font-size: 0.8em;" <!-- -->{{!}}style="width: 33%;" valign="top"{{!}}{{{førre|}}}{{#if:{{{førre år|}}}|</br>({{{førre år|}}})}} <!-- -->{{!}}style="width: 33%;" valign="top"{{!}}''{{{tittel|{{SIDENAMN}}}}}'' <!-- -->{{!}}style="width: 33%;" valign="top"{{!}}{{{neste|}}}{{#if:{{{neste år|}}}|</br>({{{neste år|}}})}} }} {{#if:{{{førre2|}}}{{{neste2|}}}| {{!}}- valign="top" <!-- -->! style="color:black; background: {{#ifeq:{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar|{{{format|}}}}}|khaki|{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar}}|{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar|{{{format|}}}}}}};" colspan="3" {{!}}}} {{#if:{{{kronologi2|}}}{{{førre2|}}}{{{neste2|}}} | {{{artist kronologi2|}}}-kronologi <!-- -->{{!-}} style="text-align: center; font-size: 0.8em;" <!-- -->{{!}}style="width: 33%;" valign="top"{{!}}{{{førre2|}}}{{#if:{{{førre2 år|}}}|</br>({{{førre2 år|}}})}} <!-- -->{{!}}style="width: 33%;" valign="top"{{!}}''{{{tittel|{{SIDENAMN}}}}}'' <!-- -->{{!}}style="width: 33%;" valign="top"{{!}}{{{neste2|}}}{{#if:{{{neste2 år|}}}|</br>({{{neste2 år|}}})}} }} {{#if:{{{førre3|}}}{{{neste3|}}}| {{!}}- valign="top" <!-- -->! style="color:black; background: {{#ifeq:{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar|{{{format|}}}}}|khaki|{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar}}|{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar|{{{format|}}}}}}};" colspan="3" {{!}}}} {{#if:{{{kronologi3|}}}{{{førre3|}}}{{{neste3|}}} | {{{artist kronologi3|}}}-kronologi <!-- -->{{!-}} style="text-align: center; font-size: 0.8em;" <!-- -->{{!}}style="width: 33%;" valign="top"{{!}}{{{førre3|}}}{{#if:{{{førre3 år|}}}|</br>({{{førre3 år|}}})}} <!-- -->{{!}}style="width: 33%;" valign="top"{{!}}''{{{tittel|{{SIDENAMN}}}}}'' <!-- -->{{!}}style="width: 33%;" valign="top"{{!}}{{{neste3|}}}{{#if:{{{neste3 år|}}}|</br>({{{neste3 år|}}})}} }} {{#if:{{{ymse|}}}| <!-- -->{{!-}} style="text-align: center; font-size: 0.8em;" {{!}}{{{ymse|}}}}} |}<noinclude> For bruk i ein artikkel kan du kopiera dette og fylla inn etter er lik-teikna: <pre><nowiki> {{infoboks musikkalbum| |tittel= |format= |artist= |omslag= |land= |språk= |utgjeve= |innspeling= |studio= |sjanger= |lengd= |selskap= |kritikk= |produsent= |artist kronologi =(dersom ulikt artist/gruppe) |førre= |førre år = |neste= |neste år= |artist kronologi2 =(dersom ulikt artist/gruppe) |førre2= |førre2 år = |neste2= |neste2 år= |ymse= {{singlar |namn= |format= |singel 1= |singel 1 dato= |singel 2= |singel 2 dato= |singel 3= |singel 3 dato= |singel 4= |singel 4 dato= }} }} </nowiki></pre> Malen kan òg nyttast for singlar: <pre><nowiki> {{infoboks musikkalbum| |tittel= |format= Singel |A-side= <!-- om artikkelen omhandlar ei B-side --> |B-side= <!-- om artikkelen omhandlar ei A-side --> |gruppe= |album = |land= |språk= |utgjeve= |innspeling= |studio= |sjanger= |lengd= |selskap= |kritikk= |produsent= |låtskrivar= |artist kronologi =(dersom ulikt artist/gruppe) |førre= |førre år = |neste= |neste år= |artist kronologi2 =(dersom ulikt artist/gruppe) |førre2= |førre2 år = |neste2= |neste2 år= }}</nowiki></pre> [[Kategori:Infoboksar musikk|Musikkalbum]] </noinclude> 1kpei3s52qbmqsynhdu9344fhd99p7n 3670640 3670638 2026-09-06T17:23:12Z Frokor 1328 ' 3670640 wikitext text/x-wiki {| class="infoboks" style="float:right; clear:right; width:250px; margin-left: 1em; font-size:smaller" |colspan="3" style="text-align:center; font-size:small; color:black; background: {{#ifeq:{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar|{{{format|}}}}}|khaki|{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar}}|{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar|{{{format|}}}}}}};"|{{#ifeq:{{{format|}}}|Song||''}}<b>{{{tittel|{{SIDENAMN}}}}}</b>{{#ifeq:{{{format|}}}|Song||''}} <br> {{{format|}}} {{#if:{{{gruppe|}}}|av {{{gruppe}}}}}{{#if:{{{artist|}}}|av {{{artist}}}}}{{#if:{{{album|}}}| <br>frå albumet ''{{{album|}}}''}} |- |colspan="3" style="text-align:center;"| {{#if:{{{omslag|}}}{{{bilete|}}}|<!--then:-->[[Fil:{{{omslag|}}}{{{bilete|}}}|{{#if:{{{biletstorleik|}}}|<!--then:-->{{{biletstorleik}}}|<!--else:-->235px}}| ]]<br/><small>{{{bilettekst|}}}</small> }} |- valign="top" {{#if:{{{A-side|}}} | ! scope="row" style="width: 5.2em; text-align: left;" {{!}} [[A- og B-side|A-side]] {{!}} colspan="2" style="width: 14em;" {{!}} {{{A-side}}} {{!}}- }} {{#if:{{{B-side|}}} | ! scope="row" style="width: 5.2em; text-align: left;" {{!}} [[A- og B-side|B-side]] {{!}} colspan="2" style="width: 14em;" {{!}} {{{B-side}}} {{!}}- }} {{Infoboks/valfritt felt|Land|{{{land|{{#property:P17}}}}}}} {{Infoboks/valfritt felt|Språk|{{{språk|{{#property:P407}}}}}}} {{Infoboks/valfritt felt|Utgjeve|{{{utgjeve|{{#property:P123}}}}}}} {{Infoboks/valfritt felt|Innspelt|{{{innspeling|}}}}} {{Infoboks/valfritt felt|Innspelt|{{{innspelt|}}}}} {{Infoboks/valfritt felt|Studio|{{{studio|}}}}} {{Infoboks/valfritt felt|Studio|{{{Studio|}}}}} {{Infoboks/valfritt felt|Spelestad|{{{spelestad|}}}}} {{Infoboks/valfritt felt|Sjanger|{{{sjanger|{{#property:P136}}}}}}} {{Infoboks/valfritt felt|Lengd|{{{lengd|{{#property:P2047}}}}}}} {{#if:{{{selskap|{{#property:P264}}}}} | {{!}} '''Selskap''' {{!}} colspan="2" {{!}} <div> {{{selskap|{{#property:P264}}}}} </div> {{!-}} valign="top" }} {{Infoboks/valfritt felt|Komponist|{{{komponist|{{#property:P86}}}}}}} {{Infoboks/valfritt felt|Tekstforfattar|{{{tekstforfattar|{{#property:P676}}}}}}} {{#if:{{{låtskrivar|}}} | ! scope="row" style="width: 5.2em; text-align: left;" {{!}} [[Låtskrivar|Låtskrivar(ar)]] {{!}} colspan="2" style="width: 14em;" {{!}} {{{låtskrivar|}}} {{!}}- }} {{#if:{{{produsent|}}} | {{!}} '''Produsent''' {{!}} colspan="2" {{!}} <div> {{{produsent|}}} </div> {{!-}} valign="top" }} {{#if:{{{kritikk|}}}| <tr> <th colspan="3" scope="col" style="text-align: center; color:black; background: {{#ifeq:{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar|{{{format|}}}}}|khaki|{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar}}|{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar|{{{format|}}}}}}};">Kritikk</th> </tr> <tr> <td colspan="3"> {{{kritikk}}} </td> </tr> }} |- valign="top" {{#if:{{{førre|}}}{{{neste|}}}| <!-- -->! style="color:black; background: {{#ifeq:{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar|{{{format|}}}}}|khaki|{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar}}|{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar|{{{format|}}}}}}};" colspan="3" {{!}}}} {{#if:{{{kronologi|}}}{{{førre|}}}{{{neste|}}} | {{#if:{{{artist kronologi|}}}|{{{artist kronologi}}}-kronologi|{{#if:{{{gruppe|}}}|{{{gruppe}}}-kronologi}} {{#if:{{{artist|}}}|{{{artist}}}-kronologi}}}}&nbsp; <!-- -->{{!-}} style="text-align: center; font-size: 0.8em;" <!-- -->{{!}}style="width: 33%;" valign="top"{{!}}{{{førre|}}}{{#if:{{{førre år|}}}|</br>({{{førre år|}}})}} <!-- -->{{!}}style="width: 33%;" valign="top"{{!}}''{{{tittel|{{SIDENAMN}}}}}'' <!-- -->{{!}}style="width: 33%;" valign="top"{{!}}{{{neste|}}}{{#if:{{{neste år|}}}|</br>({{{neste år|}}})}} }} {{#if:{{{førre2|}}}{{{neste2|}}}| {{!}}- valign="top" <!-- -->! style="color:black; background: {{#ifeq:{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar|{{{format|}}}}}|khaki|{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar}}|{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar|{{{format|}}}}}}};" colspan="3" {{!}}}} {{#if:{{{kronologi2|}}}{{{førre2|}}}{{{neste2|}}} | {{{artist kronologi2|}}}-kronologi <!-- -->{{!-}} style="text-align: center; font-size: 0.8em;" <!-- -->{{!}}style="width: 33%;" valign="top"{{!}}{{{førre2|}}}{{#if:{{{førre2 år|}}}|</br>({{{førre2 år|}}})}} <!-- -->{{!}}style="width: 33%;" valign="top"{{!}}''{{{tittel|{{SIDENAMN}}}}}'' <!-- -->{{!}}style="width: 33%;" valign="top"{{!}}{{{neste2|}}}{{#if:{{{neste2 år|}}}|</br>({{{neste2 år|}}})}} }} {{#if:{{{førre3|}}}{{{neste3|}}}| {{!}}- valign="top" <!-- -->! style="color:black; background: {{#ifeq:{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar|{{{format|}}}}}|khaki|{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar}}|{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar|{{{format|}}}}}}};" colspan="3" {{!}}}} {{#if:{{{kronologi3|}}}{{{førre3|}}}{{{neste3|}}} | {{{artist kronologi3|}}}-kronologi <!-- -->{{!-}} style="text-align: center; font-size: 0.8em;" <!-- -->{{!}}style="width: 33%;" valign="top"{{!}}{{{førre3|}}}{{#if:{{{førre3 år|}}}|</br>({{{førre3 år|}}})}} <!-- -->{{!}}style="width: 33%;" valign="top"{{!}}''{{{tittel|{{SIDENAMN}}}}}'' <!-- -->{{!}}style="width: 33%;" valign="top"{{!}}{{{neste3|}}}{{#if:{{{neste3 år|}}}|</br>({{{neste3 år|}}})}} }} {{#if:{{{ymse|}}}| <!-- -->{{!-}} style="text-align: center; font-size: 0.8em;" {{!}}{{{ymse|}}}}} |}<noinclude> For bruk i ein artikkel kan du kopiera dette og fylla inn etter er lik-teikna: <pre><nowiki> {{infoboks musikkalbum| |tittel= |format= |artist= |omslag= |land= |språk= |utgjeve= |innspeling= |studio= |sjanger= |lengd= |selskap= |kritikk= |produsent= |artist kronologi =(dersom ulikt artist/gruppe) |førre= |førre år = |neste= |neste år= |artist kronologi2 =(dersom ulikt artist/gruppe) |førre2= |førre2 år = |neste2= |neste2 år= |ymse= {{singlar |namn= |format= |singel 1= |singel 1 dato= |singel 2= |singel 2 dato= |singel 3= |singel 3 dato= |singel 4= |singel 4 dato= }} }} </nowiki></pre> Malen kan òg nyttast for singlar: <pre><nowiki> {{infoboks musikkalbum| |tittel= |format= Singel |A-side= <!-- om artikkelen omhandlar ei B-side --> |B-side= <!-- om artikkelen omhandlar ei A-side --> |gruppe= |album = |land= |språk= |utgjeve= |innspeling= |studio= |sjanger= |lengd= |selskap= |kritikk= |produsent= |låtskrivar= |artist kronologi =(dersom ulikt artist/gruppe) |førre= |førre år = |neste= |neste år= |artist kronologi2 =(dersom ulikt artist/gruppe) |førre2= |førre2 år = |neste2= |neste2 år= }}</nowiki></pre> [[Kategori:Infoboksar musikk|Musikkalbum]] </noinclude> a8m45j31dw9u78e1vm579n7co9c4ul4 3670647 3670640 2026-09-06T17:40:03Z Frokor 1328 ' 3670647 wikitext text/x-wiki {| class="infoboks" style="float:right; clear:right; width:250px; margin-left: 1em; font-size:smaller" |colspan="3" style="text-align:center; font-size:small; color:black; background: {{#ifeq:{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar|{{{format|}}}}}|khaki|{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar}}|{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar|{{{format|}}}}}}};"|{{#ifeq:{{{format|}}}|Song||''}}<b>{{{tittel|{{SIDENAMN}}}}}</b>{{#ifeq:{{{format|}}}|Song||''}} <br> {{{format|}}} {{#if:{{{gruppe|}}}|av {{{gruppe}}}}}{{#if:{{{artist|}}}|av {{{artist}}}}}{{#if:{{{album|}}}| <br>frå albumet ''{{{album|}}}''}} |- |colspan="3" style="text-align:center;"| {{#if:{{{omslag|}}}{{{bilete|}}}|<!--then:-->[[Fil:{{{omslag|}}}{{{bilete|}}}|{{#if:{{{biletstorleik|}}}|<!--then:-->{{{biletstorleik}}}|<!--else:-->235px}}| ]]<br/><small>{{{bilettekst|}}}</small> }} |- valign="top" {{#if:{{{A-side|}}} | ! scope="row" style="width: 5.2em; text-align: left;" {{!}} [[A- og B-side|A-side]] {{!}} colspan="2" style="width: 14em;" {{!}} {{{A-side}}} {{!}}- }} {{#if:{{{B-side|}}} | ! scope="row" style="width: 5.2em; text-align: left;" {{!}} [[A- og B-side|B-side]] {{!}} colspan="2" style="width: 14em;" {{!}} {{{B-side}}} {{!}}- }} {{Infoboks/valfritt felt|Land|{{{land|{{#property:P17}}}}}}} {{Infoboks/valfritt felt|Språk|{{{språk|{{#property:P407}}}}}}} {{Infoboks/valfritt felt|Utgjeve|{{{utgjeve|{{#property:P123}}}}}}} {{Infoboks/valfritt felt|Innspelt|{{{innspeling|}}}}} {{Infoboks/valfritt felt|Innspelt|{{{innspelt|}}}}} {{Infoboks/valfritt felt|Studio|{{{studio|}}}}} {{Infoboks/valfritt felt|Studio|{{{Studio|}}}}} {{Infoboks/valfritt felt|Spelestad|{{{spelestad|}}}}} {{Infoboks/valfritt felt|Sjanger|{{{sjanger|{{#property:P136}}}}}}} {{Infoboks/valfritt felt|Lengd|{{{lengd|{{#property:P2047}}}}}}} {{#if:{{{selskap|{{#property:P264}}}}} | {{!}} '''Selskap''' {{!}} colspan="2" {{!}} <div> {{{selskap|{{#property:P264}}}}} </div> {{!-}} valign="top" }} {{Infoboks/valfritt felt|Komponist|{{{komponist|{{#property:P86}}}}}}} {{Infoboks/valfritt felt|Tekstforfattar|{{{tekstforfattar|{{#property:P676}}}}}}} {{#if:{{{låtskrivar|}}} | ! scope="row" style="width: 5.2em; text-align: left;" {{!}} [[Låtskrivar|Låtskrivar(ar)]] {{!}} colspan="2" style="width: 14em;" {{!}} <div> {{{låtskrivar|}}} </div> {{!}}- }} {{#if:{{{produsent|}}} | {{!}} '''Produsent''' {{!}} colspan="2" {{!}} <div> {{{produsent|}}} </div> {{!-}} valign="top" }} {{#if:{{{kritikk|}}}| <tr> <th colspan="3" scope="col" style="text-align: center; color:black; background: {{#ifeq:{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar|{{{format|}}}}}|khaki|{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar}}|{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar|{{{format|}}}}}}};">Kritikk</th> </tr> <tr> <td colspan="3"> {{{kritikk}}} </td> </tr> }} |- valign="top" {{#if:{{{førre|}}}{{{neste|}}}| <!-- -->! style="color:black; background: {{#ifeq:{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar|{{{format|}}}}}|khaki|{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar}}|{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar|{{{format|}}}}}}};" colspan="3" {{!}}}} {{#if:{{{kronologi|}}}{{{førre|}}}{{{neste|}}} | {{#if:{{{artist kronologi|}}}|{{{artist kronologi}}}-kronologi|{{#if:{{{gruppe|}}}|{{{gruppe}}}-kronologi}} {{#if:{{{artist|}}}|{{{artist}}}-kronologi}}}}&nbsp; <!-- -->{{!-}} style="text-align: center; font-size: 0.8em;" <!-- -->{{!}}style="width: 33%;" valign="top"{{!}}{{{førre|}}}{{#if:{{{førre år|}}}|</br>({{{førre år|}}})}} <!-- -->{{!}}style="width: 33%;" valign="top"{{!}}''{{{tittel|{{SIDENAMN}}}}}'' <!-- -->{{!}}style="width: 33%;" valign="top"{{!}}{{{neste|}}}{{#if:{{{neste år|}}}|</br>({{{neste år|}}})}} }} {{#if:{{{førre2|}}}{{{neste2|}}}| {{!}}- valign="top" <!-- -->! style="color:black; background: {{#ifeq:{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar|{{{format|}}}}}|khaki|{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar}}|{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar|{{{format|}}}}}}};" colspan="3" {{!}}}} {{#if:{{{kronologi2|}}}{{{førre2|}}}{{{neste2|}}} | {{{artist kronologi2|}}}-kronologi <!-- -->{{!-}} style="text-align: center; font-size: 0.8em;" <!-- -->{{!}}style="width: 33%;" valign="top"{{!}}{{{førre2|}}}{{#if:{{{førre2 år|}}}|</br>({{{førre2 år|}}})}} <!-- -->{{!}}style="width: 33%;" valign="top"{{!}}''{{{tittel|{{SIDENAMN}}}}}'' <!-- -->{{!}}style="width: 33%;" valign="top"{{!}}{{{neste2|}}}{{#if:{{{neste2 år|}}}|</br>({{{neste2 år|}}})}} }} {{#if:{{{førre3|}}}{{{neste3|}}}| {{!}}- valign="top" <!-- -->! style="color:black; background: {{#ifeq:{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar|{{{format|}}}}}|khaki|{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar}}|{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar|{{{format|}}}}}}};" colspan="3" {{!}}}} {{#if:{{{kronologi3|}}}{{{førre3|}}}{{{neste3|}}} | {{{artist kronologi3|}}}-kronologi <!-- -->{{!-}} style="text-align: center; font-size: 0.8em;" <!-- -->{{!}}style="width: 33%;" valign="top"{{!}}{{{førre3|}}}{{#if:{{{førre3 år|}}}|</br>({{{førre3 år|}}})}} <!-- -->{{!}}style="width: 33%;" valign="top"{{!}}''{{{tittel|{{SIDENAMN}}}}}'' <!-- -->{{!}}style="width: 33%;" valign="top"{{!}}{{{neste3|}}}{{#if:{{{neste3 år|}}}|</br>({{{neste3 år|}}})}} }} {{#if:{{{ymse|}}}| <!-- -->{{!-}} style="text-align: center; font-size: 0.8em;" {{!}}{{{ymse|}}}}} |}<noinclude> For bruk i ein artikkel kan du kopiera dette og fylla inn etter er lik-teikna: <pre><nowiki> {{infoboks musikkalbum| |tittel= |format= |artist= |omslag= |land= |språk= |utgjeve= |innspeling= |studio= |sjanger= |lengd= |selskap= |kritikk= |produsent= |artist kronologi =(dersom ulikt artist/gruppe) |førre= |førre år = |neste= |neste år= |artist kronologi2 =(dersom ulikt artist/gruppe) |førre2= |førre2 år = |neste2= |neste2 år= |ymse= {{singlar |namn= |format= |singel 1= |singel 1 dato= |singel 2= |singel 2 dato= |singel 3= |singel 3 dato= |singel 4= |singel 4 dato= }} }} </nowiki></pre> Malen kan òg nyttast for singlar: <pre><nowiki> {{infoboks musikkalbum| |tittel= |format= Singel |A-side= <!-- om artikkelen omhandlar ei B-side --> |B-side= <!-- om artikkelen omhandlar ei A-side --> |gruppe= |album = |land= |språk= |utgjeve= |innspeling= |studio= |sjanger= |lengd= |selskap= |kritikk= |produsent= |låtskrivar= |artist kronologi =(dersom ulikt artist/gruppe) |førre= |førre år = |neste= |neste år= |artist kronologi2 =(dersom ulikt artist/gruppe) |førre2= |førre2 år = |neste2= |neste2 år= }}</nowiki></pre> [[Kategori:Infoboksar musikk|Musikkalbum]] </noinclude> ewgtxeseum7b5im2ui4xdrka4qcrd1n 3670650 3670647 2026-09-06T17:42:56Z Frokor 1328 Attenderulla endringane gjorde av [[Special:Contributions/Frokor|Frokor]] ([[User talk:Frokor|diskusjon]]) til siste versjonen av [[User:Ranveig|Ranveig]] 3622899 wikitext text/x-wiki {| class="infoboks" style="float:right; clear:right; width:250px; margin-left: 1em; font-size:smaller" |colspan="3" style="text-align:center; font-size:small; color:black; background: {{#ifeq:{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar|{{{format|}}}}}|khaki|{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar}}|{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar|{{{format|}}}}}}};"|{{#ifeq:{{{format|}}}|Song||''}}<b>{{{tittel|{{SIDENAMN}}}}}</b>{{#ifeq:{{{format|}}}|Song||''}} <br> {{{format|}}} {{#if:{{{gruppe|}}}|av {{{gruppe}}}}}{{#if:{{{artist|}}}|av {{{artist}}}}}{{#if:{{{album|}}}| <br>frå albumet ''{{{album|}}}''}} |- |colspan="3" style="text-align:center;"| {{#if:{{{omslag|}}}{{{bilete|}}}|<!--then:-->[[Fil:{{{omslag|}}}{{{bilete|}}}|{{#if:{{{biletstorleik|}}}|<!--then:-->{{{biletstorleik}}}|<!--else:-->235px}}| ]]<br/><small>{{{bilettekst|}}}</small> }} |- valign="top" {{#if:{{{A-side|}}} | ! scope="row" style="width: 5.2em; text-align: left;" {{!}} [[A- og B-side|A-side]] {{!}} colspan="2" style="width: 14em;" {{!}} {{{A-side}}} {{!}}- }} {{#if:{{{B-side|}}} | ! scope="row" style="width: 5.2em; text-align: left;" {{!}} [[A- og B-side|B-side]] {{!}} colspan="2" style="width: 14em;" {{!}} {{{B-side}}} {{!}}- }} {{Infoboks/valfritt felt|Land|{{{land|{{#property:P17}}}}}}} {{Infoboks/valfritt felt|Språk|{{{språk|{{#property:P407}}}}}}} {{Infoboks/valfritt felt|Utgjeve|{{{utgjeve|{{#property:P123}}}}}}} {{Infoboks/valfritt felt|Innspelt|{{{innspeling|}}}}} {{Infoboks/valfritt felt|Innspelt|{{{innspelt|}}}}} {{Infoboks/valfritt felt|Studio|{{{studio|}}}}} {{Infoboks/valfritt felt|Studio|{{{Studio|}}}}} {{Infoboks/valfritt felt|Spelestad|{{{spelestad|}}}}} {{Infoboks/valfritt felt|Sjanger|{{{sjanger|{{#property:P136}}}}}}} {{Infoboks/valfritt felt|Lengd|{{{lengd|{{#property:P2047}}}}}}} {{Infoboks/valfritt felt|Selskap|{{{selskap|{{#property:P264}}}}}}} {{Infoboks/valfritt felt|Komponist|{{{komponist|{{#property:P86}}}}}}} {{Infoboks/valfritt felt|Tekstforfattar|{{{tekstforfattar|{{#property:P676}}}}}}} {{#if:{{{låtskrivar|}}} | ! scope="row" style="width: 5.2em; text-align: left;" {{!}} [[Låtskrivar|Låtskrivar(ar)]] {{!}} colspan="2" style="width: 14em;" {{!}} {{{låtskrivar|}}} {{!}}- }} {{Infoboks/valfritt felt|Produsent|{{{produsent|}}}}} {{#if:{{{kritikk|}}}| <tr> <th colspan="3" scope="col" style="text-align: center; color:black; background: {{#ifeq:{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar|{{{format|}}}}}|khaki|{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar}}|{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar|{{{format|}}}}}}};">Kritikk</th> </tr> <tr> <td colspan="3"> {{{kritikk}}} </td> </tr> }} |- valign="top" {{#if:{{{førre|}}}{{{neste|}}}| <!-- -->! style="color:black; background: {{#ifeq:{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar|{{{format|}}}}}|khaki|{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar}}|{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar|{{{format|}}}}}}};" colspan="3" {{!}}}} {{#if:{{{kronologi|}}}{{{førre|}}}{{{neste|}}} | {{#if:{{{artist kronologi|}}}|{{{artist kronologi}}}-kronologi|{{#if:{{{gruppe|}}}|{{{gruppe}}}-kronologi}} {{#if:{{{artist|}}}|{{{artist}}}-kronologi}}}}&nbsp; <!-- -->{{!-}} style="text-align: center; font-size: 0.8em;" <!-- -->{{!}}style="width: 33%;" valign="top"{{!}}{{{førre|}}}{{#if:{{{førre år|}}}|</br>({{{førre år|}}})}} <!-- -->{{!}}style="width: 33%;" valign="top"{{!}}''{{{tittel|{{SIDENAMN}}}}}'' <!-- -->{{!}}style="width: 33%;" valign="top"{{!}}{{{neste|}}}{{#if:{{{neste år|}}}|</br>({{{neste år|}}})}} }} {{#if:{{{førre2|}}}{{{neste2|}}}| {{!}}- valign="top" <!-- -->! style="color:black; background: {{#ifeq:{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar|{{{format|}}}}}|khaki|{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar}}|{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar|{{{format|}}}}}}};" colspan="3" {{!}}}} {{#if:{{{kronologi2|}}}{{{førre2|}}}{{{neste2|}}} | {{{artist kronologi2|}}}-kronologi <!-- -->{{!-}} style="text-align: center; font-size: 0.8em;" <!-- -->{{!}}style="width: 33%;" valign="top"{{!}}{{{førre2|}}}{{#if:{{{førre2 år|}}}|</br>({{{førre2 år|}}})}} <!-- -->{{!}}style="width: 33%;" valign="top"{{!}}''{{{tittel|{{SIDENAMN}}}}}'' <!-- -->{{!}}style="width: 33%;" valign="top"{{!}}{{{neste2|}}}{{#if:{{{neste2 år|}}}|</br>({{{neste2 år|}}})}} }} {{#if:{{{førre3|}}}{{{neste3|}}}| {{!}}- valign="top" <!-- -->! style="color:black; background: {{#ifeq:{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar|{{{format|}}}}}|khaki|{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar}}|{{Mal:Infoboks musikkalbum/fargar|{{{format|}}}}}}};" colspan="3" {{!}}}} {{#if:{{{kronologi3|}}}{{{førre3|}}}{{{neste3|}}} | {{{artist kronologi3|}}}-kronologi <!-- -->{{!-}} style="text-align: center; font-size: 0.8em;" <!-- -->{{!}}style="width: 33%;" valign="top"{{!}}{{{førre3|}}}{{#if:{{{førre3 år|}}}|</br>({{{førre3 år|}}})}} <!-- -->{{!}}style="width: 33%;" valign="top"{{!}}''{{{tittel|{{SIDENAMN}}}}}'' <!-- -->{{!}}style="width: 33%;" valign="top"{{!}}{{{neste3|}}}{{#if:{{{neste3 år|}}}|</br>({{{neste3 år|}}})}} }} {{#if:{{{ymse|}}}| <!-- -->{{!-}} style="text-align: center; font-size: 0.8em;" {{!}}{{{ymse|}}}}} |}<noinclude> For bruk i ein artikkel kan du kopiera dette og fylla inn etter er lik-teikna: <pre><nowiki> {{infoboks musikkalbum| |tittel= |format= |artist= |omslag= |land= |språk= |utgjeve= |innspeling= |studio= |sjanger= |lengd= |selskap= |kritikk= |produsent= |artist kronologi =(dersom ulikt artist/gruppe) |førre= |førre år = |neste= |neste år= |artist kronologi2 =(dersom ulikt artist/gruppe) |førre2= |førre2 år = |neste2= |neste2 år= |ymse= {{singlar |namn= |format= |singel 1= |singel 1 dato= |singel 2= |singel 2 dato= |singel 3= |singel 3 dato= |singel 4= |singel 4 dato= }} }} </nowiki></pre> Malen kan òg nyttast for singlar: <pre><nowiki> {{infoboks musikkalbum| |tittel= |format= Singel |A-side= <!-- om artikkelen omhandlar ei B-side --> |B-side= <!-- om artikkelen omhandlar ei A-side --> |gruppe= |album = |land= |språk= |utgjeve= |innspeling= |studio= |sjanger= |lengd= |selskap= |kritikk= |produsent= |låtskrivar= |artist kronologi =(dersom ulikt artist/gruppe) |førre= |førre år = |neste= |neste år= |artist kronologi2 =(dersom ulikt artist/gruppe) |førre2= |førre2 år = |neste2= |neste2 år= }}</nowiki></pre> [[Kategori:Infoboksar musikk|Musikkalbum]] </noinclude> 1qequ7t43b9p66cdreu1q7gazora8w1 0 49678 3670610 3236166 2026-09-06T14:30:58Z Johshh 122989 3670610 wikitext text/x-wiki {{infoboks forfattar}} '''Arnulv Sigurd Sudmann''' ({{levde|19. juni|1912|30. april|1981|Sudmann, Arnulv Sigurd}}) var ein norsk [[journalist]], [[leksikon|leksikonredaktør]], lektor, språkbyråkrat, [[målmann]] og [[statsstipendiat]]. Han vart fødd på [[Voss]]. Han voks opp i ein lærarheim, tok [[artium]] i 1931, og seinare ein [[magistergrad]] i [[psykologi]] ved [[Universitetet i Oslo]] (1942). Emnet for og namnet på avhandlinga var ''Kor mykje forstår borna av språket i lærebøkene?''. Han arbeidde som journalist i ''[[Norsk Tidend]]'' frå 1935 til 1936 og i [[Nynorsk Vekeblad]] frå 1941 til 1943, og som redaktør i vekebladet frå 1943 til 1945. Sudmann er mest kjend for si rolle som hovudredaktør for [[Norsk Allkunnebok]], det største nynorske leksikonet som er utgjeve. Verket kom i 10 bind i perioden 1948–1964. Utgjevinga gjekk ikkje godt økonomisk, og Sudmann slutta med arbeidet før verket vart fullført. Han arbeidde med allkunneboka frå 1945 til 1960. Han var lektor ved [[Gudbrandsdal offentlige landsgymnas]] frå 1960 til 1961, deretter sekretær for nynorsk i [[Norsk språknemnd]] i 1961–1972 og kontorsjef for nynorsk same stad i åra 1972–1980. Sudmann vart utnemnd til [[statsstipendiat]] i 1980, og høyrde til såleis den gruppa av stipendiatar som mottok statsstipend idet dei pensjonerte seg frå offentleg teneste. Han gifta seg i 1946 med den ti år yngre [[Solveig]], fødd Gjellesvik. == Kjelder == * ''Viljen til språk'' av [[Ottar Grepstad]] (2006), s. 252. * ''Filologen'', 1950. == Bakgrunnsstoff == * {{Nbsøk|Sudmann, Arnulv|bøker av}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Norske redaktørar]] [[Kategori:Statsstipendiatar]] [[Kategori:Målfolk]] [[Kategori:Folk frå Voss]] mnv2o2j32qx6osd5ljphu2xl0a45gek 10 49932 3670636 278654 2026-09-06T17:15:38Z Frokor 1328 ' 3670636 wikitext text/x-wiki {{#if: {{{2|}}} | {{!}} '''{{{1}}}''' {{!}} colspan="2" {{!}} {{{2}}} {{!-}} valign="top" }} m8lkxbcv2k9i2pavms6he543haupq1r 3670637 3670636 2026-09-06T17:17:29Z Frokor 1328 Attenderulla endringa gjord av [[Special:Contributions/Frokor|Frokor]] ([[User talk:Frokor|diskusjon]]) til siste versjonen av [[User:Eirik|Eirik]] 278654 wikitext text/x-wiki {{#if: {{{2|}}} | {{!}} '''{{{1}}}''' {{!}} colspan="2" {{!}} {{{2}}} {{!-}} valign="top" }} 2orx38ok0jn85r0i4ujz2wpw4op6ch8 0 57766 3670581 3670331 2026-09-06T12:46:22Z TU-nor 12071 3670581 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Budweis 059.JPG | bilettekst = Det sentrale torget i České Budějovice | kart = Ceske Budejovice CB CZ.png | karttekst = České Budějovice innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen České Budějovice med utvida fullmakter | flagg = Flag of Ceske Budejovice.svg | symbol = CB_znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[České Budějovice okres|České Budějovice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 452,34<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 164450 | folketal1type = kommune | folketal1 = 95664 | folketal_by = 95664 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> | grunnlagd = 1055 | høgd = 381 | postnummer = 370 01 | lat_d=48 |lat_m=58 |lat_s=29 |lat_NS=N | long_d=14 |long_m=28 |long_s=29 |long_EW=E | nettstad = [http://www.c-budejovice.cz/en www.c-budejovice.cz] }} '''České Budějovice'''{{mrk|kort form ''Budějovice''; [[tysk]] ''Budweis'' (òg brukt på ei rekkje andre språk)}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[České Budějovice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. Byen er den største i [[Sør-Böhmen]] med nesten 100&nbsp;000 innbyggjarar. Byen er òg det politiske og kommersielle sentrumet i området, men er ikkje den same byen som [[Moravské Budějovice]] i [[Mähren]]. Byen har gjeve namn til eit vidkjend [[øl]]merke, [[Budweiser]], som fabrikken ''Pivovar Budějovický Budvar'' har brygga sidan 1200-talet. [[Jarnbane]]n til [[Linz]] i [[Austerrike]] er den eldste på det europeiske kontinentet, og vart konstruert i perioden 1824-1832. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP České Budějovice.png|mini|250px|Det administrative området til České Budějovice innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> České Budějovice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Lovbestemt by=== České Budějovice har status som [[Lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] frå 1990.<ref name="Lovbestemt"/> ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet České Budějovice|storbyområde]] for Mladá Boleslav og områda rundt.<ref name="agg"/> 69 kommunar som inngår i storbyområdet er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 12 kommunar frå andre administrative område. ===Kommunar=== Det administrative området til České Budějovice omfattar 79 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město'') og 2 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Adamov i České Budějovice|Adamov]]* * [[Borek]]* * [[Borovnice]]* * [[Boršov nad Vltavou]]* * [[Bošilec]] * [[Branišov]]* * [[Břehov]]* * [[Čakov]]* * [[Čejkovice]]* * '''České Budějovice'''* * [[Chotýčany]]* * [[Dasný]]* * [[Dívčice]] * [[Dobrá Voda u Českých Budějovic]]* * [[Doubravice]]* * [[Doudleby]]* * [[Drahotěšice]]* * [[Dříteň]] * [[Dubičné]]* * [[Dubné]]* * [[Dynín]] * [[Habří]]* * [[Heřmaň i České Budějovice|Heřmaň]]* * [[Hlavatce]] * [[Hlincová Hora]]* * '''[[Hluboká nad Vltavou]]'''* * [[Homole]]* * [[Hosín]]* * [[Hradce]]* * [[Hrdějovice]]* * [[Hůry]]* * [[Hvozdec]]* * [[Jankov]] * [[Jivno]]* * [[Kamenný Újezd]]* * [[Komařice]]* * [[Kvítkovice]]* * ''[[Ledenice]]''* * [[Libín]]* * [[Libníč]]* * [[Lipí]]* * '''[[Lišov i České Budějovice|Lišov]]'''* * [[Litvínovice]]* * [[Mazelov]]* * [[Mokrý Lom]]* * [[Mydlovary]] * [[Nákří]] * [[Nedabyle]]* * [[Neplachov]] * [[Nová Ves i České Budějovice|Nová Ves]]* * [[Olešník]]* * [[Pištín]]* * [[Planá]]* * [[Plav i České Budějovice|Plav]]* * [[Radošovice i České Budějovice|Radošovice]]* * [[Římov]]* * [[Roudné]]* * '''[[Rudolfov]]'''* * [[Sedlec i České Budějovice|Sedlec]]* * ''[[Ševětín]]''* * [[Srubec]]* * [[Staré Hodějovice]]* * [[Štěpánovice]]* * [[Strážkovice]]* * [[Střížov]]* * [[Strýčice]]* * [[Úsilné]]* * [[Včelná]]* * [[Vidov]]* * [[Vitín]]* * [[Vlkov]]* * [[Vrábče]]* * [[Vráto]]* * [[Záboří]] * [[Žabovřesky]]* * [[Zahájí]]* * [[Závraty]]* * '''[[Zliv]]'''* * [[Zvíkov]]* }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | České Budějovice SO || 147 795 || 154 588 || 164 450 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''České Budějovice''' || 95 664 |- | style=text-align:left; | [[Hluboká nad Vltavou]] || 5 310 |- | style=text-align:left; | [[Lišov i České Budějovice|Lišov]] || 4 513 |- | style=text-align:left; | [[Zliv]] || 3 410 |- | style=text-align:left; | [[Srubec]] || 2 926 |- | style=text-align:left; | [[Dobrá Voda u Českých Budějovic]] || 2 800 |- | style=text-align:left; | [[Litvínovice]] || 2 650 |- | style=text-align:left; | [[Rudolfov]] || 2 489 |- | style=text-align:left; | [[Kamenný Újezd]] || 2 462 |- | style=text-align:left; | [[Ledenice]] || 2 404 |- | style=text-align:left; | [[Včelná]] || 2 307 |- | style=text-align:left; | [[Boršov nad Vltavou]] || 2 042 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dubné}} || 1 681 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Homole}} || 1 676 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dříteň}} || 1 633 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Borek}} || 1 521 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrdějovice}} || 1 485 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Roudné}} || 1 389 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ševětín}} || 1 367 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Staré Hodějovice}} || 1 281 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''České Budějovice''' || 95 664 |- | style=text-align:left; | [[Hluboká nad Vltavou]] || 4 359 |- | style=text-align:left; | [[Zliv]] || 3 410 |- | style=text-align:left; | [[Lišov i České Budějovice|Lišov]] || 3 320 |- | style=text-align:left; | [[Dobrá Voda u Českých Budějovic]] || 2 800 |- | style=text-align:left; | [[Srubec]] || 2 600 |- | style=text-align:left; | [[Včelná]] || 2 307 |- | style=text-align:left; | [[Rudolfov]] || 2 301 |- | style=text-align:left; | [[Kamenný Újezd]] || 1 887 |- | style=text-align:left; | [[Ledenice]] || 1 844 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Borek}} || 1 521 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrdějovice}} || 1 436 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Roudné}} || 1 389 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ševětín}} || 1 367 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Staré Hodějovice}} || 1 281 |- | style=text-align:left; | [[Litvínovice]] || 1 207 |- |} ===Bydelar i České Budějovice=== [[Fil:Katastrální mapa Českých Budějovic.PNG|mini|250px|Bydelane i České Budějovice]] Bydelane og tettstadene i České Budějovice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | České Budějovice 1 || 3 024 |- | style=text-align:left; | České Budějovice 2{{mrk|medrekna nabolaga {{ikkjeraud|České Vrbné}} og {{ikkjeraud|Haklovy Dvory}}}} || 36 041 |- | style=text-align:left; | České Budějovice 3 || 25 568 |- | style=text-align:left; | České Budějovice 4 || 1 999 |- | style=text-align:left; | České Budějovice 5{{mrk|medrekna nabolaga {{ikkjeraud|Kaliště u Českých Budějovic}} og {{ikkjeraud|Třebotovice}}}} || 8 171 |- | style=text-align:left; | České Budějovice 6 || 8 839 |- | style=text-align:left; | České Budějovice 7 || 12 022 |- ! '''České Budějovice kommune''' ! style=text-align:right; | 95 664 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="Lovbestemt">{{cite web |title=Analýzy: Analýza rozsahu výkonu veřejné správy v jednotlivých statutárních městech, městských částech a městských obvodech |url=https://archiv.mv.gov.cz/soubor/analyza-rozsahu-vykonu-verejne-spravy-v-jednotlivych-statutarnich-mestech-mestskych-castech-a-mestskych-obvodech.aspx |website=mvcr.cz |publisher= Ministerstvo vnitra České republiky («Innanriksdepartementet i Tsjekkia») |pages=16–18 |language=cs |date=2018 }}</ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Ceske Budejovice]] [[Kategori:Kommunar i České Budějovice okres|Ceske Budejovice]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Ceske Budejovice]] bpekb77k613vdrslbv7vxfak3f5fphn 3670673 3670581 2026-09-06T21:45:18Z TU-nor 12071 /* Storbyområde */ 3670673 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Budweis 059.JPG | bilettekst = Det sentrale torget i České Budějovice | kart = Ceske Budejovice CB CZ.png | karttekst = České Budějovice innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen České Budějovice med utvida fullmakter | flagg = Flag of Ceske Budejovice.svg | symbol = CB_znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[České Budějovice okres|České Budějovice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 452,34<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 164450 | folketal1type = kommune | folketal1 = 95664 | folketal_by = 95664 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> | grunnlagd = 1055 | høgd = 381 | postnummer = 370 01 | lat_d=48 |lat_m=58 |lat_s=29 |lat_NS=N | long_d=14 |long_m=28 |long_s=29 |long_EW=E | nettstad = [http://www.c-budejovice.cz/en www.c-budejovice.cz] }} '''České Budějovice'''{{mrk|kort form ''Budějovice''; [[tysk]] ''Budweis'' (òg brukt på ei rekkje andre språk)}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[České Budějovice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. Byen er den største i [[Sør-Böhmen]] med nesten 100&nbsp;000 innbyggjarar. Byen er òg det politiske og kommersielle sentrumet i området, men er ikkje den same byen som [[Moravské Budějovice]] i [[Mähren]]. Byen har gjeve namn til eit vidkjend [[øl]]merke, [[Budweiser]], som fabrikken ''Pivovar Budějovický Budvar'' har brygga sidan 1200-talet. [[Jarnbane]]n til [[Linz]] i [[Austerrike]] er den eldste på det europeiske kontinentet, og vart konstruert i perioden 1824-1832. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP České Budějovice.png|mini|250px|Det administrative området til České Budějovice innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> České Budějovice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Lovbestemt by=== České Budějovice har status som [[Lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] frå 1990.<ref name="Lovbestemt"/> ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet České Budějovice|storbyområde]] for České Budějovice og områda rundt.<ref name="agg"/> 69 kommunar som inngår i storbyområdet er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 12 kommunar frå andre administrative område. ===Kommunar=== Det administrative området til České Budějovice omfattar 79 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město'') og 2 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Adamov i České Budějovice|Adamov]]* * [[Borek]]* * [[Borovnice]]* * [[Boršov nad Vltavou]]* * [[Bošilec]] * [[Branišov]]* * [[Břehov]]* * [[Čakov]]* * [[Čejkovice]]* * '''České Budějovice'''* * [[Chotýčany]]* * [[Dasný]]* * [[Dívčice]] * [[Dobrá Voda u Českých Budějovic]]* * [[Doubravice]]* * [[Doudleby]]* * [[Drahotěšice]]* * [[Dříteň]] * [[Dubičné]]* * [[Dubné]]* * [[Dynín]] * [[Habří]]* * [[Heřmaň i České Budějovice|Heřmaň]]* * [[Hlavatce]] * [[Hlincová Hora]]* * '''[[Hluboká nad Vltavou]]'''* * [[Homole]]* * [[Hosín]]* * [[Hradce]]* * [[Hrdějovice]]* * [[Hůry]]* * [[Hvozdec]]* * [[Jankov]] * [[Jivno]]* * [[Kamenný Újezd]]* * [[Komařice]]* * [[Kvítkovice]]* * ''[[Ledenice]]''* * [[Libín]]* * [[Libníč]]* * [[Lipí]]* * '''[[Lišov i České Budějovice|Lišov]]'''* * [[Litvínovice]]* * [[Mazelov]]* * [[Mokrý Lom]]* * [[Mydlovary]] * [[Nákří]] * [[Nedabyle]]* * [[Neplachov]] * [[Nová Ves i České Budějovice|Nová Ves]]* * [[Olešník]]* * [[Pištín]]* * [[Planá]]* * [[Plav i České Budějovice|Plav]]* * [[Radošovice i České Budějovice|Radošovice]]* * [[Římov]]* * [[Roudné]]* * '''[[Rudolfov]]'''* * [[Sedlec i České Budějovice|Sedlec]]* * ''[[Ševětín]]''* * [[Srubec]]* * [[Staré Hodějovice]]* * [[Štěpánovice]]* * [[Strážkovice]]* * [[Střížov]]* * [[Strýčice]]* * [[Úsilné]]* * [[Včelná]]* * [[Vidov]]* * [[Vitín]]* * [[Vlkov]]* * [[Vrábče]]* * [[Vráto]]* * [[Záboří]] * [[Žabovřesky]]* * [[Zahájí]]* * [[Závraty]]* * '''[[Zliv]]'''* * [[Zvíkov]]* }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | České Budějovice SO || 147 795 || 154 588 || 164 450 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''České Budějovice''' || 95 664 |- | style=text-align:left; | [[Hluboká nad Vltavou]] || 5 310 |- | style=text-align:left; | [[Lišov i České Budějovice|Lišov]] || 4 513 |- | style=text-align:left; | [[Zliv]] || 3 410 |- | style=text-align:left; | [[Srubec]] || 2 926 |- | style=text-align:left; | [[Dobrá Voda u Českých Budějovic]] || 2 800 |- | style=text-align:left; | [[Litvínovice]] || 2 650 |- | style=text-align:left; | [[Rudolfov]] || 2 489 |- | style=text-align:left; | [[Kamenný Újezd]] || 2 462 |- | style=text-align:left; | [[Ledenice]] || 2 404 |- | style=text-align:left; | [[Včelná]] || 2 307 |- | style=text-align:left; | [[Boršov nad Vltavou]] || 2 042 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dubné}} || 1 681 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Homole}} || 1 676 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dříteň}} || 1 633 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Borek}} || 1 521 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrdějovice}} || 1 485 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Roudné}} || 1 389 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ševětín}} || 1 367 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Staré Hodějovice}} || 1 281 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''České Budějovice''' || 95 664 |- | style=text-align:left; | [[Hluboká nad Vltavou]] || 4 359 |- | style=text-align:left; | [[Zliv]] || 3 410 |- | style=text-align:left; | [[Lišov i České Budějovice|Lišov]] || 3 320 |- | style=text-align:left; | [[Dobrá Voda u Českých Budějovic]] || 2 800 |- | style=text-align:left; | [[Srubec]] || 2 600 |- | style=text-align:left; | [[Včelná]] || 2 307 |- | style=text-align:left; | [[Rudolfov]] || 2 301 |- | style=text-align:left; | [[Kamenný Újezd]] || 1 887 |- | style=text-align:left; | [[Ledenice]] || 1 844 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Borek}} || 1 521 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrdějovice}} || 1 436 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Roudné}} || 1 389 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ševětín}} || 1 367 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Staré Hodějovice}} || 1 281 |- | style=text-align:left; | [[Litvínovice]] || 1 207 |- |} ===Bydelar i České Budějovice=== [[Fil:Katastrální mapa Českých Budějovic.PNG|mini|250px|Bydelane i České Budějovice]] Bydelane og tettstadene i České Budějovice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | České Budějovice 1 || 3 024 |- | style=text-align:left; | České Budějovice 2{{mrk|medrekna nabolaga {{ikkjeraud|České Vrbné}} og {{ikkjeraud|Haklovy Dvory}}}} || 36 041 |- | style=text-align:left; | České Budějovice 3 || 25 568 |- | style=text-align:left; | České Budějovice 4 || 1 999 |- | style=text-align:left; | České Budějovice 5{{mrk|medrekna nabolaga {{ikkjeraud|Kaliště u Českých Budějovic}} og {{ikkjeraud|Třebotovice}}}} || 8 171 |- | style=text-align:left; | České Budějovice 6 || 8 839 |- | style=text-align:left; | České Budějovice 7 || 12 022 |- ! '''České Budějovice kommune''' ! style=text-align:right; | 95 664 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="Lovbestemt">{{cite web |title=Analýzy: Analýza rozsahu výkonu veřejné správy v jednotlivých statutárních městech, městských částech a městských obvodech |url=https://archiv.mv.gov.cz/soubor/analyza-rozsahu-vykonu-verejne-spravy-v-jednotlivych-statutarnich-mestech-mestskych-castech-a-mestskych-obvodech.aspx |website=mvcr.cz |publisher= Ministerstvo vnitra České republiky («Innanriksdepartementet i Tsjekkia») |pages=16–18 |language=cs |date=2018 }}</ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Ceske Budejovice]] [[Kategori:Kommunar i České Budějovice okres|Ceske Budejovice]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Ceske Budejovice]] ibagz4bqg6lg5u3xdjfqpc6ed3ux47b 0 57932 3670618 3595465 2026-09-06T15:16:00Z Ranveig 39 Flikk, la til ref. 3670618 wikitext text/x-wiki {{infoboks norsk stad|kommune=Sola|fylke=Rogaland}} '''Røyneberg''' er eit område nordaust i [[Sola kommune]]. Røyneberg grensar til [[Stavanger]] i nord og aust, til [[Hafrsfjord]] i vest og Sola sentrum i sør. Som postområde har det postnummeret 4052.<ref>{{Citation|title=Map of Norway Postal Code 4052 - Røyneberg - Updated September, 2026|url=https://www.worldpostalcodes.org/l1/en/no/norway/profile/postalcode/4052|website=Worldpostalcodes.org|accessdate=2026-09-06|language=en}}</ref> [[Røyneberg skule]] og [[Sørnes kyrkje]] er dei viktigaste bygga på Røyneberg. [[Ytraberget]] og [[Indraberget]] ligg nede ved [[Hafrsfjorden]]. Røyneberg har ei rik historie, med fleire funn og ikkje minst bygdeborga på [[Ytraberget]]. Store jordbruksareal og fine naturstiar gjer at det er mange gode turmoglegheiter på Røyneberg. ==Kjelder== <references/> {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Geografi i Sola]] bbao4m2srthw9tzcncszap0cmua28lv 0 57989 3670667 3571424 2026-09-06T18:50:26Z Sigrunespe 24504 3670667 wikitext text/x-wiki {{koord|61|42|36.785|N|6|26|35.297|E|type:city|vising=tittel}} [[Fil:Reed camping I.jpg|thumb|Reed camping ved Breimsvatnet{{foto|Jan-Tore Egge}}]] [[Fil:Byrkjelo stadion 05-05-28.JPG|thumb|Byrkjelo stadion{{foto|L.K. Gloppestad}}]] [[Fil:2012-07 Reed kirke.jpg|thumb|[[Breim kyrkje]]{{foto|Chell Hill}}]] '''Breim''' var ein tidlegare kommune i indre [[Nordfjord]] som omfatta [[Byrkjelo]], [[Reed i Gloppen|Reed]], [[Myklebustdalen]], [[Kandal]] og [[Årdal i Gloppen|Årdal]]. Han blei skild ut frå [[Gloppen kommune]] i 1886. I 1964 blei han slått saman igjen med Gloppen kommune, med unntak av grenda [[Førde i Jølster|Førde]], som gjekk til [[Jølster kommune]]. == Folketalsutvikling == '''Folketalsutvikling for tidlegare Breim kommune frå 1886 til 1964:''' {| class="wikitable" ! 1.1.1886<ref name="Juvkam">[http://www.ssb.no/emner/00/90/rapp_9913/rapp_9913.pdf Dag Juvkam: ''Historisk oversikt over endringer i kommune- og fylkesinndelingen''. Statistisk sentralbyrå 1999. s. 53-56]</ref> ! 1.12.1920<ref name="ssb1920">Statistisk årbok for kongeriket Norge 40de årgang, 1920 (Det statistiske centralbyrå, 1921)</ref> ! 1.12.1930<ref name="ssb1950">Statistisk årbok for Norge 69. årgang, 1950 (Statistisk sentralbyrå, 1950)</ref> ! 3.12.1946<ref name="ssb1950"/> ! 1.1.1951<ref name="ssb">[http://www.ssb.no/emner/02/02/folkendrhist/tabeller/tab/1446.html Folkemengd i Breim 1. januar kvart år frå 1951,] frå Statistisk sentralbyrå</ref> ! 1.1.1961<ref name="ssb"/> ! 1.1.1964<ref name="Juvkam"/> |- | 1823 | 1894 | 1791 | 1794 | 1801 | 1811 | 1769 |- |} == Fotnotar == <references/> == Bakgrunnsstoff == * [https://www.arkivportalen.no/contributor/efb0260a-8eaa-4c02-a786-a5daa38366c6 Kommunale arkiv] Arkiv frå Breim kommune frå Arkivportalen.no {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Breim| ]] [[Kategori:Bygder i Vestland]] pt2s8ynr2mhqrcw3sa193d0pubhipze 0 71097 3670663 421714 2026-09-06T18:08:54Z TU-nor 12071 Fjerna omdirigering til [[Vác]] 3670663 wikitext text/x-wiki '''Vacov''' kan vise til: *det skovakiske namnet på byen [[Vác]] i Pest fylke i Ungarn *[[Vacov i Vimperk]], ein kommune i [[Vimperk]] i distriktet Prachatice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} 3b8bkg44o887cixmrtdutw5s6fatxlw 0 78620 3670587 3564338 2026-09-06T13:06:32Z HerVal7752 105842 Geoboks 3670587 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |bilete =Etna from acireale.JPG |bilettekst =Etna sett frå Acireale |region = Sicilia |provins = [[provinsen Catania|Catania]] |høgd = 102 |postnummer = 95024 |retningsnummer =095 }} '''Acireale''' ([[siciliansk]] ''Aciriali''&#8239;) er ein hamneby i [[provinsen Catania]] på [[Sicilia]] i [[Italia]] med om lag 50&nbsp;000 innbyggjarar. Byen ligg ved foten av [[vulkan]]en [[Etna]] og har mellom anne [[mineralvatn|mineralvasskjelder]]. Han er del av [[Stor-Catania]]. Han er kjend for den nygotiske domkyrkja St. Peter og måleri som Basilica di San Sebastiano som forma heile [[barokk]]rørsla på Sicilia. Det eldste akademiet på Sicilia, [[Accademia dei Dafnici e degli Zelanti]] ligg her. == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Acireale|Acireale]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 6. januar 2008.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar på Sicilia]] [[Kategori:Kommune på Sicilia]] igiqprlb1l6w0vdch6thxbqgiifii3z 0 78621 3670588 3436055 2026-09-06T13:08:01Z HerVal7752 105842 Geoboks 3670588 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |bilete =Piazza della Repubblica, Mazara.jpg |bilettekst =Piazza della Repubblica i Mazara del Vallo |region = Sicilia |provins = [[provinsen Trapani|Trapani]] |grunnlagd =[[800-talet fvt.]] |høgd = 8 |postnummer = 91026 |retningsnummer =0923 }} '''Mazara del Vallo''' er ein by i [[provinsen Trapani]] sørvest på [[Sicilia]] i [[Italia]] med om lag 50&nbsp;000 innbyggjarar. Byen ligg på venstre sida av munningen til elva [[Mazaro]]. Byen er eit jordbruks- og fiskesenter med ei hamn som gjev ly til ein av dei største fiskeflåtane i Italia. == Historie == Mazara vart grunnlagd av [[fønikarar]] på [[800-talet fvt.]] med namnet ''Mazar''. Han kom i tur og orden inn under [[Antikkens Hellas|grekarane]], [[Kartago|kartagarane]], [[Romarriket|romarane]], [[vandalane]], [[austgotarane]], [[Austromarriket|austromarane]], før han vart erobra av [[arabarar]] i 827. Under den arabiske perioden vart Sicilia delt inn i tre administrative regionar, ''Val di Noto'', ''Val Demone'' og ''Val di Mazara'', og byen vart eit viktig senter for handel og utdanning. Sentrum av byen, kalla Kasbah, har framleis mykje av særpreget sitt frå denne perioden. I 1072 vart Mazara erobra av [[normannarane]] leia av [[Roger I av Sicilia|Roger I]]. Etter at keisar [[Fredrik II av Det tysk-romerske riket|Fredrik II]] gjekk Sicilia til [[Angevin]], etterfølgd av spanske [[Aragon]]. Aragonperioden (1282–1409) var ei nedgangstid for Mazara, både politisk, økonomisk og folketalsmessig. Byen kom inn under [[Huset Savoie|Savoie]] i 1713, men regjeringstida deira varte berre fem år før [[Austerrike|austerrikarane]] overtok (i 16 år) og til slutt overtok [[Huset Bourbon|Bourbon]]. I 1860 vart byen erobra av [[Giuseppe Garibaldi]] og [[I Mille|Mille]] og kom så inn under [[Kongedømet Italia]]. == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} * ''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mazara del Vallo|Mazara del Vallo]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 6. januar 2008.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} {{wikivoyage|Mazara del Vallo}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar på Sicilia]] [[Kategori:Byar i Italia]] pchcp6el985pb6gl3xmkm4aq579iggw 0 78622 3670589 3470733 2026-09-06T13:09:43Z HerVal7752 105842 Geoboks 3670589 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |bilete =Enna Pano.jpg |region = Sicilia |provins = [[provinsen Enna|Enna]] |høgd = 1196 |postnummer = 94100, 94100 |retningsnummer =0935 }} '''Enna'''{{mrk|[[siciliansk]] ''Castrugiuvanni''; [[gresk]] Ἔννα, ''Enna''; [[latin]] ''Henna'' eller stundom ''Haenna''}} er ein by i [[Italia]]. Han er hovudstad i [[provinsen Enna]] på [[Sicilia]] og har om lag 25&nbsp;000 innbyggjarar. Byen ligg høgt over den omliggande landsbygda i ei høgd nesten 1200 meter over havet. Enna er den høgasteliggande provinshovudstaden i Italia. ==Historie== Området rundt Enna har vore busett sidan førhistorisk tid. Ennsa var ein viktig by på Sicilia i antikken og ligg nesten så sentralt på Sicilia som ein kjem. Derfor vart byen stundom kalla «navlen til Sicilia». Byen vart grunnlagd på ei svær høgd med bratte klipper på alle kantar, bortsett frå eit par stader som var lette å forsvare. I tillegg var byen rik på vatn medan ei slette med ein omkrins på om lag 5&nbsp;km vart nytta til jordbruk. Slik sett var byen ein naturleg og sjølvberga festning. [[Stephanus av Byzantium]] skriv at Enna var ein koloni frå [[Siracusa]], grunnlagd 80 år etter moderbyen ([[-654|654 fvt.]]), men han er ikkje nemnd som ein av koloniane til Siracusa av andre forfattarar i antikken, og det er lite sannsynleg at innbyggjarane frå Siracusa reiste så langt inn i landet så pass kort tid etter at deira eigen by vart grunnlagd. Dei første kjeldene om Enna tyder på at han var ein [[siculi]]sk by, dei opphavlege innbyggjarane på Sicilia, som øya er kalla opp etter. [[Fil:Enna14-Panoramica bis.jpg|mini|venstre|Enna sett frå den lombardiske borga.]] [[Dionysius I av Siracusa]] prøvde fleire gonger å erobre byen, først ved å støtte byen og overtale dei til å gje han makta, og seinare med eit åtak. Det var først etter at han hadde erobra fleire av nabobyane i området at han klarte å innta Enna. Under [[den første punarkrigen]] vart Enna nemnd fleire gonger. Han vart først erobra av [[Kartago|kartagarane]] under [[Hamilcar]], og så gjenerobra av [[Antikkens Roma|romarane]], men i begge tilfelle med list og ikkje makt. (Diod. xxiii. 9. s. 503; [[Polybios|Pol.]] i. 24.) Under [[den andre punarkrigen]], medan [[Marcellus]] var opptatt med omleiringa av Siracusa ([[-214|214 fvt.]]) vart Enna åstad for ein frykteleg massakre. [[Pinarius]], guvernøren i Enna, såg at mange av dei sicilianske byane vende seg mot romarane, og i frykt for at sine eigne innbyggjarar skulle gjere det same, lét han den romerske garnisonen samle saman innbyggjarane i teateret og ta livet av samtlege. Han lét så soldatane plyndre byen. (Liv. xxiv. 37-39.) 80 år seinare kom Enna igjen i fokus som hovudkvarteret for [[den første slavekrigen]] på Sicilia (134-132 fvt.), som først braut ut her under [[Eunus]]. Han tok over makta i Enna og frå denne sentrale posisjonen på øya kunne han styre operasjonane sine og sende ut plyndringstokt på heile øya. Enna var siste by som heldt ut mot prokonsul [[Rupilius]]. Ein høyrer lite om byen i tida etter dette, men med den trygge plasseringa høgt til fjells og midt på øya eksisterte byen kontinuerleg gjennom mellomalderen. I 859 vart han erobra av [[sarasenarar]], som måtte snike seg inn kloakksystemet for å kome gjennom dei mektige forsvarsverka. Dei kalla byen ''Qas'r Ianni'' (Johannesfortet), som var ein kombinasjon av ''qas'r'' (ei forvrenging av det latinske ''castrum'' for «fort»), og «Ianni», som var ei forvrenging av «Henna». Normannarane erobra byen i 1087. [[Fredrik II av Det tysk-romerske riket|Fredrik II]], keisaren av [[Det tysk-romerske riket]] og konge av [[Kongedømet Sicilia|Sicilia]], oppretta sommarresidensen sin her. Etter at sarasenarane vart drivne bort fekk byen namnet ''Castrogiovanni'' (som òg tyder 'Johannesfortet'), eit namn han hadde fram til 1927, då [[Mussolini]] endra det tilbake til Enna. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Enna|Enna]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 6. januar 2008.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar på Sicilia]] [[Kategori:Byar i Italia]] jzouqnv4a2d7xt1xggqrlx1lc5y9u0g 0 78692 3670590 3430102 2026-09-06T13:12:52Z HerVal7752 105842 Geoboks 3670590 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |bilete =Verona view.jpg |bilettekst = Verona sett frå Castel San Pietro. |flagg = Flag of Verona.svg |region = Veneto |provins = [[provinsen Verona|Verona]] |høgd = 59 |postnummer = 37100 |retningsnummer =045 }} '''Verona''' er ein by i [[Italia]]. Han er hovudstad i [[provinsen Verona]] i [[regionar i Italia|regionen]] [[Veneto]] og har om lag 260&nbsp;000 innbyggjarar. Byen ligg i ein stor sving i elva [[Adige]] nær [[Gardasjøen]]. På grunn av dette vart området ofte råka av [[flaum]] fram til 1956, då [[Mori-Torbole-tunnelen]] vart laga slik at 500 kubikkmeter med vatn frå Adige går rett ut i Gardasjøen når det er fare for flaum. == Historie == Verona vart grunnlagd av [[euganeiar]], som måtte avstå byen til [[kenomanarane]] ([[-550|550 fvt.]]). [[Antikkens Roma|Romarane]] erobra [[Podalen]] og området rundt Verona rundt år 300 fvt. Verona vart ein romersk koloni i [[-89|89 fvt.]], og så ein ''municipium'' i [[-49|49 fvt.]] Byen vart etter kvart viktig fordi han låg ved vegkrysset til fleire vegar. [[Stilicho]] slo [[Alarik]] og [[vestgotarane]] her i [[403]], men då [[gotarane]] tok Verona i 489 var dette starten på den gotiske perioden i Italia. [[Teoderik den store]] bygde palasset sitt her og i germanske segner er namnet Verona forbunde med han. Byen var underlagt gotarane gjennom heilt [[gotarkrigen 535-554|gotarkrigen]] (535–554), bortsett frå ein enkelt dag i 541 då ein armensk offiser slo seg gjennom ein inngang. [[Fil:VeronaArena.jpg|mini|venstre|Amfiteateret i Verona.]] I 569 vart han erobra av [[Alboin]], konge av [[langobardane]], og i kongeriket deira vart han den nest viktigaste byen. Her vart Alboin myrda av kona si i 572. Hertugane av Treviso residerte ofte her. I Verona gjorde [[Adalgisus]], son til [[Desiderius]], i 774 eit siste desperat forsøk på å stå imot [[Karl den store]], som hadde øydelagd det lombardiske kongedømet. Verona var då residens for kongane av Italia, og styret i byen gjekk i arv i familien til Grev Milo, stamfedrene til grevane av San Bonifacio. Frå 880 til 951 budde dei to frå Berengari-familien her. [[Otto I av Det tysk-romerske riket]] avstod Verona til markien av Hertugdømet [[Bayern]]. Byen var svært velståande i denne perioden med førtiåtte tårn. Etter kvart vart dei rike borgarane mektigare enn grevane og i 1100 vart Verona ein fri kommune. San Bonifacio-familien hadde berre posisjonen som podestà i periodar. Verona vart tvunge inn i [[Det lombardiske forbundet]] av [[Vicenza]]. Dette førte til at grupper av [[guelfarar]] og [[ghibellinarar]] voks fram i Verona. Då [[Ezzelino IV]] vart vald til podestà i 1226, klarte han å omforme embete til eit permanent herskap, og i 1257 var han årsak i at 11&nbsp;000 innbyggjarar frå [[Padova]] vart nedslakta på Veronasletta (Campi di Verona). Då han døydde valde Storrådet [[Mastino I della Scala|Mastino della Scala]] som ''[[podestà]]'', og han gjorde om stillinga slik at han kunne gå i arv i familien hans. Borgarane i byen fekk likevel ein del av styret. Då det ikkje vart vald ny podestà i 1262 førte dette til eit statskupp og etter lange stridar vart Mastion til slutt drepe av ei adelsgruppe i byen i 1272. I den tida, 1277–1302, sonen hans, Albert, var capitano førte byen krig mot grevane av San Bonifacio, som fekk støtte hos [[Huset Este]]. Av sønene til Albert; Bartolomeo, Alboino og [[Cangrande della Scala|Cangrande I]], fekk berre den siste ta styringa over byen (1308). Han var ein krigar og fyrste som gav stønad til forfattarar som [[Dante]] og [[Francesco Petrarca]] og målaren [[Giotto]]. Ved hjelp av makt eller avtalar fekk han kontroll over byane [[Padova]] (1328), [[Treviso]] (1308) og [[Vicenza]]. [[Fil:Balcone di Giulietta a Verona.jpg|mini|venstre|Balkongen til Julie, gjort kjend gjennom ''[[Romeo og Julie]]'' av [[William Shakespeare]].]] Alberto vart etterfølgd av [[Mastino II]] (1329–1351) og Alberto, son til Alboino. Mastino heldt fram med onkelen sin politikk og erobra [[Brescia]] i 1332, noko som tok makta hans til andre sida av [[Po]]. Han kjøpte [[Parma]] (1335) og [[Lucca]] (1339). Etter Kongen av Frankrike, var han den rikaste fyrsten på denne tida. I 1327 danna det seg derimot eit mektig forbund mot han som bestod av [[Firenze]], [[Venezia]], [[Visconti]]-familien, [[Este]]-familien og [[Gonzaga]]. Etter ein tre år lang krig var Scaliger sine område redusert til Verona og [[Vicenza]] (Mastino si dotter, Regina-Beatrice della Scala gifta seg med [[Barnabò Visconti]]). Mastino sin son [[Cangrande II]] (1351–1359) var ein ond, lastefull og tvilsam tyrann. Han stolte ikkje på sine næraste og omgav seg med leigesoldatar frå [[Brandenburg]]. Han vart myrda av bror sin Cansignorio (1359–1375), som bygde vakre palass, akveduktar og bruer i byen, og oppretta ein statskasse. Han tok òg livet av den andre bror sin, Paolo Alboino. Det ser ut til at brodermord vart ein fast familietradisjon for Antonio (1375–1387), Cansignorio sin ekte bror, tok livet av broren Bartolomeo, og hissa dermed opp folket sitt, som så gav støtte til [[Gian Galeazzo Visconti]] av [[Milano]] som gjekk til krig mot han. Etter å ha brukt opp alle midlane sine flykta han frå Verona den 19. oktober 1387 og Scaliger-familien sitt styre i byen var over. Antonio sin son [[Canfrancesco della Scala|Canfrancesco]] prøvde fåfengd å ta tilbake makta i Verona (1390). Guglielmo (1404), den ekte sonen til Cangrande II, var heldigare og med støtte frå folket dreiv han ut milanesarane, men døydde berre ti dagar seinare og Vernoa vart underlagt [[Venezia]] (1405). Frå 1509 til 1517 var byen underlagt keisar [[Maximilian I av Det tysk-romerske riket]]. Verona vart okkupert av [[Napoleon Bonaparte]] i 1797, men påskemandag gjekk innbyggjarane saman og dreiv ut franskmennene. Det var då Napoleon gjorde ein slutt på [[Republikken Venezia]]. Verona kom inn under [[Austerrike]] då Napoleon signerte [[Campo Formio-traktaten]] i oktober 1797. Austerrikarane tok kontroll over byen 18. januar 1798. Han vart tatt tilbake frå Austerrike med Pressburg-traktaten i 1805 og vart ein del av det napoleonske kongedømet Italia. Etter [[napoleonskrigane]] kom Verona tilbake til Austerrike og vart ein del av det austerriksk-styrte [[kongedømet Lombardia-Venetia]]. I 1866, etter ein seks veker lang krig, vart Verona, i lag med resten av Venetia, ein del av [[Kongedømet Italia]]. Perioden under [[fascisme]]n var eit mørkt kapittel for Verona. Som i resten av Italia vart dei jødiske samfunna møtt med antisemittisk propaganda og lover frå 1938 som gjorde at føretaka deira vart lagt ned og mange lokale innbyggjarar vart ført til nazistiske og italienske [[konsentrasjonsleir]]ar. Eit austerriksk fort (i dag kyrkja Santuario della Madonna di Lourdes) vart nytta til å sperre inne og torturere allierte troppar, jødar og antifascistar etter 1943, då Verona vart ein del av [[Den italienske sosialrepublikken]]. == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} * ''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Verona|Verona]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 7. januar 2008.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar i Veneto]] [[Kategori:Byar i Italia]] [[Kategori:Verdsarv i Italia]] 6jx5yduvr7k0dol5e0uwbvhm1lh74bm 0 78698 3670591 3437112 2026-09-06T13:14:40Z HerVal7752 105842 Geoboks, fjerna daudt/unødvendig bakgrunnsstoff 3670591 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |bilete =Padua - Prato della Valle.jpg |bilettekst =Kanalen Prato della Valle i Padova |region = Veneto |provins = [[provinsen Padova|Padova]] |høgd = 12 |postnummer = 35100 |retningsnummer =049 }} '''Padova''' ([[latin]] ''Patavium'', [[venetiansk]] ''Padua'') er ein by i [[Italia]]. Han er hovudstad i [[provinsen Padova]] i [[regionar i Italia|regionen]] [[Veneto]] og har om lag 210&nbsp;000 innbyggjarar. Padova vert stundom rekna som ein del av storbyområdet Padova-Venezia med 1,6 millionar innbyggjarar. Padova ligg ved elvane [[Bacchiglione]] og [[Brenta]], 40&nbsp;km vest for [[Venezia]] og 29&nbsp;km søraust for [[Vicenza]]. Ved byen ligg ''Pianura Veneta'', «Den venetianske sletta», som vert nytta til jordbruk. Sør for byen ligg [[Colli Euganei|Euganaiåsane]], som har vore hylla av [[diktaren Lucan|Lucan]] og [[Martial]], [[Francesco Petrarca]], [[Ugo Foscolo]] og [[Percy Bysshe Shelley|Shelley]]. Byen er pittoresk med mange gater som opnar ut mot store kommunale ''piazze'', og mange bruer som kryssar dei forskjellige greinene av [[Bacchiglione]], som ein gong rann rundt dei gamle bymurane som ei [[vollgrav]]. Padova er staden der det meste av handlinga i [[Shakespeare]] sin komedie ''[[Troll kan temmes]] '' finn stad. == Historie == === Antikken === Padova hevdar sjølv å vere den eldste byen i Nord-Italia. I følgje ei segn vart han grunnlagd i [[-1183|1183 fvt.]] av den [[troja]]nske prinsen [[Antenor]], som visstnok skal ha ført Eneti- eller Veneti-folket frå [[Balkan]] til Italia. Det vart grave opp ein stor steinsarkofag i [[1274]] og det vart erklært at dette var Atenor sine leivningar. Patavium, som han vart kalla av [[Antikkens Roma|romarane]], var busett av [[adriatiske venetarar]]. Dei var kjend for hesteavl og den gode ulla frå sauene deira. Innbyggjarane kjempa for romarane ved [[Cannae]], og byen vart ein romersk ''[[municipium]]'' i [[-45|45 fvt.]] Han vart så mektig i denne tida at han visstnok kunne stille opp med ein hør på to hundretusen mann. Området skal ha vorte kristna av [[St. Prosdocimus]]. Han var den første biskopen i byen. === Seinantikken === Padova i seinantikken følgjer meir eller mindre den same soga som dei fleste andre byane i Nordaust-Italia. Padova vart hardt råka av invasjonen til [[hunarane]] under [[Attila]] ([[452]]). Han gjekk så til den [[gotarar|gotiske]] kongen [[Odoacer]] og så [[Teodorik den store]]. Under [[gotarkrigen 535-554|gotarkrigen]] vart han erobra av [[Austromarriket]] i [[540]]. Byen vart gjenerobra av gotarane under [[Totila]], før [[Narses]] igjen tok han tilbake for austromarane i [[568]]. Kort tid etter erobra [[langobardar]] området. I [[601]] gjorde byen opprør mot den lombardiske kongen [[Agilulf]], og etter ei 12 år lang og blodig omleiring vart byen storma og brend ned av han. Byen vart heilt hamna med jorda, og restar av amfiteateret og nokre brufundament er alt som er igjen av den romerske Padova i dag. Det tok lang tid før byen kom seg på fote att og han var framleis svak då [[frankarane]] fjerna langobardane frå Nord-Italia. === Frankarane og bispedøme === Under [[riksdagen i Aix-la-Chapelle]] ([[828]]) vart hertugdømet [[grensemark|grenseområdet Friuli]], som Padova var ein del av, delt inn i fire grevskap, og Padova vart hovudby i eitt av desse. I perioden då [[den romersk-katolske kyrkja|biskopane]] hadde makta over byane i Nord-Italia ser ikkje Padova ut til å ha vore verken viktig eller særleg aktiv. Det ser ut til at byen støtta keisaren under [[investiturstriden]], og biskopane her var stort sett tyskarar. Den største hendinga i denne perioden var då [[madjarane]] plyndra byen i [[899]]. Igjen tok det mange år før Padova tok seg inn igjen. === Den frie kommunen === På byrjinga av [[1000-talet]] oppretta innbyggjarane ein konstitusjon, som bestod av eit generelt råd eller lovgjevande forsamling, og ein ''credenza'' eller eit styre. Det neste hundreåret var dei i krig med Venezia og Vicenza om rettane til vassvegane på Bacchiglione og Brenta. Dette gjorde at byen fekk meir makt og sjølvtillit. Dei store familiane [[Camposampiero]], [[Este]] og [[Da Romano]] byrja å dukke opp og delte bydelane i Padova mellom seg. Innbyggjarane måtte velje ein [[podestà]] for å verne om fridomen sin. Det første valet deira fall på Este-familien. Padova vart hardt råka av ein bybrann i [[1174]], og dette førte til at så godt som heile byen måtte byggjast opp att. [[Fil:Duomo (Padua) - Facade.jpg|mini|venstre|Domkyrkja i Padova.]] Byen fekk hjelp som medlem av [[det lombardiske forbundet]], men indre stridar i byen førte snart til at byen vart svekka igjen. Dette førte til at [[Fredrik II av Det tysk-romerske riket]] møtte liten motstand då han i [[1236]] sette inn den tyranniske statthaldaren [[Ezzelino da Romano]] i Padova og dei omliggande byane der han utførte mange hjartelause handlingar mot innbyggjarane. Ezzelino vart avsett i juni [[1256]] utan at noko form for blodutgyting med hjelp frå [[pave Alexander IV]]. Padova kom så inn ein periode med ro og velstand. Bygginga av basilikaen byrja og Padova fekk styre over Vicenza. [[Universitetet i Padova|Universitetet]] (det tredje i Italia) vart grunnlagd i [[1222]] og blømde gjennom 1200-talet. Framgangen til Padova på 1200-talet førte dei etter kvart i konflikt med [[Can Grande della Scala]], herre i [[Verona]]. I [[1311]] vart Padova underlagt Verona. [[Jacopo da Carrara]] vart vald til herre av Padova i [[1318]]. Frå då og fram til [[1405]] følgde ni medlemmer av den opplyste [[Carraresi]]-familien som herrar av byen, bortsett frå ein kort periode då [[Scaligeri]] styrte mellom [[1328]] og [[1337]] og to år ([[1388]]-[[1390]]) då [[Giangaleazzo Visconti]] heldt byen. Carraresi-perioden var ein rastlaus periode for byen, for dei var stadig ute i krig. I [[1387]] vann [[John Hawkwood]] [[slaget ved Castagnaro]] for Padova mot [[Giovanni Ordelaffi]] av [[Verona]]. Carraresi-perioden tok slutt då Visconti-familien og Venezia fekk meir makt. === Den venetianske styret === [[Fil:Padova-channel.jpg|mini|Tronco Maestro Riviera - ein gangveg langs ein av vassvegane eller ''naviglio interno'' i Padova.]] [[Fil:Exterior of Palazzo della Ragione (Padua).jpg|mini|Palazzo della Ragione.]] Padova vart ein del av [[Republikken Venezia]] frå [[1405]] og stort sett fram til republikken vart oppløyst i [[1797]]. Berre i korte periodar kom byen inn under andre (i [[1509]]) under krigane med [[Cambrai-forbundet]]. [[10. desember]] [[1508]] gav representantar for paven, Frankrike, Det tysk-romerske riket og [[Ferdinand I av Spania]] Cambrai-forbundet sigeren mot Republikken. Avtalen var at Venezia skulle sei frå seg områda sine i Italia og at desse skulle delast opp mellom underskrivarane. [[Maximilian I av Det tysk-romerske riket]] frå Habsburg skulle få Padova i tillegg til [[Verona]] og andre område. I [[1509]] vart Padova underlagt keisaren sine støtte spelarar i eit par veker, men venetianske troppar kom raskt til og tok han tilbake. Keisaren sende troppane sine til byen, men venetianarane klarte å stå imot [[omleiringa av Padova|omleiringa]]. Byen vart så styrt av to venetianske adelsmenn, ein podestà for det sivile og ein kaptein for det militære. Begge vart vald for ein periode på seksten månader. Under desse var det små og store råd som styrte den daglege drifta av kommunen og bylova. Skattekassen vart styrt av to kammerherrar og kvart femte år sende Padova ein av adelsmennene sine som [[nuncio]] i Venezia. Venezia bygde nye bymurar rundt Padova mellom [[1507]] og [[1544]] med ei rekkje monumentale portar. === Austerrikske styre === I [[1797]] vart Republikken Venezia oppløyst ved [[Campo Formio-traktaten]] og Padova vart avstått til [[Det austerrikske riket]]. Etter [[Napoleon Bonaparte|Napoleon]] sitt fall i [[1814]] vart byen ein del av [[Kongedømet Lombardia-Venetia]] Austerikarane var upopulære i Nord-Italia. I Padova oppstod det eit studentopprør under [[1848-revolusjonen]] den [[8. februar]] og universitetet og [[Pedrocchi Café|Caffè Pedrocchi]] vart omvandla til slagmarker der studentar og vanlege innbyggjarar kjempa side om side. Under austerrikarane byrja den industrielle utviklinga av Padova. Ein av dei første jernbanelinjene, mellom Padova og Venezia, vart bygd i [[1845]]. I [[1866]] gav [[slaget ved Koniggratz]] Italia sjansen til å presse austerrikarane ut av den gamle venetianske republikken og Padova og resten av [[Veneto]] vart annektert av det nyleg danna [[Kongedømet Italia]]. === Italiensk styre === Etter 1866 vart Padova senteret i eit av dei fattigaste områda i Nord-Italia, noko Veneto var fram til 1960-åra. Trass i dette blømde byen dei neste tiåra både økonomisk og samfunnsmessig, industrien vart utvikla og han vart eit jordbruks- og kultursenter. === 1900-talet === Då Italia kom med i [[den første verdskrigen]] 24. mai [[1915]] vart Padova vald som hovudkommandosenteret for [[den italienske hæren]]. Kong [[Viktor Emmanuel III av Italia|Vittorio Emanuele III]] og sjefskommandør Cadorna flytta til Padova i krigsperioden. Etter at Italia tapte slaget ved [[Caporetto]] hausten [[1917]] flytta fronten seg til elva Piave, berre 50–60&nbsp;km frå Padova, og byen var no innanfor rekkevidde for dei austerrikske [[artilleri]]a. Byen vart bombardert fleire gonger og om lag 100 sivile mista livet. Eit år seinare vart trugselen for Padova fjerna. Seint i oktober 1918 vann den italienske hæren eit avgjerande slag ved [[Vittorio Veneto]] (nøyaktig eitt år etter Caporetto) og dei austerrikske styrkane kollapsa. Våpenkvilen vart signert i Padova [[3. november]] 1918 og [[Austerrike-Ungarn]] overgav seg til Italia. Etter at Italia sitt tap under [[den andre verdskrigen]], i september [[1943]], vart Padova ein del av [[Den italienske sosialistrepublikken]], som var ein marionettstat under [[Nazi-Tyskland]]. Padova vart bombardert fleire gonger av allierte fly og hardast råka var togstasjonen og dei nordlege områda i Arcella. Den vakre Eremitani-kyrkja med freskar av [[Mantegna]], vart øydelagd og enkelte historikarar meiner at dette var eit av dei største kulturelle tapa til Italia under krigen. Byen vart frigjort av partisanar og britiske troppar den [[28. april]] [[1945]]. Etter krigen voks byen raskt og i lag med Veneto gjekk området frå å vere eit av dei fattigaste i Nord-Italia til å verte eit av dei rikaste og mest aktive i heile Italia. == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} * ''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Padua|Padua]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 7. januar 2008.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} {{wikivoyage|Padova}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar i Veneto]] [[Kategori:Byar i Italia]] 1xdpdb2p3kdl4c38p043yaofiy2ra0d 0 78702 3670592 3439676 2026-09-06T13:16:02Z HerVal7752 105842 Geoboks, fjerna daudt/unødvendig bakgrunnsstoff 3670592 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |bilete =Vicenza 2.jpg |region = Veneto |provins = [[provinsen Vicenza|Vicenza]] |høgd = 39 |postnummer = 36100 |retningsnummer =0444 }} '''Vicenza''' er ein by i [[Italia]]. Han er hovudstad i [[provinsen Vicenza]] i [[regionar i Italia|regionen]] [[Veneto]] og har om lag 110&nbsp;000 innbyggjarar. Byen ligg på nordsida av [[Monte Berico]] ved elva [[Bacchiglione]], om lag 60 km vest for [[Venezia]] og 200 km aust for [[Milano]] == Historie == === Antikken === Vicentia var busett av den italiske stamma [[euganearar]] og seinare av palaeo-[[venetarar]] på 1000- og 2000-talet fvt. [[Gallarane]] tok over byen før [[Antikkens Roma|romarane]] erobra han i [[-157|157 fvt.]]. Dei gav han namnet ''Vicetia'' eller ''Vincentia'' («sigrande»). Innbyggjarane fekk [[romersk borgarskap]] i [[-49|49 fvt]]. Byen vart noko viktig då han låg langs vegen mellom Milano og [[Aquileia]], men kom i skuggen av nabobyen [[Padova]]. Det er lite att etter den romerske byen, men tre bruer over Bacchiglione og [[Retrone]] er av romersk opphav, og isolerte bogar frå ein romersk [[akvedukt]] står utanfor Porta Santa Croce. Etter [[Vestromarriket]] sitt fall raserte [[herular]], [[vandalar]], [[Alarik]] og [[hunarar]] byen, men han kom seg att etter at [[austgotarane]] erobra han i [[489]]. Han vart òg ein viktig by for [[langobardane]] og [[frankarane]]. Fleire [[benediktinarordenen|benediktinarkloster]] vart bygd i Vicenza-området og dei drenerte mellom anna ein innsjø som låg nord for Vicenza. [[Fil:Vicenza - La torre di Piazza Castello dai giardini Salvi.jpg|mini|venstre|Piazza Castello]] === Mellomalderen === I [[899]] vart Vicenza igjen øydelagd av [[madjarar]]. I [[1001]] gav [[Otto III av Det tysk-romerske riket]] styret av byen til [[biskop]]en og den kommunale organiseringa utvikla seg. Byen tok ein aktiv del i forbundet med Verona og [[Det lombardiske forbundet]] ([[1164]]-[[1167]]) mot keisar [[Fredrik Barbarossa]] og tvinga mellom anna [[Padova]] og [[Treviso]] med i forbundet. [[Podestà]]en [[Ezzelino II il Balbo]] var kaptein i forbundet. Då det vart fred i området att oppstod rivaliseringa mellom Padova, [[Bassano]] og andre byar på ny og i tillegg var det interne stridar mellom Vivaresi ([[ghibellinarar]]) og Maltraversi ([[guelfarar]]). Den tyranniske [[Ezzelino III]] dreiv guelfarane ut av Vicenza og fekk bror sin [[Alberico da Romano|Alberico]] vald som podestà (1230). Den sjølvstendige kommunen vart medlem av Det andre lombardiske forbundet mot keisar [[Fredrik II av Det tysk-romerske riket|Fredrik II]] og vart plyndra av keisaren i [[1237]], før byen vart annektert av Ezzelino. Då han døydde vart det gamle [[oligarki]]ske republikkstyret gjenoppretta med ein ''consiglio maggiore'' («storråd») med fire hundre medlemmer og eit ''consiglio minore'' («mindreråd») med førti medlemmer. Vicenza danna så eit forbund med Padova, [[Treviso]] og [[Verona]]. Tre år seinare tok innbyggjarane imot støtte frå [[Padova]] for å verne om fridomen sin, men dette utvikla seg snart til at byen vart underlagt Padova. Dette var årsaka til at Vicenza i [[1311]] lét [[Scaligeri]]-familien i [[Verona]] ta over styringa. Dei bygde festningsverk i byen for å verne seg mot [[Visconti]]-familien i [[Milano]]. Vicenza kom under [[Republikken Venezia]] i [[1404]] og følgjer så historia til Venezia dei neste hundre åra. Han vart omleira av keisar [[Sigismund av Det tysk-romerske riket|Sigismund]] og [[Maximilian I av Det tysk-romerske riket]] tok byen i [[1509]] og [[1516]]. [[Fil:Piazza dei Signori - Torre Bissara - Vicenza.jpg|mini|venstre|Piazza dei Signori i Vicenza]] === Moderne tider === Etter [[1797]], under [[napoelonskrigane|napoleonsk]] styre, vart han eit hertugleg storlen (ikkje eit storhertugdøme, men eit arveleg nominelt hertugdøme) i [[Napoleon Bonaparte|Napoleon]] sitt personlege [[Det napoleonske kongedømet Italia|kongedøme Italia]] med general [[Caulaincourt]] som hertug. Etter [[1814]] gjekk Vicenza til [[Det austerrikske riket]]. I [[1848]] gjorde folket opprør mot Austerrike, men austerrikarane fekk kontroll over situasjonen etter lang kamp. Som ein del av [[kongedømet Lombardia-Venetia]] vart det annektert til [[kongedømet Italia]] etter [[den austerriske-prøyssiske krigen|den tredje italienske sjølvestendekrigen]]. == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} * ''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Vicenza|Vicenza]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 7. januar 2008.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar i Veneto]] [[Kategori:Byar i Italia]] [[Kategori:Verdsarv i Italia]] szsjrua96opqqt6hq4i5rtdw7d6y4sz 0 78736 3670593 3622542 2026-09-06T13:17:31Z HerVal7752 105842 Geoboks, fjerna daudt/unødvendig bakgrunnsstoff 3670593 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |region = Veneto |provins = [[provinsen Treviso|Treviso]] |høgd = 15 |postnummer = 31100 |retningsnummer =0422 }} '''Treviso'''{{mrk|[[fransk]] ''Trévise'', [[latin]] ''Tarvisium'', [[venetiansk]] ''Trèviso''}} er ein by i [[Italia]]. Han er hovudstad i [[provinsen Treviso]] i [[regionar i Italia|regionen]] [[Veneto]] og har om lag 85&nbsp;000 innbyggjarar. Byen er hovudkvarter for klesmerket [[Benetton]] og hushaldingsapparatprodusenten [[DeLonghi]]. ==Geografi== Treviso ligg der elvane [[Botteniga]] og [[Sile]] renn saman, 30&nbsp;km nord for [[Venezia]] og 50&nbsp;km aust for [[Vicenza]], 40&nbsp;km nordaust for [[Padova]], 120&nbsp;km sør for [[Cortina d'Ampezzo]]. Byen ligg òg 15&nbsp;km sørvest for elva [[Piave]] på sletta mellom [[Veneziabukta]] og [[Alpane]]. ==Historie== ===Antikken=== Enkelte forskarar meiner at den gamle byen ''Tarvisium'' har fått namnet sitt som ein busetnad for dei [[keltarar|keltiske]] tauruskarane. Andre meiner at namnet kjem frå den [[indoeuropeisk språk|indoeuropeiske]] rota ''tarvos'', som tyder «okse». Tarvisium, som først høyrte til [[venetarane]], vart ein [[Antikkens Roma|romersk]] ''[[municipium]]'' i [[-89|89 fvt.]] etter at dei la [[Gallia Cisalpina]] under seg. Borgarane vart ein del av den romerske stamma Claudia. Byen låg i nærleiken av [[Via Postumia]] som gjekk mellom [[Oderzo|Opitergium]] og [[Aquileia]], to store byar på denne tida. [[Fil:Il Sile a Treviso.jpg|mini|venstre|Ei bru over Sile-kanalen i Treviso]] I romartida spreidde kristendomen seg til Treviso og i følgje segna var St. [[Prosdocimus]], ein grekar som vart ordinert til biskop av [[Apostelen Peter|St. Peter]], førte den katolske trua til Treviso og dei omliggande områda. På 300-talet var den kristne busetnaden stor nok til at byen fekk ein biskop. Den første dokumenterte biskopen var Johan den fromme som vart biskop i 396. ===Mellomalderen=== Treviso låg i området som vart invadert av barbarar. Han vart derimot spart av [[hunarane]] under [[Attila]] og vart derfor eit viktig senter på 500-talet. I følgje segna var Trevis fødestaden til [[Totila]], leiaren til [[austgotarane]] under [[gotarkrigen 535-554|gotarkrigen]]. Like etter gotarkrigen kom Treviso under det [[austromarriket|austromerske]] [[Eksarkatet Ravenna]] fram til [[568]] då han vart erobra av [[langobardar]], som gjorde han til sete i eit av 36 hertugdøme. Byen fekk raskt løyve til å prege myntar. Den siste lombardiske kongen, [[Desiderius]], heldt fram med å spy ut myntar då Nord-Italia var annektert til [[Frankarriket]]. Folk frå byen spelte òg ei rolle i grunnlegginga av [[Venezia]]. Karl den store gjorde byen til hovudstad i eit grenseland, ''Marca Trevigiana,'' som varte i fleire hundreår. Trevis vart medlem av [[Det lombardiske forbundet]] og fekk sjølvstende etter [[freden i Konstanz]] (1183). Etter kvart tok dei mektige familiane i Nord-Italia over. [[Da Romano]] styrte frå [[1237]] til [[1260]]. Så oppstod kampane mellom [[ghibellinarar og guelfarar]] og guelfarane sigra i [[1283]]. Marca kom under [[Da Camino]]-familien og var åstad for fleire kampar og herjingar i perioden 1329-1388 mellom dei forskjellige familiane som ønskte makta i byen. [[Fil:Piazza dei Signori e Palazzo dei Trecento.jpg|mini|Piazza dei Signori e Palazzo dei Trecento]] ===Den venetianske perioden=== Etter at Scalige styrte byen i [[1329]]&ndash;[[1339]] gav byen seg sjølv til [[Republikken Venezia]] og vart den første landområdet deira på fastlandet. Frå 1318 hadde han òg ein kort periode eit universitet. Det venetianske styret førte til mange store fordelar, men Treviso vart samstundes involvert i krigane til Venezia. Frå 1381&ndash;1384 vart byen erobra og styrt av hertugen av [[Austerrike]] og så av Carraresi-familien fram til 1388. Etter å ha kome tilbake til Venezia vart det bygd festningsverk og massive murar og vollar. Desse vart vidare utbygd hundreåret etter av [[Fra Giocondo]]. Dei mange vassvegane rundt og i byen vart utnytta med fleire vasshjul, som gav kraft til dei mange møllene. Vassvegane farbare og «barconiar» kom frå Venezia til hamna i Treviso (Porto de Fiera) med varer og passasjerar langs Riviera Santa Margherita. Fiskarar kom med fersk fisk til marknaden i Treviso kvar dag, som framleis eksisterer i dag. [[Fil:Treviso204.jpg|mini|Bymurar i Treviso]] ===Dei franske og austerrikske periodane=== Treviso vart erobra i 1797 av franskmennene under Mortier (hertug av Treviso). Den franske perioden varte til [[Napoelon I|Napoleon]] sitt fall og byen gjekk så til [[Austerrike-Ungarn]]. Innbyggjarane som framleis var lojale til Republikken Venezia, som ikkje eksisterte lenger, var misnøgd med styret og i mars 1848 dreiv dei ut ein austerriksk garnison. Byen vart så bombardert og folket vart tvungen til å overgje seg i juni same år. Det austerrikske styret heldt fram til Treviso vart annektert med resten av Veneto til [[Kongedømet Italia]] i [[1866]]. ===Verdskrigane=== Under [[den første verdskrigen]] hadde Treviso ein strategisk posisjon nær den austerrikske fronten. Like nord for byen var [[slaget ved Vittorio Veneto]] med på å snu krigen i italienarane sin favør. Under [[den andre verdskrigen]] låg det ein italiensk konsentrasjonsleir der som hovudsakleg vart nytta for medlemmer av den jugoslaviske motstandsrørsla og jugoslaviske sivile. Leiren vart forlaten då Italia kapitulerte i 1943. Mot slutten av verdskrigen vart han bombardert av dei alliere den [[7. april]] [[1944]]. Store delar av gamlebyen frå mellomalderen, inkludert delar av Palazzo dei Trecento (som vart gjenoppbygd) vart øydelagd og sju tusen menneske mista livet. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Treviso|Treviso]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 8. januar 2008.