Wikipedia nnwiki https://nn.wikipedia.org/wiki/Hovudside MediaWiki 1.47.0-wmf.18 first-letter Filpeikar Spesial Diskusjon Brukar Brukardiskusjon Wikipedia Wikipedia-diskusjon Fil Fildiskusjon MediaWiki MediaWiki-diskusjon Mal Maldiskusjon Hjelp Hjelpdiskusjon Kategori Kategoridiskusjon Tema Temadiskusjon Undertekstar Undertekstdiskusjon Modul Moduldiskusjon Arrangement Arrangementsdiskusjon 0 2360 3671127 3644091 2026-09-08T13:47:08Z Johshh 122989 /* Redaktørar */ 3671127 wikitext text/x-wiki {{Kursiv tittel}} {{Infoboks avis | type = [[Dagsavis]] | format = [[Tabloid]] }} '''''Dag og Tid''''' er ei [[nynorsk]] [[vekeavis]]. Utgjevarstaden er [[Oslo]] med adresse [[Pilestredet i Oslo|Pilestredet]] 8. Avisa kom med fyrste prøvenummer i 1962, med den kjende NRK-profilen [[Arthur Klæbo]] som redaktør. Det skulle gå så lenge som seks år før avisa klarte å etablere stabil drift med vekentlege ugjevingar. Det skjedde frå 1968. Dag og Tid hadde eit oppsving kring striden med EF. På siste halvdel av [[1970-talet]] kom avisa med to nummer i veka. Dag og Tid er politisk sjølvstendig, men med ein klår motstraums og målpolitisk profil. Ho legg vekt på stoff om kultur og politikk, og gjer plass for innlegg og artiklar som dekkjer eit breidt spekter av samfunnsoppfatningar. Eigarskapet er spreidd på rundt 1200 aksjonærar. Kjende namn i Dag og Tid opp gjennom historia har mellom anna vore [[Herbjørn Sørebø]], [[Ivar Eskeland]], [[Per Øyvind Heradstveit]], [[Daniel Liseth]], [[Olav Rytter]], [[Kristin Fridtun]], [[Jon Hustad]]<ref name="NPH1"/> og [[Agnes Ravatn]]. ==Redaktørar== {{Ufullstendig_liste}} * [[Arthur Klæbo]] 1962 * [[Olav Maaland]] * [[Tor Gabrielsen]] 1967-1979 * [[Kjell Snerte]] 1967-1975 * [[Bjarne Myrstad]] 1974–1979 * [[Kjetil Tandstad]] 1976–1980 * [[Helge Arild Bolstad]] 1976–1985 * [[Asgeir Olden]] 1986–1990 * [[Arnhild Skre]] 1990–1993 * [[Audun Skjervøy]] 1993–2001 * [[Svein Gjerdåker]] 2001– ==Opplag== Bekrefta netto opplagstal frå [[Mediebedriftenes Landsforening]]:<ref name="MBL1"/> {| CELLPADDING="10" | valign="top" | * 1993: 6263 * 1994: 5886 * 1995: 6011 * 1996: 6375 * 1997: 6728 * 1998: 6766 * 1999: 6319 * 2000: 6318 * 2001: 6671 * 2002: 6519 * 2003: 6982 * 2004: 7029 * 2005: 7054 * 2006: 7206 * 2007: 7228 * 2008: 7233 * 2009: 7531 * 2010: 8338 * 2011: 8729 * 2012: 9132 * 2013: 9582 * 2014: 10778 * 2015: 10948 * 2016: 11211 * 2017: 11271 * 2018: 11720 * 2019: 12053 * 2020: 12904 * 2021: 13425 * 2022: 13758 * 2023: 14663 * 2024: 15093 | valign="top" | {| border=0 cellpadding=2 cellspacing=0 align=center |<timeline>ImageSize = width:auto height:295 barincrement:12 PlotArea = left:50 bottom:15 top:10 right:10 AlignBars = late DateFormat = yyyy Period = from:0 till:16000 TimeAxis = orientation:vertical ScaleMajor = unit:year increment:2000 start:0 PlotData= color:blue width:6 bar:93 from:start till:6263 bar:94 from:start till:5886 bar:95 from:start till:6011 bar:96 from:start till:6375 bar:97 from:start till:6728 bar:98 from:start till:6766 bar:99 from:start till:6319 bar:00 from:start till:6318 bar:01 from:start till:6671 bar:02 from:start till:6519 bar:03 from:start till:6982 bar:04 from:start till:7029 bar:05 from:start till:7054 bar:06 from:start till:7206 bar:07 from:start till:7228 bar:08 from:start till:7233 bar:09 from:start till:7531 bar:10 from:start till:8338 bar:11 from:start till:8729 bar:12 from:start till:9132 bar:13 from:start till:9582 bar:14 from:start till:10778 bar:15 from:start till:10948 bar:16 from:start till:11211 bar:17 from:start till:11271 bar:18 from:start till:11720 bar:19 from:start till:12053 bar:20 from:start till:12904 bar:21 from:start till:13425 bar:22 from:start till:13758 bar:23 from:start till:14663 bar:24 from:start till:15093 </timeline><!--Dette er slutten på #tag--> |- | align="center" | |} |} == Kjelder == <div class="references-small"> <references> <ref name="NPH1">''Norsk presses historie 1660-2010'', Bind 4, side 72. Universitetsforlaget 2010. ISBN 978-82-15-01604-7</ref> <ref name="MBL1">{{Citation |title=Aviskatalogen, tall fra nettsidene til Mediebedriftenes Landsforening |url=http://www.mediebedriftene.no/index.asp?id=78404 |accessdate=2013-03-09 |archive-date=2012-02-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120225010454/http://www.mediebedriftene.no/index.asp?id=78404 |url-status=yes }}</ref> </references> </div class="references-small"> <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Dag og Tid|Dag og Tid]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 9. mars 2013.'' </div> ==Bakgrunnsstoff== * [https://dagogtid.no Dag og Tid] * [http://www.eierskapstilsynet.no/database/dbprogs/?1=1&fid=20026 '''Medieregisteret:''' Dag og Tid] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030926115956/http://www.eierskapstilsynet.no/database/dbprogs/?1=1&fid=20026 |date=2003-09-26 }} (''[[Medietilsynet]]'' {{Nynorske tidsskrift}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Norske aviser etter namn]] [[Kategori:Norske riksdekkjande aviser]] [[Kategori:Aviser i Oslo]] [[Kategori:Skipingar i 1962]] [[Kategori:Nynorske tidsskrift]] g97delnmk5l90lr6kudmxqlwbfen4os 0 3794 3671095 3663631 2026-09-08T12:01:30Z HerVal7752 105842 Landboks 3671095 wikitext text/x-wiki {{landboks |namn = Republikken Peru |andre namn = {{lang|es|República del Perú}}<br />{{lang|qu|Piruw Ripuwlika}}<br />{{lang|ay|Piruwxa Ripuwlika}} |adjektiv = peruansk |riksvåpen = Escudo nacional del Perú.svg |riksvåpenstorleik = 80 |flagg = Flag of Peru.svg{{!}}border |motto = Libertad y Orden ('Fridom og orden') |nasjonaldag = 28. juli |nasjonalsong = [[Somos libres, seámoslo siempre]] |hovudstad = Lima |språk = [[spansk]], [[quechua]] og [[aymara]] |styresett = [[Semipresidentialisme|Semipresidentiell]] [[republikk]] |statsoverhovudtype = [[President]] |statsoverhovud = Keiko Fujimori |statsminister = Luis Galarreta |grunnlagdtype = [[Sjølvstende]]{{ikkjefeit| frå<br />[[Spania]]}} |grunnlagd = &nbsp; |grunnlagd1type = [[Den peruanske sjølvstendekrigen|Erklært]] |grunnlagd1 = [[28. juli]] [[1821]] |grunnlagd2type = [[Slaget ved Ayacucho|Slaget ved<br />&nbsp; &nbsp; &nbsp;Ayacucho]] |grunnlagd2 = [[9. desember]] [[1824]] |grunnlagd3type = Anerkjent |grunnlagd3 = [[14. august]] [[1879]] |vassareal = 8,8&nbsp;% |valuta = [[Sol]] |tidssone = [[UTC]] -5 |retningsnummer = +51 |domene = .pe }} '''Peru''',{{mrk|[[spansk]] ''Perú''; [[quechua]] og [[aymara]] ''Piruw''}} offisielt '''Republikken Peru''',{{mrk|[[spansk]] {{lang|es|República del Perú}}; [[quechua]] {{lang|qu|Piruw Ripuwlika}}; [[aymara]] {{lang|ay|Piruwxa Ripuwlika}} }} er ein republikk i [[Sør-Amerika]] som har grense til [[Ecuador]], [[Colombia]], [[Chile]], [[Brasil]] og [[Bolivia]] og kyst mot [[Stillehavet]]. Landet dekkjer ein del av [[Andesfjella]] og [[regnskogen i Amazonas]]. [[Titicacasjøen]] ligg på grensa mot Bolivia. [[Inkariket]] hadde kjerneområde i dagens Peru. == Geografi == Peru er i dag om lag fem gonger så stort som [[Storbritannia]], men då europearane kom, omfatta det i tillegg heile Bolivia og Ecuador, delar av Brasil og Colombia og mykje av [[Argentina]] og Chile. I inkatida hadde riket dobbelt so lang kyst som no, men landet har framleis over 2&nbsp;000&nbsp;km open kystline mot [[Stillehavet]]. [[Fil:Peru-CIA WFB Map.png|mini|venstre|Kart over Peru.]] Landet er delt på langs av dei høge [[Andesfjella]]. Mellom parallelle fjellkjeder ligg dalar med busetnader og høgfjellsplatå 3&nbsp;000–4&nbsp;000 meter over havet. Det høgaste fjellet i Peru er [[Huascarán]], med 6&nbsp;768&nbsp;m. Dei vestlege tørre slettene ved kysten (costa) er skilde frå [[Regnskogen i Amazonas|Amazonasregnskogen]] i aust med [[Andes|Andesfjella]] i midten. På grensa til Bolivia ligg [[Titicaca|Titicacasjøen]], den høgast liggjande seglbare sjøen i verda. Det høgaste fjellet er [[Huascarán]] med 6768 meter. Frå fjella renn store vassmassar mot aust og sluttar seg til [[Amazonaselva]]. Berre nokre få elvar renn vestover mot Stillehavet. === Største byar === Dei største byane er [[Lima]] (9 886 647 innbyggjarar i 2012), [[Arequipa]] (869 351) og [[Trujillo i Peru|Trujillo]] (799 550).<ref>[https://www.inei.gob.pe/media/MenuRecursivo/indices_tematicos/cap03027.xls Estimaciones y proyecciones de población total de las principales ciudades], Instituto Nacional de Estadística e Informática.</ref> == Klima == Peru er eit tropeland. Frå naturen si side har landet store variasjonar i landskapet, med tørr [[ørken]] ved kysten, tropisk [[regnskog]] i innlandet og [[snø]]- og [[isbre]]dekte Andesfjell imellom. Vestkysten har [[ørkenklima]] med mindre enn 50 mm nedbør i året, og heile kystbeltet er difor ein kjempestor ørken. Austsida av Andesfjella får kring 2000-3000 mm i året. Det er ein umerkeleg overgang mellom den peruanske regnskogen og den brasilianske [[jungel]]en. Middeltemperaturen i jungelstrøka er omkring 27&nbsp;°C året rundt. På kysten er den varmaste tida av året februar-mai med ein middeltemperatur på 20-25&nbsp;°C, medan juli-september er kaldast med temperaturar kring 15–20&nbsp;°C. Dette er relativt låge temperaturar for desse breiddegradene, noko som kjem av den kalde [[Perustraumen]], som påverkar temperaturtilhøva. [[Fil:Ayacucho Region Peru - Altiplano2.jpg|mini|Altiplano i Peru.]] År om anna kjem den varme havstraumen [[El Niño]] sørover langs Ecuador-kysten og skapar dramatiske forstyrringar i klimaet i heile landet. Dette skjer med ujamne mellomrom, vanlegvis kvart 2.–8. år, såkalla ''niño-år''. Niño-straumen pressar på sørover og tvingar den nordgåande [[Humboldtstraumen]] med kaldt vatn til å dreia mot vest. Det varme vatnet tek livet av millionvis av fisk. Dette skapar ikkje sjeldan hungersnaud blant fiskarane på nordkysten. El Niño bringar òg med seg skybrott som får storflaumar til å koma ned frå fjella på vanlegvis tørre stader og gjera stor skade på kystlandet. 10234 kilometer i diameter langt == Historie == Fleire utdøydde sivilisasjonar har halde til i Peru. Over tusen år før [[Inka]]-[[indianar]]ane kom ned til kystlandet, hadde [[mochica]]ane og andre sivilisasjonar bygt [[akvedukt]]ar og [[Pyramide|pyramidar]] der. Hovudsetet til inkariket i Peru låg i [[Cuzco]]. Landet vart erobra av [[Spania|spanske]] [[conquistador]]ar i 1533. I 1821 vart Peru erklært uavhengig, men dei spanske styrkane vart ikkje overvunne før 1824. === Før-kolumbiansk tid === Peru var heimstad til ulike pre-inkakulturar, mellom dei den eldste kjende kulturen på det amerikanske kontinentet, [[Norte Chico-sivilisasjonen]] som eksisterte mellom 3000 og 1800 f. Kr. Funna frå denne tida omfattar blant anna byen [[Caral]] 200 km nord for Lima, og er den eldste byen som er funnen på kontinentet. Han er datert til cirka 2600 f. Ks. [[Nazcakulturen]] eksisterte frå omtrent 200 f.kr. til 600 e. Kr. [[Inkariket]], som hadde hovudsete i [[Cuzco]], var det største riket på amerikansk jord som spanjolane møtte. === Spansk kolonitid === Pizarro nådde kysten av Peru i 1527, men vende tilbake til Spania for å få kongeleg løyve til å erobra området med den rike høgkulturen der. Då han kom tilbake i 1532 var Inkariket i borgarkrig mellom dei to brørne [[Huáscar]] og [[Atahualpa]]. Samstundes hadde sjukdomar som europearane hadde ført med seg, særleg [[koppar]], allereie svekka folkesetnaden. På kort tid lukkast Pizarro i å ta kontroll over heile Inkariket, og heile Peru var i 1538 under kontrollen til «conquistadorane». Landet blei eit [[Visekongedømmet i Peru|visekongedømme]] i 1542 med Lima som hovudstad. Inkaene var likevel endå ikkje heilt overvunne; ikkje før i 1572 var den opne motstanden nedkjempa i det geografisk uoversiktlege landet. Større eller mindre opprør var likevel hyppige i heile kolonitida. Etterkvart blei Peru til det spanske administrasjonssenteret for det meste av det søramerikanske kontinentet. Ved sida av den administratiive tydinga var landet produsent av [[gull]], [[sølv]] og tekstilar som blei eksporterte til Spania. [[Napoleonskrigane|Napoleonskrigene]] hadde òg innverknad på Sør-Amerika med sjølvstendekrigar i mange land. Peru, med den lange tradisjonen sin som spansk administrativ senter, vart sentrumet til [[Rojalisme|rojalistane]] på kontinentet. Difor byrja sjølvstendekampen i Peru forholdsvis seint, etter 1820. === Sjølvstende === Peru erklærte sjølvstende frå Spania den 28. juli 1821 takka vera ein allianse mellom den argentinsk-chilenske hæren til [[José de San Martín]] og den [[Gran Colombia|storkolombianske]] hæren leia av [[Simón Bolívar]]. Det tok tre år