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar i Veneto]] [[Kategori:Byar i Italia]] 4swf2ogr4cchrqhq6fyco828n7k5753 0 78752 3670594 3613355 2026-09-06T13:18:47Z HerVal7752 105842 Geoboks 3670594 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |region = Veneto |provins = [[provinsen Rovigo|Rovigo]] |grunnlagdtype = Først nemnd i |grunnlagd = 838 |høgd = 6 |postnummer = 45100 |retningsnummer =0425 }} '''Rovigo''' er ein by i [[Italia]]. Han er hovudstad i [[provinsen Rovigo]] i [[regionar i Italia|regionen]] [[Veneto]] og har om lag 50&nbsp;000 innbyggjarar. ==Geografi == Rovigo ligg i eit lågtliggande område kalla [[Polesine]], 80&nbsp;km med jernbane sørvest for [[Venezia]] og 40&nbsp;km sørvest for [[Padova]] ved [[Adigettokanalen]]. Kommunen Rovigo strekker seg mellom elvane [[Adige]] og [[Tartaro-Canalbianco|Canalbianco]], 40&nbsp;km vest for [[Adriahavet]]. Ein ''[[frazione]]'', Fenil del Turco, strekker seg derimot sør for Canalbianco. Polesine er namnet på det lågtliggande område mellom elvane Adige og [[Po]] og sjøen. Opphavet til dette namnet er ikkje kjend og vert stort sett berre nytta om provinsen Rovigo, men stundom òg om naboområda [[Adria]] og [[Ferrara]]. [[Fil:Piazza vittorio emanuele rovigo.jpg|mini|venstre|Piazza Vittorio Emanuele II i Rovigo.]] ==Historie== Rovigo (både ''Rodigium'' og ''Rhodigium'' på [[latin]]) dukkar først opp i skriftlege kjelder frå [[Ravenna]] den [[24. april]] [[838]]. Opphavet til byen er usikkert. I [[920]] vart han vald som mellombels residens for biskopen av [[Adria]], Paolo Cattaneo, då byen hans vart øydelagd av ungarske herjingar. Han starta bygginga av festningsverk som stod ferdig alt i [[945]]. [[Vicomte]]n av Rovigo bygde fleire murar i [[1130-åra]] for [[Huset Este]]. Dagens Torre Donà er restane etter borga som vart bygd ein gong i tida mellom. Ho er 66 meter høg og kan vere det høgaste murtårnet på denne tida om datoen det vert sagt det stod ferdig er riktig. I [[1194]] kom Rovigo formelt under [[Azzo VI d'Este]], hertugen av [[Ferrara]], som tok tittelen ''conte'' (greve) av Rovigo. Este sitt styre enda i [[1482]] då [[Republikken Venezia]] tok byen med etter ei omleiring. Este tok tilbake byen under [[Cambraiforbundskrigen]], men venetianarane fekk han tilbake i [[1514]]. Dei heldt på byen fram til [[den franske revolusjonen]]. I [[1806]] oppretta [[Napoleon Bonaparte]] eit [[hertug|hertugleg storlen]] for general [[Anne Jean Marie René Savary]]. Etter [[napoleonskrigane]] gjekk byen til [[Keisardømmet Austerrike]] i [[1815]] og han fekk status som keisarby. Rovigo vart annektert til [[Kongedømet Italia]] i [[1861]]. I [[1866]] vart han forbunde med jernbane til [[Padova]], [[Ferrara]], [[Verona]] (via [[Legnago]]) og [[Chioggia]] (via Adria). På 1900-talet vart byen industrialisert og den viktigaste industrien var eit [[sukkerraffineri]]. I [[1937]] vart Adigetto-kanalen omleia vest for byen og ei stor gate, ''Corso del Popolo'', vart bygd over det tidlegare løpet. I åra [[1943]]-[[1945]] var Rovigo ein del av [[Den italienske sosialrepublikken]] og har vore ein del av Italia sidan [[1946]]. I [[1950-åra|1950-]] og [[1960-åra]] skjedde det ei dramatisk utvikling i Rovig og han var den byen som vart raskast urbanisert etter [[den andre verdskrigen]]. == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rovigo|Rovigo]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 8. januar 2008.'' **''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:'' *forskjellige forfattarar, ''Rovigo. Ritratto di una Città.'', Minelliana - Rovigo, 1988. *[http://digilander.libero.it/polesineitalia/dominio_veneto.htm/ Historia til Polesine] av Enzo Sardellaro. {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar i Veneto]] [[Kategori:Byar i Italia]] prw8v98jwd32v4xv9dhzjf02662hn6p 0 78758 3670595 2915249 2026-09-06T13:19:54Z HerVal7752 105842 Geoboks 3670595 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |bilete =Canal Vena in Chioggia.jpg |bilettekst =Kanal i Chioggia |region = Veneto |provins = [[provinsen Venezia|Venezia]] |høgd = 2 |postnummer = 30015, 30019, 30010 |retningsnummer =041 }} '''Chioggia''' er ein kystby i [[provinsen Venezia]] i [[regionar i Italia|regionen]] [[Veneto]] i [[Italia]] med om lag 50&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg på ei lita øy sør i [[Venezialagunen]], om lag 25 km sør for [[Venezia]]. Ei vegfylling går mellom øya og fastlandet og til bydelen (''[[frazione]]'') [[Sottomarina]]. ==Historie== Chioggia og Sottomarina var lite viktig i antikken, men vart nemnd av Plinius som ''fossa Clodia''. Ei lokal segn fortel at byen vart grunnlagd av ein ''Clodius'', men opphavet til dette er ikkje kjend. Dei første skriftlege kjeldene som nemner Chioggia er frå 500-talet, då byen var ein del av [[Austromarriket]]. Chioggia vart øydelagd av kong [[Pippin av Italia]] på 800-talet, men vart bygd opp att rundt ein ny industri som basert seg på [[saltkjel]]. I mellomalderen vart sjølve Chioggia kalla ''Clugia major'', medan ''Clugia minor'' var ein [[sandbanke]] om lag 600 meter lenger ute i [[Adriahavet]]. Han vart ein fri kommune og eit bispesete frå 1110, og fekk seinare ei viktig rolle under den såkalla [[Chioggiakrigen]] mellom [[Republikken Genova]] og [[Republikken Venezia]] og vart erobra av Genova i 1378 og av Venezia i juni 1380. Sjølv om byen stort sett var sjølvstyrt var han frå den tid alltid underlagt Venezia. == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Chioggia|Chioggia]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 8. januar 2008.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar i Veneto]] [[Kategori:Byar i Italia]] hlf531ndn4tirsfx8oa7tz7fjx81on1 0 78768 3670771 2806867 2026-09-07T11:46:39Z HerVal7752 105842 Geoboks 3670771 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |region = Campania |provins = [[provinsen Salerno|Salerno]] |høgd = 12 |postnummer = 84018 |retningsnummer =081 }} '''Scafati''' er ein by i [[provinsen Salerno]] i [[regionar i Italia|regionen]] [[Campania]] i [[Italia]] med om lag 50&nbsp;000 innbyggjarar. Scafati ligg ved elva Sarno og var ein gong kjend som «Litle Venezia» på grunn av alle kanalane, demningane og slusene i det gamle bysenteret. == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} * ''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Scafati|Scafati]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, og «[[:it:Scafati|Scafati]]» frå {{Wikipedia-utgåve|it}} den 8. januar 2008.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{geografispire}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar i Campania]] [[Kategori:Byar i Italia]] 6stur6815ydkp8dx7m61ms33ioglbu4 0 78781 3670772 3630531 2026-09-07T11:47:43Z HerVal7752 105842 Geoboks 3670772 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |bilete =Pomezia.jpg |region = Lazio |provins = [[provinsen Roma|Roma]] |høgd = 108 |postnummer = 00040 |retningsnummer =06 }} '''Pomezia''' er ein kommune i [[provinsen Roma]] i [[regionar i Italia|regionen]] [[Lazio]] i [[Italia]] med om lag 65&nbsp;000 innbyggjarar. == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:it:Pomezia|Pomezia]]» frå {{Wikipedia-utgåve|it}}, den 9. januar 2008.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{geografispire}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar i Lazio]] [[Kategori:Byar i Italia]] toyj5mb4n2qbhacildetdy2xi3cxxxi 0 78782 3670773 3652464 2026-09-07T11:48:55Z HerVal7752 105842 Geoboks 3670773 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |region = Liguria |provins = [[provinsen Imperia|Imperia]] |høgd = 15 |postnummer = 18038 |retningsnummer =0184 }} '''Sanremo''' eller ''San Remo'' er ein by i [[provinsen Imperia]] i [[regionar i Italia|regionen]] [[Liguria]] i [[Italia]] med om lag 55&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved kysten av Middelhavet heilt vest i Liguria. Han vart grunnlagd i romartida og er ein kjend turistdestinasjon på [[den italienske rivieraen]]. Årleg er det fleire kulturarrangement i byen, som den musikalske [[Sanremo-festivalen]]. == Historie == Byen vart grunnlagd som ein [[Antikkens Roma|romersk]] busetnad (Matutia eller Villa Matutiana) og voks tidleg i [[mellomalderen]] då innbyggjarane flytta opp i høgda og bygde ei borg her for å verne seg mot plyndringstokta til [[sarasenarane]]. Sanremo kom under grevskapet Ventimiglia og seinare inn under biskopane i [[Genova]], som i 1297 selde han til familiane Doria og De Mari. Han vart ein fri by på andre halvdel av 1400-talet. Den gamle landsbyen som voks fram på Pignaåsen i denne tida er særs godt bevart fram til i dag. [[Fil:Sanremo0002.jpg|mini|venstre|Ei smal gate i ''La Pigna''.]] Sanremo klarte å halde seg sjølvstendige frå Genova i lange tider, men i 1753, etter tjue år med harde kampar, vart Sanremo underlagt geneuesarane. Dei bygde festninga Santa Tecla på stranda nær hamna. Festninga vart nytta som fengsel fram til 2002 og vert i dag omforma til eit museum. Etter den franske perioden under [[napoleonskrigane]] kom byen til [[Savoie]] i 1814 og vart då annektert av [[Kongedømet Sardinia]]. Byen voks seg større frå misten av 1700-talet og utover og turistindustrien kom tidleg. Dei første hotella vart bygd og byen strekte seg langs kysten. På 1800-talet var det mange kjend namn som vitja byen, som keisarinne [[Elisabet av Austerrike]], tsar [[Nikolai I av Russland]], [[Alfred Nobel]], [[Italo Calvino]], keisarinne [[Maria Alexandrovna]], som den russisk-ortodokse kyrkja var reist for i 1912 av eit lokalt russisk samfunn. == Folk frå Sanremo == *[[Mario Bava]] (1914–1980), filmskapar *[[Mary Douglas]] (1921–2007), britisk sosialantropolog *[[Fabio Fognini]] (f. 1987), tennisspelar == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} * ''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sanremo|Sanremo]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 9. januar 2008.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar i Liguria]] [[Kategori:Byar i Italia]] jvozyuwde088yugcv3jvslc4ixn98bc 0 78787 3670774 3423840 2026-09-07T11:50:25Z HerVal7752 105842 Geoboks 3670774 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |bilete =Prato, panorama.jpg |region = Toscana |provins = [[provinsen Prato|Prato]] |høgd = 65 |postnummer = 59100 |retningsnummer =0574 }} '''Prato''' er ein by i [[Italia]]. Han er hovudstad i [[provinsen Prato]] i [[regionar i Italia|regionen]] [[Toscana]] og har om lag 200&nbsp;000 innbyggjarar. Historisk har hovudnæringa i Prato vore basert på tekstilindustrien. Sidan seint i 1950-åra har mange flytta til byen, først frå Sør-Italia og seinare frå utlandet. Sidan seint i 1980-åra har byen hatt eit stort kinesisk samfunn. Med meir enn 180&nbsp;000 innbyggjarar er Prato den nest største i Toscana og den tredje største i Sentral-Italia etter [[Roma]] og [[Firenze]]. [[Fil:Prato0003.jpg|left|250px|thumb|The Cathedral of Prato.]] == Historie == I 1512 vart byen plyndra av [[Spania|spanske]] troppar sende av [[pave Julius II]], som skulle ta tilbake Firenze for [[Medici]]-familien. Spanjolane tok livet av om lag 50&nbsp;000 innbyggjarar i Prato og dette skremde Firenze så pass at dei overgav det republikanske styret og lét Medici ta over styret igjen. == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} * ''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Prato|Prato]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 9. januar 2008.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar i Toscana]] [[Kategori:Byar i Italia]] c7ugj70gcrmk8qdg5f9i7n71ujghsvi 0 78788 3670775 3290231 2026-09-07T11:51:35Z HerVal7752 105842 Geoboks 3670775 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |bilete =Veduta di Livorno.JPG |region = Toscana |provins = [[provinsen Livorno|Livorno]] |høgd = 3 |postnummer = 57100 |retningsnummer =0586 }} '''Livorno''' er ein hamneby i [[Italia]] ved [[Liguriahavet]]. Han er hovudstad i [[provinsen Livorno]] i [[regionar i Italia|regionen]] [[Toscana]] og har om lag 155&nbsp;000 innbyggjarar. Livorno er den tredje største hamnebyen på vestkysten av Italia. == Historie == Livorno vart definert som ein «[[ideal i etikk|idealby]]» under [[den italienske renessansen]]. Byen har framleis mange [[kanal]]ar omgjeve av kraftige bymurar og ei hamn med tårn og festningar som fører til sentrum av byen. Store delar av byen var teikna av arkitekten [[Bernardo Buontalenti]] på slutten av 1500-talet og Livorno gjennomgjekk ein periode med stor [[byplan]]legging på slutten av 1600-talet. [[Fil:Livorno -Fosso Venezia Nuova-.jpg|mini|venstre|Kanal i Livorno]] Seint i 1580-åra erklærte [[Ferdinando I de' Medici av Toscana|Ferdinando I]] de [[Medici]] Livorno ein «''porto Franco''» som innebar at varer som vart handla her var [[skattefri]]e. Lovene ''Leggi Livornine'', som byen vart styrt etter mellom 1590 og 1603, gav handelsmennene mange privlegium, religionsfridom og [[amnesti]] for enkelte straffar. På grunn av desse lovene vart Livorno ein verdsby og ein av dei viktgaste i heile [[Middelhavet]]. Mange utlendingar flytta til Livorno, som [[jødar]], [[armenarar]], [[grekarar]], [[nederlendarar]] og [[engelskmenn]]. Under [[napoleonskrigane]] var det forbode å handle med [[England]] og Livorno fekk store økonomiske tap på grunn av dette. I 1868, etter at Livorno vart ein del av [[Kongedømet Italia]], mista han no statusen som ''Porto Franco'' og byen vart mindre viktig. == Viktige personar frå Livorno == * [[Amedeo Modigliani]] * [[Giovanni Fattori]] * [[Voltolino Fontani]] * [[Pietro Mascagni]] == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} * ''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Livorno|Livorno]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 9. januar 2008.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar i Toscana]] [[Kategori:Byar i Italia]] [[Kategori:Provinsen Livorno]] 5i0t2gtluy70bid4m81sa8giixw9kf1 0 78801 3670776 3408413 2026-09-07T11:53:06Z HerVal7752 105842 Geoboks, fjerna daudt/unødvendig bakgrunnsstoff 3670776 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |bilete =Arezzo-PanoramicView.JPG |region = Toscana |provins = [[provinsen Arezzo|Arezzo]] |høgd = 296 |postnummer = 52100 |retningsnummer =0575 }} '''Arezzo''' ([[latin]] ''Arretium'') er ein by i [[Italia]]. Han er hovudstad i [[provinsen Arezzo]] i [[regionar i Italia|regionen]] [[Toscana]] og har om lag 100&nbsp;000 innbyggjarar. Byen ligg om lag 80 km søraust for [[Firenze]]. == Geografi == Arezzo ligg i ei bratt åsside som stig opp frå sletta som elva [[Arno]] renn over. I dei øvre delane av byen ligg domkyrkja, rådhuset og Medicifestningen (''Fortezza Medicea''), frå der hovudgatene går nedover til portane i den nedre delen. Den øvre delen av byen har halde på mellomalderpreget sitt. == Historie == [[Fil:Arezzo-Palazzo del Comune.JPG|mini|venstre|Kommunepalasset i Arezzo.]] Arezzo kan ha vore ein av dei tolv viktigaste [[etruskarar|etruskiske]] byane, den såkalla [[Dodecapolis]]. Han vart skildra av [[Livius]] som ein av ''Capitae Etruriae'' (hovudbyane til etruskarane). Det finst restar av ein [[akropolis]] ved San Cornelio, delar av murar, ein gravplass på ''Poggio del Sole'' (som framleis heiter «Solåsen»), og mest kjend dei to bronsestatuane [[Kimæren frå Arezzo]]" (400-talet fvt.) og Minerva (300-talet) som vart oppdaga på 1500-talet og ført til Firenze. Handel med grekarane førte òg nokre flotte kunstverk til den etruskiske adelen i Arezzo, som [[kratér]]en måla av [[Euphronios]] frå om lag 510 fvt. og som syner eit slag mot [[amasone]]ne. Byen vart erobra av [[Antikkens Roma|romarane]] i [[-311|311 fvt.]] og Arretium var ein militærpost langs [[via Cassia]], vegen frå Roma til [[Posletta]]. Arretium tok Marius si side i [[den romerske borgarkrigen]], og [[Sulla]], som vann krigen, førte ein koloni med veteranar frå krigen til den delvis øydelagde byen, som fekk namnet ''Arretium Fidens'' («Trufaste Arretium»). Byen blømde som ''Arretium Vetus'' («Gamle Arretium»), den tredje største byen i Italia på keisar [[Augustus]] si tid, og var særleg kjend for den store eksporten av keramikk. På 200- og 300-talet evt. vart Arezzo sete for ein biskop, og er ein av få byar der ein veit namnet på samtlege biskopar frå den tid og fram til i dag, delvis fordi biskopane var føydale herrar i byen i [[mellomalderen]]. Den romerske byen vart øydelagd, delvis under [[gotarkrigen 535-554|gotarkrigen]] og invasjonen [[langobardane]], og delvis fordi steinane vart nytta til å bygge nye festningsverk. Berre [[amfiteater]]et står att. Mellomalderkommunen Arezzo tok makta frå biskopen i 1098. Fram til 1384 styrte Arezzo seg sjølv som ein sjølvstendig bystat. Dei støtta hovudsakleg [[ghibellinarane]] og stod derfor mot [[guelfarane]] i [[Firenze]]. I 1252 grunnla byen universitetet sitt, ''Studium''. Etter [[slaget ved Campaldino]] (1289), der biskop [[Guglielmino Ubertini]] døydde, gjekk det nedover med ghibellinarane i Arezzo, bortsett frå ein kort periode under [[Tarlati]]-familien. Den største av desse var [[Guido Tarlati]], som vart biskop i 1312 og som hadde gode relasjonar til ghibellinarane. Tarlati søkte støtte i ein allianse med [[Forlì]] og herrane her, [[Ordelaffi]]-familien, men Arezzo vart likevel lagt under Firenze sitt styre i 1384 og følgjer så historia til Firenze og [[storhertugdøme Toscana]] styrt av [[Medici]]-familien. I denne perioden arbeida [[Piero della Francesca]] o lurlka [[San Francesco di Arezzo]] og skapte flotte fresker, som nyleg er restaurert og som er dei mest kjende verka i Arezzo. Etter dette byrja byen ein økonomisk og kulturell nedgangsperiode i byen. Dette førte derimot til at mellomalderpreget vart bevart og lite av denne gamlebyen vart fornya. På 1700-talet vart dei nærliggande murområda i [[Val di Chiana]], sør for Arezzo, drenert og regionen vart mindre truga av [[malaria]]. Mot slutten av hundreåret erobra [[Napoleon Bonaparte|Napoleon]] Arezzo, men byen vart raskt ein base for motstandsrørsla [[Viva Maria]]. Dette gjorde at byen etter krigen vart provinshovudstad. I 1860 vart Arezzo ein del av [[Kongedømet Italia]]. Byen vart hardt råka under [[den andre verdskrigen]]. == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} * ''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Arezzo|Arezzo]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 9. januar 2008.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} {{wikivoyage|Arezzo}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar i Toscana]] [[Kategori:Byar i Italia]] 020xwvznbhuofurmg78gkskecf7r8ne 0 78804 3670777 3190388 2026-09-07T11:55:32Z HerVal7752 105842 Geoboks 3670777 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |region = Toscana |provins = [[provinsen Pistoia|Pistoia]] |høgd = 65 |postnummer = 51100 |retningsnummer =0573 }} '''Pistoia''' er ein by i [[Italia]]. Han er hovudstad i [[provinsen Pistoia]] i [[regionar i Italia|regionen]] [[Toscana]] og har om lag 90&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg om lag 30 km vest og nord for [[Firenze]]. == Historie == [[Fil:Pistoia z09.JPG|mini|venstre|Hertugpalasset i Pistoia.]] ''Pistoria'' (stundom òg ''Pistorium'' eller ''Pistoriae'' på [[latin]]) var eit senter for dei [[gallia|gallarar]], [[ligurarar]] og [[etruskarar]] før han vart ein [[Antikkens Roma|romersk]] koloni på [[500-talet fvt.]], langs den viktige vegen [[Via Cassia]]. I [[-62|62 fvt.]] vart demagogen [[Catiline]] og tilhengarane hans slakta i nærleiken. Frå 400-talet vart byen eit bispesete og under [[langobardane]] vart han ein kongeleg by med fleire privilegium. Gullalderen til Pistoia starta i 1177 vart staden erklært ein fri kommune og dei neste åra vart han eit viktig politisk senter, det vat reist bymurawr og fleire offentlege og religøse bygg. I 1254 mista [[ghibellinarane]] i Pistoia makta til [[guelfarane]] i Firenze. Pistoia vart verande under Firenze bortsett frå ein kort periode på 1300-talet då [[Castruccio Castracani]] erobra han for [[Lucca]]. Han vart offisielt annektert til Firenze i 1530. På 1300-talet var [[Ormanno Tedici]] ein av herrane i byen. I 1786 vart eit kjent [[Jansenismen|jansenisme]]-råd halde i Pistoia. [[Dante Alighieri|Dante]] nemnde byen i ''[[Divina Commedia]]'' som heimstaden til [[Vanni Fucci]], som ein møter i ''Inferno'' samanfiltra i ein knute av slangar med han forbanner Gud. Pistoia har gjeve namn til [[pistol]]en,<ref>http://www.etymonline.com/index.php?search=pistol&searchmode=none</ref> som vart produsert her på 1500-talet. I dag er han derimot mest kjend for dei mange hagane som ligg rundt byen og blomstermarknaden. == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Pistoia|Pistoia]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 9. januar 2008.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar i Toscana]] [[Kategori:Byar i Italia]] s21g2jk264pzeudx8avixujqcyr4m1p 0 78822 3670778 3420201 2026-09-07T11:57:40Z HerVal7752 105842 Geoboks, fjerna daudt/unødvendig bakgrunnsstoff 3670778 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |bilete = 02 Lucca seen from Torre Guinigi.jpg |flagg = Flag of Lucca.svg |region = Toscana |provins = [[provinsen Lucca|Lucca]] |høgd = 19 |postnummer = 55110 |retningsnummer =0583 }} '''Lucca''' er ein by i [[Italia]] ved elva [[Serchio]]. Han er hovudstad i [[provinsen Lucca]] i [[regionar i Italia|regionen]] [[Toscana]] og har om lag 90&nbsp;000 innbyggjarar. Byen er mellom anna kjend for dei intakte bymurane frå [[renessansen]]. == Historie == === Antikken og mellomalderen === [[Fil:LuccaJC1.jpg|mini|Haust i Lucca.]] Lucca vart grunnlagd av [[etruskarar]] og vart ein [[Antikkens Roma|romersk]] koloni i [[-180|180 fvt]]. Det historiske senteret har bevart den romerske gateplanen og Piazza San Michele ligg der det gamle forumet låg. Det er òg spor etter eit [[amfiteater]] ved Piazza dell'Anfiteatro. [[Frediano]], ein [[Irland|irsk]] [[munk]], var [[biskop av Lucca]] tidleg på 400-talet. Lucca vart plyndra av [[Odoacer]], den første germanske kongen i Italia. Lucca var ein viktig by og hadde festningsverk alt på 500-talet då [[Narses]] omleira han i fleire månader i 553. Under [[langobardane]] vart han sete i eit hertugdøme som prega sine eigne myntar. [[Det heilage andletet i Lucca]] (eller Volto Santo), vart visstnok skore ut av [[Nicodemus]], som kom her i 742. Byen vart velståande med handel av [[silke]] på 1000-talet og var ein rival til silkehandelen i [[Austromarriket]]. På 900- og 1000-talet var Lucca hovudstad i eit føydalt markgrevskap i Toscana og var meir eller mindre sjølvstendig frå [[Det tysk-romerske riket]], som det formelt var ein del av. Etter at [[Matilda av Toscana]] døydde erklærte byen seg sjølvstendig og fekk stadfesta dette i 1160. I nesten 500 år var Lucca ein sjølvstendig republikk. [[Dante Alighieri|Dante]] sin ''[[Den guddomlege komedien]]'' har mange referansar til dei mektige føydalfamiliane som styrte Lucca og Dante var òg delvis i eksil her. I 1273 og igjen i 1277 vart Lucca styrt av [[guelfarar|guelfaren]] [[Luchetto Gattilusio]]. I 1314 gjorde interne stridar at [[Uguccione della Faggiuola]] av Pisa kunne ta over styret av Lucca. Han vart kasta ut to år seinare og byen vart gjeve til ein annan ''[[condottiere]]'', [[Castruccio Castracani]], som gjorde Lucca til ein av dei førande statane i Sentral-Italia. Lucca var rivalar til [[Firenze]] fram til han døydde i 1328. Den 22. og 23. september 1325 slo Castracani guelfarane i Firenze under [[slaget ved Altopascio]]. For dette vart han nominert av [[Ludvig IV av Bayern]] til å verte hertug av Lucca. Grava til Castracani er i dag i kyrkja San Francesco. Biografen hans er [[Niccolò Machiavelli|Machiavelli]] si tredje kjende bok om politisk styre. I 1408 var Lucca vertskap for ei forsamling som skulle ende [[skisma]] i pavedømet. Han vart okkupert av troppane til Ludvig av Bayern og byen vart seld til den rike genuesarane Gherardino Spinola, og så erobra av kong [[Johan av Böhmen]]. Han vart seld som pant til familien Rossi i [[Parma]] og så gjeve vidare av dei til [[Martino della Scala]] i [[Verona]]. Dei selde han igjen vidare til Firenze, som overgav han til Pisa før han formelt vart frigjoert av keisar [[Karl IV av Det tysk-romerske riket|Karl IV]] og styrt av statthaldaren hans. Lucca klarte å halde sjølvstyret sitt ved sida av [[Republikken Venezia]] og [[Republikken Genova]], først som eit [[demokrati]] og etter 1628 som eit [[oligarki]]. Orda ''Libertas'' var måla på banneret deira fram til [[den franske revolusjonen]] i 1789.<ref>''Encyclopaedia Britannica'' 1911)</ref> === Republikken Lucca === [[Fil:Palazzo Pfanner - garden.JPG|mini|Palazzo Pfanner, utsyn over hagen.]] Lucca var den nest største italienske bystaten (etter [[Venezia]]) og var sjølvstendig i fleire hundreår. I 1805 vart Lucca erobra av [[Napoleon I|Napoleon]], som sette inn søstera si, [[Elisa Bonaparte|Elisa Bonaparte Baciocchi]] som «Dronning av Etruria». Denne hendinga vert nemnd i [[Leo Tolstoj]] sin ''[[Krig og Fred]]''. Etter 1815 kom han til [[Huset Bourbon|Bourbon-Parma]] som [[hertugdømet Lucca]], og vart så ein del av [[storhertugdømet Toscana|Toscana]] i 1847 og til slutt ein del av [[Kongedømet Italia]]. == Kjende personar frå Lucca == * [[Giacomo Puccini]], komponist * [[Felice Matteucci]], ingeniør == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} * ''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lucca|Lucca]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 9. januar 2008.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar i Toscana]] [[Kategori:Byar i Italia]] aaeokuih43rvvtlckhsg5tt0nkrx1im 0 98372 3670734 627958 2026-09-07T08:33:10Z TU-nor 12071 Fjerna omdirigering til [[Katowice]] 3670734 wikitext text/x-wiki '''Katovice''' kan vise til: * tsjekkisk namn på byen [[Katowice]] i Polen * [[Katovice i Strakonice]], ein kommmune i [[Strakonice]] i distriktet Strakonice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} srnphpxnge4ljiorga6ol4zzgki7iwa 0 114605 3670633 803705 2026-09-06T16:58:04Z TU-nor 12071 Fjerna omdirigering til [[Lausitz]] 3670633 wikitext text/x-wiki '''Lužice''' kan vise til: * tsjekkisk namn på landskapet [[Lausitz]] i grenseområdet mellom Tyskland, Polen og Tsjekkia * [[Lužice i Prachatice]], kommune i [[Prachatice]] i distriktet Prachatice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} kio27orfkzwa8279lc93ipph9qsimke 0 133048 3670757 3644998 2026-09-07T10:42:46Z Johshh 122989 lenkje frå NB 3670757 wikitext text/x-wiki {{infoboks biografi}} '''Jostein Krokvik''' ({{levde|4. januar|1927|29. mars|2007|Krokvik, Jostein}}) var ein norsk [[forfattar]], [[redaktør]] og [[målmann]]. Han vart fødd i [[Vanylven]] på [[Sunnmøre]], og utdanna seg til [[tannlækjar]]. Etter å ha arbeidd i dette yrket i fleire år, var han redaktør i [[Norsk Barneblad]] i ei tid. Seinare sette han i gang bladet [[Vestmannen]] i samarbeid med [[Vestmannalaget]], der han var bladstyrar i nærast 20 år. Han var ein verksam forfattar, og gav ut fleire [[roman]]ar, [[novelle]]r og ungdomsbøker. Han skreiv attåt dette ogso mange målpolitiske bøker og skrifter. == Utvalde verk == *''Fangevaktaren'' (1969). *''Utgrend'' (1974). *''Fenris ulven'' (1976). *''Åne smeller til'' (1977). *''Nett no'' (1977). *''Jenta i den gule kjolen'' (1978). *''Hovudet høgt'' (1979). *''Mistanken'' (1979). *''Benken ved alperosene'' (1980). *''Opprør'' (1980). *''Den vesle fangen'' (1982). *''Den tøffe silkepus'' (1983). *''Kjettarord um norsk målalkymi - essayistisk debattbok'' (1985). *''I grenseland'' (1986). *''Alt i alt'' (1986). *''Det andre rommet'' (1987). *''Rømlings fotefar'' (1988). *''Det gåtefulle tårnhuset'' (1989). *''Galgiholm'' (1990). *''Mål og vanmæle'' (1991). *''Ny Hungrvekja og Jan Prahl'' (1993). *''Luftspeglingars brotstykk'' (1994). == Bakgrunnsstoff == * {{Nbsøk|Krokvik, Jostein|bøker av}} * {{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 2007 | tittel = Norsk tidend (Sandane : trykt utg.) : medlemsblad for Noregs mållag. 2007 Nr. 2 | stad = Sandane | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2020021781096_001 | side = 22 }} *[http://www.kulturnett.no/personer/person.jsp?id=T3208354 Jostein Krokvik - (Forfatter)]. Kulturnett.no {{Høgnorskrørsla}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Norske forfattarar]] [[Kategori:Norske redaktørar]] [[Kategori:Målfolk]] [[Kategori:Folk frå Vanylven]] [[Kategori:Norske tannlegar]] oxe1f0epcyomo7bnndmm90ccm80nilk 0 148938 3670751 3571743 2026-09-07T09:28:12Z Anne-Sophie Ofrim 7229 3670751 wikitext text/x-wiki '''Ordførarar i Bodin''' var, inntil [[Bodin]] i 1968 vart ein del av [[Bodø kommune]]: {| class="wikitable" ! Årstal ! Ordførar ! Varaordførar ! Merknader |- | [[1838]]-[[1840|40]] | Personellkapellan Fredrik Ludvig Møller | Properietær Jacob Coldevin | |- | [[1840]]-[[1842|42]] | Sokneprest Marcus Fredrik Steen | Gardbrukar Jeremias Johansen Hauklandsvig | Hauklandsvig var fungerande ordførar mens Steen var sjuk |- |[[1842]]-[[1844|44]] | Procurator Jacob B. L. Tohrsen | Gardbrukar Jeremias Johansen Hauklandsvig | Gardbrukar Anders Andersen Hunstad var ei tid fungerande ordførar |- | [[1844]]-[[1848|48]]: | Properietær Jacob Coldevin | Gardbrukar Anders Andersen Hunstad | |- | [[1848]]-[[1852|52]] |Procurator [[Eiler Prytz]] | | |- | [[1952]]-[[1856|56]] | Properietær Jacob Coldevin | Gardbrukar Andreas Væsgaard (1854-56) | |- | [[1956]]-[[1858|58]] | Sokneprest [[Peter Holm]] | Gardbrukar Andreas Væsgaard, Mørkved | Væsgard fungerte i 1857 ein periode som ordførar |- | [[1858]]-[[1866|66]] | Sakfører E. Boye | |- | [[1867]]-[[1868|68]] | Handelsmann Johan Andreassen, Kapstø | | Andreassen var eigentleg varaordførar, men fungerte som ordførar i store delar av perioden |- | [[1869]]-[[1874|74]] | Gardbrukar Christen Evjenth, Valle | Handelsmann Johan Andreassen, Kapstø (til 1870) | |- | [[1871]]-[[1874|74]] | Gardbrukar Christen Evjenth, Valle | Gardbrukar Oluf Løkke, Hernes | Løkke var eigentleg varaordførar, men fungerte som ordførar i store delar av perioden |- | [[1875]]-[[1880|80]] | Gardbrukar Peter Johannes Engen, Jensvoll | Handelsmann Johan Andreassen, Kapstø | Andreassen var fungerande ordførar etter at Engen vart stanga i hel av sin eigen okse i 1880 |- | [[1881]]-[[1883|83]] | Forstmester Wilhelm August Kiønig, Jensvoll | | |- | [[1884]]-[[1889|89]] | Kyrkjesongar [[Morten Olsson Lundberg]] | | |- | [[1890]]-[[1892|92]]: | Medisinalkasserer Ole Anderssen | Handelsmann Georg Sellæg, Skånland (fra 1891) |Sellæg var eigentleg varaordførar, men han fungerte som ordførar i store delar av perioden |- | [[1892]]-[[1894|94]] | Gardbrukar Karl Løkke, Hernes | Kyrkjesongar Ole Bech | |- | [[1895]]-[[1896|96]] | Prost Olaus Holter | Gardbrukar Karl Løkke, Hernes | |- | [[1897]]-[[1898|98]] | Prost Olaus Holter | Kyrkjesongar Ole Bech | |- | [[1899]]-[[1901]] | Statsadvokat [[Gustav Baumann]] ([[Venstre]]) | Kyrkjesongar Ole Bech | Gardbrukar Nikolai A. Hunstad var fungerande ordførar mens Baumann var på [[Stortinget]] |- | [[1902]]-[[1904|04]] | Overrettsakfører L. K. Christie | Gardbrukar Nikolai A. Hunstad | |- | [[1904]]-[[1909|09]] | Høgsterettsadvokat Haakon Evjenth | Gardbrukar Ole Løkke, Hernes | |- | [[1909]]-[[1910|10]] | Medisinalkasserar Ole Løkke, Hernes | Gardbrukar Hans Olsen, Alstad | |- | [[1911]]-[[1913]] | Medisinalkasserer Ole Løkke, Hernes | Gardbrukar Joakim Hansen, Vikan |- | [[1914]]-[[1919|19]] | Medisinalkasserer Ole Løkke, Hernes | Gardbrukar Arnt Gurnerius Holm, Rønvik ([[Frisindede Venstre]]) | |- | [[1920]]-[[1925|25]] | Medisinalkasserar Ole Løkke, Hernes | Gardbrukar Julius Skaalbones | |- | [[1926]]-[[1928|28]] | Medisinalkasserar Ole Løkke, Hernes | Gardbrukar Arnt Gurnerius Holm, Rønvik ([[Frisinnede Venstre]]) | |- | [[1929]]-[[1931|41]] | Gardbrukar Arnt Gurnerius Holm, Rønvik ([[Frisindede Venstre]]) | Gardbrukar Julius Skaalbones | Gardbrukar Hans Rostad var fungerande ordførar mens Holm var på [[Stortinget]] |- | [[1932]]-[[1934|34]] | Overlærar Severin Edvardsson | Gardbrukar Hans Rostad, Hernes | |- | [[1935]]-[[1940|40]] | Overlærar Severin Edvardsson | Gardbrukar Arnt Gurnerius Holm, Rønvik ([[Frisindede Venstre]]) | |- | [[1940]] og [[1945]] | Overlærar Severin Edvardsson | Gardbrukar Hans Rostad, Hernes | Avsett av okkupasjonsmakta ved årsskiftet 40/41, tiltro ved frigjeringa |- |[[1941]] |S.U.Johansen | |Innsett av okkupasjonsmakta (jan-sept) |- |[[1941]]-[[1944|44]] |Halvdan Zahl | |Innsett av okkupasjonsmakta |- |[[1944]]-[[1945|45]] |Fredr. Rasmussen | |Innsett av okkupasjonsmakta |- | [[1945]] | Overlærar Severin Edvardsson | Gardbrukar Hans Rostad, Hernes | Avsett av okkupasjonsmakta ved årsskiftet 40/41, tiltro ved frigjeringa |- | [[1946]]-[[1947|47]] | Overmontør Gregorius Honstad, Rønvik | Økonomisjef Nils Grande, Rønvik | |- | [[1948]]-[[1951|51]] | Overmontør Gregorius Honstad, Rønvik | Kjøpmann Edgar Gundersen, Skaug | |- | [[1952]]-[[1955|55]] | Klokkar [[Hans Berg]] ([[Kristeleg Folkeparti]]), Rønvik | Hagebrukslærar Harald Aasvejen, Bodøgård | Aasvejen var fungerande når Berg var på Stortinget |- | [[1956]]-[[1959|59]] | Kjøpmann Edgar Gundersen, Skaug | Lærar Odd Grønnmo, Rønvik | |- | [[1960]]-[[1963|63]] | Lærar Odd Grønnmo, Rønvik | Gardbrukar Arne Bertnes ([[Høgre]]) | |- |[[1964]]-[[1968|68]] | Henry Forsaa | Edgar Gundersen |} ==Kjelder== * Knut Moe (red): Bodin Bygdebok, Bind I - Annen del *Bodø Kommune {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Ordførarar i Bodin| ]] ca7dto363kh511ypdiv4d57pke0tcg3 0 151773 3670687 3370679 2026-09-07T06:36:25Z Ranveig 39 Mal:Omdirigering 3670687 wikitext text/x-wiki {{omdirigering|Sambu|tydinga i biologi|sambu i biologi}} '''Sambuarskap''' er ugift samliv i [[ekteskap]]sliknande former mellom to personar. Sambuarskap har blitt ei svært vanleg samlivsform i det moderne samfunnet. Ein reknar med at rundt 600.000 personar i Noreg lever i sambuarforhold. Det svarar til rundt 25 prosent av alle som lever i samliv. Andelen har vore aukande, men frå 2004 har han halde seg stabil.<ref>[http://www.ssb.no/vis/emner/02/01/20/samboer/main.html ''Ingen økning i andel samboerskap''. Statistikk frå SSB]</ref> Tidlegare var det ulovleg å leva saman ugifte. Dette vart kalla ''[[konkubinat]]''. Den såkalla [[konkubinatparagrafen]] i straffelova, paragraf 379, vart oppheva ved lov av 21. april 1972 nr. 18 og sett i kraft straks. ==Juridisk== Styresmaktene har ikkje ønskt å laga ei eiga lov for sambuarskap. Dei siste åra har likevel fleire lover blitt endra for å styrkja sambuarane sine rettar og skapa fastare rammer rundt samlivsforma. === Økonomiske forhold === Sambuarar har ikkje underhaldsplikt overfor kvarandre [[Økonomisk familierett|slik ektefellar har]]. Dei har heller ikkje automatisk felleseige. Dersom dei går frå kvarandre, tek kvar med seg det dei eig, medan det dei eig saman blir delt. === Lov om husstandsfellesskap === Same dag som [[Ekteskapslova]] vart [[Husstandsfellesskaplova]]<ref>[http://www.lovdata.no/all/nl-19910704-045.html Lov om husstandsfellesskap av 4. juli 1991 nr. 45 hos Lovdata]</ref> [[sanksjon]]ert. Lova vart sett i verk frå 1. oktober 1991. Lova gjeld for sambuarar, som etter lova § 1 har: ''- - bodd sammen i minst to år, eller de har, har hatt eller venter barn sammen''. Lova gir desse, ved dødsfall og ved samlivsbrot, etter dei konkrete omstenda, og når det ligg føre «særlege grunnar» eller «sterke grunnar», rett til å overta innbo og bustad som var eigd av den andre parten. === Farskap === Reglane for farskap og foreldreansvar er ikkje like for sambuarar og gifte. For gifte fedrar følgjer både farskap og foreldreansvar [[pater est-regelen|automatisk]] av ekteskapet. Når det gjeld sambuarar, må derimot farskapet vedkjennast. Frå 1. januar 2006 er reglane for å vedkjenna farskap endra slik at samtykke frå mora ikkje er naudsynt. Dersom mora oppgir ein annan far, skal det offentlege ha ei aktiv rolle i å få fastslått kven som er den rette faren. Når farskapet er stadfest, dannar det grunnlag for ei rekkje plikter og rettar. Faren har plikt til å vera med på å forsørgja barnet, barnet får arverett etter han og han får ei tilknyting til barnet som i utgangspunktet gir han rett til å vera saman med det og høve til å få del i foreldreansvaret. Faren kan vedkjenna farskapet anten under svangerskapet eller etter at barnet er født. Det kan skje saman med fødselsmeldinga når barnet blir født, ved å møta personleg fram for [[Folkeregisteret]], det lokale [[NAV]]-kontoret eller ein dommar. === Foreldreansvar === Frå 1. januar 2006 vart far sin rett til foreldreansvar styrkt i [[Barnelova]]. Frå denne datoen gjeld regelen om at foreldre som bur saman når farskapet blir etablert, får automatisk felles foreldreansvar for felles born. Dei kan då ikkje avtala at ein av dei skal ha foreldreansvaret åleine. Ein blir rekna som sambuande når ein er registrert på felles adresse eller har sendt erklæring om sambuarskap til [[Folkeregisteret]].<ref>[http://www.regjeringen.no/nb/dep/bld/tema/foreldre_og_barn/fodsel/foreldreansvar/foreldreansvar-2/endringer-i-barnelovens-regelverk-om-for.html?id=416329 Endringar i Barnelova når det gjeld farskap og foreldreansvar]</ref> Dersom foreldra ikkje bur saman når farskapet blir etablert, har mora foreldreansvaret åleine. Foreldra kan likevel avtala at dei skal ha felles foreldreansvar. Dette kan gjerast på eige skjema der begge foreldre må skriva under, eller ein kan senda eiga avtale om dette til Folkeregisteret. Foreldreansvar medfører rett og plikt til å ta avgjerder for borna i personlege forhold. Avgjersmyndigheita som ligg i foreldreansvaret gjeld mellom anna vergemål, medisinsk behandling, utskriving av pass, val av skule, samtykkje til adopsjon, namneval, samtykkje til å inngå ekteskap, innmelding i trussamfunn og flytting til utlandet. === Arverett for sambuarar === Frå 1. juli 2009 vart [[Arvelova]] endra slik at sambuarane sine rettar liknar noko meir på dei som gjeld for ektefolk. Sambuarar med felles barn har rett til ein minstearv på tilsvarande vis som ektefellar. Minstearv er på fire gonger [[grunnbeløpet i Folketrygda]] (4G). Pr. april 2009 utgjorde 4x grunnbeløpet 281 024 kroner. Denne retten kan berre setjast til side ved [[testament]] som sambuaren har blitt gjort kjend med, arvelova § 28 b andre ledd. Sambuarar som har budd saman i fem år kan gjennom [[testament]] gje kvarandre slik rett til minstearv, som går framom livsarvingane sin arverett. Sambuarar med felles barn har også rett til å sitja i [[uskifte|uskift]] bu med avdøde sine andre arvingar etter lova, for visse aktiva: * a) felles bustad og innbu, * b) bil og fritidseigedom med innbu som tente til felles bruk for sambuarane. Sambuarar utan felles barn har ikkje denne retten. Dersom attlevande sambuar inngår nytt sambuarskap eller ekteskap, kan livsarvingane krevja skifte.<ref>[http://www.regjeringen.no/nb/dep/jd/tema/arv.html?id=551977 Endringar i Arvelova som styrkjer sambuarar sine rettar]</ref> ==Referansar== {{reflist}} ==Bakgrunnsstoff== *[http://www.regjeringen.no/nb/dep/bld/tema/ekteskap_og_familieliv/samboere.html?id=1066 Barne-, likestillings- og inkluderingsdepartementet si side om sambuarskap] *[http://www.ssb.no/vis/emner/02/01/20/samboer/main.html SSB-undersøking om sambuarskap og samliv] {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Samliv]] [[Kategori:Arve- og familierett]] q7hatj5hyjnvogt231ha1spe6mzfnnd 0 162452 3670759 3542497 2026-09-07T10:59:19Z Anne-Sophie Ofrim 7229 /* Kjelde */ 3670759 wikitext text/x-wiki {{infoboks politikar}} '''Herman Johan Foss Reimers''' ({{levde|15. september|1843|?|1928|Reimers, Herman}}) var ein norsk [[jurist]] og [[Høgre]]-politikar. Han var finansminister i [[Schweigaard-regjeringa]] («aprilministeriet») 1884. Reimers var fødd i [[Bergen]], far hans var bakarmeister. Sjølv vart han student frå [[katedralskule]]n i byen i 1862, og [[cand. jur.]] i 1867. Dei to fyrste åra etter han avla [[juridisk embetseksamen]] var han fullmektig hos by[[fut]]en i Bergen. Deretter var han tilsett i [[finansdepartementet]], [[byråsjef]] i 1878 og [[ekspedisjonssjef|ekspedisjonssekretær]] 1880. 3. april 1884 vart han statsråd og sjef for finansdepartementet i [[Christian Schweigaard]] si regjering, «aprilministeriet». Regjeringa gjekk av 26. juni. Same året utnemnd til [[assessor]] i [[Høgsterett]], eit embete han hadde til 1918. Reimers representerte [[Risør]] på [[Stortinget]] 1889-91. Han var innvald på Høgre sitt program og var medlem av budsjettkomiteen. 1876-84 var Reimers sekretær i [[Selskabet for Norges Vel]]. Han var strengt [[konservatisme|konservativ]], og var åra 1872-78 medarbeidar i ''[[Morgenbladet]]'' sin redaksjon. Dels var han redaktør for utanlandsstoffet, dels forfattar av artiklar om politikk og finans. Han var 1887-94 medlem av bystyret i hovudstaden. [[Oscar II|Kongen]] utnemnde i 1893 Reimers til kommandør av 1. klasse av [[St. Olavs Orden]]. ==Kjelde== *Lindstøl, Tallak: ''Stortinget og Statsraadet 1814-1914''. Kristiania, 1914 {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Norske statsrådar 1814-1884]] [[Kategori:Norske finansministrar]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1889-1891]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar frå Høgre]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar for Risør]] [[Kategori:Norske juristar]] [[Kategori:St. Olavs Orden]] kkwezt1cw3zm96eqzamugsw66cmxc0w 0 162872 3670758 3547436 2026-09-07T10:54:45Z Anne-Sophie Ofrim 7229 /* Kjelde */ 3670758 wikitext text/x-wiki {{Infoboks politikar}} '''Jacob Christian Wetlesen Prebensen''' ({{levde|5. oktober|1851|8. september|1911|Prebensen, Jacob Christian}}) var ein kjøpmann, skipsreiar, trelasthandlar og stortingsmann frå [[Risør]]. [[Nikolai Prebensen]] var bror hans. Prebensen vart utdanna i handelsfaget under opphald i [[Nederland]] og [[Skottland]]. Han overtok i 1876 faren sine forretningar i Risør. Desse voks mykje i Prebensen si tid og omfatta handel, utreiing av skip, skipsverft, trelasthandel, sagbruk og høvleri, mylnebruk, eksport av is. Han eigde store skogeigedomar i [[Gjerstad]] og [[Treungen]], på det meste hadde han hand om om lag 150000 dekar. I 1910 kom verksemda under administrasjon, og firmaet vart avvikla. Prebensen var ordførar i Risør frå 1880 til 1909. Han var styreformann for fellesfløytinga i Gjerstad, [[Nærstad]] og [[Vegårshei]]. Elles hadde ein rekke verv i både offentleg og privat teneste. Prebensen var for perioden 1892-94 vald til stortingsmann for Risør og partiet Høgre. På tinget var han 1892-93 medlem av gasje- og pensjonskomiteen, i 1894 møtte han ikkje. Tidlegare, 1886-88, hadde han vore fyrste varamann på [[Stortinget]] for Risør, møtte då frå 11. juni 1888. Han døydde 1911 i [[Søndeled]]. == Kjelde == * Lindstøl, Tallak: ''Stortinget og Statsraadet 1814-1914''. Kristiania, 1914 {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1886-1888]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1892-1894]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar frå Høgre]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar for Risør]] [[Kategori:Ordførarar i Risør]] [[Kategori:Høgreordførarar i Aust-Agder]] [[Kategori:Folk frå Risør]] 8mxr5xwm0su0w25qrnm98kyn78q6zia 0 163499 3670662 3670541 2026-09-06T18:02:44Z TU-nor 12071 3670662 wikitext text/x-wiki '''Buk''' har fleire tydingar: *Buk, ein kroppsdel med det latinske namnet [[abdomen]]. *i fysikken eit omgrep på området mellom to naboknutar i [[ståande bølgje]]r. *utbuking, det midtre partiet, eller den delen av som svulmar i vind, av eit [[segl]], særleg eit [[råsegl]]. *[[Buk i Jindřichův Hradec]], busetnad i bykommunen [[Jindřichův Hradec]] i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia *[[Buk i Prachatice]], ein kommune i [[Vimperk]] i distriktet Prachatice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia *[[Buk i Storpolske voivodskap]], by i Polen {{fleirtyding}} 014rc1lz913wfpvfr657udzvtvo6lf7 0 169220 3670617 3586773 2026-09-06T15:14:01Z Ranveig 39 Infoboks 3670617 wikitext text/x-wiki {{infoboks avis}}{{Kursiv tittel}} [[Fil:Norway's Resistance Museum, Oslo - "Fritt Folk" September 10, 1941 - State of emergency in Oslo - Lightened, strechted version of photo 2017-11-30.jpg|mini|Fritt Folk frå 1941]] '''''Fritt Folk''''' var ei avis som kom ut som riksorgan for [[Nasjonal Samling]] frå 1936 til 1945. Frå 1936 var ''Fritt Folk'' eit vekeblad, men frå 30. mars 1940 kom avisa ut som dagblad. Hausten 1940 overtok avisa kontora og pressa til [[Arbeiderbladet]]. Ved fredsslutninga vart avisa stoppa. Opplaget vart oppgjeve til 100 000 eksemplar medrekna gratiseksemplar. ===Redaktørar=== *1936 Herlof Harstad *1937-43: Arnt Rishovd *1943-45: Odd Melsom ==Bakgrunnsstoff== *[http://www.nordiki.no/1945avis.htm Forsidene av Fritt Folk mai 1945] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100201195837/http://www.nordiki.no/1945avis.htm |date=2010-02-01 }} *[http://mediabase1.uib.no/krigslex/f/f5.html#fritt-folk Omtale i Norsk Krigsleksikon 1940-45] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110525024705/http://mediabase1.uib.no/krigslex/f/f5.html#fritt-folk |date=2011-05-25 }} {{NS-pressa}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Norske aviser etter namn]] [[Kategori:Noreg under andre verdskrigen]] [[Kategori:Tidlegare norske aviser]] [[Kategori:Aviser skipa i 1936]] [[Kategori:Aviser nedlagde i 1945]] [[Kategori:1936 i Noreg]] [[Kategori:1945 i Noreg]] [[Kategori:Nasjonal Samling]] bqs2demvays9g9scesie9vl8nyr7ae6 0 183854 3670753 3639027 2026-09-07T09:29:11Z Anne-Sophie Ofrim 7229 /* Kjelder */ 3670753 wikitext text/x-wiki {{infoboks politikar}} '''Peter Holm''' ({{levde|31. desember|1812|16. april|1876|Holm, Peter}}) var ein norsk lærar, prest og stortingsmann frå [[Moss]]. Han var far til [[Ole Lutzow-Holm]]. Holm var son til ein kjøpmann. Sjølv vart han student i 1830 og [[cand. theol.]] i 1836. Frå 1840 var han lærar ved borgarskulen i [[Risør]], tre år seinare vart han [[kateket]] i byen. Tida 1854-66 var han [[sokneprest]] i [[Bodø]], deretter hadde han same embetet i [[Vinger]] fram til han døydde. Holm var [[ordførar]] i [[Bodin]] 1856-58, og seinare var han ordførar i Vinger. Både medan han var i Risør, Bodø og Vinger var han forlikskommissær. Han representerte Risør på [[Stortinget]] i 1851, der han var sekretær i gasje- og pensjonskomiteen. Han døydde i Vinger i 1876. == Kjelder == * Lindstøl, Tallak: ''Stortinget og Statsraadet 1814-1914''. Kristiania, 1914 {{autoritetsdata}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1851-1853]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar for Risør]] [[Kategori:Vararepresentantar til Stortinget]] [[Kategori:Ordførarar i Bodin]] [[Kategori:Ordførarar i Vinger]] [[Kategori:Norske lutherske prestar]] [[Kategori:Folk frå Moss]] r5hccegy3wbdjkf4ks12q3nhk8qdnnq 0 200712 3670707 3657242 2026-09-07T07:32:39Z Ranveig 39 fjerna [[Kategori:Moglege framsideartiklar]]; la til [[Kategori:Utvalde artiklar 2026]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3670707 wikitext text/x-wiki {{infoboks musikar|bilete=McCoy Tyner 1976 press photo.jpg|bilettekst=McCoy Tyner i 1976.}} '''Alfred McCoy Tyner''' '''McCoy Tyner''' ({{datoar}}) var ein amerikansk [[jazz]]-[[pianist]], komponist og bandleiar<ref name="guardian">John Fordham: [https://www.theguardian.com/music/2020/mar/09/mccoy-tyner-obituary McCoy Tyner obituary], ''The Guardian'' 9. mars 2020</ref> som var kjend for sin store innverknad i [[John Coltrane Quartet]], som han spelte med frå 1960 til 1965, og ein lang solokarriere etterpå.<ref>{{cite web |url=http://www.mccoytyner.com/bio.shtml |title=McCoy Tyner Biography |publisher=Mccoytyner.com |date=11. september 2007 |access-date=June 25, 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080509130954/http://mccoytyner.com/bio.shtml |archive-date=9. mai 2008 }}</ref> Han blei utropt til [[NEA Jazz Masters|NEA Jazz Master]] og vann fem [[Grammyprisen|grammyprisar]]. Tyner er blitt vidt imitert og er ein av dei meste kjennelege og innverknadsrike jazzpianistane til all tid.<ref name="nytdeath">{{cite news|last=Ratliff|first=Ben|url=https://www.nytimes.com/2020/03/06/arts/mccoy-tyner-dead.html|title=McCoy Tyner, Jazz Piano Powerhouse, Is Dead at 81|date=6. mars 2020|work=The New York Times|access-date=6. mars 2020}}</ref> == Liv og virke == McCoy Tyner blei fødd 11. desember 1938<ref>{{Cite book|last=Waters|first=Keith|chapter=Tyner, (Alfred) McCoy|language=en|doi=10.1093/gmo/9781561592630.article.a2276732|title=[[The New Grove Dictionary of Music and Musicians|Grove Music Online]]|year=2015|isbn=9781561592630}}</ref><ref name="McCoy Tyner: The Pianist">{{cite web |last1=Williams |first1=Sonya |title=McCoy Tyner: The Pianist |url=https://www.npr.org/2020/03/06/812954365/mccoy-tyner-the-pianist |publisher=NPR |date= 7. februar 1999|access-date=3. januar 2021 |language=en}}</ref> i [[Philadelphia]] i Pennsylvania i USA som son av Jarvis og Beatrice (f. Stevenson).<ref name=Chinen>{{cite news|url=https://www.npr.org/2020/03/06/812940062/mccoy-tyner-groundbreaking-pianist-of-20th-century-jazz-dies-at-81|title=McCoy Tyner, Groundbreaking Pianist Of 20th Century Jazz, Dies At 81|author=Chinen, Nate|date=6. mars 2020|access-date=7. mars 2020|publisher=NPR}}</ref> Han var den eldste i ein ungeflokk på tre. Da han var 13 år oppmoda mora han til å lære seg pianospel, og frå han var 15 heldt han konsertar med jazzgrupper. Han studerte ved West Philadelphia Music School og seinare ved Granoff School of Music.<ref>{{cite news|url=https://downbeat.com/news/detail/in-memoriam-mccoy-tyner|title=In Memoriam: McCoy Tyner|author=Milkowski, Bill|date=6. mars 2020|access-date=13. november 2022|work=Downbeat}}</ref> Tyner blei vidare oppmuntra til å studera piano blei styrka då han møtte [[bebop]]-pianisten [[Bud Powell]], ein nabo av Tyner-familien.<ref name="Collar">{{cite web |last1=Collar |first1=Matt |title=McCoy Tyner |url=https://www.allmusic.com/artist/mccoy-tyner-mn0000868092/biography |website=AllMusic |access-date=21. juni 2025}}</ref> Ein annan viktig innverknad på spelet til Tyner var [[Thelonious Monk]], som påverka stilen hans med den perkussive tilnærminga si.<ref name="McCoy Tyner: The Pianist"/> I tenåra sine leia Tyner si eiga gruppe, The Houserockers.<ref name="Heckman">{{cite news|url=https://www.latimes.com/obituaries/story/2020-03-06/mccoy-tyner-john-coltrane-jazz-dead|title=McCoy Tyner, jazz piano legend who played with Coltrane, dead at 81|author=Heckman, Don|date=6. mars 2020|access-date=7. mars 2020|work=The Los Angeles Times}}</ref> 17 år gamal konverterte han til [[ahmadiyya]] og tok namnet Sulaimon Saud,<ref>{{cite web |last1=Aidi |first1=Hisham |title=Did Coltrane say 'Allah Supreme'? |url=https://www.aljazeera.com/opinions/2014/12/9/did-coltrane-say-allah-supreme |website=Aljazeera.com |access-date=January 3, 2021 |date=9. desember 2014 |language=en}}</ref><ref>{{cite book|last=Turner|first=Richard Brent |title=Islam in the African American Experience |year=2003 |publisher=Indiana University Press|page=[https://archive.org/details/islamintheaf_turn_2003_000_10461993/page/n179 140]|url=https://archive.org/details/islamintheaf_turn_2003_000_10461993|url-access=registration|access-date=25. juni 2012 |isbn=978-0-253-21630-4 }}</ref> men nytta det opphavlege namnet sitt som artistnamn.<ref name="Collar"/> Tyner byrja spela profesjonelt i Philadelphia med lokale artistar som [[Lee Morgan]] og [[Jimmy Heath]], og var del av det moderne jazzlivet i byen.<ref name=Chinen/><ref name="Collar"/> [[John Coltrane]] og McCoy Tyner møtte kvarandre første gongen i Philadelphia 1955 i, då dei spelte saman på klubben Red Rooster. Dei heldt kontakten og spelte i lag no og då, med ei semje om at om Coltrane nokon gong danna si eiga gruppe, skulle Tyner vera pianisten.<ref>Lyons, Len. ''The Great Jazz Pianists'', Da Capo Press, 1983, s. 238.</ref> Frå 1959 spelte han seks månader i The Jazztet med [[Art Farmer]] og [[Benny Golson]], og spelte på debutalbumet til gruppa, ''Meet the Jazztet''. På rundt denne tida hadde Coltrane forlate [[Miles Davis]] si gruppe og danna sin eigen kvartett, men fordi han var venner med Golson, nølte han med å be Tyner forlata The Jazztet. På oppfordring frå kona si, Naima, spurte Coltrane til slutt Tyner kva han ville gjera.<ref>Lyons, s. 238.</ref> ===John Coltrane Quartet=== [[Fil:Mccoy Tyner 1973 gh.jpg|mini|portrett|Mccoy Tyner i 1973.]] Etter seks månader med The Jazztet blei han med i John Coltrane Quartet med Coltrane, [[Jimmy Garrison]] og [[Elvin Jones]] der han hadde ei berande rolle fram til 1965 og medverka på album som ''[[A Love Supreme]]'' (1964, [[Impulse! Records|Impulse!]]) og ''[[Crescent]]'' (1964, Impulse!). Elles deltok han på [[Joe Henderson]] sitt debutalbum ''Page One'' i juni 1963. Etter [[Ian Carr]] si meining var John Coltrane Quartet den mest påverknadsrike kvartetten i jazzhistoria og gir Tyner ein stor del av æra for dette.<ref>Carr s.&nbsp;653.</ref> Tyner samarbeidde òg med saksofonisten [[Wayne Shorter]] for [[Blue Note Records]], til dømes på albuma ''Night Dreamer'' (1964) og gav frå 1962 ut album under eige namn på platemerket ''Impulse!'' der Elvin Jones, [[Art Davis]] og Jimmy Garrison medverka. John Coltrane Quartet turnerte nesten utan stopp mellom 1961 og 1965. Gruppa spelte inn fleire album som er blitt rekna som jazzklassikarar, som ''[[My Favorite Things (1961)|My Favorite Things]]'' (1961) for [[Atlantic Records]] og ''[[Coltrane "Live" at the Village Vanguard]]'' (1962), ''[[Ballads (1963)|Ballads]]'' (1963), ''[[John Coltrane and Johnny Hartman]]'' (1963), ''[[Live at Birdland (John Coltrane album)|Live at Birdland]]'' (1964), ''[[Crescent (1964)|Crescent]]'' (1964), ''[[A Love Supreme]]'' (1964) og ''[[The John Coltrane Quartet Plays]]'' (1965) for [[Impulse! Records]].<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=_NNmFiUnSmUC&pg=PA273 |first=Colin |last=Larkin |author-link=Colin Larkin |title=The Encyclopedia of Popular Music |publisher=Omnibus Press |date=27. mai 2011 |isbn=978-0-85712-595-8 |page=271}}</ref> Særleg ''A Love Supreme'' er allment rekna som eit av dei største jazzalbuma nokonsinne.<ref>Lewis, John. ''1001 Albums You Must Hear Before You Die'', Universe Publishing, 2005, s. 78.</ref> Medan han var medlem i Coltrane si gruppe spelte Tyner også inn eigne album som leiar, mellom anna trioinnspelingar, som debutalbumet hans ''[[Inception (1962)|Inception]]'' (1962). Seint i 1962 og i fyrste halvdelen av 1963 bad produsenten [[Bob Thiele]] Tyner om å spela inn meir rett-fram jazzalbum som leiar. Desse omfatta ''[[Reaching Fourth]]'' (1963), ''[[Nights of Ballads & Blues]]'' (1963), ''[[Today and Tomorrow (1964)|Today and Tomorrow]]'' (1964) og ''[[McCoy Tyner Plays Ellington]]'' (1965).<ref>{{Cite web|url=https://www.jazzwax.com/2017/07/mccoy-tyner-ballads-blues.html|title=McCoy Tyner: Ballads & Blues|website=Jazzwax.com|date=18. juli 2017 |access-date=8. mars 2020}}</ref> Tyner opptredde også som sidemann på mange [[Blue Note Records]]-album frå 1960-talet, mellom anna klassiske innspelingar med [[Freddie Hubbard]], [[Wayne Shorter]] og [[Joe Henderson]]. Han blei ofte kreditert som «etc.» for å respektera kontrakten hans med Impulse!.<ref name="Collar"/> Tyner sitt samarbeid med Coltrane ende i 1965. Musikken til Coltrane var i ferd med å bli mykje meir atonal og fri; han hadde også utvida gruppa si med perkusjonistar som truga med å drukna ut både Tyner og Jones, som forlet gruppa året etter. Tyner sa: «Eg såg ikkje for meg at eg kunne bidra til den musikken... alt eg kunne høyra var mykje bråk. Eg hadde ikkje noka kjensle for musikken, og når eg ikkje har kjensler, speler eg ikkje.»{{mrk|{{lang|en|I didn't see myself making any contribution to that music. ... All I could hear was a lot of noise. I didn't have any feeling for the music, and when I don't have feelings, I don't play.}}<ref>Porter, ''John Coltrane: His Life and Music'', s. 266.</ref>}} [[Alice Coltrane]] erstatta Tyner som pianist for gruppa.<ref>{{cite web |last1=Jackson |first1=Grant |title=Alice Coltrane On Piano Jazz |url=https://www.npr.org/2011/09/23/140743198/alice-coltrane-on-piano-jazz |website=NPR |date= 28. februar 2014|access-date=21. juni 2025}}</ref> Før dette hadde ikkje Coltrane nytta nokon annan pianist dersom Tyner ikkje var tilgjengeleg; han var den einaste pianisten som akkompagnerte Coltrane frå 1960 til 1965.<ref name=Linna/> ==Seinare solokarriere== I 1966 øvde Tyner i lag med ein ny trio og byrja ein karriere som bandleiar.<ref>Porter, ''John Coltrane: His Life and Music'', s. 268.</ref> I byrjinga gjorde mangel på jamt arbeid til at han tenkte på å ta ein fast jobb for å støtta familien sin, og han forhøyrde seg om å bli taxisjåfør.<ref>Lyons, s. 239.</ref> Etter kvart fekk Tyner etablert seg som levedyktig soloartist ved hjelp av ei rad [[post-bop]]-album som Blue Note gav ut mellom 1967 og 1970. Desse inkluderte ''[[The Real McCoy (1967)|The Real McCoy]]'' (1967), ''Tender Moments'' (1967), ''Time for Tyner'' (1968) med vibrafonisten [[Bobby Hutcherson]], ''[[Expansions (1968)|Expansions]]'' (1968) og ''[[Extensions (1970)|Extensions]]'' (1970). Frå 1966 turnerte McTyner som bandleiar og solist i sin eigen [[trio]]/[[kvartett]] i USA, Europa og Japan. På denne tida samarbeidde Tyner med [[Ike Turner|Ike]] og [[Tina Turner]], [[Jimmy Witherspoon]] og andre. I 1967 kom det epokegjerande albumet ''The Real McCoy'' på [[Blue Note Records]], med [[Joe Henderson]], [[Ron Carter]] og Elvin Jones<ref>I ''Jazz Rough Guide'' skreiv Ian Carr at ''The Real McCoy'' er «eit av dei mest perfekte album på slutten av 1960-åra. Cook og Morton reknar det til McCoy Tyner sine beste verk og gir det beste karakter.»</ref> [[Fil:McCoy Keystone.jpg|mini|portrett|McCoy Tyner i 1981.]] På starten av 1970-åra gjekk Tyner over til jazzprodusenten [[Orrin Keepnews]] sitt merke [[Milestone Records]]. Han utvikla eit særs godt samarbeid med Keepnews, som tidlegare hadde samarbeid nært med [[Thelonious Monk]] og [[Bill Evans]].<ref name="Smithsonian">[https://www.si.edu/media/NMAH/NMAH-AC0808_Tyner_McCoy_Transcript.pdf «McCoy Tyner / NEA Jazz Master (2002)»]. Smithsonian Institution, 7. desember 2011. Vitja 20. juni 2025.</ref> Det fyrste albumet på dette merket, ''[[Sahara (1972)|Sahara]]'', gav han dei fyrste to grammynominasjonane hans og blei kåra til «Album of the Year» av ''[[DownBeat]]''-meldarar.<ref name="Concord">{{cite web |title=McCoy Tyner |url=https://concord.com/artist/mccoy-tyner/ |website=Concord |access-date=21. juni 2025}}</ref> Tyner spelte inn totalt 19 album for merket, som soloalbumet ''Echoes of a Friend'' (1972) vigd John Coltrane, ''Enlightenment'' (1973, med [[Azar Lawrence]]) og ''[[Song of the New World]]'' (1973) og ''[[Fly with the Wind]]'' (1976), begge med fløytisten [[Hubert Laws]], ulike andre blåseinstrument og fullstendige strykeseksjonar.<ref>{{Cite web|url=https://www.allmusic.com/album/fly-with-the-wind-mw0000188866/credits|title=Fly with the Wind – McCoy Tyner &#124; Credits|website=AllMusic}}</ref> Tyner sine innspelingar for Blue Note og Milestone tok ofte musikken til Coltrane Quartet som utgangspunkt.<ref name="Milkowski">{{cite web |last1=Milkowski |first1=Bill |title=McCoy Tyner: Great Moments |url=https://jazztimes.com/features/lists/mccoy-tyner-great-moments/ |website=JazzTimes |date=16. juli 2024|access-date=21. juni 2025}}</ref> Tyner nytta også element frå afrikansk og austasiatisk musikk. På ''Sahara'' spelte han [[koto]] i tillegg til piano, fløyte og perkusjon. På trioinnspelinga ''[[Trident (1975)|Trident]]'' (1975), med bassisten [[Ron Carter]] og Elvin Jones, spelte Tyner [[cembalo]] og [[celesta]], instrument ein sjeldan høyrde i jazz.<ref>{{AllMusic|class=album|id=r149253|tab=review|last=Yanow|first=Scott|label=''Trident''|access-date=4. september 2011}}</ref> Til skilnad frå mange jazz-keyboardistar av sin generasjon nytta Tyner sjeldan [[tangentfjøl]] eller [[synthesizer]]. Han sa: «For meg har elektronsike instrument meir av ein kunstig klang. Eg kunne ikkje fungera kjenslemessig med dei.»{{mrk|{{lang|en|To me, electronic instruments have more of an artificial sound. Emotionally I couldn't function on them.}}<ref>Lyons, s. 246.</ref>}} I 1978 spelte han i ''[[Milestone Jazzstars]]'' med blant andre [[Sonny Rollins]], Ron Carter og [[Al Foster]]. I 1982 spelte Tyner og fleire andre kjende jazzpianistar på minneinnspelinga ''Bill Evans: A Tribute'' (Avion Records). Han spelte ein 8 ½ minutt lang soloversjon av Evans sin «We Will Meet Again».<ref>''Bill Evans: A Tribute'', Avion Records AVCD-311, recorded 1982, released on CD in 1992.</ref> På 1980- og 1990-talet spelte Tyner med ein trio som hadde [[Avery Sharpe]] på bass<ref>{{Cite web|url=https://music.williams.edu/profile/ags3/www.averysharpe.com|title=Avery G. Sharpe &#124; Music|website=music.williams.edu}}</ref> og [[Louis Hayes]],<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1986/01/13/arts/jazz-mccoy-tyner-s-trio-performs.html|title=Jazz: Mccoy Tyner's Trio Performs|first=John S.|last=Wilson|date=January 13, 1986|newspaper=The New York Times}}</ref> og seinare [[musikaren Aaron Scott|Aaron Scott]] på trommer.<ref>{{Cite web|url=https://www.concertarchives.org/bands/mccoy-tyner-trio|title=McCoy Tyner trio's Concert & Tour History &#124; Concert Archives|website=Concertarchives.org}}</ref> I 1988 kom storbandproduksjonen ''Uptown/Downtown'' med [[Kamau Muata Adilifu]], [[Howard Johnson]], [[Robin Eubanks]] og [[Steve Turré]]. I 1989 gjekk Tyner tilbake til Blue Note og spelte inn [[Duke Ellington|Ellington]]-albumet ''Things Ain't That What They Used to Be'' (delvis i duo med [[musikaren George Adams|George Adams]] og [[John Scofield]]). Han spelte også inn ein trilogi av solo- eller solo-med-gjestar-album for Blue Note, frå ''Revelations'' (1988)<ref>{{Cite web|url=https://www.allmusic.com/album/revelations-mw0000203244|title=Revelations – McCoy Tyner &#124; Songs, Reviews, Credits|website=AllMusic}}</ref> til ''Soliloquy'' (1991).<ref>{{cite book |last1=Cook |first1=Richard |author-link1=Richard Cook (journalist) |last2=Morton |first2=Brian |author-link2=Brian Morton (Scottish writer) |title=The Penguin Guide to Jazz Recordings |year=2008 |edition=9. |publisher=[[Penguin Books|Penguin]] |isbn=978-0-14-103401-0 |page=1427|title-link=The Penguin Guide to Jazz }}</ref> Han spelte inn eit duoalbum med Bobby Hutcherson, ''Manhattan Moods'', i 1993. [[Fil:McCoyTynerandRaviColtrane.jpg|mini|McCoy Tyner med [[Ravi Coltrane]] i 2005.]] Etter to album for ''Impulse!'' gjekk Tyner over til Telarc. Mellom 1998 og 2003 spelte han inn eit album med [[McCoy Tyner and the Latin All-Stars|latinomusikk]], eit [[McCoy Tyner with Stanley Clarke and Al Foster|trioalbum]] med [[Stanley Clarke]] og [[Al Foster]], eit [[Jazz Roots|soloalbum]] til ære for andre jazzpianolegender frå [[Earl Hines]] til [[Keith Jarrett]], eit [[Land of Giants|nytt album]] med Hutcherson og til slutt eit kvintettalbum, ''Illuminations'', med [[Terence Blanchard]] og [[Gary Bartz]]. Dei siste tre albuma til Tyner blei spelte inn for McCoy Tyner Music under [[Half Note Records]].<ref name="Milkowski" /> Desse omfatta ''Quartet'', ei kvartettinnspeling med [[Joe Lovano]], ''Guitars '' eit album med fleire gjestegitaristar frå [[Bill Frisell]] til [[Derek Trucks]], og eit solokonsertalbum, ''Solo: Live from San Francisco''. [[Fil:McCoy Tyner 07.jpg|mini|McCoy Tyner i Jazz Alley i Seattle i 2012.]] Tyner stoppa å spela inn musikk i 2007, 13 år før han døydde. Han heldt fram med å spela konsertar ei stund etter dette, men trekte seg så tilbake utan fanfare.<ref name="Whitehead">{{cite web |last1=Whitehead |first1=Kevin |title=Remembering McCoy Tyner, A Jazz Legend Who Created His Own Style |url=https://www.npr.org/2020/03/10/814034166/remembering-mccoy-tyner-a-jazz-legend-who-created-his-own-style |website=NPR |date=10. mars 2020|access-date=22. juni 2025}}</ref> Han døydde heime i [[Bergenfield i New Jersey]], 6. mars 2020. Han var 81 år gammal.<ref name=WPobit/><ref name="nytdeath" /><ref>{{cite web | title=McCoy Tyner 1938 – 2020 | website=JazzTimes | date=7. mars 2020 | url=https://jazztimes.com/features/tributes-and-obituaries/mccoy-tyner-1938-2020/ | access-date=2020-10-28}}</ref> == Musikkstil == I tillegg til Powell-brørne var [[Thelonious Monk]] og [[Art Tatum]] tidlege inspirasjonskjelder, men han utvikla allereie i tida med Coltrane-kvartetten ein helt eigen og stilskapande identitet. Den maksimalistiske spelestilen til Tyner utvikla seg i tett kontakt med Coltrane.<ref name="Collar"/><ref name=Linna>{{cite book |url=https://taju.uniarts.fi/bitstream/handle/10024/6819/302684_Sami_Linna_McCoyTynerModalJazzandtheDominantChord_verkkoversio.pdf?sequence=1&isAllowed=y |first=Sami |last=Linna |title=McCoy Tyner, Modal Jazz, and the Dominant Chord |publisher=Sibelius Academy at University of the Arts Helsinki|date=2019 |isbn=978-952-329-140-9 |page=33}}</ref> McCoy Tyner sin pianostil kan samanliknast med den maksimalistiske saksofonstilen til Coltrane.<ref name=ALLMUSIC>[{{Allmusic|class=artist|id=p44956/biography|pure_url=yes}} Allmusic Biography]</ref> Sjølv om han berre var medlem av Coltrane si gruppe, blei han aldri overskygga av saksofonisten; han komplementerte og inspirerte Coltrane si opne tilnærming.<ref name="ALLMUSIC" /> John Coltrane lovprisa den særeigne stilen til Tyner: :''...den største givnaden hans er ein melodisk innfallsrikdom, […] klårleiken til ideane hans. Han får fram ein svært personleg klang frå dette instrumentet og på grunn av dei klangklyngene [''cluster''] han brukar og måten han gir dei sitt eige preg, er ''sounden'' lysare enn ein kunne vente ut frå dei akkordmønstra han spelar. I tillegg har McCoy ein uvanleg godt utvikla formsans både som solist og akkompagnatør. I gruppa vår bygger han alltid sin eigen struktur for kvar låt.''{{mrk|Sitert frå Carr, s.&nbsp;654. ''He gets a very personal sound from this instrument and because of the clusters he uses and the way he voices them, that sound is brighter than what would normally be expected from most of the chord patterns he plays. In addition, McCoy has an exceptionally well developed sense of form both als a soloist and an accompanist. Invariably in our group, he will take a tune and built his own structure for it.''}} Coltranebiografen Bill Cole meinte at Tyner tidleg lukkast med å skape «ei syntese av [[Red Garland|Garland]], Monk og [[Wynton Kelly]]»; «Han har ei sterk venstrehand og viste tidleg sin dugleik i å akkompagnere med svært oppfinnsame harmoniar».<ref name="Kunzler, s. 1206">sitert etter Kunzler, s.&nbsp;1206.</ref> Kollegaen [[Richie Beirach]] la vekt på det stildannande elementet frå [[stride piano]]-stilen i [[Art Tatum|Tatum]]-skolen: :''McCoy tok stride-pianoet som sitt stilistiske hovudelement – med [[kvint]]ane i bassen og akkordane i midten av klaviaturet. Det er kva eg kallar innovasjon, når ein tek noko frå fortida og arbeider det inn i samtidsvokabularet.''<ref name="Kunzler, s. 1206"/> Den tyske jazzbassisten og musikkskribenten [[Martin Kunzler]] analyserte Tyner sine nyvinningar: :''Han frigjer [[harmonikk]]en frå si [[tonika]]le formbinding. Han set funksjonsharmonikken opp mot eit nytt [[Modal jazz|modalt]] […] grunngjeve harmonisk konsept. Omdanninga gir ei lineær toneorganisering i vertikalen og forlenginga av ho som gjer det mogleg for pianisten å skape eit betydeleg improvisatorisk frirom for seg og solistane.'' Avery Sharpe, som spelte med Tyner i 26 år, sa om han: :''Han kunne spela bak songarar, han kunne spela bak alle, fordi han var verkeleg svært følsam. Måten han kompa bak bassoloane mine var superfølsam. Samtidig kunne han spela alle av scenen om du ville ha han til å få opp energinivået. Eg har vore i situasjonar med fleire stjerner der alle fyrane har ego, men dei ville alle sjå over på McCoy og tenkja, «Han er toppen. Me er alle store utøvarar, men han er toppen.»''{{mrk|{{cite news|url=https://downbeat.com/news/detail/in-memoriam-mccoy-tyner|title=In Memoriam: McCoy Tyner|author=Milkowski, Bill|date=6. mars 2020|access-date=2026-06-13|work=Downbeat|quotation=He could play behind singers, he could play behind anybody, because he was really very sensitive. The way he would comp behind my bass solos was super-sensitive. But at the same time, he could just run everybody off the stage if you want to bring the energy level up ... . I’ve been in all-star situations where cats have egos, but they’ll all look over at McCoy and go, ‘He’s the cat. We’re all great players, but he’s the cat.’}}}} McCoy Tyner reflekterte over rolla si i Coltrane-kvartetten: :''Gruppa fungerte i første hand som ei lukka eining. Om eg no skulle trekke ut og analysere mi rolle i ho, kan eg eigentleg berre seie det var å vere orkesteret. Med andre ord: det var eg som måtte gi kvartetten klangfylde. Eller som John [Coltrane] brukte å seie det: tettleik og fulltonande klang. Nå kan jo faktisk eit piano behandlast som eit orkester, og det er nett det eg prøver. Eg gav kvartetten ein klang som stadig blei fyldigare, tettare, meir omfattande.''<ref name="Kunzler, s. 1206"/> I følgje [[Ian Carr]] har Tyner alltid spelt kompositorisk: han tenker framover mens han spelar og har samstundes eit ufeilande instinkt for augneblinken; når han kan improvisere og når han skal spele med i rytmegryppa for å gi solistane støtte. Carr reknar Tyner som ein av dei mest dynamisk spelande pianistane; i tillegg spelar han ikkje «fritt» men likar det tonale og kontrollerte. I ei samtale med jazzskribenten [[Joachim-Ernst Berendt]] sa Tyner at all musikk er «ei sjelereise inn i nytt, uutforska terreng. […] Eg forsøker derfor å høyre musikk frå mange ulike land, frå Afrika, India, frå den arabiske verda, europeisk klassisk musikk… Alle musikktypar er bundne saman.»<ref>Berendt/Huesmann, s.&nbsp;376.</ref> Tyner kommenterte det kraftfulle spelet sitt slik: «Du må bli eitt med instrumentet. Når du byrjar å lære eit instrument er det først ikkje anna enn eit objekt. Men så blir du og instrumentet ditt eitt.»<ref>sitert etter Berendt/Huesmann, s.&nbsp;376.</ref> ==Påverknad== [[Fil:McCoy Tyner (6372649453).jpg|mini|McCoy Tyner i 2011.]] McCoy Tyner påverka mange seinare pianistar med den karakteristiske sounden sin, til dømes [[Hal Galper]], [[John Hicks]], [[Henry Butler]], [[Joanne Brackeen]] og [[Joachim Kühn]]. Av Tyner sine mange komposisjonar blei særleg «You Taught My Heart to Sing» (1985), med tekst av [[Sammy Cahn]], spelt av mange andre musikarar. Andre verk av han som er blitt spelte av mange andre artistar er «Aisha» (1961), «Inception» og «Effendi» (1962) og «Passion Dance», «Contemplation», «Search for Peace» og «Blues on the Corner», alle frå albumet ''The Real McCoy'' (1967).<ref>[https://secondhandsongs.com/artist/13798/works "McCoy Tyner / Works"]. SecondHandSongs.com. Vitja 20. juni 2025.</ref> Songaren [[Rob Tyner]] i [[MC5]] tok scenenamnet sitt etter Tyner. == Prisar og utmerkingar == Tyner vann fem [[Grammy Award|grammyprisar]], alle relativt seint i karrieren sin: ''The Turning Point'' (1992) og ''Journey'' (1993) vann beggekategorien «Best Large Jazz Ensemble Performance», medan ''Blues for Coltrane: A Tribute to John Coltrane'' (1987), ''Infinity'' (1995) og ''Illuminations'' (2004) alle vann kategorien «Best Instrumental Jazz Album».<ref>{{cite web|url=https://www.grammy.com/grammys/awards/winners-nominees/171|archive-url=https://web.archive.org/web/20190321043354/https://www.grammy.com/grammys/awards/winners-nominees/171|url-status=dead|archive-date=21. mars 2019|title=GRAMMY Awards Winners & Nominees for Best Instrumental Jazz Album|access-date=7. mars 2020|publisher=Recording Academy}}</ref> Tyner blei utnemnd til [[NEA Jazz Master]] i 2002 av [[National Endowment for the Arts]].<ref name=NEA>{{cite web|url=https://www.arts.gov/honors/jazz/mccoy-tyner|title=McCoy Tyner|year=2002|access-date=7. mars 2020|publisher=National Endowment for the Arts}}</ref> I 2004 blei Tyner innlemma i musikkmagasinet [[Down Beat]] sin «Hall of Fame». Tyner blei tildelt eit [[æresdoktorat]] i musikk av [[Berklee College of Music]] ved Sala dei Notari under [[Umbria jazzfestival]] i 2005.<ref>[http://home.nestor.minsk.by/jazz/news/2005/07/2005.html «Hank Jones, McCoy Tyner, Enrico Rava Honored by Berklee College of Music at Umbria Jazz»], ''Jazz News'', 2005.</ref> Han var også dommar ved dei 6., 10.,<ref>{{cite web|url=http://www.independentmusicawards.com/ima_new/imajudges2007.asp |archive-url=https://web.archive.org/web/20091005194007/http://www.independentmusicawards.com/ima_new/imajudges2007.asp |archive-date=October 5, 2009 |title=Independent Music Awards – 6th Annual Judges |publisher=IndependentMusicAwards.com |date=October 5. oktober 2009 |access-date=June 25, 2012}}</ref> og 11. årlege Independent Music Awards.<ref>[http://www.independentmusicawards.com/ima/judges/11th-annual-ima-judges/ "11th Annual IMA Judges]. Independent Music Awards. Vitja 4. september 2013.</ref> [[Steinway & Sons]] gav ein gullmedaljong til Tyner for dei 50 åra hans som Steinway-artist.<ref name="Smithsonian"/> ==Familie== Tyner blei gift med Aisha Saud då dei begge var i tenåra. Dei fekk tre søner. Ekteskapet ende i skilsmisse.<ref name=WPobit>{{cite news |last1=Schudel |first1=Matt |title=McCoy Tyner, titan of jazz piano who helped propel Coltrane quartet, dies at 81 |url=https://www.washingtonpost.com/local/obituaries/mccoy-tyner-titan-of-jazz-piano-who-helped-propel-coltrane-quartet-dies-at-81/2020/03/06/5f935eca-5fe8-11ea-b29b-9db42f7803a7_story.html |newspaper=Washington Post |access-date=3. januar 2021 |date=6. mars 2020 |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.independent.co.uk/news/obituaries/mccoy-tyner-death-musician-jazz-piano-john-coltrane-age-cause-a9418141.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220512/https://www.independent.co.uk/news/obituaries/mccoy-tyner-death-musician-jazz-piano-john-coltrane-age-cause-a9418141.html |archive-date=12. mai 2022 |url-access=registration |url-status=live|title = Remembering McCoy Tyner, the titan of jazz piano who helped to propel the John Coltrane Quartet|website = [[Independent.co.uk]]|date = 30. mars 2020}}</ref><ref>Lyons, s. 236.</ref> Bror til McCoy Tyner, [[Jarvis Tyner]], var viseformann for CPUSA, kommunistispartiet i USA.<ref name="Ratliff">{{cite web |last1=Ratliff |first1=Ben |title=McCoy Tyner Honors Charlie Parker at Marcus Garvey Park |url=https://www.nytimes.com/2010/08/30/arts/music/30parker.html?_r=0 |website=The New York Times |access-date=22. september 2018 |date=29. august 2010}}</ref> == McCoy Tyner i Noreg == * 1973: McCoy Tyner Quartet på [[Kongsberg Jazzfestival]] * 1985: McCoy Tyner Trio på Kongsberg Jazzfestival * 2002: McCoy Tyner & [[Bobby Hutcherson]] på Kongsberg Jazzfestival * 2010: McCoy Tyner Trio med [[Joe Lovano]] på Kongsberg Jazzfestival ==Merknadar== {{Merknadar}} == Kjelder == {{reflist}} *Denne artikkelen er basert på «[[:de:McCoy Tyner|McCoy Tyner]]» frå {{Wikipedia-utgåve|de}}, den 30. november 2011. {{refopning}} *''Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:McCoy Tyner|McCoy Tyner]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 14. juni 2026.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == {{commons}} * [http://guitarinternational.com/wpmu/2009/10/21/mccoy/McCoy Intervju med McCoy Tyner] * [http://www.jazzdisco.org/mccoy/ - Jazz-diskografi] * [http://www.jazzcenter.org/tyner/index.htm Biografi på Jazzcenter] * [http://www.internationaljazzproductions.com/mtyner.html Biografi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080116101353/http://www.internationaljazzproductions.com/mtyner.html |date=2008-01-16 }} * [http://mccoytyner.com/ McCoy Tyner si offisielle webside] *[http://arts.endow.gov/national/jazz/jmCMS/master.php?id=2002_03 Biografi NEA-stiftinga sine websider] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090825181107/http://arts.endow.gov/national/jazz/jmCMS/master.php?id=2002_03 |date=2009-08-25 }} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:USA-amerikanske jazzpianistar]] [[Kategori:Folk frå Philadelphia]] [[Kategori:Utvalde artiklar 2026]] j2nvivnd7xwodre878sqer2356wis49 2 235614 3670669 3197164 2026-09-06T19:57:14Z Sigrunespe 24504 3670669 wikitext text/x-wiki <table align="right"> <tr><td>{{Wikipedantar frå Sogn og Fjordane}} <tr><td>{{brukar nn}} <tr><td>{{brukar nb-3}} <tr><td>{{brukar en-3}} <tr><td>{{brukar es-2}} <tr><td>{{Brukar sidan|år=2012|månad=09|dag=11}} </table> Mitt namn er Sigrun Espe og eg er tilsett i Kommunearkivordninga i Vestland, i [[Vestland fylkeskommune]]. Eg jobbar med arkiv - både kommunale arkiv og private arkiv saman med kollegaer ved [[Fylkesarkivet i Vestland]]. No jobbar eg med arkiv, men eg har ein bakgrunn frå digital kulturformidling og frå ulike frivillige organisasjonar. Eg brukar og redigerer Wikipedia både i fritida mi og på jobb, mest på nynorsk og litt på bokmål. Frå 2018 til 2026 var eg i [[wmno:Styret/nb|styret i Wikimedia Norge]]. Eg registrerte meg først som brukar på Wikipedia 23. september 2010. Eg jobba for [[SLUG]] og var med som deltakar på eit kurs i regi av [[RORG-samarbeidet]]. Her fekk eg lære mykje om Wikipedia av blant andre [[:no:Bruker:Ulflarsen|Ulflarsen]] og [[:no:Bruker:KnutHj|KnutHj]]. Etter dette har eg jobba sporadisk med Wikipedia. ==Mine favorittema:== *[[kulturminne]] *[[kulturarv]] *[[kunst]] *[[folkemusikk]] *[[Sogn og Fjordane]] *[[historie]] *[[Sogn og Fjordane|fylkeshistorie for Sogn og Fjordane]] *[[litteratur]] *[[språk]] ==Mine bidrag== *[https://nn.wikipedia.org/wiki/Spesial:Bidrag/Sigrunespe Nynorsk] *[https://no.wikipedia.org/wiki/Spesial:Bidrag/Sigrunespe Bokmål] qt1mz34tvn3ve4fakjn13yjbqm4tgka 0 266887 3670769 3240799 2026-09-07T11:35:54Z Anne-Sophie Ofrim 7229 /* Kjelder */ 3670769 wikitext text/x-wiki {{infoboks politikar}} '''Peter Gustav Zwilgmeyer''' ({{levde|6. januar|1813|14. juni|1887|Zwilgmeyer, P.}}) var ein norsk jurist, embetsmann og stortingsmann frå [[Ås i Akershus]]. Han var far til [[Dikken Zwilgmeyer|Dikken]] og [[Ludvig Zwilgmeyer]]. Kona hans var syster til statsråd [[Ludvig Daae]]. Zwilgmeyer var son til ein språklærar innvandra frå [[Tyskland]]. Sjølv vart han student i 1830 og [[cand.jur.]] i 1834. Deretter var han fullmektig hos [[sorenskrivar]] i fem år, før han vart [[prokurator]] ved underretten i [[Romsdal]] 1841 og [[Tønsberg]] 1843. Han arbeidde som kopist 1849-51, sidan var han justissekretær ved stiftsoverretten i [[Trondheim]] fram til 1860. Tida 1860 til 1878 var han by[[fut]] i [[Risør]]. Zwilgmeyer var [[Risør|Østerrisør]] sin representant på [[Stortinget]] 1865-66, der han var sekretær i kyrkjekomiteen. Dei neste tre stortingsperiodane var han varamann til Stortinget. Han var busett i hovudstaden frå 1878 og døydde der i 1887. ==Kjelder== *[[Tallak Lindstøl|Lindstøl, Tallak]]: ''Stortinget og Statsraadet 1814-1914''. Kristiania, 1914 {{autoritetsdata}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1865-1867]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar for Risør]] [[Kategori:Vararepresentantar til Stortinget]] [[Kategori:Folk frå Ås]] nx6sn2nvnr7up9nsv47utkb5b67rovm 0 276454 3670761 3628769 2026-09-07T11:04:00Z Anne-Sophie Ofrim 7229 /* Kjelder */ 3670761 wikitext text/x-wiki {{infoboks politikar}} '''Arnt Severin Ulstrup''' ({{levde|24. september|1862|?|1922|Ulstrup, Arnt}}), opphavleg '''Arnt Severin Axelsen''', var ein norsk lege frå [[Brekkestø]] i dåverande [[Vestre Moland]] i [[Aust-Agder]]. Han var stortingsrepresentant for [[Høgre]] og krinsen [[Risør|Østerrisør]] på [[Stortinget]] i periodane 1910-1912 og 1913-15. Ulstrup var son til ein skipper og gardbrukar. Han vart student i 1883. I 1890 var han ferdig utdanna [[cand.med.]] og praktiserte som [[lege]] i [[Lillesand]] til han i 1891 flytta til [[Risør]], der han i 1910 vart sjukehuslege. Frå 1914 var han bylege i Risør. Ulstrup, som fyrst i 1902 tok mora sitt etternamn, var medlem av bystyret i Risør frå 1894. Attåt var han styremedlem av den lokale sparebanken, nestleiar i Østlandske fiskeriselskap, stiftar og formann i både Risør havfiskefond og av Risør og omegns fiskeriforening. Stortingsperiodane 1910-12 og 1913-15 representerte han Risør på Tinget. Begge valperiodane var han medlem av Næringskomiteen, ei kort tid i 1913 var han nestleiar i komiteen. ==Kjelder== *[[Tallak Lindstøl|Lindstøl, Tallak]]: ''Stortinget og Statsraadet 1814-1914''. Kristiania, 1914 {{autoritetsdata}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1910-1912]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1913-1915]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar frå Høgre]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar for Risør]] [[Kategori:Norske legar]] [[Kategori:Folk frå Lillesand]] [[Kategori:Folk frå Risør]] 5isu0z37a5oxsdfurbarefsxk9mgvt7 0 277840 3670750 3014694 2026-09-07T09:25:47Z Ranveig 39 Fmt. 3670750 wikitext text/x-wiki {{Infoboks mineral | namn = Aragonitt | kategori = [[Karbonatmineral]] | bilete = Aragonite Salsigne France.jpg | bilettekst = Aragonitt frå Salsignes-gruva i Aude department i Frankrike. Storleik: 30x30x20 cm | formel = CaCO₃ | strunz = 05.AB.15 | symmetri = Ortorombisk (2/m 2/m 2/m) - dipyramideforma | einingscelle = a = 4,95 [[Ångström|Å]], b = 7,96 Å, c = 5,74 Å; Z = 4 | molvekt = | farge = Kvit, raud, gul, oransje, grøn, lilla, grå, blå og brun | form = pseudoheksagonale, prismatiske krystallar, nåleforma, skiveforma, kuleforma, reniform, pisolittisk, korallisk, [[Stalaktitt|stalaktisk]], internt lagdelt | system = [[Ortorombisk]] | tvilling = Fleirsyntetisk parallel til {100} syklisk på {110} | kløyv = tydeleg på {010}, uperfekt {110} og {011} | brot = Undermuslig | fastleik = Sprø | mohs = 3,5-4 | glans = glasaktig, harpiksaktig på brotflater | bryting = n_α = 1,529 - 1,530 n_β = 1,680 - 1,682 n_γ = 1,685 - 1,686 | optisk = Toaksa (-) | 2V = 18° | dobbeltbryting = δ = 0,156 | strekfarge = Kvit | vekt = 2,95 | oppløyselegheit = Utspeidd syre | transparens = Gjennomsiktig | anna = Fluoresererns: bleik rosa, gul, kvit eller blåaktig; fosforescens: grønaktig eller kvit (LW UV); gulaktig (SW UV) | kjelder = <ref name=Mindat>[http://www.mindat.org/min-307.html Mindat.org]</ref><ref name=Handbook>[http://rruff.geo.arizona.edu/doclib/hom/aragonite.pdf Handbook of Mineralogy]</ref><ref name=Webmin>[http://webmineral.com/data/Aragonite.shtml Webmineral data]</ref> }} '''Aragonitt''' (av [[Aragón]] og [[-itt]]) er eit fargelaust, kvitt eller svakt farga [[mineral]] som mellom anna finst i leier saman med [[gips]], i vulkanske område saman med [[svovel]] og som avsetning frå varme kjelder, og dessutan i [[oksidasjon]]ssona i [[malm]]førekomstar. I norske bergartar er aragonitt særs sjeldan. Det opptrer som bestanddel i skalet hos mange sjødyr som [[korallar]], [[blekksprutar]], i mange [[muslingar]] og [[sniglar]], i [[perle]]r og dessutan i nokre [[kalkalgar]]. Aragonitt er eit [[kalsiumkarbonat]], CaCO₃, som er [[polymorf]]t og kan opptre i tre modifikasjonar: aragonitt, [[kalsitt]] og [[vateritt]]. Med tida vil aragonitt gå over i [[kalsitt]] som er den stabile og difor minst løyselege forma. Følgjande mineral er [[isomorf]]e med aragonitt: [[strontianitt]] SrCO₃; [[witheritt]] BaCO₃; [[cerussitt]] PbCO₃. Dei krystalliserer alle [[rombisk]], men krystallane er ofte pseudoheksagonale på grunn av tvillingdanning. ==Kjelder== {{fotnoteliste}} *{{snl|aragonitt|dato=14. februar 2009|vitja=13. februar 2014}} == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[kategori:Kalsiummineral]] [[kategori:Karbonatmineral]] [[kategori:Grottemineral]] [[kategori:Aragonittgruppa]] [[kategori:Ortorombiske mineral]] couyliecg7h9ud2fireyv0j4b1hm2k6 0 334819 3670744 3236029 2026-09-07T08:59:20Z Anne-Sophie Ofrim 7229 3670744 wikitext text/x-wiki {{Infoboks politikar}} '''Rolf Olsen''' ({{levde|13. februar|1818|7. juni|1864|Olsen, Rolf}}) var ein norsk sakførar og forfattar, fødd i [[Bergen]]. Han var [[stortingsrepresentant]] frå [[Risør]] i tida 1854-64. [[Andreas Olsen]] var far hans og [[Thorvald Olsen]] ein bror. Rolf Olsen vart student frå [[Skien]] skole i 1836 og [[cand.jur.]] i 1842. Han var kopist i [[Indredepartementet]] frå 1846 til han i 1852 slo seg ned i Risør som underrettssakførar, sidan overrettssakførar. I 1863 tok han over [[sorenskrivar]]embetet i [[Gauldal]], døydde i [[Trondheim]] året etter. Olsen redigerte ''Nationalbladet'' frå 1852, og fekk elles publisert artiklar i ymse andre aviser. Han skreiv også fleire skodespel, av desse vart særleg «Anna Kolbjørnsdatter» frå 1853 godt motteke. Elles markerte han seg som meldar av den nasjonale [[litteratur]]en. Olsen representerte Risør på [[Stortinget]] 1854, 1857, 1859-60, 1862-63 og på begge omframtstortinga 1858 og 1864. I 1854 var han medlem i Konstitusjonskomiteen og komiteen om stortingsbygninga, og sat i Lagtinget. Han heldt fram som medlem i komiteen om stortingsbyginga så lenge han var stortingsmann, og både i 1857, 1859-60 og 1862-63 var han sekretær i Konstitusjonskomiteen. Elles var han formann 1862-63 i Trykkekomiteen og 1864 sekretær om Schelde-tollen. ==Kjelder== *[[Tallak Lindstøl|Lindstøl, Tallak]]: ''Stortinget og Statsraadet 1814-1914''. Kristiania, 1914 {{autoritetsdata}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1854-1856]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1857-1858]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1859-1861]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1862-1864]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar for Risør]] [[Kategori:Norske dramatikarar]] [[Kategori:Norske redaktørar]] [[Kategori:Norske sorenskrivarar]] [[Kategori:Folk frå Bergen]] [[Kategori:Folk frå Risør]] 5wdhar6r4jjl3rrnm37obwvelfzw1h8 0 339075 3670703 3435851 2026-09-07T07:27:50Z Anne-Sophie Ofrim 7229 3670703 wikitext text/x-wiki {{Infoboks politikar}} '''Nils Magnus Nilsen Tvedten''' ({{levde|13. oktober|1869|24. desember|1938|Tvedten}}) var ein norsk gardbrukar og politikar frå [[Tjølling]] i [[Vestfold]]. Frå 1917 til 1936 representerte han i fleire periodar partiet [[Venstre]] på [[Stortinget]], vald frå valkrinsen Brunla og fylkeskrinsen Vestfold. Magnus Tvedten var son til ein gardbrukar. Skulevinteren 1884/85 gjekk han [[Oddmund Vik]] sin [[folkehøgskule]] i Vestfold. Han gjekk elles ein del korte landbruks- og hagebrukskurs. Sidan gifta seg til garden Østby i Tjølling, og overtok i 1895 drifta på det som var odelsgarden til kona. Ved sidan av bondeyrket var Tvedten takstmann i [[Hypotekbanken]] i om lag 28 år. Perioden 1899-1901 var Tvedten medlem av heradsstyret i Tjølling, vald på Avholdsfolkets liste. Frå 1905 til 1938 var han på ny heradsstyremedlem, då vald for Venstre. Han var ordførar i Tjølling 1907-10 og 1937-38, samt varaordførar i seks år. Frå 1925 til -30 var han formann i skulestyret i heradet. Valperiodane 1916-18 og 1919-21 var Tvedten fyrste varamann til Stortinget frå einmannskrinsen Brunla. Han møtte frå 1917 til mai 1920 og på ny frå 22. juni 1921 i staden for statsråd [[Martin Olsen Nalum]]. Valperioden 1922-24 var Tvedten fyrste varamann frå fylkeskrinsen Vestfold og heldt fram å møte på Stortinget til ut i 1923-sesjonen. I desse sesjonane var han medlem 1917-18 og nestformann 1919-21 i Vegkomiteen, medan han i 1922-23 hadde plass i Sosialkomiteen. Frå 1931 til -36 var Tvedten fjerde stortingsrepresentant frå Vestfold og var alle seks sesjonane sekretær i Landbrukskomiteen. Tvedten tok på seg ei mengd yrkes- og tillitsverv. Frå 1917 var han medlem både i Statens prisråd og Statens brenselsråd. Han var elles nestformann i Komiteen om ombygging av [[Vestfoldbanen]] og medlem i Den sivile forsvarskommisjon av 1920. I tida 1913-33 var han formann i Vestfold fylkes landbruksselskap og 1915-33 styremedlem i Felleskjøpet i Oslo. Også mangeårig styremedlem i Larviks Aktiemeieri & Handelslag, såvelsom i Larviks Andels Potetmelfabrik. Frå 1933 var han med i styringa av [[Noregs Bank]] si avdeling i Larvik. Etter å ha vore med i styret for [[Selskabet for Norges Vel]], var han i fireårsbolken 1934-38 preses i selskapet. ==Kjelder== * {{PolSys|13021}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1916-1918]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1919-1921]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1922-1924]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1931-1933]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1934-1936]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar frå Venstre]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar for Jarlsberg og Larviks amt]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar for Vestfold]] [[Kategori:Vararepresentantar til Stortinget]] [[Kategori:Ordførarar i Tjølling]] [[Kategori:Venstreordførarar i Vestfold]] [[Kategori:Norske gardbrukarar]] [[Kategori:Folk frå Larvik]] okfam3zcuyol3iu3kes0c6q0ct7084j 10 374972 3670710 3658479 2026-09-07T07:35:10Z Ranveig 39 Nyare malversjon frå en: 3670710 wikitext text/x-wiki {{#if:{{{noicon|}}}||{{#if:{{{wstitle|}}}||[[File:PD-icon.svg|12px|class=noviewer|alt=public domain|link=]]&nbsp;}}}}<!