før den spanske visekongen endeleg blei overvunnen den 9 desember 1824 i [[slaget ved Ayacucho]]. Dette var endepunktet for den spanske kolonitida i Sør-Amerika. Peru fekk ikkje sin første folkevalde president før i 1827. Frå 1836 til 1839 var Peru og [[Bolivia]] sameint i [[Peru-Bolivia-konføderasjonen]], som først blei oppløyst etter ein væpna konflikt med [[Chile]] og [[Argentina]]. I desse åra heldt den politiske uroa fram, og hæren var ein viktig politisk faktor. I 1879 gjekk Peru og Bolivia igjen inn i ein allianse i kampen mot Chile i [[Stillehavskrigen|salpeterkrigen]]. Bolivia og Peru tapte krigen i 1883, og Peru tapte [[Arica]] til Chile. Først på byrjinga av 1900-talet blei det politiske stabilitet i landet. Stabiliteten varte til den andre presidentperioden til autoritære [[Augusto Leguía]] 1919–1930. Urolege år følgde, der eit svakt demokrati freista å hevda seg mot militæret og oligarkiet. === Militærdiktatur 1948–1979 === I 1948 tok militæret makta i eit kupp leia av Manuel A. Odría. Til trass for enkelte forsøk på å gjenreisa demokratiet, som i presidentvalet i 1962, blei militæret verande ved makta. Militæret var antikommunistisk og undertrykte meiningsfridom og andre [[borgarrettar]], og korrupsjonen blomstra. På slutten av 1970-talet hadde dårleg økonomisk styring ført landet ut i krise. Militæret var svekka, og det blei laga ein ny demokratisk grunnlov. === Demokrati etter 1979 === Den nye grunnlova blei innført i 1979 og demokratiske val gjennomførte året etter. Peru hadde framleis grunnleggjande problem. Aukande internasjonal gjeld og inflasjon gjorde økonomisk vekst vanskeleg. Dyrking av og handel med narkotika og opprørsrørsler som den [[Maoisme|maoistiske]] [[Sendero Luminoso]] forstyrra ei fredeleg utvikling. Det kom ikkje betring før presidentskapet til [[Alberto Fujimori]] (1990–2000). Til trass for ein autoritær stil, korrupsjon og menneskerettsbrot blei landet stabilisert og byrja ei positiv utvikling under han. Fujimori klarte òg å nøytralisera trusselen frå Sendero Luminoso. Fujimori måtte gå av i samband med presidentvalet 2000 og flykta til Japan. Han har seinare blitt henta tilbake til Peru og dømt for korrupsjon og menneskerettsbrot. Etter Fujimori blei [[Alejandro Toledo]] vald til president som den første i stillinga av urfolksopphav. Han blei følgd i stilllinga av [[Alan García]] i 2006. Under begge presidentane heldt den positive utviklinga i landet fram. Økonomien er blant dei raskast veksande i Sør-Amerika. Presidentane [[Pedro Pablo Kuczynski]] (2016–2018) og [[Martín Vizcarra]] (2018–2020) blei begge avsette etter riksrettsprosessar i kongressen. Grunngjevinga var m.a. korrupsjon.<ref>[https://www.theguardian.com/world/2018/mar/21/peru-president-pedro-pablo-kuczynski-resigns-amid-corruption-scandal Peru president Pedro Pablo Kuczynski resigns amid corruption scandal ]. ''The Guardian''. Besøkt 11. november 2020.</ref><ref>[https://text.npr.org/933334195 In Midst Of Pandemic Crisis, Peru's Legislature Impeaches The Nation's President]. npr.org. Besøkt 11. november 2020.</ref> ==Samfunn== === Folkesetnad === Peru har ein folkesetnad på 31,2 millionar menneske (folketeljing 2017).<ref>[https://www.inei.gob.pe/media/MenuRecursivo/indices_tematicos/pob_01.xls Población total, censada y omitida, según año censal], Instituto Nacional de Estadística e Informática.</ref> Anslegen fødselshyppigheit i 2018 var 17,6 per 1000 innbyggjarar, og døydelegheiten same året var anslått til 6,1 per 1000 innbyggjarar.<ref name="CIA">[https://www.cia.gov/library/publications/resources/the-world-factbook/geos/pe.html CIA World Factbook: Peru - avsnitt ''People and Society''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201127014227/https://www.cia.gov/library/publications/resources/the-world-factbook/geos/pe.html |date=2020-11-27 }} Besøkt 22. oktober 2019</ref> Folketalet er forventa å nå 40 millionar i 2050.<ref>[https://www.inei.gob.pe/media/MenuRecursivo/Cap03020.xls Perus nasjonale statistikk-institutt (INEI): ''Población estimada y proyectada por sexo y tasa de crecimiento, según años calendarios'' (xls)] Besøkt 22. oktober 2019</ref> I 2019 budde 78,1 % av folkesetnaden i urbane område. Straumen av menneske til byane skapar store sosiale problem i Peru og folk manglar ein plass å bu, utdanning og helsetilbod.{{treng referanse}} Peru er eit multietnisk land som stammar frå ulike menneskegrupper som har vore i landet og kome til i løpet av dei siste 500 åra. Urfolk slo seg ned i dagens Per fleire tusenår før dei spanske conquistadorene kom til. Spanjolar og afrikanarar kom til i store mengder i kolonitida. Etter at Peru fekk sjølvstende frå Spania i 1821 kom europeiske innvandrarar i fleire bølgjer frå [[Italia]], [[Spania]], [[Frankrike]], [[England]] og [[Tyskland]]. Etter 1850 kom [[arabarar]], [[kinesarar]] og [[Japan|japanarar]] til. === Religion === Peru har ikkje nokon offisiell statsreligion, sjølv om konstitusjonen anerkjenner den historiske tydinga til den [[Den katolske kyrkja|katolske]] trusretninga i utviklinga av landet. Religionsfridom er lovfesta, og det er forbode å diskriminera personar på grunn av religiøs overtyding. Den mest utbreidde religionen i Peru er kristendom, der katolisismen er den dominerande med ei tilslutting mellom 70 og 80 %. Andre kristne trussamfunn inkluderer [[Protestantisme|protestantar]], [[Ortodoks kristendom|ortodokse kristne]] og [[Siste dagars heilage|mormonarar]]. Andre religionar som er etablerte i Peru er mellom anna [[Buddhismen|buddhisme]], [[Jødedommen|jødedom]] og [[islam]]. Utøving av tradisjonelle [[Førkolumbisk|førkolumbiske]] religionar finst òg, og mange praktiserer katolisisme blanda med element av tradisjonelle religionar. I 2018 blei krava om minimum 500 vaksne registrerte medlemmar for å kunna registrera eit trossamfunn fjerna.<ref>[https://www.justice.gov/eoir/page/file/1185066/download USA's justisdepartement: Peru 2018 international religious freedom report (pdf)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220407133049/https://www.justice.gov/eoir/page/file/1185066/download |date=2022-04-07 }} Besøkt 27. oktober 2019</ref> === Administrativ inndeling === [[Fil:Peru_-_Regions_and_departments_(labeled).svg|mini|Regionane i Peru.]] Peru er delt inn i 25 regionar (''regiones''; eintal: ''región''). Desse regionane er delte i provinsar, som igjen består av distrikt. Det er 195 provinsar og 1933 distrikt i Peru. Området til houdstaden [[Lima]] blir kalla ''Lima Metropolitana'' og er ein provins, men ikkje del av ein region. Hovudstaden Lima ligg ikkje i regionen Lima. ==Merknader== {{merknadar}} ==Kjelder== {{referansar}} {{refopning}} *''Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Peru|Peru]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 28. april 2021.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} {{wikifrasar}} *{{offisiell nettstad}} {{Sør-Amerika}} {{UNASUR}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Peru| ]] [[Kategori:Land i Sør-Amerika]] [[Kategori:UNASUR-land]] [[Kategori:Tidlegare spanske koloniar]] m8nu2u1oy732c65ipmuyjgce239kyen 0 6890 3671156 3536483 2026-09-08T18:20:40Z ~2026-48748-52 158803 Lagt til eit avsnitt med Utdanning. 3671156 wikitext text/x-wiki {{Infoboks norsk kommune | namn = Lom | våpen = Lom_komm.svg | fylke = Innlandet | senter = [[Fossbergom]] | areal = 1969 | landareal = 1900 | vassareal = 69 | målform = nynorsk | ordførar = Bjarne Eiolf Holø | ordførarparti = Sp | kommunenummer = 3434 | url = [http://www.lom.kommune.no www.lom.kommune.no] }} '''Lom kommune''' ligg i [[Ottadalen]] i [[Innlandet fylke]] og grensar i nord til [[Skjåk kommune|Skjåk]] og [[Lesja kommune|Lesja]], i aust til [[Vågå kommune|Vågå]], i sør til [[Vang kommune|Vang]], og i vest til [[Luster kommune|Luster]] i [[Vestland fylke]]. Kommunen har sine noverande grensar frå 1866, då Skjåk vart skild ut som eigen kommune. Administrerande senter i kommunen er [[Fossbergom]], òg kalla fjellbygda Lom. == Geografi == [[Fil:Galdhøpiggen-2009-06-24.jpg|mini|venstre|Galdhøpiggen]] [[Fil:Glittertind 2006.jpg|mini|venstre|Glittertind]] Mesteparten av arealet i Lom er snaufjell og brear der over 90% av arealet ligg over 900 moh. Innan kommunen ligg meir enn halvparten av [[Jotunheimen nasjonalpark]] og båe dei to høgaste fjelltoppane i Noreg, [[Galdhøpiggen]] på 2469 moh. og [[Glittertind]], som er fast fjell på 2452 moh. med ein isbre på toppen. Gjennom fjellområda i kommunen går to dalføre, [[Ottadalen]] og [[Bøverdalen]]. Desse to dalane møtest ved tettstaden Fossbergom. Folk bur for det meste langsmed sørsida av Ottadalen. Andre busette område i kommunen er Lia, [[Garmo]] og [[Bøverdalen]]. == Næringsliv == Den viktigaste enkeltnæringa i Lom er jord- og skogbruk. Grunna det turre klimaet må bøndene bruke vatningsanlegg. Lom har den norske rekorden for minst nedbør i laupet av eitt år, 130&nbsp;mm i 1911. Turisme er ei viktig næring takk vere plasseringa mellom fjellområde, med ei rekkje hotell og turisthytter både i Fossbergom og oppover i Bøverdalen. Fleire naturområde i Lom er verna, mellom andre delane av kommunen som ligg innanfor nasjonalparkane Jotunheimen, Breheimen og [[Reinheimen nasjonalpart|Reinheimen]], i tillegg til tre mindre naturreservat. == Samferdsle == Dei viktigaste ferdselsårane gjennom Lom er [[Riksveg 15|Rv15]] (heilårsvegen Otta-Måløy over Strynefjell) og [[Fylkesveg 55|Fv55]] (Sognefjellsvegen) frå Fossbergom gjennom Bøverdalen og [[Leirdalen]] gjennom [[Leikanger]] til [[Vadheim]] i [[Høyanger kommune|Høyanger]]. Det er òg samband med ekspressbuss til m.a. [[Bergen]], [[Trondheim]] og [[Oslo]]. == Kultur == [[Fil:Lom_stavkyrkje.jpeg|mini|Lom stavkyrkje med Skjåk i bakgrunnen]] Lom har fleire minne frå eldre kultur, m.a. [[Lom stavkyrkje]]. [[Garmo kyrkje]] vart riven i 1880 og atterreist på Maihaugen på Lillehammer som del av De Sandvigske samlinger. På [[Fossbergom Steinsenter]]er det samlingar av stein frå heile verda, særleg mange mineral frå Jotunheimen. [[Norsk fjellmuseum]] opna i 1994. Lom bygdemuseum er ein del av det konsoliderte Museet i Nord-Gudbrandsdalen og har fleire bygningar, m.a. Tor-Jonsson stugu, der diktaren voks opp. Ein minnestein er reist ved Hamsunstugu på Garmo, som er fødestaden til [[Knut Hamsun]]. Annakvart år vert litteraturfestivalen Diktardagar arrangert. Lokalavisa er [[Fjuken]], som òg dekkjer dei to andre kommunane i Ottadalen. == Utdanning == === Loar skule === Loar skule er den kommunale grunnskolen i Lom. Skolen omfatter både barne- og ungdomstrinnet, med til sammen rundt 220 elever og om lag 30 ansatte, og har skolefritidsordning for de yngste elevene. Undervisningsspråket er nynorsk, og skolen tar imot elever fra hele kommunen, med skoleskyss for dem som bor lengst unna. Skolegangen i Lom går tilbake til omgangsskolen, der skolekommisjonen i 1829 delte bygda inn i sju skoledistrikter. Utover 1800- og 1900-tallet fikk grendene egne kretsskoler — blant andre Garmo, Nordre Strand, Urstad og Lom skule — og til sammen har det vært om lag femten skoler i kommunen. Etter hvert som elevtallet gikk ned og skyssforholdene ble bedre, ble kretsskolene lagt ned og undervisningen samlet på Loar, som i dag er den eneste grunnskolen i kommunen. === Jotunheimen vidaregåande skule === Etter at Innlandet fylkeskommune vedtok å legge ned Lom videregående skole i 2024, gikk lokalsamfunnet i Ottadalen sammen om å etablere et nytt videregående tilbud i kommunen. Høsten 2025 startet Jotunheimen privatistskule som et midlertidig, lokalt finansiert tilbud mens søknaden om statlig godkjenning ble behandlet. Søknaden fikk først avslag, og saken ble tatt opp i Stortinget, før Kunnskapsdepartementet 19. januar 2026 godkjente Jotunheimen vidaregåande skule som statlig finansiert privatskole med 120 elevplasser fra høsten 2026. Skolen holder til i lokalene etter den nedlagte fylkeskommunale skolen og tilbyr studiespesialisering og bygg- og anleggsteknikk. Den er godkjent etter privatskolelova på kristent grunnlag og er åpen for elever uavhengig av tro og livssyn; verdigrunnlaget skolen selv legger til grunn, vektlegger nærhet mellom elever og ansatte, faglig kunnskap og danning, og respekt for menneskeverd og natur. Staten dekker 85 prosent av driftskostnadene, mens resten dekkes av lokale midler, og skolen krever ikke skolepenger. == Kjende personar frå Lom kommune == * [[Tosten Flatmo]] (1831-1886), biletskjerar * [[Olav Aukrust]] (1883&ndash;1929), lyrikar * [[Knut Hamsun]] (1859-1952), [[forfattar]] * [[Tor Jonsson]] (1916&ndash;1951), lyrikar * [[Stein Haugen]] (1933-2008), friidrettsutøvar * [[Sigmund Kvaløy Setreng]] (1934-2014), filosof, skribent og bonde, sentral i utviklinga av norsk økofilosofi, fødd i Trondheim == Verdt å sjå i Lom kommune == * [[Lom stavkyrkje]] * [[Fossheim steinsenter]] * [[Norsk Fjellmuseum]] * [[Lom Bygdemuseum]] * [[Stavkyrkjesenteret]] * [[Presthaugen]] * [[Hamsun-Stugu]] == Kjelder == *[http://snl.no/Lom «Lom»] ''[[Store Norske Leksikon]]'' *[http://www.allkunne.no/default.aspx?menu=23&id=717 «Lom kommune, Oppland»] ''[[Allkunne]]'' == Bakgrunnsstoff == * [http://www.lom.kommune.no/ Lom kommune] * [http://www.yr.no/stad/Noreg/Oppland/Lom/ Vêrvarsel for Lom] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120310140200/http://www.yr.no/stad/Noreg/Oppland/Lom/ |date=2012-03-10 }} - [[yr.no]] * [http://www.fjuken.no/ Fjuken] - Lokalavis i Lom * [http://www.lom.no/ Opplev Lom] - Turistinformasjon om Lom {{Innlandet fylke}} {{koord|61|50|11|N|8|34|5.2|E|vising=tittel}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Lom kommune| ]] [[Kategori:Nynorskkommunar]] [[Kategori:Kommunar i Innlandet]] [[Kategori:Tidlegare kommunar i Oppland]] 0ndspr547dktqn8oboo9mpkcw4uhcvi 3671196 3671156 2026-09-09T06:28:34Z Ranveig 39 Rullar attende versjon [[Special:Diff/3671156|3671156]] av [[Special:Contributions/~2026-48748-52|~2026-48748-52]] ([[User talk:~2026-48748-52|diskusjon]]). Bokmål. 3671196 wikitext text/x-wiki {{Infoboks norsk kommune | namn = Lom | våpen = Lom_komm.svg | fylke = Innlandet | senter = [[Fossbergom]] | areal = 1969 | landareal = 1900 | vassareal = 69 | målform = nynorsk | ordførar = Bjarne Eiolf Holø | ordførarparti = Sp | kommunenummer = 3434 | url = [http://www.lom.kommune.no www.lom.kommune.no] }} '''Lom kommune''' ligg i [[Ottadalen]] i [[Innlandet fylke]] og grensar i nord til [[Skjåk kommune|Skjåk]] og [[Lesja kommune|Lesja]], i aust til [[Vågå kommune|Vågå]], i sør til [[Vang kommune|Vang]], og i vest til [[Luster kommune|Luster]] i [[Vestland fylke]]. Kommunen har sine noverande grensar frå 1866, då Skjåk vart skild ut som eigen kommune. Administrerande senter i kommunen er [[Fossbergom]], òg kalla fjellbygda Lom. == Geografi == [[Fil:Galdhøpiggen-2009-06-24.jpg|mini|venstre|Galdhøpiggen]] [[Fil:Glittertind 2006.jpg|mini|venstre|Glittertind]] Mesteparten av arealet i Lom er snaufjell og brear der over 90% av arealet ligg over 900 moh. Innan kommunen ligg meir enn halvparten av [[Jotunheimen nasjonalpark]] og båe dei to høgaste fjelltoppane i Noreg, [[Galdhøpiggen]] på 2469 moh. og [[Glittertind]], som er fast fjell på 2452 moh. med ein isbre på toppen. Gjennom fjellområda i kommunen går to dalføre, [[Ottadalen]] og [[Bøverdalen]]. Desse to dalane møtest ved tettstaden Fossbergom. Folk bur for det meste langsmed sørsida av Ottadalen. Andre busette område i kommunen er Lia, [[Garmo]] og [[Bøverdalen]]. == Næringsliv == Den viktigaste enkeltnæringa i Lom er jord- og skogbruk. Grunna det turre klimaet må bøndene bruke vatningsanlegg. Lom har den norske rekorden for minst nedbør i laupet av eitt år, 130&nbsp;mm i 1911. Turisme er ei viktig næring takk vere plasseringa mellom fjellområde, med ei rekkje hotell og turisthytter både i Fossbergom og oppover i Bøverdalen. Fleire naturområde i Lom er verna, mellom andre delane av kommunen som ligg innanfor nasjonalparkane Jotunheimen, Breheimen og [[Reinheimen nasjonalpart|Reinheimen]], i tillegg til tre mindre naturreservat. == Samferdsle == Dei viktigaste ferdselsårane gjennom Lom er [[Riksveg 15|Rv15]] (heilårsvegen Otta-Måløy over Strynefjell) og [[Fylkesveg 55|Fv55]] (Sognefjellsvegen) frå Fossbergom gjennom Bøverdalen og [[Leirdalen]] gjennom [[Leikanger]] til [[Vadheim]] i [[Høyanger kommune|Høyanger]]. Det er òg samband med ekspressbuss til m.a. [[Bergen]], [[Trondheim]] og [[Oslo]]. == Kultur == [[Fil:Lom_stavkyrkje.jpeg|mini|Lom stavkyrkje med Skjåk i bakgrunnen]] Lom har fleire minne frå eldre kultur, m.a. [[Lom stavkyrkje]]. [[Garmo kyrkje]] vart riven i 1880 og atterreist på Maihaugen på Lillehammer som del av De Sandvigske samlinger. På [[Fossbergom Steinsenter]]er det samlingar av stein frå heile verda, særleg mange mineral frå Jotunheimen. [[Norsk fjellmuseum]] opna i 1994. Lom bygdemuseum er ein del av det konsoliderte Museet i Nord-Gudbrandsdalen og har fleire bygningar, m.a. Tor-Jonsson stugu, der diktaren voks opp. Ein minnestein er reist ved Hamsunstugu på Garmo, som er fødestaden til [[Knut Hamsun]]. Annakvart år vert litteraturfestivalen Diktardagar arrangert. Lokalavisa er [[Fjuken]], som òg dekkjer dei to andre kommunane i Ottadalen. == Kjende personar frå Lom kommune == * [[Tosten Flatmo]] (1831-1886), biletskjerar * [[Olav Aukrust]] (1883&ndash;1929), lyrikar * [[Knut Hamsun]] (1859-1952), [[forfattar]] * [[Tor Jonsson]] (1916&ndash;1951), lyrikar * [[Stein Haugen]] (1933-2008), friidrettsutøvar * [[Sigmund Kvaløy Setreng]] (1934-2014), filosof, skribent og bonde, sentral i utviklinga av norsk økofilosofi, fødd i Trondheim == Verdt å sjå i Lom kommune == * [[Lom stavkyrkje]] * [[Fossheim steinsenter]] * [[Norsk Fjellmuseum]] * [[Lom Bygdemuseum]] * [[Stavkyrkjesenteret]] * [[Presthaugen]] * [[Hamsun-Stugu]] == Kjelder == *[http://snl.no/Lom «Lom»] ''[[Store Norske Leksikon]]'' *[http://www.allkunne.no/default.aspx?menu=23&id=717 «Lom kommune, Oppland»] ''[[Allkunne]]'' == Bakgrunnsstoff == * [http://www.lom.kommune.no/ Lom kommune] * [http://www.yr.no/stad/Noreg/Oppland/Lom/ Vêrvarsel for Lom] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120310140200/http://www.yr.no/stad/Noreg/Oppland/Lom/ |date=2012-03-10 }} - [[yr.no]] * [http://www.fjuken.no/ Fjuken] - Lokalavis i Lom * [http://www.lom.no/ Opplev Lom] - Turistinformasjon om Lom {{Innlandet fylke}} {{koord|61|50|11|N|8|34|5.2|E|vising=tittel}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Lom kommune| ]] [[Kategori:Nynorskkommunar]] [[Kategori:Kommunar i Innlandet]] [[Kategori:Tidlegare kommunar i Oppland]] nst9n12tiyskasgk2mizmps3n90rnoz 0 13388 3671098 3669661 2026-09-08T12:04:04Z HerVal7752 105842 Landboks 3671098 wikitext text/x-wiki {{landboks |namn = Den fleirnasjonale staten Bolivia |andre namn = {{lang|es|Estado Plurinacional de Bolivia}}<br />{{lang|qu|Puliwya Achka Aylluska Mamallaqta}}<br />{{lang|ay|Wuliwya Walja Ayllunakana Marka}}<br />{{lang|gn|Tetã Hetate'ýigua Volívia}} |adjektiv = boliviansk |riksvåpen =Coat_of_arms_of_Bolivia.svg |flagg = Flag of Bolivia.svg |motto = Firme y Feliz por la Unión |nasjonaldag = 6. august |nasjonalsong = [[Bolivianos, el hado propicio]] |hovudstad = [[Sucre]]{{efn|name=hovudstad|Regjeringa held til i La Paz, Sucre er den formelle hovudstaden.}} |hovudstad1type = Administrativt sete |hovudstad1 = [[La Paz]]{{efn|name=hovudstad}} |største by = [[Santa Cruz de la Sierra|Santa Cruz]] |språk = [[spansk]], [[quechua]], [[aymara]] |styresett = [[Presidentialisme|Presidentiell]] [[republikk]] |statsoverhovudtype = [[President]] |statsoverhovud = Rodrigo Paz Pereira |statsministertype = [[Visepresident]] |statsminister = Edmand Lara |grunnlagdtype = Sjølvstende{{ikkjefeit| frå<br />[[Spania]]}} |grunnlagd = [[6. august]] [[1825]] |vassareal = 1,4&nbsp;% |valuta = [[Boliviano]] |tidssone = [[UTC]] -4 |retningsnummer = +591 |domene = .bo }} '''Bolivia''',{{mrk|[[Quechuaspråk|quechua]] ''Puliwya''; [[aymara]] ''Wuliwya''; [[guaraní]] ''Mborívia''}} offisielt '''Den fleirnasjonale staten Bolivia''',{{mrk|[[spansk]] {{lang|es|Estado Plurinacional de Bolivia}}<br />[[Quechuaspråk|quechua]] {{lang|qu|Puliwya Achka Aylluska Mamallaqta}}<br />[[aymara]] {{lang|ay|Wuliwya Walja Ayllunakana Marka}}<br />[[guaraní]] {{lang|gn|Tetã Hetate'ýigua Volívia}} }} er eit land i [[Sør-Amerika]].<ref>{{Cite web|last=Who.int|title=WHO &#124; Bolivia (Plurinational State of)|url=http://www.who.int/countries/bol/en/|access-date=2013-05-30|ref="ReferenceA"}}</ref><ref>{{Cite web|last=United Nations|title=UNdata &#124; country profile &#124; Bolivia (Plurinational State of)|url=http://data.un.org/CountryProfile.aspx?crName=Bolivia%20(Plurinational%20State%20of)|access-date=2013-05-30}}</ref> Det grensar til [[Chile]], [[Peru]], [[Brasil]], [[Paraguay]] og [[Argentina]]. Over halvparten av landet ligg austom [[Andes]], og denne austlege delen ligg i hovudsak i [[Amazonasbekkenet]]. Bolivia har tørt og kjølig klima på [[Altiplano]], varmt og fuktig i det nordlege låglandet og tørt på [[Gran Chaco]]-sletta i sør. Mellom regnskogen i Amazonas og høgsletta Altiplano (kring 4000 meter over havet) ligg fruktbare dalar på opp mot 2800 meters høgd. La Paz er den høgst liggjande hovudstaden i verda på 3600 meter. I Andes på grensa mot Chile er [[Nevado Sajama]] det høgaste punktet i landet på 6542 meter. Rundt to tredelar av Bolivia er varmt lågland. Bolivia har ikkje kyst. Frå 1993 har det lånt eit lite område av [[Peru]] til frihandelsområde.<ref name="DetBeste2">{{Kilde bok|url=https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2011030703003|tittel=Fra Brasil til Antarktis: Brasil, Peru, Bolivia, Paraguay, Uruguay, Argentina, Chile, Antarktis|forfatter=Nourry, Philippe|forlag=Det Beste|isbn=8270102806|utgivelsessted=Oslo|utgivelsesår=1995}}</ref> Hovudstaden er [[Sucre]]. Presidentembetet og parlamentet ligg i La Paz, medan høgsteretten ligg i Sucre, der dei spanske conquistadorane grunnla dei første domstolane i [[Latin-Amerika]]. Dagens deling av hovudstadrollen er resultatet av ein borgarkrig mellom Sucre og La Paz. Dei største byane er [[Santa Cruz dei la Sierra|Santa Cruz de la Sierra]], [[El Alto]] og [[La Paz]]. Bolivia er det fattigaste landet i Sør-Amerika og majoriteten av folkesetnaden er urfolk eller av blanda opphav. Hovudspråket er spansk, i tillegg blir det tala [[Aymaraer|aymara]] og [[Quechuaspråk|quechua]]. Katolisismen dominerer som religion. Jordbruk er viktigaste næringsvegen med dyrking av poteter, mais, ris og kveite; det blir også halde husdyr som [[lama]] og sau i høglandet og storfe i låglandet. Bolivia er den største produsenten i verda av [[antimon]] og den nest største produsent av [[Grunnstoffet tinn|tinn]] (per 1992).<ref name="DetBeste3">{{Kilde bok|url=https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2011030703003|tittel=Fra Brasil til Antarktis: Brasil, Peru, Bolivia, Paraguay, Uruguay, Argentina, Chile, Antarktis|forfatter=Nourry, Philippe|forlag=Det Beste|isbn=8270102806|utgivelsessted=Oslo|side=|utgivelsesår=1995}}</ref> Landområdet var del av [[inkariket]] frå 1200-talet. Frå 1533 erobra spanske styrkar under [[Francisco Pizarro|Francisco Pizzaro]] [[Cuzco]] og ''Alto Peru'' («Øvre Peru»). Øvre Peru vart til republikken Bolivia i 1825 etter at det vart erobra av [[Simón Bolívar|Simon Bolivar]]. Etter ein [[Stillehavskrigen|krig med Chile]] frå 1879 mista Bolivia tilgangen til havet.<ref name="DetBeste4">{{Kilde bok|url=https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2011030703003|tittel=Fra Brasil til Antarktis: Brasil, Peru, Bolivia, Paraguay, Uruguay, Argentina, Chile, Antarktis|forfatter=Nourry, Philippe|forlag=Det Beste|isbn=8270102806|utgivelsessted=Oslo|side=|utgivelsesår=1995}}</ref> == Geografi == {{stack|[[Fil:Salar_de_Uyuni,_Bolivia2.jpg|mini|[[Salar de Uyuni]].]]}} === Natur === I vest strekkjer Bolivia seg inn i [[Andesfjella]], der [[Nevado Sajama]] er det høgaste fjellet på 6542 moh. Dei sentrale delane av landet ligg på høgfjellsplatået [[Altiplano]], der mesteparten av folket bur. Dei austre delane av landet er eit låglandsområde kalla [[Gran Chaco]], som er delvis dekt av [[Regnskogen i Amazonas|Amazonasregnskogen]]. Her ligg òg det lågaste punktet i landet, ved [[elva Paraguay]], 90 meter over havnivå. [[Titicaca|Titicacasjøen]] ligg på grensa mellom Bolivia og [[Peru]]. Heilt i vest ligg [[Salar de Uyuni]], som er den største saltørkenen i verda. === Geologi === Fjellkjedene og fjellområda i Bolivia består av massive kompakte klipper av [[Magmatisk bergart|magmatiske bergarter]], [[Sediment|sedimentære]] og [[Metamorfe bergarter|metamorfe bergartar]]. Dei lågare platåa og vassdragsområda består hovudsakleg av [[leire]], [[sand]] og [[grus]]. === Vatn og vassdrag === Bolivia har tre store [[Nedslagsfelt|nedbørsfelt]]: Amazonas, La Plata og Altiplano. Den største elva i landet er Bolva, som strekkjer seg 15 km frå Andesfjella til Amazonas.