-- optional verbatim message - not included by default -->{{#if:{{{vb|}}}|This article incorporates text from a publication now in the [[public domain]]:&nbsp;|}}<!-- cite encyclopedia wrapper: unlinked title can be specified; otherwise first unnamed arg is used for Wikisource link. -->{{#invoke:template wrapper|{{#if:{{{_debug|}}}|list|wrap}}|_template=cite encyclopedia |_exclude=display, noicon, no-icon, short, vb, wstitle, _debug |_reuse=title, url |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |edition=9. |editor-first={{#if:{{{short|}}}||T. S.|}} |editor-last={{#if:{{{short|}}}||Baynes|}} |editor2-first={{#if:{{{short|}}}||{{#switch:{{{volume}}} |11 |XI |12 |XII |13 |XIII |14 |XIV |15 |XV |16 |XVI |17 |XVII |18 |XVIII |19 |XIX |20 |XX |21 |XXI |22 |XXII |23 |XXIII |24 |XXIV =W. R. |<!--end switch-->}}<!--end if-->}} |editor2-last={{#if:{{{short|}}}||{{#switch:{{{volume}}} |11 |XI |12 |XII |13 |XIII |14 |XIV |15 |XV |16 |XVI |17 |XVII |18 |XVIII |19 |XIX |20 |XX |21 |XXI |22 |XXII |23 |XXIII |24 |XXIV =Smith |<!--end switch-->}}<!--end if-->}} |location={{#if:{{{short|}}}||New York}} |publisher={{#if:{{{short|}}}||Charles Scribner's Sons}} |title={{#if:{{{title|}}}|{{{title|}}}|{{#if:{{{wstitle|}}}|{{cite wikisource/make link |link=Encyclopædia Britannica, Ninth Edition/{{{wstitle|}}} |label={{{display|{{{wstitle|}}}}}} |noicon={{{no-icon|{{{noicon|}}}}}} }}}}}} |url={{#if:{{{wstitle|}}}||{{{url|}}}}} |year={{#switch:{{{volume}}} | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | I | II | III | IV | V | VI | VII | VIII = 1878 | 9 | 10 | IX | X = 1879 | 11 | XI = 1880 | 12 | 13 | XII | XIII = 1881 | 14 | XIV = 1882 | 15 | 16 | XV | XVI = 1883 | 17 | XVII = 1884 | 18 | 19 | XVIII | XIX = 1885 | 20 | 21 | XX | XXI = 1886 | 22 | XXII = 1887 | 23 | 24 | XXIII | XXIV = 1888 | <!-- default if no volume specified --> 1875–1889 }} }}<includeonly><!-- -->{{#ifeq: {{NAMESPACEE}} |<!--is not set--> |<!--Set: sort out the parameters -->{{#if:{{{vb|}}}|[[Category:Wikipedia articles incorporating text from EB9 with a vb parameter]] |<!-- else-->[[Category:Wikipedia articles incorporating a citation from EB9]]<!-- -->}}<!-- -->{{#if:{{{1|}}}|[[Category:Wikipedia articles incorporating a citation from EB9 with an unnamed parameter]]}}<!-- -->}}</includeonly><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> pt108nyipwuw0m2fktooljv9kcih4bs 3670712 3670710 2026-09-07T07:37:24Z Ranveig 39 -kat. 3670712 wikitext text/x-wiki {{#if:{{{noicon|}}}||{{#if:{{{wstitle|}}}||[[File:PD-icon.svg|12px|class=noviewer|alt=public domain|link=]]&nbsp;}}}}<!-- optional verbatim message - not included by default -->{{#if:{{{vb|}}}|This article incorporates text from a publication now in the [[public domain]]:&nbsp;|}}<!-- cite encyclopedia wrapper: unlinked title can be specified; otherwise first unnamed arg is used for Wikisource link. -->{{#invoke:template wrapper|{{#if:{{{_debug|}}}|list|wrap}}|_template=cite encyclopedia |_exclude=display, noicon, no-icon, short, vb, wstitle, _debug |_reuse=title, url |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |edition=9. |editor-first={{#if:{{{short|}}}||T. S.|}} |editor-last={{#if:{{{short|}}}||Baynes|}} |editor2-first={{#if:{{{short|}}}||{{#switch:{{{volume}}} |11 |XI |12 |XII |13 |XIII |14 |XIV |15 |XV |16 |XVI |17 |XVII |18 |XVIII |19 |XIX |20 |XX |21 |XXI |22 |XXII |23 |XXIII |24 |XXIV =W. R. |<!--end switch-->}}<!--end if-->}} |editor2-last={{#if:{{{short|}}}||{{#switch:{{{volume}}} |11 |XI |12 |XII |13 |XIII |14 |XIV |15 |XV |16 |XVI |17 |XVII |18 |XVIII |19 |XIX |20 |XX |21 |XXI |22 |XXII |23 |XXIII |24 |XXIV =Smith |<!--end switch-->}}<!--end if-->}} |location={{#if:{{{short|}}}||New York}} |publisher={{#if:{{{short|}}}||Charles Scribner's Sons}} |title={{#if:{{{title|}}}|{{{title|}}}|{{#if:{{{wstitle|}}}|{{cite wikisource/make link |link=Encyclopædia Britannica, Ninth Edition/{{{wstitle|}}} |label={{{display|{{{wstitle|}}}}}} |noicon={{{no-icon|{{{noicon|}}}}}} }}}}}} |url={{#if:{{{wstitle|}}}||{{{url|}}}}} |year={{#switch:{{{volume}}} | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | I | II | III | IV | V | VI | VII | VIII = 1878 | 9 | 10 | IX | X = 1879 | 11 | XI = 1880 | 12 | 13 | XII | XIII = 1881 | 14 | XIV = 1882 | 15 | 16 | XV | XVI = 1883 | 17 | XVII = 1884 | 18 | 19 | XVIII | XIX = 1885 | 20 | 21 | XX | XXI = 1886 | 22 | XXII = 1887 | 23 | 24 | XXIII | XXIV = 1888 | <!-- default if no volume specified --> 1875–1889 }} }}<includeonly><!-- --> </includeonly><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> p6zg5slx5qav4pm95p67wvn510eogky 0 392856 3670768 3623703 2026-09-07T11:32:48Z Anne-Sophie Ofrim 7229 /* Kjelder */ 3670768 wikitext text/x-wiki {{infoboks politikar}} '''Grunde Nilsen Vegard''' ({{levde|1. februar|1868|2. august|1929|Vegard, Grunde}}) var ein norsk [[kjøpmann]] i [[Risør]] som var [[stortingsrepresentant]] for partiet [[Høgre]]. Han var ein eldre bror til fysikaren Lars Vegard. Grunde Vegard var bondeson frå garden Grasåsen i [[Vegårshei]]. Han reiste i unge år til [[Kristiania]] og utdanna seg i handel ved Kristiania handelsgymnasium. Etter å ha fått handelsbrev slo han seg ned i Risør der han i 1893 opna manufakturforretning. I periodar var han også disponent for A/S Lagets Dampsag og elles styreleiar i Risør Sparebank. Frå 1898 til 1925 var Vegard tidvis medlem av Risør bystyre. Stortingsperioden 1919-21 representerte han einmannskrinsen Østerrisør og partiet Høgre på Stortinget. På Tinget var han medlem i Justiskomiteen til 22. juni 1921, sidan var han med i Protokollkomiteen. ==Kjelder== * {{PolSys|13094}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1919-1921]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar frå Høgre]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar for Risør]] [[Kategori:Lokalpolitikarar i Risør]] [[Kategori:Norske forretningsfolk]] [[Kategori:Konsular]] brbyfdj5xkuad51l3hai87nsviriivx 0 393240 3670688 3332858 2026-09-07T06:36:48Z Ranveig 39 3670688 wikitext text/x-wiki {{omdirigering|seder|måltidet|sedermåltid}} {{taksoboksLua |taksonomi_WD=ja}} '''Seder''' (''Cedrus'') er ei [[Biologisk slekt|planteslekt]] av store [[bartre]] i [[furufamilien]]. Trea er eviggrøne, [[Sambu i biologi|sambu]] og 30-40 meter høge, ein sjeldan gong opp til 60 meter, og er ofte omfangsrike med breie, pyramideforma kroner. Dei har i likskap med [[lerk]] to typar skot, langskudd med spiralstilte nåler og kortskot med kransstilte nåler. [[Kongle|Konglene]] er oppretta, som hos [[Edelgranslekta|edelgran]]. Seder kan overleva frostperiodar og får fukt vinterstid i form av snø, samstundes som dei toler den [[Middelhavsklima|tørre sommaren]] i middelhavslanda betre enn dei fleste andre bartre. Treet har parfymert sevjevekst og motstand mot fukt og rotning. Trevirket har difor vore viktig både som skipstømmer og i trearbeid. I [[Egypt i oldtida]] henta faraoane sedertre i dagens [[Libanon]] til skipsbygging og andre konstruksjonar. Det veks sedertre høgt i vestlege [[Himalaya]] og sørskråningen til [[Hindukush]] (1500–3200 moh.) og i fjell i det sørlege og søraustlege [[Middelhavsland|middelhavsområdet]] (1000–2200 moh.).<ref name=farjon>Farjon, A. (1990). ''Pinaceae. Drawings and Descriptions of the Genera''. Koeltz Scientific Books {{ISBN|3-87429-298-3}}.</ref> [[Himalayaseder]] skil seg ut på fleire måtar og blir rekna som [[systerart]]en til dei andre. Sederformene i middelhavsområdet liknar mykje på kvarandre og blir rekna som éin, to eller tre arter i ulike oversyn. Sederslekta har sannsynlegvis oppstått lengjer nord enn dagens utbreiing. Sikre [[fossil]] er kjende frå [[oligocen]] i vestlege [[Kasakhstan]], [[miocen]] i Sørvest-Europa, [[pliocen]] i Søraust-Europa og tidleg [[pleistocen]] i Ahaggar-fjella i sentrale [[Sahara]]. Det er funne fossil frå [[paleocen]] på [[Kamtsjatkahalvøya|Kamtsjatka]].<ref>{{Kilde artikkel|tittel=Phylogeny and biogeography of ''Cedrus'' (Pinaceae) inferred from sequences of seven paternal chloroplast and maternal mitochondrial DNA regions|publikasjon=Annals of Botany|etternavn=Cai-Yuan Qiao m.fl.|bind=100|hefte=3|side=573–580|issn=1095-8290|pmc=2533594}}</ref> I [[Frankrike|Sør-Frankrike]] døydde seder ut ved overgangen mellom pliocen og pleistocen for 2,6 millionar år sidan. I [[Italia]] ser det ut til at seder forsvann under klimaforverringa for mellom 900 000 og 700 000 år sidan, medan det overlevde litt lenger i [[Hellas]].<ref name="magri12">{{Kilde artikkel|tittel=Quarternary history of ''Cedrus'' in Southern Europe|publikasjon=Annali di Botanica|doi=10.4462/annbotrm-10022|etternavn=D. Magri|hefte=2|side=57–66|issn=2239-3129}}</ref> Meiningane om kva tid seder døydde ut på [[Pyrenéhalvøya|Den iberiske halvøya]] er delte. Donatella Magri meiner at treslaget mest sannsynleg døydde ut ved overgangen mellom pliocen og pleistocen og at funn av pollen i yngre avsetninger kjem av skulda langtransport frå Nord-Afrika.<ref name="magri12">{{Kilde artikkel|tittel=Quarternary history of ''Cedrus'' in Southern Europe|publikasjon=Annali di Botanica|doi=10.4462/annbotrm-10022|etternavn=D. Magri|hefte=2|side=57–66|issn=2239-3129}}</ref> Spanske forskarar meiner derimot at ein ikkje kan stenga ute at seder overlevde til [[siste istid]] og kanskje endå lenger.<ref>{{Kilde artikkel|tittel=Patterns of extinction and persistence of Arctotertiary flora in Iberia during the Quaternary|publikasjon=Review of Palaeobotany and Palynology|doi=10.1016/j.revpalbo.2010.02.015|etternavn=Postigo, J.M. m.fl.|bind=162|hefte=3|side=416–426|issn=0034-6667}}</ref><ref>{{Kilde artikkel|tittel=Steppes, savannahs, forests and phytodiversity reservoirs during the Pleistocene in the Iberian Peninsula|publikasjon=Review of Palaeobotany and Palynology|doi=10.1016/j.revpalbo.2010.03.009|url=http://www.jscarrion.com/publications_pdfs/2010%20gonzariz_rpp.pdf|etternavn=P. González-Sampériz m.fl.|bind=162|hefte=3|side=427–457|issn=0034-6667}}</ref> Treslaget har hatt stor tyding i Midtausten, særleg etter at det breidde seg jamt ut austover fjellrekkjene [[Libanonfjella|Libanon]] og [[Taurusfjella|Taurus]] – i dagens Libanon, Syria og Tyrkia – etter ein mellombels sterk tilbakegang i [[yngre dryas]] (10 900–9600 f.Kr.). Det blei brukt i [[Tempelet i Jerusalem|Salomos tempel]] i Jerusalem omkring 1000 f.Kr. I det gamle Hellas var òg sedertre eit skatta treslag. Ordet «seder» kjem via [[latin]] ''cedrus'' frå [[gresk]] κέδρος, ''kédros''. I [[antikken]] blei ordet brukt både om seder og om arter i [[einerslekta]].<ref>{{Kilde bok|tittel=Trees and Timber in the Ancient Mediterranean World|forfatter=R. Meiggs|forlag=Clarendon Press|isbn=0-19-814840-2|utgivelsessted=Oxford|utgivelsesår=1982}}</ref> Trevirke frå mange andre blei vert òg kalla seder, til dømes kvit seder frå [[lawsonsypress]] (''Chamaecyparis lawsoniana''), raud seder frå [[kjempetuja]] (''Thuja plicata''), californiaseder frå ''[[Californiaseder|Calocedrus decurrens]]'', japanseder frå ''[[Japanseder|Cryptomeria japonica]]'', virginiaseder frå ''[[Virginiaeiner|Juniperus virginiana]]'' og spansk seder frå ''[[Middelhavseiner|Juniperus oxycedrus]]''. Kubaseder, som blir brukt i [[Humidor|sigarkassar]], kjem frå lauvtreet ''[[Vestindisk seder|Cedrela odorata]]''.<ref>{{Cite web|title=Seder – bartre|url=https://snl.no/seder%2Fbartre|access-date=2016-01-09}}</ref> ==Artar== [[File:Moroccan Atlantic cedar.jpg|mini|upright|Seder i Atlasfjella i Marokko]] ''Cedrus'' kan delast inn i frå ein til fire artar:<ref name=farjon/><ref>Gymnosperm database [http://www.conifers.org/pi/ce/index.htm ''Cedrus''].</ref><ref>NCBI Taxonomy Browser [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/Taxonomy/Browser/wwwtax.cgi?mode=Tree&id=3321&lvl=3&p=mapview&p=has_linkout&p=blast_url&p=genome_blast&lin=f&keep=1&srchmode=1&unlock ''Cedrus''].</ref><ref>Flora of China [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=105979 vol. 4]</ref><ref>Qiao, C.-Y., Jin-Hua Ran, Yan Li and Xiao-Quan Wang (2007): Phylogeny and Biogeography of ''Cedrus'' (Pinaceae) Inferred from Sequences of Seven Paternal Chloroplast and Maternal Mitochondrial DNA Regions. ''Annals of Botany'' '''100(3)''':573-580. Available [https://archive.today/20120529113829/http://aob.oxfordjournals.org/cgi/content/full/100/3/573 online]</ref><ref name=farjon1>Farjon, A. (2008). ''A Natural History of Conifers''. Timber Press {{ISBN|0-88192-869-0}}.</ref><ref>Christou, K. A. (1991). The genetic and taxonomic status of Cyprus Cedar, ''Cedrus brevifolia'' (Hook.) Henry. Mediterranean Agronomic Institute of Chania, Greece.</ref><ref>GRIN Taxonomy for Plants [http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/splist.pl?2217 ''Cedrus''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120152047/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/splist.pl?2217 |date=2009-01-20 }}.</ref><ref>Güner, A., Özhatay, N., Ekim, T., & Başer, K. H. C. (red.). 2000. ''Flora of Turkey and the East Aegean Islands'' 11 (Supplement 2): 5&ndash;6. Edinburgh University Press. {{ISBN|0-7486-1409-5}}</ref><ref>Eckenwalder, J. E. (2009). ''Conifers of the World: The Complete Reference''. Timber Press {{ISBN|0-88192-974-3}}.</ref><ref>Sell, P. D. (1990). Some new combinations in the British Flora. ''Watsonia'' 18: 92.</ref> Det eldste kjende fossilet av eit sedertre er ''Cedrus penzhinaensis'' frå tidleg [[krittid]] ([[Albian]]) i trefossil-sediment på [[Kamtsjatkahalvøya]].<ref>{{Cite journal|last=Blokhina|first=N. I.|last2=Afonin|first2=M.|date=2007|title=Fossil wood Cedrus penzhinaensis sp. nov. (Pinaceae) from the Lower Cretaceous of north-western Kamchatka (Russia)|url=https://www.semanticscholar.org/paper/Fossil-wood-Cedrus-penzhinaensis-sp.-nov.-from-the-Blokhina-Afonin/f71ac9527bee7b53f6b666ed2132bd3cb8ea436e|journal=Acta Paleobotanica|language=en|volume=47|pages=379-389.|access-date=2021-05-29}}</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! Bilde !! Vitskapleg namn !! Norsk namn !! Synonym !! Utbreiing !! Skildring !! Variantar |- |[[File:Cèdre du Chélia 10 (Algeria).jpg|120px]] ||''[[Cedrus atlantica]]'' ||Atlasseder ||''C. libani'' subsp. ''atlantica''||[[Atlasfjella]] i [[Marokko]] og [[Algerie]] || Mørkegrøn til blågrønt bar på 10–25&nbsp;mm. || |- |[[File:Cedrus libani var brevifolia kz1.jpg|120px]] ||''[[Cedrus brevifolia]]'' || Kyprosseder ||''C. libani'' subsp. ''brevifolia'', ''C. libani'' var. ''brevifolia'' ||[[Troodosfjella]] på [[Kypros]]|| Glinsande blågrønt bar på 8–20&nbsp;mm. || |- |[[File:Himalaya-Zeder-Zapfen.jpg|120px]] ||''[[Cedrus deodara]]'' || Himalayaseder || – ||Stammar frå vestlege [[Himalaya]] || Sterkt grønt til bleikgrønt, skinande grønt bar på 25–60&nbsp;mm; konglane har lett kanta skjel.|| |- |[[File:Bürkliplatz - Cedrus libani 2012-03-21 16-27-47 (P7000).JPG|120px]] ||''[[Cedrus libani]]'' ||Libanonseder ||– || Stammar frå fjella i [[middelhavsland]]a i [[Det nære austen]], [[Libanon]] og [[Tyrkia]] || Konglane har glatte skjel. || * [[Cedrus libani#Subspecies|''C. libani'' var. ''libani'']]: [[Libanonseder]], fjella i Libanon, Vest-[[Syria]] og sørleg-sentrale Tyrkia; mørkegrønt til blågrønt glinsande bar på 10–25&nbsp;mm. * ''C. libani'' var. ''stenocoma'': tyrkisk seder, fjella i Sørvest-Tyrkia; glinsande blågrønt bar på 8–25&nbsp;mm. |- |} == Kjelder == {{reflist}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sederslekten|Sederslekten]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 22. september 2021.'' {{refslutt}} == Litteratur == * A. Mitchell (1977). Trær i skog og hage. Oversatt av I. Gjærevoll. Tiden. s. 116–119. ISBN 82-10-01282-7.  * A. Farjon (1990). Pinaceae: drawings and descriptions of the genera Abies, Cedrus, Pseudolarix, Keteleeria, Nothotsuga, Tsuga, Cathaya, Pseudotsuga, Larix, and Picea. Königstein: Koeltz Scientific Books. ISBN 3-87429-298-3.  * {{Cite web|title=''Cedrus''|url=http://www.conifers.org/pi/Cedrus.php|access-date=2015-12-28|publisher=The Gymnosperm Database}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Furufamilien]] [[Kategori:Planteslekter]] m74vz9sjho5tt5mqewzv7eu0y1u6m76 0 403127 3670724 3597220 2026-09-07T07:49:40Z Ranveig 39 +Ref. 3670724 wikitext text/x-wiki {{Infoboks språk|land={{flagg|Aust-Timor|lenke}}<br>{{flagg|Indonesia|lenke}} |familycolor=austronesisk |slekt=Austronesiske språk |slekt2=[[Malayopolynesiske språk|Malayopolynesisk]]|slekt3=[[Sentrale østlige malayopolynesiske språk|Sentralt&nbsp;austleg]]|slekt4=[[Sentrale malayopolynesiske språk|Sentralt]]|slekt5=[[Timoresiske språk|Timoresisk]]|slekt6=[[Kjernetimoresiske språk|Kjernetimoresisk]]|slekt7=[[Austtimoresiske språk|Austtimoresisk]]|slekt8='''Tetum'''|iso2=tet|iso3=tet|wiki=tet}} '''Tetum''' er eit [[Austronesiske språk|austronesisk språk]] som blir snakka på øya [[Timor]], og er [[offisielt språk]] i [[Aust-Timor]].<ref name="Manhitu">{{Cite book |last=Manhitu |first=Yohanes |date=2016 |title=Tetum, A Language For Everyone: Tetun, Lian Ida Ba Ema Hotu-Hotu |url=https://books.google.com/books?id=uS3GDQAAQBAJ&pg=PR7 |location=New York |publisher=Mondial |page=vii-viii |isbn=9781595693211}}</ref> Nokre av dialektane er særs påverka av [[portugisisk]], det andre offisielle språket i Aust-Timor, både i ordforråd og [[grammatikk]]. ==Kjelder== {{fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:no:Tetum|Tetum]]» frå {{Wikipedia-utgåve|no}}, den 31. desember 2022.'' {{refslutt}} {{refforbetre|dato=2026}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Språk i Aust-Timor]] [[Kategori:Språk i Indonesia]] [[Kategori:Malayopolynesiske språk]] lkl14dvmumpa93kqwt5hwzp1ss9jg9w 0 408121 3670689 3483822 2026-09-07T06:36:52Z Ranveig 39 3670689 wikitext text/x-wiki {{taksoboksLua |taksonomi_WD=ja }} '''Bjørkefamilien''' er ein [[Biologisk familie|plantefamilie]] som omfattar seks slekter med [[lauvfellande]] tre og buskar. Blada sit [[Bladstilling|spreitt]] og er som regel dobbeltanna. Hann- og hoblomane sit kvar for seg i blomestandar kalla raklar, men alle plantar har blomar av begge kjønn ([[Sambu i biologi|sambu]]). [[Pollinering|Pollineringa]] skjer med vinden. [[Fil:Elri_2.jpg|venstre|mini|Hannraklar hos grønor]] [[Fil:Betulaceae_Distribution.svg|mini|Utbreiinga til bjørkefamilien]] Familien er hovudsakleg utbreidd i [[Temperert klima|tempererte]] strøk på den [[Den nordlege halvkula|nordlege halvkula]], men finst sørover til [[Andes|Andesfjellene]] og [[Sumatra]]. Artane er fordelte på to underfamiliar, som av og til blir rekna som sjølvstendige familiar: Betuloideae med [[Bjørkeslekta|bjørk]] og [[or]], og Coryloideae med [[Hasselslekta|hassel]], [[Agnbøkslekta|agnbøk]], [[Humlebøkslekta|humlebøk]] og ''[[Ostryopsis]]''. ==Kjelder== {{fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:no:Bjørkefamilien|Bjørkefamilien]]» frå {{Wikipedia-utgåve|no}}, den 16. mai 2023.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == * {{artslenkjer}} * {{Cite web|title=Betulaceae|url=http://www.mobot.org/MOBOT/research/APweb/orders/fagalesweb.htm#Betulaceae|access-date=2015-04-19|publisher=APWEbsite}} * {{Cite book |last=A. Mitchell, oversatt av I. Gjærevoll |url=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007072601061 |title=Trær i skog og hage |publisher=Tiden |isbn=82-10-01282-7 |page=201–215}} * {{Cite book |last=C. Grey-Wilson og M. Blamey; norsk utgave T. Faarlund og P. Sunding |url=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2016021107578 |title=Teknologisk Forlags store illustrerte flora for Norge og Nord-Europa |publisher=Teknologisk Forlag |isbn=82-512-0355-4 |page=54–55}} * {{Cite web|title=Björkväxter|url=https://denvirtuellafloran.se/flora/di/betula/welcome.html|url-status=yes|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705191248/https://denvirtuellafloran.se/flora/di/betula/welcome.html|archive-date=2022-07-05|access-date=2015-04-19|publisher=Den virtuella floran}} * {{Cite web|title=Hasselväxter|url=https://denvirtuellafloran.se/flora/di/coryla/welcome.html|url-status=yes|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705191905/https://denvirtuellafloran.se/flora/di/coryla/welcome.html|archive-date=2022-07-05|access-date=2015-04-19|publisher=Den virtuella floran}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Bjørkefamilien]] 2g4gsrv40rfm91ptz0wsp3lcmdlpyqf 0 413376 3670670 3524876 2026-09-06T20:21:35Z Sigrunespe 24504 3670670 wikitext text/x-wiki {{kursiv tittel}}{{infoboks tidsskrift}} '''''AKSESS''''' ([[ISSN]] 2704-0240) er eit uavhengig tidsskrift for arkiv og dokumentasjonsforvaltning i Noreg. AKSESS vart etablert i 2022 som ei vidareføring av fagtidsskriftet ''[[Arkheion]]''.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.tidsskriftforeningen.no/nyhet/2023/intervju/redaktorenquete/163256|tittel=- En veldig kul overraskelse|vitja=2024-01-10|dato=2023-03-08|språk=nb-NO|verk=www.tidsskriftforeningen.no}}</ref> Målet med etableringa av AKSESS var å skapa eit tidsskrift for heile arkivsektoren for å klargjera, binda saman og utvikla feltet, og dessutan å gjera [[arkiv]] meir synlege i den norske offentlegheita gjennom eit breitt spekter av tema.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.aksess-tidsskrift.no/om-aksess|tittel=Om AKSESS|vitja=2024-01-10|språk=nb-NO|verk=www.aksess-tidsskrift.no}}</ref> Redaktør for AKSESS er [[Heidi Meen]].<ref>{{Kjelde www|url=https://fagpressen.no/aktuelt/aksess-er-nytt-medlem-i-fagpressen|tittel=AKSESS er nytt medlem i Fagpressen|vitja=2024-01-10|språk=nb-NO§verk=fagpressen.no}}</ref> Bladet vart gitt ut av [[ABM Media]] fram til 2025. Frå 2026 er det [[Arkivforbundet]] som er utgivar.<ref>{{Kjelde www|url=https://abm-media.no/om-abm-media-as/|tittel=Om ABM Media|vitja=2024-01-10|språk=nb-NO|verk=www.aksess-tidsskrift.no}}</ref> ==Kjelder== {{fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:no:AKSESS|AKSESS]]» frå {{Wikipedia-utgåve|no}}, den 18. januar 2024.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== * [https://www.aksess-tidsskrift.no/ Offisiell nettstad] * [https://www.facebook.com/aksess.tidsskrift AKSESS] på [[Facebook]] * [https://www.instagram.com/aksess.tidsskrift AKSESS] på [[Instagram]] [[Kategori:Norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 2022]] 1a1ubm8drct1o9u56kg0b2jksshc03y 0 413537 3670628 3530046 2026-09-06T16:42:29Z Ranveig 39 Rett. 3670628 wikitext text/x-wiki [[File:Passenger car using an AdBlue pump.jpg|thumb|Personbil som brukar ei AdBlue pumpe]] '''AUS 32''' , også kjend som '''DEF''' og marknadsført som '''AdBlue,'''<ref>{{cite web |url=https://eurol.com/en/what-is-the-function-of-adblue/ |work=Eurol lubricants |access-date= 2021-11-16 |title=What is the function of AdBlue? |date=2020-05-18 }}</ref> er ei væske brukt til å minske mengda av luftureining frå [[dieselmotor]]ar. AUS 32 er ei flytande løysing med 32,5 % [[urea]] og 67,5 % deionisert vatn. AUS32 vert konsumert i selektive katalysereduksjonar som minskar konsentrasjonen av [[NOx|nitrogenoksid ({{kjemisk|NO|''x''}})]] i utsleppa av dieseleksos frå dieselmaskiner.<ref name="CumminsFiltration">{{cite web|url=http://www.cumminsfiltration.com/pdfs/product_lit/americas_brochures/MB10033.pdf|work=Cummins Filtration|title=What is DEF? }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} * ''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Diesel exhaust fluid|Diesel exhaust fluid]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 27. januar 2024'' {{refslutt}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Bilteknologi]] [[Kategori:Dieselmotorteknologi]] [[Kategori:Ureiningteknologi]] [[Kategori:Løysingar]] 1ztedz6jfwrlml2aqor8lefkxrk7o5d 0 417035 3670690 3566327 2026-09-07T06:37:01Z Ranveig 39 3670690 wikitext text/x-wiki {{taksoboksLua |taksonomi_WD=ja }} '''Raffiapalmar''' (''Raphia'') er ei [[Biologisk slekt|slekt]] med [[Palmefamilien|palmar]] som hovudsakleg er utbreidde i tropisk [[Afrika]]. Ho omfattar rundt 20 artar.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Ervik|first=Finn|date=2024-06-18|title=Raphia|url=https://snl.no/Raphia|journal=Store norske leksikon|language=no}}</ref> Fleire av artane har bruksområde som kan ha stor økonomisk tyding, til dømes som opphav til [[Naturfiber|fiber]] og [[palmevin]].<ref name=":0" /> == Skildring == Raffiapalmar er svært kraftige plantar. Nokre av dei er treforma, medan andre manglar stamme. [[Lauv|Blada]] er fjørflika og store. ''Raphia regalis'' kan få opptil 25 meter lange blad, noko som gjer dei til dei største blada som finst. Plantane er [[Sambu i biologi|sambu]] med skilde hann- og hoblomar på same plante. Frukta er stor, avlang og dekt av overlappande skjel som gjer at ho minnar om ein kongle. Ho inneheld eitt frø.<ref name=":0" /> Plantane er [[Monokarp|monokarpe]], slik at dei døyr etter blomstring og fruktsetjing.<ref name=":0" /> == Vekstområde == Palmane veks som regel i sumpområde. Dei er utbreidde i [[Afrika sør for Sahara]], og éin art finst både i [[Mellom-Amerika|Mellom-]] og [[Sør-Amerika]] og i Vest-Afrika. Ein av dei afrikanske artane finst også på [[Madagaskar]], men han kan blitt innført dit av menneske.<ref name=":0" /> == Bruk == Fleire av artane har stor økonomisk tyding. Raffia er [[plantefiber]] som blir framstilt ved å riva av dei ytre laga på unge småblad. Dette blir nytta til ei rekkje føremål, mellom anna [[Korg|korger]] og [[hyssing]]. Ein har også laga klede av plantefibrane.<ref name=":0" /> Bladslirene til ''[[Raphia hookeri]]'' kan brukast som [[piassava]]. Bladstilken blir brukt som erstatning for bambus i møblar og husbygging, og småblada blir brukte til taktekking. Ein kan laga palmevin av safta ein får ved å tappa stammen. Fruktene av nokre artar kan brukast til å framstilla [[matolje]], og fruktene blir også brukte til å forgifta fisk. == Artar == * ''[[Raphia africana]]'' <small>Otedoh</small> – søraustlege [[Nigeria]], [[Kamerun]] * ''[[Raphia australis]]'' <small>Oberm. </small><small>& Strey</small> – sørlege [[Mosambik]], [[Sør-Afrika]] * ''[[Raphia diasticha]]'' <small>Burret</small> – vestlege og vestleg-sentrale deler av tropisk Afrika * ''[[Raphia farinifera]]'' <small>(Gaertn.) Hyl.</small> – tropisk Afrika, Madagaskar * ''[[Raphia gabonica]]'' <small>S.Mogue, Sonké & Couvreur</small> – [[Gabon]] * ''[[Raphia gentiliana]]'' <small>De Wild.</small> – [[Den sentralafrikanske republikken]], nord og aust i [[Den demokratiske republikken Kongo]] * ''[[Raphia hookeri]]'' <small>G.Mann & H.Wendl.</small> – vestlege og vestleg-sentrale deler av tropisk Afrika til [[Angola]] * ''[[Raphia laurentii]]'' <small>De Wild.</small> – frå sør i Den sentralafrikanske republikk til Angola * ''[[Raphia longiflora]]'' <small>G.Mann & H.Wendl.</small> – frå sør i Nigeria til vest i Den demokratiske republikken Kongo * ''[[Raphia mannii]]'' <small>Becc.</small> – sør i Nigeria, [[Bioko]] * ''[[Raphia matombe]]'' <small>De Wild.</small> – [[Cabinda-provinsen|Cabinda]], sør i Den demokratiske republikken Kongo * ''[[Raphia monbuttorum]]'' <small>Drude</small> – frå sør i Nigeria til vest i Den sentralafrikanske republikk og [[Sør-Sudan]] * ''[[Raphia palma-pinus]]'' <small>(Gaertn.) Hutch.</small> – vest i tropisk Afrika * ''[[Raphia regalis]]'' <small>Becc.</small> – sørlege Nigeria til Angola * ''[[Raphia rostrata]]'' <small>Burret</small> – vestleg-sentrale deler av tropisk Afrika * ''[[Raphia ruwenzorica]]'' <small>Otedoh</small> – aust i Den demokratiske republikken Kongo, [[Rwanda]], [[Burundi]] * ''[[Raphia sese]]'' <small>De Wild.</small> – Den demokratiske republikken Kongo * ''[[Raphia sudanica]]'' <small>A.Chev.</small> – vest i tropisk Afrika til [[Kongo-Brazzaville|Republikken Kongo]] * ''[[Raphia taedigera]]'' <small>(Mart.) Mart.</small> – [[Costa Rica]], [[Nicaragua]], [[Panama]], [[Colombia]], [[Amazonaselva|amazonasmunningen]] i [[Brasil]], Kamerun, Nigeria * ''[[Raphia textilis]]'' <small>Welw.</small> – vestleg-sentrale deler av tropisk Afrika til Angola * ''[[Raphia vinifera]]'' <small>P.Beauv.</small> – Nigeria til Sør-Sudan * ''[[Raphia zamiana]]'' <small>S.Mogue, Sonké & Couvreur</small> – sørvestlege Kamerun, vestlege Gabon == Galleri == <gallery> Fil:Raphia_australis_2_(14864268202).jpg|alt=Raphia australis med en enorm blomsterstand, se mannen nede til høyre|''Raphia australis'' med ein enorm blomsterstand, sjå mannen nede til høgre. Fil:Raphia_taedigera_0zz.jpg|alt=Blad hos Raphia taedigera|Blad på ''Raphia taedigera'' Fil:Raphia_farinifera00.jpg|alt=Frukt hos Raphia farinifera|Frukt frå ''Raphia farinifera'' Fil:Raffia_fibers.jpg|Raffia Fil:PendeMunganji.jpg|alt=Raffiadrakt brukt av tradisjonelle dansere i Den demokratiske republikken Kongo|Raffiadrakt brukt av tradisjonelle dansarar i Den demokratiske republikken Kongo. Fil:Vin_de_raphia_au_Cameroun_01.jpg|Raffiavin i Kamerun. </gallery> ==Kjelder== {{fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:no:Raffiapalmer|Raffiapalmer]]» frå {{Wikipedia-utgåve|no}}, den 5. august 2024.'' **''{{Wikipedia-utgåve|no}} oppgav desse kjeldene:'' * {{Kjelde www|url=http://www.plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:31464-1|tittel=''Raphia''|vitja=2020-12-06|verk=Plants of the World Online|utgjevar=Kew Science}} {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == * {{artslenkjer}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Fiberplantar]] [[Kategori:Palmefamilien]] [[Kategori:Planteslekter]] 7yatjn3ayl2yy2mrzguua87r38j7ysm 0 421759 3670613 3586797 2026-09-06T15:09:17Z Ranveig 39 Malar 3670613 wikitext text/x-wiki {{infoboks avis}} '''''Nasjonal Samling''''' var hovudpartiavisa til det politiske partiet [[Nasjonal Samling]] frå 1934 til 1936. Avisa var ei vekeavis. Undertittelen var «ORGAN FOR NORGES ARBEIDENDE FOLK». Fyrste opplaget vart laga den 15. mars 1934. 1934-utgåva er fritt tilgjengeleg på nettsidene til [[Nasjonalbiblioteket]].<ref>{{Citation|title=Nasjonalbiblioteket|url=https://www.nb.no/search?mediatype=aviser&sort=dateasc&series=%22Nasjonal+Samling%22|website=www.nb.no|accessdate=2025-01-09}}</ref> == Redaktørar == *[[Vidkun Quisling]] (1934-ukjent) == Redaksjonssekretær == *[[N.H Rønning.]] (1934-ukjent) == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{NS-pressa}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} {{SORTERINGSNYKEL:Nasjonal Samling}} [[Kategori:Aviser skipa i 1934]] [[Kategori:Tidlegare norske aviser]] [[Kategori:Nasjonal Samling]] cmts6ox5er3n79r937d9z3hrawha4tr 10 421760 3670612 3586793 2026-09-06T15:09:11Z Ranveig 39 Rett. 3670612 wikitext text/x-wiki {{navboks |namn = NS-pressa |tittel = NS-pressa |innhaldsklasse = hlist |gruppe1 = Aviser |liste1 = * ''[[Fritt Folk]]'' * ''[[Avisa Nasjonal Samling|Nasjonal Samling]]'' * [[Oslo]]: ''[[Oslo-Arbeideren]]'' (1934–1936) * [[Bergen]]: ''[[Samarbeid]]'' (1935–1939), ''[[Norge Fritt]]'' (1938), ''[[Norgesposten]]'' * [[Trondheim]]: ''[[Vår Kamp]]'' (1935–1936) * [[Stavanger]]: ''[[Vestlandets Avis]]'' (1934–1936) * [[Porsgrunn]]: ''[[NS-avisa Vår Vei|Vår Vei]]'' (1934–1937) * [[Elverum]]: ''[[Frihetskampen]]'' (1936) * [[Kristiansund]]: ''[[Rett Vei]]'' (1937) * [[Gjøvik]]: ''[[NS-avisa Ny Dag|Ny Dag]]'' (1937) * [[Austlandet]]: ''[[Frihetskampen]]'', under denne også ''[[Hedmark Fylkesavis]]'' * [[Østfold]]: ''[[Vi kommer]]'' * [[Drammen]]: ''[[Drammens Ekstrablad]]'' |gruppe2 = Tidsskrift |liste2 = * ''Vi vil arbeid'' * ''Ildjernet'' * ''Baunevakt'' * ''[[Freude und Arbeit]]'' |gruppe3 = Sjå òg |liste3 = * ''[[Fronten]]'' * ''[[Nationalt Tidsskrift]]'' | under = * }}<noinclude> Kjelder: *{{ Kilde bok | forfatter = Jensen, Tom B. | utgivelsesår = 1992 | tittel = Nasjonal samlings periodiske skrifter 1933-1945 | isbn = 8290181140 | utgivelsessted = Oslo | forlag = Grafisk Media | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2008062501028 | side = 32 }} [[kategori:Navigasjonsmalar]] </noinclude> 1nug7oall00nx21hfx3pp3qigrnpjbj 0 421761 3670614 3586798 2026-09-06T15:11:08Z Ranveig 39 Fmt., malar 3670614 wikitext text/x-wiki {{infoboks avis}} '''''Samarbeid''''' var [[Nasjonal Samling]] si avis i [[Bergen]] frå 1935 til 1939. Avisa vart først utgjeven den 10. oktober 1935.<ref>{{ Kilde avis | dato = 1935-10-10 | tittel = Samarbeid | utgivelsessted = Bergen | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_samarbeidbergen_null_null_19351010_1_1_1 | side = 1 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{NS-pressa}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Aviser skipa i 1934]] [[Kategori:Tidlegare norske aviser]] [[Kategori:Nasjonal Samling]] hvutbhkajiu83z8egdt453pkll1ogvw 0 421762 3670616 3586799 2026-09-06T15:12:37Z Ranveig 39 Fmt., malar 3670616 wikitext text/x-wiki {{infoboks avis}} '''Vestlandets Avis''' var [[Nasjonal Samling]] si avis i [[Stavanger]] frå 1934 til 1936.<ref>{{Citation|title=Nasjonalbiblioteket|url=https://www.nb.no/search?mediatype=aviser&sort=dateasc&series=%22Vestlandets+Avis+(Stavanger:+1934-1936)%22|website=www.nb.no|accessdate=2025-01-09}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{NS-pressa}} {{spire|avis}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Aviser skipa i 1934]] [[Kategori:Tidlegare norske aviser]] [[Kategori:Nasjonal Samling]] cmxvpewg62yqu7ptyrd3p5vdlck628d 0 421764 3670615 3586800 2026-09-06T15:11:53Z Ranveig 39 Fmt., malar 3670615 wikitext text/x-wiki {{infoboks avis}} '''''Frihetskampen''''' var [[Nasjonal Samling]] si avis i [[Elverum]].<ref>{{Citation|title=Nasjonalbiblioteket|url=https://www.nb.no/search?mediatype=aviser&sort=dateasc&series=%22Vestlandets+Avis+(Stavanger:+1934-1936)%22|website=www.nb.no|accessdate=2025-01-09}}</ref> Redaktør var [[Odd Melsom]]. == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{NS-pressa}} {{spire|avis}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske aviser]] [[Kategori:Nasjonal Samling]] ldldr0koyntgvyatywr1zmake0j7mzt 0 429277 3670629 3645439 2026-09-06T16:52:30Z Johshh 122989 3670629 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Hatikwoh''' var eit norsk månadsskrift som kom ut i Oslo frå [[1929]] til [[1939]].<ref name=Kor>{{Cite journal|last=Banik|first=Vibeke Kieding|date=2025-09-01|title=Harry Meier Koritzinsky|url=https://snl.no/Harry_Meier_Koritzinsky|journal=Store norske leksikon|language=no}}</ref> Det vart gjeve ut av [[Det mosaiske trossamfunn]], med [[Harry Koritzinsky]] som redaktør.<ref name=Kor/><ref>{{Citation|title=Hatikwoh -Jødisk Museum i Oslo / DigitaltMuseum|url=https://digitaltmuseum.no/021028238833/hatikwoh|website=digitaltmuseum.no|accessdate=2026-02-27}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1929]] [[Kategori:Nedleggingar i 1939]] [[Kategori:Jødedom i Noreg]] 6zq51l2k5uk8x219pi00uqc2oamb565 3670630 3670629 2026-09-06T16:54:57Z Ranveig 39 {{use dmy dates}} 3670630 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Hatikwoh''' var eit norsk månadsskrift som kom ut i Oslo frå [[1929]] til [[1939]].<ref name=Kor>{{Cite journal|last=Banik|first=Vibeke Kieding|date=2025-09-01|title=Harry Meier Koritzinsky|url=https://snl.no/Harry_Meier_Koritzinsky|journal=Store norske leksikon|language=no}}</ref> Det vart gjeve ut av [[Det mosaiske trossamfunn]], med [[Harry Koritzinsky]] som redaktør.<ref name=Kor/><ref>{{Citation|title=Hatikwoh -Jødisk Museum i Oslo / DigitaltMuseum|url=https://digitaltmuseum.no/021028238833/hatikwoh|website=digitaltmuseum.no|accessdate=2026-02-27}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1929]] [[Kategori:Nedleggingar i 1939]] [[Kategori:Jødedom i Noreg]] osfnj0ufoa7ngcw36ktq53xyq4wy0pt 0 429708 3670709 3648943 2026-09-07T07:33:40Z Anne-Sophie Ofrim 7229 /* Kjelder */ 3670709 wikitext text/x-wiki {{infoboks politikar}} '''Arild Lund '''({{datoar}}) er ein norsk funksjonær og politikar frå [[Tjølling]] i [[Vestfold]]. Han representerte Vestfold og partiet [[Høgre]] i [[Stortinget]] 1993-97. Arild Lund var frå 1964 til 1975 kontorsjef i familieselskapet Arne Olav Lund A/S i [[Larvik]]. Sidan var han mellom anna kontorsjef for Gunnar Larsen A/S i [[Sandefjord]] i 1977-81. Etter å ha vore med medlem i Tjølling kommunestyre perioden 1968-71, var Lund varaordførar perioden 1972-75. Fireårsbolken 1976-79 var han skulestyreformann i Tjølling. I to etterfylgjande valbolkar, 1980-87, var han så [[ordførar]] i Tjølling. Etter Tjølling og fleire andre kommunar vart slått saman i 1987 var Lund ordførar på heiltid i den nye kommunen Larvik fram til 1991. Hausten 1993 var han Vestfold Høgre sin andrekandidat ved stortingsvalet og lukkast få plass i det nye Stortinget. På tinget var han medlem i Kommunalkomitéen. Lund gav i 1992 ut boka ''Larvik, liv og landskap'' på Dreyer Forlag. ==Kjelder== {{refstart}} * {{Stortingetbio|ARL}} {{refslutt}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1993-1997]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar frå Høgre]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar for Vestfold]] [[Kategori:Ordførarar i Tjølling]] [[Kategori:Ordførarar i Larvik]] [[Kategori:Høgreordførarar i Vestfold]] [[Kategori:Folk frå Larvik]] j191cjw3qrh8wzefxerwhtnj819b4x5 0 429738 3670732 3649082 2026-09-07T08:31:25Z Anne-Sophie Ofrim 7229 /* Kjelder */ 3670732 wikitext text/x-wiki {{infoboks politikar}} '''Nils Peter Boyesen''' ({{datoar}}) var ein norsk handelsmann, trelasthandlar og stortingsmann frå [[Risør]]. Boyesen tok i 1816 til med ymse handel i heimbyen. Her var han styreformann i [[sparebank]]en og i 1838 den fyrste [[ordførar]]en i byen. I 1839 representerte han Risør (Østerrisør) i [[Stortinget]], der han var medlem i Traktatkomiteen og i komiteane om navigasjonslova og om veglova. I 1840 busette Boyesen seg i Sannesund ved [[Sarpsborg]] som styrar av eigedomane Hafslund, Brekke, Sanne og Solli bruk. Frå 1844 var han i tillegg vekse- og varemeklar. ==Kjelder== *[[Tallak Lindstøl|Lindstøl, Tallak]]: ''Stortinget og Statsraadet 1814-1914''. Kristiania, 1914. {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1839-1841]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar for Risør]] [[Kategori:Ordførarar i Risør]] [[Kategori:Norske trelasthandlarar]] [[Kategori:Folk frå Risør]] 7u7oa55j09m7qumnsetfygm7hmnufjv 0 429741 3670731 3649095 2026-09-07T08:20:15Z Anne-Sophie Ofrim 7229 /* Kjelder */ 3670731 wikitext text/x-wiki {{infoboks politikar}} '''Peder Pedersen''' ({{levde|?|1764|6. juli|1842|Pedersen, Peder}}) var ein norsk kjøpmann, skipsreiar og stortingsmann frå [[Stavanger]]. Pedersen var kontorist hos by[[fut]]en i Stavanger. Med si andre kone arva han ei kjøpmanns- og skipsreiarforretning, som etter kvart enda med konkurs for han. Under krigen mot England vart dei to fartya han åtte, kapra av engelske krigsfarty. År 1824 representerte han Stavanger i [[Stortinget]] der han var medlem i komiteane om [[fiskeri]]a og [[kjøpstad]]skatten. Pedersen døydde som fattigforstandar/fattigfut. ==Kjelder== *[[Tallak Lindstøl|Lindstøl, Tallak]]: ''Stortinget og Statsraadet 1814-1914''. Kristiania, 1914. {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1824-1826]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar for Stavanger]] [[Kategori:Vararepresentantar til Stortinget]] [[Kategori:Norske skipsreiarar]] [[Kategori:Folk frå Stavanger]] ng0ll620iv9ui8kacbs1td35fqalrn0 0 429902 3670730 3650278 2026-09-07T08:15:28Z Anne-Sophie Ofrim 7229 /* Kjelder */ 3670730 wikitext text/x-wiki {{infoboks politikar}} '''Ahlert Hysing''' ({{levde|5. september|1793|9. november|1879|Hysing, Ahlert}}) var ein norsk skulemann, ordførar og stortingsmann frå [[Bergen]], busett i [[Larvik]]. Hysing, som var fødd i [[København]], var son til ein stiftsprost. Sjølv var han elev ved katedralskulen i Bergen og studerte til [[cand.theol.]] Etter han var ferdig med studiane i 1819, arbeidde han nokre år som adjunkt i heimbyen. Frå 1824 til 1867 var han styrar og overlærar ved mellomskulen i Larvik, siste 16 åra med tittelen rektor. Hysing representerte valkrinsen Larvik og [[Sandefjord]] i 1830-stortinget. På Tinget var han medlem i Kyrkjekomiteen og komiteen om [[kjøpstad]]skatten, og sekretær i komiteen om astronomen [[Christopher Hansteen]] si to år lange, statsstøtta reise i [[Sibir]]. Frå 1838 til 1848 var han Larviks fyrste [[ordførar]]. Han var styreleiar i den lokale [[sparebank]]en 1845-65. ==Kjelder== *[[Tallak Lindstøl|Lindstøl, Tallak]]: ''Stortinget og Statsraadet 1814-1914''. Kristiania, 1914. {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1830-1832]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar for Larvik og Sandefjord]] [[Kategori:Ordførarar i Larvik]] [[Kategori:Norske skulefolk]] [[Kategori:Folk frå Bergen]] [[Kategori:Folk frå Larvik]] cmvhq7pir1bqmc7r4jkrgs52ltmczwa 0 429920 3670723 3650343 2026-09-07T07:49:32Z Anne-Sophie Ofrim 7229 /* Kjelder */ 3670723 wikitext text/x-wiki {{infoboks politikar}} '''Terje Viktor Nyberget '''({{datoar}}) er ein norsk offiser og politikar. Han representerte [[Troms]] og [[Framstegspartiet]] i [[Stortinget]] frå 1989 til 1993. Seinare var han aktiv i styringa av [[Bardu kommune]] som medlem av partiet [[Høgre]]. Nyberget utdanna seg til befal og offiser i [[Hæren]], seinare også utdanna i økonomi og administrasjon. Frå 1974 til 2012 tente han i Hæren, til sist som [[oberstløytnant]]. Sidan var han 2014–17 dagleg leiar for Næringshagen i [[Målselv]]. Nyberget var tidleg aktiv i Framstegspartiet, 1988–91 medlem i Troms [[fylkesting]]. Perioden 1989–93 var han stortingsrepresentant frå Troms, fyrst med i Forbrukar- og administrasjonskomité, deretter i Justiskomitéen. I 1991 fekk han plass i Framstegspartiet sitt sentralstyre. Men etter landsmøtet på Bolkesjø i april 1994 var han den einaste uttalte liberalisten i sentralstyret, og han melde seg ut av partiet allereie i mai same året. Nyberget var medlem av Bardu kommunestyre og [[formannskap]] for Høgre frå 2007 til 2019, siste fire åra som vara[[ordførar]], vald i samarbeid mellom Høgre og [[Senterpartiet]]. I 2023 vart han på ny medlem i kommunestyret i Bardu. ==Kjelder== {{refopning}} * {{Stortingetbio|TENY}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Terje Nyberget|Terje Nyberget]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 12. april 2026.'' {{refslutt}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1989-1993]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar frå FrP]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar for Troms]] [[Kategori:Lokalpolitikarar i Bardu]] [[Kategori:FrP-politikarar i Troms]] [[Kategori:Høgrepolitikarar i Troms]] [[Kategori:Norske offiserar]] [[Kategori:Folk frå Bardu]] pzeb7qtk9cnpyt11ocsjc0zckcczy0o 0 429950 3670700 3650560 2026-09-07T07:07:55Z Anne-Sophie Ofrim 7229 /* Kjelder */ 3670700 wikitext text/x-wiki {{infoboks politikar}} '''Johan Nielsen Bugge''' ({{levde|11. oktober|1788|8. oktober|1870|Bugge, Johan}}) var ein norsk kjøpmann, trelasthandlar og stortingsmann frå [[Larvik]]. I 1839 var han 3. representant frå [[Vestfold|Jarlsberg og Larviks amt]] i Stortinget. På Tinget sat han i Desisjonskomiteen. ==Kjelder== *[[Tallak Lindstøl|Lindstøl, Tallak]]: ''Stortinget og Statsraadet 1814-1914''. Kristiania, 1914. {{autoritetsdata}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1839-1841]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar for Jarlsberg og Larviks amt]] [[Kategori:Vararepresentantar til Stortinget]] [[Kategori:Ordførarar i Tjølling]] [[Kategori:Norske skipsreiarar]] [[Kategori:Norske trelasthandlarar]] [[Kategori:Norske kjøpmenn]] [[Kategori:Folk frå Larvik]] k13fv7llcdrep22u8s8scd1pmr18km5 0 429951 3670696 3650561 2026-09-07T06:54:33Z Anne-Sophie Ofrim 7229 /* Kjelder */ 3670696 wikitext text/x-wiki {{infoboks politikar}} '''Frantz Bull''' ({{levde|25. oktober|1784|11. mai|1861|Bull, Frantz}}) var ein norsk kjøpmann og stortingsmann frå [[Tønsberg]]. Bull representerte Tønsberg i 1833-[[Stortinget]]. Han vart vald med ei røyst og ved loddtrekning, ettersom to andre også fekk ei røyst. Valet vart godkjent av stortinget mot 3 røyster. Bull var medlem av komiteen for gasje-, pensjon-, budsjett- og skattestell, og av komiteen om [[kjøpstad]]skatten. ==Kjelder== *[[Tallak Lindstøl|Lindstøl, Tallak]]: ''Stortinget og Statsraadet 1814-1914''. Kristiania, 1914. {{autoritetsdata}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1833-1835]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar for Tønsberg]] [[Kategori:Vararepresentantar til Stortinget]] [[Kategori:Norske kjøpmenn]] [[Kategori:Folk frå Tønsberg]] mfra1exe1mij09dpt1f4mlw67a0i50h 0 429952 3670695 3650562 2026-09-07T06:51:28Z Anne-Sophie Ofrim 7229 /* Kjelder */ 3670695 wikitext text/x-wiki {{infoboks politikar}} '''Johannes Pedersen Deichmann''' ({{levde|?|1790|14. april|1832|Deichmann, Johannes}}) var ein norsk skomakarmeister i [[Drammen]]. Deichmann var son til ein skomakar på Strømsø i Drammen, og tok sjølv opp yrket til far sin. I 1830 var han valkrinsen Drammen sin 3. representant i [[Stortinget]], og var medlem i Næringskomiteen. ==Kjelder== *[[Tallak Lindstøl|Lindstøl, Tallak]]: ''Stortinget og Statsraadet 1814-1914''. Kristiania, 1914. {{autoritetsdata}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1830-1832]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar for Drammen]] [[Kategori:Handverkarar]] [[Kategori:Folk frå Drammen]] glpvgu74df3bnn2rftfnb8oqhcukhvf 0 429953 3670692 3650563 2026-09-07T06:42:13Z Anne-Sophie Ofrim 7229 /* Kjelder */ 3670692 wikitext text/x-wiki {{infoboks politikar}} '''Mads Møller Dessen''' ({{datoar}}) var ein dansk-norsk [[sorenskrivar]] og stortingsmann. Dessen var sorenskrivar i [[Gauldal]] og [[regiment]]skvartermeister. I 1819 var han medlem i [[matrikkel]]-kommisjonen for [[Orkdal]]. År 1824 møtte han i [[Stortinget]] som 3. representant frå [[Søndre Trondhjems amt]]. På Tinget var han sekretær i komiteen om berg- og skogstellet og medlem i komiteen om veglova. ==Kjelder== *[[Tallak Lindstøl|Lindstøl, Tallak]]: ''Stortinget og Statsraadet 1814-1914''. Kristiania, 1914. {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1824-1826]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar for Søndre Trondhjems amt]] [[Kategori:Vararepresentantar til Stortinget]] [[Kategori:Norske sorenskrivarar]] 4rpnb1hatmcrjgh2mb6tu4m5sfwhob1 0 429954 3670683 3650564 2026-09-07T06:30:03Z Anne-Sophie Ofrim 7229 /* Kjelder */ 3670683 wikitext text/x-wiki {{infoboks politikar}} '''Jess Diderichsen Koren''' ({{levde|15. august|1793|27. desember|1867|Koren, Jess}}) var ein norsk lensmann frå [[Eidsberg]]. Koren var son til ein [[sorenskrivar]]. Sjølv var han i [[1814]] [[løytnant]] i Wedelske frikorps. I 1822 tok han til som lensmann i [[Nes kommune|Nes]] på [[Romerike]], kjøpte same året eit gardsbruk i bygda og budde der sidan. Koren var i 1824 2. representant frå [[Akershus amt]] i [[Stortinget]], der han var medlem i Tollkomitéen. ==Kjelder== *[[Tallak Lindstøl|Lindstøl, Tallak]]: ''Stortinget og Statsraadet 1814-1914''. Kristiania, 1914. {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1824-1826]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar for Akershus]] [[Kategori:Folk frå Nes i Akershus]] syxo4v3qvrxxg2oefnvukbaqzcr0ycm 0 429955 3670682 3650565 2026-09-07T06:27:35Z Anne-Sophie Ofrim 7229 /* Kjelder */ 3670682 wikitext text/x-wiki {{infoboks politikar}} '''Jonas Kraft''' ({{levde|25. oktober|1780|13. april|1830|Kraft, Jonas}}) var ein norsk kjøpmann og skipsreiar frå [[Kristiansand]]. [[Jens Kraft]] var bror hans. Jonas Kraft utdanna seg ved eit handelsgymnas i [[Leith]] i [[Skottland]]. Han slo seg ned i heimbyen som kjøpmann. I 1824 var han byens 1. representant til [[Stortinget]], der han var medlem i komiteen om [[fiskeri]]a og i komiteen om [[kjøpstad]]skatten. ==Kjelder== *[[Tallak Lindstøl|Lindstøl, Tallak]]: ''Stortinget og Statsraadet 1814-1914''. Kristiania, 1914. {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1824-1826]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar for Kristiansand]] [[Kategori:Norske kjøpmenn]] [[Kategori:Folk frå Kristiansand]] hf4qg6r51fbkd4cav6grjazxqjklikp 0 429964 3670681 3650621 2026-09-07T06:26:16Z Anne-Sophie Ofrim 7229 /* Kjelder */ 3670681 wikitext text/x-wiki {{infoboks politikar}} '''Lauritz Nicolai Kraft''' ({{levde|?|1782|23. august|1834|Kraft, Lauritz}}) var ein dansk-norsk kjøpmann og stortingsmann. Kraft kom som kontorist til Noreg. Etter kvart byrja han som kjøpmann i [[Christiania]] og vart [[børs]]kommissær. År 1827 var han 3. representant frå hovudstaden i [[Stortinget]], der han var medlem i seks komitear. Same året vart han vald til statsrevisor, sat i stillinga til 1834. Kraft møtte også i omframtstortinget 1828, medlem i komiteen om bidrag til ministerkassa. ==Kjelder== *[[Tallak Lindstøl|Lindstøl, Tallak]]: ''Stortinget og Statsraadet 1814-1914''. Kristiania, 1914. {{autoritetsdata}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1827-1829]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar for Oslo]] [[Kategori:Statsrevisorar]] hldh5zoctxwoooedud5s5w4va8ouys4 0 429965 3670680 3650630 2026-09-07T06:22:27Z Anne-Sophie Ofrim 7229 /* Kjelder */ 3670680 wikitext text/x-wiki {{infoboks politikar}} '''Jens Nicolai Heyerdahl''' ({{levde|5. august|1793|18. august|1851|Heyerdahl, Jens N}}) var ein norsk kjøpmann frå [[Kristiansand]]. Heyerdahl gjekk i handelslære utanlands frå han var 12 til 15 år gammal. I vaksen alder gifta han seg med Kitty Weddik frå [[Amsterdam]], og tok i 1822 til med eigen handel i heimbyen. År 1830 var han 3. representant til [[Stortinget]] frå Kristiansand, og vart medlem i Konstitusjonskomiteen og i komiteen om [[kjøpstad]]skatten. 1837 fekk Heyerdahl plass i det fyrste bystyret for Kristiansand. Han vart [[ordførar]] i 1838. ==Kjelder== *{{kjelde bok|forfatterlenke=Tallak Lindstøl|forfattar=Lindstøl, Tallak|tittel=Stortinget og Statsraadet 1814-1914|stad=Kristiania|dato=1914|url= https://www.nb.no/items/6df0747e7c68a57ba1266b0f81ea2b27?page=381&searchText=Stortinget%20og%20Statsraadet%201814-1914.%20Kristiania,%201914|side=376}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Norske kjøpmenn]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1830-1832]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar for Kristiansand]] [[Kategori:Vararepresentantar til Stortinget]] [[Kategori:Ordførarar i Kristiansand]] lpuvlr98w1ll30rtde4x5pdh8k6ejbg 0 429997 3670679 3650940 2026-09-07T06:18:42Z Anne-Sophie Ofrim 7229 /* Kjelder */ 3670679 wikitext text/x-wiki {{infoboks politikar}} '''Mads Lauritz Madsen''' ({{levde|5. juli|1782|31. desember|1840|Madsen, Mads}}) var ein dansk-norsk kjøpmann i [[Drammen]].<ref name=Lind/> Madsen var fødd i [[Randers]] og kom til Noreg i ung alder. Han dreiv handel i Drammen og var i 1827 byen sin 1. representant til Stortinget. Madsen var då medlem i Gasje- og pensjonskomiteen. Han møtte ikkje i omframtstortinget året etter, ettersom han var supsendert «fordi han var indviklet i saken mot krigskommissær Hetting».<ref name=Lind>{{kjelde bok|forfatterlenke=Tallak Lindstøl|forfattar=Lindstøl, Tallak|tittel=Stortinget og Statsraadet 1814-1914|stad=Kristiania|dato=1914|url= https://www.nb.no/items/0a0fcc17630b1e3c6ac60b6492aacede?page=61&searchText=Stortinget%20og%20Statsraadet%201814-1914.%20Kristiania,%201914 |side=579}}</ref> ==Kjelder== {{fotnoteliste}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1827-1829]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar for Drammen]] [[Kategori:Norske kjøpmenn]] [[Kategori:Folk frå Drammen]] [[Kategori:Folk frå Randers]] p7ihgm3vlotr2nba0adcdsuduxojxdr 0 430784 3670708 3660391 2026-09-07T07:32:52Z Ranveig 39 fjerna [[Kategori:Moglege framsideartiklar]]; la til [[Kategori:Utvalde artiklar 2026]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3670708 wikitext text/x-wiki {{taksoboksLua |taksonomi_WD=ja }} '''Brødfrukttre''' (''Artocarpus altilis'') er ein treart i [[morbærfamilien]] ([[Morbærfamilien|Moraceae]]).<ref name="morton">{{Kjelde www|url=http://www.hort.purdue.edu/newcrop/morton/breadfruit.html|tittel=Breadfruit|forfattar=Morton|førenamn=Julia F|år=1987|verk=Fruits of Warm Climates|sider=50–58|utgjevar=NewCROP, Center for New Crops and Plant Products, Department of Horticulture and Landscape Architecture, Purdue University|vitja=17 January 2017}}</ref> Frukta er kjend som '''brødfrukt''' fordi ei moderat mogen frukt som blir kokt har ein tekstur som liknar nybaka [[brød]] og har ein potetaktig smak.<ref name="Nparks">{{Kjelde www|url=https://www.nparks.gov.sg/sbg/research/publications/gardens'-bulletin-singapore/-/media/sbg/gardens-bulletin/gbs_73_02_y2021/73_02_08_y2021_v7302_gbs_pg309.pdf|tittel=Taxonomic updates to Artocarpus subgenus Artocarpus (Moraceae) and allied taxa with a particular focus on the species native to Singapore|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20260127021150/https://www.nparks.gov.sg/sbg/research/publications/gardens%27-bulletin-singapore/-/media/sbg/gardens-bulletin/gbs_73_02_y2021/73_02_08_y2021_v7302_gbs_pg309.pdf|arkivdato=27.01.2026|forfattar=E.M. Gardner & N.J.C. Zerega|utgjevar=Gardens’ Bulletin Singapore|doi=10.26492/gbs73(2).2021-08|vitja=27.01.2026}}</ref><ref name="kew">{{Kjelde www|url=http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:582598-1|tittel=''Artocarpus altilis'' (breadfruit)|år=2017|verk=kew.org|utgjevar=Board of Trustees of the Royal Botanic Gardens|vitja=17.01.2017}}</ref> Brødfrukttre blei spreidd i [[Oseania]] gjennom den austronesiske ekspansjonen og det blei truleg selektivt dyrka fram i [[Polynesia]] frå brødnøtt (''[[Artocarpus camansi]]'').<ref name="Nparks"/> Britiske og franske navigatørar introduserte nokre polynesiske variantar utan frø til karibiske øyar på slutten av 1800-talet.<ref name="morton"/> I dag blir det dyrka i fleire tropiske regionar i Sør- og Søraust-Asia, øyar i Stillehavet og Karibiahavet, låglandet i Mellom-Amerika, nordlege Sør-Amerika og Afrika.<ref name="morton" /><ref name="Nparks" /> I tillegg til frukta si rolle som [[Basismatvare|basismat]] i mange kulturar, har det lette, sterke trevirket av brødfrukttre blitt brukt til å lage møblar, hus og [[surfebrett]].<ref name="morton"/> [[Fil:Uru-tahiti1.jpg|mini|venstre|Brødfrukttre på Tahiti.]] Brødfrukttre er nært i slekt med ''A. camansi'' (brødnøtt eller brødfrukt med frø) frå Ny-Guinea, [[Molukkane]] og [[Filippinane]], ''A. blancoi'' (''tipolo'' eller ''antipolo'') frå Filippinane og litt fjernare i slekt med ''A. mariannensis'' (''dugdug'') frå [[Mikronesia]]. Alle desse slektningane blir av og til òg omtalte som «brødfrukt». Arten er òg nært i slekt med [[jackfrukt]].<ref name="Diane Ragone- Breadfruit">{{Cite journal|last=Ragone|first=Diane|date=April 2006|editor-last=Elevitch|editor-first=C.R.|title=''Artocarpus camansi'' (breadfruit), ver.2.1|url=http://www.agroforestry.net/tti/A.camansi-breadnut.pdf|journal=Species Profiles for Pacific Island Agroforestry|location=[[Hōlualoa, Hawai‘i]]|publisher=Permanent Agriculture Resources (PAR)|access-date=18 April 2012}}</ref> == Ordsoge == Omgrepet «brødfrukt» blei fyrst nytta på 1600-talet for å skildra den brødliknende teksturen til frukta når ho blir baka.<ref name="Nparks"/><ref>{{Kjelde www|url=https://www.oed.com/dictionary/breadfruit_n|tittel=Breadfruit|år=2023|utgjevar=Oxford English Dictionary|vitja=18. november 2023}}</ref> Det finst hundrevis av sortar av brødfrukt, og mange ulike lokale namn.<ref name="morton"/><ref name="Nparks" /> Nokre døme er ''ʻulu'' på [[hawaiisk]], ''kuru'' på [[maori]], ''mā'' på [[marshallesisk]], ''unu'' på [[motu]], ''uru'' på [[tahitisk]] og ''kulu'' på [[tetum]]. == Skildring == [[Fil:Artocarpus altilis (4).JPG|mini|Brødfruktblad.]] [[Fil:Artocarpus altilis - Flickr - Dick Culbert (1).jpg|mini|venstre|Brødfruktblomar.]] Brødfrukttre kan bli 26 meter høge.<ref name="morton"/> Dei store og tjukke [[Lauv|blada]] deira har djupskorne flikar. Alle delane av treet gjev frå seg [[lateks]],<ref name="morton" /> som er nyttig for [[Kalfatre|kalfatring]].<ref name="kew"/> Arten er [[Sambu i biologi|sambu]], med hann- og hoblomar på det same treet. Hannblomane kjem fyrst, før hoblomane blømer kort tid etter. [[Pollinering]] blir hovudsakleg utført av [[flygehundar]], men dyrka varietetar dannar frukt utan pollinering.<ref name="kew"/> Den [[Hjelpefrukt|falske frukta]] utviklar seg frå den oppblåsne perianten, og er sett saman av 1500 til 2000 blomar som ein kan sjå på fruktskinnet som heksagonale diskar.<ref name="Nparks"/> Frukta er eggforma med ei ru overflate, og kvar frukt er delt opp i mange [[Akene|akenar]]. Kvar av dei er omringa av ein kjøtfull periant og sit på ein tjukk blomebotn. Brødfrukttre er ein av dei mest produktive matplantane. Eit enkelt tre kan ha opptil 200 grapefrukt-store frukter eller meir i løpet av ein sesong, og krev lite omsorg. I Sør-Stillehavet ber trea 50 til 150 frukter per år, vanlegvis rund, ovale eller avlange, som veg 0,25 til 6,0 kg.<ref name="Nparks"/> Produktiviteten varierer mellom våte og tørre område. Studiar frå [[Barbados]] tyder på eit rimeleg potensial på {{convert|6.7|to|13.4|ST/acre|order=flip|abbr=on}}.<ref name="morton"/> Dei fleste selektivt framavla [[Kultivar|kultivarar]] har frukt utan frø. Variantar som har frø blir hovudsakleg dyrka for å hausta etande frø.<ref name="kew"/> Brødfrukt blir vanlegvis formeira ved hjelp av [[Stikling|rotstiklingar]].<ref name="Nparks" /> Brødfrukttre er nært i slekt med brødøtut.<ref name="Nparks"/> Det liknar også på slektningen i same [[Biologisk slekt|slekt]], [[jackfrukt]] (''[[Jackfrukt|Artocarpus heterophyllus]]''), på utsjånad. Det nærskylde ''Artocarpus camansi'' kan skiljast frå ''A. altilis'' ved at dei har meir tornete frukter med talrike frø. ''Artocarpus mariannensis'' kan skiljast ved dei mørkegrøne, avlange fruktene med mørkare gult kjøt, i tillegg til dei heile eller lettflika blada sine.<ref name="Diane Ragone- Breadfruit"/> === Formeiring === [[Fil:Thomas Gosse, Transplanting of the bread-fruit trees from Otaheite, 1796, SLNSW.jpg|mini|''Transplanting of the bread-fruit trees from Otaheite'' (1796) av [[Thomas Gosse]].]] Brødfrukt blir for mykje spreidde av frø, men brødfrukt utan frø kan spreiast ved at ein transplantera [[rotskot]] som veks ut frå overflaterøtene til treet.<ref name="morton"/> Røtene kan skadast med vilje for å få meir vekst av rotskot, som deretter blir skilde frå røtene og planta i ei potte eller direkte i bakken.<ref name="morton" /> Beskjering av treet fører òg til vekst av rotskot.<ref name="morton" /> Stiklingane blir gjerne plasserte i plastposar som inneheld ei blanding av jord, [[torv]] og sand, og sette i skuggen der dei blir fukta med flytande gjødsel. Når røtene er utvikla, blir den nye planten sett i fullt sollys fram til det er tid for å planta han i frukthagen.<ref name="morton" /> For storskalafiormeiring føretrekk ein å nytta rotskot, med bruk av segment som er kring 10 cm tjukke og 20 cm lange.<ref name="morton"/> Utviklinga av røter kan ta opptil 5 månader, og dei unge trea er klare for planting når dei er kring 60 cm høge.<ref name="morton" /> == Taksonomi == Ifølgje [[Genetisk fingeravtrykk|genetiske fingeravtrykk]]-studiar er den ville opphavsarten til brlødfrukt brødnøtt (''A.&nbsp;camansi''), som stammar frå [[Ny-Guinea]], [[Molukkane]] og [[Filippinane]].<ref>{{Cite journal|last=Jarrett|first=Frances|date=July 1959|title=Studies in Artocarpus and Allied Genera, III. A Revision of Artocarpus Subgenus Artocarpus|journal=Journal of the Arnold Arboretum|publisher=JSTOR|volume=40|issue=3|pages=298–326|doi=10.5962/p.186034|jstor=43798512|doi-access=free}}</ref> ''A. camansi'' blei domestisert og selektivt avla i Polinesia, og det gav opphav til den nesten frølause ''A. altilis&nbsp;''. Mikronesisk brødfrukt viser òg bevis på [[Hybrid|hybridisering]] med den innfødde ''A. mariannensis'', medan dei fleste polynesiske og melanesiske kultivarar ikkje gjer det. Dette tyder på at Mikronesia i fyrste omgang særleg blei kolonisert frå Polynesia og Melanesia gjennom to ulike migrasjonshendingar, som seinare fall saman i austlege Mikronesia.<ref name="Matisoo-Smith2015">{{Cite journal|last=Matisoo-Smith|first=Elizabeth A.|author-link=Lisa Matisoo-Smith|date=3 November 2015|title=Tracking Austronesian expansion into the Pacific via the paper mulberry plant|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences|volume=112|issue=44|pages=13432–13433|bibcode=2015PNAS..11213432M|doi=10.1073/pnas.1518576112|pmc=4640783|pmid=26499243|doi-access=free}}</ref><ref name="zerega">{{Cite journal|last=Zerega, N. J. C.|last2=Ragone, D.|last3=Motley, T.J.|year=2004|title=The complex origins of breadfruit (''Artocarpus altilis'', Moraceae): Implications for human migrations in Oceania|journal=American Journal of Botany|volume=91|issue=5|pages=760–766|bibcode=2004AmJB...91..760Z|doi=10.3732/ajb.91.5.760|pmid=21653430}}</ref><ref name="Diane Ragone- Breadfruit"/><ref name="ragone2">{{Cite book |last=Ragone |first=Diane |title=Specialty Crops for Pacific Island Agroforestry |publisher=Permanent Agriculture Resources |year=2011 |isbn=978-0970254481 |editor-last=Elevitch |editor-first=Craig R. |location=[[Hōlualoa, Hawai‘i]] |chapter=Farm and Forestry Production and Marketing Profile for Breadfruit (''Artocarpus altilis'') |chapter-url=https://www.researchgate.net/publication/237250411}}</ref><ref name="Nparks"/><ref name="kew"/> Brødfrukt var ein av «kanoplantane» som blei spreidde av austronesiske reisande for rundt 3000 år sidan til [[Mikronesia]], [[Melanesia]] og [[Polynesia]] der det ikkje fanst allereie.<ref name="Matisoo-Smith2015"/><ref name="zerega"/><ref name="Diane Ragone- Breadfruit"/> == Utbreiing og habitat == [[Fil:Chronological_dispersal_of_Austronesian_people_across_the_Pacific.svg|mini|Omfanget av den austronesiske ekspansjonen som førte med seg nytteplantar som brødfrukt, bananar og [[Kokospalme|kokosnøtt]] til dei mange øyane i India- og Stillehavet.]] Brødfrukttre er ein ekvatorial låglandsart. Han er blitt spreidd frå opphavsstaden sin i Stillehavet til mange tropiske område.<ref name="Matisoo-Smith2015"/><ref name="morton"/> I 1769 var planteforskaren [[Joseph Banks]] stasjonert på [[Tahiti]] som del av «Endeavour»-ekspedisjonen under leiing av kaptein [[James Cook]].<ref name="kew"/><ref name="Anne">{{Cite book |last=Salmond |first=Anne |url={{google books |plainurl=y |id=Kad7vgAACAAJ|page=190}} |title=Aphrodite's Island |date=2010 |publisher=University of California Press |isbn=9780520261143 |location=Berkeley |pages=190, 197, 307–308}}</ref> På denne tida var britane på leit etter billeg mat med høgt næringsinnhald [[Slaveri|slavar]] i koloniane sine, og dette førte til at koloniadministrasjonen og plantasjoneigarar kravde at brødfrukt skulle førast til Karibia. Som president for [[Royal Society]] gav Banks ein pengepremie og ein gullmedalje for å lukkast med dette arbeidet, og arbeidde med suksess for å få ein britisk marinekspedisjon til å gjera dette. Etter ei mislukka reise til Sør-Stillehavet for å sanka inn plantane som kommandør for HMS «Bounty», blei [[William Bligh]] i 1791 kommandør for ein ny ekspedisjon med «Providence» og «Assistant», som samla saman brødfruktplantar utan frø på Tahiti og frakta dei til [[St. Helena]] i Atlanterhavet og [[Saint Vincent og Grenadinane|St. Vincent]] og [[Jamaica]] i Karibia.<ref name="Nparks"/><ref name="kew" /> Planten veks best på høgdenivå under {{Omrekning|650|m|ft}}, men kan finnast på høgder på opptil 1550 meter. Det føretrekte [[Jordsmonn|jordsmonnet]] er alkalint til nøytralt ([[pH]] 6,1-7,4) og anten sand, sandete leirjord eller leirjord. Brødfrukttre kan veksa i [[korallsand]] og i salt jord. Brødfrukt er ein ultra-tropisk art som krev eit temperaturområde på 16-38 °C og ei årleg nedbørsmengd på 2000-2500 mm.<ref name="morton"/> == Næringsinnhald == [[Fil:ARS breadfruit49.jpg|mini|Heil og oppskoren brødfrukt.]] Brødfrukt er 71&nbsp;% vatn, 27&nbsp;% karbohydrat og 1&nbsp;% protein, og har ubetydeleg feittinnhald. I ein referensemengd på 100 g gjev rå brødfrukt 103 [[Kalori|kaloriar]], er ei rik kjelde til [[C-vitamin]] (32% av Reference Daily Intake, RDI), og er ei moderat kjelde for kalium (16% RDI), utan betydelege mengder av andre næringsstoff. == Bruk == [[Fil:Fried_Bread_Fruit.jpg|mini|Oppskoren og steikt brødfrukt i Tanzania.]] === Mat === Brødfrult er [[Basismatvare|basismat]] i mange tropiske regionar. Dei fleste brødfruktvariantene ber frukt heile året. Både mogen og umogen frukt kan brukast til mat; umogen brødfrukt blir kokt før ein et henne.<ref name="janick">{{Cite book |last=Janick |first=Jules |url={{google books |plainurl=y |id=cjHCoMQNkcgC |page=476}} |title=The Encyclopedia of Fruit and Nuts |last2=Paull |first2=Robert E. |publisher=CABI |year=2008 |isbn=978-0-85199-638-7 |pages=476}}</ref> Før ein et dei blir fruktene rista, bakt, steikt eller kokt. Når dei er kokte blir smaken av middels mogna brødfrukt skildra som potet-liknande, eller lik fersk bakt brød. Eitt brødfrukttre kan gje {{Omrekning|450|lb|kg}} kvar sessong.<ref>{{Cite news|date=1 November 2011|title='Food of the Future' Has One Hitch: It's All But Inedible|work=The Wall Street Journal|url=https://www.wsj.com/articles/SB10001424052970203752604576645242121126386|access-date=6 August 2019}}</ref> Ettersom trea vanlegvis gjev store avlingar i visse delar av året, er det nødvendig å lagra hausta frukt. Ein tradisjonell konserveringsteknikk som er kjend i heile Oseania er å grava ned skrella og vaska frukt i ei grop fora med blad, der frukta fermenter i fleire veker og danna ein sur, klissete pasta (kjend som ''masi'' på Samoa og Tonga, {{Lang|ty|māhi}} på Tahiti og ''mā'' på [[Karolinane]]).<ref>{{Cite journal|last=Pollock|first=Nancy|year=1984|title=Breadfruit Fermentation Practices in Oceania|url=https://www.persee.fr/doc/jso_0300-953x_1984_num_40_79_2544|journal=Journal de la Société des Océanistes|volume=40|issue=79|pages=151–64|doi=10.3406/jso.1984.2544}}</ref> Frukt som er lagra på denne måten kan halda seg i eit år eller meir. Nokre groper skal ha hatt etande innhald meir enn 20 år etter at dei blei laga.<ref>{{Cite book |last=Balick |first=Michael J. |url={{google books |plainurl=y |id=4SdXGwAACAAJ}} |title=Plants, People, and Culture: The Science of Ethnobotany |last2=Cox |first2=Paul Alan |publisher=Scientific American Library |year=1997 |isbn=978-0-7167-6027-6}}</ref> Det er funne spor etter grop-aktige konstruksjonar med steinar spreidde rundt (som kan ha vore steinar langs kantane) som ofte kan syna til førhistorisk busetnad for arkeologar som studerer historie i [[Fransk Polynesia]] før kontakt med europearar.<ref>{{Cite journal|last=Kahn|first=Jennifer G.|last2=Ragone|first2=Diane|date=November 2013|title=Identification of Carbonized Breadfruit ( Artocarpus altilis ) Skin: Refining Site Function and Site Specialization in the Society Islands, East Polynesia|journal=Journal of Ethnobiology|volume=33|issue=2|pages=242–3|doi=10.2993/0278-0771-33.2.237}}</ref> I tillegg til å vera etande rå, kan brødfrukt også tørkast og malast til mjøl. Frøa kan varmebehandlast og etast.<ref>{{Cite book |last=[[United States Department of the Army]] |title=The Complete Guide to Edible Wild Plants |publisher=[[Skyhorse Publishing]] |year=2009 |isbn=978-1-60239-692-0 |location=New York |pages=33 |language=en-US |oclc=277203364}}</ref> ==== Søraust-Asia, Stillehavsøyane og Madagaskar ==== [[Fil:Umu mei.JPG|mini|Umu mei, tradisjonell rett med brødfrukt frå [[Wallis og Futuna]].]] [[Fil:Kolo_(breadfruit)_slices,_Philippines.jpg|mini|Skiver av brødfrukt (''kolos'') som skal brukast til matlaging i det filippinske kjøkkenet.]] Brødfrukt utan frø finst i [[Brunei]], [[Indonesia]] og [[Malaysia]], der ho blir kalla {{Lang|ms|sukun}}. Ho blir vanlegvis skoren til skiver og frityrsteikt og eten som snacks. Denne retten er utbreidd som gatekjøkkenmat. På [[Filippinane]] er brødfrukt kjend som ''rimas'' på tagalog og {{Lang|ceb|kolo}} på visayansk. Frukta blir òg kalla {{Lang|ceb|kamansi}} (også stava {{Lang|ceb|camansi}}), i lag med den nærskylde slektningen ''Artocarpus camansi'' og den [[Endemisme|endemiske]] ''Artocarpus blancoi'' ({{Lang|ceb|tipolo}} eller {{Lang|tl|antipolo}}). Alle desse tre artane, og dessutan den nærskylde jackfrukta, blir ofte brukt på like måtar i middagsrettar. Dei umogne fruktene blir som regel etne som {{Lang|ceb|[[Ginataang langka|ginataang rimas]]}} (kokt med [[kokosmjølk]]).<ref>{{Kjelde www|url=https://www.specialtyproduce.com/produce/Kamansi_13742.php|tittel=Kamansi|verk=Specialty Produce|vitja=13 January 2019}}</ref><ref name="Diane Ragone- Breadfruit"/><ref name="ragone2"/> I den hawaiiske basisretten {{Lang|haw|[[Poi (Hawaiian food)|poi]]}} kan den tradisjonelle ingrediensen mosa [[Taro|tarorot]] erstattast av, eller blandast med, most brødfrukt ({{Lang|haw|{{okina}}ulu}} på [[hawaiisk]]). Denne «brødfrukt-poien» er kjend som {{Lang|haw|poi {{okina}}ulu}}. ==== Sør-Asia ==== I India blir friterte brødfruktskiver kalla ''paatponnos/nirponnos'' på kannada, ''jeegujje'' eller ''deevihalasu'' på [[konkani]] eller ''kadachakka varuthath'' på [[malayalam]]. Det er ein lokal delikatesse i kystområde i [[Goa]], [[Karnataka]] og [[Kerala]]. På [[Seychellane]] blei retten tradisjonelt eten i staden for ris, som følgje til annan mat. Ein kunne anten eta det kokt (''friyapen bwi'') eller grilla (''friyapen grye''), der ein la heile frukta i elden som blei nytta til å laga hovudmåltidet og deretter tok henne ut når det var klart. Frukta blir òg eten som dessert, kalla ''ladob friyapen'', der ho blir kokt i kokosmjølk med sukker, vanilje, kanel og litt salt. På [[Sri Lanka]] blir ho nytta til karri med kokosmjølk og krydder eller kokt. Kokt brødfrukt er eit kjent hovudmåltid. Ho blir ofte eten i lag med skrapt kokosnøtt eller ''kokos-sambol'' som blir laga av skrapt kokosnøtt, raudt chilipulver og salt med litt limejus. Ein tradisjonell søtmatrett laga av finskorne, soltørka brødfruktbitar som er frityrsteikte i kokosolje og dyppa i oppvarma sirup er kjend som ''rata del petti''.<ref>Apé Lamā Lōkaya:1950, Chapter 31 (Vijitha Yapa Publications) {{ISBN|978-955-665-250-5}}</ref> ==== Karibia og Latin-Amerika ==== [[Fil:Cooking oil down 03.jpg|mini|Oil down, ei [[Grenada|grenadisk]] stuing med brødfrukt.]] I [[Belize]] blir frukta kalla ''masapan'' av mayafolk. På [[Puerto Rico]] blir brødfrukt kalla ''mapén'', ''panapén'' eller ''pana'', men ''pana'' blir ofte nytta om brødnøtt, som ein tradisjonelt har hausta frø av og kokt, skrella og ete heile. I nokre innlandsregionar blir frukta nytta til å laga fylte ''[[pasteles]]'' og ''[[Alcapurria|alcapurrias]]''. Brødfrukt blir ofte servert kokt i lag med retter som sautert ''bacalao'' ([[klippfisk]]), olivenolje og lauk, vanlegvis som ''tostones'' der tommestore bitar blir steikte, pressa litt flate og steikte opp att. ''Mofongo de panapén'' er steikt brødfrukt most med olivenolje, kvitlauk, buljong og ''[[chicharrón]]'' (ribbe eller svor). ''Rellenos de panapén'' er brødfruktversjonen av den fylte potetretten ''papa rellena''. Ein kan laga ein dipp av kokt, mogen brødfrukt som liknar [[chutney]], med krydder, sesamfrø, urter, linser, kokosmjølk og frukt. Mogen og umogen frukt blir kokt saman og most med mjølk og smør til ''pastelón de panapén'', ein rett som liknar [[lasagne]]. Mogen brødfrukt blir nytta til dessertar som ''flan de pana''. ''[[Candelaria|Cazuela]]'' er ein slags pai utan deig laga med mogen brødfrukt, krydder, rosinar, kokosmjølk og søtpotet. Brødfruktmjøl blir selt over heile Puerto Rico og nytta til brød, småkaker, pannekaker, vaflar og ''almojábana''. Den siste fredagen i august blir det halden ein ''Breadfruit Festival'' der ein sel tradisjonelle og nye brødfrukt-rettar i Barrio Mariana i Humacao.<ref>Victoria840, ''Festival de la Pana dedicará su 37ª edición a Victoria 840'' , https://www.victoria840.com/festival-de-la-pana-dedicara-su-37a-edicion-a-victoria-840/, August 27, accessed 1 March 2026</ref> I Den dominikanske republikken blir det kalla ''bu pan'' eller ‘godt brød’. Brødfrukt er ikkje populært i dominikansk matlaging, og blir hovudsakleg brukt som grisemat. På [[Barbados]] blir brødfrukt kokt med salta kjøt og most med smør for å laga brødfrukt-coucou. Det blir vanlegvis ete med kjøtretter med saus. På Haiti blir dampa brødfrukt most til retten ''tonmtonm'' som ein et med ein saus av okra og andre ingredienser, som fisk og krabbe. I [[Trinidad og Tobago]] blir brødfrukt kokt og deretter steikt og eten med kjøtrettar som andekarri. På [[Jamaica]] blir brødfrukt kokt i supper eller rista på komfyr, i omn eller på trekol. Det blir ete saman med nasjonalretten [[aki]] og saltfisk. Den mogne frukta blir nytta i salatar eller steikt til ein siderett. På [[Saint Vincent og Grenadinane]] blir frukta nytta kokt i suppe, rista og steikt. Bakt brødfrukt og steikt hestemakrell er nasjonalrett i landet. Den mogne frukten blir nytta som grunnlag for å drikk, kaker og iskrem. === Trevirke og annan bruk === [[Fil:Kuka'ilimoku1.jpg|mini|Statuett av Kū skoren ut i brødfrukttre.]] Brødfrukttre blei nytta på ulike måtar av øybuarane i Stillehavet. Trevirket er lett ([[Spesifikk gravitet|spesifikk vekt]] på 0,27) <ref name="CFTH">{{Kjelde www|url=http://www.ctahr.hawaii.edu/forestry/trees/CommonTreesHI/CFT_Artocarpus_altilis.pdf|tittel=ʻUlu, breadfruit|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20141030071228/http://www2.ctahr.hawaii.edu/forestry/trees/CommonTreesHI/CFT_Artocarpus_altilis.pdf|arkivdato=30. oktober 2014|forfattar=Little|førenamn=Elbert L. Jr.|år=1989|utgjevar=[[United States Forest Service]]}}</ref> er motstandsdyktig mot [[termittar]] og [[pålemakk]], og blir derfor nytta som tømmer til å laga [[utriggar]]-kanoar.<ref name="Nparks"/> Tremassen kan nyttast til å laga papir, kjent som brødfrukt-''[[Tapatøy|tapa]]''.<ref name="Nparks" /> Trevirket av brødfrukttreet var eit av dei mest verdifulle tømmerslaga i bygginga av tradisjonelle hus i [[Samoa|samoansk]] arkitektur. Brødfrukt inneheld fytokjemiske kjemikaliar som har potensiale som insektavvisande middel.<ref>{{Cite journal|last=A. Maxwell P. Jones|last2=Jerome A. Klun|last3=Charles L. Cantrell|last4=Diane Ragone|last5=Kamlesh R. Chauhan|last6=Paula N. Brown|last7=Susan J. Murch|year=2012|title=Isolation and Identification of Mosquito (Aedes aegypti) Biting Deterrent Fatty Acids from Male Inflorescences of Breadfruit (Artocarpus altilis (Parkinson) Fosberg)|journal=Journal of Agricultural and Food Chemistry|volume=60|issue=15|pages=3867–3873|bibcode=2012JAFC...60.3867J|doi=10.1021/jf300101w|pmid=22420541}}</ref><ref name="Agricultural-Research-Service">{{Kjelde www|url=https://www.ars.usda.gov/news-events/news/research-news/2013/studies-confirm-breadfruits-ability-to-repel-insects/|tittel=Studies Confirm Breadfruit's Ability to Repel Insects|forfattar=Avant, Susan|utgjevar=US Department of Agriculture|vitja=14. juni 2016}}</ref> Fruktdelar som ikkje blir nytta til mat kan brukast som fôr til husdyr. Blada av brødfrukttre kan òg beitast av storfe.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.feedipedia.org/node/523|tittel=Breadfruit (Artocarpus altilis)|forfattar=Heuzé|førenamn=V.|år=2017|verk=Feedipedia, a programme by INRA, CIRAD, AFZ and FAO}}</ref> Brødfrukt gjev frå seg lateks når ho blir hausta, som klistrar seg til fruktskalet og dannar flekkar. Ein rett metode for å hausta brødfrukt inkluderer vanlegvis prosessen med å drenera lateksen og ta han bort.<ref>{{Cite journal|last=Siti-Balqis|first=Zulfigar|last2=Rosma|first2=Ahmad|last3=Kim-Teck|first3=Leow|last4=Ismail|first4=Mohd Nazri|date=1 October 2018|title=Artocarpus altilis latex polypeptides: An insight into its fibrino(geno)lytic activity|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1878818118303955|journal=Biocatalysis and Agricultural Biotechnology|volume=16|pages=467–475|doi=10.1016/j.bcab.2018.08.013|issn=1878-8181|url-access=subscription}}</ref> Klissete kvit sevje eller lateks finst i alle delane av brødfrukttreet, og er blitt nytta til lim, kalfatring og til og med som tyggegummi.<ref>{{Kjelde www|url=https://ntbg.org/breadfruit/about-breadfruit/traditional/|tittel=Traditional Uses|språk=en-US|verk=National Tropical Botanical Garden|vitja=2024-09-12}}</ref> Innfødde hawaiiarar brukte den klissete lateksen til å fanga fuglar, og nytta [[Fjør|fjørene]] deira til kapper.<ref name="morton"/> == I kulturen == På [[Puluwat]] i Karolinane er brødfrukt (''poi''), etter den heilage ''Yutang''-tradisjonen, er eit omgrep for kunnskap. Denne tradisjonen er organisert i fem kategoriar: krig, magi, møte, navigasjon og brødfrukt.<ref>{{Kjelde www|url=http://www.jps.auckland.ac.nz/document/Volume_80_1971/Volume_80%2C_No._2/The_Poi_of_the_meeting%2C_by_Saul_H._Riesenberg%2C_p_217_-_227/p1?page=0&action=searchresult&target=|tittel=The Poi of the Meeting|forfattar=Riesenberg|førenamn=Saul H.|år=1971|utgjevar=Journal of the Polynesian Society, Auckland University|sitat=Breadfruit is used here as a figure of speech for knowledge. And the breadfruit of knowledge is contained in all five bowls, even though the names of only three of them include the word for pounded breadfruit, and even though only the last contains knowledge about breadfruit in that word's literal meaning.}}</ref> I følgje ein [[Etiologi|etiologisk]] hawaiisk myte oppstod brødfrukta frå offeret til krigsguden Kū. Etter å ha valt å leva i løynd blant dei dødelege som ein bonde, gifta Kū seg og fekk born. Han og familien hans levde i lykke fram til det var hungersnaud på øya deira. Då han ikkje lenger kunne tola å sjå borna sine lida, sa Kū til kona si at han kunne redde dei frå svolten, men for å gjera det måtte han forlata dei. Ho gjekk motvillig med på det, og Kū forsvann ned i jorda der han hadde stått til berre toppen av hovudet hans var synleg. Familien hans venta på staden han hadde vore sist, dag og natt, og dei væta det med tårene sine til det plutseleg dukka opp eit lite grønt skot dukka opp der Kū hadde stått. Snart blei skotet til eit høgt tre som det hang tunge brødfrukter på som familien og naboane til Kū kunne eta med takksem, frelste frå hungersnauda.<ref>{{Kjelde www|url=http://mauimagazine.net/breadfruit/|tittel=Breadfruit|forfattar=Shannon Wianecki|utgjevar=Maui Nō Ka ʻOi Magazine, Haynes Publishing Group|vitja=17 January 2017}}</ref> Treet er kjent som symbol på overflod og hjelp mot hungersnaud.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.timberskauai.com/the-importance-and-meaning-behind-breadfruit/|tittel=The Importance and Meaning Behind Breadfruit|vitja=23 September 2025}}</ref> Det finst mange [[Hybrid|hybridar]] og kultivarar er utbreidde over heile Stillehavet, sjølv om dei er frølause eller på anna vis ikkje er i biologisk stand til å spreia seg over lange avstander. Det er derfor klart at menneske har hjelpt til med å spreia planten i Stillehavet, særleg forhistoriske grupper som koloniserte regionen. For å undersøka mønstera til menneskeleg migrasjon i Stillehavet har vitskapsfolk nytta molekylær datering av brødfrukthybridar og kultivarar sett i samanheng med antropologiske data. Resultata underbygger vest-til-aust-migrasjonshypotesen, der ein trur at [[Lapitakulturen|lapitafolk]] drog ut frå [[Melanesia]] til mange polynesiske øyar.<ref name="zerega"/> == Galleri == <gallery> Fil:Breadfruit Tree.jpg|Brødfrukttre i [[Honolulu]] på Hawaii. Fil:Sections of the Bread fruit - Project Gutenberg eText 15411.jpg|Seksjonar av ei brødfrukt Fil:麵包樹 - 新竹高峰植物園 Artocarpus altilis - Gaofeng Botanical Garden 20221007220123 03.jpg| Tre med tydeleg rot på Taiwan. Fil:Artocarpus altilis 麵包樹 20210412100900 01.jpg|Hannblomestand Fil:Artocarpus altilis 麵包樹 20210412100900 02.jpg|Hoblomestand Fil:Artocarpus altilis.jpg|''Artocarpus altilis'' på Hawaii. Fil:Breadfruit 4.jpg|alt=Artocarpus altilis|Brødfrukt i [[Mangalore internasjonale lufthamn|Mangalore]] Fil:Breadfruit-kadachakka.jpg|Brødfrukt i Kasaragod Fil:ARS breadfruit49.jpg|Heil brødfukt og frukt skoren på langs og på tvers. Fil:Characteres generum plantarum plate 51.a Artocarpus.jpg|Skildring av ''Characteres generum plantarum''&nbsp;(1776) Fil:Breadfruit drawing.jpg|Brødfrukt teikna av [[John Frederick Miller]] Fil:Breadfruit pounder, French Polynesia, Tahitian people, polished basalt, HAA.JPG|[[Basalt]]-kvern til å mala brødfrukt frå Fransk Polynesia. Fil:Artocarpus altilis (Hawaii).jpg|''Artocarpus altilis'' ([[Hawaii]]) </gallery> == Kjelder == {{Fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Breadfruit|Breadfruit]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 21. juni 2026.