<ref name="climateA">{{Cite web|last=andeansummits|title=River basins in bolivia|url=http://www.andeansummits.com/river-basins-bolivia|access-date=2013-05-30}}</ref> ==== Nedbørsfeltet til Amazonas ==== Nedbørsfeltet til Amazonas dekker eit areal på 724 000 km², noko som utgjer 65,9 prosent av arealet til Bolivia. Området er delt med [[Brasília|Brasil]], [[Guyana]], [[Venezuela]], [[Colombia]] og [[Peru]]. Den største sideelva til Amazonas i Bolivia er [[Mamoré]], som er 2 000 kilometer lang. Ho renn saman med den 1 113 kilometer lange Beni og formar den største sideelva til Amazonas, Madeira. Andre viktige elver er Madre dei Dios, Guaporé, Río Blanco, Río Negro, Yata, Tahuamanu, Orthon, Itonomas og Paragúa. ==== Nedbørsfeltet til La Plata ==== Nedbørsfeltet til La Plata dekker eit areal på 229 500 km² som er 20,9 prosent av arealet til Bolivia. Dei bolivianske sideelvane til [[Río de la Plata]] er generelt mindre enn Amazonas. Hovudelva i området er Pilcomayo, som har kjelde i Oruro på 5 200 meters høgd og renn sørausover før ho renn saman med Paraguay i [[Asunción]]. Elva er kring 1 590 kilometer lang totalt med 789 kilometer som går gjennom Bolivia. Andre viktige elver i området er Bermejo, Río Grande de Tarija, Guadalquivir og Itaú. ==== Nedbørsfeltet til Altiplano ==== Nedbørsfeltet til Altiplano er 145 081 km² stort og dekker 13,2 prosent av arealet til Bolivia. Det finst fire store innsjøar i området. Den største er Titicacasjøen som omfattar 8 562 km², 3 790 av dei i Bolivia. Andre innsjøar er Poopósjøen på 1 337 km², som får vatn frå [[Titicaca|Titicacasjøen]], [[Uru Uru]], som har eit areal på 260 km² og ligg nord for [[Poopósjøen]] og dessutan den tredje største sjøen, [[Coipasa]], som er 806 km². === Klima === {{detaljar|Klima i Bolivia}} [[Fil:Bolivian Altiplano - panoramio (1).jpg|mini|Altiplano i Bolivia i mars 2005.]] Bolivia ligg på tropiske breiddegradar, men klimaet varierer frå tropisk i låglandet til [[Arktisk klima|polarklima]] i dei høgare delane av Andes. Temperaturen kjem i hovudsak av høgda over havet med mindre variasjonar mellom årstidene. På dei fleste stadar fell det meste av regnet om sommaren på den sørlege halvkula, og årsnedbøren er større i sør enn i nord.<ref name="climate"/> Temperaturar og nedbør i fjella varierer mykje. Det kan falla snø på høgder over 2 000 meter over havet. Området over 5 500 meter har polarklima.<ref name="climate"/> Låglandet i Bolivia har [[regnskog]]en i nordaust og grassletta [[Chaco]] i søraust. Begge områda er varme og fuktige, og temperaturen i Chaco-området går ofte over 40&nbsp;°C frå september til desember, og begge områda får ein god del [[regn]] frå november til april. Nedbørsmengdene er størst i nord, men Chacosletta vert ofte omvandla til eit sumpområde i regntida. [[Altiplano]] er eit høgt platå i Bolivia med ei middelhøgd på 3800 m. Platået er både lågare og på lågare breidder enn [[Tibetplatået]], og derfor vert ikkje Altiplano råka av vêrsystema på midlare breidder. Altiplano, som òg vert utsett for sterke og kalde vindar, har eit tørt og kaldt klima med skilnader i dagstemperaturar og nedbør mellom nord og sør. Den gjennomsnittlege høgaste dagstemperaturen ligg mellom 15 og 20 gradar, men om sommaren kan jan overstiga 27 gradar. På kveldstid kan temperaturen falla ned mot null gradar. Titicacasjøen lindrar kulde, men langs strendene til sjøen kan det finnast frost året rundt, og snøfall er ikkje uvanleg.<ref name="climate">{{Cite web|last=loc.gov|title=Federal Research Division, Library of Congress A Country Study: Bolivia - Climate|url=http://memory.loc.gov/frd/cs/botoc.html|access-date=2013-05-30|ref="climate"}}</ref> Det nordlege låglandsområdet har tropisk fuktig klima med høge temperaturar året rundt, høg luftfukt og rikeleg med regn. Middeltemperaturen om dagen overstig 30 gradar Celsius på dei fleste stadar året rundt. Dei nordaustlege [[Passatvind|passatvindane]] som blæs over nedbørsfeltet til Amazonas ber med seg store mengder regn. Det fell ofte regn under mindre torevêr, ofte saman med sterke vindar og [[hagl]].<ref name="climate"/> Det sentrale låglandet har eit tropisk fuktig og tørt klima. Mellom oktober og april dominerer nordaustlege passatvindar, og vêret er då varmt, fuktig og regnfullt. Mellom mai og september tek tørre søraustlege vindar kontrollen, og nedbøren i denne perioden er liten. I denne årstida gjer klare dagar og skyfrie netter at dagstemperaturene er høgare, og nattemperaturene er lågare enn i regnperioden. Tilfeldige sterke vindar frå sør, kalla [[surazos]], kan blåsa om vinteren og gje låge temperaturar i fleire dagar.<ref name="climate"/> [[Chaco]] har eit subtropisk [[steppeklima]]. Dei nordaustlege passatvindane ber med seg regn og varmt fuktig vêr mellom januar og mars. Øvrige månader er tørre med varme dagar og kalde netter. Bolivias høgaste temperatur, 47 gradar, vart målet i dette området.<ref name="climate"/> == Historie == Det har budd folk i [[Andes]]regionen i om lag 20&nbsp;000 år. Dei første folka kom via [[Beringsundet]] frå [[Asia]] og busette seg i heile [[Amerika]]. Rundt 1450 vart det som i dag er Bolivia ein del av [[Inkariket]]. Inkaene kontrollerte området fram til [[1535]], då [[Spania]] hærtok og koloniserte området. Landet fekk sjølvstyre i 1825, og ein valde å kalla opp landet etter fridomshelten [[Simón Bolívar]]. Sidan då har nesten 200 militærkupp og motkupp prega landet si historie. Landet mista tilgangen til kysten under [[Stillehavskrigen]] rundt 1880. Eit demokratisk styre vart etablert i 1982, men landet har store problem med utbreidd fattigdom, sosial uro og narkotikaproduksjon. Etter at president [[Gonzalo Sánchez de Lozada|Sánchez de Lozada]] flykta frå landet i 2003, vart visepresidenten, [[Carlos Mesa]] sett inn som ny president i Bolivia. Etter mykje uro trekte Mesa seg, og [[Eduardo Rodríguez Veltzé]] vart sett inn som interimpresident 9. juni 2005. [[Evo Morales]] overtok embetet 21. januar 2006 etter valsigeren i desember. I 1809 var La Paz den første byen i Latin-Amerika som gjorde opprør mot kolonimakta og kravde sjølvstende. Bolivia vart likevel det siste landet i Sør-Amerika til å få sjølvstende, i 1825. Dei valde å kalla opp landet etter fridomskjemparen [[Simón Bolívar]], som i utgangspunktet var mot eit sjølvstendig Bolivia. Han meinte det burde vera ein del av Peru, men leiinga i Bolivia gjekk med rette ut frå at det var mindre sannsynleg at han ville motsetja seg sjølvstendet til ein nasjon som bar namnet hans. Sidan den offisielle statsskipinga i 1825 fram til 1980-talet gjekk Bolivia gjennom 188 [[statskupp]]. Til trass for eit gjennomgåande svakt militærvesen, har landet vorte styrt av ulike militærdiktatur gjennom historia. Fleire har byrja krigar landet ikkje har vore førebudd på. Bolivia har tapt alle krigane det har vore involvert i, og sidan statsskipinga har det mista over halvparten av territoriet sitt. Landet mista tilgangen til kysten under [[Stillehavskrigen|Salpeterkrigen]] mot Chile mellom 1879 og 1883, og mista to tredelar av Gran Chaco-regionen til [[Paraguay]] under [[Chacokrigen]] mellom 1932 og 1935. [[Che Guevara]] medverka i geriljakrig her på 1960-talet. Han vart avretta i [[La Higuera i Bolivia|La Higuera]] i 1967.<ref name="DetBeste5">{{Kilde bok|url=https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2011030703003|tittel=Fra Brasil til Antarktis: Brasil, Peru, Bolivia, Paraguay, Uruguay, Argentina, Chile, Antarktis|forfatter=Nourry, Philippe|forlag=Det Beste|isbn=8270102806|utgivelsessted=Oslo|side=|utgivelsesår=1995}}</ref> === Demokratisk styre 1982–2005 === Det vart innført demokratisk styre i 1982, men landet hadde store problem med utbreidd fattigdom, sosial uro og narkotikaproduksjon. President [[Gonzalo Sánchez dei Lozada|Sánchez de Lozada]] flykta frå landet i 2003 etter å ha privatisert eigedomane til nasjonen mot bestikkingar frå internasjonale selskap, noko som nesten dreiv landet til ruin.Før han flykta, rante han og fleire andre ministrar nasjonalbanken. Etter dette vart visepresidenten [[Carlos Mesa]] innsett som ny president i Bolivia. Mesa gjekk av i juni 2005 etter vegblokadar og sosial uro. Høgsterettsjustitiarius Eduardo Rodriguez overtok som mellombels president og kunngjorde val som vart haldne i desember 2005.<ref>[https://www.duo.uio.no/bitstream/handle/10852/16054/Masteroppgaven.pdf?sequence=1&isAllowed=y NATURGASSEN ER VÅR! - En analyse av nasjonaliseringen av hydrokarbonsektoren i Bolivia] Hege Bakke Sørreime Masteroppgave i samfunnsgeografi ved Institutt for sosiologi og samfunnsgeografi ved Universitetet i Oslo. September 2007. Besøkt 22. oktober 2020.</ref> === Styret til Morales 2005–2019 === [[Fil:Evo_Morales_in_2006.jpg|mini|[[Evo Morales]], her fotografert i 2006, var president frå 2005 til 2019.]] Sosialisten [[Evo Morales]] vann valet i 2005 med 54 % av stemmane. Morales var den første urfolkspresidenten i [[Sør-Amerika]]. Den 1. mai 2006 nasjonaliserte Bolivia landet sitt olje- og gassfelt gjennom ein ordre til hæren om å okkupera felta.<ref>[http://www.boliviainfoforum.org.uk/documents/114824583_BIF%20Bulletin%202.pdf Bolivia Information Forum Bulletin No. 2, mai 2006]. Besøkt 22.oktober 2020.</ref> Dei tidlegare eigarane vart kjøpte ut i ein nasjonaliseringsprosess. Delen til staten av oljeinntektene steig frå 13 % til 84 %. Den 2. juni 2006 lova Morales ei landreform der 20 000 km² land skulle overførast til fattige urfolk. Utsegna kom etter at forhandlingane om landbruksrevolusjonen med dei rike landeigarane braut saman. Under desse forhandlingane fremja Morales forslag om omfordeling av heile 200 000 km² land, men dette var for mykje for leiarane i landbruksindustrien å godta. 4. juni 2006 byrja så Morales å dela ut land frå landeigarane til lokale bønder. I alt 30 000 km² vart fordelt under ein seremoni i Santa Cruz. Morales vart gjenvald i 2009 og 2014 og sat som president til 2019, noko som gjorde han til den lengstsitjande presidenten i historia til Bolivia. I den tredje valperioden sin ynskte Morales å endra grunnlova slik at han kunne veljast til ein fjerde periode. Ei folkerøysting om dette fekk ikkje fleirtal, men grunnlovdomstolen avviste dette resultatet, og Morales stilte til val igjen i 2019.<ref>[https://www.smp.no/ntb/utenriks/2019/10/20/Evo-Morales-h%C3%A5per-p%C3%A5-gjenvalg-i-Bolivia-20202564.ece Evo Morales håper på gjenvalg i Bolivia]. ''Sunnmørsposten''. Besøkt 22. oktober 2020.</ref> Etter at observatørar frå [[Organisasjonen av amerikanske statar|OAS]] hadde påvist uregelmessigheiter ved valet, drog Morales i [[eksil]], først til Mexico og deretter til Argentina.<ref>[https://www.nytimes.com/2019/12/12/world/americas/evo-morales-refugee-argentina.html Evo Morales Lands in Argentina, Where He Will Be Granted Refugee Status]. ''The New York Times''. Besøkt 22. oktober 2020.</ref> Senatmedlemmet [[Jeanine Áñez]] overtok som mellombels president.<ref>''Aftenposten'', 16. november 2019, side 11.</ref> Ved presidentvalet i oktober 2020 fekk tidlegare finansminister [[Luis Arce]] frå [[Movimiento al Socialismo]] reint fleirtal. Tidlegare president Carlos Mesa fekk ca. 30 % av stemmane.<ref>{{Cite web|title=Resultados Elecciones Nacionales 2020|url=https://computo.oep.org.bo/|access-date=2020-10-22|publisher=computo.oep.org.bo}}</ref> == Administrativ inndeling == [[Fil:Bolivia departments named.png|mini|Departement i Bolivia]] Bolivia er samansett av ni fylke, kalla ''departement'' ''(departamentos)''. Desse er: [[Beni-departementet|Beni]], [[Chuquisaca-departementet|Chuquisaca]], [[Cochabamba-departementet|Cochabamba]], [[La Paz-departementet i Bolivia|La&nbsp;Paz]], [[Oruro-departementet|Oruro]], [[Pando-departementet|Pando]], [[Potosi-departementet|Potosi]], [[Santa Cruz-departementet|Santa Cruz]] og [[Tarija-departementet|Tarija]]. == Folkesetnad == Folkegruppene i Bolivia er blant anna quechuaer (30 % av folkesetnaden), [[aymaraer]] (25 %) og afrobolivianarar. Gjennomsnittsalderen til folkesetnaden er 20,8 år (2002). Gjennomsnittleg levealder er 64,8 år (2003), medan spedbarnsdøyelegheita på 5,6 % (2003). I 2003 var om lag 13 % av den vaksne folkesetnaden analfabetar. Innan religiøs tilhøyring er 95 % [[Den katolske kyrkja|katolikkar]], 3 % [[Protestantisme|protestantar]], medan 95 % også høyrer til naturreligionar. Det er sterke synkretistiske tendensar mellom katolisismen og dei eldre religionane, slik at innbyggjarane gjerne går i kyrkja og ofrar til moder jord (Pacha mama) eller Solguden (Inti) om kvarandre. Santa Cruz de la Sierra er den største og mest velståande byen i landet. Han har vakse frå 43 000 innbyggjarar i 1950 til kring 1,6 millionar i 2012.<ref>Van Der Stuyft, P., Gianella, A., Pirard, M., Cespedes, J., Lora, J., Peredo, C., ... & Boelaert, M. (1999). Urbanisation of yellow fever in Santa Cr uz, Bolivia. ''The Lancet'', 353(9164), 1558-1562. «In 1998, the total population of the Santa Cruz region was 1 721 332, of which the city of Santa Cruz de la Sierra accounted for 891 287 inhabitants. The city is divided in 246 neighbourhoods, which vary in population size (3000–10 000 inhabitants). The mean population density of the town is 2903 inhabitants per km2.»</ref><ref>{{Kilde bok|url=http://www.iom.int/cms/en/sites/iom/home/where-we-work/americas/south-america/bolivia.html|tittel=Bolivia|forfatter=Organización Internacional para las Migraciones|dato=11. april 2014|besøksdato=14. januar 2014|arkivurl=https://web.archive.org/web/20140411223603/http://www.iom.int/cms/en/sites/iom/home/where-we-work/americas/south-america/bolivia.html|arkivdato=2014-04-11}}</ref><ref>{{Kilde bok|url=https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2013091838012|tittel=Damms store leksikon|forlag=Damm|isbn=8251772710|utgivelsessted=Oslo|utgivelsesår=1989}}</ref> Departementet Santa Cruz er det største, folkerikaste og rikaste i Bolivia.<ref>Markin, A., Barbero, R., Leow, J. J., Groen, R. S., Skow, E. J., Apelgren, K. N., ... & Nwomeh, B. C. (2013). A quantitative analysis of surgical capacity in Santa Cruz, Bolivia. ''Journal of surgical research,'' 185(1), 190-197.</ref><ref>Asquith, N., & Vargas, M. T. (2007). ''Fair deals for watershed services in Bolivia'' (No. 7). IIED.</ref> == Næringsliv == Dei viktigaste næringane i Bolivia har i alle år vore jordbruk og gruvedrift. I gruvene har sølv og tinn vore dei viktigaste råvarene, men det finst òg gruvedrift innan andre råstoff. I siste halvdel av 1900-talet vart petroleumsførekomstene i Bolivia viktigare. Det siste tiåret har dei kjende naturgassreservane i Bolivia vorte mangedobla. Det nasjonale petroleumsselskapet i Bolivia vart nasjonalisert etter [[Gass-krigen i 2003]]. Naturressursar: [[Grunnstoffet tinn|tinn]], [[naturgass]], [[petroleum]], [[sink]], [[wolfram]], [[antimon]], [[sølv]], [[Jern|jarn]], [[bly]], [[gull]], [[litium]], [[tømmer]] og [[Vassenergi|vasskraft]]. ==Merknader== {{merknadar}} ==Kjelder== {{referansar}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bolivia|Bolivia]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 12. april 2021.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Sør-Amerika}} {{UNASUR}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Bolivia| ]] [[Kategori:Land i Sør-Amerika]] [[Kategori:Kystlause land]] [[Kategori:UNASUR-land]] [[Kategori:Tidlegare spanske koloniar]] aelm9p0hodmyc8vw237xlhdc553qhlh 0 13391 3671101 3604616 2026-09-08T12:13:57Z HerVal7752 105842 Landboks + kjelder 3671101 wikitext text/x-wiki {{landboks |namn = Republikken Chile |andre namn = {{lang|es|República de Chile}} |adjektiv = chilensk |riksvåpen = Coat of arms of Chile.svg |flagg = Flag of Chile.svg{{!}}border |motto = [[spansk]] Por la razón o la fuerza ('Med grunn eller med makt') |nasjonaldag = 18. september |nasjonalsong = [[Himno Nacional de Chile]] |kart = CHL orthographic.svg |karttekst = {{legend|#336830|Chile}}{{legend|#61E760|[[Chilensk Antarktis|Territorium Chile gjer krav på]], men som det ikkje kontrollerer}} |hovudstad = [[Santiago]]{{mrk|Den dømande makta held til i [[Valparaíso]]}} |språk = spansk |minoritetsspråktype = Andre språk |minoritetsspråk = [[aymara]], [[kawésqar]], [[mapudungun]], [[quechua]], [[rapa nui]] |styresett = [[Presidentialisme|Presidentiell]] [[republikk]] |statsoverhovudtype = [[President]] |statsoverhovud = José Antonio Kast |statsministertype = President i Senatet |statsminister = Paulina Núñez |grunnlagdtype = Sjølvstende{{ikkjefeit| frå<br />[[Spania]]}} |grunnlagd = &nbsp; |grunnlagd1type = Erklært |grunnlagd1 = [[12. februar]] [[1818]] |grunnlagd2type = Anerkjent |grunnlagd2 = [[25. april]] [[1844]] |vassareal = 1,07&nbsp;% |valuta = [[Chilensk peso]] |tidssone = [[UTC]] -4 |retningsnummer = +56 |domene = .cl }} '''Chile''', offisielt '''Republikken Chile''',{{mrk|[[spansk]] {{lang|es|República de Chile}} }} er eit land på vestkysten av [[Sør-Amerika]] som grensar til [[Peru]], [[Bolivia]] og [[Argentina]].<ref>{{snl}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://lex.dk/Chile|tittel=Chile|forfattar=Voigt, Lene; Christiansen, Thomas|språk=da|utgjevar=Lex på lex.dk|vitja=2026-09-08}}</ref> Chile dekkjer ei lang, smal kyststripe mellom [[Andes|Andesfjella]] i aust og [[Stillehavet]] i vest. Det grensar til [[Peru]] i nord, [[Bolivia]] i nordaust, [[Argentina]] i aust, og [[Drakesundet]] i sør. Saman med [[Ecuador]] er det eitt av to land i Sør-Amerika som ikkje grensar til [[Brasil]]. Stillehavskysten til Chile er 6 435 km lang. Chilensk territorium omfattar òg [[Påskeøya]] og stillehavsøyene [[Juan Fernández-øyane|Juan Fernández]], [[Isla Sala y Gómez]] og [[Desventuradasøyene|Desventuradas]]. Chile hevdar òg 1 250 000 kvadratkilometer av [[Antarktika|Antarktis]], sjølv om alle krav er suspenderte under [[Antarktistraktaten]]. Forma på Chile er eit særprega band av land 4 300 kilometer langt og i gjennomsnitt 177 kilometer vidt.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.britannica.com/place/Chile|tittel=Chile|språk=en|utgjevar=Britannica|vitja=2026-09-08}}</ref> Klimaet varierer; alt frå den tørraste ørkenen i verda – [[Atacama]] – i nord, via middelhavsklima i midtre deler, til eit regnfullt temperert klima i sør. Den nordlege ørkenen har ein stor [[Mineral|mineralrikdom]], hovudsakleg av [[kopar]]. Det relativt vesle sentrale området dominerer i tilhøve til folkesetnad og jordbruksressursar, og er kulturelt og politisk sentrum i landet. Sør-Chile er rikt på skog og beiteområde, og det har ei rekkje [[Vulkan|vulkanar]] og [[Innsjø|innsjøar]]. Den sørlege kysten er ein labyrint av fjordar, viker, kanalar, halvøyar og øyar. Før [[det spanske koloniriket|spanjolane]] kom til området på 1500-talet låg norddelen av dagens Chile under [[Inkariket]], medan [[Mapuche|mapuchefolk]] heldt til i sentrale og sørlege Chile. Landa erklærte sjølvstende frå Spania 12. februar 1818. I «salpeterkrigen» (1879–1883), slo Chile Peru og Bolivia, og vann det noverande nordlege territoriet sitt. Sjølv om landet har halde seg relativt fritt for statskupp og vilkårlege regjeringar samanlikna med andre land i Sør-Amerika, hadde Chile eit 17 år langt [[Diktatur|militærdiktatur]] (1973–1990) under [[Augusto Pinochet]] som etterlét meir enn 3000 menneske døde eller sakna. I dag er Chile ein av dei mest stabile og velståande nasjonane i Sør-Amerika, og ei anerkjend middels makt. Det er leiande blant [[Latin-Amerika|latinamerikanske]] land i menneskeleg utvikling, konkurranseevne, inntekt per innbyggjar, globalisering, økonomisk fridom og lågt korrupsjonsnivå. Det rangerer òg høgt regionalt i pressefridom og demokratisk utvikling. Men det har stor økonomisk ulikskap etter [[Gini-koeffisient|Gini-indeksen]]. I mai 2010 blei Chile det første søramerikanske landet til å bli med i [[Organisasjonen for økonomisk samarbeid og utvikling|OECD]]. Chile er ein av grunnleggjarane av både [[Dei sameinte nasjonane|SN]] og [[Den søramerikanske unionen|Unionen av søramerikanske nasjonar]]. == Namnet Chile == Det finst ulike teoriar om opphavet til ordet «Chile». Ifølgje den spanske krønikeskrivaren Diego de Rosales på 1600-talet kalla inkaene Aconcagua-dalen «Chili», som følgje av namnet på ein høvding av Picunche-stammen («cacique») kalla ''Tili'', som styrte området på tida det blei erobra av inkaene på 1400-talet. Ein annan teori peikar på likskapen mellom Aconcagua-dalen og Casma-dalen i Peru, der det var ein by og dal som heitte Chili. <!-- Andre teoriar seier Chile kan utleia namnet sitt frå eit urfolksord som tyder anten «jordas endar» eller «måker» frå mapuche-ordet ''chilli'', noko som kan tyda «der landet sluttar», eller frå quechua-ordet chiri, «kald», eller ''tchili'', som tyder anten «snø» eller «det djupaste punktet på jorda». [treng referanse] Ein anna opphav tillagd mapuche-ordet ''chilli'' er det lydmålande ''cheele-cheele'' – ei etterlikning av ein fugl lokalt kjend som ''[[Gulvengetrupial|trile]]''. [treng referanse] --> Dei spanske conquistadorane høyrde om dette namnet frå inkaene, og dei få overlevande frå [[Diego de Almagro]] sin første spanske ekspedisjon sørover frå Peru i 1535-1536 kalla seg «menn av Chilli». Til sjuande og sist er Almagro kreditert for å ha spreidd namnet Chile, etter at han gav dette namnet til Mapochodalen. Den eldre stavemåten «Chili» blei brukt på engelsk til minst år 1900 før dei bytta over til «Chile». == Geografi == [[Fil:Ci-map.png|mini|venstre|Kart over Chile.]] Chile er eit langt og smalt land på vestsida av Andesfjella. Det strekkjer seg over 4 630 km frå nord til sør. Landet har difor ei lang kystline mot det sørlege [[Stillehavet]]. På det breiaste er Chile 430&nbsp;km. Med eit areal på 756 950 km² er landet det 38. største landet i verda, om lag dobbelt så stort som Japan. Landet har stor variasjon i landskap, frå snødekte vulkanar, tørre ørkenar, fjordar, skog, isfjell og meir. Det høgaste fjellet er [[Ojos del Salado]] (6&nbsp;879&nbsp;moh.). Den lengste elva er [[Loa]], som er om lag 44&nbsp;mil lang. Den nordlege Atacama-ørkenen inneheld store mineralverdiar, først og fremst kopar og nitrat. Den relativt vesle sentrale dalen, som blant anna inkluderer Santiago, dominerer landet med tanke på folkemengd og økonomi. Det høgaste fjellet i landet heiter [[Ojos del Salado]] (6 879 moh.) Den lengste elva er [[Loa]], som er 443 km lang. === Klima og miljø === [[Fil:A_360_degree_panorama_of_a_unique_cloudscape_over_La_Silla.jpg|mini|465x465pk|Med over 300 stjerneklare nettar kvart år, er La Silla i ein ideell posisjon for å husa avanserte observatorium.]] Klimaet i Chile er [[temperert klima|temperert]], men varierer frå kaldt og fuktig i sør, via middelhavsklima på midten, til [[ørken]] i nord. Ein kan dela inn Chile i fem ulike soner: i nord finn ein ørkensona (Atacama-ørkenen) som er ei av dei tørraste på jorda; litt mot sør mellom byane [[Copiapó|Copiapo]] og [[Illapel]] er ein halvørken. I sentrale Chile ligg dei viktigaste byane i landet og størstedelen av folkesetnaden. Her drive ein intensivt landbruk takka vera fruktbar jord, regnfulle vintrar og tørre, varme somrar. Klimaet kan samanliknast med Sør-Europa, med solrike somrar og nedbør om vinteren. Den sørlege sona mellom byane [[Concepción]] og [[Puerto Montt]] er godt eigna for jordbruk, fordi det er rikt på innsjøar. Lengjer sør finst store samanhengande skogsområde. Lengst sør hersker kulda ved øygruppa [[Eldlandet]]. Den lange avstanden mellom nord og sør med høgdeskilnader innover i landet gjer at klimaet i Chile varierer kraftig. Det finst aktive vulkanar i landet, og det førekjem alvorlege jordskjelv og tsunamier. Det sterkaste jordskjelvet ein har målt fann stad 22. mai 1960 i [[Valdiviajordskjelvet i 1960|Valdivia]], og målte 9,5 på Richters skala. Det er følgd av eit skjelv utanfor Concepción den 27. februar 2010 (8,8) og eit utanfor [[Valparaíso|Valparaiso]] den 3. mars 1985 (8,0). Nokre av miljøproblema i landet er luft- og vassforureining, og dessutan hogst av skogen. ==== Planteliv ==== [[Fil:Torres_del_Paine_-_Lago_Pehoé.jpg|mini|465x465pk|Torres del Paine]] Plantelivet i Chile er prega av ein høgare grad av [[endemisme]] og relativt færre artar i høve til floraen til andre land i Sør-Amerika. Ei klassifisering av floraen gjer det naudsynt å dela han inn i minst tre generelle soner: ørkenprovinsen i nord, Midt-Chile, og dei kjølige og fuktige områda i sør. Det er registrert litt over 3000 soppartar i Chile, men dette talet er langt frå komplett. Det verkelege totale artstalet for soppar i Chile vil truleg vera langt høgare, gjeve eit generelt akseptert estimat som anslår at berre om lag 7 prosent av alle soppar over heile verda hittil er blitt oppdaga. Sjølv om mengda av tilgjengeleg informasjon enno er svært lita har det blitt gjort ein innsats for å anslå talet på soppartar som er endemiske til Chile, og 1 995 arter er blitt identifiserte som dette. [[Fil:Moai_Rano_raraku.jpg|mini|Påskeøya]] Den nordlege regionen er i stor grad gold av vegetasjon, og er nærast ein absolutt ørken. I skråningane til Andesfjella finst det mykje gras, i tillegg til den spreidde tolabusken. Den sentrale dalen er prega av fleire kaktusartar, hardfør espinos, chilensk furu, sørlege bøketre og copihue, ein raud klokkeforma blome som er [[Nasjonalplantar|nasjonalblomen]] i Chile. I det sørlege Chile, sør for Biobío-elva, har kraftig nedbør produsert tett skog av laurbær, magnolia og ulike arter av bartre og bøketre, som blir mindre og meir forkrøpla i sør. Dei kalde temperaturane og vind i det ekstreme sør stenger ute tung skogreising. Det finst grasområde i Atlanterhavs-Chile (i Patagonia). Mykje av den chilenske floraen er annleis frå den i nabolandet Argentina, noko som indikerer at den andinske barrieren eksisterte under danninga. ==== Dyreliv ==== Dyrelivet i Chile er prega av ein høg grad av endemisme på grunn av den spesielle geografien i landet. I kontinentale Chile fungerer Atacama-ørkenen i nord og Andesfjella i aust som barrierar som har ført til isolering av flora og fauna. Den enorme utvidinga i lengd (over 4200 km) gjev eit breitt spekter av klima og miljø. Den geografiske isolasjonen til Chile har ført til ei avgrensa innvandring av dyreliv, slik at berre nokre få av dei mange særeigne søramerikanske dyra finst her. Blant dei større pattedyra er [[puma]], lamaliknande [[guanako]] og reveliknande [[Grå pampasrev|chilla]]. I skogregionen finst det fleire typar pungdyr og ein liten hjort kjend som [[Puduar|pudu]]. Det finst mange fugleartar i landet, men dei fleste av dei større latinamerikanske typane er fråverande. Få ferskvassfiskar er endemiske, men nordamerikansk aure er blitt innført i innsjøane ved Andes. På grunn av nærleiken til [[Perustraumen|Humboldtstraumen]] blømer havvatnet med fisk og andre former for marint liv, noko som i sin tur støttar eit rikt utval av sjøfuglar, inkludert fleire pingvinartar. Det finst ei mengd kvalar her, og ein har funne seks selartar i området. == Historie == Chile blei fyrst folkesett av [[amerikanske urfolk]] for knappe 13 000 år sidan. Landet erklærte seg sjølvstendig innanfor det spanske kongedømmet 18. september 1810, og fekk fullt sjølvstende den 12. februar [[1810|1818]]. Sjølvstendet markerte byrjinga på ein lang demokratisk tradisjon som varte fram til [[1973]]. Dei einaste avbrota var periodar med anarki på 1830-talet og 1930-talet. I [[1970]] blei [[Salvador Allende]] vald som leiar i Chile. Allende var ein [[Sosialisme|sosialist]], og i hans periode gjorde han blant anna USA-eigde kopargruver om til statlege chilenske føretak. Han blei difor motarbeidd av både innanlandske og amerikanske føretak, og dessutan av [[Central Intelligence Agency]]. Resultatet av politikken til Allende var at inflasjonen i byrjinga av 1973 kom ut av kontroll. 26. mai 1973 erklærte høgsteretten i Chile einstemmig at styret til Allende var i strid med konstitusjonen. Deretter blei Allende styrta i eit [[Kupp|militærkupp]] 11. september 1973. Presidentpalasset der Allende og medarbeidarane hans heldt til blei bomba med fly før det blei angripe med stridsvogner og soldatar. President Allende og folka hans forsvarte seg i fleire timar. Då kampane var slutt, var Allende død. Meir enn tre tusen personar blei drepne under kuppet. I dei påfølgjande åra blei meir enn tretti tusen menneske torturert. Fram til 1990 var landet styrt som eit militærdiktatur under leiing av [[Augusto Pinochet]], då den demokratiske valde presidenten [[Patricio Aylwin]] tok over. == Samfunn == [[Fil:Pueblo de San Pedro de Atacama 2013-09-21 11-52-31.jpg|mini|Frå byen [[San Pedro de Atacama]] som ligg i [[Antofagasta-regionen]]]] === Administrativ inndeling === Chile er delt inn i 16 regionar (''regiónes'') som igjen er inndelt i 56 provinsar. Provinsane er vidare delt opp i 346 kommunar (''comunas''): {| class="wikitable" !Nr !Region !Hovudstad !Areal !Innbyggjarar<br>(2017)<ref>{{Cite web|title=>Descargue aquí resultados de comunas &#8211; Censo 2017 &#8211; Todos Contamos|url=http://www.censo2017.cl/descargue-aqui-resultados-de-comunas/|access-date=2018-06-19|publisher=Censo 2017|language=es}}</ref> |- |I |[[Tarapacá-regionen|Tarapacá]] |[[Iquique]] | align="right" |41&nbsp;799,5 km² | align="right" |330&nbsp;558 |- |II |[[Antofagasta-regionen|Antofagasta]] |[[Antofagasta]] | align="right" |126&nbsp;049,1 km² | align="right" |607&nbsp;534 |- |III |[[Atacama-regionen|Atacama]] |[[Copiapó]] | align="right" |75&nbsp;176,2 km² | align="right" |286&nbsp;168 |- |IV |[[Coquimbo-regionen|Coquimbo]] |[[La Serena]] | align="right" |40&nbsp;579,9 km² | align="right" |757&nbsp;586 |- |V |[[Valparaíso-regionen|Valparaíso]] |[[Valparaíso]] | align="right" |16&nbsp;396,1 km² | align="right" |1&nbsp;815&nbsp;902 |- |RM |[[Santiago storby-regionen|Santiago metropol]]<br><small>Region Metropolitana de Santiago</small> |[[Santiago]] | align="right" |15&nbsp;103,2 km² | align="right" |7&nbsp;112&nbsp;808 |- |VI |[[O'Higgins-regionen|O'Higgins]]<br><small>Libertador General Bernardo O'Higgins</small> |[[Rancagua]] | align="right" |16&nbsp;387,0 km² | align="right" |914&nbsp;555 |- |VII |[[Maule-regionen|Maule]] |[[Talca]] | align="right" |30&nbsp;296,1 km² | align="right" |1&nbsp;044&nbsp;950 |- |VIII |[[Biobío-regionen|Biobío]] |[[Concepción]] | align="right" |37&nbsp;062,6 km² | align="right" |2&nbsp;037&nbsp;414 |- |IX |[[Araucanía-regionen|Araucanía]] |[[Temuco]] | align="right" |31&nbsp;842,3 km² | align="right" |938&nbsp;626 |- |X |[[Los Lagos-regionen|Los Lagos]] |[[Puerto Montt]] | align="right" |48&nbsp;583,6 km² | align="right" |828&nbsp;708 |- |XI |[[Aysén-regionen|Aysén]]<br><small>Aysén del General Carlos Ibáñez del Campo</small> |[[Coyhaique]] | align="right" |109&nbsp;648,1 km² | align="right" |103&nbsp;158 |- |XII |[[Magallanes y de la Antártica Chilena|Magallanes]] |[[Punta Arenas]] | align="right" |^''1''32&nbsp;297,2 km² (1) | align="right" |166&nbsp;533 |- |XIV |[[Los Ríos-regionen|Los Ríos]] |[[Valdivia]] | align="right" |18&nbsp;429,5 km² | align="right" |384&nbsp;837 |- |XV |[[Arica og Parinacota-regionen]] |[[Arica]] | align="right" |^''1''6&nbsp;873,3 km² (1) | align="right" |226&nbsp;068 |- |XVI |[[Ñuble-regionen|Ñuble]] |[[Chillán]] | align="right" |^''1''13&nbsp;178,5 km² (1) | align="right" |480&nbsp;609 |} === Byar === [[Fil:CerroCaracolenConcepcion.JPG|mini|Concepción]] [[Fil:Cerro_Concepcion.jpg|mini|Valparaíso]] * [[Santiago|Santiago de Chile]] – 5 400 000 innbyggjarar * [[Antofagasta]] – 401 000 * [[Temuco]] – 377 000 * [[Viña del Mar]] – 324 000 * [[Valparaíso]] – 270 000 * [[Concepción]] – 216 000 * Iquique – 216 000 * Rancagua – 214 000 * La Serena – 200 000 * Arica – 180 000 * Puerto Montt – 175 000 * Talcahuano – 171 000 * [[Punta Arenas]] – 116 000 === Økonomi === Sentralbanken i Chile (Banco Central) ligg i Santiago. Den chilenske valutaen er chilensk peso (CLP). Chile er eit av dei mest stabile og velståande landa i Sør-Amerika, og leier latinamerikanske land i menneskeleg utvikling, konkurranseevne, inntekt per innbyggjar, globalisering, økonomisk fridom og låg oppfatting av korrupsjon. Sidan juli 2013 har Chile vore rekna av Verdsbanken som ein "høginntektsøkonomi", og dermed som eit utvikla land. Chile har den høgaste graden av økonomisk fridom i Sør-Amerika (sjuandeplass på verdsbasis), på grunn av det uavhengige og effektive rettsvesenet sitt og forsvarleg offentleg finansforvalting. I mai 2010 blei Chile det første søramerikanske landet til å bli med i OECD. I 2006 var Chile landet med høgast nominell BNP per innbyggjar i Latin-Amerika, ein posisjon det har halde sidan. Kopargruver utgjer 20 % av det BNP i Chile, og 60 % av eksporten. Kopargruva Escondida er den største i verda, og produserer over 5 % av dei globale forsyningane. Totalt produserer Chile ein tredel av koparen i verda. Codelco, det statlege gruveselskapet, konkurrerer med private. [[Fil:Gran_Santiago_Tower,_Views_from_San_Critóbal_Hill_-_Santiago_-_Chile_03.jpg|mini|Santiago]] Viktige eksportartiklar er [[kopar]], [[frukt]], [[fisk]], [[papir]], [[Kjemisk stoff|kjemikaliar]] og dessutan [[vin]]. == Kultur == === Mat og drikke === [[Chilensk mat]] er ei blanding av urforlkstradisjonar og europeiske kolonibidrag. Sidan 1970-talet har landet òg vore ein [[Chilensk vin|betydeleg vinprodusent]]. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder== {{fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Chile|Chile]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 24. april 2021.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Sør-Amerika}} {{UNASUR}} {{OECD}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Chile| ]] [[Kategori:Land i Sør-Amerika]] [[Kategori:UNASUR-land]] [[Kategori:Tidlegare spanske koloniar]] l6k491oi7d9io88orfq6gnay89yhcbt 10 13667 3671102 3602952 2026-09-08T12:14:12Z HerVal7752 105842 [[Kategori:Utgåtte malar]] 3671102 wikitext text/x-wiki <div align=right>{{endre|Mal:Fakta om Chile}}</div> {{Infoboks_land| lokalt_namn = República de Chile| norsk_namn = Chile| adjektiv = chilensk| bilete_riksvåpen = Coat of arms of Chile.svg| bilete_flagg = Flag of Chile.svg| bilete_kart = Chile in its region.svg| nasjonale_motto = [[spansk]]: Por la razón o la fuerza (Med grunn eller med makt)| nasjonaldag = [[18. september]]| nasjonalsong = [[Himno Nacional de Chile]]| hovudstad = [[Santiago]]¹| offisielle_språk = [[Spansk]]| styresett = [[Republikk]]| leiar_titlar = [[President]]| leiar_namn = [[Gabriel Boric]]| sjølvstende_type = Sjølvstende| sjølvstende_hendingar = &nbsp; - Erklært <br /> &nbsp; - Anerkjent| sjølvstende_datoar = frå [[Spania]] <br />[[12. februar]] [[1818]]<br />[[25. april]] [[1844 ]] | flatevidd_andel_vatn = 1,07&nbsp;%| folketal_tettleik_rangering = 153| valuta = [[Chilensk peso]]| tidssone = [[UTC]] -4| internasjonal_telefonkode = 56| nasjonale_toppdomene = .cl| fotnotar = ¹Den dømande makta held til i [[Valparaíso]]<br />² Inkluderer [[Påskeøya]] og [[Isla Sala y Gómez]]. Inkluderer ikkje 1&nbsp;250&nbsp;000 km² Chile har gjort krav på i [[Antarktis]]| }}<noinclude> [[Kategori:Utgåtte malar]] </noinclude> b3y46g39hamon60n30kocj5ioasiaak 10 13668 3671099 3631333 2026-09-08T12:04:19Z HerVal7752 105842 [[Kategori:Utgåtte malar]] 3671099 wikitext text/x-wiki <div align=right>{{endre|Mal:Fakta om Bolivia}}</div> {{Infoboks_land| lokalt_namn = Estado Plurinacional de Bolivia <br/> Puliwya Achka Aylluska Mamallaqta <br/> Wuliwya Walja Ayllunakana Marka <br/> Tetã Hetate'ýigua Mborívia| norsk_namn = Bolivia| adjektiv = boliviansk| bilete_riksvåpen =Coat_of_arms_of_Bolivia.svg| bilete_flagg = Flag of Bolivia (state).svg| bilete_kart = Bolivia in its region.svg| nasjonale_motto = Firme y Feliz por la Unión| nasjonaldag = [[6. august]]| nasjonalsong = [[Bolivianos, el hado propicio]]| hovudstad = [[Sucre]]¹| offisielle_språk = [[Spansk]], [[quechua]], [[aymara]]| styresett = [[Republikk]]| leiar_titlar = [[President]]| leiar_namn = [[Rodrigo Paz Pereira]]| sjølvstende_type = Sjølvstende| sjølvstende_hendingar = | sjølvstende_datoar = Frå [[Spania]] <br /> [[6. august]] [[1825]]| flatevidd_andel_vatn = 1,4 %| folketal_tettleik_rangering = 179| valuta = [[Boliviano]]| tidssone = [[UTC]] -4| internasjonal_telefonkode = 591| nasjonale_toppdomene = .bo| fotnotar = ¹ Regjeringa held til i La Paz, Sucre er den formelle hovudstaden| }}<noinclude> [[Kategori:Utgåtte malar]] </noinclude> qyj8gpicx2odh3qqkq2kxqf3qqrz4k1 0 13688 3671304 3575262 2026-09-09T11:05:18Z HerVal7752 105842 Landboks 3671304 wikitext text/x-wiki {{landboks |namn = Republikken Ecuador |andre namn = {{lang|es|República del Ecuador}} |adjektiv = ecuadoriansk |riksvåpen = Coat of arms of Ecuador original version.svg |flagg = Flag of Ecuador.svg |motto = La Paz y el Bienestar, la Gloria y el Triunfo |nasjonaldag = 10. august |nasjonalsong = [[Salve, Oh Patria]] |kart = ECU orthographic.svg |hovudstad = Quito |språk = spansk |styresett = [[Presidentialisme|Presidentiell]] [[republikk]] |statsoverhovudtype = [[President]] |statsministertype = [[Visedpresident]] |statsminister = María José Pinto |grunnlagdtype = [[Sjølvstende]] |grunnlagd = &nbsp; |grunnlagd1type = Erklært |grunnlagd1 = [[10. august]] [[1809]] |grunnlagd2type = frå [[Spania]] |grunnlagd2 = [[24. mai]] [[1822]] |grunnlagd3type = frå [[Gran Colombia]] |grunnlagd3 = [[13. mai]] [[1830]] |grunnlagd4type = Anerkjent av<br />&nbsp; &nbsp; &nbsp;Spania |grunnlagd4 = [[16. februar]] [[1840]] |vassareal = 8,8&nbsp;% |valuta = [[Amerikansk dollar]] |tidssone = [[UTC]] -5 |tidssone1type = [[Galapagos]] |tidssone1 = [[UTC]] -6 |retningsnummer = +593 |domene = .ec }} '''Ecuador''', offisielt '''Republikken Ecuador''',{{mrk|[[spansk]] {{lang|es|República del Ecuador}} }} er eit land ved [[ekvator]], nordvest i [[Sør-Amerika]]. Landet grensar til [[Colombia]] og [[Peru]] og har kystline mot [[Stillehavet]]. Ecuador er eit av dei minste landa på dette [[kontinent]]et, det åttande største målt i flatevidd. Samanlikna med europeiske land er Ecuador litt mindre enn til dømes [[Italia]]. Folkesetnaden i landet er prega av [[etnisk]] mangfald med ca. 65 % [[mestis]]ar og ca. 25 % [[Amerikanske urfolk|urfolk]].