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == {{Commonskat}} * {{Cite EB9|wstitle=Bread-Fruit|volume=IV|pages=241–242|short=1}} * [https://ntbg.org/breadfruit/ The Breadfruit Institute] * {{artslenkjer}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Tropisk jordbruk]] [[Kategori:Basismatvarer]] [[Kategori:Kulturplantar frå Asia]] [[Kategori:Utvalde artiklar 2026]] 4bs4acpuq3a1tas2xkgvgfuro2mq1u6 3670715 3670708 2026-09-07T07:38:54Z Ranveig 39 Ref-flikk 3670715 wikitext text/x-wiki {{taksoboksLua |taksonomi_WD=ja }} '''Brødfrukttre''' (''Artocarpus altilis'') er ein treart i [[morbærfamilien]] ([[Morbærfamilien|Moraceae]]).<ref name="morton">{{Kjelde www|url=http://www.hort.purdue.edu/newcrop/morton/breadfruit.html|tittel=Breadfruit|forfattar=Morton|førenamn=Julia F|år=1987|verk=Fruits of Warm Climates|sider=50–58|utgjevar=NewCROP, Center for New Crops and Plant Products, Department of Horticulture and Landscape Architecture, Purdue University|vitja=17. januar 2017}}</ref> Frukta er kjend som '''brødfrukt''' fordi ei moderat mogen frukt som blir kokt har ein tekstur som liknar nybaka [[brød]] og har ein potetaktig smak.<ref name="Nparks">{{Kjelde www|url=https://www.nparks.gov.sg/sbg/research/publications/gardens'-bulletin-singapore/-/media/sbg/gardens-bulletin/gbs_73_02_y2021/73_02_08_y2021_v7302_gbs_pg309.pdf|tittel=Taxonomic updates to Artocarpus subgenus Artocarpus (Moraceae) and allied taxa with a particular focus on the species native to Singapore|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20260127021150/https://www.nparks.gov.sg/sbg/research/publications/gardens%27-bulletin-singapore/-/media/sbg/gardens-bulletin/gbs_73_02_y2021/73_02_08_y2021_v7302_gbs_pg309.pdf|arkivdato=27. januar 2026|forfattar=E.M. Gardner & N.J.C. Zerega|utgjevar=Gardens’ Bulletin Singapore|doi=10.26492/gbs73(2).2021-08|vitja=27. januar 2026}}</ref><ref name="kew">{{Kjelde www|url=http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:582598-1|tittel=''Artocarpus altilis'' (breadfruit)|år=2017|verk=kew.org|utgjevar=Board of Trustees of the Royal Botanic Gardens|vitja=17. januar 2017}}</ref> Brødfrukttre blei spreidd i [[Oseania]] gjennom den austronesiske ekspansjonen og det blei truleg selektivt dyrka fram i [[Polynesia]] frå brødnøtt (''[[Artocarpus camansi]]'').<ref name="Nparks"/> Britiske og franske navigatørar introduserte nokre polynesiske variantar utan frø til karibiske øyar på slutten av 1800-talet.<ref name="morton"/> I dag blir det dyrka i fleire tropiske regionar i Sør- og Søraust-Asia, øyar i Stillehavet og Karibiahavet, låglandet i Mellom-Amerika, nordlege Sør-Amerika og Afrika.<ref name="morton" /><ref name="Nparks" /> I tillegg til frukta si rolle som [[Basismatvare|basismat]] i mange kulturar, har det lette, sterke trevirket av brødfrukttre blitt brukt til å lage møblar, hus og [[surfebrett]].<ref name="morton"/> [[Fil:Uru-tahiti1.jpg|mini|venstre|Brødfrukttre på Tahiti.]] Brødfrukttre er nært i slekt med ''A. camansi'' (brødnøtt eller brødfrukt med frø) frå Ny-Guinea, [[Molukkane]] og [[Filippinane]], ''A. blancoi'' (''tipolo'' eller ''antipolo'') frå Filippinane og litt fjernare i slekt med ''A. mariannensis'' (''dugdug'') frå [[Mikronesia]]. Alle desse slektningane blir av og til òg omtalte som «brødfrukt». Arten er òg nært i slekt med [[jackfrukt]].<ref name="Diane Ragone- Breadfruit">{{Cite journal|last=Ragone|first=Diane|date=April 2006|editor-last=Elevitch|editor-first=C.R.|title=''Artocarpus camansi'' (breadfruit), ver.2.1|url=http://www.agroforestry.net/tti/A.camansi-breadnut.pdf|journal=Species Profiles for Pacific Island Agroforestry|location=[[Hōlualoa, Hawai‘i]]|publisher=Permanent Agriculture Resources (PAR)|access-date=18 April 2012}}</ref> == Ordsoge == Omgrepet «brødfrukt» blei fyrst nytta på 1600-talet for å skildra den brødliknende teksturen til frukta når ho blir baka.<ref name="Nparks"/><ref>{{Kjelde www|url=https://www.oed.com/dictionary/breadfruit_n|tittel=Breadfruit|år=2023|utgjevar=Oxford English Dictionary|vitja=18. november 2023}}</ref> Det finst hundrevis av sortar av brødfrukt, og mange ulike lokale namn.<ref name="morton"/><ref name="Nparks" /> Nokre døme er ''ʻulu'' på [[hawaiisk]], ''kuru'' på [[maori]], ''mā'' på [[marshallesisk]], ''unu'' på [[motu]], ''uru'' på [[tahitisk]] og ''kulu'' på [[tetum]]. == Skildring == [[Fil:Artocarpus altilis (4).JPG|mini|Brødfruktblad.]] [[Fil:Artocarpus altilis - Flickr - Dick Culbert (1).jpg|mini|venstre|Brødfruktblomar.]] Brødfrukttre kan bli 26 meter høge.<ref name="morton"/> Dei store og tjukke [[Lauv|blada]] deira har djupskorne flikar. Alle delane av treet gjev frå seg [[lateks]],<ref name="morton" /> som er nyttig for [[Kalfatre|kalfatring]].<ref name="kew"/> Arten er [[Sambu i biologi|sambu]], med hann- og hoblomar på det same treet. Hannblomane kjem fyrst, før hoblomane blømer kort tid etter. [[Pollinering]] blir hovudsakleg utført av [[flygehundar]], men dyrka varietetar dannar frukt utan pollinering.<ref name="kew"/> Den [[Hjelpefrukt|falske frukta]] utviklar seg frå den oppblåsne perianten, og er sett saman av 1500 til 2000 blomar som ein kan sjå på fruktskinnet som heksagonale diskar.<ref name="Nparks"/> Frukta er eggforma med ei ru overflate, og kvar frukt er delt opp i mange [[Akene|akenar]]. Kvar av dei er omringa av ein kjøtfull periant og sit på ein tjukk blomebotn. Brødfrukttre er ein av dei mest produktive matplantane. Eit enkelt tre kan ha opptil 200 grapefrukt-store frukter eller meir i løpet av ein sesong, og krev lite omsorg. I Sør-Stillehavet ber trea 50 til 150 frukter per år, vanlegvis rund, ovale eller avlange, som veg 0,25 til 6,0 kg.<ref name="Nparks"/> Produktiviteten varierer mellom våte og tørre område. Studiar frå [[Barbados]] tyder på eit rimeleg potensial på {{convert|6.7|to|13.4|ST/acre|order=flip|abbr=on}}.<ref name="morton"/> Dei fleste selektivt framavla [[Kultivar|kultivarar]] har frukt utan frø. Variantar som har frø blir hovudsakleg dyrka for å hausta etande frø.<ref name="kew"/> Brødfrukt blir vanlegvis formeira ved hjelp av [[Stikling|rotstiklingar]].<ref name="Nparks" /> Brødfrukttre er nært i slekt med brødøtut.<ref name="Nparks"/> Det liknar også på slektningen i same [[Biologisk slekt|slekt]], [[jackfrukt]] (''[[Jackfrukt|Artocarpus heterophyllus]]''), på utsjånad. Det nærskylde ''Artocarpus camansi'' kan skiljast frå ''A. altilis'' ved at dei har meir tornete frukter med talrike frø. ''Artocarpus mariannensis'' kan skiljast ved dei mørkegrøne, avlange fruktene med mørkare gult kjøt, i tillegg til dei heile eller lettflika blada sine.<ref name="Diane Ragone- Breadfruit"/> === Formeiring === [[Fil:Thomas Gosse, Transplanting of the bread-fruit trees from Otaheite, 1796, SLNSW.jpg|mini|''Transplanting of the bread-fruit trees from Otaheite'' (1796) av [[Thomas Gosse]].]] Brødfrukt blir for mykje spreidde av frø, men brødfrukt utan frø kan spreiast ved at ein transplantera [[rotskot]] som veks ut frå overflaterøtene til treet.<ref name="morton"/> Røtene kan skadast med vilje for å få meir vekst av rotskot, som deretter blir skilde frå røtene og planta i ei potte eller direkte i bakken.<ref name="morton" /> Beskjering av treet fører òg til vekst av rotskot.<ref name="morton" /> Stiklingane blir gjerne plasserte i plastposar som inneheld ei blanding av jord, [[torv]] og sand, og sette i skuggen der dei blir fukta med flytande gjødsel. Når røtene er utvikla, blir den nye planten sett i fullt sollys fram til det er tid for å planta han i frukthagen.<ref name="morton" /> For storskalafiormeiring føretrekk ein å nytta rotskot, med bruk av segment som er kring 10 cm tjukke og 20 cm lange.<ref name="morton"/> Utviklinga av røter kan ta opptil 5 månader, og dei unge trea er klare for planting når dei er kring 60 cm høge.<ref name="morton" /> == Taksonomi == Ifølgje [[Genetisk fingeravtrykk|genetiske fingeravtrykk]]-studiar er den ville opphavsarten til brlødfrukt brødnøtt (''A.&nbsp;camansi''), som stammar frå [[Ny-Guinea]], [[Molukkane]] og [[Filippinane]].<ref>{{Cite journal|last=Jarrett|first=Frances|date=July 1959|title=Studies in Artocarpus and Allied Genera, III. A Revision of Artocarpus Subgenus Artocarpus|journal=Journal of the Arnold Arboretum|publisher=JSTOR|volume=40|issue=3|pages=298–326|doi=10.5962/p.186034|jstor=43798512|doi-access=free}}</ref> ''A. camansi'' blei domestisert og selektivt avla i Polinesia, og det gav opphav til den nesten frølause ''A. altilis&nbsp;''. Mikronesisk brødfrukt viser òg bevis på [[Hybrid|hybridisering]] med den innfødde ''A. mariannensis'', medan dei fleste polynesiske og melanesiske kultivarar ikkje gjer det. Dette tyder på at Mikronesia i fyrste omgang særleg blei kolonisert frå Polynesia og Melanesia gjennom to ulike migrasjonshendingar, som seinare fall saman i austlege Mikronesia.<ref name="Matisoo-Smith2015">{{Cite journal|last=Matisoo-Smith|first=Elizabeth A.|author-link=Lisa Matisoo-Smith|date=3 November 2015|title=Tracking Austronesian expansion into the Pacific via the paper mulberry plant|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences|volume=112|issue=44|pages=13432–13433|bibcode=2015PNAS..11213432M|doi=10.1073/pnas.1518576112|pmc=4640783|pmid=26499243|doi-access=free}}</ref><ref name="zerega">{{Cite journal|last=Zerega, N. J. C.|last2=Ragone, D.|last3=Motley, T.J.|year=2004|title=The complex origins of breadfruit (''Artocarpus altilis'', Moraceae): Implications for human migrations in Oceania|journal=American Journal of Botany|volume=91|issue=5|pages=760–766|bibcode=2004AmJB...91..760Z|doi=10.3732/ajb.91.5.760|pmid=21653430}}</ref><ref name="Diane Ragone- Breadfruit"/><ref name="ragone2">{{Cite book |last=Ragone |first=Diane |title=Specialty Crops for Pacific Island Agroforestry |publisher=Permanent Agriculture Resources |year=2011 |isbn=978-0970254481 |editor-last=Elevitch |editor-first=Craig R. |location=[[Hōlualoa, Hawai‘i]] |chapter=Farm and Forestry Production and Marketing Profile for Breadfruit (''Artocarpus altilis'') |chapter-url=https://www.researchgate.net/publication/237250411}}</ref><ref name="Nparks"/><ref name="kew"/> Brødfrukt var ein av «kanoplantane» som blei spreidde av austronesiske reisande for rundt 3000 år sidan til [[Mikronesia]], [[Melanesia]] og [[Polynesia]] der det ikkje fanst allereie.<ref name="Matisoo-Smith2015"/><ref name="zerega"/><ref name="Diane Ragone- Breadfruit"/> == Utbreiing og habitat == [[Fil:Chronological_dispersal_of_Austronesian_people_across_the_Pacific.svg|mini|Omfanget av den austronesiske ekspansjonen som førte med seg nytteplantar som brødfrukt, bananar og [[Kokospalme|kokosnøtt]] til dei mange øyane i India- og Stillehavet.]] Brødfrukttre er ein ekvatorial låglandsart. Han er blitt spreidd frå opphavsstaden sin i Stillehavet til mange tropiske område.<ref name="Matisoo-Smith2015"/><ref name="morton"/> I 1769 var planteforskaren [[Joseph Banks]] stasjonert på [[Tahiti]] som del av «Endeavour»-ekspedisjonen under leiing av kaptein [[James Cook]].<ref name="kew"/><ref name="Anne">{{Cite book |last=Salmond |first=Anne |url={{google books |plainurl=y |id=Kad7vgAACAAJ|page=190}} |title=Aphrodite's Island |date=2010 |publisher=University of California Press |isbn=9780520261143 |location=Berkeley |pages=190, 197, 307–308}}</ref> På denne tida var britane på leit etter billeg mat med høgt næringsinnhald [[Slaveri|slavar]] i koloniane sine, og dette førte til at koloniadministrasjonen og plantasjoneigarar kravde at brødfrukt skulle førast til Karibia. Som president for [[Royal Society]] gav Banks ein pengepremie og ein gullmedalje for å lukkast med dette arbeidet, og arbeidde med suksess for å få ein britisk marinekspedisjon til å gjera dette. Etter ei mislukka reise til Sør-Stillehavet for å sanka inn plantane som kommandør for HMS «Bounty», blei [[William Bligh]] i 1791 kommandør for ein ny ekspedisjon med «Providence» og «Assistant», som samla saman brødfruktplantar utan frø på Tahiti og frakta dei til [[St. Helena]] i Atlanterhavet og [[Saint Vincent og Grenadinane|St. Vincent]] og [[Jamaica]] i Karibia.<ref name="Nparks"/><ref name="kew" /> Planten veks best på høgdenivå under {{Omrekning|650|m|ft}}, men kan finnast på høgder på opptil 1550 meter. Det føretrekte [[Jordsmonn|jordsmonnet]] er alkalint til nøytralt ([[pH]] 6,1-7,4) og anten sand, sandete leirjord eller leirjord. Brødfrukttre kan veksa i [[korallsand]] og i salt jord. Brødfrukt er ein ultra-tropisk art som krev eit temperaturområde på 16-38 °C og ei årleg nedbørsmengd på 2000-2500 mm.<ref name="morton"/> == Næringsinnhald == [[Fil:ARS breadfruit49.jpg|mini|Heil og oppskoren brødfrukt.]] Brødfrukt er 71&nbsp;% vatn, 27&nbsp;% karbohydrat og 1&nbsp;% protein, og har ubetydeleg feittinnhald. I ein referensemengd på 100 g gjev rå brødfrukt 103 [[Kalori|kaloriar]], er ei rik kjelde til [[C-vitamin]] (32% av Reference Daily Intake, RDI), og er ei moderat kjelde for kalium (16% RDI), utan betydelege mengder av andre næringsstoff. == Bruk == [[Fil:Fried_Bread_Fruit.jpg|mini|Oppskoren og steikt brødfrukt i Tanzania.]] === Mat === Brødfrult er [[Basismatvare|basismat]] i mange tropiske regionar. Dei fleste brødfruktvariantene ber frukt heile året. Både mogen og umogen frukt kan brukast til mat; umogen brødfrukt blir kokt før ein et henne.<ref name="janick">{{Cite book |last=Janick |first=Jules |url={{google books |plainurl=y |id=cjHCoMQNkcgC |page=476}} |title=The Encyclopedia of Fruit and Nuts |last2=Paull |first2=Robert E. |publisher=CABI |year=2008 |isbn=978-0-85199-638-7 |pages=476}}</ref> Før ein et dei blir fruktene rista, bakt, steikt eller kokt. Når dei er kokte blir smaken av middels mogna brødfrukt skildra som potet-liknande, eller lik fersk bakt brød. Eitt brødfrukttre kan gje {{Omrekning|450|lb|kg}} kvar sessong.<ref>{{Cite news|date=1 November 2011|title='Food of the Future' Has One Hitch: It's All But Inedible|work=The Wall Street Journal|url=https://www.wsj.com/articles/SB10001424052970203752604576645242121126386|access-date=6 August 2019}}</ref> Ettersom trea vanlegvis gjev store avlingar i visse delar av året, er det nødvendig å lagra hausta frukt. Ein tradisjonell konserveringsteknikk som er kjend i heile Oseania er å grava ned skrella og vaska frukt i ei grop fora med blad, der frukta fermenter i fleire veker og danna ein sur, klissete pasta (kjend som ''masi'' på Samoa og Tonga, {{Lang|ty|māhi}} på Tahiti og ''mā'' på [[Karolinane]]).<ref>{{Cite journal|last=Pollock|first=Nancy|year=1984|title=Breadfruit Fermentation Practices in Oceania|url=https://www.persee.fr/doc/jso_0300-953x_1984_num_40_79_2544|journal=Journal de la Société des Océanistes|volume=40|issue=79|pages=151–64|doi=10.3406/jso.1984.2544}}</ref> Frukt som er lagra på denne måten kan halda seg i eit år eller meir. Nokre groper skal ha hatt etande innhald meir enn 20 år etter at dei blei laga.<ref>{{Cite book |last=Balick |first=Michael J. |url={{google books |plainurl=y |id=4SdXGwAACAAJ}} |title=Plants, People, and Culture: The Science of Ethnobotany |last2=Cox |first2=Paul Alan |publisher=Scientific American Library |year=1997 |isbn=978-0-7167-6027-6}}</ref> Det er funne spor etter grop-aktige konstruksjonar med steinar spreidde rundt (som kan ha vore steinar langs kantane) som ofte kan syna til førhistorisk busetnad for arkeologar som studerer historie i [[Fransk Polynesia]] før kontakt med europearar.<ref>{{Cite journal|last=Kahn|first=Jennifer G.|last2=Ragone|first2=Diane|date=November 2013|title=Identification of Carbonized Breadfruit ( Artocarpus altilis ) Skin: Refining Site Function and Site Specialization in the Society Islands, East Polynesia|journal=Journal of Ethnobiology|volume=33|issue=2|pages=242–3|doi=10.2993/0278-0771-33.2.237}}</ref> I tillegg til å vera etande rå, kan brødfrukt også tørkast og malast til mjøl. Frøa kan varmebehandlast og etast.<ref>{{Cite book |last=[[United States Department of the Army]] |title=The Complete Guide to Edible Wild Plants |publisher=[[Skyhorse Publishing]] |year=2009 |isbn=978-1-60239-692-0 |location=New York |pages=33 |language=en-US |oclc=277203364}}</ref> ==== Søraust-Asia, Stillehavsøyane og Madagaskar ==== [[Fil:Umu mei.JPG|mini|Umu mei, tradisjonell rett med brødfrukt frå [[Wallis og Futuna]].]] [[Fil:Kolo_(breadfruit)_slices,_Philippines.jpg|mini|Skiver av brødfrukt (''kolos'') som skal brukast til matlaging i det filippinske kjøkkenet.]] Brødfrukt utan frø finst i [[Brunei]], [[Indonesia]] og [[Malaysia]], der ho blir kalla {{Lang|ms|sukun}}. Ho blir vanlegvis skoren til skiver og frityrsteikt og eten som snacks. Denne retten er utbreidd som gatekjøkkenmat. På [[Filippinane]] er brødfrukt kjend som ''rimas'' på tagalog og {{Lang|ceb|kolo}} på visayansk. Frukta blir òg kalla {{Lang|ceb|kamansi}} (også stava {{Lang|ceb|camansi}}), i lag med den nærskylde slektningen ''Artocarpus camansi'' og den [[Endemisme|endemiske]] ''Artocarpus blancoi'' ({{Lang|ceb|tipolo}} eller {{Lang|tl|antipolo}}). Alle desse tre artane, og dessutan den nærskylde jackfrukta, blir ofte brukt på like måtar i middagsrettar. Dei umogne fruktene blir som regel etne som {{Lang|ceb|[[Ginataang langka|ginataang rimas]]}} (kokt med [[kokosmjølk]]).<ref>{{Kjelde www|url=https://www.specialtyproduce.com/produce/Kamansi_13742.php|tittel=Kamansi|verk=Specialty Produce|vitja=13 January 2019}}</ref><ref name="Diane Ragone- Breadfruit"/><ref name="ragone2"/> I den hawaiiske basisretten {{Lang|haw|[[Poi (Hawaiian food)|poi]]}} kan den tradisjonelle ingrediensen mosa [[Taro|tarorot]] erstattast av, eller blandast med, most brødfrukt ({{Lang|haw|{{okina}}ulu}} på [[hawaiisk]]). Denne «brødfrukt-poien» er kjend som {{Lang|haw|poi {{okina}}ulu}}. ==== Sør-Asia ==== I India blir friterte brødfruktskiver kalla ''paatponnos/nirponnos'' på kannada, ''jeegujje'' eller ''deevihalasu'' på [[konkani]] eller ''kadachakka varuthath'' på [[malayalam]]. Det er ein lokal delikatesse i kystområde i [[Goa]], [[Karnataka]] og [[Kerala]]. På [[Seychellane]] blei retten tradisjonelt eten i staden for ris, som følgje til annan mat. Ein kunne anten eta det kokt (''friyapen bwi'') eller grilla (''friyapen grye''), der ein la heile frukta i elden som blei nytta til å laga hovudmåltidet og deretter tok henne ut når det var klart. Frukta blir òg eten som dessert, kalla ''ladob friyapen'', der ho blir kokt i kokosmjølk med sukker, vanilje, kanel og litt salt. På [[Sri Lanka]] blir ho nytta til karri med kokosmjølk og krydder eller kokt. Kokt brødfrukt er eit kjent hovudmåltid. Ho blir ofte eten i lag med skrapt kokosnøtt eller ''kokos-sambol'' som blir laga av skrapt kokosnøtt, raudt chilipulver og salt med litt limejus. Ein tradisjonell søtmatrett laga av finskorne, soltørka brødfruktbitar som er frityrsteikte i kokosolje og dyppa i oppvarma sirup er kjend som ''rata del petti''.<ref>Apé Lamā Lōkaya:1950, Chapter 31 (Vijitha Yapa Publications) {{ISBN|978-955-665-250-5}}</ref> ==== Karibia og Latin-Amerika ==== [[Fil:Cooking oil down 03.jpg|mini|Oil down, ei [[Grenada|grenadisk]] stuing med brødfrukt.]] I [[Belize]] blir frukta kalla ''masapan'' av mayafolk. På [[Puerto Rico]] blir brødfrukt kalla ''mapén'', ''panapén'' eller ''pana'', men ''pana'' blir ofte nytta om brødnøtt, som ein tradisjonelt har hausta frø av og kokt, skrella og ete heile. I nokre innlandsregionar blir frukta nytta til å laga fylte ''[[pasteles]]'' og ''[[Alcapurria|alcapurrias]]''. Brødfrukt blir ofte servert kokt i lag med retter som sautert ''bacalao'' ([[klippfisk]]), olivenolje og lauk, vanlegvis som ''tostones'' der tommestore bitar blir steikte, pressa litt flate og steikte opp att. ''Mofongo de panapén'' er steikt brødfrukt most med olivenolje, kvitlauk, buljong og ''[[chicharrón]]'' (ribbe eller svor). ''Rellenos de panapén'' er brødfruktversjonen av den fylte potetretten ''papa rellena''. Ein kan laga ein dipp av kokt, mogen brødfrukt som liknar [[chutney]], med krydder, sesamfrø, urter, linser, kokosmjølk og frukt. Mogen og umogen frukt blir kokt saman og most med mjølk og smør til ''pastelón de panapén'', ein rett som liknar [[lasagne]]. Mogen brødfrukt blir nytta til dessertar som ''flan de pana''. ''[[Candelaria|Cazuela]]'' er ein slags pai utan deig laga med mogen brødfrukt, krydder, rosinar, kokosmjølk og søtpotet. Brødfruktmjøl blir selt over heile Puerto Rico og nytta til brød, småkaker, pannekaker, vaflar og ''almojábana''. Den siste fredagen i august blir det halden ein ''Breadfruit Festival'' der ein sel tradisjonelle og nye brødfrukt-rettar i Barrio Mariana i Humacao.<ref>Victoria840, ''Festival de la Pana dedicará su 37ª edición a Victoria 840'' , https://www.victoria840.com/festival-de-la-pana-dedicara-su-37a-edicion-a-victoria-840/, August 27, accessed 1 March 2026</ref> I Den dominikanske republikken blir det kalla ''bu pan'' eller ‘godt brød’. Brødfrukt er ikkje populært i dominikansk matlaging, og blir hovudsakleg brukt som grisemat. På [[Barbados]] blir brødfrukt kokt med salta kjøt og most med smør for å laga brødfrukt-coucou. Det blir vanlegvis ete med kjøtretter med saus. På Haiti blir dampa brødfrukt most til retten ''tonmtonm'' som ein et med ein saus av okra og andre ingredienser, som fisk og krabbe. I [[Trinidad og Tobago]] blir brødfrukt kokt og deretter steikt og eten med kjøtrettar som andekarri. På [[Jamaica]] blir brødfrukt kokt i supper eller rista på komfyr, i omn eller på trekol. Det blir ete saman med nasjonalretten [[aki]] og saltfisk. Den mogne frukta blir nytta i salatar eller steikt til ein siderett. På [[Saint Vincent og Grenadinane]] blir frukta nytta kokt i suppe, rista og steikt. Bakt brødfrukt og steikt hestemakrell er nasjonalrett i landet. Den mogne frukten blir nytta som grunnlag for å drikk, kaker og iskrem. === Trevirke og annan bruk === [[Fil:Kuka'ilimoku1.jpg|mini|Statuett av Kū skoren ut i brødfrukttre.]] Brødfrukttre blei nytta på ulike måtar av øybuarane i Stillehavet. Trevirket er lett ([[Spesifikk gravitet|spesifikk vekt]] på 0,27) <ref name="CFTH">{{Kjelde www|url=http://www.ctahr.hawaii.edu/forestry/trees/CommonTreesHI/CFT_Artocarpus_altilis.pdf|tittel=ʻUlu, breadfruit|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20141030071228/http://www2.ctahr.hawaii.edu/forestry/trees/CommonTreesHI/CFT_Artocarpus_altilis.pdf|arkivdato=30. oktober 2014|forfattar=Little|førenamn=Elbert L. Jr.|år=1989|utgjevar=[[United States Forest Service]]}}</ref> er motstandsdyktig mot [[termittar]] og [[pålemakk]], og blir derfor nytta som tømmer til å laga [[utriggar]]-kanoar.<ref name="Nparks"/> Tremassen kan nyttast til å laga papir, kjent som brødfrukt-''[[Tapatøy|tapa]]''.<ref name="Nparks" /> Trevirket av brødfrukttreet var eit av dei mest verdifulle tømmerslaga i bygginga av tradisjonelle hus i [[Samoa|samoansk]] arkitektur. Brødfrukt inneheld fytokjemiske kjemikaliar som har potensiale som insektavvisande middel.<ref>{{Cite journal|last=A. Maxwell P. Jones|last2=Jerome A. Klun|last3=Charles L. Cantrell|last4=Diane Ragone|last5=Kamlesh R. Chauhan|last6=Paula N. Brown|last7=Susan J. Murch|year=2012|title=Isolation and Identification of Mosquito (Aedes aegypti) Biting Deterrent Fatty Acids from Male Inflorescences of Breadfruit (Artocarpus altilis (Parkinson) Fosberg)|journal=Journal of Agricultural and Food Chemistry|volume=60|issue=15|pages=3867–3873|bibcode=2012JAFC...60.3867J|doi=10.1021/jf300101w|pmid=22420541}}</ref><ref name="Agricultural-Research-Service">{{Kjelde www|url=https://www.ars.usda.gov/news-events/news/research-news/2013/studies-confirm-breadfruits-ability-to-repel-insects/|tittel=Studies Confirm Breadfruit's Ability to Repel Insects|forfattar=Avant, Susan|utgjevar=US Department of Agriculture|vitja=14. juni 2016}}</ref> Fruktdelar som ikkje blir nytta til mat kan brukast som fôr til husdyr. Blada av brødfrukttre kan òg beitast av storfe.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.feedipedia.org/node/523|tittel=Breadfruit (Artocarpus altilis)|forfattar=Heuzé|førenamn=V.|år=2017|verk=Feedipedia, a programme by INRA, CIRAD, AFZ and FAO}}</ref> Brødfrukt gjev frå seg lateks når ho blir hausta, som klistrar seg til fruktskalet og dannar flekkar. Ein rett metode for å hausta brødfrukt inkluderer vanlegvis prosessen med å drenera lateksen og ta han bort.<ref>{{Cite journal|last=Siti-Balqis|first=Zulfigar|last2=Rosma|first2=Ahmad|last3=Kim-Teck|first3=Leow|last4=Ismail|first4=Mohd Nazri|date=1 October 2018|title=Artocarpus altilis latex polypeptides: An insight into its fibrino(geno)lytic activity|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1878818118303955|journal=Biocatalysis and Agricultural Biotechnology|volume=16|pages=467–475|doi=10.1016/j.bcab.2018.08.013|issn=1878-8181|url-access=subscription}}</ref> Klissete kvit sevje eller lateks finst i alle delane av brødfrukttreet, og er blitt nytta til lim, kalfatring og til og med som tyggegummi.<ref>{{Kjelde www|url=https://ntbg.org/breadfruit/about-breadfruit/traditional/|tittel=Traditional Uses|språk=en-US|verk=National Tropical Botanical Garden|vitja=2024-09-12}}</ref> Innfødde hawaiiarar brukte den klissete lateksen til å fanga fuglar, og nytta [[Fjør|fjørene]] deira til kapper.<ref name="morton"/> == I kulturen == På [[Puluwat]] i Karolinane er brødfrukt (''poi''), etter den heilage ''Yutang''-tradisjonen, er eit omgrep for kunnskap. Denne tradisjonen er organisert i fem kategoriar: krig, magi, møte, navigasjon og brødfrukt.<ref>{{Kjelde www|url=http://www.jps.auckland.ac.nz/document/Volume_80_1971/Volume_80%2C_No._2/The_Poi_of_the_meeting%2C_by_Saul_H._Riesenberg%2C_p_217_-_227/p1?page=0&action=searchresult&target=|tittel=The Poi of the Meeting|forfattar=Riesenberg|førenamn=Saul H.|år=1971|utgjevar=Journal of the Polynesian Society, Auckland University|sitat=Breadfruit is used here as a figure of speech for knowledge. And the breadfruit of knowledge is contained in all five bowls, even though the names of only three of them include the word for pounded breadfruit, and even though only the last contains knowledge about breadfruit in that word's literal meaning.}}</ref> I følgje ein [[Etiologi|etiologisk]] hawaiisk myte oppstod brødfrukta frå offeret til krigsguden Kū. Etter å ha valt å leva i løynd blant dei dødelege som ein bonde, gifta Kū seg og fekk born. Han og familien hans levde i lykke fram til det var hungersnaud på øya deira. Då han ikkje lenger kunne tola å sjå borna sine lida, sa Kū til kona si at han kunne redde dei frå svolten, men for å gjera det måtte han forlata dei. Ho gjekk motvillig med på det, og Kū forsvann ned i jorda der han hadde stått til berre toppen av hovudet hans var synleg. Familien hans venta på staden han hadde vore sist, dag og natt, og dei væta det med tårene sine til det plutseleg dukka opp eit lite grønt skot dukka opp der Kū hadde stått. Snart blei skotet til eit høgt tre som det hang tunge brødfrukter på som familien og naboane til Kū kunne eta med takksem, frelste frå hungersnauda.<ref>{{Kjelde www|url=http://mauimagazine.net/breadfruit/|tittel=Breadfruit|forfattar=Shannon Wianecki|utgjevar=Maui Nō Ka ʻOi Magazine, Haynes Publishing Group|vitja=17 January 2017}}</ref> Treet er kjent som symbol på overflod og hjelp mot hungersnaud.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.timberskauai.com/the-importance-and-meaning-behind-breadfruit/|tittel=The Importance and Meaning Behind Breadfruit|vitja=23 September 2025}}</ref> Det finst mange [[Hybrid|hybridar]] og kultivarar er utbreidde over heile Stillehavet, sjølv om dei er frølause eller på anna vis ikkje er i biologisk stand til å spreia seg over lange avstander. Det er derfor klart at menneske har hjelpt til med å spreia planten i Stillehavet, særleg forhistoriske grupper som koloniserte regionen. For å undersøka mønstera til menneskeleg migrasjon i Stillehavet har vitskapsfolk nytta molekylær datering av brødfrukthybridar og kultivarar sett i samanheng med antropologiske data. Resultata underbygger vest-til-aust-migrasjonshypotesen, der ein trur at [[Lapitakulturen|lapitafolk]] drog ut frå [[Melanesia]] til mange polynesiske øyar.<ref name="zerega"/> == Galleri == <gallery> Fil:Breadfruit Tree.jpg|Brødfrukttre i [[Honolulu]] på Hawaii. Fil:Sections of the Bread fruit - Project Gutenberg eText 15411.jpg|Seksjonar av ei brødfrukt Fil:麵包樹 - 新竹高峰植物園 Artocarpus altilis - Gaofeng Botanical Garden 20221007220123 03.jpg| Tre med tydeleg rot på Taiwan. Fil:Artocarpus altilis 麵包樹 20210412100900 01.jpg|Hannblomestand Fil:Artocarpus altilis 麵包樹 20210412100900 02.jpg|Hoblomestand Fil:Artocarpus altilis.jpg|''Artocarpus altilis'' på Hawaii. Fil:Breadfruit 4.jpg|alt=Artocarpus altilis|Brødfrukt i [[Mangalore internasjonale lufthamn|Mangalore]] Fil:Breadfruit-kadachakka.jpg|Brødfrukt i Kasaragod Fil:ARS breadfruit49.jpg|Heil brødfukt og frukt skoren på langs og på tvers. Fil:Characteres generum plantarum plate 51.a Artocarpus.jpg|Skildring av ''Characteres generum plantarum''&nbsp;(1776) Fil:Breadfruit drawing.jpg|Brødfrukt teikna av [[John Frederick Miller]] Fil:Breadfruit pounder, French Polynesia, Tahitian people, polished basalt, HAA.JPG|[[Basalt]]-kvern til å mala brødfrukt frå Fransk Polynesia. Fil:Artocarpus altilis (Hawaii).jpg|''Artocarpus altilis'' ([[Hawaii]]) </gallery> == Kjelder == {{Fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Breadfruit|Breadfruit]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 21. juni 2026.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == {{Commonskat}} * {{Cite EB9|wstitle=Bread-Fruit|volume=IV|pages=241–242|short=1}} * [https://ntbg.org/breadfruit/ The Breadfruit Institute] * {{artslenkjer}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Tropisk jordbruk]] [[Kategori:Basismatvarer]] [[Kategori:Kulturplantar frå Asia]] [[Kategori:Utvalde artiklar 2026]] se9ufxtere62oig8qcbl1xhvbkmy54h 3 431387 3670578 3667361 2026-09-06T12:39:19Z Ranveig 39 /* Avisartiklar */ Mange artiklar utan kjelder 3670578 wikitext text/x-wiki == Avisartiklar == Hei, du har oppretta mange artiklar om aviser utan kjelder og med heilt tomme infoboksar. Desse ser ikkje ut som ferdige eller nyttige artiklar. Eg vil føreslå at du legg litt ned arbeid i dei før du publiserer dei. Artiklar utan kjelder kan bli sletta. -- [[Brukar:Ranveig|Ranveig]] ([[Brukardiskusjon:Ranveig|diskusjon]]) 2. august 2026 kl. 09:57 (CEST) :Eg vil også oppfordra til å passa på rettskriving, t.d. ved å nytta stor bokstav der tittelen har det og ikkje skapa ekstraarbeid ved å skriva det feil. -- [[Brukar:Ranveig|Ranveig]] ([[Brukardiskusjon:Ranveig|diskusjon]]) 16. august 2026 kl. 10:23 (CEST) No ligg det ganske mange avisartiklar som er heilt kjeldelause i [[:Kategori:Artiklar som treng tilsyn august 2026]]. Som sagt før står desse i fare for å bli sletta - dei er ganske verdilause utan referansar. Kanskje du kan gå gjennom dei før du legg inn mange nye artiklar? --[[Brukar:Ranveig|Ranveig]] ([[Brukardiskusjon:Ranveig|diskusjon]]) 6. september 2026 kl. 14:39 (CEST) == Vestopland == Hei. Du har opprettet artikkelen [[Vestopland]] i går og har samtidig opprettet nytt element på Wikidata. Men dette er vel den samme avisen som omtales i artikkelen Vestopland på bokmål og skal kobles til elementet som ble opprettet 3. mars 2015 ? [[Brukar:Anne-Sophie Ofrim|Anne-Sophie Ofrim]] ([[Brukardiskusjon:Anne-Sophie Ofrim|diskusjon]]) 19. august 2026 kl. 12:10 (CEST) 8hciykkfyy8wq3b43zmdim3nbq9a778 0 432098 3670720 3667750 2026-09-07T07:43:28Z TU-nor 12071 3670720 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt |namn = Prešov okres | andre namn = okres Prešov | bilete = Muzeum - panoramio (2).jpg | bilettekst = [[Rakóczi-palasset]] i [[Prešov]], no museum | kart = Okres presov.png | karttekst = Distriktet Prešov okres innanfor regionen Prešov kraj | land = Slovakia | regiontype = Kraj | region = Prešov kraj | hovudstad = [[Prešov]] | areal = 933,95<ref name="Areal"/> | folketal = 172804 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal"/> }} '''Prešov okres'''{{mrk|[[slovakisk]] ''okres Prešov''}} er eit av 13 administrative [[Distrikt i Slovakia|distrikt]] i [[Regionar i Slovakia|regionen]] [[Prešov kraj]] i [[Slovakia]].<ref name ="Distrikt"/><ref name ="Regionar"/> Distriktet ligg sentralt i regionen og grenser i sør mot [[Košice kraj]]. Hovudsete er byen [[Prešov]]. == Kommunar == Distriktet omfattar 91 [[Kommunar i Slovakia|kommunar]]. Bykommunar er utheva.<ref name ="Bykommunar"/> {{Columns-list|colwidth=20em| *[[Abranovce]] *[[Bajerov]] *[[Bertotovce]] *[[Brestov i Prešov|Brestov]] *[[Bretejovce]] *[[Brežany]] *[[Bzenov]] *[[Čelovce i Prešov|Čelovce]] *[[Červenica]] *[[Chmeľov]] *[[Chmeľovec]] *[[Chmiňany]] *[[Chminianska Nová Ves]] *[[Chminianske Jakubovany]] *[[Demjata]] *[[Drienov]] *[[Drienovská Nová Ves]] *[[Dulova Ves]] *[[Fintice]] *[[Fričovce]] *[[Fulianka]] *[[Geraltov]] *[[Gregorovce]] *[[Haniska i Prešov|Haniska]] *[[Hendrichovce]] *[[Hermanovce]] *[[Hrabkov]] *[[Janov]] *[[Janovík]] *[[Kapušany]] *[[Kendice]] *[[Klenov]] *[[Kojatice]] *[[Kokošovce]] *[[Krížovany]] *[[Kvačany i Prešov|Kvačany]] *[[Lada i Prešov|Lada]] *[[Lažany]] *[[Lemešany]] *[[Lesíček]] *[[Ličartovce]] *[[Lipníky]] *[[Lipovce]] *[[Ľubotice]] *[[Ľubovec]] *[[Lúčina]] *[[Malý Šariš]] *[[Malý Slivník]] *[[Medzany]] *[[Miklušovce]] *[[Mirkovce]] *[[Mošurov]] *[[Nemcovce i Prešov|Nemcovce]] *[[Okružná]] *[[Ondrašovce]] *[[Ovčie]] *[[Petrovany]] *[[Podhorany i Prešov|Podhorany]] *[[Podhradík]] *'''[[Prešov]]''' *[[Proč]] *[[Pušovce]] *[[Radatice]] *[[Rokycany]] *[[Ruská Nová Ves]] *[[Šarišská Poruba]] *[[Šarišská Trstená]] *[[Šarišské Bohdanovce]] *[[Sedlice i Prešov|Sedlice]] *[[Seniakovce]] *[[Šindliar]] *[[Široké]] *[[Štefanovce i Prešov|Štefanovce]] *[[Suchá Dolina]] *[[Svinia]] *[[Teriakovce]] *[[Terňa]] *[[Trnkov]] *[[Tuhrina]] *[[Tulčík]] *[[Varhaňovce]] *'''[[Veľký Šariš]]''' *[[Veľký Slivník]] *[[Víťaz]] *[[Vyšná Šebastová]] *[[Záborské]] *[[Záhradné]] *[[Žehňa]] *[[Žipov]] *[[Zlatá Baňa]] *[[Župčany]] }} Dei største kommunane i dei siste folketeljingane:<ref name ="Folketal"/> {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001 !! Folketal 2011 !! Folketal 2021 |- | style=text-align:left; | '''[[Prešov]]''' || 92 786 || 91 782 || 84 824 |- | style=text-align:left; | '''[[Veľký Šariš]]''' || 4 018 || 5 292 || 6 471 |- | style=text-align:left; | [[Ľubotice]] || 2 448 || 3 080 || 3 638 |- | style=text-align:left; | [[Chminianske Jakubovany]] || 1 427 || 1 913 || 2 775 |- | style=text-align:left; | [[Široké]] || 2 304 || 2 400 || 2 436 |- | style=text-align:left; | [[Svinia]] || 1 323 || 1 765 || 2 384 |- | style=text-align:left; | [[Drienov]] || 2 050 || 2 111 || 2 238 |- | style=text-align:left; | [[Kapušany]] || 2 044 || 2 170 || 2 187 |- | style=text-align:left; | [[Fintice]] || 1 615 || 1 831 || 2 167 |- | style=text-align:left; | [[Víťaz]] || 1 854 || 2 000 || 2 017 |- | style=text-align:left; | [[Kendice]] || 1 617 || 1 819 || 2 012 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lemešany}} || 1 758 || 1 801 || 1 995 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Petrovany}} || 1 696 || 1 809 || 1 976 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Župčany}} || 1 211 || 1 349 || 1 793 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Malý Šariš}} || 1 303 || 1 485 || 1 746 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hermanovce}} || 1 467 || 1 862 || 1 658 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Varhaňovce}} || 991 || 1 332 || 1 504 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dulova Ves}} || 583 || 699 || 1 422 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mirkovce}} || 929 || 1 204 || 1 356 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vyšná Šebastová}} || 958 || 1 130 || 1 335 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tulčík}} || 1 306 || 1 311 || 1 331 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Terňa}} || 1 036 || 1 149 || 1 315 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ruská Nová Ves}} || 916 || 1 110 || 1 305 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žehňa}} || 795 || 1 007 || 1 277 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chminianska Nová Ves}} || 1 153 || 1 243 || 1 259 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kojatice}} || 964 || 1 054 || 1 154 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Fričovce}} || 1 064 || 1 092 || 1 136 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Demjata}} || 1 062 || 1 093 || 1 101 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Záhradné}} || 926 || 964 || 1 101 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Záborské}} || 465 || 567 || 1 080 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chmeľov}} || 913 || 964 || 1 066 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rokycany}} || 733 || 934 || 1 064 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Červenica}} || 706 || 883 || 1 033 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Malý Slivník}} || 640 || 824 || 1 032 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chmiňany}} || 735 || 867 || 1 003 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sedlice}} || 1 032 || 1 048 || 979 |- ! Prešov okres !style=text-align:right; | 161 782 !style=text-align:right; | 169 423 !style=text-align:right; | 172 804 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name ="Regionar">{{Kjelde www |url=http://statoids.com/usk.html |tittel=Regions of Slovakia |vitja=2026-08-06 |verk=statoids.com}} </ref> <ref name ="Distrikt">{{Kjelde www |url=http://statoids.com/usk.html |tittel=Districts of Slovakia |vitja=2026-08-07 |verk=statoids.com}} </ref> <ref name ="Bykommunar">{{Kjelde www |url=https://www.guidetoslovakia.com/slovakia/regional-division-in-slovakia/list-of-cities-in-slovakia/ |tittel=Guide To Slovakia: List of cities in Slovakia |vitja=2026-08-07 |verk=Guide To Slovakia}} </ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://datacube.statistics.sk/#!/view/en/vbd_dem/om7015rr/v_om7015rr_00_00_00_en |tittel=Population Density - SR-Area-Reg-District, U-R [om7015rr] |vitja=2026-08-07 |verk=Štatistický úrad Slovenskej republiky}} </ref> <ref name ="Folketal">{{Kjelde www |url=https://statdata.statistics.sk/public/ui/dc/domov/data-view/753eba74-7637-40f7-ac89-b7717973f2f0 |tittel=STATdata: Population: Population, Housing, and Dwelling Census |vitja=2026-08-07 |verk=Štatistický úrad Slovenskej republiky}} </ref> </references> ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Slovakia|Presov]] [[Kategori:Prešov kraj|Presov]] l0e2ffwp5ppas9je8sodb4qt5b9u74m 3670722 3670720 2026-09-07T07:47:06Z TU-nor 12071 3670722 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt |namn = Prešov okres | andre namn = okres Prešov | bilete = Muzeum - panoramio (2).jpg | bilettekst = [[Rakóczi-palasset]] i [[Prešov]], no museum | kart = Okres presov.png | karttekst = Distriktet Prešov okres innanfor regionen Prešov kraj | land = Slovakia | regiontype = Kraj | region = Prešov kraj | hovudstad = [[Prešov]] | areal = 933,95<ref name="Areal"/> | folketal = 172804 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal"/> }} '''Prešov okres'''{{mrk|[[slovakisk]] ''okres Prešov''}} er eit av 13 administrative [[Distrikt i Slovakia|distrikt]] i [[Regionar i Slovakia|regionen]] [[Prešov kraj]] i [[Slovakia]].<ref name ="Distrikt"/><ref name ="Regionar"/> Distriktet ligg sentralt i regionen og grenser i sør mot [[Košice kraj]]. Hovudsete er byen [[Prešov]]. == Kommunar == Distriktet omfattar 91 [[Kommunar i Slovakia|kommunar]]. Bykommunar er utheva.<ref name ="Bykommunar"/> {{Columns-list|colwidth=20em| *[[Abranovce]] *[[Bajerov]] *[[Bertotovce]] *[[Brestov i Prešov|Brestov]] *[[Bretejovce]] *[[Brežany]] *[[Bzenov]] *[[Čelovce i Prešov|Čelovce]] *[[Červenica]] *[[Chmeľov]] *[[Chmeľovec]] *[[Chmiňany]] *[[Chminianska Nová Ves]] *[[Chminianske Jakubovany]] *[[Demjata]] *[[Drienov]] *[[Drienovská Nová Ves]] *[[Dulova Ves]] *[[Fintice]] *[[Fričovce]] *[[Fulianka]] *[[Geraltov]] *[[Gregorovce]] *[[Haniska i Prešov|Haniska]] *[[Hendrichovce]] *[[Hermanovce]] *[[Hrabkov]] *[[Janov]] *[[Janovík]] *[[Kapušany]] *[[Kendice]] *[[Klenov]] *[[Kojatice]] *[[Kokošovce]] *[[Krížovany]] *[[Kvačany i Prešov|Kvačany]] *[[Lada i Prešov|Lada]] *[[Lažany]] *[[Lemešany]] *[[Lesíček]] *[[Ličartovce]] *[[Lipníky]] *[[Lipovce]] *[[Ľubotice]] *[[Ľubovec]] *[[Lúčina]] *[[Malý Šariš]] *[[Malý Slivník]] *[[Medzany]] *[[Miklušovce]] *[[Mirkovce]] *[[Mošurov]] *[[Nemcovce i Prešov|Nemcovce]] *[[Okružná]] *[[Ondrašovce]] *[[Ovčie]] *[[Petrovany]] *[[Podhorany i Prešov|Podhorany]] *[[Podhradík]] *'''[[Prešov]]''' *[[Proč]] *[[Pušovce]] *[[Radatice]] *[[Rokycany]] *[[Ruská Nová Ves]] *[[Šarišská Poruba]] *[[Šarišská Trstená]] *[[Šarišské Bohdanovce]] *[[Sedlice i Prešov|Sedlice]] *[[Seniakovce]] *[[Šindliar]] *[[Široké]] *[[Štefanovce i Prešov|Štefanovce]] *[[Suchá Dolina]] *[[Svinia]] *[[Teriakovce]] *[[Terňa]] *[[Trnkov]] *[[Tuhrina]] *[[Tulčík]] *[[Varhaňovce]] *'''[[Veľký Šariš]]''' *[[Veľký Slivník]] *[[Víťaz]] *[[Vyšná Šebastová]] *[[Záborské]] *[[Záhradné]] *[[Žehňa]] *[[Žipov]] *[[Zlatá Baňa]] *[[Župčany]] }} Dei største kommunane i dei siste folketeljingane:<ref name ="Folketal"/> {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001 !! Folketal 2011 !! Folketal 2021 |- | style=text-align:left; | '''[[Prešov]]''' || 92 786 || 91 782 || 84 824 |- | style=text-align:left; | '''[[Veľký Šariš]]''' || 4 018 || 5 292 || 6 471 |- | style=text-align:left; | [[Ľubotice]] || 2 448 || 3 080 || 3 638 |- | style=text-align:left; | [[Chminianske Jakubovany]] || 1 427 || 1 913 || 2 775 |- | style=text-align:left; | [[Široké]] || 2 304 || 2 400 || 2 436 |- | style=text-align:left; | [[Svinia]] || 1 323 || 1 765 || 2 384 |- | style=text-align:left; | [[Drienov]] || 2 050 || 2 111 || 2 238 |- | style=text-align:left; | [[Kapušany]] || 2 044 || 2 170 || 2 187 |- | style=text-align:left; | [[Fintice]] || 1 615 || 1 831 || 2 167 |- | style=text-align:left; | [[Víťaz]] || 1 854 || 2 000 || 2 017 |- | style=text-align:left; | [[Kendice]] || 1 617 || 1 819 || 2 012 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lemešany}} || 1 758 || 1 801 || 1 995 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Petrovany}} || 1 696 || 1 809 || 1 976 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Župčany}} || 1 211 || 1 349 || 1 793 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Malý Šariš}} || 1 303 || 1 485 || 1 746 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hermanovce}} || 1 467 || 1 862 || 1 658 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Varhaňovce}} || 991 || 1 332 || 1 504 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dulova Ves}} || 583 || 699 || 1 422 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mirkovce}} || 929 || 1 204 || 1 356 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vyšná Šebastová}} || 958 || 1 130 || 1 335 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tulčík}} || 1 306 || 1 311 || 1 331 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Terňa}} || 1 036 || 1 149 || 1 315 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ruská Nová Ves}} || 916 || 1 110 || 1 305 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žehňa}} || 795 || 1 007 || 1 277 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chminianska Nová Ves}} || 1 153 || 1 243 || 1 259 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kojatice}} || 964 || 1 054 || 1 154 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Fričovce}} || 1 064 || 1 092 || 1 136 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Demjata}} || 1 062 || 1 093 || 1 101 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Záhradné}} || 926 || 964 || 1 101 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Záborské}} || 465 || 567 || 1 080 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chmeľov}} || 913 || 964 || 1 066 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rokycany}} || 733 || 934 || 1 064 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Červenica}} || 706 || 883 || 1 033 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Malý Slivník}} || 640 || 824 || 1 032 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chmiňany}} || 735 || 867 || 1 003 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sedlice i Prešov|Sedlice}} || 1 032 || 1 048 || 979 |- ! Prešov okres !style=text-align:right; | 161 782 !style=text-align:right; | 169 423 !style=text-align:right; | 172 804 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name ="Regionar">{{Kjelde www |url=http://statoids.com/usk.html |tittel=Regions of Slovakia |vitja=2026-08-06 |verk=statoids.com}} </ref> <ref name ="Distrikt">{{Kjelde www |url=http://statoids.com/usk.html |tittel=Districts of Slovakia |vitja=2026-08-07 |verk=statoids.com}} </ref> <ref name ="Bykommunar">{{Kjelde www |url=https://www.guidetoslovakia.com/slovakia/regional-division-in-slovakia/list-of-cities-in-slovakia/ |tittel=Guide To Slovakia: List of cities in Slovakia |vitja=2026-08-07 |verk=Guide To Slovakia}} </ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://datacube.statistics.sk/#!/view/en/vbd_dem/om7015rr/v_om7015rr_00_00_00_en |tittel=Population Density - SR-Area-Reg-District, U-R [om7015rr] |vitja=2026-08-07 |verk=Štatistický úrad Slovenskej republiky}} </ref> <ref name ="Folketal">{{Kjelde www |url=https://statdata.statistics.sk/public/ui/dc/domov/data-view/753eba74-7637-40f7-ac89-b7717973f2f0 |tittel=STATdata: Population: Population, Housing, and Dwelling Census |vitja=2026-08-07 |verk=Štatistický úrad Slovenskej republiky}} </ref> </references> ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Slovakia|Presov]] [[Kategori:Prešov kraj|Presov]] 9eted1uswb7mfw1mc4f599osmnme25v 0 432350 3670639 3670062 2026-09-06T17:23:03Z TU-nor 12071 3670639 wikitext text/x-wiki '''Ostrov''' kan vise til: *[[Ostrov]], by i Pskov oblast i Russland *[[Ostrov i Benešov]], ein kommune i [[Vlašim]] i distriktet Benešov okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia *[[Ostrov i Karlovy Vary]], ein kommune med utvida fullmakter i distriktet Karlovy Vary okres i regionen Karlovy Vary kraj i Tsjekkia *[[Ostrov i Piešťany]], ein kommune i distriktet [[Piešťany okres]] i regionen Trnava kraj i Slovakia *[[Ostrov i Prachatice]], ein bydel i [[Prachatice]] i distriktet Prachatice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia *[[Ostrov i Příbram]], ein kommune i [[Příbram]] i distriktet Příbram okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} g8j9qzytgzaz617yvfz4rne4qdkp8i8 0 432897 3670608 3669912 2026-09-06T14:22:56Z TU-nor 12071 3670608 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Vlasim Zizkovo od SV DSCN2283.JPG | bilettekst = Det sentrale torget i Vlašim | kart = | karttekst = Det administrative området til Vlašim innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]] | flagg = Flag of Vlašim.svg | symbol = Vlašim, Czech Republic - coat of arms.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Benešov okres|Benešov]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 495,96<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 25563 | folketal1type = kommune | folketal1 = 11284 | folketal_by = 9990 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Vlašim'''{{mrk|[[tysk]] ''Wlaschim''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Benešov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Vlašim.PNG|mini|250px|Det administrative området til Vlašim innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Vlašim er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Vlašim omfattar 48 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město'') og 5 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bernartice]] * [[Bílkovice]] * [[Blažejovice]] * [[Borovnice]] * ''[[Čechtice]]'' * [[Chlum]] * [[Chmelná]] * [[Ctiboř]] * [[Děkanovice]] * [[Dolní Kralovice]] * [[Dunice]] * [[Hradiště i Vlašim|Hradiště]] * [[Hulice]] * [[Javorník]] * [[Kamberk]] * [[Keblov]] * [[Kladruby]] * [[Kondrac]] * ''[[Křivsoudov]]'' * [[Kuňovice]] * [[Libež]] * [[Loket]] * ''[[Louňovice pod Blaníkem]]'' * [[Miřetice]] * [[Mnichovice i Vlašim|Mnichovice]] * ''[[Načeradec]]'' * [[Ostrov i Vlašim|Ostrov]] * [[Pavlovice]] * [[Pravonín]] * [[Psáře]] * [[Radošovice i Vlašim|Radošovice]] * [[Rataje]] * [[Řimovice]] * [[Šetějovice]] * [[Slověnice]] * [[Snět]] * [[Soutice]] * [[Strojetice]] * [[Studený]] * [[Tehov]] * [[Tichonice]] * [[Tomice]] * '''[[Trhový Štěpánov]]''' * [[Veliš]] * '''[[Vlašim]]''' * [[Vracovice]] * [[Všechlapy]] * ''[[Zdislavice]]'' }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Vlašim SO || 26 008 || 25 482 || 25 563 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Vlašim''' || 11 284 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čechtice}} || 1 384 |- | style=text-align:left; | [[Trhový Štěpánov]] || 1 344 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Načeradec}} || 1 051 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Kralovice}} || 857 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Vlašim''' || 9 990 |- | style=text-align:left; | [[Trhový Štěpánov]] || 966 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čechtice}} || 949 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Načeradec}} || 686 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Domašín}} || 618 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Vlasim]] [[Kategori:Kommunar i Benešov okres|Vlasim]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Vlasim]] tqjq0ny75ogxq3y9isxoqbxee54l1oc 0 432918 3670580 3670172 2026-09-06T12:43:25Z TU-nor 12071 3670580 wikitext text/x-wiki '''Olešná''' kan vise til: *[[Olešná i Beroun]], ein kommune i [[Hořovice]] i distriktet Beroun i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia *[[Olešná i Písek]], ein kommune i [[Písek]] i distriktet Písek i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia *[[Olešná i Rakovník]], ein kommune i [[Rakovník]] i distriktet Rakovník i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia *[[Olešná i Žilina]], ein kommune i regionen Žilina kraj i Slovakia {{fleirtyding}} czo1s9o2aei8zxkm7lfmt5r5hl3oe5e 0 433017 3670728 3670413 2026-09-07T08:02:16Z TU-nor 12071 3670728 wikitext text/x-wiki '''Nová Ves''' kan vise til: * [[Nová Ves i České Budějovice]], ein kommune i [[České Budějovice]] i distriktet České Budějovice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Nová Ves i Český Krumlov]], ein kommune i [[Český Krumlov]] i distriktet Český Krumlov okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Nová Ves i Košice]], ein bydel i byen Košice i Slovakia * [[Nová Ves i Mělník]], ein kommune i [[Mělník]] i distriktet Mělník okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Nová Ves i Praha-východ]], ein kommune i [[Brandýs nad Labem-Stará Boleslav]] i distriktet Praha-východ okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Nová Ves i Strakonice]], ein kommune i [[Strakonice]] i distriktet Strakonice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Nová Ves i Veľký Krtíš]], ein kommune i distriktet [[Veľký Krtíš okres]] i regionen Banská Bystrica kraj i Slovakia * [[Nová Ves pod Pleší]], ein kommune i [[Dobříš]] i distriktet Příbram okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} p3ovsjux7ejjemh61nlamdf7dp0apc1 0 433071 3670747 3669594 2026-09-07T09:02:39Z TU-nor 12071 3670747 wikitext text/x-wiki {{geoboks|bydel | andre namn = | bilete = Kralupy nad Vltavou, mostní, pohled k sídlišti.jpg | bilettekst = Gate i bydelen Lobeček | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Mělník okres|Mělník]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Kralupy nad Vltavou|Kralupy nad Vltavou SO]] | kommunetype = Kommune | kommune = [[Kralupy nad Vltavou]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal | folketal = 5715 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Lobeček''' er ein bydel i [[Kommunar i Tsjekkia|kommunen]] [[Kralupy nad Vltavou]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Mělník okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Kjelder == <references> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Bydelar i Kralupy nad Vltavou|Lobecek]] kb5z8gnvjxv2z5me9ux8irkp4jooqfc 14 433072 3670745 3669596 2026-09-07T09:02:18Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Kategori:Bydelar i Kralupy nad Vltavou okres]] til [[Kategori:Bydelar i Kralupy nad Vltavou]]: Kortslutning 3669596 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Kralupy nad Vltavou]] [[Kategori:Bydelar i tsjekkiske byar|Kralupy nad Vltavou]] co8yb3qrvsc6z5n4i9lec6dwj3dhptp 0 433074 3670748 3669600 2026-09-07T09:02:58Z TU-nor 12071 3670748 wikitext text/x-wiki {{geoboks|bydel | andre namn = | bilete = Pomník obětem 2. světové války v Mikovicích (Q66564987) 01.jpg | bilettekst = Krigsminnesmerke for [[andre verdskrigen]] i bydelen Mikovice | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Mělník okres|Mělník]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Kralupy nad Vltavou|Kralupy nad Vltavou SO]] | kommunetype = Kommune | kommune = [[Kralupy nad Vltavou]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal | folketal = 2133 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Mikovice''' er ein bydel i [[Kommunar i Tsjekkia|kommunen]] [[Kralupy nad Vltavou]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Mělník okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Kjelder == <references> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Bydelar i Kralupy nad Vltavou|Mikovice]] 7fpycsryelotj5bf41djq6ze9jlvpaj 0 433109 3670729 3669785 2026-09-07T08:11:39Z TU-nor 12071 3670729 wikitext text/x-wiki '''Čejetice''' kan vise til: *[[Čejetice i Mladá Boleslav]], ein bydel i byen Mladá Boleslav i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia *[[Čejetice i Strakonice]], ein kommune i [[Strakonice]] i distriktet Strakonice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} q5tebre5b5hvqf8jgdjr4jczimcrghs 0 433151 3670726 3670242 2026-09-07T07:57:01Z TU-nor 12071 3670726 wikitext text/x-wiki '''Radošovice''' kan vise til: *[[Radošovice i České Budějovice]], ein kommune i [[České Budějovice]] i distriktet České Budějovice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia *[[Radošovice i Říčany]], ein bydel i kommunen Říčany i distriktet Praha-východ okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia *[[Radošovice i Strakonice]], ein kommune i [[Strakonice]] i distriktet Strakonice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia *[[Radošovice i Vlašim]], ein kommune i [[Vlašim]] i distriktet Benešov okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} hzkbrgphd0swnm9s70a0j5gsw2kymr5 0 433154 3670658 3670131 2026-09-06T17:50:06Z TU-nor 12071 3670658 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Brandýs nad Labem most přes Labe ze zámecké věže 2019.jpg | bilettekst = Brua over elva [[Elbe|Labe (Elbe)]] bind saman dei to byane [[Brandýs nad Labem]] og [[Stará Boleslav]] | kart = Brandys nad Labem-Stara Boleslav PH CZ.png | karttekst = Brandýs nad Labem-Stará Boleslav innanfor distriktet [[Praha-východ okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Říčany med utvida fullmakter | flagg = | symbol = Gerb Brandýs nad Labem-Stará Boleslav.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Praha-východ okres|Praha-východ]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal =378,17<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 120219 | folketal1type = kommune | folketal1 = 19029 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Brandýs nad Labem-Stará Boleslav'''{{mrk|[[tysk]] ''Brandeis und Altbunzlau''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Praha-východ okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. Kommunen omfattar dei to byane [[Brandýs nad Labem]] og [[Stará Boleslav]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Brandýs nad Labem-Stará Boleslav.png|mini|250px|Det administrative området til Brandýs nad Labem-Stará Boleslav innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Brandýs nad Labem-Stará Boleslav er ein slik kommune med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Brandýs nad Labem-Stará Boleslav omfattar 58 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město'') og 4 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bašť]] * [[Bořanovice]] * [[Borek]]{{mrk|name="a"|Overført frå [[Mělník okres]] til [[Praha-východ okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}} * '''[[Brandýs nad Labem-Stará Boleslav]]''' * [[Brázdim]] * '''[[Čelákovice]]''' * [[Dobročovice]] * [[Dřevčice]] * [[Dřísy]]{{mrk|name="a"}} * [[Hlavenec]]{{mrk|name="b"|Overført frå [[Mladá Boleslav okres]] til [[Praha-východ okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}} * [[Horoušany]] * [[Hovorčovice]] * [[Husinec i Praha-východ|Husinec]] * [[Jenštejn]] * [[Jirny]] * [[Káraný]] * '''[[Klecany]]''' * [[Klíčany]] * [[Konětopy]]{{mrk|name="a"}} * [[Kostelní Hlavno]]{{mrk|name="b"}} * [[Křenek]]{{mrk|name="a"}} * [[Květnice]] * ''[[Lázně Toušeň]]'' * [[Lhota]]{{mrk|name="a"}} * [[Líbeznice]] * [[Máslovice]] * [[Měšice]] * [[Mochov]] * [[Mratín]] * ''[[Nehvizdy]]'' * [[Nová Ves i Praha-východ|Nová Ves]] * [[Nový Vestec]] * '''[[Odolena Voda]]''' * [[Panenské Břežany]] * [[Podolanka]] * [[Polerady]] * [[Předboj]] * [[Přezletice]] * [[Radonice]] * [[Sedlec i Praha-východ|Sedlec]] * [[Šestajovice]] * [[Sibřina]] * ''[[Škvorec]]'' * [[Sluhy]] * [[Sudovo Hlavno]]{{mrk|name="b"}} * [[Svémyslice]] * '''[[Úvaly]]''' * [[Veleň]] * [[Veliká Ves]] * [[Větrušice]] * [[Vodochody]] * [[Vyšehořovice]] * ''[[Zápy]]'' * [[Záryby]]{{mrk|name="a"}} * [[Zdiby]] * [[Zeleneč i Praha-východ|Zeleneč]] * [[Zlatá]] * [[Zlonín]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Brandýs nad Labem-Stará Boleslav SO || 65 434 || 97 039 || 120 219 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Brandýs nad Labem-Stará Boleslav''' || 19 029 |- | style=text-align:left; | [[Čelákovice]] || 12 264 |- | style=text-align:left; | [[Úvaly]] || 7 166 |- | style=text-align:left; | [[Odolena Voda]] || 6 249 |- | style=text-align:left; | [[Šestajovice]] || 4 401 |- | style=text-align:left; | [[Zdiby]] || 4 382 |- | style=text-align:left; | [[Nehvizdy]] || 3 917 |- | style=text-align:left; | [[Klecany]] || 3 757 |- | style=text-align:left; | [[Líbeznice]] || 3 214 |- | style=text-align:left; | [[Jirny]] || 3 197 |- | style=text-align:left; | [[Zeleneč i Praha-východ|Zeleneč]] || 3 167 |- | style=text-align:left; | [[Bašť]] || 2 989 |- | style=text-align:left; | [[Hovorčovice]] || 2 687 |- | style=text-align:left; | [[Přezletice]] || 2 247 |- | style=text-align:left; | [[Květnice]] || 2 205 |- | style=text-align:left; | [[Škvorec]] || 2 167 |- | style=text-align:left; | [[Měšice]] || 2 147 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Veleň}} || 1 872 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horoušany}} || 1 685 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Husinec i Praha-východ|Husinec}} || 1 601 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jenštejn}} || 1 561 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nová Ves i Praha-východ|Nová Ves}} || 1 517 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mratín}} || 1 464 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lázně Toušeň}} || 1 460 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mochov}} || 1 297 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Předboj}} || 1 292 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zlonín}} || 1 202 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radonice}} || 1 166 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bořanovice}} || 1 114 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Záryby}} || 1 087 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sibřina}} || 1 080 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dřísy}} || 1 038 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Brandýs nad Labem]] || 12 992 |- | style=text-align:left; | [[Čelákovice]] || 10 901 |- | style=text-align:left; | [[Úvaly]] || 7 166 |- | style=text-align:left; | [[Stará Boleslav]] || 5 899 |- | style=text-align:left; | [[Odolena Voda]] || 5 204 |- | style=text-align:left; | [[Šestajovice]] || 4 401 |- | style=text-align:left; | [[Nehvizdy]] || 3 877 |- | style=text-align:left; | [[Klecany]] || 3 477 |- | style=text-align:left; | [[Líbeznice]] || 3 214 |- | style=text-align:left; | [[Jirny]] || 2 011 |- | style=text-align:left; | [[Zeleneč i Praha-východ|Zeleneč]] || 3 128 |- | style=text-align:left; | [[Bašť]] || 2 989 |- | style=text-align:left; | [[Hovorčovice]] || 2 687 |- | style=text-align:left; | [[Přezletice]] || 2 247 |- | style=text-align:left; | [[Květnice]] || 2 205 |- | style=text-align:left; | [[Měšice]] || 2 147 |- | style=text-align:left; | [[Škvorec]] || 1 858 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Brnky}}{{mrk|name="c"|Tettstad i kommunen [[Zdiby]]}} || 1 847 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nová Ves i Praha-východ|Nová Ves}} || 1 517 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mratín}} || 1 464 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lázně Toušeň}} || 1 460 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jenštejn}} || 1 432 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Husinec i Praha-východ|Husinec}} || 1 375 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Veleň}} || 1 317 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mochov}} || 1 297 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Předboj}} || 1 292 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zlonín}} || 1 202 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nové Jirny}}{{mrk|Tettstad i kommunen [[Jirny]]}} || 1 186 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radonice}} || 1 166 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horoušany}} || 1 122 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dřísy}} || 1 038 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Přemyšlení}}{{mrk|name="c"}} || 1 005 |- |} ===Bydelar i Brandýs nad Labem-Stará Boleslav=== Bydelane og tettstadene i Brandýs nad Labem-Stará Boleslav: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Brandýs nad Labem]] || 12 992 |- | style=text-align:left; | [[Stará Boleslav]] || 5 899 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Popovice}} || 138 |- ! '''Brandýs nad Labem-Stará Boleslav kommune''' ! style=text-align:right; | 16 444 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Změny">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/stc/zmeny_hranic_okresu_k_1_1_2007 |tittel= Změny hranic okresů k 1. 1. 2007 |vitja=2026-08-29 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Brandys nad Labem-Stara Boleslav]] [[Kategori:Kommunar i Praha-východ okres|Brandys nad Labem-Stara Boleslav]] klcruyqspu534zcwmwbuhts354y1m7a 0 433182 3670737 3670179 2026-09-07T08:38:48Z TU-nor 12071 3670737 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Dolní Mokropsy a Stará Vráž, z Hladké skály (01).jpg | bilettekst = Utsyn over Černošice | kart = Cernosice PZ CZ.png | karttekst = Černošice innanfor distriktet [[Praha-západ okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Černošice med utvida fullmakter | flagg = Cernosice prapor.gif | symbol = Černošice znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Praha-západ okres|Praha-západ]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal =580,36<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 161593 | folketal1type = kommune | folketal1 = 7707 | folketal_by = 7707 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Černošice'''{{mrk|[[tysk]] ''Cernositz'' eller ''Tschernositz''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Praha-západ okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Černošice.png|mini|250px|Det administrative området til Černošice innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Černošice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Černošice omfattar 79 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 11 byar (tsjekkisk ''město'') og 2 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| *[[Bojanovice]] *[[Bratřínov]] *[[Březová-Oleško]] *[[Buš]] *[[Černolice]] *'''[[Černošice]]''' *[[Červený Újezd]] *[[Choteč]] *[[Chrášťany]] *'''[[Chýně]]''' *[[Chýnice]] *[[Číčovice]] *[[Čisovice]] *''[[Davle]]'' *[[Dobříč]] *'''[[Dobřichovice]]''' *[[Dobrovíz]] *[[Dolní Břežany]] *[[Drahelčice]] *[[Holubice]] *[[Horoměřice]] *'''[[Hostivice]]''' *[[Hradištko]] *[[Hvozdnice]] *[[Jeneč]] *'''[[Jesenice i Praha-západ|Jesenice]]''' *'''[[Jílové u Prahy]]''' *[[Jíloviště]] *[[Jinočany]] *[[Kamenný Přívoz]] *[[Karlík]] *[[Klínec]] *[[Kněževes]] *[[Kosoř]] *[[Kytín]] *[[Lety]] *'''[[Libčice nad Vltavou]]''' *[[Libeř]] *[[Lichoceves]] *[[Líšnice]] *[[Měchenice]] *'''[[Mníšek pod Brdy]]''' *[[Nučice]] *[[Ohrobec]] *[[Okoř]] *[[Okrouhlo]] *[[Ořech]] *[[Petrov]] *[[Pohoří]] *[[Průhonice]] *[[Psáry]] *[[Ptice]] *'''[[Řevnice]]''' *[[Řitka]] *[[Roblín]] *'''[[Roztoky i Černošice|Roztoky]]''' *'''[[Rudná]]''' *[[Slapy]] *[[Statenice]] *''[[Štěchovice i Praha-západ|Štěchovice]]'' *[[Středokluky]] *[[Svrkyně]] *[[Tachlovice]] *[[Třebotov]] *[[Trnová]] *[[Tuchoměřice]] *[[Tursko]] *[[Úholičky]] *[[Úhonice]] *[[Únětice]] *[[Velké Přílepy]] *[[Vestec]] *[[Vonoklasy]] *[[Vrané nad Vltavou]] *[[Všenory]] *[[Zahořany]] *[[Zbuzany]] *[[Zlatníky-Hodkovice]] *[[Zvole]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Černošice SO || 82 404 || 131 231 || 161 593 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Jesenice i Praha-západ|Jesenice]] || 10 645 |- | style=text-align:left; | [[Hostivice]] || 9 787 |- | style=text-align:left; | [[Roztoky i Černošice|Roztoky]] || 9 216 |- | style=text-align:left; | '''Černošice''' || 7 707 |- | style=text-align:left; | [[Mníšek pod Brdy]] || 6 351 |- | style=text-align:left; | [[Rudná]] || 5 158 |- | style=text-align:left; | [[Horoměřice]] || 5 151 |- | style=text-align:left; | [[Jílové u Prahy]] || 5 049 |- | style=text-align:left; | [[Chýně]] || 4 681 |- | style=text-align:left; | [[Dolní Břežany]] || 4 676 |- | style=text-align:left; | [[Psáry]] || 4 289 |- | style=text-align:left; | [[Velké Přílepy]] || 3 821 |- | style=text-align:left; | [[Řevnice]] || 3 734 |- | style=text-align:left; | [[Dobřichovice]] || 3 669 |- | style=text-align:left; | [[Libčice nad Vltavou]] || 3 526 |- | style=text-align:left; | [[Průhonice]] || 2 923 |- | style=text-align:left; | [[Vestec]] || 2 860 |- | style=text-align:left; | [[Vrané nad Vltavou]] || 2 754 |- | style=text-align:left; | [[Hradištko]] || 2 481 |- | style=text-align:left; | [[Nučice]] || 2 433 |- | style=text-align:left; | [[Holubice]] || 2 331 |- | style=text-align:left; | [[Jinočany]] || 2 245 |- | style=text-align:left; | [[Štěchovice i Praha-západ|Štěchovice]] || 2 175 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zvole}} || 1 990 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Statenice}} || 1 903 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Davle}} || 1 874 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Všenory}} || 1 744 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tuchoměřice}} || 1 742 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lety}} || 1 630 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Třebotov}} || 1 606 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Libeř}} || 1 593 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ohrobec}} || 1 572 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zbuzany}} || 1 559 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kamenný Přívoz}} || 1 558 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Červený Újezd}} || 1 533 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Březová-Oleško}} || 1 473 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Řitka}} || 1 464 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Drahelčice}} || 1 454 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zlatníky-Hodkovice}} || 1 436 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jeneč}} || 1 350 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Středokluky}} || 1 298 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Úhonice}} || 1 185 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čisovice}} || 1 165 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chrášťany}} || 1 053 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ořech}} || 1 017 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ptice}} || 1 011 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området:: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Hostivice]] || 9 655 |- | style=text-align:left; | [[Roztoky i Černošice|Roztoky]] || 9 216 |- | style=text-align:left; | '''Černošice''' || 7 707 |- | style=text-align:left; | [[Mníšek pod Brdy]] || 6 351 |- | style=text-align:left; | [[Jesenice i Praha-západ|Jesenice]] || 6 112 |- | style=text-align:left; | [[Rudná]] || 5 158 |- | style=text-align:left; | [[Horoměřice]] || 5 151 |- | style=text-align:left; | [[Chýně]] || 4 681 |- | style=text-align:left; | [[Velké Přílepy]] || 3 821 |- | style=text-align:left; | [[Řevnice]] || 3 734 |- | style=text-align:left; | [[Dobřichovice]] || 3 669 |- | style=text-align:left; | [[Dolní Břežany]] || 3 598 |- | style=text-align:left; | [[Libčice nad Vltavou]] || 3 526 |- | style=text-align:left; | [[Jílové u Prahy]] || 3 221 |- | style=text-align:left; | [[Vestec]] || 2 860 |- | style=text-align:left; | [[Průhonice]] || 2 857 |- | style=text-align:left; | [[Dolní Jirčany]]{{mrk|Tettstad i kommunen [[Psáry]]}} || 2 796 |- | style=text-align:left; | [[Vrané nad Vltavou]] || 2 754 |- | style=text-align:left; | [[Nučice]] || 2 433 |- | style=text-align:left; | [[Jinočany]] || 2 245 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Osnice}}{{mrk|name="a"|Tettstad i kommunen [[Jesenice i Praha-západ|Jesenice]]}} || 1 920 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zvole}} || 1 794 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Všenory}} || 1 744 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tuchoměřice}} || 1 742 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zdiměřice}}{{mrk|name="a"}} || 1 687 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lety}} || 1 630 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ohrobec}} || 1 572 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zbuzany}} || 1 559 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kozinec}}{{mrk|Tettstad i kommunen [[Holubice]]}} || 1 534 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Červený Újezd}} || 1 533 |- | style=text-align:left; | [[Psáry]] || 1 493 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Řitka}} || 1 464 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Drahelčice}} || 1 454 |- | style=text-align:left; | [[Hradištko]] || 1 387 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jeneč}} || 1 350 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Třebotov}} || 1 334 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Středokluky}} || 1 298 |- | style=text-align:left; | [[Štěchovice i Praha-západ|Štěchovice]] || 1 221 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Úhonice}} || 1 185 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Statenice}} || 1 141 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Davle}} || 1 127 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chrášťany}} || 1 053 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zlatníky-Hodkovice}} || 1 030 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ořech}} || 1 017 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ptice}} || 1 011 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Cernosice]] [[Kategori:Kommunar i Praha-západ okres|Cernosice]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Cernosice]] decszzf93gmsxpfg0lerwr13iuumfh5 0 433212 3670735 3670046 2026-09-07T08:36:29Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Štěchovice]] til [[Štěchovice i Praha-západ]]: Fleirtyding 3670046 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Stechovice.JPG | bilettekst = Utsyn over Štěchovice | kart = Stechovice PZ CZ.png | karttekst = Štěchovice innanfor distriktet [[Praha-západ okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Černošice]] med utvida fullmakter | flagg = Flag of Štěchovice (Prague-West).jpg | symbol = Stechovice PZ CZ CoA.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Praha-západ okres|Praha-západ]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Černošice|Černošice SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2175 | folketal_by = 1221 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Štěchovice'''{{mrk|[[tysk]] ''Stiechowitz''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Praha-západ okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Štěchovice ligg administrativt under [[Černošice]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Praha-západ okres|Stechovice]] pflnjgesr544a4mxe3f8p392vm516kh 0 433220 3670641 3670096 2026-09-06T17:23:31Z TU-nor 12071 /* Kommunar */ 3670641 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Příbram divadlo A. Dvořáka 1.jpg | bilettekst = Kulturhus i Příbram | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Pribram.svg | symbol = Příbram CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Příbram okres|Příbram]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 795,64<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 69462 | folketal1type = kommune | folketal1 = 31711 | folketal_by = 29993 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Příbram'''{{mrk|[[tysk]] ''Pribram'' eller ''Przibrame''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Příbram okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Příbram.PNG|mini|250px|Det administrative området til Příbram innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Příbram er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Příbram omfattar 74 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 3 byar (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bezděkov pod Třemšínem]] * [[Bohostice]] * [[Bohutín]] * [[Bratkovice]] * '''[[Březnice]]''' * [[Buková u Příbramě]] * [[Bukovany]] * [[Čenkov]] * [[Cetyně]] * [[Chrást]] * [[Chraštice]] * [[Dlouhá Lhotaa]] * [[Dolní Hbity]] * [[Drahenice]] * [[Drahlín]] * [[Drásov]] * [[Dubenec]] * [[Dubno i Příbram|Dubno]] * [[Háje]] * [[Hluboš]] * [[Hlubyně]] * [[Horčápsko]] * [[Hudčice]] * [[Hvožďany]] * [[Jablonná]] * ''[[Jince]]'' * [[Kamýk nad Vltavou]] * [[Kotenčice]] * [[Koupě]] * [[Kozárovice]] * [[Křešín]] * [[Láz]] * [[Lazsko]] * [[Lešetice]] * [[Lhota u Příbramě]] * [[Milín]] * [[Modřovice]] * [[Narysov]] * [[Nepomuk]] * [[Nestrašovice]] * [[Občov]] * [[Obecnice]] * [[Obory]] * [[Ohrazenice]] * [[Ostrov i Příbram|Ostrov]] * [[Pečice]] * [[Pičín]] * [[Počaply]] * [[Podlesí]] * '''[[Příbram]]''' * [[Radětice]] * '''[[Rožmitál pod Třemšínem]] * [[Sádek]] * [[Sedlice]] * [[Smolotely]] * [[Solenice]] * [[Starosedlský Hrádek]] * [[Suchodol]] * [[Svojšice]] * [[Těchařovice]] * [[Tochovice]] * [[Třebsko]] * [[Trhové Dušníky]] * [[Tušovice]] * [[Věšín]] * [[Višňová]] * [[Volenice]] * [[Vrančice]] * [[Vranovice]] * [[Vševily]] * [[Vysoká u Příbramě]] * [[Zalužany]] * [[Zbenice]] * [[Zduchovice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Příbram SO || 69 728 || 69 384 || 69 462 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Příbram''' || 31 711 |- | style=text-align:left; | [[Rožmitál pod Třemšínem]] || 4 185 |- | style=text-align:left; | [[Březnice]] || 3 433 |- | style=text-align:left; | [[Jince]] || 2 206 |- | style=text-align:left; | [[Milín]] || 2 121 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bohutín}} || 1 742 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dubenec}} || 1 238 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Obecnice}} || 1 208 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Podlesí}} || 1 066 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Příbram''' || 29 993 |- | style=text-align:left; | [[Březnice]] || 3 197 |- | style=text-align:left; | [[Rožmitál pod Třemšínem]] || 2 950 |- | style=text-align:left; | [[Jince]] || 2 039 |- | style=text-align:left; | [[Milín]] || 1 646 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dubenec}} || 1 238 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Obecnice}} || 1 102 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Podlesí}} || 1 066 |- |} ===Bydelar i Příbram=== [[Fil:PB Pribram.png|mini|250px|Bydelane i Příbram]] Bydelane og tettstadene i Příbram: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Příbram I || 2 461 |- | style=text-align:left; | Příbram II || 2 088 |- | style=text-align:left; | Příbram III || 3 486 |- | style=text-align:left; | Příbram IV || 1 650 |- | style=text-align:left; | Příbram V-Zdaboř || 3 919 |- | style=text-align:left; | Příbram VI-Březové Hory || 1 704 |- | style=text-align:left; | Příbram VII || 10 135 |- | style=text-align:left; | Příbram VIII || 4 209 |- | style=text-align:left; | Příbram IX || 341 |- ! '''Příbram by''' ! style=text-align:right; | 29 993 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Brod i Příbram|Brod}} || 111 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bytíz}} || 24 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jerusalem i Příbram|Jerusalem}} || 100 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jesenice i Příbram|Jesenice}}{{mrk|Del av bydelen {{ikkjeraud|Jerusalem i Příbram|Jerusalem}}}} || 46 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kozičín}} || 233 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lazec}} || 287 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Orlov}} || 311 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zavržice}} || 43 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žežice}} || 563 |- ! '''Příbram kommune''' ! style=text-align:right; | 31 711 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Pribram]] [[Kategori:Kommunar i Příbram okres|Pribram]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Pribram]] olk3511lnrilb3zhh36dtiggj02kazy 3670717 3670641 2026-09-07T07:40:48Z TU-nor 12071 3670717 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Příbram divadlo A. Dvořáka 1.jpg | bilettekst = Kulturhus i Příbram | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Pribram.svg | symbol = Příbram CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Příbram okres|Příbram]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 795,64<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 69462 | folketal1type = kommune | folketal1 = 31711 | folketal_by = 29993 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Příbram'''{{mrk|[[tysk]] ''Pribram'' eller ''Przibrame''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Příbram okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Příbram.PNG|mini|250px|Det administrative området til Příbram innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Příbram er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Příbram omfattar 74 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 3 byar (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bezděkov pod Třemšínem]] * [[Bohostice]] * [[Bohutín]] * [[Bratkovice]] * '''[[Březnice]]''' * [[Buková u Příbramě]] * [[Bukovany]] * [[Čenkov]] * [[Cetyně]] * [[Chrást]] * [[Chraštice]] * [[Dlouhá Lhotaa]] * [[Dolní Hbity]] * [[Drahenice]] * [[Drahlín]] * [[Drásov]] * [[Dubenec]] * [[Dubno i Příbram|Dubno]] * [[Háje]] * [[Hluboš]] * [[Hlubyně]] * [[Horčápsko]] * [[Hudčice]] * [[Hvožďany]] * [[Jablonná]] * ''[[Jince]]'' * [[Kamýk nad Vltavou]] * [[Kotenčice]] * [[Koupě]] * [[Kozárovice]] * [[Křešín]] * [[Láz]] * [[Lazsko]] * [[Lešetice]] * [[Lhota u Příbramě]] * [[Milín]] * [[Modřovice]] * [[Narysov]] * [[Nepomuk]] * [[Nestrašovice]] * [[Občov]] * [[Obecnice]] * [[Obory]] * [[Ohrazenice]] * [[Ostrov i Příbram|Ostrov]] * [[Pečice]] * [[Pičín]] * [[Počaply]] * [[Podlesí]] * '''[[Příbram]]''' * [[Radětice]] * '''[[Rožmitál pod Třemšínem]] * [[Sádek]] * [[Sedlice i Příbram|Sedlice]] * [[Smolotely]] * [[Solenice]] * [[Starosedlský Hrádek]] * [[Suchodol]] * [[Svojšice]] * [[Těchařovice]] * [[Tochovice]] * [[Třebsko]] * [[Trhové Dušníky]] * [[Tušovice]] * [[Věšín]] * [[Višňová]] * [[Volenice]] * [[Vrančice]] * [[Vranovice]] * [[Vševily]] * [[Vysoká u Příbramě]] * [[Zalužany]] * [[Zbenice]] * [[Zduchovice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Příbram SO || 69 728 || 69 384 || 69 462 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Příbram''' || 31 711 |- | style=text-align:left; | [[Rožmitál pod Třemšínem]] || 4 185 |- | style=text-align:left; | [[Březnice]] || 3 433 |- | style=text-align:left; | [[Jince]] || 2 206 |- | style=text-align:left; | [[Milín]] || 2 121 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bohutín}} || 1 742 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dubenec}} || 1 238 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Obecnice}} || 1 208 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Podlesí}} || 1 066 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Příbram''' || 29 993 |- | style=text-align:left; | [[Březnice]] || 3 197 |- | style=text-align:left; | [[Rožmitál pod Třemšínem]] || 2 950 |- | style=text-align:left; | [[Jince]] || 2 039 |- | style=text-align:left; | [[Milín]] || 1 646 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dubenec}} || 1 238 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Obecnice}} || 1 102 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Podlesí}} || 1 066 |- |} ===Bydelar i Příbram=== [[Fil:PB Pribram.png|mini|250px|Bydelane i Příbram]] Bydelane og tettstadene i Příbram: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Příbram I || 2 461 |- | style=text-align:left; | Příbram II || 2 088 |- | style=text-align:left; | Příbram III || 3 486 |- | style=text-align:left; | Příbram IV || 1 650 |- | style=text-align:left; | Příbram V-Zdaboř || 3 919 |- | style=text-align:left; | Příbram VI-Březové Hory || 1 704 |- | style=text-align:left; | Příbram VII || 10 135 |- | style=text-align:left; | Příbram VIII || 4 209 |- | style=text-align:left; | Příbram IX || 341 |- ! '''Příbram by''' ! style=text-align:right; | 29 993 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Brod i Příbram|Brod}} || 111 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bytíz}} || 24 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jerusalem i Příbram|Jerusalem}} || 100 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jesenice i Příbram|Jesenice}}{{mrk|Del av bydelen {{ikkjeraud|Jerusalem i Příbram|Jerusalem}}}} || 46 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kozičín}} || 233 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lazec}} || 287 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Orlov}} || 311 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zavržice}} || 43 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žežice}} || 563 |- ! '''Příbram kommune''' ! style=text-align:right; | 31 711 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Pribram]] [[Kategori:Kommunar i Příbram okres|Pribram]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Pribram]] 9rl1dk128kwlneiml2m8ku0j37vcqd9 0 433253 3670666 3670233 2026-09-06T18:34:23Z TU-nor 12071 /* Folketal i distrikta */ 3670666 wikitext text/x-wiki {{geoboks|region | andre namn = Jihočeský kraj | bilete = Jindrichuv hradec 2.jpg | bilettekst = Jindřichův Hradec-slottet | kart = Jihoceský kraj in Czech Republic.svg | karttekst = Sør-Böhmen innanfor Tsjekkia | flagg = Flag of South Bohemian Region.svg | symbol = Coat of arms of South Bohemian Region.png | land = Tsjekkia | regiontype = | region = | hovudstad = [[České Budějovice]] | areal = 10056,79<ref name="Areal"/> | folketal = 1415463 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Sør-Böhmen'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''Jihočeský kraj''}} er ein av 13 administrative [[Regionar i Tsjekkia|regionar]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Han ligg sørvest i landet og grenser i sørvest mot [[Tyskland]], i sør mot [[Austerrike]]. Administrasjonen ligg i [[České Budějovice]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:South Bohemia districts.png|mini|250px|Kart som viser distrikta i regionen Sør-Böhmen]]}} Tidlegare var regionen delt inn i 7 administrative [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy''). Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til 17 [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Her er eit oversyn over distrikta og dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter: {| class="wikitable" ! Region (''kraj'') !! Distrikt (''okres'') !! Kommune med utvida fullmakter (''SO ORP'') |- | rowspan=17 | [[Sør-Böhmen]] || rowspan=3 | [[České Budějovice okres|České Budějovice]] || [[České Budějovice|České Budějovice SO]] |- | [[Trhové Sviny|Trhové Sviny SO]] |- | [[Týn nad Vltavou|Týn nad Vltavou SO]] |- | rowspan=2 | [[Český Krumlov okres|Český Krumlov]] || [[Český Krumlov|Český Krumlov SO]] |- | [[Kaplice|Kaplice SO]] |- | rowspan=3 | [[Jindřichův Hradec okres|Jindřichův Hradec]] || [[Dačice|Dačice SO]] |- | [[Jindřichův Hradec|Jindřichův Hradec SO]] |- | [[Třeboň|Třeboň SO]] |- | rowspan=2 | [[Písek okres|Písek]] || [[Milevsko|Milevsko SO]] |- | [[Písek|Písek SO]] |- | rowspan=2 | [[Prachatice okres|Prachatice]] || [[Prachatice|Prachatice SO]] |- | [[Vimperk|Vimperk SO]] |- | rowspan=3 | [[Strakonice okres|Strakonice]] || [[Blatná|Blatná SO]] |- | [[Strakonice|Strakonice SO]] |- | [[Vodňany|Vodňany SO]] |- | rowspan=2 | [[Tábor okres|Tábor]] || [[Soběslav|Soběslav SO]] |- | [[Tábor|Tábor SO]] |- |} ==Folketal i distrikta== Folketalet i distrikta i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[České Budějovice okres]] || 178 506 || 186 462 || 196 897 |- | style=text-align:left; | [[Český Krumlov okres]]|| 59 551 || 60 498 || 59 118 |- | style=text-align:left; | [[Jindřichův Hradec okres]] || 92 887 || 90 604 || 87 256 |- | style=text-align:left; | [[Písek okres]] || 70 300 || 69 843 || 69 986 |- | style=text-align:left; | [[Prachatice okres]] || 51 387 || 50 028 || 49 379 |- | style=text-align:left; | [[Strakonice okres]] || 69 863 || 69 786 || 68 973 |- | style=text-align:left; | [[Tábor okres]] || 102 773 || 101 115 || 100 194 |- ! Sør-Böhmen !style=text-align:right; | 625 267 !style=text-align:right; | 628 336 !style=text-align:right; | 631 803 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Regionar i Tsjekkia]] [[Kategori:Sør-Böhmen| ]] 9i74c12tljwnuwk3sf8yo43lo26org9 0 433255 3670622 3670409 2026-09-06T16:04:35Z TU-nor 12071 3670622 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = České Budějovice okres | andre namn = okres České Budějovice | bilete = Hlincová Hora - aerial view, Budweis 04.jpg | bilettekst = Byen [[České Budějovice]] med omliggjande landskap | kart = Map CZ - district Ceske Budejovice.PNG | karttekst = České Budějovice okres innanfor regionen Sør-Böhmen | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | hovudstad = [[České Budějovice]] | areal = 1638,49<ref name="Areal"/> | folketal = 196897 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''České Budějovice okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres České Budějovice''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg sør i regionen og grenser i sør mot [[Austerrike]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i České Budějovice okres: * [[České Budějovice|České Budějovice SO]] * [[Trhové Sviny|Trhové Sviny SO]] * [[Týn nad Vltavou|Týn nad Vltavou SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[České Budějovice|České Budějovice SO]] || 147 795 || 154 588 || 164 450 |- | style=text-align:left; | [[Trhové Sviny|Trhové Sviny SO]] || 17 119 || 18 250 || 18 925 |- | style=text-align:left; | [[Týn nad Vltavou|Týn nad Vltavou SO]] || 13 592 || 13 624 || 13 522 |- ! České Budějovice okres !style=text-align:right; | 178 506 !style=text-align:right; | 186 462 !style=text-align:right; | 196 897 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''[[České Budějovice]]''' || 95 664 |- | style=text-align:left; | '''[[Týn nad Vltavou]]''' || 7 602 |- | style=text-align:left; | [[Hluboká nad Vltavou]] || 5 310 |- | style=text-align:left; | '''[[Trhové Sviny]]''' || 5 137 |- | style=text-align:left; | [[Lišov i České Budějovice|Lišov]] || 4 513 |- | style=text-align:left; | [[Borovany i České Budějovice|Borovany]] || 4 040 |- | style=text-align:left; | [[Nové Hrady]] || 2 442 |- | style=text-align:left; | [[Zliv]] || 3 410 |- | style=text-align:left; | [[Rudolfov]] || 2 489 |- |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia]] [[Kategori:Sør-Böhmen|Ceske Budejovice]] hd1ugai3lxsc3jn1s42f4e58sjsvvyo 0 433276 3670619 3670311 2026-09-06T15:22:35Z Ranveig 39 3670619 wikitext text/x-wiki {{geoboks|elv|kart=IllinoisRiver_watershed.png}} '''Illinoiselva''' ({{lang-en|Illinois River}}) er ei sideelv til [[Mississippielva]] i den amerikanske delstaten [[Illinois]]. Ho er om lag 439 km lang.<ref>[http://www.riverwebmuseums.org/river_facts/basics/illinois/ Riverweb Illinois River basics] {{Wayback|url=http://www.riverwebmuseums.org/river_facts/basics/illinois/|date=20160601161221}}</ref> Elva renn gjennom ein stor del av sentrale Illinois med eit [[Nedslagsfelt|avrenningsområde]] på 72 701 km². Ho var viktig for urfolk og tidlege franske handelsmenn i området, ettersom elvesystemet hennar bind saman [[Dei store sjøane]] med Mississippi; berre eit svært kort stykke måtte kanoane trekkast over flatt land. Franske kolonibusetningar langs elva danna kjernen i området som blei kalla «Pais de Illinois». Dette området blei utforska og folkesett av franskmenn på 1600- og 1700-talet. Omgrepet viste til heile området rundt den øvre Mississippielva, sjølv om folkesetnaden var konsentrert i det som seinare blei til dei amerikanske delstatane Illinois, [[Missouri]] og [[Indiana]]. Området blei utforska i 1673 av ein ekspedisjon leia av [[Louis Jolliet|Louis Joliet]] og [[Jacques Marquette]]. Frankrike gjorde krav på området, som blei ein del av [[Fransk Louisiana|Louisiana]], i lag med Nedre Louisiana. Etter bygginga av Illinois and Michigan Canal og Hennepin Canal på 1800-talet auka tydinga til elva endå meir som lenke mellom [[Michigansjøen]] og Mississippi i ei tid prega av moderne industriell sjøfart. ==Kjelder== <references/> {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:no:Illinois River|Illinois River]]» frå {{Wikipedia-utgåve|no}}, den 5. september 2026.'' {{refslutt}} == Litteratur == * ''Geology Underfoot in Illinois'', Raymond Wiggers, 1997 * James Sterling Ayars: ''The Illinois River''. Holt, Rinehart and Winston, 1968 * David Zalaznik, Patrick F. Quinn: ''Life Along the Illinois River''. University of Illinois Press 2008, ISBN 9780252033933 * Henry M. Hay: ''Illinois Waterway Guidebook''. Inland Waterways Books 2009, ISBN 9781607438564 * Nehemiah Matson: ''French and Indians of Illinois River''. 1874 (Neuauflage: Southern Illinois University Press 2001, ISBN 0809323648). * Alvord, Clarence W. and Sutton, Robert M., ''The Illinois Country'', 1673–1818, {{ISBN|0-252-01337-9}} * Belting, Natalia Maree, ''Kaskaskia under the French Regime'' by {{ISBN|0-8093-2536-5}} * Brackenridge, Henri Marie, ''Recollections of Persons and Places in the West'' (Google Books) * Ekberg, Carl J., ''Stealing Indian Women: Native Slavery in the Illinois Country'', Urbana, IL: University of Illinois Press, 2007. * Ekberg, Carl J., ''Francois Vallé and His World: Upper Louisiana Before Lewis and Clark'', Columbia, MO: University of Missouri Press, 2002. * Ekberg, Carl J., ''French Roots in the Illinois Country: The Mississippi Frontier in Colonial Times'', Urbana, IL: University of Illinois Press, 2000, {{ISBN|0-252-06924-2}} * Ekberg, Carl J., ''Colonial Ste. Genevieve: An Adventure on the Mississippi Frontier'', Tucson, AZ: Patrice Press, 1996, {{ISBN|1-880397-14-5}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Elvar i USA]] [[Kategori:Geografi i Illinois]] 2bmmyce94dni4rh1du2igrtscsnmyuq 0 433289 3670623 3670549 2026-09-06T16:05:42Z TU-nor 12071 3670623 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Trhové Sviny, kostel Nanebevzetí PM 01.jpg | bilettekst = Utsyn mot Trhové Sviny | kart = Trhove Sviny CB CZ.png | karttekst = Trhové Sviny innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Trhové Sviny med utvida fullmakter | flagg = Flag of Trhové Sviny.svg | symbol = Trhove Sviny CZ CoA.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[České Budějovice okres|České Budějovice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 452,34<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 18925 | folketal1type = kommune | folketal1 = 5137 | folketal_by = 4191 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Trhové Sviny'''{{mrk|[[tysk]] ''Schweinitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[České Budějovice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Trhové Sviny.png|mini|250px|Det administrative området til Trhové Sviny innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Trhové Sviny er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet České Budějovice|storbyområde]] for byen [[České Budějovice]] og områda rundt.<ref name="agg"/> Fire kommunar frå det administrative området til Trhové Sviny inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 69 kommunar frå det administrative området til [[České Budějovice]] og åtte frå andre administrative område. ===Kommunar=== Det administrative området til Trhové Sviny omfattar 16 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 3 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * '''[[Borovany i České Budějovice|Borovany]]'''* * [[Čížkrajice]] * [[Horní Stropnice]] * [[Hranice]] * [[Jílovice]] * [[Kamenná]] * [[Ločenice]] * [[Mladošovice]]* * '''[[Nové Hrady]]''' * [[Olešnice]] * [[Ostrolovský Újezd]]* * [[Petříkov]] * [[Slavče]] * [[Svatý Jan nad Malší]] * '''[[Trhové Sviny]]'''* * [[Žár]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Trhové Sviny SO || 17 119 || 18 250 || 18 925 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Trhové Sviny''' || 5 137 |- | style=text-align:left; | [[Borovany i České Budějovice|Borovany]] || 4 040 |- | style=text-align:left; | [[Nové Hrady]] || 2 442 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Stropnice}} || 1 467 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jílovice}} || 1 027 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Trhové Sviny''' || 4 191 |- | style=text-align:left; | [[Borovany i České Budějovice|Borovany]] || 2 828 |- | style=text-align:left; | [[Nové Hrady]] || 1 887 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Stropnice}} || 837 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Trhove Sviny]] [[Kategori:Kommunar i České Budějovice okres|Trhove Sviny]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Trhove Sviny]] ed9vrkw06vxk35z9cv55u3ufdfiqw5j 3670678 3670623 2026-09-07T02:44:33Z TU-nor 12071 3670678 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Trhové Sviny, kostel Nanebevzetí PM 01.jpg | bilettekst = Utsyn mot Trhové Sviny | kart = Trhove Sviny CB CZ.png | karttekst = Trhové Sviny innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Trhové Sviny med utvida fullmakter | flagg = Flag of Trhové Sviny.svg | symbol = Trhove Sviny CZ CoA.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[České Budějovice okres|České Budějovice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 452,34<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 18925 | folketal1type = kommune | folketal1 = 5137 | folketal_by = 4225 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Trhové Sviny'''{{mrk|[[tysk]] ''Schweinitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[České Budějovice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Trhové Sviny.png|mini|250px|Det administrative området til Trhové Sviny innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Trhové Sviny er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet České Budějovice|storbyområde]] for byen [[České Budějovice]] og områda rundt.<ref name="agg"/> Fire kommunar frå det administrative området til Trhové Sviny inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 69 kommunar frå det administrative området til [[České Budějovice]] og åtte frå andre administrative område. ===Kommunar=== Det administrative området til Trhové Sviny omfattar 16 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 3 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * '''[[Borovany i České Budějovice|Borovany]]'''* * [[Čížkrajice]] * [[Horní Stropnice]] * [[Hranice]] * [[Jílovice]] * [[Kamenná]] * [[Ločenice]] * [[Mladošovice]]* * '''[[Nové Hrady]]''' * [[Olešnice]] * [[Ostrolovský Újezd]]* * [[Petříkov]] * [[Slavče]] * [[Svatý Jan nad Malší]] * '''[[Trhové Sviny]]'''* * [[Žár]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Trhové Sviny SO || 17 119 || 18 250 || 18 925 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Trhové Sviny''' || 5 137 |- | style=text-align:left; | [[Borovany i České Budějovice|Borovany]] || 4 040 |- | style=text-align:left; | [[Nové Hrady]] || 2 442 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Stropnice}} || 1 467 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jílovice}} || 1 027 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Trhové Sviny''' || 4 225 |- | style=text-align:left; | [[Borovany i České Budějovice|Borovany]] || 2 828 |- | style=text-align:left; | [[Nové Hrady]] || 1 887 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Stropnice}} || 837 |- |} ===Bydelar i Trhové Sviny=== Bydelane og tettstadene i Trhové Sviny: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Trhové Sviny || 4 191 |- | style=text-align:left; | Třebíčko || 34 |- ! '''Trhové Sviny by''' ! style=text-align:right; | 4 225 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Březí}} || 36 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bukvice}} || 66 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čeřejov}} || 59 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrádek}} || 43 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jedovary}} || 55 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Něchov}} || 94 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nežetice}} || 30 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Otěvěk}} || 275 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pěčín}} || 33 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rankov}} || 103 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Todně}} || 113 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Veselka}} || 5 |- ! '''Trhové Sviny kommune''' ! style=text-align:right; | 5 137 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Trhove Sviny]] [[Kategori:Kommunar i České Budějovice okres|Trhove Sviny]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Trhove Sviny]] 0nm4n06rod64ixnqdu0at4hmnqciwmu 0 433291 3670620 3670372 2026-09-06T16:02:01Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Borovany]] til [[Borovany i České Budějovice]]: Fleirtyding 3670372 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Borovany CB - celkový pohled.jpg | bilettekst = Utsyn mot Borovany | kart = Borovany CB CZ.png | karttekst = Borovany innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Trhové Sviny]] med utvida fullmakter | flagg = Borovany-flag.png | symbol = Borovany.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[České Budějovice okres|České Budějovice]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Trhové Sviny|Trhové Sviny SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 4040 | folketal_by = 2828 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} ''' Borovany'''{{mrk|[[tysk]] ''Forbes''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[České Budějovice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Borovany ligg administrativt under [[Trhové Sviny]], som er ein slik kommune. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet České Budějovice|storbyområde]] for byen České Budějovice og områda rundt.<ref name="agg"/> Borovany inngår i dette storbyområdet. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i České Budějovice okres|Borovany]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Borovany]] 8u739r51nzalumojtfpp2k69gadp2sw 0 433296 3670577 3670422 2026-09-06T12:28:57Z TU-nor 12071 3670577 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Tyn nad Vltavou (7).JPG | bilettekst = Týn nad Vltavou ved breidda av elva [[Moldau|Vltava (Moldau)]] | kart = Tyn nad Vltavou CB CZ.png | karttekst = Týn nad Vltavou innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Trhové Sviny med utvida fullmakter | flagg = Týn nad Vltavou vlajka 2011.png | symbol = Týn nad Vltavou znak 2011.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[České Budějovice okres|České Budějovice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 262,40<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 13522 | folketal1type = kommune | folketal1 = 7602 | folketal_by = 4407 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Týn nad Vltavou'''{{mrk|[[tysk]] ''Moldauthein''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[České Budějovice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Týn nad Vltavou.png|mini|250px|Det administrative området til Trhové Sviny innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Týn nad Vltavou er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Týn nad Vltavou omfattar 14 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er ein by (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bečice]] * [[Čenkov u Bechyně]]{{mrk|Overført frå [[Tábor okres]] til [[České Budějovice okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}} * [[Chrášťany]] * [[Dobšice]] * ''[[Dolní Bukovsko]]'' * [[Dražíč]]{{mrk|Overført frå [[Písek okres]] til [[České Budějovice okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}} * [[Hartmanice]] * [[Horní Kněžeklady]] * [[Hosty]] * [[Modrá Hůrka]] * [[Temelín]] * '''[[Týn nad Vltavou]]''' * [[Všemyslice]] * [[Žimutice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Týn nad Vltavou SO || 13 592 || 13 624 || 13 522 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Týn nad Vltavou''' || 7 602 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Bukovsko}} || 1 663 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Všemyslice}} || 1 113 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Temelín}} || 757 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chrášťany}} || 715 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Týn nad Vltavou''' || 4 407 |- | style=text-align:left; | [[Malá Strana i Týn nad Vltavou|Malá Strana]]{{mrk|Tettstad i kommunen Týn nad Vltavou}} || 2 610 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Bukovsko}} || 1 233 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Všemyslice}} || 655 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Změny">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/stc/zmeny_hranic_okresu_k_1_1_2007 |tittel= Změny hranic okresů k 1. 1. 2007 |vitja=2026-08-29 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Tyn nad Vltavou]] [[Kategori:Kommunar i České Budějovice okres|Tyn nad Vltavou]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Tyn nad Vltavou]] ifg0woueqm5n0q7dbbsjgf3qciyhi3m 3670677 3670577 2026-09-06T23:43:34Z TU-nor 12071 3670677 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Tyn nad Vltavou (7).JPG | bilettekst = Týn nad Vltavou ved breidda av elva [[Moldau|Vltava (Moldau)]] | kart = Tyn nad Vltavou CB CZ.png | karttekst = Týn nad Vltavou innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Trhové Sviny med utvida fullmakter | flagg = Týn nad Vltavou vlajka 2011.png | symbol = Týn nad Vltavou znak 2011.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[České Budějovice okres|České Budějovice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 262,40<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 13522 | folketal1type = kommune | folketal1 = 7602 | folketal_by = 4407 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Týn nad Vltavou'''{{mrk|[[tysk]] ''Moldauthein''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[České Budějovice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Týn nad Vltavou.png|mini|250px|Det administrative området til Trhové Sviny innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Týn nad Vltavou er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Týn nad Vltavou omfattar 14 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er ein by (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bečice]] * [[Čenkov u Bechyně]]{{mrk|Overført frå [[Tábor okres]] til [[České Budějovice okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}} * [[Chrášťany]] * [[Dobšice]] * ''[[Dolní Bukovsko]]'' * [[Dražíč]]{{mrk|Overført frå [[Písek okres]] til [[České Budějovice okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}} * [[Hartmanice]] * [[Horní Kněžeklady]] * [[Hosty]] * [[Modrá Hůrka]] * [[Temelín]] * '''[[Týn nad Vltavou]]''' * [[Všemyslice]] * [[Žimutice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Týn nad Vltavou SO || 13 592 || 13 624 || 13 522 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Týn nad Vltavou''' || 7 602 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Bukovsko}} || 1 663 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Všemyslice}} || 1 113 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Temelín}} || 757 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chrášťany}} || 715 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Týn nad Vltavou''' || 4 407 |- | style=text-align:left; | [[Malá Strana i Týn nad Vltavou|Malá Strana]]{{mrk|Tettstad i kommunen Týn nad Vltavou}} || 2 610 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Bukovsko}} || 1 233 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Všemyslice}} || 655 |- |} ===Bydelar i Týn nad Vltavou=== Bydelane og tettstadene i Týn nad Vltavou: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Hněvkovice na levém břehu Vltavy || 67 |- | style=text-align:left; | Malá Strana || 2 610 |- | style=text-align:left; | Týn nad Vltavou || 4 407 |- ! '''Týn nad Vltavou by''' ! style=text-align:right; | 7 084 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Koloděje nad Lužnicí}} || 189 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Netěchovice}} || 106 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nuzice}} || 113 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Předčice}} || 74 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vesce}} || 36 |- ! '''Týn nad Vltavou''' ! style=text-align:right; | 7 602 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Změny">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/stc/zmeny_hranic_okresu_k_1_1_2007 |tittel= Změny hranic okresů k 1. 1. 2007 |vitja=2026-08-29 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Tyn nad Vltavou]] [[Kategori:Kommunar i České Budějovice okres|Tyn nad Vltavou]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Tyn nad Vltavou]] 45ps3q6wak5tt22hnygb3a4yaeufj0d 0 433305 3670634 3670426 2026-09-06T17:00:55Z TU-nor 12071 /* Storbyområde */ 3670634 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Blick auf das Stadtzentrum von Krumau (2026).jpg | bilettekst = Utsyn over Český Krumlov | kart = Cesky Krumlov CK CZ.png | karttekst = Český Krumlov innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Český Krumlov med utvida fullmakter | flagg = Flag of Český Krumlov.svg | symbol = CZ Český Krumlov COA.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Český Krumlov okres|Český Krumlov]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 1129,04<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 40000 | folketal1type = kommune | folketal1 = 12278 | folketal_by = 8851 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Český Krumlov'''{{mrk|[[tysk]] ''Krumau'', ''Böhmisch Krumau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Český Krumlov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Český Krumlov.png|mini|250px|Det administrative området til Trhové Sviny innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Český Krumlov er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet České Budějovice|storbyområde]] for byen [[České Budějovice]] og områda rundt.<ref name="agg"/> Fire kommunar frå det administrative området til Český Krumlov inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 69 kommunar frå det administrative området til [[České Budějovice]] og åtte frå andre administrative område. ===Kommunar=== Det administrative området til Český Krumlov omfattar 31 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]] og eit militærdistrikt. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město'') og 4 marknadsbyar (tsjekkisk městys). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bohdalovice]] * [[Brloh]] * [[Černá v Pošumaví]] * '''[[Český Krumlov]]''' * [[Chlumec]]* * [[Chvalšiny]] * [[Dolní Třebonín]]* * ''[[Frymburk]]'' * [[Holubov]]* * ''[[Hořice na Šumavě]]'' * '''[[Horní Planá]]''' * [[Kájov]] * ''[[Křemže]]''* * [[Lipno nad Vltavou]] * [[Loučovice]] * [[Malšín]] * [[Mirkovice]] * [[Mojné]] * [[Nová Ves i Český Krumlov|Nová Ves]] * [[Polná na Šumavě]] * [[Přední Výtoň]] * ''[[Přídolí]]'' * [[Přísečná]] * '''[[Rožmberk nad Vltavou]]''' * [[Srnín]] * [[Světlík]] * '''[[Větřní]]''' * [[Věžovatá Pláně]] * '''[[Vyšší Brod]]''' * [[Zlatá Koruna]] * [[Zubčice]] * [[militærdistriktet Boletice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Trhové Sviny SO || 40 666 || 41 182 || 40 000 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Český Krumlov''' || 12 278 |- | style=text-align:left; | [[Větřní]] || 3 610 |- | style=text-align:left; | [[Křemže]] || 2 959 |- | style=text-align:left; | [[Vyšší Brod]] || 2 443 |- | style=text-align:left; | [[Horní Planá]] || 2 009 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kájov}} || 1 908 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Loučovice}} || 1 445 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Třebonín}} || 1 357 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Frymburk}} || 1 226 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chvalšiny}} || 1 225 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Holubov}} || 1 078 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Brloh}} || 1 074 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Český Krumlov''' || 8 851 |- | style=text-align:left; | [[Větřní]] || 3 149 |- | style=text-align:left; | [[Vyšší Brod]] || 1 861 |- | style=text-align:left; | [[Horní Planá]] || 1 652 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Loučovice}} || 1 442 |- | style=text-align:left; | [[Křemže]] || 1 328 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Frymburk}} || 1 101 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kájov}} || 1 062 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Třebonín}} || 1 060 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chvalšiny}} || 1 024 |- |} ===Bydelar i Český Krumlov=== [[Fil:CK Český Krumlov.png|mini|250px|Bydelane i Český Krumlov]] Bydelane og tettstadene i Český Krumlov: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Horní Brána || 2 273 |- | style=text-align:left; | Latrán || 777 |- | style=text-align:left; | Nádražní Předměstí || 2 572 |- | style=text-align:left; | Plešivec || 2 833 |- | style=text-align:left; | Vnitřní Město || 396 |- ! '''Český Krumlov by''' ! style=text-align:right; | 8 851 |- | style=text-align:left; | [[Domoradice]] || 2 122 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nové Dobrkovice}} || 126 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nové Spolí}} || 552 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Slupenec}} || 87 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vyšný}} || 540 |- ! '''Český Krumlov kommune''' ! style=text-align:right; | 31 711 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Cesky Krumlov]] [[Kategori:Kommunar i Český Krumlov okres|Cesky Krumlov]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Cesky Krumlov]] 9qnylwg2g3wz9d954l0o9oex2eix8t7 0 433324 3670675 3670454 2026-09-06T23:13:18Z TU-nor 12071 3670675 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kaplitz-2011-07-25-Radnice.jpg | bilettekst = Rådhusplassen i Kaplice | kart = Kaplice CK CZ.png | karttekst = Kaplice innanfor distriktet [[Český Krumlov okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Kaplice med utvida fullmakter | flagg = Flag of Kaplice.svg | symbol = Coat of arms of Kaplice.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Český Krumlov okres|Český Krumlov]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 484,71<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 19118 | folketal1type = kommune | folketal1 = 6994 | folketal_by = 6019 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Kaplice'''{{mrk|[[tysk]] ''Kaplitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Český Krumlov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Kaplice.png|mini|250px|Det administrative området til Kaplice innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Kaplice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Kaplice omfattar 15 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er to byar (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Benešov nad Černou]] * ''[[Besednice]]'' * [[Bujanov]] * [[Dolní Dvořiště]] * [[Horní Dvořiště]] * '''[[Kaplice]]''' * [[Malonty]] * [[Netřebice]] * [[Omlenice]] * [[Pohorská Ves]] * [[Rožmitál na Šumavě]] * [[Soběnov]] * [[Střítež]] * '''[[Velešín]]''' * [[Zvíkov]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Kaplice SO || 18 885 || 19 316 || 19 118 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Kaplice '''|| 6 994 |- | style=text-align:left; | [[Velešín]] || 3 778 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Benešov nad Černou}} || 1 442 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Malonty}} || 1 350 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Dvořiště}} || 1 302 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Kaplice '''|| 6 019 |- | style=text-align:left; | [[Velešín]] || 3 605 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Benešov nad Černou}} || 1 058 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Malonty}} || 1 014 |- |} ===Bydelar i Kaplice=== Bydelane og tettstadene i Kaplice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Kaplice || 6 019 |- ! '''Kaplice by''' ! style=text-align:right; | 6 019 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Blansko}} || 378 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dobechov}} || 15 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hradiště i Kaplice|Hradiště}} || 45 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hubenov}} || 109 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Květoňov}} || 8 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mostky}} || 72 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pořešín}} || 163 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pořešinec}} || 40 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rozpoutí}} || 68 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žďár}} || 77 |- ! '''Kaplice kommune''' ! style=text-align:right; | 6 994 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Kaplice]] [[Kategori:Kommunar i Český Krumlov okres|Kaplice]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Kaplice]] 2gwfxn1mooh63dcrwi6m6ago4j49qbg 0 433328 3670566 3670457 2026-09-06T12:02:42Z TU-nor 12071 /* Byar i distriktet */ 3670566 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Jindřichův Hradec okres | andre namn = okres Jindřichův Hradec | bilete = Inundační most I. Stará Hlína.jpg | bilettekst = Landskap kring byen [[Třeboň]] | kart = Map CZ - district Jindrichuv Hradec.PNG | karttekst = Jindřichův Hradec okres innanfor regionen Sør-Böhmen | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | hovudstad = [[Jindřichův Hradec]] | areal = 1943,88<ref name="Areal"/> | folketal = 87256 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Jindřichův Hradec okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Jindřichův Hradec''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg aust i regionen og grenser i nord og aust mot [[Vysočina kraj]], i sør mot [[Austerrike]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Český Krumlov okres: * [[Dačice|Dačice SO]] * [[Jindřichův Hradec|Jindřichův Hradec SO]] * [[Třeboň|Třeboň SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Dačice|Dačice SO]] || 20 308 || 19 120 || 17 979 |- | style=text-align:left; | [[Jindřichův Hradec|Jindřichův Hradec SO]] || 47 138 || 46 642 || 45 377 |- | style=text-align:left; | [[Třeboň|Třeboň SO]] || 25 441 || 24 842 || 23 900 |- ! Jindřichův Hradec okres !style=text-align:right; | 92 887 !style=text-align:right; | 90 604 !style=text-align:right; | 87 256 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Jindřichův Hradec''' || 20 437 |- | style=text-align:left; | '''Třeboň''' || 7 951 |- | style=text-align:left; | '''Dačice''' || 7 022 |- | style=text-align:left; | [[Suchdol nad Lužnicí]] || 3 485 |- | style=text-align:left; | [[České Velenice]] || 3 327 |- | style=text-align:left; | [[Nová Bystřice]] || 3 089 |- | style=text-align:left; | [[Slavonice]] || 2 241 |- | style=text-align:left; | [[Nová Včelnice]] || 2 168 |- | style=text-align:left; | [[Kardašova Řečice]] || 2 147 |- | style=text-align:left; | [[Lomnice nad Lužnicí]] || 1 701 |- | style=text-align:left; | [[Strmilov]] || 1 370 |- | style=text-align:left; | [[Stráž nad Nežárkou]] || 844 |- | style=text-align:left; | [[Deštná]] || 696 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Jindrichuv Hradec]] [[Kategori:Sør-Böhmen|Jindrichuv Hradec]] 1hhjcbqp5bmtydfcynbts1bexmq9jh5 0 433348 3670705 3670518 2026-09-07T07:32:05Z Ranveig 39 Fmt., tok ut tomme malar. 3670705 wikitext text/x-wiki '''Idun. Et Blad for Literatur og Kunst''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1851 til 1852.<ref>{{Citation|title=vi (Norske tidsskrifter : bibliografi over periodiske skrifter i Norge inntil 1920)|url=https://runeberg.org/nortid20/0010.html|publisher=Project Runeberg|website=runeberg.org|date=1940|accessdate=2026-09-07|language=no|first=Harald L.|last=Tveterås}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1851]] [[Kategori:Nedleggingar i 1852]] oy6bjtc25uf6aa2rvdocucyd5hms3d6 0 433349 3670574 3670523 2026-09-06T12:17:18Z Ranveig 39 3670574 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Theatervennen''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1851 til 1852.<ref>{{Citation|title=xiv (Norske tidsskrifter : bibliografi over periodiske skrifter i Norge inntil 1920)|url=https://runeberg.org/nortid20/0018.html|publisher=Project Runeberg|website=runeberg.org|date=1940|accessdate=2026-09-06|language=no|first=Harald L.|last=Tveterås}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1851]] [[Kategori:Nedleggingar i 1852]] lwe8aj15g9p9if8b1tb2pw57pd7j8ex 0 433351 3670571 3670527 2026-09-06T12:15:55Z Ranveig 39 Flikk 3670571 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Norsk Afholdstidende''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1853 til 1855.<ref>{{Citation|title=98 (Norske tidsskrifter : bibliografi over periodiske skrifter i Norge inntil 1920)|url=https://runeberg.org/nortid20/0120.html|publisher=Project Runeberg|website=runeberg.org|date=1940|accessdate=2026-09-06|language=no|first=Harald L.|last=Tveterås}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1853]] [[Kategori:Nedleggingar i 1855]] [[Kategori:Fråhaldsrørsla]] 06pyijjm60ek9g2m69krsd28oxliiqd 0 433352 3670573 3670528 2026-09-06T12:16:52Z Ranveig 39 Flikk 3670573 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Nordisk Universitets-Tidsskrift''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1854 til 1866.<ref>{{Citation|title=Nordisk universitets-tidskrift|url=https://runeberg.org/nordutid/|publisher=Project Runeberg|website=runeberg.org|date=1854|accessdate=2026-09-06|language=da}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1854]] [[Kategori:Nedleggingar i 1866]] tq2hkoznvb2mq5rsmc4ey2ojidbjqoq 0 433353 3670570 3670529 2026-09-06T12:13:55Z Ranveig 39 Flikk 3670570 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Barnebiblioteket''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1854 til 1901.<ref>{{Citation|title=12 (Norske tidsskrifter : bibliografi over periodiske skrifter i Norge inntil 1920)|url=https://runeberg.org/nortid20/0034.html|publisher=Project Runeberg|website=runeberg.org|date=1940|accessdate=2026-09-06|language=no|first=Harald L.|last=Tveterås}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1854]] hd6cfv3jkjy2w3y91zgcq484vyno9mi 0 433355 3670699 3670533 2026-09-07T07:06:44Z Ranveig 39 Ref-flikk 3670699 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Afholdstidende for Nordland og Finmarken''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1860 til 1861.<ref>{{Citation|title=98 (Norske tidsskrifter : bibliografi over periodiske skrifter i Norge inntil 1920)|url=https://runeberg.org/nortid20/0120.html|publisher=Project Runeberg|website=runeberg.org|date=1940|accessdate=2026-09-07|language=no|first=Harald L.|last=Tveterås}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1860]] [[Kategori:Nedleggingar i 1861]] t05ivjylam9hdd92l37608f61ox1shh 0 433373 3670565 2026-09-06T11:59:44Z Frokor 1328 frå en 3670565 wikitext text/x-wiki {{Infoboks musikkalbum | tittel = Vol. 4 | format = Studioalbum | artist = [[Black Sabbath]] | utgjeve = {{Start date|1972|9|22|df=yes}} | innspelt = mai–juni 1972<ref name="iommiautobiography" /> | studio = [[Record Plant]] i [[Los Angeles]] | sjanger =[[heavy metal]]<ref>{{Kjelde www|dato=21. juni 2017|tittel=The 100 Greatest Metal Albums of All time|url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/the-100-greatest-metal-albums-of-all-time-113614/black-sabbath-vol-4-1972-116265/|vitja=5. september 2026|verk=[[Rolling Stone]]|utgjevar=[[Penske Media Corporation]]|språk=en-US|arkivdato=12 February 2021|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20210212163616/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/the-100-greatest-metal-albums-of-all-time-113614/black-sabbath-vol-4-1972-116265/}}</ref>, [[hardrock]]<ref>{{Kjelde www|dato=18. september 2023|tittel=Black Sabbath, Vol. 4 Review|url=https://www.bbc.co.uk/music/reviews/x4xm/|vitja=5. september 2026|nettstad=BBC Music|språk=en-UK}}</ref><ref>{{Kjelde www|dato=2007|tittel=Black Sabbath “Vol. 4” (Warner Bros./Vertigo, 1972)|url=https://jivetimerecords.com/2023/09/black-sabbath-vol-4-warner-bros-vertigo-1972/|vitja=5. september 2026|nettstad=Jive Time Records|språk=en-US}}</ref> | lengd = 42:18 | selskap =[[Vertigo Records|Vertigo]] (Europa), [[Warner Records|Warner Bros.]] (USA) | produsent = Black Sabbath, [[produsenten Patrick Meehan|Patrick Meehan]] | førre = ''[[Master of Reality]]'' | førre år = 1971 | neste = ''[[Sabbath Bloody Sabbath av Black Sabbath]]'' | neste år = 1973 }} '''''Vol. 4''''' er det fjerde studioalbumet til det engelske [[heavy metal]]-bandet [[Black Sabbath]]. Det vart gjeve ut av [[Vertigo Records]] 22. september 1972.<ref>{{Cite journal|title=News|journal=Record Mirror|date=23. september 1978|page=25}}</ref> Dette var det første Black Sabbath-albumet som ikkje vart produsert av [[Rodger Bain]]; gitaristen [[Tony Iommi]] tok over produksjonsarbeidet. Den dåverande manageren [[produsenten Patrick Meehan|Patrick Meehan]] stod oppført som medprodusent, sjølv om han i røynda var lite involvert i produksjonen. Albumet held fram i den særs tunge retninga frå det førre albumet, ''[[Master of Reality]]'', men har òg meir eksperimentelle innslag, til dømes på «Changes» og «FX». Musikkpressa var igjen lite begeistra, men albumet vart likevel ein stor kommersiell suksess. Det nådde femteplassen i Storbritannia og 13. plassen i USA og vart etter kvart sertifisert til platina i USA. I dag vert albumet rekna som eitt av dei beste til Sabbath og har vore med på fleire lister over dei beste heavy metal-albuma. == Bakgrunn == Trass i suksessen til dei tre første albuma – ''[[Black Sabbath av Black Sabbath|Black Sabbath]]'', ''[[Paranoid av Black Sabbath|Paranoid]]'' og ''[[Master of Reality]]'' – hadde bandet byrja å få problem. Dei kom hovudsakleg av narkotikabruken, som hadde auka under innspelinga av ''Master of Reality''.{{sfn|Rosen|1996|p=52}} == Innspeling == Sjølv om Black Sabbath og Patrick Meehan offisielt er krediterte for produksjonen av ''Vol. 4'', stod Tony Iommi for det meste av det faktiske arbeidet.<ref name="iommiautobiography" /> Vokalisten [[Ozzy Osbourne]] sa i 1972 at dette var det første albumet dei hadde produsert sjølve. Dei hadde tidlegare hatt Rodger Bain, som var svært dyktig, men ikkje heilt forstod kva bandet gjorde. Denne gongen arbeidde dei med manageren Meehan, og Osbourne meinte alle var nøgde; det var òg flott å arbeide i eit amerikansk studio.<ref>{{Cite journal|title=Sabbath – Clocking on in the States|journal=[[Sounds (musikkmagasin)|Sounds]] nr. 36|date=30. september 1972}}</ref> Ifølgje Iommi hadde Meehan lite å gjere med produksjonen, men kravde likevel å stå oppført som produsent.<ref name="iommiautobiography" /> «Tomorrow's Dream» vart gjeven ut som singel 22. september 1972.<ref>{{Kjelde www|url=https://dutchcharts.nl/showitem.asp?interpret=Black+Sabbath&titel=Tomorrow%27s+Dream&cat=s|tittel=Black sabbath singles|vitja=5. september 2026|arkivdato=2 June 2021|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20210602214037/https://dutchcharts.nl/showitem.asp?interpret=Black+Sabbath&titel=Tomorrow%27s+Dream&cat=s}}</ref> Innspelinga var full av problem, mange av dei knytte til [[rusmiddelmisbruk]]. Bandet fekk jamleg levert [[høgtalarkabinett]] fulle av [[kokain]] til studioet.<ref name="iommiautobiography">{{Cite book|last=Iommi|first=Tony|title=Iron Man: My Journey Through Heaven and Hell with Black Sabbath|url=https://archive.org/details/ironmanmyjourney00iomm_0|url-access=registration|year=2011|publisher=Da Capo Press|isbn=978-0306819551}}</ref> Trommeslagaren [[Bill Ward|Bill Ward]] sleit med å spele inn «Cornucopia» etter å ha sete midt i rommet og berre teke rusmiddel.{{sfn|Rosen|1996|p=73}} Han frykta at han skulle få sparken. Ward hata songen og nokre av mønstera, men fekk det til til slutt. Den kjølege reaksjonen frå dei andre fekk han likevel til å kjenne at han hadde mislukkast og stod i fare for å verte kasta ut.{{sfn|Rosen|1996|pp=73–74}} Ifølgje boka ''How Black Was Our Sabbath'' hadde Ward alltid drukke, men sjeldan verka full; i ettertid kunne det ha vore eit faresignal, for sjølvkontrollen hans var no tydeleg svekt. I sjølvbiografien hevdar Iommi at Ward nesten døydde etter ein spøk som gjekk gale under innspelinga. Huset i [[Bel Air, Los Angeles|Bel Air]] som bandet leigde av [[John du Pont]], inneheldt fleire sprayboksar med gullmåling frå [[DuPont]]. Då dei fann Ward naken og medvitslaus etter kraftig drikking, dekte dei han frå topp til tå med gullmåling. Målinga blokkerte [[sveittepore|porene]] og gav han eit [[krampeåtak]]. I sjølvbiografien ''I Am Ozzy'' skriv Osbourne mykje om innspelingane. Trass i all tullinga meinte han at dei musikalsk aldri hadde vore sterkare enn i dei få vekene i Bel Air. Etter kvart undra dei seg likevel over kvar all kokainen kom frå; Osbourne skildra han som særs kvit, rein og sterk og meinte eitt sniff gav ei kjensle av å vere konge av universet. Under ein konsert på [[Hollywood Bowl]] på ''Vol. 4''-turneen fekk misbruket følgjer for Iommi. Etter fleire dagar med kokain gjekk han av scenen og kollapsa, ifølgje Osbourne. Under lydprøva tidlegare same dagen hadde ein rasande kristen mann prøvd å storme scena og stikke Iommi med ein dolk, men scenemannskapet stoppa han. Butler sa at dei på dette tidspunktet ønskte ein pause.<ref>{{Kjelde www|etternamn=Berry|førenamn=Alan|tittel=Sabotage - The Documentary|url=https://www.thetapesarchive.com/black-sabbath-sabotage-documentary/|nettstad=The Tapes Archive|vitja=5. september 2026}}</ref> Osbourne fortel òg om den vedvarande frykta for å verte teken av politiet. Ho vart verre etter at dei såg ''[[The French Connection (film)|The French Connection]]'' (1971), ein film om politi i [[New York by|New York]] som arbeider under dekke for å stanse ein internasjonal [[heroin]]smuglarring. Då rulleteksten kom, hyperventilerte han. Butler vedgjekk til ''Mojo'' i 2013 at heroin òg hadde kome inn i biletet. Dei snorta stoffet, men injiserte aldri, og han forstod ikkje kor ille det hadde vorte før han kom heim og kjærasten ikkje kjende han att. == Komposisjon == På ''Vol. 4'' utvida Black Sabbath uttrykket utover den tunge lyden dei var kjende for. ''Mojo'' skreiv i juni 2013 at dersom alkohol og dop hadde vore drivstoffet på dei tidlegare albuma, var ''Vol. 4'' kokainalbumet. Trass i den aukande avhengnaden var albumet musikalsk ambisiøst: Den tunge sida var intakt på «Tomorrow's Dream», «Cornucopia» og det veldige «Supernaut», ein favoritt hos [[Frank Zappa]] med eit soul-inspirert avbrot av Bill Ward. Gitarintroen på «St. Vitus Dance» hadde derimot eit lyst, [[Led Zeppelin]]-prega uttrykk, medan «Laguna Sunrise» var eit stemningsfullt nyklassisistisk instrumentalstykke av Iommi. Etter å ha vore vaken heile natta og sett soloppgangen på [[Laguna Beach, California|Laguna Beach]] komponerte Iommi songen.<ref name="iommiautobiography" /> Eit orkester akkompagnerte gitaren hans i studio, men nekta å spele før stemmene var [[transkripsjon i musikk|skrivne skikkeleg ut]].<ref name="iommiautobiography" /> Det same orkesteret spelte på «Snowblind».<ref name="iommiautobiography" /> «Snowblind» er den tydelegaste tilvisinga bandet har til kokain, rusmiddelet dei føretrekte i denne perioden. ''Snowblind'' var òg arbeidstittelen på albumet, men leiinga i Vertigo Records ville ikkje gje ut eit album med ei så tydeleg narkotikatilvising.<ref name="iommiautobiography" /> I omslagsteksten takkar bandet «the great COKE-cola».<ref name="iommiautobiography" /> Osbourne skriv at ''Snowblind'' var eitt av dei beste albuma til Black Sabbath, men at plateselskapet ikkje lét dei behalde tittelen fordi kokain var ei stor sak på den tida og selskapet ville unngå strid. Bandet protesterte ikkje. Sjølv om størstedelen av albumet har den kjende tunge stilen, viser nokre songar ei meir kjenslevar side. «[[Changes av Black Sabbath|Changes]]», skriven av Iommi med tekst av Butler, er til dømes ein piano[[ballade]] med [[Mellotron]]. Iommi lærte seg sjølv å spele piano etter å ha funne eit i ballsalen i Bel Air-huset. «Changes» vart komponert på dette pianoet.<ref name="iommiautobiography" /> Osbourne skriv at Tony sette seg ved pianoet og fann det vakre riffet; sjølv nynna han ein melodi over det, og Geezer skreiv den hjarteskjerande teksten om samlivsbrotet Bill gjekk gjennom. Osbourne syntest resultatet var framifrå frå første innspeling. «FX» oppstod uventa i studioet. Etter at Iommi hadde røykt [[hasj]], slo [[kross-smykke|krusifikset]] rundt halsen hans ved eit uhell borti gitarstrengene, og bandet vart interessert i den merkelege lyden.<ref name="iommiautobiography" /> Dei la på ekko og slo gitaren med ulike gjenstandar for å lage underlege lydeffektar. Iommi kallar songen ein rein spøk.<ref name="iommiautobiography" /> Om «Wheels of Confusion» sa [[Henry Rollins]] at songen handlar om framandgjering og å vere fortapt i forvirringa, ein situasjon han sjølv ofte var i. Sabbath kunne vere favorittbandet hans; han kalla det den ultimate rocken for den einsame mannen, med ein musikk som både var smertefull og kraftfull.<ref>Udokumentert avisutklipp, truleg frå ''[[Melody Maker]]'', attgjeve i Sabbath-[[fanzine]]t ''Southern Cross'' nr. 12, januar 1994, s. 6.</ref> Iommi sa til ''Circus Raves'', systermagasinet til ''[[tidsskriftet Circus|Circus]]'', at albumet var ei så fullstendig endring at dei kjende det som om dei hadde hoppa over eit album; dei hadde prøvd å gå for langt.<ref>''Circus Raves'' nr. 119, oktober 1975.</ref> == Omslag == Albumet skulle opphavleg heite ''Snowblind'', både etter songen og etter kokainmengda bandet brukte under innspelinga. Ifølgje Geezer syntest plateselskapet at dette var for utfordrande, og medan bandet var på ferie, gav selskapet albumet namnet ''Vol. 4'' og endra omslaget. Det endelege omslaget har eit [[monokrom]]t fotografi av [[Ozzy Osbourne]] med armane i vêret og to fingrar strekte ut.<ref>{{Kjelde www|tittel=The Book of Seth: Black Sabbath - Vol 4|url=https://www.headheritage.co.uk/unsung/thebookofseth/black-sabbath-vol-4|nettstad=Julian Cope presents Head Heritage|vitja=5. september 2026|arkivdato=10 April 2019|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20190410130027/https://www.headheritage.co.uk/unsung/thebookofseth/black-sabbath-vol-4}}</ref> [[Keith McMillan]], kreditert som Keef, tok biletet under ein Black Sabbath-konsert i [[Birmingham Town Hall]] i januar 1972.<ref name="rolling cover">{{Kjelde www|etternamn=Grow|førenamn=Kory|tittel='That Evil Kind of Feeling': The Inside Story of Black Sabbath's Iconic Cover Art|url=https://www.rollingstone.com/music/music-features/black-sabbath-cover-art-keef-keith-macmillan-interview-951578/|verk=Rolling Stone|vitja=5. september 2026|dato=13. februar 2020|arkivdato=14 February 2020|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20200214154131/https://www.rollingstone.com/music/music-features/black-sabbath-cover-art-keef-keith-macmillan-interview-951578/}}</ref> Originalutgåva – på Vertigo i Storbritannia, Warner Bros. i USA og [[Nippon Columbia|Nippon Phonogram]] i Japan – har eit [[utbrettscover]] med ei side limt inn i midten. Kvart bandmedlem har si eiga fotoside, og bandet på scena er vist heilt i midten. Alle fotografia er frå konserten i Birmingham. Originalomslaget har vorte ikonisk og er etterlikna og parodiert mange gonger, mellom anna på samlealbumet ''[[Peaceville Volume 4]]'' (1992), EP-en ''[[Volume Two (EP)|Volume Two]]'' (1992) av [[Musikkgruppa Sleep|Sleep]], ''Longmont Potion Castle Vol. 4'' av telefonspøkaren [[Longmont Potion Castle]] og EP-en ''Planet Caravan'' (1994) av [[Pantera]]. Dei amerikanske utgåvene på [[8-spors lydband]] og kassett har eit anna omslag: gul bakgrunn med Ozzy som svart silhuett. == Utgjeving og mottaking == {| class="wikitable" |+ Profesjonelle meldingar ! Publikasjon !! Vurdering |- | [[Metacritic]] || 96/100 (Super Deluxe)<ref>{{Kjelde www|url=https://www.metacritic.com/music/vol-4-super-deluxe-edition-box-set/black-sabbath|tittel=Vol. 4 [Super Deluxe Edition] [Box Set] by Black Sabbath Reviews and Tracks|nettstad=[[Metacritic]]|vitja=5. september 2026|arkivdato=16 November 2021|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20211116055829/https://www.metacritic.com/music/vol-4-super-deluxe-edition-box-set/black-sabbath}}</ref> |- | [[AllMusic]] || 5/5<ref>{{Kjelde www|url=https://www.allmusic.com/album/vol-4-mw0000199950|tittel=Review ''Black Sabbath, Vol. 4''|etternamn=Huey|førenamn=Steve|nettstad=[[AllMusic]]|vitja=5. september 2026}}</ref> |- | ''[[Magasinet Classic Rock|Classic Rock]]'' || 3,5/5<ref>{{Kjelde www|url=https://www.loudersound.com/reviews/black-sabbath-vol-4-album-of-the-week-club-review|tittel=Black Sabbath - Vol. 4 Album Of The Week Club review|vitja=5. september 2026|etternamn=Rock|førenamn=Classic|dato=14. januar 2020|utgjevar=[[Magasinet Classic Rock]]|arkivdato=29 January 2020|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20200129195810/https://www.loudersound.com/reviews/black-sabbath-vol-4-album-of-the-week-club-review}}</ref> |- | ''[[Virgin Encyclopedia of Popular Music|Encyclopedia of Popular Music]]'' || 4/5<ref>{{Cite book|last=C. Strong|first=Martin|title=Encyclopedia of Popular Music|year=2002|publisher=Canongate|isbn=1852279230}}</ref> |- | ''[[Martin C. Strong|The Great Rock Discography]]'' || 8/10<ref name="Strong">{{Cite book|last1=Strong|first1=Martin C.|title=The Great Rock Discography|date=2006|publisher=Canongate Books|location=Edinburgh|isbn=1-84195-827-1|chapter=Black Sabbath|pages=98}}</ref> |- | ''[[Pitchfork (nettstad)|Pitchfork]]'' || 9,0/10<ref>{{Kjelde www|url=https://pitchfork.com/reviews/albums/black-sabbath-vol-4-super-deluxe/|tittel=Black Sabbath: Vol. 4 (Super Deluxe) Album Review|verk=[[Pitchfork (nettstad)|Pitchfork]]|dato=4. mars 2021|vitja=5. september 2026|etternamn=Collins|førenamn=Sean T.|arkivdato=3 October 2021|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20211003051304/https://pitchfork.com/reviews/albums/black-sabbath-vol-4-super-deluxe/}}</ref> |- | ''[[The Rolling Stone Album Guide]]'' || 3/5<ref>{{Kjelde www|url=https://www.rollingstone.com/music/artists/black-sabbath/albumguide|tittel=Black Sabbath: Album Guide|verk=Rolling Stone|vitja=5. september 2026|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20110306133206/http://www.rollingstone.com/music/artists/black-sabbath/albumguide|arkivdato=6 March 2011}}</ref> |- | ''[[Rolling Stone]]'' || positiv<ref>Clark, Tom (7. desember 1972): [https://www.rollingstone.com/music/albumreviews/black-sabbath-vol-4-19721207 «Review ''Black Sabbath Vol. 4''»], arkivert [https://web.archive.org/web/20170405235639/http://www.rollingstone.com/music/albumreviews/black-sabbath-vol-4-19721207 5. april 2017]. ''[[Rolling Stone]]''. Vitja 24. februar 2012.</ref> |- | ''[[Spin Alternative Record Guide]]'' || 8/10<ref>{{Cite book|last1=Weisbard|first1=Eric|last2=Marks|first2=Craig|date=1995|title=Spin Alternative Record Guide|publisher=Vintage Books|isbn=1841955515}}</ref> |- | [[Sputnikmusic]] || 1,5/5<ref>{{Kjelde www|url=https://www.sputnikmusic.com/review/15132/Black-Sabbath-Vol.-4/|tittel=Black Sabbath Vol. 4|vitja=5. september 2026|dato=9. februar 2008|utgjevar=Sputnikmusic|arkivdato=31 December 2021|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20211231214453/https://www.sputnikmusic.com/review/15132/Black-Sabbath-Vol.-4/}}</ref> |} ''Vol. 4'' kom ut i september 1972. Dei fleste kritikarane avviste albumet, men det fekk gullstatus på mindre enn ein månad og vart den fjerde Black Sabbath-utgjevinga på rad som selde ein million eksemplar i USA.<ref name="AMG Biography">{{Kjelde www|tittel=AMG Biography|forfattar=Ruhlmann, William|url=https://www.allmusic.com/artist/black-sabbath-mn0000771438/biography|nettstad=[[AllMusic]]|vitja=5. september 2026}}</ref> Det nådde 13. plassen på popalbumlista til ''[[Billboard|Billboard]]''<ref>{{Kjelde www|tittel=AllMusic Billboard albums|url=https://www.allmusic.com/album/vol-4-mw0000199950/awards|vitja=5. september 2026}}</ref> og åttandeplassen på [[UK Albums Chart]].<ref>{{Kjelde www|url=https://www.officialcharts.com/search/albums/Black%20Sabbath%20Vol.4|tittel=UK chart history – ''Black Sabbath Vol. 4''|utgjevar=[[Official Charts Company]]|vitja=5. september 2026|arkivdato=4 April 2015|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20150404210038/http://www.officialcharts.com/search/albums/BLACK%20SABBATH%20VOL.4/}}</ref> Singelen «Tomorrow's Dream» kom ikkje inn på listene.<ref name="Billboard Albums">{{Kjelde www|url=https://www.billboard.com/artist/black-sabbath/chart-history/|tittel=Billboard Black Sabbath chart history|verk=Billboard.com|vitja=5. september 2026}}</ref> Etter ein omfattande USA-turné reiste bandet på sin andre Australia-turné i 1973 og seinare på turné i Europa. Rockekritikaren [[Lester Bangs]], som hadde rakka ned på dei tidlegare albuma, hylla ''Vol. 4'' i ''Creem''. Han skreiv at [[The Stooges]] hadde gått hardt laus på natta og ramla inn i gapet hennar, medan [[Alice Cooper]] utnytta henne som eit sirkus. Berre eitt band hadde handsama natta ærleg på ein måte som gav meining for store delar av publikum, både gjennom ein personleg og kraftfull mytisk struktur og ved faktisk å lukkast: Black Sabbath. Bangs samanlikna òg tekstane deira med [[Bob Dylan]] og [[William S. Burroughs]]. == Ettermæle == I juni 2000 sette ''[[Musikkmagasinet Q|Q]]''<ref>''Q Magazine'', nr. 165, juni 2000, s. 69.</ref> ''Vol. 4'' på 60. plass på lista ''The 100 Greatest British Albums Ever''.<ref>{{Kjelde www|url=http://www.rocklistmusic.co.uk/qlists.html#100%20Greatest%20British%20Albums|tittel=Rock List Music|utgjevar=Rock List Music|vitja=5. september 2026|arkivdato=26 November 2007|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20071126065024/http://www.rocklistmusic.co.uk/qlists.html#100%20Greatest%20British%20Albums}}</ref> Magasinet skildra albumet som lyden av rusbrukande, øldrikkande bøller frå den ofte håna kulturelle armhola i Storbritannia sleppte lause i Los Angeles. Mick Wall hevda i biografien ''Black Sabbath: Symptom of the Universe'' frå 2013 at «Under the Sun» vart ein lydmessig milepåle for band som [[Iron Maiden]] og [[Metallica]]. [[Frank Zappa]] rekna «[[Supernaut av Black Sabbath|Supernaut]]» som ein av favorittane sine gjennom tidene.<ref>Heftet til 2009-utgåva av ''Black Sabbath Vol. 4'', s. 11.</ref> Butler sa i eit intervju med ''Guitar for the Practicing Musician'' i 1994 at han elska måten Zappa skreiv tekstar på, og at dette definitivt påverka hans eigne tekstar. «Supernaut» var òg ein av favorittsongane til [[John Bonham]] i [[Led Zeppelin]].<ref>{{Kjelde www|url=http://www.blabbermouth.net/news/bill-ward-talks-about-legendary-black-sabbath-led-zeppelin-jam-session/|tittel=BILL WARD Talks About Legendary BLACK SABBATH/LED ZEPPELIN Jam Session|vitja=5. september 2026|dato=31. juli 2011|verk=[[Blabbermouth.net]]|utgjevar=[[Roadrunner Records]]|arkivdato=14 July 2014|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20140714162139/http://www.blabbermouth.net/news/bill-ward-talks-about-legendary-black-sabbath-led-zeppelin-jam-session/}}</ref> ''[[Musikkmagasinet Spin|Spin]]'' kåra ''Vol. 4'' til det 14. beste metalalbumet gjennom tidene i 2002 og kalla det det første – og kanskje siste – verkelege [[industrimetall]]-albumet.<ref>{{Cite journal|title=40 Greatest Metal Albums of All Time|journal=Spin|date=september 2002|volume=18|issue=9|page=90|url=https://books.google.co.uk/books?id=xfEjLof28w8C&pg=PA90&dq=%22jazz+metal%22&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwj7n_jwhr-WAxXoUEEAHclsJFkQ6AF6BAgQEAM#v=onepage&q&f=false|access-date=5. september 2026}}</ref> ''[[Kerrang!]]'' plasserte albumet som nummer 48 blant dei 100 beste heavy metal-albuma gjennom tidene.<ref>{{Cite book|last1=Hotten|first1=Jon|author-link1=Jon Hotten|title=Kerrang!|chapter=Black Sabbath 'Vol. 4'|volume=222|publisher=Spotlight Publications Ltd.|date=21 January 1989|location=London, UK|title-link=Kerrang!}}</ref> ''[[Rolling Stone]]'' sette det på 14. plass på si tilsvarande liste frå 2017.<ref>{{Kjelde www|etternamn=Grow|førenamn=Kory|tittel=100 Greatest Metal Albums of All Time|url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/the-100-greatest-metal-albums-of-all-time-113614/black-sabbath-vol-4-1972-116265/|verk=[[Rolling Stone]]|utgjevar=Wenner Media LLC|vitja=5. september 2026|dato=21. juni 2017|arkivdato=2 July 2019|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20190702232458/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/the-100-greatest-metal-albums-of-all-time-113614/black-sabbath-vol-4-1972-116265/}}</ref> Albumet er òg med i boka ''[[1001 Albums You Must Hear Before You Die]]''.<ref>{{Cite book|author1=Robert Dimery|author2=Michael Lydon|title=1001 Albums You Must Hear Before You Die: Revised and Updated Edition|date=7 February 2006|publisher=Universe|isbn=0-7893-1371-5}}</ref> I 1991 rangerte [[Chuck Eddy]] ''Vol. 4'' som nummer 139 blant dei 500 beste heavy metal-albuma. Han skreiv at nokre tidlege tilhengjarar fall frå med albumet, medan andre reknar det som det beste til Black Sabbath. Eddy knytte dette til «[[Jazz]]en» på albumet og trekte fram delar av «Cornucopia» og eit parti mot slutten av «Wheels of Confusion» med eit fengslande, transeliknande nett av slag i rytmen. Han kalla òg «Supernaut» ein oppsiktsvekkjande funk-frug som kunne jamførast med «[[On the Corner|Black Satin]]» (1972) av [[Miles Davis]].<ref name="Eddy">{{Cite book|last1=Eddy|first1=Chuck|title=Stairway to Hell: The 500 Best Heavy Metal Albums in the Universe|date=1991|publisher=Harmony Books|location=New York|isbn=0517575418|pages=76-77}}</ref> Det [[elektronisk musikk|elektroniske]] eksperimentet «FX» kalla Eddy «før-[[dub]]-dub-metal» på grunn av den [[psykedelisk musikk|psykedeliske]] [[forsinkingseffekt]]en og «protodub-ekkoa».<ref name="Eddy" /><ref>Eddy, Chuck (1997). ''The Accidental Evolution of Rock 'n' Roll''. Da Capo Press. s. 289. ISBN 0-306-80741-6.</ref> == Sporliste == {{Sporliste| overskrift = Side A | tittel1 = Wheels of Confusion | lengd1 = 8:02 | tittel2 = Tomorrow's Dream | lengd2 = 3:12 | tittel3 = [[Changes av Black Sabbath|Changes]] | lengd3 = 4:44 | tittel4 = FX | merknad4 = instrumental | lengd4 = 1:44 | tittel5 = [[Supernaut av Black Sabbath|Supernaut]] | lengd5 = 4:50 | all tekst = [[Geezer Butler]] | all musikk = [[Black Sabbath]] (Geezer Butler, [[Tony Iommi]], [[Ozzy Osbourne]] og [[Bill Ward|Bill Ward]]) }} {{Sporliste| overskrift = Side B | tittel6 = Snowblind | lengd6 = 5:33 | tittel7 = Cornucopia | lengd7 = 3:55^A | tittel8 = Laguna Sunrise | merknad8 = instrumental | lengd8 = 2:53 | tittel9 = St. Vitus Dance | lengd9 = 2:30 | tittel10 = Under the Sun | lengd10 = 5:53 | total lengd = 42:18 }} === Super Deluxe-utgåva frå 2021 === {{Sporliste|overskrift=Plate éin}} {{Sporliste| overskrift = Plate to (uutgjevne opptak og nye miksar) | tittel1 = Wheels of Confusion | lengd1 = 8:14 | tittel2 = Changes | lengd2 = 3:06 | tittel3 = Supernaut | lengd3 = 4:11 | tittel4 = Snowblind | lengd4 = 5:02 | tittel5 = Laguna Sunrise | lengd5 = 2:31 | tittel6 = Under the Sun | merknad6 = instrumental | lengd6 = 3:44 | total lengd = 24:26 }} {{Sporliste| overskrift = Plate tre (alternative opptak, feilstartar og studiosamtale) | tittel1 = Wheels of Confusion | merknad1 = feilstart med studiosamtale | lengd1 = 0:26 | tittel2 = Wheels of Confusion | merknad2 = alternativt opptak 1 | lengd2 = 4:03 | tittel3 = Wheels of Confusion | merknad3 = alternativt opptak 2 | lengd3 = 5:20 | tittel4 = Wheels of Confusion | merknad4 = alternativt opptak 3 | lengd4 = 5:24 | tittel5 = Wheels of Confusion | merknad5 = alternativt opptak 4 | lengd5 = 5:30 | tittel6 = The Straightener | merknad6 = uutgjeve opptak | lengd6 = 3:18 | tittel7 = Supernaut | merknad7 = uutgjeve opptak | lengd7 = 5:10 | tittel8 = Supernaut | merknad8 = alternative opptak med feilstartar | lengd8 = 13:26 | tittel9 = Snowblind | merknad9 = ufullstendig alternativt opptak 1 | lengd9 = 3:30 | tittel10 = Under the Sun | merknad10 = feilstart med studiosamtale | lengd10 = 2:00 | tittel11 = Under the Sun | merknad11 = alternativt opptak med hjelpevokal | lengd11 = 3:44 | total lengd = 51:53 }} {{Sporliste| overskrift = Plate fire (konsertopptak frå Storbritannia 1973) | tittel1 = Tomorrow's Dream | lengd1 = 3:21 | tittel2 = Sweet Leaf | lengd2 = 5:31 | tittel3 = War Pigs | lengd3 = 7:52 | tittel4 = Snowblind | lengd4 = 5:17 | tittel5 = Killing Yourself to Live | lengd5 = 5:45 | tittel6 = Cornucopia | lengd6 = 4:55 | tittel7 = Wicked World / Guitar Solo / Orchid / Into the Void / Sometimes I'm Happy | lengd7 = 19:57 | tittel8 = Supernaut / Drum Solo | lengd8 = 3:57 | tittel9 = Wicked World | merknad9 = reprise | lengd9 = 2:17 | tittel10 = Embryo | lengd10 = 0:23 | tittel11 = Children of the Grave | lengd11 = 5:37 | tittel12 = Paranoid | lengd12 = 4:11 | total lengd = 69:04 }} ;Merknader * Plate to og tre i 2021-utgåva inneheld alternative versjonar frå innspelingane i mai 1972, miksa av [[Steven Wilson]] i 2020. * Plate fire inneheld konsertopptak frå to konsertar i 1973, miksa av Richard Digby-Smith i 2020. Spor 1–4 og 7–12 vart tekne opp i [[Rainbow Theatre]] i London 16. mars 1973, og spor 5–6 på Hardrock Concert Theatre i Manchester 11. mars. Spor 3 og 5–12 hadde tidlegare kome på konsertalbumet ''[[Live at Last av Black Sabbath|Live at Last]]'' frå 1980, medan spor 1, 2 og 4 ikkje hadde vore gjevne ut. Konsertane vart opphavleg tekne opp til eit planlagt konsertalbum som til slutt vart skrinlagt, sjølv om planane alt var annonserte i britiske aviser. Masterlydbanda vart henta fram og remastra for å setje saman ei fullstendig settliste frå 1973 til ''Volume 4 Super Deluxe'' i 2021.<ref>{{Cite book|title=Volume 4 Super Deluxe (2021)|publisher=Rhino Records|page=34}}</ref> * På somme nordamerikanske pressingar har songdelar titlane «The Straightener» og «Every Day Comes and Goes». Den første er [[koda]]en til «Wheels of Confusion», og den andre er eit to minutt langt bruparti i «Under the Sun».<ref>Joel McIver, ''Black Sabbath: Sabbath Bloody Sabbath'' (2007): «St Vitus Dance. it serves as a perfect intro to 'Under The Sun', which drags into life with a weighty, down-tuned intro that is the heaviest metal that Sabbath has attempted to date. Not one but two tempo accelerations follow in the next two minutes, .... instrumental outro – often given its own independent title, this time 'Every Day Comes And Goes' – finishes the album off.»</ref> Delane har ikkje eigne titlar på originalutgåvene eller på europeiske utgåver, bortsett frå den europeiske 2021-utgåva. == Medverkande == '''Black Sabbath''' * [[Ozzy Osbourne]] – vokal * [[Tony Iommi]] – gitarar, piano og [[Mellotron]] * [[Geezer Butler]] – bass og Mellotron * [[Bill Ward|Bill Ward]] – trommer og perkusjon '''Andre''' * Colin Caldwell og [[Vic Coppersmith-Heaven|Vic Smith]] – [[lydteknikk]] * Patrick Meehan – produksjon == Salslister == {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" ! Liste (1972) !! Høgaste plassering |- ! scope="row"| Australia ([[Kent Music Report]])<ref name="aus">{{Cite book|last=Kent|first=David|author-link=David Kent (historian)|title=Australian Chart Book 1970–1992|edition=illustrated|publisher=Australian Chart Book|location=St Ives, N.S.W.|year=1993|isbn=0-646-11917-6|page=19}}</ref> || 1 |- {{Albumliste|Canada|5|artist=Black Sabbath|rowheader=true|chartid=4586|access-date=5. september 2026}} |- ! scope="row"| Finland ([[The Official Finnish Charts]])<ref name="FINI">{{Cite book|last=Pennanen|first=Timo|title=Sisältää hitin – levyt ja esittäjät Suomen musiikkilistoilla vuodesta 1972|edition=1st|publisher=Kustannusosakeyhtiö Otava|location=Helsinki|year=2006|isbn=978-951-1-21053-5|language=fi}}</ref> || 2 |- {{Albumliste|Germany|8|artist=Black Sabbath|album=Vol 4|id=12148|rowheader=true|refname=GERSAB4|access-date=5. september 2026}} |- ! scope="row"| Italia (''[[Musica e Dischi]]'')<ref>{{Kjelde www|url=http://www.musicaedischi.it/classifiche_archivio.php|tittel=Classifiche|verk=[[Musica e Dischi]]|språk=it|vitja=5. september 2026}}</ref> || 18 |- ! scope="row"| Japan ([[Oricon]])<ref name="JPN">{{Cite book|title=Oricon Album Chart Book: Complete Edition 1970–2005|publisher=[[Oricon|Oricon Entertainment]]|location=Roppongi, Tokyo|year=2006|isbn=4-87131-077-9|language=ja}}</ref> || 46 |- {{Albumliste|Norway|7|artist=Black Sabbath|album=Vol 4|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|UK2|5|date=19721001|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|Billboard200|13|artist=Black Sabbath|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |} {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" ! Liste (2021) !! Høgaste plassering |- {{Albumliste|Austria|58|artist=Black Sabbath|album=Vol 4|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|Wallonia|142|artist=Black Sabbath|album=Vol 4|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|Scotland|32|date=20210219|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- ! scope="row"| Svensk hardrockliste ([[Sverigetopplistan]])<ref>{{Kjelde www|url=https://www.sverigetopplistan.se/chart/93?dspy=2021&dspp=7|tittel=Veckolista Hårdrock, vecka 7|språk=sv|utgjevar=[[Sverigetopplistan]]|vitja=5. september 2026|arkivdato=18 April 2021|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20210418215443/https://www.sverigetopplistan.se/chart/93?dspy=2021&dspp=7}}</ref> || 1 |- ! scope="row"| Svensk fysisk albumliste ([[Sverigetopplistan]])<ref>{{Kjelde www|url=https://www.sverigetopplistan.se/chart/234?dspy=2021&dspp=7|tittel=Veckolista Album Fysiskt, vecka 7|språk=sv|utgjevar=[[Sverigetopplistan]]|vitja=5. september 2026|arkivdato=18 April 2021|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20210418215441/https://www.sverigetopplistan.se/chart/234?dspy=2021&dspp=7}}</ref> || 3 |- ! scope="row"| Svensk vinylalbumliste ([[Sverigetopplistan]])<ref>{{Kjelde www|url=https://www.sverigetopplistan.se/chart/216?dspy=2021&dspp=7|tittel=Veckolista Vinyl, vecka 7|språk=sv|utgjevar=[[Sverigetopplistan]]|vitja=5. september 2026|arkivdato=18 April 2021|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20210418215440/https://www.sverigetopplistan.se/chart/216?dspy=2021&dspp=7}}</ref> || 2 |- {{Albumliste|Switzerland|17|artist=Black Sabbath|album=Vol 4|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|UKIndependent|12|date=20210219|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|UKRock|4|date=20210219|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |} {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" ! Liste (2025) !! Høgaste plassering |- ! scope="row"| Hellas ([[IFPI Greece|IFPI]])<ref>{{Kjelde www|url=http://www.ifpi.gr/charts_en.html|tittel=Official IFPI Charts Top-75 Albums Sales Chart (Combined) – Εβδομάδα: 10/2025|utgjevar=[[IFPI Greece]]|vitja=5. september 2026|språk=el|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20250312082132/https://www.ifpi.gr/charts_el.html|arkivdato=March 12, 2025}}</ref> || 94 |} == Salstrofé == {{Salstrofétabell topp}} {{Certification Table Entry|region=Canada|type=album|artist=Black Sabbath|title=Volume 4|award=Platina|relyear=1972|nosales=true}} {{Certification Table Entry|region=United Kingdom|type=album|artist=Black Sabbath|title=Vol 4|award=Gull|relyear=1972|certyear=2021|id=10207-1046-2|nosales=true}} {{Certification Table Entry|region=United States|type=album|artist=Black Sabbath|title=Black Sabbath - Vol. 4|award=Platina|relyear=1972|nosales=true}} {{Salstrofétabell botn|nosales=true|streaming=true}} == Kjelder == {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Vol. 4 (Black Sabbath album)|Vol. 4 (Black Sabbath album)]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 6. september 2026.'' {{refslutt}} {{Fotnoteliste}} == Merknader == * '''A:''' Dei opphavlege nordamerikanske pressingane frå [[Warner Bros. Records]] av ''Vol. 4'' (katalognummer BS 2602) oppgir feilaktig speletida til «Cornucopia» som 4:52. === Bibliografi === * {{Cite book|last=Rosen|first=Steven|title=The Story of Black Sabbath: Wheels of Confusion|publisher=Castle Communications|year=1996|isbn=1-86074-149-5}} * {{Cite book|last=Chow|first=Jason|editor-first=Robert|editor-last=Dimery|title=1001 Albums You Must Hear Before You Die|publisher=Quintet Publishing Limited|year=2006|isbn=0-7893-1371-5}} == Bakgrunnsstoff == * [https://www.discogs.com/master/4894 ''Vol. 4''] på [[Discogs]] {{Black Sabbath}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Musikkalbum frå 1972]] [[Kategori:Black Sabbath-album]] [[Kategori:Vertigo Records-album]] [[Kategori:Warner Bros. Records-album]] dmpkgjqmuq1lirb8fawnuci1jhzbd9z 14 433374 3670568 2026-09-06T12:06:18Z Ranveig 39 Oppretta sida med «{{CS1 language sources|vi}}» 3670568 wikitext text/x-wiki {{CS1 language sources|vi}} 3wawep2ii7qwtlgrmm57w64a1ok1hfq 0 433375 3670572 2026-09-06T12:16:08Z Frokor 1328 frå en 3670572 wikitext text/x-wiki {{Infoboks song | tittel = Supernaut | artist = [[Black Sabbath]] | album = [[Vol. 4 av Black Sabbath|Vol. 4]] | utgjeve = september 1972 | innspelt = 1972 | sjanger = [[heavy metal]] | lengd = 4:28 | plateselskap = [[Warner Bros. Records|Warner Bros.]] | låtskrivar = [[Ozzy Osbourne]], [[Tony Iommi]], [[Geezer Butler]], [[Bill Ward|Bill Ward]] | produsent = [[Patrick Meehan (produsent)|Patrick Meehan]] og [[Black Sabbath]] }} «'''Supernaut'''» er den femte songen på albumet ''[[Vol. 4 av Black Sabbath|Vol. 4]]'' frå 1972 av det engelske [[heavy metal]]-bandet [[Black Sabbath]]. På konsert inneheldt songen ofte ein lang trommesolo som bygde vidare på [[perkusjon]]savbrotet i den opphavlege studioinnspelinga. Songen har fått positive meldingar; Fred Thomas i [[AllMusic]] kalla han ein av dei mest intense songane i katalogen til bandet.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.allmusic.com/album/vol-4-mw0000199950|tittel=Black Sabbath: Vol. 4 Tracks & Reviews|nettstad=[[AllMusic]]|vitja=5. september 2026}}</ref> Mange framståande musikarar har òg snakka varmt om «Supernaut». I eit intervju med magasinet ''Q'' nemnde [[Beck]] gitarriffet i «Supernaut» som eitt av favorittane sine, saman med «[[Cinnamon Girl]]» av [[Neil Young]]. [[Frank Zappa]] sette òg pris på songen. Han meinte songen var eit godt utført mønsterdøme på ein bestemt musikalsk stil, og likte gitarfrasen i bakgrunnen.<ref>Opphavleg sitert i juninummeret 1975 av ''Let It Rock''; trykt på nytt på side 11 i heftet til 2009-utgåva av ''Black Sabbath Vol. 4''.</ref> Ifølgje minna til Black Sabbath-trommeslagaren [[Bill Ward|Bill Ward]] likte trommeslagaren [[John Bonham]] òg «Supernaut».<ref>{{Kjelde www|url=http://www.blabbermouth.net/news/bill-ward-talks-about-legendary-black-sabbath-led-zeppelin-jam-session/|tittel=Bill Ward Talks About Legendary Black Sabbath/Led Zeppelin Jam Session - Blabbermouth.net|nettstad=Blabbermouth.net|dato=31. juli 2011|vitja=5. september 2026}}</ref> == Medverkande == * [[Ozzy Osbourne]] – [[song|vokal]] * [[Tony Iommi]] – [[gitar]]ar * [[Geezer Butler]] – [[bassgitar]] * [[Bill Ward|Bill Ward]] – [[trommesett|trommer]] og [[perkusjon]] ;Tekniske medarbeidarar * Colin Caldwell og [[Vic Coppersmith-Heaven|Vic Smith]] – [[lydteknikk]] * Patrick Meehan – [[plateprodusent|produksjon]] == Versjonen til 1000 Homo DJs == {{Infoboks musikkalbum | tittel = Supernaut | format = Singel | artist = [[1000 Homo DJs]] | utgjeve = 1990 | innspelt = Chicago Trax Recording Studio | sjanger = [[industrirock]] | lengd = 14:51 | plateselskap = [[Wax Trax! Records|Wax Trax!]] | låtskrivar = [[Ozzy Osbourne]], [[Tony Iommi]], [[Geezer Butler]], [[Bill Ward|Bill Ward]] | produsent = [[Al Jourgensen|Hypo Luxa]] | kronologi = [[1000 Homo DJs]] | førre = «Apathy» (1988) }} Sideprosjektet [[1000 Homo DJs]] til [[Musikkgruppa Ministry|Ministry]] spelte inn songen i 1990. Han vart gjeven ut som [[12-tommarsplate|12-tommars-]] og [[CD-singel]]. CD-utgåva av singelen inneheld òg songane «Apathy» og «Better Ways» frå debutsingelen «Apathy» frå 1988.<ref name="allmusic">{{Kjelde www|url=http://www.allmusic.com/album/supernaut-mw0000269666|tittel=1000 Homo DJs - Supernaut|verk=[[AllMusic]]|vitja=5. september 2026|forfattar=Raggett, Ned}}</ref> Ned Raggett i [[AllMusic]] rosa versjonen og skreiv at tittelsporet var noko heilt for seg sjølv og eit av dei beste forsøka til Al Jourgensen på å skape fullstendig overdrive «industrial death disco».<ref name="allmusic" /> [[Trent Reznor]] frå [[Nine Inch Nails]] spelte inn den opphavlege vokalen til «Supernaut»-versjonen.<ref>{{Cite journal|url=https://books.google.com/books?id=qr8zLwlIOpwC&q=1000+homo+djs+supernaut&pg=PA72|title=Black Box – Wax Trax! Records: The First 13 Years|author=Weisbard, Eric|journal=[[Musikkmagasinet Spin|Spin]]|date=januar 1995|volume=10|issue=10|page=72}}</ref> Vokalen hans vart ikkje offisielt brukt fordi plateselskapet til Reznor, [[TVT Records]], nekta å tillate at han medverka på utgjevinga.<ref>{{Cite news|last=Bains|first=Jon|title=Nine Inch Nails|publisher=Convulsion|url=http://www.obsolete.com/convulsion/interviews/convulse/1.5.html|access-date=5. september 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927045622/http://www.obsolete.com/convulsion/interviews/convulse/1.5.html|archive-date=27 September 2007}}</ref> Ei historie som ofte er vorten gjenteken, går ut på at frontfiguren [[Al Jourgensen]] ikkje spelte inn ny vokal, men berre endra framføringa til Reznor med ein [[lydvrenging|vrengingseffekt]] for å skjule identiteten hans.<ref name="allmusic"/><ref>{{Kjelde www|tittel=Nine Inch Nails Biography|utgjevar=[[Yahoo!|music.yahoo.com]]|url=http://music.yahoo.com/ar-259781-bio--Nine-Inch-Nails|vitja=5. september 2026|sitat=TVT ordered Reznor's vocals removed from ["Supernaut"], but Jourgensen actually just altered them slightly and said he'd re-recorded it.|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20071009083603/http://music.yahoo.com/ar-259781-bio--Nine-Inch-Nails|arkivdato=9 October 2007}}</ref><ref>{{Kjelde www|tittel=Ministry FAQ: 1000 Homo DJs|url=http://www.prongs.org/minfiles/faq/faq.html#1000|vitja=5. september 2026|sitat=No matter what you hear, Trent sings on all the versions of Supernaut out there. … Al went back into the studios and just distorted Trent's vocals to confuse the lawyers, label and so on...}}</ref> Både Reznor og Jourgensen avviste påstanden. I eit innlegg om «Supernaut» på [[Prodigy (ISP)|Prodigy]] i 1992 skreiv Reznor at han til slutt bad Al gjere innspelinga på nytt utan han: Wax Trax-utgåva hadde Al på vokal, medan Reznor song på NIN-piratsingelen.<ref>{{Kjelde www|tittel=Trent Reznor's Posts on Prodigy|dato=8. november 1991|utgjevar=The Nine Inch Nails Article Archive|url=http://www.theninhotline.net/archives/articles/manager/display_article.php?id=327|vitja=5. september 2026|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20071113143803/http://www.theninhotline.net/archives/articles/manager/display_article.php?id=327|arkivdato=13 November 2007}}</ref> Jourgensen kom med ei liknande utsegn i eit intervju i 2003. På spørsmål om kven som song på «Supernaut», svara han at det var han på originalen på Wax Trax!, Reznor på den seinare utgåva frå TVT, og Jourgensen igjen på remiksen.<ref>{{Cite news|last=Warren|first=James|title=Ministry Interview: 20 Questions with Al Jourgensen|publisher=ministrymusic.org (den offisielle Ministry-nettstaden) via [[Internet Archive]]|date=21. mai 2003|url=http://www.ministrymusic.org/interviews/james.php4|access-date=5. september 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20070313071503/http://www.ministrymusic.org/interviews/james.php4|archive-date=2007-03-13}}</ref> Versjonen med Reznor på vokal vart til slutt gjeven ut på samlealbumet ''[[Black Box – Wax Trax! Records: The First 13 Years]]''. Versjonen med vokal av Al Jourgensen kom òg på Black Sabbath-hyllestalbumet ''[[Nativity in Black]]''. === Sporliste === ;12-tommars singel # «Supernaut» – 6:42 # «Hey Asshole» – 8:09 ;CD-utgåve # «Supernaut» – 6:42 # «Hey Asshole» – 8:09 # «Apathy» – 4:36 # «Better Ways» – 5:23 === Medverkande === * [[Jello Biafra|Count Ringworm]] – vokal på «Hey Asshole» * [[Al Jourgensen]] (som Buck Satan) – bass, gitar, vokal og Vox-orgel på «Supernaut» * Ike Krull – gitar på «Supernaut» * Officer Agro – trommer, vokal og Vox-orgel på «Hey Asshole» * Wee Willie Reefer – trommer på «Supernaut» * Viva Nova – vokal på «Hey Asshole» * The Temple Of Drool Choir – vokal på «Hey Asshole» * [[Trent Reznor]] – vokal på «Supernaut» (ikkje kreditert) ;Tekniske medarbeidarar * Critter – lydteknikk * Frisky – assisterande lydteknikk == Andre versjonar == * [[Musikkgruppa Coalesce|Coalesce]] på 2007-utgåva av Led Zeppelin-hyllest-EP-en ''[[There is Nothing New Under the Sun]]'', og på Black Sabbath-hyllestalbumet ''[[In These Black Days|In These Black Days: Vol. 3]]'' frå [[Hydra Head Records]]. * [[Musikkgruppa Ministry|Ministry]] framførte «Supernaut» på ''[[Psalm 69: The Way to Succeed and the Way to Suck Eggs|Psalm 69]]''-turneen i 1992,<ref>{{Kjelde www|etternamn=Sheffield|førenamn=Rob|dato=desember 1992|tittel=Ministry|url=https://books.google.com/books?id=uZFqiGmZIPAC&pg=PT61|verk=Spin|volume=8|issue=9|page=60|vitja=5. september 2026}}</ref> og spelte han inn som Ministry & Co-Conspirators til samlealbumet ''[[Cover Up av Ministry|Cover Up]]''.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.allmusic.com/album/cover-up-mw0000496303|tittel=Cover Up – Ministry|etternamn=Jeffries|førenamn=David|nettstad=[[AllMusic]]|vitja=5. september 2026}}</ref> * Samarbeidet mellom Los Coronas og Arizona Baby spelte inn songen på konsertalbumet ''Dos Bandas y un Destino'' frå 2011.<ref>{{Kjelde www|forfattar=Mariano Prunes|url=http://www.allmusic.com/album/dos-bandas-y-un-destino-el-concierto-mw0002185921|tittel=Dos Bandas y un Destino: El Concierto - Los Coronas,Arizona Baby &#124; Songs, Reviews, Credits|verk=AllMusic|vitja=5. september 2026}}</ref> * [[STEMM]] frå Niagara Falls på ''Crossroads'' (2011). * [[Musikkgruppa Mastodon|Mastodon]] spelte songen under den siste konserten til Ozzy Osbourne og Black Sabbath, [[Back to the Beginning]], med trommeslagaren [[Brann Dailor]] på vokal og trommesolo av [[Mario Duplantier]], [[Danny Carey]] og [[Eloy Casagrande]]. == Kjelder == {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Supernaut (song)|Supernaut (song)]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 6. september 2026.'' {{refslutt}} {{Fotnoteliste}} {{Black Sabbath}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Black Sabbath-songar]] [[Kategori:Songar frå 1972]] [[Kategori:Songar skrivne av Ozzy Osbourne]] [[Kategori:Songar skrivne av Geezer Butler]] [[Kategori:Songar skrivne av Tony Iommi]] [[Kategori:Songar skrivne av Bill Ward]] [[Kategori:Singlar frå 1990]] [[Kategori:Songar om rusmiddel]] swgkedtt9n1nh9hqvd8dq4j6s7ytpl7 0 433376 3670575 2026-09-06T12:18:12Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|distrikt | namn = Písek okres | andre namn = okres Písek | bilete = Orlík 2013.JPG | bilettekst = Orlíkborga ved eit reservoar i elva [[Moldau|Vltava (Moldau)]] | kart = Map CZ - district Pisek.PNG | karttekst = Písek okres innanfor regionen Sør-Böhmen | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | hovudstad = [[Písek]] | areal = 1126,88<ref name="Areal"/> | folketal = 6…» 3670575 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Písek okres | andre namn = okres Písek | bilete = Orlík 2013.JPG | bilettekst = Orlíkborga ved eit reservoar i elva [[Moldau|Vltava (Moldau)]] | kart = Map CZ - district Pisek.PNG | karttekst = Písek okres innanfor regionen Sør-Böhmen | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | hovudstad = [[Písek]] | areal = 1126,88<ref name="Areal"/> | folketal = 69986 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Písek okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Písek''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg nord i regionen og grenser i nord mot [[Sentral-Böhmen]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Písek okres: * [[Milevsko|Milevsko SO]] * [[Písek|Písek SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Milevsko|Milevsko SO]] || 19 275 || 18 342 || 17 554 |- | style=text-align:left; | [[Písek|Písek SO]] || 51 025 || 51 501 || 52 432 |- ! Písek okres !style=text-align:right; | 70 300 !style=text-align:right; | 69 843 !style=text-align:right; | 69 986 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Pisek]] [[Kategori:Sør-Böhmen|Pisek]] ocjviwadl1yrplb8te1xnx6sddozd1u 3670626 3670575 2026-09-06T16:20:14Z TU-nor 12071 /* Byar i distriktet */ 3670626 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Písek okres | andre namn = okres Písek | bilete = Orlík 2013.JPG | bilettekst = Orlíkborga ved eit reservoar i elva [[Moldau|Vltava (Moldau)]] | kart = Map CZ - district Pisek.PNG | karttekst = Písek okres innanfor regionen Sør-Böhmen | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | hovudstad = [[Písek]] | areal = 1126,88<ref name="Areal"/> | folketal = 69986 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Písek okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Písek''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg nord i regionen og grenser i nord mot [[Sentral-Böhmen]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Písek okres: * [[Milevsko|Milevsko SO]] * [[Písek|Písek SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Milevsko|Milevsko SO]] || 19 275 || 18 342 || 17 554 |- | style=text-align:left; | [[Písek|Písek SO]] || 51 025 || 51 501 || 52 432 |- ! Písek okres !style=text-align:right; | 70 300 !style=text-align:right; | 69 843 !style=text-align:right; | 69 986 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''[[Písek]]''' || 29 609 |- | style=text-align:left; | '''[[Milevsko]]''' || 7 889 |- | style=text-align:left; | [[Protivín]] || 4 663 |- | style=text-align:left; | [[Mirovice]] || 1 570 |- | style=text-align:left; | [[Mirotice]] || 1 203 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Pisek]] [[Kategori:Sør-Böhmen|Pisek]] lo6nrhq4mxxp9o1bwzqd1s1ywo9h3cq 0 433377 3670576 2026-09-06T12:27:57Z Frokor 1328 frå en 3670576 wikitext text/x-wiki {{Infoboks song | tittel = Changes | artist = [[Black Sabbath]] | album = [[Vol. 4 av Black Sabbath|Vol. 4]] | utgjeve = september 1972 | innspelt = 1972 | sjanger = [[softrock]] | lengd = 4:43 | plateselskap = [[Vertigo Records|Vertigo]] (Storbritannia), [[Warner Bros. Records|Warner Bros.]] (USA) | låtskrivar ={{ubl| * [[Ozzy Osbourne]] * [[Tony Iommi]] * [[Geezer Butler]] * [[Bill Ward|Bill Ward]]}} | produsent ={{ubl| * [[produsenten Patrick Meehan|Patrick Meehan]] * Black Sabbath}} }} «'''Changes'''» er ein song av det engelske heavy metal-bandet [[Black Sabbath]]. [[Ballade|Balladen]] kom først på ''[[Vol. 4 av Black Sabbath|Vol. 4]]'', som vart gjeve ut i 1972. I 1993 gav [[Ozzy Osbourne]] ut ein konsertversjon som singel frå albumet ''[[Live & Loud]]''.