<ref>CIA faktabok [http://www.cia.gov/cia/publications/factbook/geos/ec.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051112012626/http://www.cia.gov/cia/publications/factbook//geos/ec.html |date=2005-11-12 }}</ref> Urfolket er ei samling av mange ulike grupper av [[Indianarar|indianarfolk]] kor majoriteten snakkar ulike dialektar [[quechua]]. [[Spansk]] er offisielt [[språk]] i landet. [[Økonomi]]en i landet er påverka av fluktuasjonar i [[råolje]]pris. På siste halvdelen av 1990-talet var landet prega av [[Politikk|politiske]] og økonomiske kriser. Etter at [[inflasjon]]en nådde 60 % i 1999 innførte styresmakta [[amerikanske dollar]] som offisiell [[valuta]] frå mars 2000. Frå då av blei også økonomien stabilisert. [[Geografi]]sk og klimatisk er landet tredelt i ei varm kystsone, eit mildt høgland og ein våt og varm regnskog. [[Petroleum]], [[fisk]], [[tømmer]] og [[vasskraft]] er viktige naturressursar. == Geografi == [[Fil:Quilotoa. Volcán - Laguna Ecuador (15).jpg|mini|venstre|Kratersjøen Quilotoa]] Landet ligg på vestkysten av [[Sør-Amerika]], under [[ekvator]] som òg forklarer namnet åt landet. Ein deler landet grovt inn i tre soner: høglandet [[Andes]], ''la&nbsp;Sierra'' deler landet på langs, i vest har ein kystområdet, ''la&nbsp;Costa'' og i aust det lågtliggande området dekt av [[regnskogen i Amazonas]], ''el&nbsp;Oriente''. [[Galápagosøyane]] er ein del av Ecuador. Kystområdet er fruktbart om enn varmt av di det ligg lågt. I sør finn ein hamnebyen [[Guayaquil]] ved utlaupet av Rio Guayas. Høglandet strekkjer seg midt gjennom landet frå nord til sør kring 2500 moh. og har ein moderat temperatur. I høglandet finn ein provinshovudstadane Quito, [[San Juan de Ambato|Ambato]] og [[Cuenca i Ecuador|Cuenca]]. Mange av fjella her er delvis aktive vulkanar som når til 5&nbsp;000–6&nbsp;000 moh. Blant desse er [[Chimborazo]] på 6310 moh. det høgste fjellet i Ecuador. I høglandet ligg det fleire kratersjøar, for eksempel Quilotoa, 35&nbsp;km vest for Latacunga. ''El Oriente'', (austen) det ecuadorianske namnet på amazonasområdet, ligg lågt, her er fuktig og varmt, alle [[elv]]ane her drenerer til [[Amazonaselva]]. Dei viktigaste elvene er [[Napo]], [[Coca]], [[Pastazaelva|Pastaza]], [[Putumayo]] og [[Aguarico]]. Ei fjerde sone Galapagosøyane, ligg ca. 1000&nbsp;km ut i Stillehavet, er kjent for plante- og dyreliv med mange endemiske artar. === Politisk inndeling === [[Fil:Ecuador, administrative divisions - es - colored.svg|mini|Provinsane i Ecuador.]] [[Fil:Ec-map.png|mini|Kart over Ecuador med markering av dei største byane. Landegrenser: totalt 2010&nbsp;km, av dette 590&nbsp;km mot [[Colombia]] og 1420&nbsp;km mot [[Peru]]. Kystlina er 2237&nbsp;km.]] Ecuador er delt inn i 22 provinsar (''provincias''): {| | La Sierra * [[Carchiprovinsen|Carchi]] ([[Tulcán]]) * [[Imbaburaprovinsen|Imbabura]] ([[Ibarra, Ecuador|Ibarra]]) * [[Pichinchaprovinsen|Pichincha]] ([[Quito]]) * [[Santo Domingo de los Tsáchilas-provinsen|Santo Domingo de los Tsáchilas]] ([[Santo Domingo de los Colorados]]) * [[Cotopaxiprovinsen|Cotopaxi]] ([[Latacunga]]) * [[Tungurahuaprovinsen|Tungurahua]] ([[San Juan de Ambato|Ambato]]) * [[Bolívarprovinsen i Ecuador|Bolívar]] ([[Guaranda]]) * [[Chimborazoprovinsen|Chimborazo]] ([[Riobamba]]) * [[Cañarprovinsen|Cañar]] ([[Azogues]]) * [[Azuayprovinsen|Azuay]] ([[Cuenca i Ecuador|Cuenca]]) * [[Lojaprovinsen|Loja]] ([[Loja]]) <br /> [[Galápagosøyane]] ([[Puerto Baquerizo Moreno]]) | La Costa * [[Esmeraldasprovinsen|Esmeraldas]] ([[Esmeraldas]]) * [[Manabíprovinsen|Manabí]] ([[Portoviejo]]) * [[Santa Elena-provinsen|Santa Elena]] ([[Santa Elena]]) * [[Guayasprovinsen|Guayas]] ([[Guayaquil]]) * [[Los Ríos-provinsen|Los Rios]] ([[Babahoyo]]) * [[El Oro-provinsen|El Oro]] ([[Machala]]) <br />El Oriente * [[Sucumbíosprovinsen|Sucumbíos]] ([[Nueva Loja]]) * [[Orellanaprovinsen|Orellana]] ([[Puerto Francisco de Orellana]]) * [[Napoprovinsen|Napo]] ([[Tena]]) * [[Pastazaprovinsen|Pastaza]] ([[Puyo]]) * [[Morona-Santiago-provinsen|Morona-Santiago]] ([[Macas]]) * [[Zamora-Chinchipe-provinsen|Zamora-Chinchipe]] ([[Zamora]]) |} === Areal === * totalt: 283&nbsp;560&nbsp;km² inklusive Galápagosøyane * landareal: 276&nbsp;840&nbsp;km² av dette er 5560&nbsp;km² (1994) dyrka land. * vatnareal: 6&nbsp;720&nbsp;km² Fordeling av arealet er: * dyrkbart land: 6% * korn og anna nyttevekstar: 5% * grasland: 18% * skog: 56% * anna areal: 15% (1993) === Byar === * Hovudstaden: [[Quito]] (folkesetnad på 1,8 millionar i 2004) * Andre byar, tal frå Lonely Planet si bok frå 2001: ** [[Guayaquil]] (3.0 millionar) ** [[Cuenca i Ecuador|Cuenca]] (0.28 millionar) ** [[San Juan de Ambato|Ambato]] (0.18 millionar) ** [[Portoviejo]] (0.18 millionar) ** [[Machala]] (0.22 millionar) ** [[Loja i Ecuador|Loja]] (0.13 millionar) === Region: ''La Costa'' === Kystområdet er ei opp mot 100 kilometer brei lågtliggande stripe av landet avgrensa av [[Stillehavet]] i vest og foten av [[Andesfjella]] i aust. Opphavleg var landet her skogkledd også med mangroveskog, men no har jordbruk tatt over med bananplantasjar, kakao- og kaffifarmar. Mangroveskogen er i stor grad fjerna for å gje plass til oppdrettsanlegg for reker, ofte i illegal verksemd. Langs kysten finst fine strender, men òg viktige hamner. Hamna i Balao i [[Esmeraldasprovinsen]] er eksporthamn av [[råolje|råolja]] som er frakta i røyrer frå nordre del av ''Oriente''. Kysten har regntid frå desember til mai. I motsetnad til [[Peru]] har ikkje Ecuador [[ørken]] i kystområdet. === Region: ''La Sierra'' === [[Fil:Ecuador Chimborazo fromnorthwest.JPG|mini|Chimborazo sett frå nordvest. {{foto|André Hübner}}]] Høglandet er eit belte gjennom det sentrale Ecuador frå nord til sør og reknast som ein del av Andesfjella. Fleire av områda er avskoga for jordbruksføremål, andre område ligg i ei sone som er kjenneteikna av [[tåkeskog]]. Lengst nord i Ecuador er Andes to parallelle fjellkjeder (spansk ''cordilleras'') som strekkjer seg i ei S-form mot sør. Dei vert kalla vestre og austre ''cordilleras''. Lengst sør er dei ikkje distinkte. Fjellkjeda blei danna tidleg i [[kenozoikum]], nyare [[geologi]]sk æra, då [[Nazcaplata]] blei [[Subduksjon|subdusert]] under [[Sør-Amerika-plata]] og fjellområda reiste seg. ==== Fjell og vulkanar ==== Ecuador har 20 vulkanar på fastlandet og 10 på [[Galápagosøyane]]. Fem av desse er nord for ekvator, også med Cayambe som den høgste vulkanen på den nordlege halvkule. 8 vulkanar i Ecuador er over 5000 meter, med [[Chimborazo]] på 6310 moh. som den høgste. Han kjem likevel berre på plass nummer tjue på lista over høgste vulkanar i Sør-Amerika. Det er utvikla turisme basert på fotturar og klatreturar på vulkanar. Cotopaxi er lett tilgjengeleg frå Quito og kan vere vulkanen med flest oppstigingar. {| {{fin tabell}} |- style="text-align: left; background: #eee" !Namn på vulkanen ![[Geodetiske koordinatar]] !Høgd over havet (moh.) !Utbrot eller gassutslepp |- |[[Cayambe]] |0.029 N, 77.986 W |5790 |aktiv |---- |[[Reventador]] |0.07 S, 77.65 W |3562 |2005 |---- |[[Guagua Pichincha]] |0.171 S, 78.598 W |4784 |2004 |---- |[[Antisana]] |0.48 S, 78.14 W |5753 |1802 |---- |[[Illiniza Sur]] |0.659 S, 78.714 W |5248 |kviletilstand |---- |[[Cotopaxi]] |0.667 S, 78.43 W |5911 |1904 |---- |[[Chimborazo]] |1.467 S, 78.8 W |6310 |utdøydd |---- |[[Tungurahua]] |1.467 S, 78.442 W |5016 |2006 |---- |[[Vulkanen Altar|Altar]] |1.67 S, 78.42 W |5319 |2000 |---- |[[Sangay]] |2.03 S, 78.34 W |5230 |2005 |---- |} Liste over dei 8 høgste vulkanar i Ecuador over 5000 moh. pluss 2 kjende aktive ordna frå nord til sør. Der finst òg to andre toppar over 5000 moh. som er systertoppar til Illiniza Sur og Chimborazo. === Region: ''El Oriente'' === Geografisk samsvarar regionen Oriente med dei seks austlegaste provinsane i landet. Dette er mest av alt [[tropisk regnskog]] og ein del av [[regnskogen i Amazonas]]. Vest for Oriente ligg Andesfjella eller regionen Sierra. Oriente er lågtliggande, det meste av arealet ligg mellom 200 og 800 moh., mens vestre del av [[Pastazaprovinsen]] ligg og noko høgare med provinshovudstaden [[Puyo]] på nesten 1000 moh. og i grenseområda mot Andes stig høgda raskt. [[Klima]]et er mykje varmt og fuktig. Det er mindre variasjonar over årstida, perioden frå april til juni kan vere våtast, men her er òg lokale variasjonar. Ein finn to store nasjonalparkar i Oriente, [[Cuyabeno]] og [[Yasuni]]. Den sistnemnde ligg lengst aust i Pastazaprovinsen og [[Orellanaprovinsen]] mot Peru. [[Petroleumsverksemda i Ecuador]] går føre seg i Oriente og skaper naturleg nok konfliktar med folkegrupper som ikkje kan greie seg utan dei sårbare økologiske system i regionen. I [[1998]] underteikna presidentane i Ecuador og Peru ei endeleg fredsavtale som gjorde slutt på ein nær 200 år gamal grensekonflikt mellom dei to landa i Oriente. === Notar geografi === * Toppen av [[Chimborazo]] er det høgastliggande punkt i verda om ein måler frå jordsenteret. * Stadige [[jordskjelv]], jordras, vulkansk aktivitet, periodiske flaumar er ei belasting for kommunikasjon og økonomi. * [[El Niño]] gjer stor skade for fiskeri og anna verksemd i kystområdet. == Klima == Dei nordlegaste kystområda får godt over 1000&nbsp;mm nedbør i året. Lenger sørover på kysten kjem det derimot mykje mindre, og [[Manta]] får mindre enn 300&nbsp;mm, men det kjem ein del meir innanfor kysten. Kystområda rundt [[Guayaquilbukta]] får derimot ein del meir nedbør og fukt enn dei andre sørlege kystområda. Her har ein [[regn]]byger om lag kvar dag frå januar til mars, men veldig lite mellom juni og november. [[El Niño]] kan derimot føre til store nedbørsmengder over heile landet, og i 1982-83 fekk Guayaquilområdet meir enn det dobbelte av dei normal årsmengdene. Høglandet i dei nordlegaste [[Andesfjella]] er kjølig om natta og forholdsvis mild om dagen, og ein har ofte ettermiddagsbyger her frå september til mai. Dei austlege områda av Andesfjella og kjeldene til Amazonas er derimot våte året rundt, men dei største mengdene kjem i juli og august, då resten av Ecuador er på sitt tørraste. == Historie == {{sjå|ecuadoriansk historie}} Dei eldste buplassar i landet er funne nær Quito og er rekna å vere ca. 10&nbsp;000 år. På kysten har ein funne spor av kulturell aktivitet med spesialisert produksjon og arbeidsdeling som er ca. 5500 år gamle og kan vere det eldste funn av slik aktivitet i heile [[Sør-Amerika]]. Den første statsdanninga i området kom ein gong på 1300-talet i Quito. Ein av dei nyare kraftfulle kulturar voks opp på høglandet var [[cañarikulturen]], kulturen kom fram mot starten av 1400-talet. Ecuador er rekna som ein del av [[inkariket]] då riket hadde si største utbreiing. Men berre Sierra-regionen var fullt integrert og det kom stadige oppblømingar av opprør fram til spanjolane tok makta. Inkaene si erobring av Ecuador starta ca. år 1455, var brutal og tok om lag 50 år. Cañarifolket var dei sterkaste opponentane til inkaene. Inkastaten tok med seg språket [[quechua]], nye dyrkingsmetodar, [[lama]] pakkdyr, vegbygging og anna. [[Ingapirca]] er det viktigaste byggingsmonument i Ecuador frå inkatida. Etter at spanske [[conquistador]]ar hadde erobra sørlege del av inkariket sette det inn eit spanske erobringstokt mot Ecuador frå sør med assistanse frå styrkar frå cañari og Quito fell i 1534. Området kom inn under [[visekongedømmet Peru]]. På 1600-talet opplevde økonomien i landet framgang med bruk av innfødde som arbeidskraft i tekstilindustrien. I 1822 vart Ecuador frigjort frå Spania og kom inn i ein føderasjon kalla [[Gran Colombia]] som berre varte til 1830. Frå då av hadde Ecuador sjølvstende, men den sameinte nasjonen var enda ikkje bygd. Det frie Ecuador har vore prega av vald og ustabilitet. I hovudsak har ein observert ei polarisering mellom eit liberalt forretningsorientert Guayaquil og ein konservativ elite av [[kreol]]ar i Quito. Rundt første hundreårsskifte kom ei liberalistisk rørsle over landet med revolusjonære omveltingar. Om litt vart [[kyrkje]] og stat skilt frå kvarandre, det vart innført [[ytringsfridom]] og [[religionsfridom]], monopol som bruk av indiansk arbeidskraft vart broten. I 1941 okkuperte Peru store delar av