<ref>{{Cite journal|title=New Releases: Singles|journal=[[Music Week]]|page=27|date=19. juni 1993}}</ref> I 2003 vart ein versjon med dottera [[Kelly Osbourne]] gjeven ut som singel. == Oversyn == Gitaristen [[Tony Iommi]] komponerte pianomelodien medan han eksperimenterte med instrumentet i studioet.<ref name="osbourneautobiography">{{Cite book|last=Osbourne|first=Ozzy|title=I Am Ozzy|year=2011|publisher=Grand Central Publishing|isbn=978-0446569903}}</ref> Bassisten [[Geezer Butler]] skreiv teksten,<ref name="osbourneautobiography" /> og vokalisten [[Ozzy Osbourne]] har kalla songen hjarteskjerande. Songen skil seg mykje frå det tidlegare arbeidet til Sabbath og vart av kritikaren [[Barney Hoskyns]] skildra som ein sørgmodig vakker ballade.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=E4j2nCRCARYC&pg=PT104|page=104|title=Into The Void: Ozzy Osbourne And Black Sabbath|author-link=Barney Hoskyns|first=Barney|last=Hoskyns|publisher=[[Omnibus Press]]|location=London, England|year=2009|isbn=9780857121066}}</ref> Hovudinspirasjonen var samlivsbrotet mellom trommeslagaren [[Bill Ward|Bill Ward]] og den første kona hans.<ref name="osbourneautobiography" /> «Changes» vart ikkje spelt inn med eit verkeleg strykeensemble. I staden brukte Butler og Iommi ein [[Mellotron]] til å skape orkesterlyden. Balladen skil seg ut i diskografien fordi han ikkje har gitar eller trommer. For å dempe uro om at bandet gjekk bort frå den kjende tunge lyden, lova Osbourne i eit intervju i 1972 at dei ikkje skulle verte mindre tunge. Dei kom kanskje til å spele «Changes» på scena med ein Mellotron, men ville aldri ta med strykarar på scena.<ref>{{Cite journal|title=Sabbath – Clocking on in the States|journal=[[Sounds (musikkmagasin)|Sounds]]|date=30. september 1972}}</ref> Bandet framførte songen på konsert for første gong i 1973.<ref>{{Cite news|first=Grant|last=Thompson|date=4. september 2015|url=http://www.smh.com.au/nsw/devil-worship-and-fourletter-words-black-sabbath-in-sydney-1973-20150904-gjfde8.html|title=Devil worship and four-letter words: Black Sabbath in Sydney, 1973|newspaper=[[The Sydney Morning Herald]]|access-date=5. september 2026}}</ref> == Medverkande på originalversjonen == * [[Ozzy Osbourne]] – vokal * [[Tony Iommi]] – piano og [[Mellotron]] * [[Geezer Butler]] – bassgitar og Mellotron == Salslister == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ Listeplassering for «Changes» ! Liste (2025) !! Høgaste plassering |- ! scope="row"| Svenske Heatseeker ([[Sverigetopplistan]])<ref>{{Kjelde www|url=https://sverigetopplistan.se/chart/215/?dspy=2025&dspp=31|tittel=Veckolista Heatseeker, vecka 31, 2025|utgjevar=[[Sverigetopplistan]]|vitja=5. september 2026}}</ref> || 11 |} == Versjonar av andre artistar == === Versjonen til Ozzy og Kelly Osbourne === {{Infoboks musikkalbum | format = Singel | tittel = Changes | artist = [[Ozzy Osbourne|Ozzy]] og [[Kelly Osbourne]] | album = [[Shut Up av Kelly Osbourne#Track listing|Changes]] | utgjeve = {{Start date|2003|12|8|df=y}} | lengd = 4:07 | plateselskap = [[Sanctuary Records|Sanctuary]] | låtskrivar ={{ubl| * Ozzy Osbourne * [[Tony Iommi]] * [[Geezer Butler]] * [[Bill Ward|Bill Ward]]}} | produsent = [[Mark Hudson (musikar)|Mark Hudson]] | kronologi = [[Ozzy Osbourne]] | førre = «[[Stillborn av Black Label Society|Stillborn]]» (2003) | neste = «[[In My Life]]» (2005) }} Tre tiår seinare spelte Ozzy inn ein ny versjon som duett med dottera [[Kelly Osbourne]]. Den omskrivne teksten i utgåva frå 8. desember 2003 speglar stunder frå livet deira saman. Ozzy fortalde at Kelly ønskte ein song om seg etter at han hadde laga songar om syskena hennar på ''[[Ozzmosis]]'' – «Aimee» om [[Aimee Osbourne]] og «My Little Man» om [[Jack Osbourne]]. Han valde difor å hjelpe karrieren hennar ved å spele inn på nytt ein av favorittsongane sine gjennom tidene.<ref>{{Cite book|author1=[[Ozzy Osbourne|Osbourne, Ozzy]]|author2=[[Chris Ayres|Ayres, Chris]]|title=[[I Am Ozzy]]|page=322|year=2010|publisher=Grand Central|isbn=978-0-446-57313-9}}</ref> I singelkronologien til Kelly kom «Changes» etter «[[Songen Shut Up av Kelly Osbourne|Shut Up]]» (2003) og før «[[One Word]]» (2005). Singelen toppa [[UK Singles Chart]] og vart den andre far-og-dotter-duetten på toppen etter at [[Frank Sinatra|Frank]] og [[Nancy Sinatra]] gjorde det med «[[Somethin' Stupid]]» i 1967.<ref>{{Kjelde www|url=https://chart-watch.uk/archives/2003/week-ending-december-20th-2003|tittel=Week Ending December 20th 2003|etternamn=Masterton|førenamn=James|utgjevar=Chart Watch UK|dato=14. desember 2003|vitja=5. september 2026}}</ref> «Changes» nådde òg topp 20 i Tyskland, Irland og Noreg. Ifølgje den offisielle nettstaden til Ozzy Osbourne selde singelen meir enn éin million eksemplar.<ref>{{Kjelde www|url=http://www.ozzy.com/us/biography|tittel=Ozzy Osbourne Official Website - Biography|utgjevar=Ozzy.com|vitja=5. september 2026|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20140407072156/http://www.ozzy.com/us/biography|arkivdato=7 April 2014}}</ref> [[Maura Johnston]] i ''[[The Village Voice]]'' sette songen på 27. plass på lista «50 Worst Songs of the '00s».<ref name="w723">{{Kjelde www|etternamn=Johnston|førenamn=Maura|tittel=The 50 Worst Songs of the '00s, F2K No. 27: Kelly Osbourne and Ozzy Osbourne, "Changes"|nettstad=[[The Village Voice]]|dato=3. desember 2009|url=https://www.villagevoice.com/the-50-worst-songs-of-the-00s-f2k-no-27-kelly-osbourne-and-ozzy-osbourne-changes/|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20250707060032/https://www.villagevoice.com/the-50-worst-songs-of-the-00s-f2k-no-27-kelly-osbourne-and-ozzy-osbourne-changes/|arkivdato=7 July 2025|vitja=5. september 2026}}</ref> Etter at Ozzy Osbourne døydde i juli 2025, debuterte songen på åttandeplass på [[UK Singles Downloads Chart]].<ref name="g045">{{Kjelde www|tittel=Official Singles Downloads Chart on 25/7/2025|nettstad=[[Official Charts Company|Official Charts]]|dato=25. juli 2025|url=https://www.officialcharts.com/charts/singles-downloads-chart/20250725/7000/|vitja=5. september 2026}}</ref> Veka etter nådde han sjuandeplassen. ==== Innhald ==== * '''Britisk CD 1'''<ref>{{Cite AV media notes|title=Changes|year=2003|type=UK CD1 liner notes|publisher=[[Sanctuary Records]]|id=SANXD234}}</ref> # «Changes» – 4:07 # «Changes» ([[Felix da Housecat]] sin dansemiks) – 6:11 # «[[Come Dig Me Out]]» (konsertopptak) – 3:54 * '''Britisk CD 2'''<ref>{{Cite AV media notes|title=Changes|year=2003|type=UK CD2 liner notes|publisher=Sanctuary Records|id=SANXD234X}}</ref> # «Changes» – 4:07 # «Changes» (Who's the Daddy dub mix) – 5:41 # «Changes» ([[Enhanced CD|forbetra]] video) – 4:07 ==== Salslister ==== ===== Vekeslister ===== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" ! Liste (2003–2004) !! Høgaste plassering |- {{Singelliste|Austria|31|artist=Ozzy & Kelly Osbourne|song=Changes|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- ! scope="row"| Europa ([[European Hot 100 Singles|Eurochart Hot 100]])<ref>{{Kjelde www|url=https://worldradiohistory.com/Archive-All-Music/Billboard/00s/2003/BB-2003-12-27.pdf|tittel=Hits of the World – Eurocharts|verk=[[Billboard|Billboard]]|volume=115|issue=52|sider=147|dato=27. desember 2003|vitja=5. september 2026}}</ref> || 4 |- {{Singelliste|Germany|15|artist=Ozzy & Kelly Osbourne|song=Changes|songid=6965|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Singelliste|Ireland2|7|song=Changes|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Singelliste|Norway|15|artist=Ozzy & Kelly Osbourne|song=Changes|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Singelliste|Scotland|1|date=20031220|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Singelliste|Sweden|26|artist=Ozzy & Kelly Osbourne|song=Changes|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Singelliste|UK|1|date=20031220|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Singelliste|UKindie|1|date=20031220|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Singelliste|UKrock|2|date=20040214|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Singelliste|Billboarddanceclubplay|31|artist=Ozzy Osbourne|song=Changes|rowheader=true|access-date=5. september 2026|note=Felix da Housecat Remix}} |} {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" ! Liste (2025) !! Høgaste plassering |- {{Singelliste|UKdownload|7|date=20250725|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |} ===== Årslister ===== {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" ! Liste (2003) !! Plassering |- ! scope="row"| Irland (IRMA)<ref>{{Kjelde www|url=http://www.rte.ie/2fm/charts/top100_2003.html|tittel=Top 100 Songs of 2003|utgjevar=[[Raidió Teilifís Éireann]]|dato=2003|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20040602113024/http://www.rte.ie/2fm/charts/top100_2003.html|arkivdato=2 June 2004|vitja=5. september 2026}}</ref> || 82 |- ! scope="row"| Britiske singlar (OCC)<ref>{{Kjelde www|url=http://www.ukchartsplus.co.uk/ChartsPlusYE2003.pdf|tittel=The Official UK Singles Chart 2003|verk=[[UKChartsPlus]]|vitja=5. september 2026}}</ref> || 7 |} {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" ! Liste (2004) !! Plassering |- ! scope="row"| Britiske singlar (OCC)<ref>{{Kjelde www|url=http://www.ukchartsplus.co.uk/ChartsPlusYE2004.pdf|tittel=The Official UK Singles Chart 2004|verk=UKChartsPlus|vitja=5. september 2026}}</ref> || 35 |} ==== Salstrofé ==== {{Salstrofétabell topp}} {{Certification Table Entry|region=United Kingdom|type=single|artist=Ozzy & Kelly Osbourne|title=Changes|award=Gull|relyear=2003|certyear=2004|id=1249-1559-1|accessdate=5. september 2026|nosales=true}} {{Salstrofétabell botn|nosales=true}} ==== Utgjevingshistorikk ==== {| class="wikitable plainrowheaders" ! Område !! Dato !! Format !! Selskap !! Kjelde |- ! scope="row"| Storbritannia || 8. desember 2003 || CD || rowspan="2"|[[Sanctuary Records|Sanctuary]] || <ref>{{Kjelde www|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/3218965.stm|tittel=Osbournes team up for Christmas|utgjevar=[[BBC News]]|dato=27. oktober 2003|vitja=5. september 2026}}</ref><ref>{{Cite journal|title=New Releases: Singles|journal=[[Music Week]]|page=27|date=6. desember 2003}}</ref> |- ! scope="row"| USA || 19. januar 2004 || [[Contemporary hit radio|Contemporary-]] og [[Adult contemporary|hot adult contemporary-radio]] || <ref>{{Kjelde www|url=https://worldradiohistory.com/Archive-RandR/2000s/2004/RR-2004-01-16.pdf|tittel=Going for Adds|verk=[[Radio & Records]]|issue=1538|sider=24|dato=16. januar 2004|vitja=5. september 2026}}</ref> |} === Versjonen frå Back to the Beginning === {{Infoboks musikkalbum | format = Singel | tittel = Changes | artist = [[Yungblud]], [[Nuno Bettencourt]] og [[Frank Bello]], med [[Adam Wakeman]] og [[Sleep Token|II]] | utgjeve = {{Start date|2025|7|18|df=y}} | innspelt = 5. juli 2025 i [[Villa Park]] i Birmingham | lengd = 5:40 | plateselskap = [[Capitol Records|Capitol]] | låtskrivar ={{ubl| * [[Ozzy Osbourne]] * [[Tony Iommi]] * [[Geezer Butler]] * [[Bill Ward|Bill Ward]]}} | produsent = [[Matt Schwartz]] | kronologi = [[Yungblud]] | førre = «[[Zombie av Yungblud|Zombie]]» (2025) | neste = «[[My Only Angel]]» (2025) }} Eit konsertopptak av [[Yungblud]] si framføring frå [[Back to the Beginning]] vart gjeve ut som [[velgjerdssingel]] 18. juli 2025. [[Frank Bello]] spelte bass, [[Nuno Bettencourt]] gitar, [[Sleep Token|Sleep Token II]] trommer og [[Adam Wakeman]] tangentinstrument.<ref name="t079">{{Kjelde www|etternamn=Richards|førenamn=Will|tittel=Yungblud shares charity Black Sabbath cover from Villa Park show|nettstad=Rolling Stone UK|dato=18. juli 2025|url=https://www.rollingstone.co.uk/music/yungblud-black-sabbath-changes-cover-back-to-the-beginning-listen-52148/|vitja=5. september 2026}}</ref> Rhys Buchanan i ''[[Rolling Stone]]'' sa at framføringa på [[velgjerdskonsert]]en 5. juli 2025, vigd til [[Diogo Jota]], fekk heile stadion til å stogge.<ref name="g631">{{Kjelde www|etternamn=Buchanan|førenamn=Rhys|tittel=Ozzy Osbourne and Black Sabbath's Back To The Beginning review: An earth-shaking farewell|verk=[[Rolling Stone]]|dato=6. juli 2025|url=https://www.rollingstone.co.uk/music/live-reviews/black-sabbaths-back-to-the-beginning-review-photos-ozzy-osbourne-51771/|vitja=5. september 2026}}</ref> Etter at Osbourne døydde i juli 2025, debuterte songen på førsteplass på UK Singles Downloads Chart.<ref name="g045" /> Alle inntektene skal gå til [[Acorns Children's Hospice]], [[Birmingham Children's Hospital]] og [[Cure Parkinson's]].<ref name="t079" /> Denne versjonen vann [[Grammy Award for Best Rock Performance]] på den [[68th Annual Grammy Awards|68. Grammy-utdelinga]].<ref>{{Kjelde www|førenamn=Clara|etternamn=Faulkner|tittel=2026 GRAMMYS: See The Full Nominations List|url=https://www.grammy.com/news/2026-grammys-nominations-full-winners-nominees-list|verk=[[Grammy Award]]|dato=7. november 2025}}</ref> ==== Salslister ==== {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ Vekesplasseringar for «Changes» ! Liste (2025) !! Høgaste plassering |- ! scope="row"| New Zealand Hot Singles ([[Recorded Music NZ|RMNZ]])<ref name="x773">{{Kjelde www|tittel=Ngā Whetū Taki 40|nettstad=Official Aotearoa Music Charts|dato=1. august 2025|url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2025-08-01|vitja=5. september 2026}}</ref> || 17 |- {{Singelliste|UK|90|date=20250801|rowheader=true|access-date=5. september 2026|refname=UK2025}} |- ! scope="row"| Amerikanske [[Hot Rock & Alternative Songs]] (''[[Billboard|Billboard]]'')<ref>{{Kjelde www|tittel=Hot Rock & Alternative Songs: Week of August 2, 2025|url=https://www.billboard.com/charts/rock-songs/2025-08-02/|verk=Billboard|vitja=5. september 2026}}</ref> || 42 |} === Versjonen til Charles Bradley === [[Charles Bradley (songar)|Charles Bradley]] spelte inn songen i [[soul]]stil. Han kom først som [[Record Store Day]]-singel på [[Svartefredag|Black Friday]] i 2013<ref>{{Kjelde www|etternamn=Blistein|førenamn=Jon|tittel=Charles Bradley Preps 'Changes' LP With Powerful Black Sabbath Cover|url=https://www.rollingstone.com/music/news/charles-bradley-preps-changes-lp-with-powerful-black-sabbath-cover-20151208|verk=Rolling Stone|vitja=5. september 2026|dato=8. desember 2015}}</ref> og seinare som tittelspor på albumet ''[[Changes av Charles Bradley|Changes]]'' frå 2016. Året etter fekk versjonen større merksemd som [[kjenningsmelodi]] for den [[Netflix]]-produserte [[animasjon for vaksne|animerte vaksenkomiserien]] ''[[Big Mouth (amerikansk TV-serie)|Big Mouth]]''.<ref>{{Kjelde www|url=https://lemonwire.com/2017/10/04/art-cover-charles-bradley-performs-black-sabbaths-changes/|tittel=Art of the cover: Charles Bradley performs Black Sabbath's "Changes"|førenamn=Dodie|etternamn=Miller-Gould|nettstad=Lemonwire.com|dato=4. oktober 2017|vitja=5. september 2026}}</ref> Skodespelarane [[Maya Rudolph]] og [[Jordan Peele]] framførte òg ein versjon på lydsporet, i rollene som Connie the Hormone Monstress og spøkelset til [[Duke Ellington]]. Versjonen til Bradley er med i femte episode av fjerde sesong av ''[[Black-ish]]'' og under rulleteksten i andre episode av sjette sesong av ''[[Suits (amerikansk TV-serie)|Suits]]''.<ref>{{Kjelde www|tittel="Changes" by Charles Bradley Lyrics &#124; List of Movies & TV Shows|url=https://www.what-song.com/song/84126/changes|nettstad=WhatSong|vitja=5. september 2026|språk=en}}</ref> Han vart òg brukt i ein episode av [[Home Box Office]]-serien ''[[Big Little Lies (TV-serie)|Big Little Lies]]'' og kom på lydsporalbumet til den andre sesongen.<ref>{{Kjelde www|førenamn=Noah|etternamn=Yoo|url=https://pitchfork.com/news/72517-big-little-lies-soundtrack-coming-this-friday/|tittel="Big Little Lies" Soundtrack Coming This Friday|nettstad=[[Pitchfork (nettstad)|Pitchfork]]|dato=28. mars 2017|vitja=5. september 2026}}</ref> I april 2022 vart versjonen brukt i ein reklamefilm for [[Turner Classic Movies]].<ref>{{Kjelde www|url=https://www.youtube.com/watch?v=i2iBvnZ6AMI|tittel=April 2022 on TCM: It's About Time, Errol Flynn, and More Soundtrack Coming This Friday|verk=YouTube|dato=28. mars 2022|vitja=5. september 2026}}</ref> === Annan bruk === * [[Jazz Sabbath]], jazztrioen leia av Adam Wakeman, spelte inn ein instrumental jazzversjon på det sjølvtitulerte albumet sitt frå 2020. * Countrymusikaren [[Billy Walker (musikar)|Billy Walker]] spelte inn songen på albumet ''The Hand of Love'' frå 1973. * [[Eminem]] sampla «Changes» i «Going Through Changes» på albumet ''[[Recovery av Eminem|Recovery]]'' frå 2010.<ref>{{Kjelde www|førenamn=Chelsea|etternamn=Smile|tittel=12 Rappers Who Are Inspired By Rock Music|url=https://loudwire.com/rappers-inspired-by-rock-music/|dato=4. september 2019|vitja=5. september 2026|nettstad=[[Loudwire]]|språk=en}}</ref> * Countrybandet [[49 Winchester]] gav ut ein versjon som singel 7. november 2025. * [[Susanna]] spelte inn ein versjon på albumet ''Flower of Evil'' frå 2008. == Kjelder == {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Changes (Black Sabbath song)|Changes (Black Sabbath song)]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 6. september 2026.'' {{refslutt}} {{Fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == * [https://www.youtube.com/watch?v=oJZmO5mByVY «Changes» – Live From Villa Park / Back To The Beginning] på [[YouTube]] {{Black Sabbath}} {{Ozzy Osbourne}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Songar frå 1972]] [[Kategori:Balladar frå 1970-åra]] [[Kategori:Singlar frå 1993]] [[Kategori:Singlar frå 2003]] [[Kategori:Singlar frå 2013]] [[Kategori:Black Sabbath-songar]] [[Kategori:Britiske softrock-songar]] [[Kategori:Capitol Records-singlar]] [[Kategori:Ozzy Osbourne-songar]] [[Kategori:Rockeballadar]] [[Kategori:Songar skrivne av Bill Ward]] [[Kategori:Songar skrivne av Geezer Butler]] [[Kategori:Songar skrivne av Ozzy Osbourne]] [[Kategori:Songar skrivne av Tony Iommi]] [[Kategori:Nummer-ein-singlar i Storbritannia]] [[Kategori:Songar om hjartesorg]] [[Kategori:Støttesongar]] ai6dm7h9o1nhmhds0jp4qw310vnq103 0 433378 3670579 2026-09-06T12:42:56Z Frokor 1328 Omdirigerer til [[Sabbath Bloody Sabbath]] 3670579 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Sabbath Bloody Sabbath]] 3yvnh5xl9m6mtya1cyi0vhcyv9b1agc 0 433379 3670582 2026-09-06T12:50:01Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Heřmaň''' kan vise til: * [[Heřmaň i České Budějovice]], ein kommune i [[České Budějovice]] i distriktet České Budějovice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Heřmaň i Písek]], ein kommune i [[Písek]] i distriktet Písek okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3670582 wikitext text/x-wiki '''Heřmaň''' kan vise til: * [[Heřmaň i České Budějovice]], ein kommune i [[České Budějovice]] i distriktet České Budějovice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Heřmaň i Písek]], ein kommune i [[Písek]] i distriktet Písek okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} niyl0mn1wuljn1qhrr5h9ak3m090xcx 0 433380 3670583 2026-09-06T12:59:15Z Frokor 1328 frå en 3670583 wikitext text/x-wiki {{Infoboks musikkalbum | tittel = Sabbath Bloody Sabbath | format = Studioalbum | artist = [[Black Sabbath]] | utgjeve = 30. november 1973<ref>{{Cite journal|title=News|journal=Record Mirror|date=24. november 1973|page=25}}</ref> | innspelt = september 1973 | studio = [[Morgan Studios|Morgan]] i [[London]] | sjanger = [[heavy metal]] | lengd = 42:32 | selskap ={{ubl| * [[produsenten Patrick Meehan|WWA]] (Storbritannia)<ref>{{Kjelde www|tittel=Black Sabbath - Sabbath Bloody Sabbath|nettstad=[[Discogs]]|dato=november 1973|url=https://www.discogs.com/release/2596401-Black-Sabbath-Sabbath-Bloody-Sabbath?srsltid=AfmBOoqUaBeeHo5jNG-5T_WT9xPN6i9Fh2BYmr4OjqTbbIHKyU_XFD2f}}</ref> * [[Vertigo Records|Vertigo]] (Europa) * [[Warner Records|Warner Bros.]] (USA)}} | produsent = Black Sabbath'' | førre ='' [[Vol. 4 av Black Sabbath|Vol. 4]] | førre år = 1972 | neste = ''[[Sabotage av Black Sabbath|Sabotage]]'' | neste år = 1975 }} '''''Sabbath Bloody Sabbath''''' er det femte studioalbumet til det engelske [[heavy metal]]-bandet [[Black Sabbath]], gjeve ut 30. november 1973. Bandet produserte albumet og spelte det inn i [[Morgan Studios]] i London i september 1973. Låtskrivinga byrja i Los Angeles i California, men gjekk først tregt, mellom anna på grunn av [[rusmiddelmisbruk]] og utmatting etter verdsturneen i 1972–1973 for det førre albumet, ''[[Vol. 4 av Black Sabbath|Vol. 4]]''.<ref name="Rosen76">Rosen 1996, s. 76.</ref> For å kome over skrivesperra flytta bandet til [[Clearwell Castle]] i [[Forest of Dean]] i Gloucestershire. Der fann gitaristen [[Tony Iommi]] hovudriffet som vart til [[Songen Sabbath Bloody Sabbath|tittelsporet og hovudsingelen]].<ref name="Rosen79">Rosen 1996, s. 79.</ref> Albumet var eit stilmessig sprang framover for bandet. Dei tok synthesizerar, strykarar og tangentinstrument inn i den vanlege heavy metal-stilen og gjennomførte òg andre eksperiment som til slutt ikkje kom med på albumet. For første gong i karrieren fekk Black Sabbath ei positiv mottaking både kommersielt og blant kritikarane. Seinare vart dette det femte albumet deira på rad som fekk platinastatus i USA. Albumet vert framleis hylla av både kritikarar og musikarar. == Bakgrunn == Etter verdsturneen for ''Vol. 4'' i 1972–1973 vende gruppa attende til Los Angeles for å arbeide med oppfølgjaren. Bandet var nøgd med ''Vol. 4'', ville skape den same innspelingsstemninga og drog tilbake til [[Record Plant]]. Dei leigde eit hus i [[Bel Air, Los Angeles, California|Bel Air]] og byrja å skrive sommaren 1973, men klarte ikkje å fullføre nokre songar, delvis på grunn av rusmiddelmisbruk og utmatting. Iommi sa at ideane ikkje kom slik dei hadde gjort på ''Vol. 4'', og at alle sat og venta på at han skulle finne på noko. Han kom ikkje på noko, og utan eit framlegg frå han gjorde heller ingen andre noko.<ref name="Rosen76" /> Bassisten [[Geezer Butler]] fortalde til ''[[Magasinet Mojo|Mojo]]'' i 2013 at bandet var fullstendig utmatta etter turneen. Då dei spela på [[Hollywood Bowl]], kollapsa Tony, og det var ei stund usikkert om han ville overleve fordi han var heilt utmatta. Dei avlyste resten av turneen og tok fri for første gong sidan bandstarten, kom seg bort frå kvarandre og fekk eit sosialt liv. Då dei møttest for å byrje på neste album, fekk dei ikkje fram noko. I sjølvbiografien ''[[I Am Ozzy]]'' skriv [[Ozzy Osbourne]] at Tony hadde brukt kokain i fleire dagar før Hollywood Bowl-konserten. Alle hadde gjort det, men Tony hadde gått over grensa; stoffet forvrengde verkelegheitsoppfatninga, og mot slutten av konserten gjekk han av scena og kollapsa. Om skrivesperra vedgjekk Iommi til Phil Alexander i 2013 at han fekk panikk fordi han ikkje hadde ein einaste idé. Det kunne vere rusmidla eller presset, men uansett kjende han skulda. Bandet vart òg skuffa då det oppdaga at rommet dei tidlegare hadde brukt i Record Plant, var erstatta av ein [[Tonto's Expanding Head Band#The TONTO synthesizer|enorm synthesizer]] som [[Stevie Wonder]] nyleg hadde spelt inn med. Etter ein månad i Los Angeles utan resultat vende bandet tilbake til Storbritannia og leigde Clearwell Castle, der mellom andre [[Led Zeppelin]], [[Mott the Hoople]] og [[Deep Purple]] hadde skrive og spelt inn. Mellomalderomgjevnadene kan ha gjeve bandet ny musikalsk kraft, men skapte òg eit nifst inntrykk. I omslagsteksten til konsertalbumet ''Reunion'' frå 1998 fortalde Iommi at dei øvde i våpenrommet. Ein kveld såg han og Ozzy ein skikkelse i svart kappe i korridoren og følgde han inn i våpenrommet, men der var ingen. Eigaren sa at det var spøkelset på slottet. Butler la til at øvingane i [[fangehòl]]et var skremmande, men hadde ei stemning som fekk ideane til å kome att.<ref>Rosen 1996, s. 77.</ref> Iommi fann hovudriffet til «[[Songen Sabbath Bloody Sabbath|Sabbath Bloody Sabbath]]» medan dei arbeidde i fangehòlet, og det gav retning til det nye materialet.<ref name="Rosen79" /> Butler sa til ''Guitar World'' i 2001 at dei nesten trudde bandet var ferdig, men då Tony kom med riffet, kjende dei at dei var tilbake. == Innspeling == Den skumle stemninga på Clearwell Castle passa til vanen bandet hadde med å spele kvarandre puss. I dokumentaren ''Black Sabbath, Volume 1: 1970–1978'' sa Iommi at dei skremde livet av kvarandre og til slutt måtte dra. Ingen visste kven som stod bak spøkane, og dei køyrde heim kvar kveld og attende neste dag. Osbourne spøkte i sjølvbiografien med at dei i slike situasjonar var meir feige enn «mørkrets herrar». Dei egla kvarandre opp så mykje at ingen sov; alle låg vakne og venta at ei tom rustning skulle kome inn på rommet med ein dolk. Osbourne skriv òg at han nesten brende ned slottet då han sovna med støvelen i elden. Han fortalde at Bill Ward som regel fekk verst medfart av spøkane, og at trommeslagaren til slutt la seg med ein dolk. Den dåverande manageren [[produsenten Patrick Meehan|Patrick Meehan]] vart kreditert som medprodusent, men Iommi sa seinare at Meehan i røynda knapt var involvert: Egoet hans gjorde at han skreiv namnet sitt inn som produsent.<ref name="Rosen76" /> Innspelinga vart fullført i [[Morgan Studios]] i [[Willesden]] i Nord-London i 1973. [[Rick Wakeman]] frå [[Bandet Yes|Yes]], som spelte inn ''[[Tales from Topographic Oceans]]'' i nabostudioet, vart henta inn som studiomusikar på «Sabbra Cadabra».<ref>Chris Welch, [https://books.google.com/books?id=vKlQYhKiuiQC&dq=%22I+was+playing+darts+with+the+guys%22&pg=PA141 ''Close to the Edge: The Story of Yes''], s. 141, Omnibus Press (2003), ISBN 0-7119-9509-5.</ref> Wakeman ville ikkje ta imot betaling og vart i staden løna med øl.<ref name="iommiautobiography" /> Medlemmene i [[Led Zeppelin]], nære vener av bandet sidan dei første åra i [[Birmingham]], kom innom studioet under innspelinga.<ref name="iommiautobiography">{{Cite book|last=Iommi|first=Tony|title=Iron Man: My Journey Through Heaven and Hell with Black Sabbath|url=https://archive.org/details/ironmanmyjourney00iomm_0|url-access=registration|year=2011|publisher=Da Capo Press|isbn=978-0-30681-9551}}</ref> Trommeslagaren [[John Bonham]] ville gjerne spele på «Sabbra Cadabra», men Sabbath ville heller spele noko anna enn sitt eige materiale denne gongen.<ref name="iommiautobiography" /> Dei to banda enda med ei improvisert [[jamøkt]] som vart teken opp, men aldri gjeven ut.<ref name="iommiautobiography" /> Osbourne har sagt at ''Sabbath Bloody Sabbath'' var byrjinga på slutten for originalbesetninga.<ref name="osbourneautobiography">{{Cite book|last=Osbourne|first=Ozzy|title=I Am Ozzy|year=2011|publisher=Grand Central Publishing|isbn=978-0446569903}}</ref> Til ''Mojo'' i 2013 sa han at han burde ha slutta etter albumet, for deretter byrja han verkeleg å rakne og bandmedlemmene kom på kant med kvarandre. Omfattande bruk av rusmiddel og alkohol auka spenningane. Iommi vart bitter for at han gjorde det meste av låtskrivinga og studioarbeidet og dermed ikkje hadde noko sosialt liv.<ref name="osbourneautobiography" /> Butler byrja òg å klage over at Osbourne var vorten for avhengig av at han skreiv tekstane.<ref name="osbourneautobiography" /> == Komposisjon == Songane bygde vidare på stilendringane frå ''Vol. 4'' og brukte synthesizerar, strykarar, tangentinstrument og meir komplekse arrangement. Iommi eksperimenterte med [[sitar]] og [[sekkepipe]] i studioet, men klarte ikkje å meistre instrumenta godt nok.<ref name="iommiautobiography" /> Tekstane tok òg opp nye emne. ''Mojo'' meinte i 2013 at tittelsporet opna eit breitt sett der Butler granska mysterium kring fødsel og [[DNA]] i høvesvis «A National Acrobat» og «Spiral Architect». Butler forklarte i omslagsteksten til ''Reunion'' i 1998 at «A National Acrobat» sprang ut av tankar om kven som vel kva [[sædcelle]] som når eggcella. «Spiral Architect» handla om korleis livserfaringar vert lagde til DNA-et til eit menneske og skaper eit unikt individ. Han vart svært ettertenksam på visse stoff – og vart det framleis, men utan stoffa. I ''Iron Man'' fortel Iommi at Butler skreiv det første riffet til «A National Acrobat», og at gitaristen la til delar; Geezer kunne skrive særs godt materiale. Ifølgje ''How Black Was Our Sabbath'' inviterte bandet eit orkester til «Spiral Architect», men fekk ikkje plass til alle musikarane og instrumenta i Morgan Studios. Dei flytta til Pye Studio like ved, der Ozzy utan notar nynna det han ville ha, som ein galen dirigent, og orkesteret plukka det opp. Osbourne kjøpte ein synthesizer frå [[ARP Instruments]]. Iommi meinte han ikkje visste korleis han skulle bruke han, men Osbourne klarte likevel å komponere «Who Are You?» på instrumentet.<ref name="iommiautobiography" /> Osbourne skriv at han laga songen ei natt i Bulrush Cottage medan han var rusa og fikla med ein Revox-bandopptakar og ein [[ARP 2600]]. Han kalla òg ''Sabbath Bloody Sabbath'' det siste verkeleg store albumet deira og meinte dei hadde funne den rette balansen mellom den gamle tyngda og den nye eksperimentelle sida. «Killing Yourself to Live» var ein Butler-komposisjon skriven medan han låg på sjukehus med nyreproblem etter mykje drikking. Ward drakk òg mykje, og songen speglar problema den ekstreme livsstilen skapte. Ein tidleg versjon finst på konsertalbuma ''[[Live at Last av Black Sabbath|Live at Last]]'' og ''[[Past Lives av Black Sabbath|Past Lives]]''. Instrumentalsporet «Fluff» vart komponert av Iommi og kalla opp etter radioprogramleiaren [[Alan Freeman|Alan «Fluff» Freeman]] i [[BBC Radio 1]].<ref name="iommiautobiography" /> Freeman var ein av få britiske radiopersonlegdomar som spela musikken til Sabbath.<ref name="iommiautobiography" /> == Omslag == Illustratøren [[Drew Struzan]] laga fargeblyantteikningar til både framsida og baksida. Framsida er hovudsakleg i raudtonar og viser ein naken mann på ei rikt utforma «California king»-seng med satanisk preg og eit stort «666» på hovudgavlen. Mannen vert plaga av nakne mannlege og kvinnelege demonar og rotter. Baksida har ei rolegare scene, for det meste i blått, med ein døyande mann omgjeven av sørgjande nærståande og sovande løver.<ref name="Decibel Magazine">{{Cite journal|url=https://www.decibelmagazine.com/2016/06/23/sabbath-bloody-sabbath-the-story-behind-the-artwork/|title=Sabbath Bloody Sabbath: The Story Behind The Artwork|last=Norton|first=Justin|date=august 2014|journal=[[Decibel (musikkmagasin)|Decibel Magazine]]|issue=118|access-date=5. september 2026}}</ref> Vertigo-LP-en hadde utbrettscover. På innsida stod eit fargefotografi av gjennomsiktige bandmedlemmer i eit møblert soverom. == Utgjeving og mottaking == {| class="wikitable" |+ Profesjonelle meldingar ! Publikasjon !! Vurdering |- | [[AllMusic]] || 4,5/5<ref name="SBS AMG Review">{{Allmusicguide|class=album|id=r2002|tab=review|label=''Sabbath, Bloody Sabbath'' > Review|last=Rivadavia|first=Eduardo|access-date=5. september 2026}}</ref> |- | ''[[The Encyclopedia of Popular Music]]'' || 3/5<ref>{{Cite book|last=C. Strong|first=Martin|title=The Encyclopedia of Popular Music|year=2002|publisher=Canongate|isbn=1852279230}}</ref> |- | ''[[MusicHound|MusicHound Rock]]'' || 4/5<ref>{{Cite book|editor1-first=Gary|editor1-last=Graff|editor2-first=Daniel|editor2-last=Durchholz|year=1999|title=MusicHound Rock: The Essential Album Guide|chapter=Black Sabbath|publisher=Visible Ink Press|location=Farmington Hills, MI|isbn=1-57859-061-2|url=https://archive.org/details/isbn_9781578590612}}</ref> |- | ''[[The Rolling Stone Album Guide]]'' || 4/5<ref>{{Kjelde www|url=https://www.rollingstone.com/music/artists/black-sabbath/albumguide|tittel=Black Sabbath: Album Guide|verk=Rolling Stone|vitja=5. september 2026|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20120427215415/http://www.rollingstone.com/music/artists/black-sabbath/albumguide|arkivdato=27 April 2012}}</ref> |- | ''[[Spin Alternative Record Guide]]'' || 4/10<ref>{{Cite book|last1=Weisbard|first1=Eric|last2=Marks|first2=Craig|date=1995|title=Spin Alternative Record Guide|publisher=Vintage Books|isbn=1841955515}}</ref> |} Black Sabbath gav ut ''Sabbath Bloody Sabbath'' seint i november 1973.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.black-sabbath.com/discography/blacksabbath/sabbathbloodysabbath/|tittel=Sabbath Bloody Sabbath – Black Sabbath Online|nettstad=Black-sabbath.com|vitja=5. september 2026}}</ref> For første gong fekk bandet gode meldingar i den breie pressa. ''[[Rolling Stone]]'' kalla albumet uvanleg fengslande og ein fullstendig suksess.<ref name="Rolling Stone">{{Kjelde www|url=https://www.rollingstone.com/music/albumreviews/sabbath-bloody-sabbath-19740213|tittel=Black Sabbath: ''Sabbath, Bloody Sabbath''|etternamn=Fletcher|førenamn=Gordon|dato=14. februar 1974|verk=[[Rolling Stone]]|issue=154|vitja=5. september 2026|arkivdato=19 April 2013|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20130419010728/http://www.rollingstone.com/music/albumreviews/sabbath-bloody-sabbath-19740213}}</ref> Seinare kritikarar som Eduardo Rivadavia i AllMusic kalla det eit meisterverk som høyrer heime i alle heavy metal-samlingar, og peikte på ei ny kjensle av finesse og modning.<ref name="SBS AMG Review" /> Albumet vart det femte på rad med platinasal i USA. Det nådde fjerdeplassen i Storbritannia<ref>{{Kjelde www|url=https://www.officialcharts.com/search/albums/Sabbath%20Bloody%20Sabbath|tittel=Official Charts Company – Black Sabbath ''Sabbath Bloody Sabbath''|utgjevar=[[Official Charts Company]]|vitja=5. september 2026}}</ref> og ellevteplassen i USA.<ref>{{Allmusicguide|class=album|id=r2002|tab=charts-awards|label=''Sabbath Bloody Sabbath'' > Billboard albums|access-date=5. september 2026}}</ref> I februar 1975 vart det det første Black Sabbath-albumet som fekk sølvsertifisering i Storbritannia frå British Phonographic Industry, etter 60 000 selde einingar. Bandmedlemmene fekk sjølve stor vyrdnad for albumet. Då Butler i 1994 vart spurd av ''Guitar for the Practicing Musician'' kva han ville ha med i ei komande Black Sabbath-samleboks, svara han at truleg kva som helst frå ''Sabbath Bloody Sabbath'', særleg tittelsporet. Albumet var ein heilt ny epoke for dei; dei kjende seg opne, stemninga var god, og opplevinga var som ei ny fødsel og ein andre del av livet. Iommi kallar albumet høgdepunktet i memoarane sine. Mange hardrock- og heavy metal-gitaristar har trekt fram «Sabbath Bloody Sabbath». [[Slash|Slash]] frå [[Guns N’ Roses]] sa til ''[[Guitar World]]'' i 2008 at avslutninga var det tyngste han nokon gong hadde høyrt, og at ingenting like tungt hadde like mykje sjel. [[Brent Hinds]] frå [[Musikkgruppa Mastodon|Mastodon]] meinte riffet med linja «dreams turn to nightmares, Heaven turns to Hell» på slutten var uovergåeleg. [[Kirk Hammett]] i [[Metallica]] kalla «Killing Yourself to Live» favorittsongen sin av Black Sabbath og sa i 2008 at mange trekte mot tittelsporet, men at denne songen var høgdepunktet for han. Metallica spelte seinare inn «Sabbra Cadabra» til coveralbumet ''[[Garage Inc.]]'' frå 1998.<ref>{{Kjelde www|etternamn=Polcaro|førenamn=Rafael|dato=19. mai 2022|tittel=Ozzy Osbourne had no idea Metallica had covered "Sabbra Cadabra"|url=http://rockandrollgarage.com/ozzy-osbourne-had-no-idea-metallica-had-covered-sabbra-cadabra/|vitja=5. september 2026|nettstad=Rock And Roll Garage|språk=en-US|arkivdato=18 July 2023|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20230718170211/http://rockandrollgarage.com/ozzy-osbourne-had-no-idea-metallica-had-covered-sabbra-cadabra/}}</ref> [[Dave Williams (songar)|Dave Williams]] i [[Drowning Pool]] sa at dette var albumet han ville hatt med seg på ei øyde øy.<ref>The Bicycle Music Company (2014): «Vintage Drowning Pool - Dave's Desert Island Albums UnluckySinner13». {{Kjelde www|url=https://www.youtube.com/watch?v=P6Y4m7hJ58Y|tittel=Archived copy|vitja=5. september 2026|arkivdato=21 July 2023|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20230721104031/https://www.youtube.com/watch?v=P6Y4m7hJ58Y}}</ref> [[Mikael Åkerfeldt]] i [[Opeth]] har rosa «Spiral Architect», som hovudsakleg byggjer på røysta til Ozzy, den akustiske gitaren til Iommi og strykearrangementa til Will Malone. Han peikte òg på at songen ligg sist på plata, ein æresplass for alle som er opptekne av vinyl.<ref>{{Kjelde www|etternamn=Brannigan|førenamn=Paul|dato=1. juli 2025|tittel=The 40 best Black Sabbath songs ever|url=https://www.loudersound.com/music/tracks-singles/the-40-best-black-sabbath-songs-ever|vitja=5. september 2026|nettstad=Louder Sound|språk=en-US}}</ref> == Sporliste == {{Sporliste| overskrift = Side A | alle songar = [[Tony Iommi]], [[Ozzy Osbourne]], [[Geezer Butler]] og [[Bill Ward|Bill Ward]] | tittel1 = [[Songen Sabbath Bloody Sabbath|Sabbath Bloody Sabbath]] | lengd1 = 5:45 | tittel2 = A National Acrobat | lengd2 = 6:16 | tittel3 = Fluff | merknad3 = instrumental | lengd3 = 4:11 | tittel4 = Sabbra Cadabra | lengd4 = 5:59 }} {{Sporliste| overskrift = Side B | tittel5 = Killing Yourself to Live | lengd5 = 5:41 | tittel6 = Who Are You? | lengd6 = 4:11 | tittel7 = Looking for Today | lengd7 = 5:06 | tittel8 = Spiral Architect | lengd8 = 5:29 | total lengd = 42:35 }} '''Merknad:''' Den første CD-utgåva frå [[Castle Communications]] frå 1986 (NELCD 6017) hadde òg ein konsertversjon av «Cornucopia» frå ''[[Live at Last av Black Sabbath|Live at Last]]'' som bonusspor. Den neste Castle-utgåva (CLACD 201) gjekk tilbake til den opphavlege sporlista. == Medverkande == === Black Sabbath === * [[Ozzy Osbourne]] – vokal (alle spor utanom 3); synthesizer (spor 5 og 6); tamburin og handklapping (spor 7) * [[Tony Iommi]] – gitarar (alle spor); piano (spor 3, 4 og 6); synthesizer (spor 5); [[cembalo]] (spor 3); orgel, fløyte og handklapping (spor 7); [[sekkepipe]] (spor 8) * [[Geezer Butler]] – bass (alle spor); synthesizer og [[Mellotron]] (spor 6); handklapping (spor 7); støy (spor 8) * [[Bill Ward|Bill Ward]] – trommer (alle spor utanom 3); [[bongotromme|bongoar]] (spor 2); [[pauke]]r (spor 6 og 8); handklapping (spor 7) === Andre medverkande === * [[Rick Wakeman]] – piano og [[Minimoog]] (spor 4) * [[Will Malone]] – dirigent og arrangør (spor 8) * The Phantom Fiddlers – strykarar (spor 8) === Produksjon === * Produsert av Black Sabbath for Excellency Productions * Mike Butcher – lydteknikk * Mark Forster – koordinering * George Nicholson – bandoperatør * [[Drew Struzan]] – omslagskunst * Pacific Eye & Ear – omslagskonsept == Salslister == {| class="wikitable plainrowheaders" ! Liste (1973–1974) !! Høgaste plassering |- ! scope="row"| Australia ([[Kent Music Report]])<ref name="aus">{{Cite book|last=Kent|first=David|author-link=David Kent (historian)|title=Australian Chart Book 1970–1992|edition=illustrated|publisher=Australian Chart Book|location=St Ives, N.S.W.|year=1993|isbn=0-646-11917-6|page=19}}</ref> || 5 |- {{Albumliste|Canada|17|chartid=12149|artist=Black Sabbath|album=Sabbath Bloody Sabbath|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- ! scope="row"| Finland ([[The Official Finnish Charts]])<ref name="FINI">{{Cite book|last=Pennanen|first=Timo|title=Sisältää hitin – levyt ja esittäjät Suomen musiikkilistoilla vuodesta 1972|edition=1st|publisher=Kustannusosakeyhtiö Otava|location=Helsinki|year=2006|isbn=978-951-1-21053-5|language=fi}}</ref> || 25 |- {{Albumliste|Germany|49|id=10083|artist=Black Sabbath|album=Sabbath Bloody Sabbath|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- ! scope="row"| Japan ([[Oricon]])<ref name="JPN">{{Cite book|title=Oricon Album Chart Book: Complete Edition 1970–2005|publisher=[[Oricon|Oricon Entertainment]]|location=Roppongi, Tokyo|year=2006|isbn=4-87131-077-9|language=ja}}</ref> || 57 |- {{Albumliste|Norway|6|artist=Black Sabbath|album=Sabbath Bloody Sabbath|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|UK2|4|date=19731202|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|Billboard200|11|artist=Black Sabbath|refname=Billboard 200|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |} {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" ! Liste (2020–2021) !! Høgaste plassering |- {{Albumliste|Austria|62|artist=Black Sabbath|album=Sabbath Bloody Sabbath|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|Germany|13|id=12149|artist=Black Sabbath|album=Sabbath Bloody Sabbath|rowheader=true|access-date=5. september 2026|refname=refde1}} |- {{Albumliste|Scotland|25|date=20211001|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|Switzerland|71|artist=Black Sabbath|album=Sabbath Bloody Sabbath|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|UKIndependent|12|date=20211001|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|UKRock|2|date=20200821|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |} {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" ! Liste (2025) !! Høgaste plassering |- ! scope="row"| Kroatisk internasjonal albumliste ([[Top of the Shops|HDU]])<ref>{{Kjelde www|url=https://www.top-lista.hr/www/lista-prodaje-strano-8-tjedan-2025/|tittel=Lista prodaje 8. tjedan 2025. (17.02.2025. - 23.02.2025.)|dato=17. februar 2025|utgjevar=[[Top of the Shops|HDU]]|språk=hr|vitja=5. september 2026|arkivdato=March 6, 2025|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20250306111343/https://www.top-lista.hr/www/lista-prodaje-strano-8-tjedan-2025/}}</ref> || 20 |- ! scope="row"| Hellas ([[IFPI Greece|IFPI]])<ref>{{Kjelde www|url=http://www.ifpi.gr/charts_en.html|tittel=Official IFPI Charts Top-75 Albums Sales Chart (Combined) – Εβδομάδα: 10/2025|utgjevar=[[IFPI Greece]]|vitja=5. september 2026|språk=el|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20250312082132/https://www.ifpi.gr/charts_el.html|arkivdato=March 12, 2025}}</ref> || 94 |} == Salstrofé == {{Salstrofétabell topp}} {{Certification Table Entry|type=album|region=Canada|artist=Black Sabbath|title=Sabbath Bloody Sabbath|award=Gull|relyear=1973|certyear=1977|nosales=true}} {{Certification Table Entry|type=album|region=United Kingdom|relyear=1973|certyear=1975|award=Sølv|certref=<ref>{{Kjelde www|url=https://www.ewbankauctions.co.uk/20201029M1-lot-0-Black-Sabbath-Sabbath-Bloody-Sabbath-Certified-b-p-i-Sales-Award-disc?view=lot_detail&auction_id=608|tittel=LOT:1034 &#124; Black Sabbath - 'Sabbath Bloody Sabbath' - Certified b.p...|nettstad=Ewbankauctions.co.uk|vitja=5. september 2026}}</ref>|note=1973-utgjevinga|nosales=true}} {{Certification Table Entry|type=album|region=United Kingdom|artist=Black Sabbath|title=Sabbath Bloody Sabbath|award=Gull|relyear=2009|certyear=2015|certmonth=9|id=5657-1046-2|note=2009-utgjevinga|nosales=true}} {{Certification Table Entry|type=album|region=United States|artist=Black Sabbath|title=Sabbath, Bloody Sabbath|award=Platina|relyear=1973|certyear=1986|nosales=true}} {{Salstrofétabell botn|streaming=true|nosales=true}} == Kjelder == {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sabbath Bloody Sabbath|Sabbath Bloody Sabbath]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 6. september 2026.'' {{refslutt}} {{Fotnoteliste}} === Bibliografi === * {{Cite book|last=Rosen|first=Steven|title=The Story of Black Sabbath: Wheels of Confusion|publisher=Castle Communications|year=1996|isbn=978-1-86074-149-4}} == Bakgrunnsstoff == * [https://www.discogs.com/master/1109 ''Sabbath Bloody Sabbath''] på [[Discogs]] {{Black Sabbath}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Musikkalbum frå 1973]] [[Kategori:Album spelte inn i Morgan Sound Studios]] [[Kategori:Plateomslag av Drew Struzan]] [[Kategori:Black Sabbath-album]] [[Kategori:Vertigo Records-album]] [[Kategori:Warner Bros. Records-album]] rbt754t04ttgvzjhzrzx8q1835r3r1m 3670584 3670583 2026-09-06T13:00:25Z Frokor 1328 ' 3670584 wikitext text/x-wiki {{Infoboks musikkalbum | tittel = Sabbath Bloody Sabbath | format = Studioalbum | artist = [[Black Sabbath]] | utgjeve = 30. november 1973<ref>{{Cite journal|title=News|journal=Record Mirror|date=24. november 1973|page=25}}</ref> | innspelt = september 1973 | studio = [[Morgan Studios|Morgan]] i [[London]] | sjanger = [[heavy metal]] | lengd = 42:32 | selskap ={{ubl| * [[produsenten Patrick Meehan|WWA]] (Storbritannia)<ref>{{Kjelde www|tittel=Black Sabbath - Sabbath Bloody Sabbath|nettstad=[[Discogs]]|dato=november 1973|url=https://www.discogs.com/release/2596401-Black-Sabbath-Sabbath-Bloody-Sabbath?srsltid=AfmBOoqUaBeeHo5jNG-5T_WT9xPN6i9Fh2BYmr4OjqTbbIHKyU_XFD2f}}</ref> * [[Vertigo Records|Vertigo]] (Europa) * [[Warner Records|Warner Bros.]] (USA)}} | produsent = Black Sabbath'' | førre ='' [[Vol. 4 av Black Sabbath|Vol. 4]] | førre år = 1972 | neste = ''[[Sabotage av Black Sabbath|Sabotage]]'' | neste år = 1975 }} '''''Sabbath Bloody Sabbath''''' er det femte studioalbumet til det engelske [[heavy metal]]-bandet [[Black Sabbath]], gjeve ut 30. november 1973. Bandet produserte albumet og spelte det inn i [[Morgan Studios]] i London i september 1973. Låtskrivinga byrja i Los Angeles i California, men gjekk først tregt, mellom anna på grunn av [[rusmiddelmisbruk]] og utmatting etter verdsturneen i 1972–1973 for det førre albumet, ''[[Vol. 4 av Black Sabbath|Vol. 4]]''.<ref name="Rosen76">Rosen 1996, s. 76.</ref> For å kome over skrivesperra flytta bandet til [[Clearwell Castle]] i [[Forest of Dean]] i Gloucestershire. Der fann gitaristen [[Tony Iommi]] hovudriffet som vart til [[Songen Sabbath Bloody Sabbath|tittelsporet og hovudsingelen]].<ref name="Rosen79">Rosen 1996, s. 79.</ref> Albumet var eit stilmessig sprang framover for bandet. Dei tok synthesizerar, strykarar og tangentinstrument inn i den vanlege heavy metal-stilen og gjennomførte òg andre eksperiment som til slutt ikkje kom med på albumet. For første gong i karrieren fekk Black Sabbath ei positiv mottaking både kommersielt og blant kritikarane. Seinare vart dette det femte albumet deira på rad som fekk platinastatus i USA. Albumet vert framleis hylla av både kritikarar og musikarar. == Bakgrunn == Etter verdsturneen for ''Vol. 4'' i 1972–1973 vende gruppa attende til Los Angeles for å arbeide med oppfølgjaren. Bandet var nøgd med ''Vol. 4'', ville skape den same innspelingsstemninga og drog tilbake til [[Record Plant]]. Dei leigde eit hus i [[Bel Air, Los Angeles, California|Bel Air]] og byrja å skrive sommaren 1973, men klarte ikkje å fullføre nokre songar, delvis på grunn av rusmiddelmisbruk og utmatting. Iommi sa at ideane ikkje kom slik dei hadde gjort på ''Vol. 4'', og at alle sat og venta på at han skulle finne på noko. Han kom ikkje på noko, og utan eit framlegg frå han gjorde heller ingen andre noko.<ref name="Rosen76" /> Bassisten [[Geezer Butler]] fortalde til ''[[Magasinet Mojo|Mojo]]'' i 2013 at bandet var fullstendig utmatta etter turneen. Då dei spela på [[Hollywood Bowl]], kollapsa Tony, og det var ei stund usikkert om han ville overleve fordi han var heilt utmatta. Dei avlyste resten av turneen og tok fri for første gong sidan bandstarten, kom seg bort frå kvarandre og fekk eit sosialt liv. Då dei møttest for å byrje på neste album, fekk dei ikkje fram noko. I sjølvbiografien ''[[I Am Ozzy]]'' skriv [[Ozzy Osbourne]] at Tony hadde brukt kokain i fleire dagar før Hollywood Bowl-konserten. Alle hadde gjort det, men Tony hadde gått over grensa; stoffet forvrengde verkelegheitsoppfatninga, og mot slutten av konserten gjekk han av scena og kollapsa. Om skrivesperra vedgjekk Iommi til Phil Alexander i 2013 at han fekk panikk fordi han ikkje hadde ein einaste idé. Det kunne vere rusmidla eller presset, men uansett kjende han skulda. Bandet vart òg skuffa då det oppdaga at rommet dei tidlegare hadde brukt i Record Plant, var erstatta av ein [[Tonto's Expanding Head Band#The TONTO synthesizer|enorm synthesizer]] som [[Stevie Wonder]] nyleg hadde spelt inn med. Etter ein månad i Los Angeles utan resultat vende bandet tilbake til Storbritannia og leigde Clearwell Castle, der mellom andre [[Led Zeppelin]], [[Mott the Hoople]] og [[Deep Purple]] hadde skrive og spelt inn. Mellomalderomgjevnadene kan ha gjeve bandet ny musikalsk kraft, men skapte òg eit nifst inntrykk. I omslagsteksten til konsertalbumet ''Reunion'' frå 1998 fortalde Iommi at dei øvde i våpenrommet. Ein kveld såg han og Ozzy ein skikkelse i svart kappe i korridoren og følgde han inn i våpenrommet, men der var ingen. Eigaren sa at det var spøkelset på slottet. Butler la til at øvingane i [[fangehòl]]et var skremmande, men hadde ei stemning som fekk ideane til å kome att.<ref>Rosen 1996, s. 77.</ref> Iommi fann hovudriffet til «[[Songen Sabbath Bloody Sabbath|Sabbath Bloody Sabbath]]» medan dei arbeidde i fangehòlet, og det gav retning til det nye materialet.<ref name="Rosen79" /> Butler sa til ''Guitar World'' i 2001 at dei nesten trudde bandet var ferdig, men då Tony kom med riffet, kjende dei at dei var tilbake. == Innspeling == Den skumle stemninga på Clearwell Castle passa til vanen bandet hadde med å spele kvarandre puss. I dokumentaren ''Black Sabbath, Volume 1: 1970–1978'' sa Iommi at dei skremde livet av kvarandre og til slutt måtte dra. Ingen visste kven som stod bak spøkane, og dei køyrde heim kvar kveld og attende neste dag. Osbourne spøkte i sjølvbiografien med at dei i slike situasjonar var meir feige enn «mørkrets herrar». Dei egla kvarandre opp så mykje at ingen sov; alle låg vakne og venta at ei tom rustning skulle kome inn på rommet med ein dolk. Osbourne skriv òg at han nesten brende ned slottet då han sovna med støvelen i elden. Han fortalde at Bill Ward som regel fekk verst medfart av spøkane, og at trommeslagaren til slutt la seg med ein dolk. Den dåverande manageren [[produsenten Patrick Meehan|Patrick Meehan]] vart kreditert som medprodusent, men Iommi sa seinare at Meehan i røynda knapt var involvert: Egoet hans gjorde at han skreiv namnet sitt inn som produsent.<ref name="Rosen76" /> Innspelinga vart fullført i [[Morgan Studios]] i [[Willesden]] i Nord-London i 1973. [[Rick Wakeman]] frå [[Bandet Yes|Yes]], som spelte inn ''[[Tales from Topographic Oceans]]'' i nabostudioet, vart henta inn som studiomusikar på «Sabbra Cadabra».<ref>Chris Welch, [https://books.google.com/books?id=vKlQYhKiuiQC&dq=%22I+was+playing+darts+with+the+guys%22&pg=PA141 ''Close to the Edge: The Story of Yes''], s. 141, Omnibus Press (2003), ISBN 0-7119-9509-5.</ref> Wakeman ville ikkje ta imot betaling og vart i staden løna med øl.<ref name="iommiautobiography" /> Medlemmene i [[Led Zeppelin]], nære vener av bandet sidan dei første åra i [[Birmingham]], kom innom studioet under innspelinga.<ref name="iommiautobiography">{{Cite book|last=Iommi|first=Tony|title=Iron Man: My Journey Through Heaven and Hell with Black Sabbath|url=https://archive.org/details/ironmanmyjourney00iomm_0|url-access=registration|year=2011|publisher=Da Capo Press|isbn=978-0-30681-9551}}</ref> Trommeslagaren [[John Bonham]] ville gjerne spele på «Sabbra Cadabra», men Sabbath ville heller spele noko anna enn sitt eige materiale denne gongen.<ref name="iommiautobiography" /> Dei to banda enda med ei improvisert [[jamøkt]] som vart teken opp, men aldri gjeven ut.<ref name="iommiautobiography" /> Osbourne har sagt at ''Sabbath Bloody Sabbath'' var byrjinga på slutten for originalbesetninga.<ref name="osbourneautobiography">{{Cite book|last=Osbourne|first=Ozzy|title=I Am Ozzy|year=2011|publisher=Grand Central Publishing|isbn=978-0446569903}}</ref> Til ''Mojo'' i 2013 sa han at han burde ha slutta etter albumet, for deretter byrja han verkeleg å rakne og bandmedlemmene kom på kant med kvarandre. Omfattande bruk av rusmiddel og alkohol auka spenningane. Iommi vart bitter for at han gjorde det meste av låtskrivinga og studioarbeidet og dermed ikkje hadde noko sosialt liv.<ref name="osbourneautobiography" /> Butler byrja òg å klage over at Osbourne var vorten for avhengig av at han skreiv tekstane.<ref name="osbourneautobiography" /> == Komposisjon == Songane bygde vidare på stilendringane frå ''Vol. 4'' og brukte synthesizerar, strykarar, tangentinstrument og meir komplekse arrangement. Iommi eksperimenterte med [[sitar]] og [[sekkepipe]] i studioet, men klarte ikkje å meistre instrumenta godt nok.<ref name="iommiautobiography" /> Tekstane tok òg opp nye emne. ''Mojo'' meinte i 2013 at tittelsporet opna eit breitt sett der Butler granska mysterium kring fødsel og [[DNA]] i høvesvis «A National Acrobat» og «Spiral Architect». Butler forklarte i omslagsteksten til ''Reunion'' i 1998 at «A National Acrobat» sprang ut av tankar om kven som vel kva [[sædcelle]] som når eggcella. «Spiral Architect» handla om korleis livserfaringar vert lagde til DNA-et til eit menneske og skaper eit unikt individ. Han vart svært ettertenksam på visse stoff – og vart det framleis, men utan stoffa. I ''Iron Man'' fortel Iommi at Butler skreiv det første riffet til «A National Acrobat», og at gitaristen la til delar; Geezer kunne skrive særs godt materiale. Ifølgje ''How Black Was Our Sabbath'' inviterte bandet eit orkester til «Spiral Architect», men fekk ikkje plass til alle musikarane og instrumenta i Morgan Studios. Dei flytta til Pye Studio like ved, der Ozzy utan notar nynna det han ville ha, som ein galen dirigent, og orkesteret plukka det opp. Osbourne kjøpte ein synthesizer frå [[ARP Instruments]]. Iommi meinte han ikkje visste korleis han skulle bruke han, men Osbourne klarte likevel å komponere «Who Are You?» på instrumentet.<ref name="iommiautobiography" /> Osbourne skriv at han laga songen ei natt i Bulrush Cottage medan han var rusa og fikla med ein Revox-bandopptakar og ein [[ARP 2600]]. Han kalla òg ''Sabbath Bloody Sabbath'' det siste verkeleg store albumet deira og meinte dei hadde funne den rette balansen mellom den gamle tyngda og den nye eksperimentelle sida. «Killing Yourself to Live» var ein Butler-komposisjon skriven medan han låg på sjukehus med nyreproblem etter mykje drikking. Ward drakk òg mykje, og songen speglar problema den ekstreme livsstilen skapte. Ein tidleg versjon finst på konsertalbuma ''[[Live at Last av Black Sabbath|Live at Last]]'' og ''[[Past Lives av Black Sabbath|Past Lives]]''. Instrumentalsporet «Fluff» vart komponert av Iommi og kalla opp etter radioprogramleiaren [[Alan Freeman|Alan «Fluff» Freeman]] i [[BBC Radio 1]].<ref name="iommiautobiography" /> Freeman var ein av få britiske radiopersonlegdomar som spela musikken til Sabbath.<ref name="iommiautobiography" /> == Omslag == Illustratøren [[Drew Struzan]] laga fargeblyantteikningar til både framsida og baksida. Framsida er hovudsakleg i raudtonar og viser ein naken mann på ei rikt utforma «California king»-seng med satanisk preg og eit stort «666» på hovudgavlen. Mannen vert plaga av nakne mannlege og kvinnelege demonar og rotter. Baksida har ei rolegare scene, for det meste i blått, med ein døyande mann omgjeven av sørgjande nærståande og sovande løver.<ref name="Decibel Magazine">{{Cite journal|url=https://www.decibelmagazine.com/2016/06/23/sabbath-bloody-sabbath-the-story-behind-the-artwork/|title=Sabbath Bloody Sabbath: The Story Behind The Artwork|last=Norton|first=Justin|date=august 2014|journal=[[Decibel (musikkmagasin)|Decibel Magazine]]|issue=118|access-date=5. september 2026}}</ref> Vertigo-LP-en hadde utbrettscover. På innsida stod eit fargefotografi av gjennomsiktige bandmedlemmer i eit møblert soverom. == Utgjeving og mottaking == {| class="wikitable" |+ Profesjonelle meldingar ! Publikasjon !! Vurdering |- | [[AllMusic]] || 4,5/5<ref name="SBS AMG Review">{{Allmusicguide|class=album|id=r2002|tab=review|label=''Sabbath, Bloody Sabbath'' > Review|last=Rivadavia|first=Eduardo|access-date=5. september 2026}}</ref> |- | ''[[The Encyclopedia of Popular Music]]'' || 3/5<ref>{{Cite book|last=C. Strong|first=Martin|title=The Encyclopedia of Popular Music|year=2002|publisher=Canongate|isbn=1852279230}}</ref> |- | ''[[MusicHound|MusicHound Rock]]'' || 4/5<ref>{{Cite book|editor1-first=Gary|editor1-last=Graff|editor2-first=Daniel|editor2-last=Durchholz|year=1999|title=MusicHound Rock: The Essential Album Guide|chapter=Black Sabbath|publisher=Visible Ink Press|location=Farmington Hills, MI|isbn=1-57859-061-2|url=https://archive.org/details/isbn_9781578590612}}</ref> |- | ''[[The Rolling Stone Album Guide]]'' || 4/5<ref>{{Kjelde www|url=https://www.rollingstone.com/music/artists/black-sabbath/albumguide|tittel=Black Sabbath: Album Guide|verk=Rolling Stone|vitja=5. september 2026|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20120427215415/http://www.rollingstone.com/music/artists/black-sabbath/albumguide|arkivdato=27 April 2012}}</ref> |- | ''[[Spin Alternative Record Guide]]'' || 4/10<ref>{{Cite book|last1=Weisbard|first1=Eric|last2=Marks|first2=Craig|date=1995|title=Spin Alternative Record Guide|publisher=Vintage Books|isbn=1841955515}}</ref> |} Black Sabbath gav ut ''Sabbath Bloody Sabbath'' seint i november 1973.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.black-sabbath.com/discography/blacksabbath/sabbathbloodysabbath/|tittel=Sabbath Bloody Sabbath – Black Sabbath Online|nettstad=Black-sabbath.com|vitja=5. september 2026}}</ref> For første gong fekk bandet gode meldingar i den breie pressa. ''[[Rolling Stone]]'' kalla albumet uvanleg fengslande og ein fullstendig suksess.<ref name="Rolling Stone">{{Kjelde www|url=https://www.rollingstone.com/music/albumreviews/sabbath-bloody-sabbath-19740213|tittel=Black Sabbath: ''Sabbath, Bloody Sabbath''|etternamn=Fletcher|førenamn=Gordon|dato=14. februar 1974|verk=[[Rolling Stone]]|issue=154|vitja=5. september 2026|arkivdato=19 April 2013|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20130419010728/http://www.rollingstone.com/music/albumreviews/sabbath-bloody-sabbath-19740213}}</ref> Seinare kritikarar som Eduardo Rivadavia i AllMusic kalla det eit meisterverk som høyrer heime i alle heavy metal-samlingar, og peikte på ei ny kjensle av finesse og modning.<ref name="SBS AMG Review" /> Albumet vart det femte på rad med platinasal i USA. Det nådde fjerdeplassen i Storbritannia<ref>{{Kjelde www|url=https://www.officialcharts.com/search/albums/Sabbath%20Bloody%20Sabbath|tittel=Official Charts Company – Black Sabbath ''Sabbath Bloody Sabbath''|utgjevar=[[Official Charts Company]]|vitja=5. september 2026}}</ref> og ellevteplassen i USA.<ref>{{Allmusicguide|class=album|id=r2002|tab=charts-awards|label=''Sabbath Bloody Sabbath'' > Billboard albums|access-date=5. september 2026}}</ref> I februar 1975 vart det det første Black Sabbath-albumet som fekk sølvsertifisering i Storbritannia frå British Phonographic Industry, etter 60 000 selde einingar. Bandmedlemmene fekk sjølve stor vyrdnad for albumet. Då Butler i 1994 vart spurd av ''Guitar for the Practicing Musician'' kva han ville ha med i ei komande Black Sabbath-samleboks, svara han at truleg kva som helst frå ''Sabbath Bloody Sabbath'', særleg tittelsporet. Albumet var ein heilt ny epoke for dei; dei kjende seg opne, stemninga var god, og opplevinga var som ei ny fødsel og ein andre del av livet. Iommi kallar albumet høgdepunktet i memoarane sine. Mange hardrock- og heavy metal-gitaristar har trekt fram «Sabbath Bloody Sabbath». [[Slash|Slash]] frå [[Guns N’ Roses]] sa til ''[[Guitar World]]'' i 2008 at avslutninga var det tyngste han nokon gong hadde høyrt, og at ingenting like tungt hadde like mykje sjel. [[Brent Hinds]] frå [[Musikkgruppa Mastodon|Mastodon]] meinte riffet med linja «dreams turn to nightmares, Heaven turns to Hell» på slutten var uovergåeleg. [[Kirk Hammett]] i [[Metallica]] kalla «Killing Yourself to Live» favorittsongen sin av Black Sabbath og sa i 2008 at mange trekte mot tittelsporet, men at denne songen var høgdepunktet for han. Metallica spelte seinare inn «Sabbra Cadabra» til coveralbumet ''[[Garage Inc.]]'' frå 1998.<ref>{{Kjelde www|etternamn=Polcaro|førenamn=Rafael|dato=19. mai 2022|tittel=Ozzy Osbourne had no idea Metallica had covered "Sabbra Cadabra"|url=http://rockandrollgarage.com/ozzy-osbourne-had-no-idea-metallica-had-covered-sabbra-cadabra/|vitja=5. september 2026|nettstad=Rock And Roll Garage|språk=en-US|arkivdato=18 July 2023|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20230718170211/http://rockandrollgarage.com/ozzy-osbourne-had-no-idea-metallica-had-covered-sabbra-cadabra/}}</ref> [[Dave Williams (songar)|Dave Williams]] i [[Drowning Pool]] sa at dette var albumet han ville hatt med seg på ei øyde øy.<ref>The Bicycle Music Company (2014): «Vintage Drowning Pool - Dave's Desert Island Albums UnluckySinner13». {{Kjelde www|url=https://www.youtube.com/watch?v=P6Y4m7hJ58Y|tittel=Archived copy|vitja=5. september 2026|arkivdato=21 July 2023|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20230721104031/https://www.youtube.com/watch?v=P6Y4m7hJ58Y}}</ref> [[Mikael Åkerfeldt]] i [[Opeth]] har rosa «Spiral Architect», som hovudsakleg byggjer på røysta til Ozzy, den akustiske gitaren til Iommi og strykearrangementa til Will Malone. Han peikte òg på at songen ligg sist på plata, ein æresplass for alle som er opptekne av vinyl.<ref>{{Kjelde www|etternamn=Brannigan|førenamn=Paul|dato=1. juli 2025|tittel=The 40 best Black Sabbath songs ever|url=https://www.loudersound.com/music/tracks-singles/the-40-best-black-sabbath-songs-ever|vitja=5. september 2026|nettstad=Louder Sound|språk=en-US}}</ref> == Innhald == {{Sporliste| overskrift = Side A | alle songar = [[Tony Iommi]], [[Ozzy Osbourne]], [[Geezer Butler]] og [[Bill Ward|Bill Ward]] | tittel1 = [[Songen Sabbath Bloody Sabbath|Sabbath Bloody Sabbath]] | lengd1 = 5:45 | tittel2 = A National Acrobat | lengd2 = 6:16 | tittel3 = Fluff | merknad3 = instrumental | lengd3 = 4:11 | tittel4 = Sabbra Cadabra | lengd4 = 5:59 }} {{Sporliste| overskrift = Side B | tittel5 = Killing Yourself to Live | lengd5 = 5:41 | tittel6 = Who Are You? | lengd6 = 4:11 | tittel7 = Looking for Today | lengd7 = 5:06 | tittel8 = Spiral Architect | lengd8 = 5:29 | total lengd = 42:35 }} '''Merknad:''' Den første CD-utgåva frå [[Castle Communications]] frå 1986 (NELCD 6017) hadde òg ein konsertversjon av «Cornucopia» frå ''[[Live at Last av Black Sabbath|Live at Last]]'' som bonusspor. Den neste Castle-utgåva (CLACD 201) gjekk tilbake til den opphavlege sporlista. == Medverkande == === Black Sabbath === * [[Ozzy Osbourne]] – vokal (alle spor utanom 3); synthesizer (spor 5 og 6); tamburin og handklapping (spor 7) * [[Tony Iommi]] – gitarar (alle spor); piano (spor 3, 4 og 6); synthesizer (spor 5); [[cembalo]] (spor 3); orgel, fløyte og handklapping (spor 7); [[sekkepipe]] (spor 8) * [[Geezer Butler]] – bass (alle spor); synthesizer og [[Mellotron]] (spor 6); handklapping (spor 7); støy (spor 8) * [[Bill Ward|Bill Ward]] – trommer (alle spor utanom 3); [[bongotromme|bongoar]] (spor 2); [[pauke]]r (spor 6 og 8); handklapping (spor 7) === Andre medverkande === * [[Rick Wakeman]] – piano og [[Minimoog]] (spor 4) * [[Will Malone]] – dirigent og arrangør (spor 8) * The Phantom Fiddlers – strykarar (spor 8) === Produksjon === * Produsert av Black Sabbath for Excellency Productions * Mike Butcher – lydteknikk * Mark Forster – koordinering * George Nicholson – bandoperatør * [[Drew Struzan]] – omslagskunst * Pacific Eye & Ear – omslagskonsept == Salslister == {| class="wikitable plainrowheaders" ! Liste (1973–1974) !! Høgaste plassering |- ! scope="row"| Australia ([[Kent Music Report]])<ref name="aus">{{Cite book|last=Kent|first=David|author-link=David Kent (historian)|title=Australian Chart Book 1970–1992|edition=illustrated|publisher=Australian Chart Book|location=St Ives, N.S.W.|year=1993|isbn=0-646-11917-6|page=19}}</ref> || 5 |- {{Albumliste|Canada|17|chartid=12149|artist=Black Sabbath|album=Sabbath Bloody Sabbath|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- ! scope="row"| Finland ([[The Official Finnish Charts]])<ref name="FINI">{{Cite book|last=Pennanen|first=Timo|title=Sisältää hitin – levyt ja esittäjät Suomen musiikkilistoilla vuodesta 1972|edition=1st|publisher=Kustannusosakeyhtiö Otava|location=Helsinki|year=2006|isbn=978-951-1-21053-5|language=fi}}</ref> || 25 |- {{Albumliste|Germany|49|id=10083|artist=Black Sabbath|album=Sabbath Bloody Sabbath|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- ! scope="row"| Japan ([[Oricon]])<ref name="JPN">{{Cite book|title=Oricon Album Chart Book: Complete Edition 1970–2005|publisher=[[Oricon|Oricon Entertainment]]|location=Roppongi, Tokyo|year=2006|isbn=4-87131-077-9|language=ja}}</ref> || 57 |- {{Albumliste|Norway|6|artist=Black Sabbath|album=Sabbath Bloody Sabbath|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|UK2|4|date=19731202|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|Billboard200|11|artist=Black Sabbath|refname=Billboard 200|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |} {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" ! Liste (2020–2021) !! Høgaste plassering |- {{Albumliste|Austria|62|artist=Black Sabbath|album=Sabbath Bloody Sabbath|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|Germany|13|id=12149|artist=Black Sabbath|album=Sabbath Bloody Sabbath|rowheader=true|access-date=5. september 2026|refname=refde1}} |- {{Albumliste|Scotland|25|date=20211001|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|Switzerland|71|artist=Black Sabbath|album=Sabbath Bloody Sabbath|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|UKIndependent|12|date=20211001|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|UKRock|2|date=20200821|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |} {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" ! Liste (2025) !! Høgaste plassering |- ! scope="row"| Kroatisk internasjonal albumliste ([[Top of the Shops|HDU]])<ref>{{Kjelde www|url=https://www.top-lista.hr/www/lista-prodaje-strano-8-tjedan-2025/|tittel=Lista prodaje 8. tjedan 2025. (17.02.2025. - 23.02.2025.)|dato=17. februar 2025|utgjevar=[[Top of the Shops|HDU]]|språk=hr|vitja=5. september 2026|arkivdato=March 6, 2025|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20250306111343/https://www.top-lista.hr/www/lista-prodaje-strano-8-tjedan-2025/}}</ref> || 20 |- ! scope="row"| Hellas ([[IFPI Greece|IFPI]])<ref>{{Kjelde www|url=http://www.ifpi.gr/charts_en.html|tittel=Official IFPI Charts Top-75 Albums Sales Chart (Combined) – Εβδομάδα: 10/2025|utgjevar=[[IFPI Greece]]|vitja=5. september 2026|språk=el|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20250312082132/https://www.ifpi.gr/charts_el.html|arkivdato=March 12, 2025}}</ref> || 94 |} == Salstrofé == {{Salstrofétabell topp}} {{Certification Table Entry|type=album|region=Canada|artist=Black Sabbath|title=Sabbath Bloody Sabbath|award=Gull|relyear=1973|certyear=1977|nosales=true}} {{Certification Table Entry|type=album|region=United Kingdom|relyear=1973|certyear=1975|award=Sølv|certref=<ref>{{Kjelde www|url=https://www.ewbankauctions.co.uk/20201029M1-lot-0-Black-Sabbath-Sabbath-Bloody-Sabbath-Certified-b-p-i-Sales-Award-disc?view=lot_detail&auction_id=608|tittel=LOT:1034 &#124; Black Sabbath - 'Sabbath Bloody Sabbath' - Certified b.p...|nettstad=Ewbankauctions.co.uk|vitja=5. september 2026}}</ref>|note=1973-utgjevinga|nosales=true}} {{Certification Table Entry|type=album|region=United Kingdom|artist=Black Sabbath|title=Sabbath Bloody Sabbath|award=Gull|relyear=2009|certyear=2015|certmonth=9|id=5657-1046-2|note=2009-utgjevinga|nosales=true}} {{Certification Table Entry|type=album|region=United States|artist=Black Sabbath|title=Sabbath, Bloody Sabbath|award=Platina|relyear=1973|certyear=1986|nosales=true}} {{Salstrofétabell botn|streaming=true|nosales=true}} == Kjelder == {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sabbath Bloody Sabbath|Sabbath Bloody Sabbath]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 6. september 2026.'' {{refslutt}} {{Fotnoteliste}} === Bibliografi === * {{Cite book|last=Rosen|first=Steven|title=The Story of Black Sabbath: Wheels of Confusion|publisher=Castle Communications|year=1996|isbn=978-1-86074-149-4}} == Bakgrunnsstoff == * [https://www.discogs.com/master/1109 ''Sabbath Bloody Sabbath''] på [[Discogs]] {{Black Sabbath}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Musikkalbum frå 1973]] [[Kategori:Album spelte inn i Morgan Sound Studios]] [[Kategori:Plateomslag av Drew Struzan]] [[Kategori:Black Sabbath-album]] [[Kategori:Vertigo Records-album]] [[Kategori:Warner Bros. Records-album]] d3nir7aqzwrxbur5q23av8ytr69n66q 0 433381 3670596 2026-09-06T13:48:51Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Písek, centrum, z lávky na ostrov.jpg | bilettekst = Utsyn mot sentrum i Písek frå elva [[Otava]] | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Pisek.svg | symbol = Písek CoA.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Písek okres|Písek]] | arealtype = Areal Administrative område til kommunar med…» 3670596 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Písek, centrum, z lávky na ostrov.jpg | bilettekst = Utsyn mot sentrum i Písek frå elva [[Otava]] | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Pisek.svg | symbol = Písek CoA.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Písek okres|Písek]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 741,80<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 52432 | folketal1type = kommune | folketal1 = 29609 | folketal_by = 26468 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Písek'''{{mrk|[[tysk]] ''Pisek''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Písek okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Písek.png|mini|250px|Det administrative området til Písek innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Písek er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Písek omfattar 49 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 4 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Albrechtice nad Vltavou]] * [[Boudy]] * [[Cerhonice]] * [[Čimelice]] * [[Čížová]] * [[Dobev]] * [[Dolní Novosedly]] * [[Drhovle]] * [[Heřmaň i Písek|Heřmaň]] * [[Horosedly]] * [[Kestřany]] * [[Kluky]] * [[Kožlí]] * [[Králova]] * [[Křenovice]] * [[Lety]] * [[Minice]] * '''[[Mirotice]]''' * '''[[Mirovice]]''' * [[Mišovice]] * [[Myslín]] * [[Nerestce]] * [[Nevězice]] * [[Olešná i Písek|Olešná]] * [[Orlík nad Vltavou]] * [[Oslov]] * [[Ostrovec]] * [[Paseky]] * '''Písek''' * [[Podolí I]] * [[Probulov]] * '''[[Protivín]]''' * [[Předotice]] * [[Putim]] * [[Rakovice]] * [[Ražice]] * [[Skály]] * [[Slabčice]] * [[Smetanova Lhota]] * [[Tálín]] * [[Temešvár]] * [[Varvažov]] * [[Vlastec]] * [[Vojníkov]] * [[Vráž]] * [[Vrcovice]] * [[Záhoří]] * [[Zvíkovské Podhradí]] * [[Žďár]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Písek SO || 51 025 || 51 501 || 52 432 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Písek''' || 29 609 |- | style=text-align:left; | [[Protivín]] || 4 663 |- | style=text-align:left; | [[Mirovice]] || 1 570 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čížová}} || 1 330 |- | style=text-align:left; | [[Mirotice]] || 1 203 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Písek''' || 26 468 |- | style=text-align:left; | [[Protivín]] || 3 591 |- | style=text-align:left; | [[Mirovice]] || 1 306 |- | style=text-align:left; | [[Mirotice]] || 962 |} ===Bydelar i Písek=== Bydelane og tettstadene i Písek: [[Fil:PI Pisek.png|mini|250px|Bydelane i Písek]] {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Vnitřní Město || 1 036 |- | style=text-align:left; | Budějovické Předměstí || 18 219 |- | style=text-align:left; | Pražské Předměstí || 5 577 |- | style=text-align:left; | Václavské Předměstí || 1 589 |- | style=text-align:left; | Purkratice || 47 |- ! '''Písek by''' ! style=text-align:right; | 26 468 |- | style=text-align:left; | [[Hradiště]] || 2 016 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nový Dvůr}} || 110 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Semice}} || 425 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Smrkovice}} || 590 |- ! '''Písek kommune''' ! style=text-align:right; | 29 609 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Pisek]] [[Kategori:Kommunar i Písek okres|Pisek]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Pisek]] b9th5xapct3vb2hy581uvdftpr74mmj 3670598 3670596 2026-09-06T13:55:10Z TU-nor 12071 3670598 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Písek, centrum, z lávky na ostrov.jpg | bilettekst = Utsyn mot sentrum i Písek frå elva [[Otava]] | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Pisek.svg | symbol = Písek CoA.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Písek okres|Písek]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 741,80<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 52432 | folketal1type = kommune | folketal1 = 29609 | folketal_by = 26468 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Písek'''{{mrk|[[tysk]] ''Pisek''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Písek okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Písek.png|mini|250px|Det administrative området til Písek innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Písek er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Písek omfattar 49 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 4 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Albrechtice nad Vltavou]] * [[Boudy]] * [[Cerhonice]] * [[Čimelice]] * [[Čížová]] * [[Dobev]] * [[Dolní Novosedly]] * [[Drhovle]] * [[Heřmaň i Písek|Heřmaň]] * [[Horosedly]] * [[Kestřany]] * [[Kluky]] * [[Kožlí]] * [[Králova]] * [[Křenovice]] * [[Lety]] * [[Minice]] * '''[[Mirotice]]''' * '''[[Mirovice]]''' * [[Mišovice]] * [[Myslín]] * [[Nerestce]] * [[Nevězice]] * [[Olešná i Písek|Olešná]] * [[Orlík nad Vltavou]] * [[Oslov]] * [[Ostrovec]] * [[Paseky]] * '''Písek''' * [[Podolí I]] * [[Probulov]] * '''[[Protivín]]''' * [[Předotice]] * [[Putim]] * [[Rakovice]] * [[Ražice]] * [[Skály]] * [[Slabčice]] * [[Smetanova Lhota]] * [[Tálín]] * [[Temešvár]] * [[Varvažov]] * [[Vlastec]] * [[Vojníkov]] * [[Vráž]] * [[Vrcovice]] * [[Záhoří]] * [[Zvíkovské Podhradí]] * [[Žďár]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Písek SO || 51 025 || 51 501 || 52 432 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Písek''' || 29 609 |- | style=text-align:left; | [[Protivín]] || 4 663 |- | style=text-align:left; | [[Mirovice]] || 1 570 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čížová}} || 1 330 |- | style=text-align:left; | [[Mirotice]] || 1 203 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Písek''' || 26 468 |- | style=text-align:left; | [[Protivín]] || 3 591 |- | style=text-align:left; | [[Hradiště]]{{mrk|busetnad i Písek kommune}} || 2 016 |- | style=text-align:left; | [[Mirovice]] || 1 306 |- | style=text-align:left; | [[Mirotice]] || 962 |} ===Bydelar i Písek=== Bydelane og tettstadene i Písek: [[Fil:PI Pisek.png|mini|250px|Bydelane i Písek]] {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Vnitřní Město || 1 036 |- | style=text-align:left; | Budějovické Předměstí || 18 219 |- | style=text-align:left; | Pražské Předměstí || 5 577 |- | style=text-align:left; | Václavské Předměstí || 1 589 |- | style=text-align:left; | Purkratice || 47 |- ! '''Písek by''' ! style=text-align:right; | 26 468 |- | style=text-align:left; | [[Hradiště]] || 2 016 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nový Dvůr}} || 110 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Semice}} || 425 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Smrkovice}} || 590 |- ! '''Písek kommune''' ! style=text-align:right; | 29 609 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Pisek]] [[Kategori:Kommunar i Písek okres|Pisek]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Pisek]] amxndo9kxt5gqh3gl5fsw5bcvqltvcb 3670607 3670598 2026-09-06T14:18:40Z TU-nor 12071 3670607 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Písek, centrum, z lávky na ostrov.jpg | bilettekst = Utsyn mot sentrum i Písek frå elva [[Otava]] | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Pisek.svg | symbol = Písek CoA.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Písek okres|Písek]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 741,80<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 52432 | folketal1type = kommune | folketal1 = 29609 | folketal_by = 26468 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Písek'''{{mrk|[[tysk]] ''Pisek''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Písek okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Písek.png|mini|250px|Det administrative området til Písek innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Písek er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Písek omfattar 49 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 4 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Albrechtice nad Vltavou]] * [[Boudy]] * [[Cerhonice]] * [[Čimelice]] * [[Čížová]] * [[Dobev]] * [[Dolní Novosedly]] * [[Drhovle]] * [[Heřmaň i Písek|Heřmaň]] * [[Horosedly]] * [[Kestřany]] * [[Kluky]] * [[Kožlí]] * [[Králova]] * [[Křenovice]] * [[Lety]] * [[Minice]] * '''[[Mirotice]]''' * '''[[Mirovice]]''' * [[Mišovice]] * [[Myslín]] * [[Nerestce]] * [[Nevězice]] * [[Olešná i Písek|Olešná]] * [[Orlík nad Vltavou]] * [[Oslov]] * [[Ostrovec]] * [[Paseky]] * '''Písek''' * [[Podolí I]] * [[Probulov]] * '''[[Protivín]]''' * [[Předotice]] * [[Putim]] * [[Rakovice]] * [[Ražice]] * [[Skály]] * [[Slabčice]] * [[Smetanova Lhota]] * [[Tálín]] * [[Temešvár]] * [[Varvažov]] * [[Vlastec]] * [[Vojníkov]] * [[Vráž]] * [[Vrcovice]] * [[Záhoří]] * [[Zvíkovské Podhradí]] * [[Žďár]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Písek SO || 51 025 || 51 501 || 52 432 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Písek''' || 29 609 |- | style=text-align:left; | [[Protivín]] || 4 663 |- | style=text-align:left; | [[Mirovice]] || 1 570 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čížová}} || 1 330 |- | style=text-align:left; | [[Mirotice]] || 1 203 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Písek''' || 26 468 |- | style=text-align:left; | [[Protivín]] || 3 591 |- | style=text-align:left; | [[Hradiště i Písek|Hradiště]]{{mrk|busetnad i Písek kommune}} || 2 016 |- | style=text-align:left; | [[Mirovice]] || 1 306 |- | style=text-align:left; | [[Mirotice]] || 962 |} ===Bydelar i Písek=== Bydelane og tettstadene i Písek: [[Fil:PI Pisek.png|mini|250px|Bydelane i Písek]] {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Vnitřní Město || 1 036 |- | style=text-align:left; | Budějovické Předměstí || 18 219 |- | style=text-align:left; | Pražské Předměstí || 5 577 |- | style=text-align:left; | Václavské Předměstí || 1 589 |- | style=text-align:left; | Purkratice || 47 |- ! '''Písek by''' ! style=text-align:right; | 26 468 |- | style=text-align:left; | [[Hradiště i Písek|Hradiště]] || 2 016 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nový Dvůr}} || 110 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Semice}} || 425 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Smrkovice}} || 590 |- ! '''Písek kommune''' ! style=text-align:right; | 29 609 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Pisek]] [[Kategori:Kommunar i Písek okres|Pisek]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Pisek]] 5453bzu9ru0iqnm0v7z4loh2vjsbazy 14 433382 3670597 2026-09-06T13:49:45Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «[[Kategori:Kommunar i Sør-Böhmen|Pisek]]» 3670597 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Kommunar i Sør-Böhmen|Pisek]] c3i4pgl1qn6anyuax8syhpj6o96gics 0 433383 3670599 2026-09-06T13:57:58Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Protivín-square.jpg | bilettekst = Sentrumsgate i Protivín | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Protivin.svg | symbol = Znak Mesta Protivin.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Písek okres|Písek]] | distrikttype = Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO…» 3670599 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Protivín-square.jpg | bilettekst = Sentrumsgate i Protivín | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Protivin.svg | symbol = Znak Mesta Protivin.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Písek okres|Písek]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Písek|Písek SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 4663 | folketal_by = 3591 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Protivín'''{{mrk|[[tysk]] ''Protiwin''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Písek okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Protivín ligg administrativt under [[Písek]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Písek okres|Protivin]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Protivin]] e7w33re2h6n1i1fk7v1m9y8bnm7w042 0 433384 3670600 2026-09-06T14:01:11Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = 25.8.16 Mirovice Namesti 1 (28606180764).jpg | bilettekst = Sentralt torg i Mirovice | kart = | karttekst = | flagg = Mirovice prapor.gif | symbol = Mirovice znak.gif | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Písek okres|Písek]] | distrikttype = Administrative område til kommunar med utvida fullmakt…» 3670600 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = 25.8.16 Mirovice Namesti 1 (28606180764).jpg | bilettekst = Sentralt torg i Mirovice | kart = | karttekst = | flagg = Mirovice prapor.gif | symbol = Mirovice znak.gif | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Písek okres|Písek]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Písek|Písek SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 1570 | folketal_by = 1306 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Mirovice'''{{mrk|[[tysk]] ''Mirowitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Písek okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Mirovice ligg administrativt under [[Písek]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Písek okres|Mirovice]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Mirovice]] ouj8csm1db1krvd55n5t3acuqpbw795 0 433385 3670601 2026-09-06T14:04:35Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Mirotice square2.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Mirotice | kart = | karttekst = | flagg = Mirotice flag.jpg | symbol = Mirotice znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Písek okres|Písek]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] |…» 3670601 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Mirotice square2.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Mirotice | kart = | karttekst = | flagg = Mirotice flag.jpg | symbol = Mirotice znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Písek okres|Písek]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Písek|Písek SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 1203 | folketal_by = 962 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Mirotice'''{{mrk|[[tysk]] ''Mirotitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Písek okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Mirotice ligg administrativt under [[Písek]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Písek okres|Mirotice]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Mirotice]] dbgnpgo0tt2rhtzq4o2x3l90sdtofv9 0 433386 3670602 2026-09-06T14:12:55Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|bydel | andre namn = | bilete = Hradiste,pisek3.jpg | bilettekst = Bustadområde i Hradiště | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Písek okres|Písek]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Písek|Písek SO]]…» 3670602 wikitext text/x-wiki {{geoboks|bydel | andre namn = | bilete = Hradiste,pisek3.jpg | bilettekst = Bustadområde i Hradiště | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Písek okres|Písek]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Písek|Písek SO]] | kommunetype = Kommune | kommune = [[Písek]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal | folketal = 2916 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Hradiště'''{{mrk|[[tysk]] ''Hradischt''}} er ein busetnad i [[Kommunar i Tsjekkia|kommunen]] [[Písek]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Písek okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Bydelar i Písek|Hradiste]] opxhvq8daib8gpmubwp7tln91i5czht 3670605 3670602 2026-09-06T14:17:41Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Hradiště]] til [[Hradiště i Písek]]: Fleirtyding 3670602 wikitext text/x-wiki {{geoboks|bydel | andre namn = | bilete = Hradiste,pisek3.jpg | bilettekst = Bustadområde i Hradiště | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Písek okres|Písek]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Písek|Písek SO]] | kommunetype = Kommune | kommune = [[Písek]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal | folketal = 2916 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Hradiště'''{{mrk|[[tysk]] ''Hradischt''}} er ein busetnad i [[Kommunar i Tsjekkia|kommunen]] [[Písek]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Písek okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Bydelar i Písek|Hradiste]] opxhvq8daib8gpmubwp7tln91i5czht 14 433387 3670603 2026-09-06T14:15:09Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «[[Kategori:Bydelar i tsjekkiske byar|Pisek]] [[Kategori:Písek]]» 3670603 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Bydelar i tsjekkiske byar|Pisek]] [[Kategori:Písek]] 7wrth3heiuriy00rwyxdgeku7cw2sh9 14 433388 3670604 2026-09-06T14:15:44Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «[[Kategori:Byar i Sør-Böhmen]]» 3670604 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen]] gx3p17zhuuwxhoauqshyfd3ntmupdln 0 433389 3670606 2026-09-06T14:17:41Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Hradiště]] til [[Hradiště i Písek]]: Fleirtyding 3670606 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Hradiště i Písek]] owniczec7ho5rzvfhcpcbp9gy7xchxb 3670609 3670606 2026-09-06T14:26:47Z TU-nor 12071 Fjerna omdirigering til [[Hradiště i Písek]] 3670609 wikitext text/x-wiki '''Hradiště''' kan vise til: *[[Hradiště i Písek]], ein bydel i Písek i distriktet Písek okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia *[[Hradiště i Vlašim]], ein kommune i [[Vlašim]] i distriktet Benešov okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} lci1wblbseuyha6yy82nsmeoq6b9k5b 3670676 3670609 2026-09-06T23:17:28Z TU-nor 12071 3670676 wikitext text/x-wiki '''Hradiště''' kan vise til: *[[Hradiště i Kaplice]], ein bydel i [[Kaplice]] i distriktet Český Krumlov okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia *[[Hradiště i Písek]], ein bydel i Písek i distriktet Písek okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia *[[Hradiště i Vlašim]], ein kommune i [[Vlašim]] i distriktet Benešov okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} 4047gzrs5i6lwzgivbtbd715204xfg1 0 433390 3670621 2026-09-06T16:02:01Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Borovany]] til [[Borovany i České Budějovice]]: Fleirtyding 3670621 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Borovany i České Budějovice]] 9ajnki6meooemubaib8yqlj4hegmbnw 3670624 3670621 2026-09-06T16:07:53Z TU-nor 12071 Fjerna omdirigering til [[Borovany i České Budějovice]] 3670624 wikitext text/x-wiki '''Borovany''' kan vise til: *[[Borovany i České Budějovice]], ein kommune i distriktet České Budějovice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia *[[Borovany i Písek]], ein kommune i [[Milevsko]] i distriktet Písek okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} m2cvylkjff8l4vzdbp5vv537ljmdxeh 0 433391 3670625 2026-09-06T16:18:35Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Milevsko, radnice.jpg | bilettekst = Rådhuset i Milevsko | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Milevsko.svg | symbol = Milevsko znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Písek okres|Písek]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | a…» 3670625 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Milevsko, radnice.jpg | bilettekst = Rådhuset i Milevsko | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Milevsko.svg | symbol = Milevsko znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Písek okres|Písek]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 385,08<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 17554 | folketal1type = kommune | folketal1 = 7889 | folketal_by = 7632 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Milevsko'''{{mrk|[[tysk]] ''Pisek''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Písek okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Písek.png|mini|250px|Det administrative området til Písek innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Milevsko er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Milevsko omfattar 26 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 1 by (tsjekkisk ''město'') og 2 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * ''[[Bernartice]]'' * [[Borovany i Písek|Borovany]] * [[Božetice]] * [[Branice]] * [[Chyšky]] * [[Hrazany]] * [[Hrejkovice]] * [[Jetětice]] * [[Jickovice]] * [[Kostelec nad Vltavou]] * [[Kovářov]] * [[Křižanov]] * [[Kučeř]] * [[Květov]] * '''[[Milevsko]]''' * [[Okrouhlá]] * [[Osek]] * [[Přeborov]] * [[Přeštěnice]] * ''[[Sepekov]]'' * [[Stehlovice]] * [[Veselíčko]] * [[Vlksice]] * [[Zbelítov]] * [[Zběšičky]] * [[Zhoř]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Milevsko SO || 19 275 || 18 342 || 17 554 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Milevsko''' || 7 889 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kovářov}} || 1 442 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bernartice}} || 1 332 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sepekov}} || 1 318 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chyšky}} || 1 014 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Milevsko''' || 7 632 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sepekov}} || 1 129 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bernartice}} || 844 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kovářov}} || 607 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chyšky}} || 436 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Milevsko]] [[Kategori:Kommunar i Písek okres|Milevsko]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Milevsko]] eaweb8nkic47kp111l711hqekoce708 3670674 3670625 2026-09-06T22:54:22Z TU-nor 12071 3670674 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Milevsko, radnice.jpg | bilettekst = Rådhuset i Milevsko | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Milevsko.svg | symbol = Milevsko znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Písek okres|Písek]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 385,08<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 17554 | folketal1type = kommune | folketal1 = 7889 | folketal_by = 7632 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Milevsko'''{{mrk|[[tysk]] ''Pisek''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Písek okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Písek.png|mini|250px|Det administrative området til Písek innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Milevsko er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Milevsko omfattar 26 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 1 by (tsjekkisk ''město'') og 2 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * ''[[Bernartice]]'' * [[Borovany i Písek|Borovany]] * [[Božetice]] * [[Branice]] * [[Chyšky]] * [[Hrazany]] * [[Hrejkovice]] * [[Jetětice]] * [[Jickovice]] * [[Kostelec nad Vltavou]] * [[Kovářov]] * [[Křižanov]] * [[Kučeř]] * [[Květov]] * '''[[Milevsko]]''' * [[Okrouhlá]] * [[Osek]] * [[Přeborov]] * [[Přeštěnice]] * ''[[Sepekov]]'' * [[Stehlovice]] * [[Veselíčko]] * [[Vlksice]] * [[Zbelítov]] * [[Zběšičky]] * [[Zhoř]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Milevsko SO || 19 275 || 18 342 || 17 554 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Milevsko''' || 7 889 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kovářov}} || 1 442 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bernartice}} || 1 332 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sepekov}} || 1 318 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chyšky}} || 1 014 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Milevsko''' || 7 632 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sepekov}} || 1 129 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bernartice}} || 844 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kovářov}} || 607 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chyšky}} || 436 |- |} ===Bydelar i Milevsko=== Bydelane og tettstadene i Milevsko: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Milevsko || 7 632 |- ! '''Milevsko by''' ! style=text-align:right; | 7 632 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dmýštice}} || 65 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Klisín}} || 20 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Něžovice}} || 45 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rukáveč}} || 27 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Velká}} || 100 |- ! '''Milevsko kommune''' ! style=text-align:right; | 7 889 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Milevsko]] [[Kategori:Kommunar i Písek okres|Milevsko]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Milevsko]] 08gtb8vaw6lihd06tl8dsu4dmg8k83h 0 433392 3670627 2026-09-06T16:34:45Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|distrikt | namn = Prachatice okres | andre namn = okres Prachatice | bilete = Volary.jpg | bilettekst = Byen [[Volary]] med omliggjande landskap | kart = Map CZ - district Prachatice.PNG | karttekst = Prachatice okres innanfor regionen Sør-Böhmen | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | hovudstad = [[Prachatice]] | areal = 1376,35<ref name="Areal"/> | folketal = 49379 |…» 3670627 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Prachatice okres | andre namn = okres Prachatice | bilete = Volary.jpg | bilettekst = Byen [[Volary]] med omliggjande landskap | kart = Map CZ - district Prachatice.PNG | karttekst = Prachatice okres innanfor regionen Sør-Böhmen | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | hovudstad = [[Prachatice]] | areal = 1376,35<ref name="Areal"/> | folketal = 49379 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Prachatice okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Prachatice''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg sørvest i regionen og grenser i nordvest mot [[Plzeň kraj]], i sørvest mot [[Tyskland]] og med ei kort grense mot [[Austerrike]] i sør. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Prachatice okres: * [[Prachatice|Prachatice SO]] * [[Vimperk|Vimperk SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Prachatice|Prachatice SO]] || 33 651 || 32 764 || 32 413 |- | style=text-align:left; | [[Vimperk|Vimperk SO]] || 17 736 || 17 264 || 16 966 |- ! Prachatice okres !style=text-align:right; | 51 387 !style=text-align:right; | 50 028 !style=text-align:right; | 49 379 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Prachatice]] [[Kategori:Sør-Böhmen|Prachatice]] hrqpskyxuzratz3trpor4t0z9ujxowy 3670665 3670627 2026-09-06T18:33:54Z TU-nor 12071 /* Byar i distriktet */ 3670665 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Prachatice okres | andre namn = okres Prachatice | bilete = Volary.jpg | bilettekst = Byen [[Volary]] med omliggjande landskap | kart = Map CZ - district Prachatice.PNG | karttekst = Prachatice okres innanfor regionen Sør-Böhmen | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | hovudstad = [[Prachatice]] | areal = 1376,35<ref name="Areal"/> | folketal = 49379 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Prachatice okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Prachatice''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg sørvest i regionen og grenser i nordvest mot [[Plzeň kraj]], i sørvest mot [[Tyskland]] og med ei kort grense mot [[Austerrike]] i sør. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Prachatice okres: * [[Prachatice|Prachatice SO]] * [[Vimperk|Vimperk SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Prachatice|Prachatice SO]] || 33 651 || 32 764 || 32 413 |- | style=text-align:left; | [[Vimperk|Vimperk SO]] || 17 736 || 17 264 || 16 966 |- ! Prachatice okres !style=text-align:right; | 51 387 !style=text-align:right; | 50 028 !style=text-align:right; | 49 379 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''[[Prachatice]]''' || 10 440 |- | style=text-align:left; | '''[[Vimperk]]''' || 7 185 |- | style=text-align:left; | [[Volary]] || 3 652 |- | style=text-align:left; | [[Netolice]] || 2 521 |- | style=text-align:left; | [[Vlachovo Březí]] || 1 708 |- | style=text-align:left; | [[Husinec i Prachatice|Husinec]] || 1 353 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Prachatice]] [[Kategori:Sør-Böhmen|Prachatice]] sryiywo7rgpqavz9jg632tm36ttth3r 0 433393 3670631 2026-09-06T16:55:50Z Ranveig 39 Laga gjennom omsetjing av sida «[[:en:Special:Redirect/revision/1355379574|Artocarpus tamaran]]» 3670631 wikitext text/x-wiki '''''Artocarpus '''tamaran'''''''', òg kjent som ''elefant jack'' på [[engelsk]], ''tarap tempunan'' på [[malayisk]], og meir lokalt som ''timbangan, tamaran, entawa'' eller ''wi yang'', er ein treart i morbærfamilien som stammar frå [[Søraust-Asia]].<ref name="lamb2019">{{Cite book |last=Lamb |first=Anthony |url= |title=A guide to wild fruits of Borneo |date=2019 |publisher=Natural History Publications (Borneo) |isbn=978-983-812-191-0 |series= |volume= |location=Kota Kinabalu |page=184 |author-link=Anthony Lamb (botanist)}}</ref> [[Fil:Árbol_de_jack.jpg|alt=Árbol de jack|høgre|mini|Frukt frå treet.]] == Skildring == Planten veks til eit tre som kan bli 40 m høgt, med ein stamme på opptil 10 meter og støtterøter som kan bli opptil 3 meter. Han inneheld kvit [[lateks]]. Blada er ovale og blir 27-35 cm lange og 10-18 cm breie. Arten er sambu (reproduksjonsorgan av begge kjønn finst hjå same individ). [[Blomestand|Blomestandane]] er ballforma og veks ut oppstår i bladaksillane. Fruktene er sylindriske eller avlange fruktstandfrukter, Dei er 10-15 cm x 5 cm i diameter og dekka av korte, fleksible piggar. Når dei mognar blir dei gulfarga. Frøa er dekka av ein etande, søt, kvit [[frøkappe]].<ref name="lamb2019" /> == Utbreiing og habitat == Arten er [[Endemisme|endemisk]] for [[Borneo]], der han finst naturleg i lågland, kyst- og åssider i blanda [[dipterokarpskog]], og i [[sekundærskog]] på høgder opptil 600 meter.<ref name="lamb2019" />&nbsp; == Bruk == Frukter frå arten blir etne. Borken blei tidlegare mykje brukt til å laga [[borkeklede]] av murutfolk og andre stammar frå Borneo.<ref name="lamb2019" /> == Kjelde == {{Fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Artocarpus tamaran|Artocarpus tamaran]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 6. september 2026.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == * {{artslenkjer}}{{Taxonbar|from1=Q15471565}}{{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Morbærfamilien]] h5bhve0wjjt3s6rxm5u9z48b1h3xz75 3670632 3670631 2026-09-06T16:57:19Z Ranveig 39 3670632 wikitext text/x-wiki {{taksoboksLua |taksonomi_WD=ja }} '''''Artocarpus tamaran''''', òg kjent som ''elefant jack'' på [[engelsk]], ''tarap tempunan'' på [[malayisk]], og meir lokalt som ''timbangan, tamaran, entawa'' eller ''wi yang'', er ein treart i morbærfamilien som stammar frå [[Søraust-Asia]].<ref name="lamb2019">{{Cite book |last=Lamb |first=Anthony |url= |title=A guide to wild fruits of Borneo |date=2019 |publisher=Natural History Publications (Borneo) |isbn=978-983-812-191-0 |series= |volume= |location=Kota Kinabalu |page=184 |author-link=Anthony Lamb (botanist)}}</ref> [[Fil:Árbol_de_jack.jpg|alt=Árbol de jack|høgre|mini|Frukt frå treet.]] == Skildring == Planten veks til eit tre som kan bli 40 m høgt, med ein stamme på opptil 10 meter og støtterøter som kan bli opptil 3 meter. Han inneheld kvit [[lateks]]. Blada er ovale og blir 27-35 cm lange og 10-18 cm breie. Arten er sambu (reproduksjonsorgan av begge kjønn finst hjå same individ). [[Blomestand|Blomestandane]] er ballforma og veks ut oppstår i bladaksillane. Fruktene er sylindriske eller avlange fruktstandfrukter, Dei er 10-15 cm x 5 cm i diameter og dekka av korte, fleksible piggar. Når dei mognar blir dei gulfarga. Frøa er dekka av ein etande, søt, kvit [[frøkappe]].<ref name="lamb2019" /> == Utbreiing og habitat == Arten er [[Endemisme|endemisk]] for [[Borneo]], der han finst naturleg i lågland, kyst- og åssider i blanda [[dipterokarpskog]], og i [[sekundærskog]] på høgder opptil 600 meter.<ref name="lamb2019" />&nbsp; == Bruk == Frukter frå arten blir etne. Borken blei tidlegare mykje brukt til å laga [[borkeklede]] av murutfolk og andre stammar frå Borneo.<ref name="lamb2019" /> == Kjelde == {{Fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Artocarpus tamaran|Artocarpus tamaran]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 6. september 2026.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == * {{artslenkjer}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Morbærfamilien]] c3dfp8kvqex771f10eg2tq77m8vmogw 0 433394 3670635 2026-09-06T17:03:34Z Frokor 1328 frå en 3670635 wikitext text/x-wiki {{Infoboks musikkalbum | format = Singel | tittel = Sabbath Bloody Sabbath | artist = [[Black Sabbath]] | album = [[Sabbath Bloody Sabbath av Black Sabbath|Sabbath Bloody Sabbath]] | utgjeve = 26. oktober 1973 | innspelt = 1973 | sjanger = [[heavy metal]] | lengd = 5:45 (albumversjonen)<br />3:33 (singelversjonen) | plateselskap = [[Patrick Meehan (produsent)|WWA]] | låtskrivar ={{ubl| * [[Ozzy Osbourne]] * [[Tony Iommi]] * [[Geezer Butler]] * [[Bill Ward|Bill Ward]]}} | produsent = [[Black Sabbath]] | førre = «Tomorrow's Dream» (1972) | neste = «[[Am I Going Insane (Radio)]]» (1975) }} «'''Sabbath Bloody Sabbath'''» er opningssporet og tittelsporet på [[Sabbath Bloody Sabbath av Black Sabbath|albumet med same namn]] frå 1973 av det engelske [[heavy metal]]-bandet [[Black Sabbath]]. Singelen hadde «[[Changes av Black Sabbath|Changes]]» som B-side. Hovudriffet er omtalt som «riffet som redda Black Sabbath»,<ref name="saveblacksabbath">{{Kjelde www|url=http://www.headheritage.co.uk/unsung/review/1166/|tittel=Julian Cope presents Head Heritage &#124; Unsung &#124; Reviews &#124; Black Sabbath - Sabbath Bloody Sabbath|utgjevar=Headheritage.co.uk|vitja=5. september 2026}}</ref> fordi [[Tony Iommi]], som skreiv det meste av musikken til bandet, hadde hatt [[skrivesperre]].<ref name="Greenwood Press">{{Cite book|last1=Gulla|first1=Bob|title=Guitar gods : the 25 players who made rock history|url=https://archive.org/details/guitargodsplayer00gull|url-access=limited|date=2009|publisher=Greenwood Press|location=Westport, Conn.|isbn=978-0313358067|page=[https://archive.org/details/guitargodsplayer00gull/page/n146 138]}}</ref><ref name="Da Capo Press">{{Cite book|last1=Lammers|first1=Tony Iommi with T.J.|title=Iron man : my journey through heaven and hell with Black Sabbath|url=https://archive.org/details/isbn_9780306821455|url-access=registration|date=2012|publisher=Da Capo Press|location=Boston, MA|isbn=978-0306821455|edition=1st Da Capo Press pbk.}}</ref> For å gje han inspirasjon tok dei i bruk drastiske tiltak, mellom anna å leige det påstått heimsøkte [[Clearwell Castle]] for å bu der.<ref name="Greenwood Press"/><ref name="Da Capo Press"/> Hardrock- og heavy metal-gitaristar har trekt fram songen med ros. [[Slash|Slash]] frå [[Guns N’ Roses]] sa til ''Guitar World'' i 2008 at avslutninga på «Sabbath Bloody Sabbath» var det tyngste han nokon gong hadde høyrt, og at han framleis ikkje hadde høyrt noko like tungt med like mykje sjel. Den tidlegare [[Musikkgruppa Mastodon|Mastodon]]-gitaristen [[Brent Hinds]] sa til Nick Bowcott i 2008 at riffet med linja «dreams turn to nightmares, Heaven turns to Hell» på slutten av songen ikkje kunne overgåast. == Konsertversjonar == Songen vart sjeldan spela på konsert i 1970-åra. Under [[Heaven & Hell Tour]] kom han attende på programmet i fleire konsertar, før han vart teken bort. På ''[[Cross Purposes|Cross Purposes-turneen]]'' avslutta han vanlegvis konsertane, medan han på ''[[Forbidden av Black Sabbath|Forbidden-turneen]]'' vart spela midt i settlista med ekstra gitarspel av [[Geoff Nicholls]].<ref>{{Cite journal|first=Peter|last=Scott|title=Tony Iommi Interview|journal=Southern Cross (Sabbath-[[fanzine]])|issue=21|date=mai 1998|page=43}}</ref> Under Reunion-turneen til bandet seint i 1990-åra vart songen spela i ei forkorta utgåve utan det siste verset, fordi vokalomfanget til Osbourne var vorte mindre. På seinare turnear og konsertar vart opningsriffet brukt som intro til «[[Songen Paranoid av Black Sabbath|Paranoid]]». == Medverkande == Opplysningane om medverkande er henta frå omslagsteksten til ''Sabbath Bloody Sabbath''.<ref>{{Cite AV media notes|title=Sabbath Bloody Sabbath|others=[[Black Sabbath]]|date=1973|type=Album liner notes}}</ref> * [[Tony Iommi]] – gitarar * [[Ozzy Osbourne]] – vokal * [[Bill Ward|Bill Ward]] – trommer og perkusjon * [[Geezer Butler]] – bass og [[fuzzbass]] == Versjonar av andre artistar == Det amerikanske thrash metal-bandet [[Musikkgruppa Anthrax|Anthrax]] spelte inn songen. Versjonen er spor tre på EP-en ''[[I'm the Man (EP)|I'm The Man]]'' frå 1987. Det svenske popbandet [[The Cardigans]] spelte inn «Sabbath Bloody Sabbath» på debutalbumet ''[[Emmerdale av The Cardigans|Emmerdale]]''. Det svenske doom metal-bandet [[Musikkgruppa Candlemass|Candlemass]] spelte inn ein del av songen til ein Black Sabbath-medley på albumet ''[[Ancient Dreams]]'' frå 1988. Seinare spelte dei inn heile songen på EP-en ''Black Star'' frå 2025. Det amerikanske noise rock-/eksperimentell metal-bandet [[Today Is the Day]] spelte inn songen. Versjonen kom på det tredje bandet i hyllestserien ''[[In These Black Days]]'' og på det fjerde studioalbumet til bandet, ''[[Temple of the Morning Star]]''. == Mottaking == «Sabbath Bloody Sabbath» vart rangert som den fjerde beste Black Sabbath-songen i ''Rock – Das Gesamtwerk der größten Rock-Acts im Check''.<ref>{{Cite book|last1=Rehe|first1=Christoph|title=Rock - Das Gesamtwerk der größten Rock-Acts im Check: alle Alben, alle Songs. Ein eclipsed-Buch|date=2013|publisher=Sysyphus Sysyphus Verlags GmbH|isbn=978-3868526462|language=de}}</ref> ''[[Cash Box]]'' kalla han ei «heavy metal-utflukt inn i den hardtrockande verda til desse svært suksessrike britiske rockarane», men meinte at dei mjukare avbrota mellom dei tunge partia gjorde sporet til den sterkaste singelkandidaten Black Sabbath hadde hatt på ei stund.<ref name="cb">{{Cite news|title=CashBox Record Reviews|date=19. januar 1974|page=16|access-date=5. september 2026|url=https://worldradiohistory.com/Archive-All-Music/Cash-Box/70s/1974/CB-1974-01-19.pdf|newspaper=Cash Box}}</ref> == Kjelder == {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sabbath Bloody Sabbath (song)|Sabbath Bloody Sabbath (song)]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 6. september 2026.'' {{refslutt}} {{Fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == * [https://www.youtube.com/watch?v=mfTpjrzas5E «Sabbath Bloody Sabbath»] på [[YouTube]] {{Black Sabbath}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Black Sabbath-songar]] [[Kategori:Singlar frå 1973]] [[Kategori:Songar skrivne av Ozzy Osbourne]] [[Kategori:Songar skrivne av Tony Iommi]] [[Kategori:Songar skrivne av Geezer Butler]] [[Kategori:Songar skrivne av Bill Ward]] [[Kategori:Songar frå 1973]] [[Kategori:Anthrax-songar]] [[Kategori:The Cardigans-songar]] [[Kategori:Candelmass-songar]] rsfo2d6uojzyeteqyt9864bzwo5lena 0 433395 3670642 2026-09-06T17:26:01Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Prachatice, Velké náměstí (srpen 2024).jpg | bilettekst = Rådhusplassen i Prachatice | kart = Prachatice PT CZ.png | karttekst = Prachatice innanfor distriktet [[Prachatice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Prachatice med utvida fullmakter | flagg = Flag of Prachatice.svg | symbol = Prachatice znak.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = Sør-B…» 3670642 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Prachatice, Velké náměstí (srpen 2024).jpg | bilettekst = Rådhusplassen i Prachatice | kart = Prachatice PT CZ.png | karttekst = Prachatice innanfor distriktet [[Prachatice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Prachatice med utvida fullmakter | flagg = Flag of Prachatice.svg | symbol = Prachatice znak.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Prachatice okres|Prachatice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 841,34<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 32413 | folketal1type = kommune | folketal1 = 10440 | folketal_by = 10017 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Prachatice'''{{mrk|[[tysk]] ''Prachatitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Prachatice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Prachatice.png|mini|250px|Det administrative området til Prachatice innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Prachatice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet České Budějovice|storbyområde]] for byen [[České Budějovice]] og områda rundt.<ref name="agg"/> Tre kommunar frå det administrative området til Prachatice inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 69 kommunar frå det administrative området til [[České Budějovice]] og ni frå andre administrative område. ===Kommunar=== Det administrative området til Prachatice omfattar 44 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město'') og 3 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Babice]]* * [[Bohunice]] * [[Budkov]] * [[Bušanovice]] * [[Chlumany]] * [[Chroboly]] * [[Chvalovice]] * [[Drslavice]] * ''[[Dub]]'' * [[Dvory]] * [[Hracholusky]] * '''[[Husinec]]''' * [[Kratušín]] * [[Křišťanov]] * [[Ktiš]] * [[Lažiště]] * [[Lenora]] * ''[[Lhenice]]'' * [[Lipovice]] * [[Lužice i Prachatice|Lužice]] * [[Mahouš]]* * [[Malovice]] * [[Mičovice]] * [[Nebahovy]] * [[Němčice]]* * '''[[Netolice]]''' * [[Nová Pec]] * [[Olšovice]] * [[Pěčnov]] * '''[[Prachatice]]''' * [[Radhostice]] * [[Stožec]] * ''[[Strunkovice nad Blanicí]]'' * [[Těšovice]] * [[Tvrzice]] * [[Újezdec]] * [[Vitějovice]] * '''[[Vlachovo Březí]]''' * '''[[Volary]]''' * [[Záblatí]] * [[Zábrdí]] * [[Zbytiny]] * [[Želnava]] * [[Žernovice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Prachatice SO || 33 651 || 32 764 || 32 413 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Prachatice''' || 10 440 |- | style=text-align:left; | [[Volary]] || 3 652 |- | style=text-align:left; | [[Netolice]] || 2 521 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lhenice}} || 2 039 |- | style=text-align:left; | [[Vlachovo Březí]] || 1 708 |- | style=text-align:left; | [[Husinec]] || 1 353 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Strunkovice nad Blanicí}} || 1 246 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Prachatice''' || 10 017 |- | style=text-align:left; | [[Volary]] || 3 578 |- | style=text-align:left; | [[Netolice]] || 2 254 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lhenice}} || 1 554 |- | style=text-align:left; | [[Vlachovo Březí]] || 1 553 |- | style=text-align:left; | [[Husinec]] || 1 227 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Strunkovice nad Blanicí}} || 872 |} ===Bydelar i Prachatice=== Bydelane og tettstadene i Prachatice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Prachatice I || 767 |- | style=text-align:left; | Prachatice II || 9 136 |- | style=text-align:left; | Staré Prachatice || 114 |- ! '''Prachatice by''' ! style=text-align:right; | 10 017 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kahov}} || 44 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Libínské Sedlo}} || 105 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Městská Lhotka}} || 9 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Oseky}} || 87 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ostrov i Prachatice|Ostrov}} || 109 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Perlovice}} || 24 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Podolí}} || 26 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stádla}} || 5 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Volovice}} || 14 |- ! '''Prachatice kommune''' ! style=text-align:right; | 10 440 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Prachatice]] [[Kategori:Kommunar i Prachatice okres|Prachatice]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Prachatice]] 30rdvu8n6jyoblm8gvbkw2qm3tsn0i0 3670656 3670642 2026-09-06T17:46:43Z TU-nor 12071 3670656 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Prachatice, Velké náměstí (srpen 2024).jpg | bilettekst = Rådhusplassen i Prachatice | kart = Prachatice PT CZ.png | karttekst = Prachatice innanfor distriktet [[Prachatice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Prachatice med utvida fullmakter | flagg = Flag of Prachatice.svg | symbol = Prachatice znak.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Prachatice okres|Prachatice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 841,34<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 32413 | folketal1type = kommune | folketal1 = 10440 | folketal_by = 10017 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Prachatice'''{{mrk|[[tysk]] ''Prachatitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Prachatice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Prachatice.png|mini|250px|Det administrative området til Prachatice innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Prachatice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet České Budějovice|storbyområde]] for byen [[České Budějovice]] og områda rundt.<ref name="agg"/> Tre kommunar frå det administrative området til Prachatice inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 69 kommunar frå det administrative området til [[České Budějovice]] og ni frå andre administrative område. ===Kommunar=== Det administrative området til Prachatice omfattar 44 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město'') og 3 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Babice]]* * [[Bohunice]] * [[Budkov]] * [[Bušanovice]] * [[Chlumany]] * [[Chroboly]] * [[Chvalovice]] * [[Drslavice]] * ''[[Dub]]'' * [[Dvory]] * [[Hracholusky]] * '''[[Husinec i Prachatice|Husinec]]''' * [[Kratušín]] * [[Křišťanov]] * [[Ktiš]] * [[Lažiště]] * [[Lenora]] * ''[[Lhenice]]'' * [[Lipovice]] * [[Lužice i Prachatice|Lužice]] * [[Mahouš]]* * [[Malovice]] * [[Mičovice]] * [[Nebahovy]] * [[Němčice]]* * '''[[Netolice]]''' * [[Nová Pec]] * [[Olšovice]] * [[Pěčnov]] * '''[[Prachatice]]''' * [[Radhostice]] * [[Stožec]] * ''[[Strunkovice nad Blanicí]]'' * [[Těšovice]] * [[Tvrzice]] * [[Újezdec]] * [[Vitějovice]] * '''[[Vlachovo Březí]]''' * '''[[Volary]]''' * [[Záblatí]] * [[Zábrdí]] * [[Zbytiny]] * [[Želnava]] * [[Žernovice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Prachatice SO || 33 651 || 32 764 || 32 413 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Prachatice''' || 10 440 |- | style=text-align:left; | [[Volary]] || 3 652 |- | style=text-align:left; | [[Netolice]] || 2 521 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lhenice}} || 2 039 |- | style=text-align:left; | [[Vlachovo Březí]] || 1 708 |- | style=text-align:left; | [[Husinec i Prachatice|Husinec]] || 1 353 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Strunkovice nad Blanicí}} || 1 246 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Prachatice''' || 10 017 |- | style=text-align:left; | [[Volary]] || 3 578 |- | style=text-align:left; | [[Netolice]] || 2 254 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lhenice}} || 1 554 |- | style=text-align:left; | [[Vlachovo Březí]] || 1 553 |- | style=text-align:left; | [[Husinec i Prachatice|Husinec]] || 1 227 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Strunkovice nad Blanicí}} || 872 |} ===Bydelar i Prachatice=== Bydelane og tettstadene i Prachatice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Prachatice I || 767 |- | style=text-align:left; | Prachatice II || 9 136 |- | style=text-align:left; | Staré Prachatice || 114 |- ! '''Prachatice by''' ! style=text-align:right; | 10 017 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kahov}} || 44 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Libínské Sedlo}} || 105 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Městská Lhotka}} || 9 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Oseky}} || 87 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ostrov i Prachatice|Ostrov}} || 109 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Perlovice}} || 24 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Podolí}} || 26 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stádla}} || 5 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Volovice}} || 14 |- ! '''Prachatice kommune''' ! style=text-align:right; | 10 440 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Prachatice]] [[Kategori:Kommunar i Prachatice okres|Prachatice]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Prachatice]] n6rgqh2muurqhwvexiif9p2ra0cbzeh 14 433396 3670643 2026-09-06T17:27:03Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «[[Kategori:Kommunar i Sør-Böhmen|Prachatice]]» 3670643 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Kommunar i Sør-Böhmen|Prachatice]] 7egcix29gesz6h8wlsubu3cie78cuo9 0 433397 3670644 2026-09-06T17:33:25Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Volary náměstí (srpen 2024).jpg | bilettekst = Sentralt torg i Volary | kart = Volary PT CZ.png | karttekst = Volary innanfor distriktet [[Prachatice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Prachatice]] med utvida fullmakter | flagg = Flag of Volary.svg | symbol = Volary znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = Dist…» 3670644 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Volary náměstí (srpen 2024).jpg | bilettekst = Sentralt torg i Volary | kart = Volary PT CZ.png | karttekst = Volary innanfor distriktet [[Prachatice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Prachatice]] med utvida fullmakter | flagg = Flag of Volary.svg | symbol = Volary znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Prachatice okres|Prachatice]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Prachatice|Prachatice SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 3652 | folketal_by = 3578 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Volary'''{{mrk|[[tysk]] ''Wallern''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Prachatice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Volary ligg administrativt under [[Prachatice]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Prachatice okres|Volary]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Volary]] g2doba5ex3n523is4ocm8igldkvcop3 0 433398 3670645 2026-09-06T17:37:10Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Netolice náměstí 4.jpg | bilettekst = Historiske bygningar i Netolice | kart = Netolice PT CZ.png | karttekst = Netolice innanfor distriktet [[Prachatice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Prachatice]] med utvida fullmakter | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fy…» 3670645 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Netolice náměstí 4.jpg | bilettekst = Historiske bygningar i Netolice | kart = Netolice PT CZ.png | karttekst = Netolice innanfor distriktet [[Prachatice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Prachatice]] med utvida fullmakter | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Prachatice okres|Prachatice]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Prachatice|Prachatice SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2521 | folketal_by = 2254 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Netolice'''{{mrk|[[tysk]] ''Nettolitz'', ''Netolitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Prachatice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Netolice ligg administrativt under [[Prachatice]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Prachatice okres|Netolice]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Netolice]] h0ku34wtrxzeyumarfffil2tzr0edoo 0 433399 3670646 2026-09-06T17:37:25Z Frokor 1328 frå en 3670646 wikitext text/x-wiki {{Infoboks musikkalbum | tittel = Sabotage | format = Studioalbum | artist = [[Black Sabbath]] | utgjeve = {{Start date|1975|07|28|df=y}}<ref name=":1" /> | innspelt = februar–mars 1975 | studio = [[Morgan Studios|Morgan]] i [[London]] | sjanger = [[heavy metal]] | lengd = 43:37 | selskap = * NEMS (Storbritannia) * [[Vertigo Records|Vertigo]] (Europa) * [[Warner Records|Warner Bros.]] (USA) | produsent = * Black Sabbath * Mike Butcher | førre = ''[[Sabbath Bloody Sabbath av Black Sabbath|Sabbath Bloody Sabbath]]'' | førre år = 1973 | neste = ''[[We Sold Our Soul for Rock 'n' Roll]]'' | neste år = 1976 }} '''''Sabotage''''' er det sjette studioalbumet til det engelske [[heavy metal]]-bandet [[Black Sabbath]], gjeve ut 28. juli 1975.<ref name=":1">{{Kjelde www|tittel=Sabotage - Black Sabbath &#124; Songs, Reviews, Credits &#124; AllMusic|url=https://www.allmusic.com/album/sabotage-mw0000652467|språk=en|vitja=5. september 2026}}</ref> Albumet vart spelt inn medan bandet låg i rettsstrid med den tidlegare manageren [[produsenten Patrick Meehan|Patrick Meehan]].<ref name=":0">{{Kjelde www|tittel=Album review: Black Sabbath – Sabotage Super Deluxe|url=https://www.kerrang.com/album-review-black-sabbath-sabotage-super-deluxe|vitja=5. september 2026|nettstad=[[Kerrang!]]|dato=11. juni 2021|språk=en|arkivdato=4 March 2022|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20220304213241/https://www.kerrang.com/album-review-black-sabbath-sabotage-super-deluxe}}</ref><ref name=":1" /><ref name="Elliottpublished">{{Kjelde www|etternamn=Elliott|førenamn=Paul|dato=15. april 2021|tittel=At war, unravelling and flying high: how Black Sabbath made Sabotage|url=https://www.loudersound.com/features/how-black-sabbath-made-sabotage|vitja=5. september 2026|nettstad=Loudersound.com|språk=en|arkivdato=4 March 2022|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20220304213241/https://www.loudersound.com/features/how-black-sabbath-made-sabotage}}</ref> Stresset frå dei vedvarande juridiske problema trengde inn i innspelingsarbeidet og gav albumet namn. Gitaristen [[Tony Iommi]] og Mike Butcher produserte det saman.<ref name=":1" /><ref name="Elliottpublished" /> «[[Am I Going Insane (Radio)]]» vart gjeven ut som singel 13. februar 1976.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.worldradiohistory.com/UK/Music-Week/1976/Music-Week-1976-02-14.pdf|tittel=Music Week|sider=38|vitja=5. september 2026|arkivdato=18 July 2024|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20240718104116/https://worldradiohistory.com/UK/Music-Week/1976/Music-Week-1976-02-14.pdf}}</ref> Som ei vidareføring av eksperimenteringa på dei to førre albuma blandar ''Sabotage'' den vanlege tyngda til bandet med eksperimentelle innslag, mellom anna akustisk gitar og kor. Til liks med forgjengaren ''[[Sabbath Bloody Sabbath av Black Sabbath|Sabbath Bloody Sabbath]]'' fekk albumet først gode meldingar og kommersiell suksess. Det vart likevel den første utgjevinga til bandet som ikkje fekk platinastatus i USA. Som dei førre albuma vert det framleis hylla som ein klassikar i diskografien til bandet. == Bakgrunn == Black Sabbath byrja arbeidet med det sjette albumet i februar 1975, igjen i England og i [[Morgan Studios]] i [[Willesden]] i London. Dei valde tittelen ''Sabotage'' fordi den tidlegare leiinga saksøkte bandet, og dei kjende at dei vart saboterte heile vegen og angripne frå alle kantar, ifølgje Iommi.<ref name="iommiautobiography">{{Cite book|last=Iommi|first=Tony|title=Iron Man: My Journey Through Heaven and Hell with Black Sabbath|url=https://archive.org/details/ironmanmyjourney00iomm_0|url-access=registration|year=2011|publisher=Da Capo Press|isbn=978-0-30681-9551}}</ref> Trommeslagaren [[Bill Ward|Bill Ward]] sa at dette truleg var det einaste albumet som nokon gong var laga med advokatar i studioet.<ref>{{Cite journal|first=Michael|last=Barackman|title=Sabbath surfaces|journal=[[Circus (tidsskrift)|Circus]]|issue=142|date=26. oktober 1976}}</ref> Iommi meinte rettsproblema gav albumet den sinte og tyngre lyden.<ref name="iommiautobiography" /> Bassisten [[Geezer Butler]] forklarte til Dan Epstein i 2001 at bandet kring ''Sabbath Bloody Sabbath'' oppdaga at leiinga og plateselskapet lurte dei. Når dei ikkje var på scena eller i studioet, sat dei difor på advokatkontor for å kome seg ut av kontraktane. Medan dei prøvde å spele inn, måtte dei signere fråsegner og andre dokument. Dei kalla albumet ''Sabotage'' fordi dei meinte heile prosessen vart sabotert av folk som utnytta dei. I sjølvbiografien ''[[I Am Ozzy]]'' stadfestar [[Ozzy Osbourne]] at stemningar vart leverte til dei ved miksepulten. I omslagsteksten til konsertalbumet ''Reunion'' frå 1998 hevda Butler at bandet gjekk gjennom ti månader med rettssaker. Musikken vart uviktig for han; berre det å skrive ein song var ei lette. == Innspeling == Iommi forklarte at bandet kunne ha halde fram med stadig meir tekniske arrangement, orkester og anna, men ikkje ønskte det. Dei tok eit oppgjer med seg sjølve og ville lage eit rockealbum; han meinte ''Sabbath Bloody Sabbath'' eigentleg ikkje var eit rockealbum.<ref>Rosen 1996, s. 80.</ref> Ifølgje ''How Black Was Our Sabbath'' heldt innspelingane vanlegvis fram til langt på natt. Tony Iommi arbeidde hardt med produksjonen saman med Mike Butcher og brukte mykje tid på gitarlydane. Bill eksperimenterte òg med trommene og likte særleg effekten av cymbalar spela baklengs. Osbourne vart frustrert over kor lang tid albuma tok og skreiv i sjølvbiografien at ''Sabotage'' tok om lag fire tusen år. Ifølgje Iommi var innspelingane åstad for ei legendarisk jamøkt mellom Black Sabbath og [[Led Zeppelin]].<ref>{{Kjelde www|url=https://www.loudersound.com/features/black-sabbath-led-zeppelin-story-of-jam-session|tittel=Inside Black Sabbath and Led Zeppelin's lost jam session|førenamn=Dave|etternamn=Everley|dato=5. juli 2016|nettstad=Loudersound.com|vitja=5. september 2026|arkivdato=28 July 2024|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20240728124900/https://www.loudersound.com/features/black-sabbath-led-zeppelin-story-of-jam-session}}</ref> Minnebiletet hans kan likevel vere feil, ettersom kjelder viser at Zeppelin var [[Led Zeppelin North American Tour 1975|på turné i USA]] medan ''Sabotage'' vart spelt inn. Ward var òg usikker på tidspunktet. Han visste ikkje eingong kva album dei arbeidde med, men mintest at ein av favorittsongane til [[John Bonham]] var «[[Supernaut av Black Sabbath|Supernaut]]», så då dei kom i studioet, ville Bonham jamme på han.<ref>{{Cite journal|first=Ron|last=Schroer|title=Bill Ward & the hand of doom, part IV: Living naked|journal=Southern Cross|issue=21|date=mai 1998|page=69}}</ref> Jamøkta fann truleg stad under innspelinga av det førre albumet, ''Sabbath Bloody Sabbath''.<ref name="iommiautobiography" /> == Komposisjon == ''Sabotage'' blandar tunge og kraftfulle songar med eksperimentelle stykke som «Supertzar» og «Am I Going Insane (Radio)». ''[[Magasinet Mojo|Mojo]]'' skreiv i 2013 at opningssporet «[[Hole in the Sky av Black Sabbath|Hole in the Sky]]» og den knusande «[[Symptom of the Universe|Symptom of the Universe]]» viste at krafta til Sabbath var uskadd trass i problema, på det mange reknar som ei av dei beste utgjevingane deira. I artikkelen «Thrash Metal – An Introduction» i ''University Times Magazine'' nemner Vladimir Rakhmanin «Symptom of the Universe» som eit av dei tidlegaste døma på [[thrash metal]], ein heavy metal-undersjanger som voks fram tidleg i 1980-åra. Iommi skildrar dynamikken i songen i ''Iron Man'': Han byrjar med eit akustisk parti og går så over i noko raskare for å skape dynamikk, med mange endringar og ei jamøkt på slutten. Det siste partiet voks fram frå ein improvisasjon i studioet, vart laga spontant på éin dag og vart deretter lagt inn i songen.<ref name="iommiautobiography" /> [[English Chamber Choir]] vart henta inn til «Supertzar». Då Osbourne kom og såg koret, trudde han at han var i feil studio og gjekk att.<ref name="iommiautobiography" /> «(Radio)» i tittelen på den popprega «Am I Going Insane (Radio)» fekk somme til å tru at songen var ei radioforkorting eller radioutgåve. Dette er likevel den einaste versjonen; «radio-rental» er [[slang]] for «mental».<ref>{{Kjelde www|url=http://www.black-sabbath.com/discog/sabotage.html|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20110611150933/http://www.black-sabbath.com/discog/sabotage.html|tittel=Black Sabbath Online: Sabotage|arkivdato=11 June 2011|vitja=5. september 2026}}</ref> Den korte instrumentalen «Don't Start (Too Late)» er eit akustisk gitarutstillingsstykke for Iommi. Tittelen viser til bandoperatøren David Harris, som ofte fortvila over at Sabbath byrja å spele før han var klar til å ta opp.<ref>{{Kjelde www|url=http://thequietus.com/articles/18120-black-sabbath-sabotage-anniversary-review|tittel=The Quietus &#124; Features &#124; Anniversary &#124; at Breaking Point: Black Sabbath's Sabotage Revisited|nettstad=Thequietus.com|dato=17. juni 2015}}</ref> «The Writ» er ein av få Black Sabbath-songar med tekst av Osbourne,<ref name="osbourneautobiography">{{Cite book|last=Osbourne|first=Ozzy|title=I Am Ozzy|year=2011|publisher=Grand Central Publishing|isbn=978-0446569903}}</ref> som vanlegvis støtta seg på Butler. Songen kom frå frustrasjonen Osbourne kjende då den tidlegare manageren Patrick Meehan saksøkte bandet etter å ha fått sparken.<ref name="osbourneautobiography" /> Han går hardt til åtak på musikkbransjen og særleg Meehan, mellom anna med spørsmålet «Are you Satan? Are you man?». Osbourne skriv at han laga det meste av teksten sjølv, og at det kjendes litt som å gå til psykolog; alt sinnet mot Meehan strøymde ut. Bandet byrja i denne perioden å spørje om det var noko poeng i å spele inn album og turnere utan stans berre for å betale advokatane.<ref name="osbourneautobiography" /> Ifølgje Ward er «The Writ» og «Megalomania» tematisk fletta saman fordi begge handlar om spenningane frå rettsproblema.<ref>{{Cite book|last=Stolz|first=Nolan|title=Experiencing Black Sabbath|year=2017|publisher=Rowman & Littlefield|isbn=978-1-44225-6927}}</ref> Det [[skjult spor|skjulte sporet]] «Blow on a Jug» på slutten av «The Writ» vart framført av Osbourne og Ward medan dei leika seg ved pianoet mellom innspelingane. Songen vart teken opp utan at dei visste det. Den 31 sekund lange sketsjen var ei parodisk hylling av [[Mungo Jerry]], som brukte [[jug (instrument)|krukker]] i framføringane sine. Ward kalla han ei fyllevise som han og Ozzy song saman i ein varebil eller på eit fly: Ward spelte piano medan Ozzy bles i ei brun siderkrukke som om ho var ein tuba.<ref name="blowonajug">{{Kjelde www|tittel=Black Sabbath Sabotage &#124; The Documentary|url=https://www.thetapesarchive.com/black-sabbath-sabotage-documentary/|vitja=5. september 2026|nettstad=The Tapes Archive|språk=en-US}}</ref> == Omslag == Framsideomslaget har fått blanda reaksjonar og vert av somme rekna som eitt av dei verste omslaga i rockehistoria.<ref>{{Kjelde www|url=https://loudwire.com/black-sabbaths-sabotage-top-50-worst-album-covers/|tittel=Black Sabbath's 'Sabotage' Earns Spot on Top 50 Worst Album Covers List|førenamn=Graham|etternamn=Hartmann|dato=7. juni 2012|nettstad=Loudwire.com|vitja=5. september 2026}}</ref> Graham Wright, trommeteknikaren til Bill Ward og dessutan grafisk kunstnar, laga konseptet med det omvende speglet.<ref>Omslagsteksten til ''Sabotage – 2009 Remastered Edition''.</ref> Bandet trudde dei møtte til ei prøvefotografering, noko som forklarer kleda. Ward sa at dei ikkje hadde drøfta kva dei skulle ha på seg, og at bandet sidan har måtta tole ein straum av kleskommentarar og vitsar. Ward hadde faktisk på seg den raude strømpebuksa til kona.<ref name="iommiautobiography" /> Wright fortel i ''How Black Was Our Sabbath'' at kvart bandmedlem etter planen skulle vere kledd i svart og hadde fått beskjed om å ta med sceneklede til prøvefotografia. Då dei kom, hadde designarane ikkje lagt fram svarte kostyme, og det opphavlege konseptet var forkasta. Designarane heldt fram og sa at dei seinare skulle leggje bileta over kvarandre og at resultatet ville verte flott. Alt gjekk uvanleg raskt, og resultatet var langt frå planen. Ironisk nok vart omslaget som skulle vise sabotasje, sjølv sabotert; då bandet såg det, var det for seint å endre. == Utgjeving == ''Sabotage'' kom ut i USA 28. juli 1975 og i Storbritannia i september 1975.<ref name=":1" /> Der nådde det sjuandeplassen.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.officialcharts.com/search/albums/Sabotage|tittel=Official Charts Company – Black Sabbath ''Sabotage''|utgjevar=[[Official Charts Company]]|vitja=5. september 2026|arkivdato=4 April 2015|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20150404210052/http://www.officialcharts.com/search/albums/SABOTAGE/}}</ref> I USA nådde det 28. plassen på ''Billboard'' 200.<ref>{{Kjelde www|tittel=AllMusic Billboard albums|url=https://www.allmusic.com/album/sabotage-mw0000652467/awards|vitja=5. september 2026}}</ref> [[British Phonographic Industry|BPI]] sertifiserte albumet til sølv i Storbritannia 1. desember 1975 etter 60 000 selde einingar.<ref>{{Kjelde www|url=http://www.bpi.co.uk/platinum/platinumright.asp?rq=search_plat&r_id=21459|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20180413125431/https://www.bpi.co.uk/platinum/platinumright.asp?rq=search_plat&r_id=21459|arkivdato=13 April 2018|tittel=BPI certified awards|vitja=5. september 2026}}</ref> Det fekk [[salstrofé|gull]] i USA 16. juni 1997, men var den første utgjevinga til bandet som ikkje fekk platinastatus der.<ref>{{Kjelde www|tittel=RIAA Gold & Platinum database|nettstad=[[Recording Industry Association of America]]|url=https://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?resultpage=1&table=SEARCH_RESULTS&action=&title=sabotage&artist=black%20sabbath&format=&debutLP=&category=&sex=&releaseDate=&requestNo=&type=&level=&label=&company=&certificationDate=&awardDescription=&catalogNo=&aSex=&rec_id=&charField=&gold=&platinum=&multiPlat=&level2=&certDate=&album=&id=&after=&before=&startMonth=1&endMonth=1&startYear=1958&endYear=2009&sort=Artist&perPage=25|vitja=5. september 2026|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20151019020842/http://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?resultpage=1&table=SEARCH_RESULTS&action=&title=sabotage&artist=black%20sabbath&format=&debutLP=&category=&sex=&releaseDate=&requestNo=&type=&level=&label=&company=&certificationDate=&awardDescription=&catalogNo=&aSex=&rec_id=&charField=&gold=&platinum=&multiPlat=&level2=&certDate=&album=&id=&after=&before=&startMonth=1&endMonth=1&startYear=1958&endYear=2009&sort=Artist&perPage=25|arkivdato=19 October 2015}}</ref> Bandet turnerte i USA i 1975 og vart filma til den velrenommerte serien ''Don Kirshner's Rock Concert'' i Santa Monica Civic Auditorium. Sabbath spela «Killing Yourself to Live», «Hole in the Sky», «Snowblind», «War Pigs» og «Paranoid». Under gitarsoloen til Iommi i «Snowblind» vart plastsnøfnugg sleppte ned over publikum og bandet, eit scenetriks dei brukte i denne perioden. ''How Black Was Our Sabbath'' skildrar eit publikum av berre eit par tusen, sjølv om det verka som heile Los Angeles hadde høyrt om konserten. Fordi bandet brukte stadig meir orkester og nye studiolydar, vart dette den første turneen deira med ein fast tangentspelar på scena, [[Gerald Woodroffe|Gerald «Jezz» Woodroffe]].<ref name="iommiautobiography" /> Black Sabbath turnerte med [[Kiss|Kiss]] som oppvarming, men måtte avkorte turneen i november 1975 då Osbourne vart skadd i ei [[motorsykkel]]ulukke. == Mottaking == {| class="wikitable" |+ Profesjonelle meldingar ! Publikasjon !! Vurdering |- | [[Metacritic]] || 92/100 (Super Deluxe)<ref>{{Kjelde www|url=https://www.metacritic.com/music/sabotage-super-deluxe-edition-box-set/black-sabbath|tittel=Sabotage [Super Deluxe Edition] by Black Sabbath Reviews and Tracks|nettstad=[[Metacritic]]|vitja=5. september 2026|arkivdato=3 October 2021|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20211003051649/https://www.metacritic.com/music/sabotage-super-deluxe-edition-box-set/black-sabbath}}</ref> |- | [[AllMusic]] || 4,5/5<ref name="Allmusic">{{Kjelde www|forfattar=Prato, Greg|tittel=''Sabotage'' AMG Album Review|url=https://www.allmusic.com/album/sabotage-mw0000652467|utgjevar=Allmusic.com|vitja=5. september 2026}}</ref> |- | ''[[Magasinet Classic Rock|Classic Rock]]'' || 4,5/5<ref>{{Kjelde www|url=https://www.loudersound.com/reviews/black-sabbath-sabotage|tittel=Album Of The Week Club review: Black Sabbath's Sabotage is the end of a golden age - and the point cracks are beginning to show|dato=10. mars 2025|nettstad=Loudersound.com|vitja=5. september 2026}}</ref> |- | ''[[Encyclopedia of Popular Music]]'' || 3/5<ref name="Larkin">{{Cite book|last1=Larkin|first1=Colin|title=Virgin Encyclopedia of Popular Music|date=1997|publisher=Virgin Books|location=London|isbn=1-85227 745 9|page=138|chapter=Black Sabbath}}</ref> |- | ''[[Martin C. Strong|The Great Rock Discography]]'' || 7/10<ref name="Strong">{{Cite book|last1=Strong|first1=Martin C.|title=The Great Rock Discography|date=2006|publisher=Canongate Books|location=Edinburgh|isbn=1-84195-827-1|chapter=Black Sabbath|pages=98}}</ref> |- | ''[[Rolling Stone]]'' || positiv<ref name="Rolling Stone">{{Kjelde www|forfattar=Altman, Billy|tittel=''Sabotage'' Album Review|url=https://www.rollingstone.com/music/albumreviews/sabotage-19750925|verk=[[Rolling Stone]]|issue=196|dato=25. september 1975|vitja=5. september 2026|arkivdato=20 September 2016|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20160920060701/http://www.rollingstone.com/music/albumreviews/sabotage-19750925}}</ref> |- | ''[[The Rolling Stone Album Guide]]'' || 4/5<ref>{{Kjelde www|tittel=Black Sabbath: Album Guide|url=https://www.rollingstone.com/music/artists/black-sabbath/albumguide|verk=Rolling Stone|vitja=5. september 2026|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20110306133206/http://www.rollingstone.com/music/artists/black-sabbath/albumguide|arkivdato=6 March 2011}}</ref> |- | [[Sputnikmusic]] || 4,7/5<ref>{{Kjelde www|url=https://www.sputnikmusic.com/review/49050/Black-Sabbath-Sabotage/|tittel=Review ''Sabotage''|forfattar=SgtPepper|utgjevar=www.sputnikmusic.com|vitja=5. september 2026}}</ref> |- | ''[[MusicHound|MusicHound Rock]]'' || 3/5<ref name="MH">{{Cite book|last1=Graff|first1=Gary|last2=Durchholz|first2=Daniel|title=MusicHound Rock: The Essential Album Guide|publisher=Visible Ink Press|year=1999|isbn=978-1-57859-061-2|page=[https://archive.org/details/isbn_9781578590612/page/115 115]|url=https://archive.org/details/isbn_9781578590612/page/115}}</ref> |- | ''[[Spin Alternative Record Guide]]'' || 9/10<ref name="Weisbard">{{Cite book|last1=Weisbard|first1=Eric|last2=Marks|first2=Craig|date=1995|title=Spin Alternative Record Guide|publisher=Vintage Books|isbn=1841955515}}</ref> |} For andre gong fekk eit Black Sabbath-album gode meldingar alt då det kom. ''Rolling Stone'' skreiv at ''Sabotage'' ikkje berre var den beste plata deira sidan ''[[Paranoid av Black Sabbath|Paranoid]]'', men kanskje den beste nokon gong.<ref name="Rolling Stone" /> Seinare meldingar var òg gode. Greg Prato i [[AllMusic]] kalla ''Sabotage'' den siste av dei legendariske første seks utgjevingane, men meinte den magiske kjemien som gjorde ''Paranoid'' og ''[[Vol. 4 av Black Sabbath|Vol. 4]]'' så særmerkte, byrja å gå i oppløysing.<ref name="Allmusic" /> Gitaristen [[Yngwie Malmsteen]] fortalde Nick Bowcott i ''Guitar Player'' i 2008 at riffet til «Symptom of the Universe» var det første Tony Iommi-riffet han høyrde, og at bruken av den [[tritonus|forminska kvinten]] kunne ha fått Iommi brend på bålet nokre hundreår tidlegare. I 2017 sette ''Rolling Stone'' albumet på 32. plass på lista over dei 100 beste metalalbuma gjennom tidene.<ref>{{Kjelde www|etternamn=Hank|førenamn=Shteamer|tittel=100 Greatest Metal Albums of All Time|url=https://www.rollingstone.com/music/lists/the-100-greatest-metal-albums-of-all-time-w486923/pantera-far-beyond-driven-1994-w487081|verk=[[Rolling Stone]]|utgjevar=Wenner Media LLC|vitja=5. september 2026|dato=21. juni 2017|arkivdato=10 August 2017|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20170810090739/http://www.rollingstone.com/music/lists/the-100-greatest-metal-albums-of-all-time-w486923/pantera-far-beyond-driven-1994-w487081}}</ref> I 1991 plasserte [[Chuck Eddy]] ''Sabotage'' som nummer 20 i boka si om dei 500 beste heavy metal-albuma og kalla det det beste og mest eksentriske albumet til bandet. Han skildra merkelege [[cut-up-teknikk|cut-up]]-[[pastisj]]ar inni endå merkelegare cut-up-pastisjar, med band attende til [[The Firesign Theatre]] og [[William Burroughs]] og framover mot ''[[Operation: Mindcrime]]'' (1988) av [[Queensrÿche]]. Korte soloar, messande røyster, vonde latterar, sju sekund frå ei gammal [[jugband]]-[[78-plate]] og gryntande refreng hoppar fram utan varsel. Som i ein god [[hiphop]]miks desorienterer og overraskar kvar lyd, men passar likevel så godt at han ikkje kunne vore ein annan stad.<ref name="Eddy">{{Cite book|last1=Eddy|first1=Chuck|title=Stairway to Hell: The 500 Best Heavy Metal Albums in the Universe|date=1991|publisher=Harmony Books|location=New York|isbn=0517575418|page=23}}</ref> Rob Michaels i ''[[Spin Alternative Record Guide]]'' meinte bruken av strykarar og av [[innspelingsstudio som instrument|studiotriks]] viste ei modning frå ''Sabbath Bloody Sabbath'' og gav den mest samanhengande innspelinga til gruppa.<ref name="Weisbard" /> == Innhald == {{Sporliste| overskrift = Side A | alle songar = [[Black Sabbath]] ([[Geezer Butler]], [[Tony Iommi]], [[Ozzy Osbourne]] og [[Bill Ward|Bill Ward]]) | tittel1 = [[Hole in the Sky av Black Sabbath|Hole in the Sky]] | lengd1 = 3:59 | tittel2 = Don't Start (Too Late) | merknad2 = [[instrumentalmusikk|instrumental]] | lengd2 = 0:49 | tittel3 = [[Symptom of the Universe]] | lengd3 = 6:29 | tittel4 = Megalomania | lengd4 = 9:42 }} {{Sporliste| overskrift = Side B | tittel5 = The Thrill of It All | lengd5 = 5:55 | tittel6 = Supertzar | merknad6 = instrumental med vokaliserande [[kor]] | lengd6 = 3:44 | tittel7 = [[Am I Going Insane (Radio)]] | lengd7 = 4:14 | tittel8 = The Writ | merknad8 = med det skjulte sporet «Blow on a Jug» i somme utgåver | lengd8 = 8:45 | total lengd = 43:44 }} === Super Deluxe-utgåva frå 2021 === {{Sporliste|overskrift=Plate éin}} {{Sporliste| overskrift = Plate to (North American Tour Live '75, del 1) | tittel1 = Supertzar / Killing Yourself to Live | lengd1 = 6:45 | tittel2 = Hole in the Sky | lengd2 = 4:36 | tittel3 = Snowblind | lengd3 = 6:44 | tittel4 = Symptom of the Universe | lengd4 = 4:34 | tittel5 = War Pigs | lengd5 = 8:23 | tittel6 = Megalomania | lengd6 = 10:59 | tittel7 = Sabbra Cadabra | lengd7 = 5:20 | tittel8 = Jam 1 / Guitar Solo | lengd8 = 7:52 | tittel9 = Jam 2 / Drum Solo | lengd9 = 6:06 | tittel10 = Supernaut | lengd10 = 2:21 | tittel11 = Iron Man | lengd11 = 6:16 | total lengd = 69:58 }} {{Sporliste| overskrift = Plate tre (North American Tour Live '75, del 2) | tittel1 = Guitar Solo / Orchid / Rock 'n' Roll Doctor / Don't Start (Too Late) | lengd1 = 8:46 | tittel2 = Black Sabbath | lengd2 = 6:46 | tittel3 = Spiral Architect | lengd3 = 5:15 | tittel4 = Embryo / Children of the Grave | lengd4 = 6:00 | tittel5 = Paranoid | lengd5 = 3:03 | total lengd = 29:50 }} {{Sporliste| overskrift = Plate fire (japansk singel) | tittel1 = Am I Going Insane (Radio) - Single Edit | lengd1 = 3:27 | tittel2 = Hole in the Sky | lengd2 = 3:59 | total lengd = 7:26 }} ;Merknader * Plate to og tre inneheld eit konsertopptak frå [[Asbury Park Convention Hall|Convention Hall]] i [[Asbury Park]] i New Jersey 5. august 1975. Spor 2, 4 og 6 på plate to hadde tidlegare kome på konsertalbumet ''[[Past Lives av Black Sabbath|Past Lives]]'' frå 2002. Dei andre spora på plate to og alle på plate tre hadde ikkje vore gjevne ut.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.pastemagazine.com/music/black-sabbath/sabotage-super-deluxe-edition-album-review/|utgjevar=Paste Magazine|tittel=45 Years on, Black Sabbath's Sabotage Still Glimmers with the Allure of Limitless Creative Possibility|dato=10. juni 2021|vitja=5. september 2026|arkivdato=11 June 2021|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20210611064930/https://www.pastemagazine.com/music/black-sabbath/sabotage-super-deluxe-edition-album-review/}}</ref><ref name="superdeluxe">{{Kjelde www|url=https://www.billward.com/2021/04/sabotage-super-deluxe-edition/|nettstad=Billward.com|tittel=Sabotage Super Deluxe Edition|vitja=5. september 2026}}</ref> Heile opptaket hadde likevel vore tilgjengeleg på piratutgjevingar i mange år. * Plate fire har ei forkorta singelutgåve av «Am I Going Insane (Radio)», følgd av B-sida «Hole in the Sky», med eit omslag som etterliknar den svært sjeldne japanske singelutgjevinga.<ref name="superdeluxe" /> == Medverkande == === Black Sabbath === * [[Ozzy Osbourne]] – hovudvokal * [[Tony Iommi]] – gitarar, piano, synthesizer, orgel og harpe * [[Geezer Butler]] – bass * [[Bill Ward|Bill Ward]] – trommer og perkusjon; piano og bakgrunns-/scatvokal på «Blow on a Jug» === Andre medverkande === * [[Will Malone]] – arrangement for [[English Chamber Choir]] (spor 6) * Black Sabbath – medprodusent * Mike Butcher – medprodusent og lydteknikar * Robin Black – lydteknikar * David Harris – bandoperatør og sabotør == Salslister == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" ! Liste (1975) !! Høgaste plassering |- {{Albumliste|Austria|6|artist=Black Sabbath|album=Sabotage|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|Canada|33|artist=Black Sabbath|rowheader=true|access-date=5. september 2026|chartid=3102}} |- {{Albumliste|Germany|17|id=7809|artist=Black Sabbath|album=Sabotage|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|New Zealand|33|artist=Black Sabbath|album=Sabotage|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|Norway|6|artist=Black Sabbath|album=Savotage|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|UK2|7|date=19750921|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|Billboard200|28|artist=Black Sabbath|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |} {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" ! Liste (2021) !! Høgaste plassering |- ! scope="row"| Australia ([[ARIA Charts|ARIA]])<ref name="ARIA Chart">{{Kjelde www|url=https://imgur.com/a/xm45btR|tittel=Black Sabbath ARIA chart history 1988 to July 2025|utgjevar=ARIA|verk=Imgur.com|vitja=5. september 2026}}</ref> || 124 |- {{Albumliste|Wallonia|109|artist=Black Sabbath|album=Sabotage|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|Germany|17|id=7809|artist=Black Sabbath|album=Sabotage|rowheader=true|access-date=5. september 2026|refname=refde1}} |- {{Albumliste|Scotland|51|date=20210618|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|Switzerland|25|artist=Black Sabbath|album=Sabotage|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|UKIndependent|32|date=20210618|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |- {{Albumliste|UKRock|7|date=20210618|rowheader=true|access-date=5. september 2026}} |} {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" ! Liste (2025) !! Høgaste plassering |- ! scope="row"| Kroatisk internasjonal albumliste ([[Top of the Shops|HDU]])<ref>{{Kjelde www|url=https://www.top-lista.hr/www/lista-prodaje-strano-8-tjedan-2025/|tittel=Lista prodaje 8. tjedan 2025. (17.02.2025. - 23.02.2025.)|dato=17. februar 2025|utgjevar=[[Top of the Shops|HDU]]|språk=hr|vitja=5. september 2026|arkivdato=March 6, 2025|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20250306111343/https://www.top-lista.hr/www/lista-prodaje-strano-8-tjedan-2025/}}</ref> || 30 |- ! scope="row"| Ungarsk fysisk albumliste ([[Association of Hungarian Record Companies|MAHASZ]])<ref>{{Kjelde www|tittel=Album Top 40 slágerlista (fizikai hanghordozók) – 2025. 37. hét|url=https://slagerlistak.hu/album-top-40-slagerlista-fizikai-hanghordozok/2025/37|utgjevar=[[Association of Hungarian Record Companies|MAHASZ]]|vitja=5. september 2026}}</ref> || 40 |} == Salstrofé == {{Salstrofétabell topp}} {{Certification Table Entry|region=United Kingdom|type=album|artist=Black Sabbath|title=Sabotage|award=Sølv|relyear=1975|certyear=1975|id=5658-1046-2|nosales=true}} {{Certification Table Entry|region=United States|type=album|artist=Black Sabbath|title=Sabotage|award=Gull|relyear=1975|certyear=1997|nosales=true}} {{Salstrofétabell botn|nosales=true}} == Kjelder == {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sabotage (Black Sabbath album)|Sabotage (Black Sabbath album)]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 6. september 2026.'' {{refslutt}} {{Fotnoteliste}} === Bibliografi === * {{Cite book|last=Rosen|first=Steven|title=The Story of Black Sabbath: Wheels of Confusion|publisher=Castle Communications|year=1996|isbn=1-86074-149-5}} == Bakgrunnsstoff == * [https://www.discogs.com/master/4785 ''Sabotage''] på [[Discogs]] {{Black Sabbath}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Musikkalbum frå 1975]] [[Kategori:Album spelte inn i Morgan Sound Studios]] [[Kategori:Black Sabbath-album]] [[Kategori:Vertigo Records-album]] [[Kategori:Warner Bros. Records-album]] 1xbkyyq30490qoxlqalm1cagv6smse2 0 433400 3670648 2026-09-06T17:40:53Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Vlachovo Březí (1).jpg | bilettekst = Utsyn mot Vlachovo Březí | kart = Vlachovo Brezi PT CZ.png | karttekst = Vlachovo Březí innanfor distriktet [[Prachatice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Prachatice]] med utvida fullmakter | flagg = Vlachovo Březí Flag.jpg | symbol = Vlachovo Brezi CoA CZ.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = Sør-B…» 3670648 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Vlachovo Březí (1).jpg | bilettekst = Utsyn mot Vlachovo Březí | kart = Vlachovo Brezi PT CZ.png | karttekst = Vlachovo Březí innanfor distriktet [[Prachatice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Prachatice]] med utvida fullmakter | flagg = Vlachovo Březí Flag.jpg | symbol = Vlachovo Brezi CoA CZ.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Prachatice okres|Prachatice]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Prachatice|Prachatice SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 1708 | folketal_by = 1553 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Vlachovo Březí'''{{mrk|[[tysk]] ''Wällisch Birken'', ''Wällischbirken''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Prachatice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Vlachovo Březí ligg administrativt under [[Prachatice]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Prachatice okres|Vlachovo Brezi]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Vlachovo Brezi]] 6keyjhbqqshlp69xp01kzxacc98pgf8 2 433401 3670649 2026-09-06T17:41:15Z Sigrunespe 24504 Dette er ei arbeidsside, ei sandkasse, til bruk på arkivverkstad. 3670649 wikitext text/x-wiki 8. september 2026 held Sigrun Espe ein presentasjon av ulike wiki-verktøy for deltakar på KAI-konferansen, ein årleg arkivkonferanse for tilsette i kommunale bevaringsinstitusjonar. Presentasjonen er ein del av ein verkstad om formidling. Dette er ein presentasjonswiki for deltakarane på denne verkstaden. == Kvifor Wikipedia == * Største og viktigaste oppslagsverket i verda. * Du kan sjølv vere med å definere innhaldet. * Innhaldet blir brukt av mange til mykje. * Demokratisk og fri tilgang for alle. == Arkiv, bibliotek, museum (ABM)== * Kvifor er Wikipedia plassen å vere for desse ABM-sektoren? * Kva skal til for at vi lukkast på Wikipedia? * Korleis kome i gong? ==Deltakarar== Her kan alle deltakarane skrive inn sitt eige namn, brukarnamn og kva institusjon dei representerer. På siste konferansedag vil Sigrun trekke ein tilfeldig person frå lista under som vinn eit flott Wikimedia-nett. *Sigrun Espe, [[Brukar:Sigrunespe]], frå [[Fylkesarkivet i Vestland]] trjczjkn7ohft6qhfj52we4izx3dixr 3670655 3670649 2026-09-06T17:45:55Z Sigrunespe 24504 3670655 wikitext text/x-wiki 8. september 2026 held Sigrun Espe ein presentasjon av ulike wiki-verktøy for deltakar på KAI-konferansen, ein årleg arkivkonferanse for tilsette i kommunale bevaringsinstitusjonar. Presentasjonen er ein del av ein verkstad om formidling. Dette er ein presentasjonswiki for deltakarane på denne verkstaden. == Kvifor Wikipedia == * Største og viktigaste oppslagsverket i verda. * Du kan sjølv vere med å definere innhaldet. * Innhaldet blir brukt av mange til mykje. * Demokratisk og fri tilgang for alle. == Arkiv, bibliotek, museum (ABM)== * Kvifor er Wikipedia plassen å vere for desse ABM-sektoren? * Kva skal til for at vi lukkast på Wikipedia? * Korleis kome i gong? ==Deltakarar== Her kan alle deltakarane skrive inn sitt eige namn, brukarnamn og kva institusjon dei representerer. På siste konferansedag vil Sigrun trekke ein tilfeldig person frå lista under som vinn eit flott Wikimedia-nett. For å opprette brukar: [https://auth.wikimedia.org/nnwiki/w/index.php?title=Spesial:Opprett%20konto&centralauthLoginToken=3ba045e638f6be797e64aacd70102475&usesul3=1&useformat=desktop&campaign=loginCTA Opprett ny konto]. Les også gjennom [[Wikipedia:Retningsliner|retningslinjene for nye brukarar]]. '''Namneliste''': *Sigrun Espe, [[Brukar:Sigrunespe]], frå [[Fylkesarkivet i Vestland]] mvdajlolkzhuwl6ihikv3rm7z75ppi9 0 433402 3670651 2026-09-06T17:44:32Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Hus a kostel Povýšení sv. Kříže.jpg | bilettekst = Statue av [[Jan Hus]] framfor kyrkje i Husinec | kart = Husinec PT CZ.png | karttekst = Husinec innanfor distriktet [[Prachatice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Prachatice]] med utvida fullmakter | flagg = Flag of Husinec (Prachatice District).svg | symbol = Husinec (okres Prachatice) zank.gif | land = Tsjekkia | regiontype = R…» 3670651 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Hus a kostel Povýšení sv. Kříže.jpg | bilettekst = Statue av [[Jan Hus]] framfor kyrkje i Husinec | kart = Husinec PT CZ.png | karttekst = Husinec innanfor distriktet [[Prachatice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Prachatice]] med utvida fullmakter | flagg = Flag of Husinec (Prachatice District).svg | symbol = Husinec (okres Prachatice) zank.gif | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Prachatice okres|Prachatice]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Prachatice|Prachatice SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 1353 | folketal_by = 1227 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Husinec'''{{mrk|[[tysk]] ''Hussinetz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Prachatice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Husinec ligg administrativt under [[Prachatice]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Prachatice okres|Husinec]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Husinec]] qdvwoycd448gcu22f8s68j3traxbg4f 3670652 3670651 2026-09-06T17:45:38Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Husinec]] til [[Husinec i Prachatice]]: Fleirtyding 3670651 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Hus a kostel Povýšení sv. Kříže.jpg | bilettekst = Statue av [[Jan Hus]] framfor kyrkje i Husinec | kart = Husinec PT CZ.png | karttekst = Husinec innanfor distriktet [[Prachatice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Prachatice]] med utvida fullmakter | flagg = Flag of Husinec (Prachatice District).svg | symbol = Husinec (okres Prachatice) zank.gif | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Prachatice okres|Prachatice]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Prachatice|Prachatice SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 1353 | folketal_by = 1227 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Husinec'''{{mrk|[[tysk]] ''Hussinetz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Prachatice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Husinec ligg administrativt under [[Prachatice]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Prachatice okres|Husinec]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Husinec]] qdvwoycd448gcu22f8s68j3traxbg4f 0 433403 3670653 2026-09-06T17:45:38Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Husinec]] til [[Husinec i Prachatice]]: Fleirtyding 3670653 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Husinec i Prachatice]] 6xbjp0fhr2onwaky9dlgcuqppwke5lj 3670660 3670653 2026-09-06T17:51:41Z TU-nor 12071 Fjerna omdirigering til [[Husinec i Prachatice]] 3670660 wikitext text/x-wiki '''Husinec''' kan vise til: *[[Husinec i Prachatice]], ein kommune i distriktet Prachatice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia *[[Husinec i Praha-východ]], ein kommune i [[Brandýs nad Labem-Stará Boleslav]] i distriktet Praha-východ okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} e21rfkxbnh0vkdqin705ka6edgoktsq 0 433404 3670654 2026-09-06T17:45:52Z Frokor 1328 frå en 3670654 wikitext text/x-wiki {{Infoboks song | tittel = Hole in the Sky | artist = [[Black Sabbath]] | album = [[Sabotage av Black Sabbath|Sabotage]] | utgjeve = 28. juli 1975 | innspelt = tidleg i 1975 | innspeling = [[Morgan Studios]], London i Storbritannia | sjanger = [[heavy metal]] | lengd = 3:59 | plateselskap = [[Vertigo Records|Vertigo]] | låtskrivar = * [[Geezer Butler]] * [[Tony Iommi]] * [[Ozzy Osbourne]] * [[Bill Ward|Bill Ward]] | produsent = * Black Sabbath * Mike Butcher }} «'''Hole in the Sky'''» er ein song av det engelske [[heavy metal]]-bandet [[Black Sabbath]]. Han er opningssporet på det sjette studioalbumet deira, ''[[Sabotage av Black Sabbath|Sabotage]]'', som kom ut i 1975. == Komposisjon == === Musikalsk struktur === Forfattaren [[Mick Wall]] skreiv at songen har eit «dørsmellande riff som ikkje ville ha vore malplassert på ''[[Paranoid av Black Sabbath|Paranoid]]''»<ref name="Wall 2015">{{Cite book|last=Wall|first=Mick|author-link=Mick Wall|date=2015|title=Black Sabbath: Symptom of the Universe|url=https://books.google.com/books?id=TzadBAAAQBAJ&pg=PA124|publisher=[[St. Martin's Press]]|page=124|isbn=978-1250051349}}</ref> (det andre albumet til bandet, gjeve ut i 1970). Musikkforskaren Nolan Stolz identifiserer tre gitarriff som gitaristen [[Tony Iommi]] spelar i songen: eit hovudriff, eit andre riff som ein kan høyre kring 24 og 58 sekund ut i sporet («liknande – og ei logisk vidareutvikling av – det første»), og eit tredje, fire sekund langt riff som kjem i refrenget etter dei to første versa.<ref name="Stolz 2017">{{Cite book|last=Stolz|first=Nolan|date=2017|title=Experiencing Black Sabbath: A Listener's Companion|url=https://books.google.com/books?id=QvA2DwAAQBAJ&pg=PA60|publisher=[[Rowman & Littlefield]]|page=60|isbn=978-1442256910}}</ref> Stolz merkar seg at det tredje riffet «byggjer på ein eitt sekund lang rytmisk idé som vert spela fire gonger, men der akkordane skiftar den tredje og fjerde gongen».<ref name="Stolz 2017" /> Samstundes spelar trommeslagaren Bill Ward på [[tom-tom-tromme]] og [[cymbal]] i både om lag 120 og 180 slag i minuttet og skaper eit «[[afrokubansk musikk|afrokubansk-liknande]] preg».<ref name="Stolz 2017" /> Etter det fjerde verset kjem det andre riffet tilbake, og hovudriffet vert spela tre og ein halv gong før songen endar brått.<ref name="Stolz 2017" /> Etter den brå avslutninga går albumet straks over i neste spor, «Don't Start (Too Late)»,<ref name="Wall 2015" /> ein akustisk [[instrumentalmusikk|instrumental]] som varer i mindre enn eitt minutt. Wall meiner at den brå slutten på «Hole in the Sky» understrekar «det reine sinnet i songen».<ref name="Wall 2015" /> === Vokal og songtekst === Ozzy Osbourne syng på «Hole in the Sky».<ref name="Wall 2015" /> Mick Wall skreiv at «Ozzy rasar og fektar om å fare gjennom eit hòl på himmelen, 'sjå ingen stad gjennom auga til ei løgn'.»<ref name="Wall 2015" /> Filosofen og forfattaren [[William Irwin (filosof)|William Irwin]] skildrar songen som prega av «kosmisk reise»{{sfn|Irwin|2012|p=27}} og «apokalyptisk krigføring».{{sfn|Irwin|2012|p=69}} [[Bassist]]en og tekstforfattaren [[Geezer Butler]] skildra «Hole in the Sky» som ein song om [[forureining]].<ref name="Stolz 2017" /> == Mottaking == I 2020 rangerte Joe DiVita og Eduardo Rivadavia i ''[[Loudwire]]'' «Hole in the Sky» som nummer 23 i rangeringa deira av alle Black Sabbath-songane frå perioden då Osbourne var vokalist i bandet.<ref>{{Kjelde www|url=https://loudwire.com/black-sabbath-songs-ranked-ozzy-osbourne-era/|tittel=Black Sabbath Songs Ranked (Ozzy Osbourne Era)|etternamn=DiVita|førenamn=Joe|dato=13. februar 2020|nettstad=[[Loudwire]]|vitja=5. september 2026}}</ref> I 2021 sette Paul Brannigan i ''[[Louder Sound]]'' songen på 19. plass på lista si over dei 40 beste Black Sabbath-songane og kalla sporet «eit meisterkurs i metal som går rett på sak».<ref>{{Kjelde www|url=https://www.loudersound.com/features/black-sabbath-40-greatest-songs|tittel=Black Sabbath's 40 greatest songs ever|etternamn=Brannigan|førenamn=Paul|dato=22. november 2021|nettstad=[[Louder Sound]]|vitja=5. september 2026}}</ref> == Medverkande == * [[Ozzy Osbourne]] – [[song|vokal]]<ref name="Wall 2015" /> * [[Tony Iommi]] – [[gitar]]ar<ref name="Stolz 2017" /> * [[Geezer Butler]] – [[bassgitar]]<ref name="Stolz 2017" /> * [[Bill Ward|Bill Ward]] – [[trommesett|trommer]] og [[perkusjon]]<ref name="Stolz 2017" /> == Kjelder == {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hole in the Sky (song)|Hole in the Sky (song)]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 6. september 2026.'' {{refslutt}} {{Fotnoteliste}} === Bibliografi === * {{Cite book|editor-last=Irwin|editor-first=William|editor-link=William Irwin (filosof)|date=2012|title=Black Sabbath and Philosophy: Mastering Reality|publisher=[[Wiley-Blackwell]]|isbn=978-1118397596}} {{Black Sabbath}} [[Kategori:Songar frå 1975]] [[Kategori:Black Sabbath-songar]] [[Kategori:Songar skrivne av Ozzy Osbourne]] [[Kategori:Songar skrivne av Tony Iommi]] [[Kategori:Songar skrivne av Geezer Butler]] [[Kategori:Songar skrivne av Bill Ward]] 7rk1cs6fb8zgcar2lsgdb3unx7nhvxs 0 433405 3670657 2026-09-06T17:49:14Z Frokor 1328 frå en 3670657 wikitext text/x-wiki {{Infoboks song | tittel = Symptom of the Universe | artist = [[Black Sabbath]] | album = [[Sabotage av Black Sabbath|Sabotage]] | utgjeve = 28. juli 1975 | innspelt = tidleg i 1975 | innspeling = [[Morgan Studios|Morgan]] i London | sjanger = * [[heavy metal]] * [[Thrash metal]]<ref>{{Kjelde www|url=https://www.musicradar.com/news/metal-guitarists-say-that-black-sabbaths-symptom-of-the-universe-riff-is-the-greatest-of-all-time|etternamn=Rogerson|førenamn=B.|dato=2020|tittel=Metal guitarists say that Black Sabbath’s Symptom Of The Universe riff is the greatest of all time}}</ref> | lengd = 6:29 | plateselskap = [[Vertigo Records|Vertigo]] | låtskrivar = * [[Geezer Butler]] * [[Tony Iommi]] * [[Ozzy Osbourne]] * [[Bill Ward|Bill Ward]] | produsent = * Black Sabbath * Mike Butcher }} «'''Symptom of the Universe'''» er ein song av det engelske [[heavy metal]]-bandet [[Black Sabbath]] frå albumet ''[[Sabotage av Black Sabbath|Sabotage]]'' frå 1975. == Oversyn == «Symptom of the Universe» vart i hovudsak komponert av gitaristen [[Tony Iommi]], med tekst av [[Geezer Butler]]. Avslutningspartiet, som er svært ulikt resten av songen, voks fram frå ei [[jamøkt]] i studio og vart skapt spontant på éin dag.<ref name="iommiautobiography">{{Cite book |last=Iommi |first=Tony |title=Iron Man: My Journey Through Heaven and Hell with Black Sabbath |url=https://archive.org/details/ironmanmyjourney00iomm_0 |url-access=registration |year=2011 |publisher=Da Capo Press |isbn=978-0-30681-9551}}</ref> Konsertversjonar finst på albuma ''[[Past Lives av Black Sabbath|Past Lives]]'', ''[[Cross Purposes Live]]'' og ''[[Live... Gathered in Their Masses]]'', og dessutan på konsertvideoen ''[[Never Say Die!#Video releases|Never Say Die!]]''.<ref>{{Kjelde www |url=http://www.sanctuaryrecords.co.uk/index.php?action=showproduct&productid=33890&l1=3&l2=0&l3=0&rt=CA&lastpage= |arkiv_url=https://archive.today/20060929200329/http://www.sanctuaryrecords.co.uk/index.php?action=showproduct&productid=33890&l1=3&l2=0&l3=0&rt=CA&lastpage= |arkivdato=29 September 2006 |tittel=Black Sabbath: ''Never Say Die'' |utgjevar=[[Sanctuary Records Group]]}}</ref> Songen er òg opningssporet på konsertalbumet ''[[Speak of the Devil av Ozzy Osbourne|Speak of the Devil]]'' av [[Ozzy Osbourne]] frå 1982. «Symptom of the Universe» vart rangert som den 19. beste Black Sabbath-songen i boka ''Rock – Das Gesamtwerk der größten Rock-Acts im Check'' frå 2013.<ref>{{Cite book |last1=Rehe |first1=Christoph |title=Rock - Das Gesamtwerk der größten Rock-Acts im Check: alle Alben, alle Songs. Ein eclipsed-Buch |date=2013 |publisher=Sysyphus Sysyphus Verlags GmbH |isbn=978-3868526462 |language=de}}</ref> == Musikalsk stil == Hovudriffet i «Symptom of the Universe» vert rekna som ein strukturell og klangleg forløpar til [[thrash metal]],<ref name="universitytimes">{{Kjelde www |forfattar=Rakhmanin, Vladimir |dato=22. september 2012 |tittel=Thrash Metal – An Introduction |url=https://universitytimes.ie/?p=12352 |utgjevar=University Times Magazine |vitja=5. september 2026}}</ref> ein undersjanger av heavy metal som voks fram tidleg i 1980-åra. Tony Iommi sa om songen at han byrjar med eit akustisk parti, før han går over i noko raskare for å skape dynamikk, og at han har mange skifte, mellom anna jamøkta på slutten.<ref name="iommi autobiography">{{Cite book|first=Tony|last=Iommi|title=Iron Man: My Journey Through Heaven and Hell with Black Sabbath|publisher=Simon & Schuster|year=2012|isbn=978-0306822315|page=[https://archive.org/details/isbn_9780306821455/page/146 146]|url-access=registration|url=https://archive.org/details/isbn_9780306821455/page/146}}</ref> == Medverkande == * [[Ozzy Osbourne]] – vokal * [[Tony Iommi]] – elektrisk og akustisk gitar * [[Geezer Butler]] – bass * [[Bill Ward|Bill Ward]] – trommer, [[bongotromme|bongoar]] og [[Claves]] == Kjelder == {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Symptom of the Universe|Symptom of the Universe]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 6. september 2026.'' {{refslutt}} {{Fotnoteliste}} {{Black Sabbath}} [[Kategori:Singlar frå 1975]] [[Kategori:Black Sabbath-songar]] [[Kategori:Songar skrivne av Ozzy Osbourne]] [[Kategori:Songar skrivne av Tony Iommi]] [[Kategori:Songar skrivne av Geezer Butler]] [[Kategori:Songar skrivne av Bill Ward]] [[Kategori:Songar frå 1975]] [[Kategori:Thrash metal-songar]] plthwr2divcqp4l6uzh6ps55ywf00rp 3670659 3670657 2026-09-06T17:50:54Z Frokor 1328 ' 3670659 wikitext text/x-wiki {{Infoboks song | tittel = Symptom of the Universe | artist = [[Black Sabbath]] | album = [[Sabotage av Black Sabbath|Sabotage]] | utgjeve = 28. juli 1975 | innspelt = tidleg i 1975 | innspeling = [[Morgan Studios|Morgan]] i London | sjanger = * [[heavy metal]] * [[Thrash metal]]<ref>{{Kjelde www|url=https://www.musicradar.com/news/metal-guitarists-say-that-black-sabbaths-symptom-of-the-universe-riff-is-the-greatest-of-all-time|etternamn=Rogerson|førenamn=B.|dato=2020|tittel=Metal guitarists say that Black Sabbath’s Symptom Of The Universe riff is the greatest of all time}}</ref> | lengd = 6:29 | plateselskap = [[Vertigo Records|Vertigo]] | låtskrivar = * [[Geezer Butler]] * [[Tony Iommi]] * [[Ozzy Osbourne]] * [[Bill Ward|Bill Ward]] | produsent = * Black Sabbath * Mike Butcher }} «'''Symptom of the Universe'''» er ein song av det engelske [[heavy metal]]-bandet [[Black Sabbath]] frå albumet ''[[Sabotage av Black Sabbath|Sabotage]]'' frå 1975. == Oversyn == «Symptom of the Universe» vart i hovudsak komponert av gitaristen [[Tony Iommi]], med tekst av [[Geezer Butler]]. Avslutningspartiet, som er svært ulikt resten av songen, voks fram frå ei [[jamøkt]] i studio og vart skapt spontant på éin dag.<ref name="iommiautobiography">{{Cite book |last=Iommi |first=Tony |title=Iron Man: My Journey Through Heaven and Hell with Black Sabbath |url=https://archive.org/details/ironmanmyjourney00iomm_0 |url-access=registration |year=2011 |publisher=Da Capo Press |isbn=978-0-30681-9551}}</ref> Konsertversjonar finst på albuma ''[[Past Lives av Black Sabbath|Past Lives]]'', ''[[Cross Purposes Live]]'' og ''[[Live... Gathered in Their Masses]]'', og dessutan på konsertvideoen ''[[Never Say Die!#Video releases|Never Say Die!]]''.<ref>{{Kjelde www |url=http://www.sanctuaryrecords.co.uk/index.php?action=showproduct&productid=33890&l1=3&l2=0&l3=0&rt=CA&lastpage= |arkiv_url=https://archive.today/20060929200329/http://www.sanctuaryrecords.co.uk/index.php?action=showproduct&productid=33890&l1=3&l2=0&l3=0&rt=CA&lastpage= |arkivdato=29 September 2006 |tittel=Black Sabbath: ''Never Say Die'' |utgjevar=[[Sanctuary Records Group]]}}</ref> Songen er òg opningssporet på konsertalbumet ''[[Speak of the Devil av Ozzy Osbourne|Speak of the Devil]]'' av [[Ozzy Osbourne]] frå 1982. «Symptom of the Universe» vart rangert som den 19. beste Black Sabbath-songen i boka ''Rock – Das Gesamtwerk der größten Rock-Acts im Check'' frå 2013.<ref>{{Cite book |last1=Rehe |first1=Christoph |title=Rock - Das Gesamtwerk der größten Rock-Acts im Check: alle Alben, alle Songs. Ein eclipsed-Buch |date=2013 |publisher=Sysyphus Sysyphus Verlags GmbH |isbn=978-3868526462 |language=de}}</ref> == Musikalsk stil == Hovudriffet i «Symptom of the Universe» vert rekna som ein strukturell og klangleg forløpar til [[thrash metal]],<ref name="universitytimes">{{Kjelde www |forfattar=Rakhmanin, Vladimir |dato=22. september 2012 |tittel=Thrash Metal – An Introduction |url=https://universitytimes.ie/?p=12352 |utgjevar=University Times Magazine |vitja=5. september 2026}}</ref> ein undersjanger av heavy metal som voks fram tidleg i 1980-åra. Tony Iommi sa om songen at han byrjar med eit akustisk parti, før han går over i noko raskare for å skape dynamikk, og at han har mange skifte, mellom anna jamøkta på slutten.<ref name="iommi autobiography">{{Cite book|first=Tony|last=Iommi|title=Iron Man: My Journey Through Heaven and Hell with Black Sabbath|publisher=Simon & Schuster|year=2012|isbn=978-0306822315|page=[https://archive.org/details/isbn_9780306821455/page/146 146]|url-access=registration|url=https://archive.org/details/isbn_9780306821455/page/146}}</ref> == Medverkande == * [[Ozzy Osbourne]] – vokal * [[Tony Iommi]] – elektrisk og akustisk gitar * [[Geezer Butler]] – bass * [[Bill Ward|Bill Ward]] – trommer, [[bongotromme|bongoar]] og [[claves]] == Kjelder == {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Symptom of the Universe|Symptom of the Universe]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 6. september 2026.'' {{refslutt}} {{Fotnoteliste}} {{Black Sabbath}} [[Kategori:Singlar frå 1975]] [[Kategori:Black Sabbath-songar]] [[Kategori:Songar skrivne av Ozzy Osbourne]] [[Kategori:Songar skrivne av Tony Iommi]] [[Kategori:Songar skrivne av Geezer Butler]] [[Kategori:Songar skrivne av Bill Ward]] [[Kategori:Songar frå 1975]] [[Kategori:Thrash metal-songar]] p5n7ifu6fk1931mov9z08u4qb2si7xb 0 433406 3670661 2026-09-06T17:56:44Z Frokor 1328 frå en 3670661 wikitext text/x-wiki {{Infoboks musikkalbum | tittel = Am I Going Insane (Radio) | format = Singel | artist = [[Black Sabbath]] | album = [[Sabotage av Black Sabbath|Sabotage]] | utgjeve = 13. februar 1976<ref>{{Kjelde www|url=https://www.worldradiohistory.com/UK/Music-Week/1976/Music-Week-1976-02-14.pdf|tittel=Music Week|sider=38}}</ref> | innspelt = [[Morgan Studios]] i London i England | sjanger = * [[psykedelisk musikk|psykedelia]] * [[rock]]<ref>{{Cite book|title=Black Sabbath: Song by Song|first=Steve|last=Pilkington|date=2018|publisher=Fonthill Media|isbn=9781781556610|url=https://www.google.co.uk/books/edition/_/yRvnswEACAAJ?hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwiA--3cmZmOAxUg_bsIHQocPdcQ7_IDegQIGBAC}}</ref> | lengd = 4:17 | plateselskap = [[Vertigo Records|Vertigo]] | låtskrivar = * [[Ozzy Osbourne]] * [[Tony Iommi]] * [[Geezer Butler]] * [[Bill Ward|Bill Ward]] | førre = «[[Songen Sabbath Bloody Sabbath av Black Sabbath|Sabbath Bloody Sabbath]]» (1974) | neste = «[[Never Say Die! av Black Sabbath|Never Say Die!]]» (1978) }} «'''Am I Going Insane (Radio)'''» er ein singel av det engelske [[heavy metal]]-bandet [[Black Sabbath]] frå albumet ''[[Sabotage av Black Sabbath|Sabotage]]'' frå 1975. Ei vanleg oppfatning er at tillegget «Radio» vart teke med i tittelen fordi songen var laga for radiospeling, men trommeslagaren [[Bill Ward|Bill Ward]] sa at det var [[cockney-slang]] for «mental» – «radio-rental». Kritikarar har peikt på samantreffet mellom tittelen og at alle medlemmene i Black Sabbath utanom [[Tony Iommi]] seinare vart klinisk deprimerte.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=xZvnIUXk8uwC&q=%22am+i+going+insane%22+(radio)+%22black+sabbath%22&pg=PT167|title=Sabbath Bloody Sabbath – Joel McIver – Google Books|date=17 November 2009|isbn=9780857120281|access-date=5. september 2026|last1=McIver|first1=Joel}}</ref> Når songen tonar ut, kan ein dessutan høyre eit urovekkjande skrik som liknar nokon som vert «galen». Det har vore hevda at opptaket var av Jessica, dotter til Ozzy, men eit intervju med han frå 1975 tyder på at det ikkje var Jessica. Lydteknikaren på ''Sabotage'' avslørte at lyden kom frå ein umerkt kassett som vart funnen i studioet.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=QvA2DwAAQBAJ|title=Experiencing Black Sabbath: A Listener's Companion – Nolan Stolz – Google Books|publisher=Rowman & Littlefield Publishing Group|date=2017|isbn=9781442256927|access-date=5. september 2026}}</ref> == Vonbrot i bandet og mottaking == Sjølv om vokalisten [[Ozzy Osbourne]] var nøgd med dei fleste songane på ''Sabotage'', likte han ikkje reaksjonane han fekk på «Am I Going Insane (Radio)» eller «Supertzar». Osbourne meinte dei to spora distraherte på eit album som elles ville ha vore perfekt. Meldarar i [[AllMusic]] hevda at songen ikkje var til å kjenne att som Black Sabbath, og at han var eit uvørde forsøk på å endre identiteten deira. Trass i haldninga til Osbourne og dei negative meldingane gjorde populariteten til songen at han vart det einaste sporet frå ''Sabotage'' på samlealbumet ''[[We Sold Our Soul for Rock 'n' Roll]]''.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Vb7NmjpZ0-YC&q=%22am+i+going+insane%22+%28radio%29+%22black+sabbath%22&pg=PA196|title=Rat Salad: Black Sabbath, The Classic Years, 1969-1975 - Paul Wilkinson - Google Books|date=24 July 2007|isbn=9780312367237|access-date=5. september 2026|last1=Wilkinson|first1=Paul}}</ref> == Innhald == ;A-sida # «Am I Going Insane (Radio)» – 4:17 ;B-sida # «Hole in the Sky» – 4:00 == Kjelder == {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Am I Going Insane (Radio)|Am I Going Insane (Radio)]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 6. september 2026.'' {{refslutt}} {{Fotnoteliste}} {{Black Sabbath}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Black Sabbath-songar]] [[Kategori:Songar skrivne av Ozzy Osbourne]] [[Kategori:Singlar frå 1975]] [[Kategori:Songar skrivne av Tony Iommi]] [[Kategori:Songar skrivne av Geezer Butler]] [[Kategori:Songar skrivne av Bill Ward]] [[Kategori:Songar frå 1975]] p1weqsju6ek7xiff0tnhud876eyugiz 0 433407 3670664 2026-09-06T18:31:49Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Vimperk-Markt-1.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Vimperk | kart = Vimperk PT CZ.png | karttekst = Vimperk innanfor distriktet [[Prachatice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Vimperk med utvida fullmakter | flagg = Vimperk CZ flag.svg | symbol = CoA Vimperk.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = Distrikt i Tsjekkia|Ok…» 3670664 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Vimperk-Markt-1.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Vimperk | kart = Vimperk PT CZ.png | karttekst = Vimperk innanfor distriktet [[Prachatice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Vimperk med utvida fullmakter | flagg = Vimperk CZ flag.svg | symbol = CoA Vimperk.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Prachatice okres|Prachatice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 535,41<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 16966 | folketal1type = kommune | folketal1 = 7185 | folketal_by = 6339 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Vimperk'''{{mrk|[[tysk]] ''Winterberg''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Prachatice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Vimperk.png|mini|250px|Det administrative området til Prachatice innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Vimperk er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Prachatice omfattar 21 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er ein by (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bohumilice]] * [[Borová Lada]] * [[Bošice]] * [[Buk i Prachatice|Buk]] * [[Čkyně]] * [[Horní Vltavice]] * [[Kubova Huť]] * [[Kvilda]] * [[Lčovice]] * [[Nicov]] * [[Nové Hutě]] * [[Stachy]] * ''[[Strážný]]'' * [[Svatá Maří]] * [[Šumavské Hoštice]] * [[Vacov i Vimperk|Vacov]] * '''[[Vimperk]]''' * [[Vrbice]] * [[Zálezly]] * [[Žárovná]] * [[Zdíkov]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Vimperk SO || 17 736 || 17 264 || 16 966 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Vimperk''' || 7 185 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zdíkov}} || 1 634 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čkyně}} || 1 573 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vacov i Vimperk|Vacov}} || 1 463 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stachy}} || 1 171 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Vimperk''' || 6 339 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zdíkov}} || 1 089 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čkyně}} || 1 225 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stachy}} || 973 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vacov i Vimperk|Vacov}} || 500 |} ===Bydelar i Vimperk=== Bydelane og tettstadene i Vimperk: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Vimperk I || 504 |- | style=text-align:left; | Vimperk II || 5 460 |- | style=text-align:left; | Vimperk III || 375 |- ! '''Vimperk by''' ! style=text-align:right; | 6 339 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Arnoštka}} || 6 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bořanovice}} || 72 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Boubská}} || 101 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Cejsice}} || 18 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrabice}} || 124 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Klášterec}} || 32 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Korkusova Huť}} || 35 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Křesanov}} || 37 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lipka}} || 83 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Michlova Huť}} || 12 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Modlenice}} || 3 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pravětín}} || 85 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Skláře}} || 23 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Solná Lhota}} || 14 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sudslavice}} || 35 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|U Sloupů}} || 84 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Veselka}} || 8 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vnarovy}} || 14 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Výškovice}} || 60 |- ! '''Vimperk kommune''' ! style=text-align:right; | 7 185 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Vimperk]] [[Kategori:Kommunar i Prachatice okres|Vimperk]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Vimperk]] 39jtat2ct1wchf0rwxz47ry9z4f86ff 3670694 3670664 2026-09-07T06:44:59Z TU-nor 12071 3670694 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Vimperk-Markt-1.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Vimperk | kart = Vimperk PT CZ.png | karttekst = Vimperk innanfor distriktet [[Prachatice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Vimperk med utvida fullmakter | flagg = Vimperk CZ flag.svg | symbol = CoA Vimperk.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Prachatice okres|Prachatice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 535,41<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 16966 | folketal1type = kommune | folketal1 = 7185 | folketal_by = 6339 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Vimperk'''{{mrk|[[tysk]] ''Winterberg''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Prachatice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Vimperk.png|mini|250px|Det administrative området til Vimperk innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Vimperk er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Vimperk omfattar 21 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er ein by (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bohumilice]] * [[Borová Lada]] * [[Bošice]] * [[Buk i Prachatice|Buk]] * [[Čkyně]] * [[Horní Vltavice]] * [[Kubova Huť]] * [[Kvilda]] * [[Lčovice]] * [[Nicov]] * [[Nové Hutě]] * [[Stachy]] * ''[[Strážný]]'' * [[Svatá Maří]] * [[Šumavské Hoštice]] * [[Vacov i Vimperk|Vacov]] * '''[[Vimperk]]''' * [[Vrbice]] * [[Zálezly]] * [[Žárovná]] * [[Zdíkov]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Vimperk SO || 17 736 || 17 264 || 16 966 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Vimperk''' || 7 185 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zdíkov}} || 1 634 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čkyně}} || 1 573 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vacov i Vimperk|Vacov}} || 1 463 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stachy}} || 1 171 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Vimperk''' || 6 339 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zdíkov}} || 1 089 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čkyně}} || 1 225 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stachy}} || 973 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vacov i Vimperk|Vacov}} || 500 |} ===Bydelar i Vimperk=== Bydelane og tettstadene i Vimperk: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Vimperk I || 504 |- | style=text-align:left; | Vimperk II || 5 460 |- | style=text-align:left; | Vimperk III || 375 |- ! '''Vimperk by''' ! style=text-align:right; | 6 339 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Arnoštka}} || 6 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bořanovice}} || 72 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Boubská}} || 101 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Cejsice}} || 18 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrabice}} || 124 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Klášterec}} || 32 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Korkusova Huť}} || 35 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Křesanov}} || 37 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lipka}} || 83 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Michlova Huť}} || 12 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Modlenice}} || 3 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pravětín}} || 85 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Skláře}} || 23 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Solná Lhota}} || 14 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sudslavice}} || 35 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|U Sloupů}} || 84 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Veselka}} || 8 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vnarovy}} || 14 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Výškovice}} || 60 |- ! '''Vimperk kommune''' ! style=text-align:right; | 7 185 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Vimperk]] [[Kategori:Kommunar i Prachatice okres|Vimperk]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Vimperk]] 8rl3hj8atk0ck2xtrvfdmhejejveh7r 0 433408 3670671 2026-09-06T21:42:35Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Storbyområdet České Budějovice''' ([[tsjekkisk]] ''Českobudějovická aglomerace'') er oppretta for České Budějovice og områda rundt som eit verktøy i økonomisk planlegging.<ref name="agg"/> Det inngår 69 kommunar frå det administrative området til [[České Budějovice]], fire frå [[Trhové Sviny]], fire frå [[Český Krumlov]], tre frå [[Prachatice]] og ein frå [[Třeboň]]. Dei innrekna kommunane hadde ved folketeljinga i 2021 eit samla folketa…» 3670671 wikitext text/x-wiki '''Storbyområdet České Budějovice''' ([[tsjekkisk]] ''Českobudějovická aglomerace'') er oppretta for České Budějovice og områda rundt som eit verktøy i økonomisk planlegging.<ref name="agg"/> Det inngår 69 kommunar frå det administrative området til [[České Budějovice]], fire frå [[Trhové Sviny]], fire frå [[Český Krumlov]], tre frå [[Prachatice]] og ein frå [[Třeboň]]. Dei innrekna kommunane hadde ved folketeljinga i 2021 eit samla folketal på 173&nbsp;846 innbyggjarar.<ref name="Folketal2021"/> Frå České Budějovice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Adamov i České Budějovice|Adamov}} || 997 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Borek}} || 1 521 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Borovnice}} || 150 |- | style=text-align:left; | [[Boršov nad Vltavou]] || 2 042 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Branišov}} || 271 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Břehov}} || 172 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čakov}} || 292 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čejkovice}} || 389 |- | style=text-align:left; | [[České Budějovice]] || 95 664 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dasný}} || 338 |- | style=text-align:left; | [[Dobrá Voda u Českých Budějovic]] || 2 800 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Doubravice}} || 325 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Doudleby}} || 482 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Drahotěšice}} || 309 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dubičné}} || 424 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dubné}} || 1 681 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Habří}} || 110 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Heřmaň i České Budějovice|Heřmaň}} || 204 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hlincová Hora}} || 445 |- | style=text-align:left; | [[Hluboká nad Vltavou]] || 5 310 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Homole}} || 1 676 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hosín}} || 902 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hradce}} || 103 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrdějovice}} || 1 485 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hůry}} || 610 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hvozdec}} || 136 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chotýčany}} || 276 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jivno}} || 426 |- | style=text-align:left; | [[Kamenný Újezd]] || 2 462 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Komařice}} || 355 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kvítkovice}} || 133 |- | style=text-align:left; | [[Ledenice]] || 2 404 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Libín}} || 416 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Libníč}} || 622 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lipí}} || 645 |- | style=text-align:left; | [[Lišov i České Budějovice|Lišov]] || 4 513 |- | style=text-align:left; | [[Litvínovice]] || 2 650 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mazelov}} || 213 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mokrý Lom}} || 117 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nedabyle}} || 364 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nová Ves i České Budějovice|Nová Ves}} || 763 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Olešník}} || 772 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pištín}} || 626 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Planá}} || 246 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Plav i České Budějovice|Plav}} || 440 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radošovice i České Budějovice|Radošovice}} || 174 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Roudné}} || 1 389 |- | style=text-align:left; | [[Rudolfov]] || 2 489 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Římov}} || 944 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sedlec i České Budějovice|Sedlec}} || 523 |- | style=text-align:left; | [[Srubec]] || 2 926 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Staré Hodějovice}} || 1 281 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Strážkovice}} || 520 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Strýčice}} || 55 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Střížov}} || 210 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ševětín}} || 1 367 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Štěpánovice}} || 956 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Úsilné}} || 508 |- | style=text-align:left; | [[Včelná]] || 2 307 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vidov}} || 601 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vitín}} || 456 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vlkov}} || 43 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vrábče}} || 865 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vráto}} || 448 |- | style=text-align:left; | [[Zahájí]] || 468 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Závraty}} || 56 |- | style=text-align:left; | [[Zliv]] || 3 410 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zvíkov}} || 258 |- ! České Budějovice ! style=text-align:right; | 159 965 |- |} Frå Trhové Sviny: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Borovany i České Budějovice|Borovany i České Budějovice]] || 4 040 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mladošovice}} || 426 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ostrolovský Újezd}} || 175 |- | style=text-align:left; | [[Trhové Sviny]] || 5 137 |- ! Trhové Sviny ! style=text-align:right; | 9 778 |- |} Frå Český Krumlov: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chlumec}} || 101 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Třebonín}} || 1 357 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Holubov}} || 1 078 |- | style=text-align:left; | [[Křemže]] || 2 959 |- ! Český Krumlov ! style=text-align:right; | 5 495 |- |} Frå Prachatice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Babice}} || 134 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mahouš}} || 164 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Němčice}} || 197 |- ! Prachatice ! style=text-align:right; | 495 |- |} Frå Třeboň: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Smržov}} || 113 |- ! Třeboň ! style=text-align:right; | 113 |- |} == Kjelder == <references> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Storbyområde i Tsjekkia|Ceske Budejovice]] [[Kategori:České Budějovice]] goxjiuc1n5geros3lwm6tobbwr9eaeq 14 433409 3670672 2026-09-06T21:43:18Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «[[Kategori:Byar i Tsjekkia|Ceske]]» 3670672 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Byar i Tsjekkia|Ceske]] l8lpzkjmt0yhi2w60h5c7zgscdq4z2w 0 433410 3670685 2026-09-07T06:34:47Z Ranveig 39 Laga gjennom omsetjing av sida «[[:no:Special:Redirect/revision/23550101|Sambu]]» 3670685 wikitext text/x-wiki '''Sambu''' eller '''einbu''' (også '''''monøsisk''''' og '''''monoik''''') i biologi viser til at ein type organisme har einkjønna reproduksjonsorgan av begge kjønn hjå same individ. Sjølv om «monoik» kan nyttast om nokre organismar i dyreriket, er «sambu» eit botanisk uttrykk og blir nytta om ulike artar av [[algar]], [[mosar]] og [[frøplantar]]. Ein plante som er sambu har altså skilde hannblomar og hoblomar, men begge finst på same plante, dei «bur saman». Det motsette er [[særbu]], der arten har skilde hannplantar og hoplantar der blomane bur «kvar for seg». Eit tredje alternativ, og det vanlegaste hjå blomeplantar, er at alle plantane har tvikjønna blomar, men det finst òg ulike andre fordelingar av kjønnsfunksjonar, som [[gynodiøci]] og [[androdiøci]]. Hannlege organ hjå mosar, [[karsporeplanter]], nokre [[Soppar|soppartar]] og [[Algar|alger]] blir kalla ''[[anteridium]]''. Holege organ blir kalla ''[[Arkegonier|arkegoniar]]'' og finst òg hjå [[nakenfrøingar]], sjølv om anteridium ikkje gjer det.<ref>Helgheim, Beatrice: [https://snl.no/anteridium «anteridium»] i [[Store norske leksikon]] på snl.no. Hentet 9. november 2021</ref> [[Bjørkeslekta|Bjørk]], [[bøk]], [[eik]], [[furu]], [[or]], [[hornblad]] og dei fleste [[Storrslekta|starrartane]] er døme på plantar som er sambu. == Kjelder == <references /> {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:no:Sambu i biologi|Sambu i biologi]]» frå {{Wikipedia-utgåve|no}}, den 7. september 2026.'' {{refslutt}}{{Autoritetsdata}} [[Kategori:Formeiring]] [[Kategori:Botanikk]] 8wvjw9y3od26mady086jeravygbcnsf 3670686 3670685 2026-09-07T06:35:23Z Ranveig 39 3670686 wikitext text/x-wiki '''Sambu''' eller '''einbu''' (også '''''monøsisk''''' og '''''monoik''''') i biologi viser til at ein type organisme har einkjønna reproduksjonsorgan av begge kjønn hjå same individ. Sjølv om «monoik» kan nyttast om nokre organismar i dyreriket, er «sambu» eit botanisk uttrykk og blir nytta om ulike artar av [[algar]], [[mosar]] og [[frøplantar]]. Ein plante som er sambu har altså skilde hannblomar og hoblomar, men begge finst på same plante, dei «bur saman». Det motsette er [[særbu]], der arten har skilde hannplantar og hoplantar der blomane bur «kvar for seg». Eit tredje alternativ, og det vanlegaste hjå blomeplantar, er at alle plantane har tvikjønna blomar, men det finst òg ulike andre fordelingar av kjønnsfunksjonar, som [[gynodiøci]] og [[androdiøci]]. Hannlege organ hjå mosar, [[karsporeplanter]], nokre [[Soppar|soppartar]] og [[Algar|alger]] blir kalla ''[[anteridium]]''. Holege organ blir kalla ''[[Arkegonier|arkegoniar]]'' og finst òg hjå [[nakenfrøingar]], sjølv om anteridium ikkje gjer det.<ref>Helgheim, Beatrice: [https://snl.no/anteridium «anteridium»] i [[Store norske leksikon]] på snl.no. Hentet 9. november 2021</ref> [[Bjørkeslekta|Bjørk]], [[bøk]], [[eik]], [[furu]], [[or]], [[hornblad]] og dei fleste [[Storrslekta|starrartane]] er døme på plantar som er sambu. == Kjelder == <references /> {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:no:Sambu|Sambu]]» frå {{Wikipedia-utgåve|no}}, den 7. september 2026.'' {{refslutt}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Formeiring]] [[Kategori:Botanikk]] 1jjtfzy1o3kdowsf5jtgadsjpfb5a2t 0 433411 3670691 2026-09-07T06:39:12Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|distrikt | namn = Strakonice okres | andre namn = okres Strakonice | bilete = Hrad Strakonice 1.jpg | bilettekst = Borga i [[Strakonice]] | kart = Map CZ - district Strakonice.PNG | karttekst = Strakonice okres innanfor regionen Sør-Böhmen | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | hovudstad = [[Strakonice]] | areal = 1031,97<ref name="Areal"/> | folketal = 68973 | folket…» 3670691 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Strakonice okres | andre namn = okres Strakonice | bilete = Hrad Strakonice 1.jpg | bilettekst = Borga i [[Strakonice]] | kart = Map CZ - district Strakonice.PNG | karttekst = Strakonice okres innanfor regionen Sør-Böhmen | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | hovudstad = [[Strakonice]] | areal = 1031,97<ref name="Areal"/> | folketal = 68973 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Strakonice okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Strakonice''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg nordvest i regionen og grenser i vest mot [[Plzeň kraj]], i nord mot [[Sentral-Böhmen]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Písek okres: * [[Blatná|Blatná SO]] * [[Strakonice|Strakonice SO]] * [[Vodňany|Vodňany SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Blatná|Blatná SO]] || 13 688 || 13 733 || 13 177 |- | style=text-align:left; | [[Strakonice|Strakonice SO]] || 45 194 || 44 325 || 44 156 |- | style=text-align:left; | [[Vodňany|Vodňany SO]] || 10 981 || 11 728 || 11 640 |- ! Strakonice okres !style=text-align:right; | 69 863 !style=text-align:right; | 69 786 !style=text-align:right; | 68 973 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Strakonice]] [[Kategori:Sør-Böhmen|Strakonice]] encg4t8rqij5fr7ddbwajip7sm4zoa9 3670767 3670691 2026-09-07T11:18:39Z TU-nor 12071 /* Byar i distriktet */ 3670767 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Strakonice okres | andre namn = okres Strakonice | bilete = Hrad Strakonice 1.jpg | bilettekst = Borga i [[Strakonice]] | kart = Map CZ - district Strakonice.PNG | karttekst = Strakonice okres innanfor regionen Sør-Böhmen | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | hovudstad = [[Strakonice]] | areal = 1031,97<ref name="Areal"/> | folketal = 68973 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Strakonice okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Strakonice''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg nordvest i regionen og grenser i vest mot [[Plzeň kraj]], i nord mot [[Sentral-Böhmen]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Písek okres: * [[Blatná|Blatná SO]] * [[Strakonice|Strakonice SO]] * [[Vodňany|Vodňany SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Blatná|Blatná SO]] || 13 688 || 13 733 || 13 177 |- | style=text-align:left; | [[Strakonice|Strakonice SO]] || 45 194 || 44 325 || 44 156 |- | style=text-align:left; | [[Vodňany|Vodňany SO]] || 10 981 || 11 728 || 11 640 |- ! Strakonice okres !style=text-align:right; | 69 863 !style=text-align:right; | 69 786 !style=text-align:right; | 68 973 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''[[Strakonice]]''' || 21 909 |- | style=text-align:left; | '''[[Vodňany]]''' || 6 816 |- | style=text-align:left; | '''[[Blatná]]''' || 6 289 |- | style=text-align:left; | [[Volyně]] || 3 006 |- | style=text-align:left; | [[Bavorov]] || 1 614 |- | style=text-align:left; | [[Sedlice i Blatná|Sedlice]] || 1 232 |- | style=text-align:left; | [[Bělčice]] || 997 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Strakonice]] [[Kategori:Sør-Böhmen|Strakonice]] op9xmxalv93zziwg3u7gwbe3ub1pfz6 0 433412 3670693 2026-09-07T06:42:31Z Ranveig 39 Laga gjennom omsetjing av sida «[[:no:Special:Redirect/revision/19042774|Lateks]]» 3670693 wikitext text/x-wiki [[Fil:Latex_dripping.JPG|mini|Lateks som dryp frå eit gummitre.{{Byline|Axel Boldt}}]] '''Lateks''' eller '''mjølkesaft''' er ein flytande [[emulsjon]] av små [[Polymer|polymerpartiklar]]. Han finst naturleg i mange plantar, men ordet «lateks» blir òg brukt om tilsvarande emulsjonar som er framstilt industrielt. Lateks må ikkje forvekslast med [[sevje]], som har ein annan samansetnad og funksjon. Planter som inneheld lateks er blant anna [[Løvetannslekta|løvetann]], [[Planteslekta salat|salat]], [[svaleurt]], [[Fikenslekta|fiken]], [[julestjerne]] og alle andre artar i [[vortemjølkslekta]], [[Valmueslekta|valmue]], [[sapodilletre]], [[Gravmyrtslekta|gravmyrt]], [[oleander]] og [[ekte gummitre]]. Lateks finst òg hjå nokre soppar, som [[riske]]. Plantane har lateksgangar som transporterer lateksen rundt i planten. Lateks kan vera kvit, gul, oransje, raud, brun eller fargelaus. Dei dispergerte stoffa omfattar [[protein]], [[sukker]], stive, [[alkaloid]], gummistoff, [[Eterisk olje|eteriske oljer]] og [[fenol]]. Lateksen [[Hemostase|koagulerer]] ofte ved tilføring av [[oksygen]], til dømes om planten blir skadd. Det finst lateks i omtrent ti prosent av alle [[Dekkfrøplantar|blomeplanter]]. Stoffet har ingen primær metabolsk funksjon, og ein reknar med at ho er utvikla som forsvar mot planteetande [[insekt]]. Den mest kjende lateksen kjem frå ekte gummitre og blir brukt til å framstilla [[kautsjuk]], som kan vulkaniserast til naturgummi. [[Opium]] er lateksen til [[Opiumsvalmue|opiumsvalmuen]], og inneheld [[morfin]], [[kodein]], [[tebain]] og andre alkaloid. == Kjelder == * {{Kjelde www|url=https://snl.no/Lateks|tittel=Lateks (plantemorfologi)|utgjevar=Store norske leksikon|vitja=2017-08-09}} * {{Kjelde www|url=https://snl.no/lateks|tittel=Lateks (kjemisk industri)|utgjevar=Store norske leksikon|vitja=2017-08-09}} * {{Cite journal|last=Anurag A. Agrawal og Kotaro Konno|title=Latex: a model for understanding mechanisms, ecology, and evolution of plant defense against herbivory|journal=Annual Review of Ecology, Evolution, and Systematics|volume=40|doi=10.1146/annurev.ecolsys.110308.120307|issn=1543-592X}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:no:Lateks|Lateks]]» frå {{Wikipedia-utgåve|no}}, den 7. september 2026.'' {{refslutt}}{{Autoritetsdata}} [[Kategori:Materiale]] [[Kategori:Plantemorfologi]] 2s0y5fg3g3incax09bdcndz23v10xu2 0 433413 3670697 2026-09-07T07:03:18Z Ranveig 39 Laga gjennom omsetjing av sida «[[:no:Special:Redirect/revision/25901483|Surfebrett]]» 3670697 wikitext text/x-wiki [[Fil:OutDoor_2018,_Friedrichshafen_(1X7A9971).jpg|høgre|mini|Ulike typar brett.]] [[Fil:Surfing_with_RIPNROCK.JPG|mini|Åtte surfarar med 240 cm lange surfebrett.]] '''Surfebrett''' er eit flytande brett som blir nytta til [[surfing]]. Bretta har ofte låg vekt, men er samstundes sterke nok til å bera vekta til ein ståande person som surfar på ei bølge. == Historie == Surfebrett blei funne opp på Hawaii, der dei var kjende som ''pappa 'e han nalu'' på det [[hawaiisk]]. Dei blei laga av lokale tretypar som koa med lengder på over 460 cm, noko som gjorde dei svært tunge i høve til moderne surfebrett.<ref>{{Kjelde www|url=http://www2.bishopmuseum.org/ethnologydb/type.asp?type=surfboard|tittel=Ethnology database|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20081006002150/http://www2.bishopmuseum.org/ethnologydb/type.asp?type=surfboard|arkivdato=2008-10-06|utgjevar=''[[Bernice P. Bishop Museum]]''|vitja=2008-11-10}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=http://www.clubofthewaves.com/culture_surfboard.php|tittel=History of the surfboard|utgjevar=''clubofthewaves.com''|vitja=2008-11-04}}</ref> &nbsp;Sidan har surfebretta utvikla seg ved at det er blitt teke i bruk andre materiale, og dessutan ulike utformingar og bruk av styrefinnar. Moderne surfebrett er laga av polyuretan- eller [[Polystyren|polystyrenskum]] dekka med eit lag av glasfiberduk, og dessutan [[polyester]] eller [[epoksy]], som resulterer i lette og sterke surfebrett som har god flyteevne og manøvrerbarheit. Det fyrste surfebrettet av polystyren blei laga tidleg på 1960-talet av Reginald Sainsbury, då isolasjonsfirmaet han arbeiddde for i England var interessert i å utvikla produkt til fritidsmarknaden. Den seinaste utviklinga i surfebrettindustrien er bruk av karbonfiber- og [[Kevlar|kevlarkomposittar]], i tillegg til eksperimentering innan biologisk nedbrytbar og miljøvennlig harpiks frå organiske kjelder.<ref>{{Cite news|last=®|first=Wave Tribe {{!}} Share The Stoke|title=Bio Surfboard Resin vs Poly Surfboard Resin|language=en|work=Wave Tribe {{!}} Share The Stoke ®|url=https://www.wavetribe.com/pages/bio-resin-vs-poly-resin|url-status=yes}}</ref> [[Kategori:Sider utan gjennomgåtte omsetjingar]] [[Kategori:Idrettsutstyr]] [[Kategori:Surfing]] 9un1nf668hrck891fzujppz8gjiola3 3670698 3670697 2026-09-07T07:04:59Z Ranveig 39 3670698 wikitext text/x-wiki [[Fil:OutDoor_2018,_Friedrichshafen_(1X7A9971).jpg|høgre|mini|Ulike typar brett.]] [[Fil:Surfing_with_RIPNROCK.JPG|mini|Åtte surfarar med 240 cm lange surfebrett.]] '''Surfebrett''' er eit flytande brett som blir nytta til [[surfing]]. Bretta har ofte låg vekt, men er samstundes sterke nok til å bera vekta til ein ståande person som surfar på ei bølge. == Historie == Surfebrett blei funne opp på Hawaii, der dei var kjende som ''pappa 'e han nalu'' på det [[hawaiisk]]. Dei blei laga av lokale tretypar som koa med lengder på over 460 cm, noko som gjorde dei svært tunge i høve til moderne surfebrett.<ref>{{Kjelde www|url=http://www2.bishopmuseum.org/ethnologydb/type.asp?type=surfboard|tittel=Ethnology database|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20081006002150/http://www2.bishopmuseum.org/ethnologydb/type.asp?type=surfboard|arkivdato=2008-10-06|utgjevar=[[Bernice P. Bishop Museum]]|vitja=2008-11-10}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=http://www.clubofthewaves.com/culture_surfboard.php|tittel=History of the surfboard|website=clubofthewaves.com|vitja=2008-11-04}}</ref> &nbsp;Sidan har surfebretta utvikla seg ved at det er blitt teke i bruk andre materiale, og dessutan ulike utformingar og bruk av styrefinnar. Moderne surfebrett er laga av polyuretan- eller [[Polystyren|polystyrenskum]] dekka med eit lag av glasfiberduk, og dessutan [[polyester]] eller [[epoksy]], som resulterer i lette og sterke surfebrett som har god flyteevne og manøvrerbarheit. Det fyrste surfebrettet av polystyren blei laga tidleg på 1960-talet av Reginald Sainsbury, då isolasjonsfirmaet han arbeiddde for i England var interessert i å utvikla produkt til fritidsmarknaden. Den seinaste utviklinga i surfebrettindustrien er bruk av karbonfiber- og [[Kevlar|kevlarkomposittar]], i tillegg til eksperimentering innan biologisk nedbrytbar og miljøvennlig harpiks frå organiske kjelder.<ref>{{Cite news|title=Bio Surfboard Resin vs Poly Surfboard Resin|language=en|work=Wave Tribe {{!}} Share The Stoke ®|url=https://www.wavetribe.com/pages/bio-resin-vs-poly-resin}}</ref> ==Kjelder== <references/> {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:no:Surfebrett|Surfebrett]]» frå {{Wikipedia-utgåve|no}}, den 7. september 2026.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Idrettsutstyr]] [[Kategori:Surfing]] [[Kategori:Sider utan gjennomgåtte omsetjingar]] 1ngu6o7tulkxihl0pnt5g0w0on3d7q4 14 433414 3670701 2026-09-07T07:08:37Z Anne-Sophie Ofrim 7229 Oppretta sida med «[[Kategori:Ordførarar i tidlegare kommunar i Vestfold|Tjølling]] [[Kategori:Ordførarar i Larvik|Tjølling]]» 3670701 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Ordførarar i tidlegare kommunar i Vestfold|Tjølling]] [[Kategori:Ordførarar i Larvik|Tjølling]] ozchext6ud2fp7t0lvx33idb1sku22u 0 433415 3670702 2026-09-07T07:23:17Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Blatná-kostel2009d.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Blatná | kart = | karttekst = | flagg = Flag Blatna.png | symbol = Blatná (CZE) - Coat-of-Arms.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Strakonice okres|Strakonice]] | arealtype = Areal Administrative område til kommunar med utvida fullmakt…» 3670702 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Blatná-kostel2009d.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Blatná | kart = | karttekst = | flagg = Flag Blatna.png | symbol = Blatná (CZE) - Coat-of-Arms.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Strakonice okres|Strakonice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 278,55<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 13177 | folketal1type = kommune | folketal1 = 6289 | folketal_by = 5830 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Blatná'''{{mrk|[[tysk]] ''Blatna''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Strakonice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Blatná.png|mini|250px|Det administrative området til Blatná innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Blatná er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Blatná omfattar 26 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 3 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * '''[[Bělčice]]''' * [[Bezdědovice]] * '''[[Blatná]]''' * [[Bratronice]] * [[Březí]] * [[Buzice]] * [[Čečelovice]] * [[Chlum]] * [[Chobot]] * [[Hajany]] * [[Hornosín]] * [[Kadov]] * [[Kocelovice]] * [[Lažánky]] * [[Lažany]] * [[Lnáře]] * [[Lom i Strakonice|Lom]] * [[Mačkov]] * [[Myštice]] * [[Předmíř]] * '''[[Sedlice]]''' * [[Škvořetice]] * [[Tchořovice]] * [[Uzenice]] * [[Uzeničky]] * [[Záboří]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Blatná SO || 13 688 || 13 733 || 13 177 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Blatná''' || 6 289 |- | style=text-align:left; | [[Sedlice]] || 1 232 |- | style=text-align:left; | [[Bělčice]] || 997 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lnáře}} || 653 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kadov}} || 375 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Blatná''' || 5 830 |- | style=text-align:left; | [[Sedlice]] || 1 077 |- | style=text-align:left; | [[Bělčice]] || 677 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lnáře}} || 573 |} ===Bydelar i Blatná=== Bydelane og tettstadene i Blatná: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Blatná || 5 830 |- ! '''Blatná by''' ! style=text-align:right; | 5 830 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Blatenka}} || 44 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čekanice}} || 80 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Drahenický Málkov}} || 78 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hněvkov}} || 63 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jindřichovice}} || 10 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Milčice}} || 18 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Řečice}} || 42 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Skaličany}} || 124 |- ! '''Blatná kommune''' ! style=text-align:right; | 6 289 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Blatna]] [[Kategori:Kommunar i Strakonice okres|Blatna]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Blatna]] 5934h4rrkljk0a9ckeq5cjh9loyxu66 3670719 3670702 2026-09-07T07:42:32Z TU-nor 12071 3670719 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Blatná-kostel2009d.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Blatná | kart = | karttekst = | flagg = Flag Blatna.png | symbol = Blatná (CZE) - Coat-of-Arms.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Strakonice okres|Strakonice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 278,55<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 13177 | folketal1type = kommune | folketal1 = 6289 | folketal_by = 5830 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Blatná'''{{mrk|[[tysk]] ''Blatna''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Strakonice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Blatná.png|mini|250px|Det administrative området til Blatná innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Blatná er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Blatná omfattar 26 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 3 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * '''[[Bělčice]]''' * [[Bezdědovice]] * '''[[Blatná]]''' * [[Bratronice]] * [[Březí]] * [[Buzice]] * [[Čečelovice]] * [[Chlum]] * [[Chobot]] * [[Hajany]] * [[Hornosín]] * [[Kadov]] * [[Kocelovice]] * [[Lažánky]] * [[Lažany]] * [[Lnáře]] * [[Lom i Strakonice|Lom]] * [[Mačkov]] * [[Myštice]] * [[Předmíř]] * '''[[Sedlice i Blatná|Sedlice]]''' * [[Škvořetice]] * [[Tchořovice]] * [[Uzenice]] * [[Uzeničky]] * [[Záboří]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Blatná SO || 13 688 || 13 733 || 13 177 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Blatná''' || 6 289 |- | style=text-align:left; | [[Sedlice i Blatná|Sedlice]] || 1 232 |- | style=text-align:left; | [[Bělčice]] || 997 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lnáře}} || 653 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kadov}} || 375 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Blatná''' || 5 830 |- | style=text-align:left; | [[Sedlice i Blatná|Sedlice]] || 1 077 |- | style=text-align:left; | [[Bělčice]] || 677 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lnáře}} || 573 |} ===Bydelar i Blatná=== Bydelane og tettstadene i Blatná: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Blatná || 5 830 |- ! '''Blatná by''' ! style=text-align:right; | 5 830 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Blatenka}} || 44 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čekanice}} || 80 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Drahenický Málkov}} || 78 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hněvkov}} || 63 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jindřichovice}} || 10 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Milčice}} || 18 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Řečice}} || 42 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Skaličany}} || 124 |- ! '''Blatná kommune''' ! style=text-align:right; | 6 289 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Blatna]] [[Kategori:Kommunar i Strakonice okres|Blatna]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Blatna]] b3pawkcsky7v9hmswih0jlxe7otph8y 3670763 3670719 2026-09-07T11:06:47Z TU-nor 12071 3670763 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Blatná-kostel2009d.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Blatná | kart = | karttekst = | flagg = Flag Blatna.png | symbol = Blatná (CZE) - Coat-of-Arms.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Strakonice okres|Strakonice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 278,55<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 13177 | folketal1type = kommune | folketal1 = 6289 | folketal_by = 5872 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Blatná'''{{mrk|[[tysk]] ''Blatna''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Strakonice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Blatná.png|mini|250px|Det administrative området til Blatná innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Blatná er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Blatná omfattar 26 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 3 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * '''[[Bělčice]]''' * [[Bezdědovice]] * '''[[Blatná]]''' * [[Bratronice]] * [[Březí]] * [[Buzice]] * [[Čečelovice]] * [[Chlum]] * [[Chobot]] * [[Hajany]] * [[Hornosín]] * [[Kadov]] * [[Kocelovice]] * [[Lažánky]] * [[Lažany]] * [[Lnáře]] * [[Lom i Strakonice|Lom]] * [[Mačkov]] * [[Myštice]] * [[Předmíř]] * '''[[Sedlice i Blatná|Sedlice]]''' * [[Škvořetice]] * [[Tchořovice]] * [[Uzenice]] * [[Uzeničky]] * [[Záboří]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Blatná SO || 13 688 || 13 733 || 13 177 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Blatná''' || 6 289 |- | style=text-align:left; | [[Sedlice i Blatná|Sedlice]] || 1 232 |- | style=text-align:left; | [[Bělčice]] || 997 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lnáře}} || 653 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kadov}} || 375 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Blatná''' || 5 872 |- | style=text-align:left; | [[Sedlice i Blatná|Sedlice]] || 1 077 |- | style=text-align:left; | [[Bělčice]] || 677 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lnáře}} || 573 |} ===Bydelar i Blatná=== Bydelane og tettstadene i Blatná: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Blatná || 5 830 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Řečice}} || 42 |- ! '''Blatná by''' ! style=text-align:right; | 5 872 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Blatenka}} || 44 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čekanice}} || 80 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Drahenický Málkov}} || 78 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hněvkov}} || 63 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jindřichovice}} || 10 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Milčice}} || 18 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Skaličany}} || 124 |- ! '''Blatná kommune''' ! style=text-align:right; | 6 289 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Blatna]] [[Kategori:Kommunar i Strakonice okres|Blatna]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Blatna]] 89t29l0t4h10xbydyduhfh8dak82dbc 0 433416 3670704 2026-09-07T07:31:26Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Belcice-2008-05-04-NamestiSRadnici.JPG | bilettekst = Sentralt torg i Bělčice | kart = | karttekst = | flagg = Bělčice vlajka.jpg | symbol = Bělčice CoA.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Strakonice okres|Strakonice]] | distrikttype = Administrative område til kommunar med utvida full…» 3670704 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Belcice-2008-05-04-NamestiSRadnici.JPG | bilettekst = Sentralt torg i Bělčice | kart = | karttekst = | flagg = Bělčice vlajka.jpg | symbol = Bělčice CoA.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Strakonice okres|Strakonice]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Blatná|Blatná SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 997 | folketal_by = 677 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Bělčice'''{{mrk|[[tysk]] ''Bielschitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Strakonice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Bělčice ligg administrativt under [[Blatná]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Strakonice okres|Belcice]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Belcice]] gsw7ukz65oghbnipimzgbq09s96mi37 14 433417 3670706 2026-09-07T07:32:18Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «[[Kategori:Kommunar i Sør-Böhmen|Strakonice]]» 3670706 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Kommunar i Sør-Böhmen|Strakonice]] 0nugtyir9xvv4cxwiwsjldeul6nbm1f 0 433418 3670711 2026-09-07T07:36:26Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Sedlice kostel sv. Jakuba (1).JPG | bilettekst = Hovudgate i Sedlice | kart = | karttekst = | flagg = Vlajka Sedlice st.gif | symbol = Znak sedlice st cz.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Strakonice okres|Strakonice]] | distrikttype = Administrative område til kommunar med utvida fullmakte…» 3670711 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Sedlice kostel sv. Jakuba (1).JPG | bilettekst = Hovudgate i Sedlice | kart = | karttekst = | flagg = Vlajka Sedlice st.gif | symbol = Znak sedlice st cz.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Strakonice okres|Strakonice]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Blatná|Blatná SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 1232 | folketal_by = 1077 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Sedlice'''{{mrk|[[tysk]] ''Sedlitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Strakonice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Sedlice ligg administrativt under [[Blatná]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Strakonice okres|Sedlice]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Sedlice]] eml9yiqss4m3kf850m9g7tcc1w88379 3670713 3670711 2026-09-07T07:38:15Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Sedlice]] til [[Sedlice i Blatná]]: Fleirtyding 3670711 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Sedlice kostel sv. Jakuba (1).JPG | bilettekst = Hovudgate i Sedlice | kart = | karttekst = | flagg = Vlajka Sedlice st.gif | symbol = Znak sedlice st cz.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Strakonice okres|Strakonice]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Blatná|Blatná SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 1232 | folketal_by = 1077 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Sedlice'''{{mrk|[[tysk]] ''Sedlitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Strakonice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Sedlice ligg administrativt under [[Blatná]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Strakonice okres|Sedlice]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Sedlice]] eml9yiqss4m3kf850m9g7tcc1w88379 0 433419 3670714 2026-09-07T07:38:16Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Sedlice]] til [[Sedlice i Blatná]]: Fleirtyding 3670714 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Sedlice i Blatná]] nj9x02rlipcje8sw8ddiks6heq4uogd 3670721 3670714 2026-09-07T07:45:36Z TU-nor 12071 Fjerna omdirigering til [[Sedlice i Blatná]] 3670721 wikitext text/x-wiki '''Sedlice''' kan vise til: * [[Sedlice i Blatná]], ein kommune i distriktet Strakonice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Sedlice i Prešov]], ein kommune i distriktet [[Prešov okres]] i regionen Prešov kraj i Slovakia * [[Sedlice i Příbram]], ein kommune i [[Příbram]] i distriktet Příbram okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} l56snk8u8q5718gxc3qzlgjgw9cslzs 0 433420 3670716 2026-09-07T07:39:54Z Ranveig 39 Omdirigerer til [[PubMed]] 3670716 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[PubMed]] rwnhpmw8f43ycyulymmbskzb8958fvj 0 433421 3670718 2026-09-07T07:41:44Z Ranveig 39 Omdirigerer til [[PubMed Central]] 3670718 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[PubMed Central]] oag51blry2xo8bob8peog9we4apsdd5 14 433422 3670725 2026-09-07T07:50:00Z Anne-Sophie Ofrim 7229 Oppretta sida med «[[Kategori:Lokalpolitikarar i Troms etter parti|FrP]] [[Kategori:Lokalpolitikarar frå FrP|Troms]]» 3670725 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Lokalpolitikarar i Troms etter parti|FrP]] [[Kategori:Lokalpolitikarar frå FrP|Troms]] gxvkbsnbnzmpmvmioeyrchj9rwdn5kn 14 433423 3670733 2026-09-07T08:31:55Z Anne-Sophie Ofrim 7229 Oppretta sida med «[[Kategori:Stortingsrepresentantar etter tidlegare valkrinsar|Risør]] [[Kategori:Historie i Risør]]» 3670733 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Stortingsrepresentantar etter tidlegare valkrinsar|Risør]] [[Kategori:Historie i Risør]] 0d1g0ngqyi0ukawc4o1jes2cq4anwy9 0 433424 3670736 2026-09-07T08:36:30Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Štěchovice]] til [[Štěchovice i Praha-západ]]: Fleirtyding 3670736 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Štěchovice i Praha-západ]] 0yh2p6vf1py1pukiflerain8kzzs1eg 3670738 3670736 2026-09-07T08:42:22Z TU-nor 12071 Fjerna omdirigering til [[Štěchovice i Praha-západ]] 3670738 wikitext text/x-wiki '''Štěchovice''' kan vise til: * [[Štěchovice i Praha-západ]], ein kommune i distriktet Praha-západ okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Štěchovice i Strakonice]], ein kommune i [[Strakonice]] i distriktet Strakonice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} 8lbv2f7lrsufu3he5ki7mtyyhg140ij 0 433425 3670739 2026-09-07T08:44:24Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Zasněžený střed Strakonic.jpg | bilettekst = Flyfoto av Strakonice | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Strakonice.svg | symbol = Strakonice znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Strakonice okres|Strakonice]] | arealtype = Areal Administrative område til kommunar med utvida fullma…» 3670739 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Zasněžený střed Strakonic.jpg | bilettekst = Flyfoto av Strakonice | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Strakonice.svg | symbol = Strakonice znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Strakonice okres|Strakonice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 574,19<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 44156 | folketal1type = kommune | folketal1 = 21909 | folketal_by = 17922 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Strakonice'''{{mrk|[[tysk]] ''Strakonitz'', [[latin]] Strakonicium''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Strakonice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Blatná.png|mini|250px|Det administrative området til Blatná innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Strakonice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Strakonice omfattar 69 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město'') og 4 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Cehnice]] * [[Čejetice i Strakonice|Čejetice]] * [[Čepřovice]] * ''[[Čestice]]'' * [[Chrášťovice]] * [[Doubravice]] * [[Drachkov]] * [[Drážov]] * [[Dřešín]] * [[Droužetice]] * [[Hlupín]] * [[Horní Poříčí]] * [[Hoslovice]] * [[Hoštice]] * [[Jinín]] * [[Kalenice]] * ''[[Katovice i Strakonice|Katovice]]'' * [[Kladruby]] * [[Kraselov]] * [[Krejnice]] * [[Krty-Hradec]] * [[Kuřimany]] * [[Kváskovice]] * [[Libětice]] * [[Litochovice]] * [[Malenice]] * [[Mečichov]] * [[Milejovice]] * [[Miloňovice]] * [[Mnichov]] * [[Mutěnice]] * [[Nebřehovice]] * [[Němčice]] * [[Němětice]] * [[Nihošovice]] * [[Nišovice]] * [[Nová Ves i Strakonice|Nová Ves]] * [[Novosedly]] * [[Osek]] * [[Paračov]] * [[Pracejovice]] * [[Přechovice]] * [[Přední Zborovice]] * [[Předslavice]] * [[Přešťovice]] * [[Radějovice]] * ''[[Radomyšl]]'' * [[Radošovice i Strakonice|Radošovice]] * [[Rovná]] * [[Řepice]] * [[Skály]] * [[Slaník]] * [[Sousedovice]] * [[Štěchovice i Strakonice|Štěchovice]] * ''[[Štěkeň]]'' * '''[[Strakonice]]''' * [[Strašice]] * [[Střelské Hoštice]] * [[Strunkovice nad Volyňkou]] * [[Třebohostice]] * [[Třešovice]] * [[Úlehle]] * [[Únice]] * [[Vacovice]] * [[Velká Turná]] * [[Volenice]] * '''[[Volyně]]''' * [[Zahorčice]] * [[Zvotoky]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Strakonice SO || 45 194 || 44 325 || 44 156 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Strakonice''' || 21 909 |- | style=text-align:left; | [[Volyně]] || 3 006 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radomyšl}} || 1 354 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Katovice i Strakonice|Katovice}} || 1 303 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čejetice i Strakonice|Čejetice}} || 921 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Strakonice''' || 17 922 |- | style=text-align:left; | [[Volyně]] || 2 789 |- | style=text-align:left; | [[Přední Ptákovice]]{{mrk|name="a"|busetnad i kommunen Strakonice}} || 2 190 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dražejov}}{{mrk|name="a"}} || 1 384 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radomyšl}} || 1 354 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Katovice i Strakonice|Katovice}} || 1 303 |} ===Bydelar i Strakonice=== Bydelane og tettstadene i Strakonice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Strakonice I || 13 395 |- | style=text-align:left; | Strakonice II || 4 527 |- ! '''Strakonice by''' ! style=text-align:right; | 17 922 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dražejov}} || 1 384 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hajská}} || 63 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Modlešovice}} || 188 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Přední Ptákovice}} || 2 190 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Střela}} || 85 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Virt}} || 77 |- ! '''Strakonice kommune''' ! style=text-align:right; | 21 909 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Strakonice]] [[Kategori:Kommunar i Strakonice okres|Strakonice]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Strakonice]] 9ps8cxnghurkfg6fhge7nb61nveplzv 3670764 3670739 2026-09-07T11:10:16Z TU-nor 12071 /* Bydelar i Strakonice */ 3670764 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Zasněžený střed Strakonic.jpg | bilettekst = Flyfoto av Strakonice | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Strakonice.svg | symbol = Strakonice znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Strakonice okres|Strakonice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 574,19<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 44156 | folketal1type = kommune | folketal1 = 21909 | folketal_by = 17922 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Strakonice'''{{mrk|[[tysk]] ''Strakonitz'', [[latin]] Strakonicium''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Strakonice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Blatná.png|mini|250px|Det administrative området til Blatná innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Strakonice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Strakonice omfattar 69 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město'') og 4 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Cehnice]] * [[Čejetice i Strakonice|Čejetice]] * [[Čepřovice]] * ''[[Čestice]]'' * [[Chrášťovice]] * [[Doubravice]] * [[Drachkov]] * [[Drážov]] * [[Dřešín]] * [[Droužetice]] * [[Hlupín]] * [[Horní Poříčí]] * [[Hoslovice]] * [[Hoštice]] * [[Jinín]] * [[Kalenice]] * ''[[Katovice i Strakonice|Katovice]]'' * [[Kladruby]] * [[Kraselov]] * [[Krejnice]] * [[Krty-Hradec]] * [[Kuřimany]] * [[Kváskovice]] * [[Libětice]] * [[Litochovice]] * [[Malenice]] * [[Mečichov]] * [[Milejovice]] * [[Miloňovice]] * [[Mnichov]] * [[Mutěnice]] * [[Nebřehovice]] * [[Němčice]] * [[Němětice]] * [[Nihošovice]] * [[Nišovice]] * [[Nová Ves i Strakonice|Nová Ves]] * [[Novosedly]] * [[Osek]] * [[Paračov]] * [[Pracejovice]] * [[Přechovice]] * [[Přední Zborovice]] * [[Předslavice]] * [[Přešťovice]] * [[Radějovice]] * ''[[Radomyšl]]'' * [[Radošovice i Strakonice|Radošovice]] * [[Rovná]] * [[Řepice]] * [[Skály]] * [[Slaník]] * [[Sousedovice]] * [[Štěchovice i Strakonice|Štěchovice]] * ''[[Štěkeň]]'' * '''[[Strakonice]]''' * [[Strašice]] * [[Střelské Hoštice]] * [[Strunkovice nad Volyňkou]] * [[Třebohostice]] * [[Třešovice]] * [[Úlehle]] * [[Únice]] * [[Vacovice]] * [[Velká Turná]] * [[Volenice]] * '''[[Volyně]]''' * [[Zahorčice]] * [[Zvotoky]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Strakonice SO || 45 194 || 44 325 || 44 156 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Strakonice''' || 21 909 |- | style=text-align:left; | [[Volyně]] || 3 006 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radomyšl}} || 1 354 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Katovice i Strakonice|Katovice}} || 1 303 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čejetice i Strakonice|Čejetice}} || 921 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Strakonice''' || 17 922 |- | style=text-align:left; | [[Volyně]] || 2 789 |- | style=text-align:left; | [[Přední Ptákovice]]{{mrk|name="a"|busetnad i kommunen Strakonice}} || 2 190 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dražejov}}{{mrk|name="a"}} || 1 384 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radomyšl}} || 1 354 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Katovice i Strakonice|Katovice}} || 1 303 |} ===Bydelar i Strakonice=== Bydelane og tettstadene i Strakonice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Strakonice I || 13 395 |- | style=text-align:left; | Strakonice II || 4 527 |- ! '''Strakonice by''' ! style=text-align:right; | 17 922 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dražejov}} || 1 384 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hajská}} || 63 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Modlešovice}} || 188 |- | style=text-align:left; | [[Přední Ptákovice]] || 2 190 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Střela}} || 85 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Virt}} || 77 |- ! '''Strakonice kommune''' ! style=text-align:right; | 21 909 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Strakonice]] [[Kategori:Kommunar i Strakonice okres|Strakonice]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Strakonice]] hujy05tsr6ejnbyphh2zin5jr8ea7r7 0 433426 3670740 2026-09-07T08:49:19Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Radnice ve Volyni (1).JPG | bilettekst = Rådhuset i Volyně | kart = | karttekst = | flagg = Volyně flag.gif | symbol = Volyně CoA.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Strakonice okres|Strakonice]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]…» 3670740 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Radnice ve Volyni (1).JPG | bilettekst = Rådhuset i Volyně | kart = | karttekst = | flagg = Volyně flag.gif | symbol = Volyně CoA.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Strakonice okres|Strakonice]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Strakonice|Strakonice SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 3006 | folketal_by = 2789 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Volyně'''{{mrk|[[tysk]] ''Wolin''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Strakonice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Volyně ligg administrativt under [[Strakonice]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Strakonice okres|Volyne]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Volyne]] casrqapzt5x7l6q74sy190ky0a1l8nb 0 433427 3670741 2026-09-07T08:56:36Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Přední Ptákovice Podsrp - kostel.jpg | bilettekst = Kyrkje i Přední Ptákovice | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Strakonice okres|Strakonice]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | dis…» 3670741 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Přední Ptákovice Podsrp - kostel.jpg | bilettekst = Kyrkje i Přední Ptákovice | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Strakonice okres|Strakonice]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Strakonice|Strakonice SO]] | kommunetype = Kommune | kommune = [[Strakonice]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal | folketal = 2190 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Přední Ptákovice''' er ein busetnad i byen [[Strakonice]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Strakonice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Kjelder == <references> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Bydelar i Strakonice|Predni Ptakovice]] 7q9s6n3cayet7iekk800w2nqt5nmpij 14 433428 3670742 2026-09-07T08:57:30Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «[[Kategori:Bydelar i tsjekkiske byar|Strakonice]] [[Kategori:Strakonice| ]]» 3670742 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Bydelar i tsjekkiske byar|Strakonice]] [[Kategori:Strakonice| ]] f3l1pbvuobq4f4bdl876n79hq71v9px 14 433429 3670743 2026-09-07T08:58:09Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «[[Kategori:Byar i Sør-Böhmen]]» 3670743 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen]] gx3p17zhuuwxhoauqshyfd3ntmupdln 14 433430 3670746 2026-09-07T09:02:18Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Kategori:Bydelar i Kralupy nad Vltavou okres]] til [[Kategori:Bydelar i Kralupy nad Vltavou]]: Kortslutning 3670746 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[:Kategori:Bydelar i Kralupy nad Vltavou]] 9umqmm2j4qvlx42qr34w5nrvv3runs0 0 433431 3670749 2026-09-07T09:25:41Z Ranveig 39 Laga gjennom omsetjing av sida «[[:en:Special:Redirect/revision/1300917094|Coral sand]]» 3670749 wikitext text/x-wiki [[Fil:CoralSandAruba.jpg|mini|Korallsand frå ein strand på [[Aruba]].]] '''Korallsand''' er ein type [[sand]] med partiklar av [[aragonitt]] som kjem frå [[Tropane|tropiske]] og subtropiske [[Verdshav|marine]] miljø. Partiklane er hovudsakleg danna gjennom [[bioerosjon]] av [[Kalkstein|kalksteinmateriale]] frå skjeletta til marine [[Organisme|organismar]]. Dei blir ofte danna ved hjelpav koralletande dyr, som [[papegøyefiskar]], som skiljer ut sanden etter fordøying.<ref>{{Cite book |title=Biology of parrotfishes |date=2018 |others=Andrew S. Hoey, Roberta Martini Bonaldo |isbn=978-1-315-11807-9 |location=Boca Raton, FL |oclc=1028214189}}</ref> Omgrepet «[[korall]]» i korallsand blir likevel brukt nokså laust for å visa til kalkstein av nyleg biologisk opphav; korallar er ikkje dei dominerande bidragsytarane til sandpartiklane i dei fleste sandslaga. I staden er sanden ei blanding av korall og/eller restar av skjeletfragment av [[poredyr]],<ref>{{Cite journal|last=Yamano|first=H.|last2=Miyajima|first2=T.|last3=Koike|first3=I.|date=2000-04-01|title=Importance of foraminifera for the formation and maintenance of a coral sand cay: Green Island, Australia|url=https://doi.org/10.1007/s003380050226|journal=Coral Reefs|language=en|volume=19|issue=1|pages=51–58|doi=10.1007/s003380050226|issn=1432-0975|url-access=subscription}}</ref> kalkalgar, [[blautdyr]] og [[krepsdyr]]. Fordi han inneheld kalkstein, er korallsand syreløyseleg. Utgraving av korallsand er ei viktig næring nokre stader, og kan gjera skade på miljøet. På [[Mauritius]] blei det vunne ut over 500 000 tonn korallsand fram til verksemda blei forboden i oktober 2001. Mange strender på [[Komorane]] har sår etter sandutvinning. Utvinning har flytta frå uttømte område i Tanzania og [[Kenya]] til [[Zanzibar]] og [[Mafiaøya]]. Slik omfattande utgraving kan vera særs skadeleg for rev og strender. For Nord-[[Malé]] er det estimert at om utvinninga held fram i same skala som før vil forsyninga av levande korallar frå indre atollar bli uttømde innan 30 år.<ref>{{Cite journal|last=Brown|first=Barbara E.|last2=Dunne|first2=Richard P.|date=1988|title=The Environmental Impact of Coral Mining on Coral Reefs in the Maldives|url=https://www.cambridge.org/core/journals/environmental-conservation/article/abs/environmental-impact-of-coral-mining-on-coral-reefs-in-the-maldives/F40B762444F2044FC2EED10829EE8DBF|journal=Environmental Conservation|language=en|volume=15|issue=2|pages=159–165|doi=10.1017/S0376892900028976|issn=1469-4387|url-access=subscription}}</ref> == Kjelder == {{Fotnoteliste}}{{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Coral sand|Coral sand]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 7. september 2026.'' {{refslutt}} [[Kategori:Korallrev]] [[Kategori:Kalkstein]] [[Kategori:Sand]] pxpdt0eb0w8zqllslwd7l62vo9k2nev 3670752 3670749 2026-09-07T09:28:50Z Ranveig 39 Flikk 3670752 wikitext text/x-wiki [[Fil:CoralSandAruba.jpg|mini|Korallsand frå ein strand på [[Aruba]].]] [[Fil:00290 IMG 6291 037 Bermuda coral sand 32 mm.jpg|mini|Korallsand på [[Bermuda]].]] '''Korallsand''' er ein type [[sand]] med partiklar av [[aragonitt]] som kjem frå [[Tropane|tropiske]] og subtropiske [[Verdshav|marine]] miljø. Partiklane er hovudsakleg danna gjennom [[bioerosjon]] av [[Kalkstein|kalksteinmateriale]] frå skjeletta til marine [[Organisme|organismar]]. Dei blir ofte danna ved hjelp av koralletande dyr, som [[papegøyefiskar]], som skil ut sanden etter fordøying.<ref>{{Cite book |title=Biology of parrotfishes |date=2018 |author=Andrew S. Hoey|author2= Roberta Martini Bonaldo |isbn=978-1-315-11807-9 |publisher=CRC Press|location=Boca Raton, FL |oclc=1028214189}}</ref> Omgrepet «[[korall]]» i korallsand blir likevel brukt nokså laust for å visa til kalkstein av nyleg biologisk opphav; korallar er ikkje dei dominerande bidragsytarane til sandpartiklane i dei fleste sandslaga. I staden er sanden ei blanding av korall og/eller restar av skjelettfragment av [[poredyr]],<ref>{{Cite journal|last=Yamano|first=H.|last2=Miyajima|first2=T.|last3=Koike|first3=I.|date=2000-04-01|title=Importance of foraminifera for the formation and maintenance of a coral sand cay: Green Island, Australia|url=https://doi.org/10.1007/s003380050226|journal=Coral Reefs|language=en|volume=19|issue=1|pages=51–58|doi=10.1007/s003380050226|issn=1432-0975|url-access=subscription}}</ref> kalkalgar, [[blautdyr]] og [[krepsdyr]]. Fordi han inneheld kalkstein, er korallsand syreløyseleg. Utgraving av korallsand er ei viktig næring nokre stader, og kan gjera skade på miljøet. På [[Mauritius]] blei det vunne ut over 500 000 tonn korallsand fram til verksemda blei forboden i oktober 2001. Mange strender på [[Komorane]] har sår etter sandutvinning. Utvinning har flytta frå uttømte område i Tanzania og [[Kenya]] til [[Zanzibar]] og [[Mafiaøya]]. Slik omfattande utgraving kan vera særs skadeleg for rev og strender. For Nord-[[Malé]] er det estimert at om utvinninga held fram i same skala som før vil forsyninga av levande korallar frå indre atollar bli uttømde innan 30 år.<ref>{{Cite journal|last=Brown|first=Barbara E.|last2=Dunne|first2=Richard P.|date=1988|title=The Environmental Impact of Coral Mining on Coral Reefs in the Maldives|url=https://www.cambridge.org/core/journals/environmental-conservation/article/abs/environmental-impact-of-coral-mining-on-coral-reefs-in-the-maldives/F40B762444F2044FC2EED10829EE8DBF|journal=Environmental Conservation|language=en|volume=15|issue=2|pages=159–165|doi=10.1017/S0376892900028976|issn=1469-4387|url-access=subscription}}</ref> == Kjelder == {{Fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Coral sand|Coral sand]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 7. september 2026.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Korallrev]] [[Kategori:Kalkstein]] [[Kategori:Sand]] 7f7mslsx56nf536nalbcytecego943q 14 433432 3670754 2026-09-07T09:34:08Z Anne-Sophie Ofrim 7229 Oppretta sida med «[[Kategori:Ordførarar i tidlegare kommunar i Hedmark|Vinger]] [[Kategori:Lokalpolitikarar i Vinger]] [[Kategori:Ordførarar i Kongsvinger|Vinger]]» 3670754 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Ordførarar i tidlegare kommunar i Hedmark|Vinger]] [[Kategori:Lokalpolitikarar i Vinger]] [[Kategori:Ordførarar i Kongsvinger|Vinger]] ck8wuvsqm44w4cohh4n97o55fg21a0q 14 433433 3670755 2026-09-07T09:35:05Z Anne-Sophie Ofrim 7229 Oppretta sida med «[[Kategori:Lokalpolitikarar i tidlegare kommunar i Hedmark|Vinger]] [[Kategori:Historie i Kongsvinger]]» 3670755 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Lokalpolitikarar i tidlegare kommunar i Hedmark|Vinger]] [[Kategori:Historie i Kongsvinger]] clznl32rfb5a0nn5pt4vsmisu8usfzv 14 433434 3670756 2026-09-07T09:36:06Z Anne-Sophie Ofrim 7229 Oppretta sida med «[[Kategori:Ordførarar i Innlandet etter kommune|Kongsvinger]] [[Kategori:Lokalpolitikarar i Kongsvinger]]» 3670756 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Ordførarar i Innlandet etter kommune|Kongsvinger]] [[Kategori:Lokalpolitikarar i Kongsvinger]] dugfqp6445jummxw4zfjgwxygk1cwpc 0 433435 3670762 2026-09-07T11:04:59Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Vodňany-náměstí2009.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Vodňany | kart = | karttekst = | flagg = Vodnany CZ flag.svg | symbol = Vodnany CoA CZ.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Strakonice okres|Strakonice]] | arealtype = Areal Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i…» 3670762 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Vodňany-náměstí2009.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Vodňany | kart = | karttekst = | flagg = Vodnany CZ flag.svg | symbol = Vodnany CoA CZ.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Strakonice okres|Strakonice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 179,23<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 11640 | folketal1type = kommune | folketal1 = 6816 | folketal_by = 6110 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Vodňany'''{{mrk|[[tysk]] ''Wodnian''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Strakonice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Vodňany.png|mini|250px|Det administrative området til Blatná innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Vodňany er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Vodňany omfattar 17 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 3 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * '''[[Bavorov]]''' * [[Bílsko]] * [[Budyně]] * [[Chelčice]] * [[Číčenice]] * [[Drahonice]] * [[Hájek]] * [[Krajníčko]] * [[Krašlovice]] * [[Libějovice]] * [[Měkynec]] * [[Pivkovice]] * [[Pohorovice]] * [[Skočice]] * [[Stožice]] * [[Truskovice]] * '''[[Vodňany]]''' }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Vodňany SO || 10 981 || 11 728 || 11 640 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Vodňany''' || 6 816 |- | style=text-align:left; | [[Bavorov]] || 1 614 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Libějovice}} || 444 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Číčenice}} || 429 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chelčice}} || 409 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Vodňany''' || 6 110 |- | style=text-align:left; | [[Bavorov]] || 1 296 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chelčice}} || 409 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Číčenice}} || 356 |} ===Bydelar i Vodňany=== Bydelane og tettstadene i Vodňany: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Vodňany I || 627 |- | style=text-align:left; | Vodňany II || 5 155 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pražák}} || 300 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vodňanské Svobodné Hory}} || 28 |- ! '''Vodňany by''' ! style=text-align:right; | 6 110 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čavyně}} || 41 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hvožďany}} || 86 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Křtětice}} || 163 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radčice}} || 184 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Újezd}} || 232 |- ! '''Vodňany kommune''' ! style=text-align:right; | 6 816 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Vodnany]] [[Kategori:Kommunar i Strakonice okres|Vodnany]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Vodnany]] qawlezg6jofmy8m4afgxhxtiktnimy8 0 433436 3670765 2026-09-07T11:15:21Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Bavorov-square1.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Bavorov | kart = | karttekst = | flagg = Bavorov Flag.jpg | symbol = Coa Czech Town Bavorov.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Strakonice okres|Strakonice]] | distrikttype = Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekki…» 3670765 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Bavorov-square1.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Bavorov | kart = | karttekst = | flagg = Bavorov Flag.jpg | symbol = Coa Czech Town Bavorov.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Strakonice okres|Strakonice]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Vodňany|Vodňany SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 1614 | folketal_by = 1296 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Bavorov'''{{mrk|[[tysk]] ''Barau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Strakonice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Bavorov ligg administrativt under [[Vodňany]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Strakonice okres|Bavorov]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Bavorov]] nhl8wsxav8tcl3otudj62b2mlqpv7t1 0 433437 3670770 2026-09-07T11:42:44Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|distrikt | namn = Tábor okres | andre namn = okres Tábor | bilete = Veselí nad Lužnicí-soutok.jpg | bilettekst = Møte mellom elvane [[Lužnice]] og [[Nežárky]] ved byen [[Veselí nad Lužnicí]] | kart = Map CZ - district Tabor.PNG | karttekst = Tábor okres innanfor regionen Sør-Böhmen | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | hovudstad = [[Tábor]] | areal = 1326…» 3670770 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Tábor okres | andre namn = okres Tábor | bilete = Veselí nad Lužnicí-soutok.jpg | bilettekst = Møte mellom elvane [[Lužnice]] og [[Nežárky]] ved byen [[Veselí nad Lužnicí]] | kart = Map CZ - district Tabor.PNG | karttekst = Tábor okres innanfor regionen Sør-Böhmen | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | hovudstad = [[Tábor]] | areal = 1326,41<ref name="Areal"/> | folketal = 49379 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Tábor okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Tábor''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg nord i regionen og grenser i nord mot [[Sentral-Böhmen]], i aust mot [[Vysočina kraj]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Tábor okres: * [[Soběslav|Soběslav SO]] * [[Tábor|Tábor SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Soběslav|Soběslav SO]] || 22 020 || 21 779 || 21 554 |- | style=text-align:left; | [[Tábor|Tábor SO]] || 80 753 || 79 336 || 78 640 |- ! Tábor okres !style=text-align:right; | 102 773 !style=text-align:right; | 101 115 !style=text-align:right; | 100 194 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Tabor]] [[Kategori:Sør-Böhmen|Tabor]] kb28gg1ow2xhc694vloemkbxkqldyc7