Oriente, Ecuador måtte gje frå seg ca. 137 tusen kvadratkilometer for ei fredsslutting, men striden vart ikkje løyst før ein endeleg fredsavtale kom i stand i 1998. Frå 1948 kom ei oppgangstid med [[banan]]boomen. Han førte med seg større grad av stabilitet fram til ca. 1960. Frå 1979 har ein hatt demokratisk vald leiarskap i landet, resultat har vore omveltingar i politikk og byråkrati, og ingen større grad av stabilitet. Vekst i [[Petroleum|oljeinntekter]] på starten av 1970-talet førte med seg store opptak av utanlandske lån og ei gjeldskrise på 1980-talet. Den siste valde presidenten [[Lucio Gutiérrez]] vart tvungen til å trekkje seg og gjekk i eksil i april 2005. I oktober kom han tilbake til Ecuador kor han straks blei arrestert. [[Alfredo Palacio]] var visepresident under Gutiérrez og sat i presidentembetet fram til valet i oktober og november [[2006]]. Den 26. november sigra [[Rafael Correa]] over [[Alvaro Noboa]] med 56,8 % av røystene, og Correa er no president i Ecuador. == Folkesetnad == Den ecuadorianske folkesetnaden representerer eit pluralistisk samfunn, men det er ikkje mogleg å fastsetje sikre tal for prosentvis fordeling mellom hovudgrupper av [[etnisitet]] i landet. Grunnen er mest av alt flytande grensedragning mellom grupper med opphav frå [[indianarar]] og frå [[mestis]]ar, sistnemnde ei blanding av [[amerikanske urfolk]] og [[kreol]]ar. Det igjen kan forklarast ut frå at grensene er meir basert på sosiale forhold enn rase. CIA faktabok<ref>{{Citation |title=arkivkopi |url=http://www.cia.gov/cia/publications/factbook/geos/ec.html |accessdate=2005-11-12 |archive-date=2005-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051112012626/http://www.cia.gov/cia/publications/factbook//geos/ec.html |url-status=yes }}</ref> oppgjev fordelingstala ca. 65 % mestisar og ca. 25 % urfolk medan PAHO<ref>[http://www.paho.org/english/dd/ais/cp_218.htm]</ref> oppgjev 72 % mestisar, 15 % kvite, 6 % indianarar, 4 % svarte og 2 % mulattar. I dag finst ti ulike grupper av urfolk i landet som framleis gjer krav på eigen nasjonalitet, språk og kultur. Ei av gruppene, den største, kallar seg [[quichuaer]], mange av dei nyttar i nokon monn quechua-dialektar, og denne gruppa kan vere ei samansmelting av tidlegare ulike etnisitetar. Namna på dei ti gruppene av urfolk er: * Costa-regionen: [[awaer]], [[chachiar]], [[tsáchilaer]] * Sierra-regionen: folk som kallar seg quichuaer, opphavlege [[cañariar]], [[saraguroar]] og andre. I røynda finn ein framleis ei mengd mindre grupper i provinsane i Sierra som ikkje gjer krav på eigen nasjonalitet, til dømes dei kjente otavalos, natabuelas og caranquis i [[Imbaburaprovinsen]] i nord. * Oriente-regionen: [[sionaer og secoyaer]], [[cofaner]], [[huaoraniar]], [[shuarar]], [[ashuarar]] og [[amazonasquichuaer]]. I tillegg finst kring 2000 shiwiarar ved Tigreelva i [[Pastazaprovinsen]] som kan vere forgreiningar frå andre folk. Samla sett utgjer alle i dei ti gruppene 25–30 % av all folkesetnaden i landet, men totalt vil enda større del av folket sjølv rekne seg som etterkommarar av amerikanske urfolk, ''indígenas'', kanskje over 50 %. I [[førkolumbisk]] tid var Ecuador eit område i [[Sør-Amerika]] med stor tettleik i folkesetnaden og stort mangfald i etnisitet, språk og kultur. Dette kom til å endre seg alt i den relativt korte perioden under inkariket då quechua fekk utbreiing og ein fekk nedgang i folkesetnaden blant dei som var i opposisjon til styret, til dømes cañarifolket. Mot slutten av perioden var det òg ein generell tilbakegang i folkesetnaden grunna epidemiar. Under inkatida blei folkesetnaden i Sierra-regionen utsett for ein sentralisert kontroll og organisering, [[Inkavegane|vegnettet]] hjelpte til for kommunikasjonar og ein første urbanisering kom i gang. Då spanjolane kom levde for eksempel 2–300&nbsp;000 i Otavaldoområdet, mange av dei i [[by]]ar. Under ''hacienda'' i den spanske kolonitida oppstod det eit einsarta rasistisk klassesystem kor kvite ''hacendados'' åtte all jord og alle produksjonsmidlar, dei kvite dominerte handelen, kyrkja og statsadministrasjonen, og dei innfødde stod i skuld til ''hacendados''. På 1500-talet endra dette lite på demografien, folkesetnaden var framleis konsentrert i høglandet, men seinare på 1700- og 1800-talet kom det ei sterkare utvikling i Costa-regionen. Alt i alt har ein etter ca. 1700 sett migrasjon frå høglandet til Costa og i mindre grad til Oriente, til det kjem sesongmessig migrasjon til plantasjar på kysten. Provinsar i høglandet som [[Imbaburaprovinsen|Imbabura]], [[Pichinchaprovinsen|Pichincha]] og [[Cotopaxiprovinsen|Cotopaxi]] i nord vart styrkte saman med [[Azuayprovinsen|Azuay]] ([[Cuenca]]) og [[Lojaprovinsen|Loja]] i sør. Etter oppgang med kaffiplantasjar og særleg etter bananboomen utover 1950- og 1960-talet vart det ein oppsving i [[Manabíprovinsen|Manabí]], [[Guayasprovinsen|Guayas]] og [[El Oro-provinsen|El Oro]]. Fleire tidlegare kulturar i Costa-regionen og Sierra forsvann og smelta saman til ein «quichuakultur». Ei større endring i folkesetnaden kom med oljeinntektene på 1970-talet. Inntektene førte med seg [[industri]]alisering, bygging av [[infrastruktur]] og styrking av dei største byane. Det gjekk òg føre seg ein viss migrasjon til Oriente-regionen kor [[petroleum]]sførekomstane finst. Byar som [[Santo Domingo]] og [[Puyo]] i Oriente voks. Utviklinga kan eksemplifiserast med tal: ca. 1950 budde ca. 25 % av folkesetnaden i byar, i 1981 var talet auka til 51 %, av det 25 % i byane [[Quito]] og [[Guayaquil]] til saman. Det har også skjedd ein urbanisering som kan forklarast med økonomisk utvikling for jordbruksentra. [[Machala]] og [[Manta]] er døme på slike byar. Ulempa med urbanisering i store byar som Quito og Guayaquil er at folkeveksten overgår framvekst av infrastruktur for drikkevatn, elektrisitet og helsetenester og det følgjer med dårlege sosiale tilhøve. I dag er dei ca. 13,5 millionar innbyggjarane i Ecuador grovt rekna fordelt på ca. halvparten i Costa-regionen, 45 % i Sierra-regionen og 5 % i Oriente. Mellom ein og to millionar nyttar quechua, men mange av desse er tospråklege og spansk vinn fram med urbaniseringa. I dei siste åra har ein sett at relativt mange ecuadorianske borgarar har migrert til [[Sambandsstatane]] og til [[Europa]], særleg [[Spania]] og [[Italia]]. Mellom 1996 og 2001 reiste 378&nbsp;000<ref>[http://www.czso.cz/sif/conference2004.nsf/i/1766A8F2B8987A42C1256EDA00436D3C/$File/Santiago%20Izquierdo.pdf]</ref> for å arbeide i utlandet, meir enn 8 % av dei som arbeider i Ecuador. Føremonen for landet er at mange av desse fører inn framand valuta til Ecuador, frå 2000 til 2002 vart det overført årleg [[USD]] 1,4 milliardar til Ecuador, [http://www.paho.org/english/dd/ais/cp_218.htm] etter petroleumsinntektene representerte dette største innteninga av hard valuta for landet og har ført med seg betre levekår for dei som er igjen i landet. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == {{fotnoteliste}} * [http://www.cia.gov/cia/publications/factbook/geos/ec.html CIA - The World Factbook -- Ecuador] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051112012626/http://www.cia.gov/cia/publications/factbook//geos/ec.html |date=2005-11-12 }} * [http://www.wrm.org.uy/bulletin/51/Ecuador.html Ecuador: Mangroves and shrimp farming companies] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051111085633/http://www.wrm.org.uy/bulletin/51/Ecuador.html |date=2005-11-11 }} * [http://www.volcano.si.edu/reports/usgs/archive.cfm The Smithsonian's Global Volcanism Program] * [http://www.czso.cz/sif/conference2004.nsf/i/1766A8F2B8987A42C1256EDA00436D3C/$File/Santiago%20Izquierdo.pdf Konferanseinnlegg: Demography And Migration In Ecuador] * [http://www.paho.org/english/dd/ais/cp_218.htm Informasjon frå Pan American Health Organization] * [http://ecuador.nativeweb.org/ Ressursside for informasjon om urfolk i Ecuador] * ''Insight Guide Ecuador''. Apa Publications GmbH & Co, 2004, ISBN 981-4120-36-7 * Kock Johansen, Øystein: ''Thor Heyerdahl : vitenskapsmannen, eventyreren og mennesket'', Cappelen Oslo (2003) <br />ISBN 82-02-23071-3 * Rossing, Anders: ''Ecuador''. Stockholm: UBV:s forlag, 1996, ISBN 91-86652-09-5 ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} * [http://www.ecuador-travel-guide.org/art&culture/History.htm Artikkel hos ecuador-travel-guide.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191207062058/http://www.ecuador-travel-guide.org/art%26culture/History.htm |date=2019-12-07 }} * [http://www.cuencanet.com/ingapirca/ecuadore.htm Ecuadoriansk historie før Columbus] {{Sør-Amerika}} {{UNASUR}} {{OPEC}} {{use dmy dates}} {{tidlegare utvald|år=2006}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Ecuador| ]] [[Kategori:Land i Sør-Amerika]] [[Kategori:UNASUR-land]] [[Kategori:Tidlegare spanske koloniar]] mvwvvev2av16id1xtsz283lcxbck5xb 3671308 3671304 2026-09-09T11:10:04Z HerVal7752 105842 Fjerna daudt/unødvendig bakgrunnstoff 3671308 wikitext text/x-wiki {{landboks |namn = Republikken Ecuador |andre namn = {{lang|es|República del Ecuador}} |adjektiv = ecuadoriansk |riksvåpen = Coat of arms of Ecuador original version.svg |flagg = Flag of Ecuador.svg |motto = La Paz y el Bienestar, la Gloria y el Triunfo |nasjonaldag = 10. august |nasjonalsong = [[Salve, Oh Patria]] |kart = ECU orthographic.svg |hovudstad = Quito |språk = spansk |styresett = [[Presidentialisme|Presidentiell]] [[republikk]] |statsoverhovudtype = [[President]] |statsministertype = [[Visedpresident]] |statsminister = María José Pinto |grunnlagdtype = [[Sjølvstende]] |grunnlagd = &nbsp; |grunnlagd1type = Erklært |grunnlagd1 = [[10. august]] [[1809]] |grunnlagd2type = frå [[Spania]] |grunnlagd2 = [[24. mai]] [[1822]] |grunnlagd3type = frå [[Gran Colombia]] |grunnlagd3 = [[13. mai]] [[1830]] |grunnlagd4type = Anerkjent av<br />&nbsp; &nbsp; &nbsp;Spania |grunnlagd4 = [[16. februar]] [[1840]] |vassareal = 8,8&nbsp;% |valuta = [[Amerikansk dollar]] |tidssone = [[UTC]] -5 |tidssone1type = [[Galapagos]] |tidssone1 = [[UTC]] -6 |retningsnummer = +593 |domene = .ec }} '''Ecuador''', offisielt '''Republikken Ecuador''',{{mrk|[[spansk]] {{lang|es|República del Ecuador}} }} er eit land ved [[ekvator]], nordvest i [[Sør-Amerika]]. Landet grensar til [[Colombia]] og [[Peru]] og har kystline mot [[Stillehavet]]. Ecuador er eit av dei minste landa på dette [[kontinent]]et, det åttande største målt i flatevidd. Samanlikna med europeiske land er Ecuador litt mindre enn til dømes [[Italia]]. Folkesetnaden i landet er prega av [[etnisk]] mangfald med ca. 65 % [[mestis]]ar og ca. 25 % [[Amerikanske urfolk|urfolk]].<ref>CIA faktabok [http://www.cia.gov/cia/publications/factbook/geos/ec.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051112012626/http://www.cia.gov/cia/publications/factbook//geos/ec.html |date=2005-11-12 }}</ref> Urfolket er ei samling av mange ulike grupper av [[Indianarar|indianarfolk]] kor majoriteten snakkar ulike dialektar [[quechua]]. [[Spansk]] er offisielt [[språk]] i landet. [[Økonomi]]en i landet er påverka av fluktuasjonar i [[råolje]]pris. På siste halvdelen av 1990-talet var landet prega av [[Politikk|politiske]] og økonomiske kriser. Etter at [[inflasjon]]en nådde 60 % i 1999 innførte styresmakta [[amerikanske dollar]] som offisiell [[valuta]] frå mars 2000. Frå då av blei også økonomien stabilisert. [[Geografi]]sk og klimatisk er landet tredelt i ei varm kystsone, eit mildt høgland og ein våt og varm regnskog. [[Petroleum]], [[fisk]], [[tømmer]] og [[vasskraft]] er viktige naturressursar. == Geografi == [[Fil:Quilotoa. Volcán - Laguna Ecuador (15).jpg|mini|venstre|Kratersjøen Quilotoa]] Landet ligg på vestkysten av [[Sør-Amerika]], under [[ekvator]] som òg forklarer namnet åt landet. Ein deler landet grovt inn i tre soner: høglandet [[Andes]], ''la&nbsp;Sierra'' deler landet på langs, i vest har ein kystområdet, ''la&nbsp;Costa'' og i aust det lågtliggande området dekt av [[regnskogen i Amazonas]], ''el&nbsp;Oriente''. [[Galápagosøyane]] er ein del av Ecuador. Kystområdet er fruktbart om enn varmt av di det ligg lågt. I sør finn ein hamnebyen [[Guayaquil]] ved utlaupet av Rio Guayas. Høglandet strekkjer seg midt gjennom landet frå nord til sør kring 2500 moh. og har ein moderat temperatur. I høglandet finn ein provinshovudstadane Quito, [[San Juan de Ambato|Ambato]] og [[Cuenca i Ecuador|Cuenca]]. Mange av fjella her er delvis aktive vulkanar som når til 5&nbsp;000–6&nbsp;000 moh. Blant desse er [[Chimborazo]] på 6310 moh. det høgste fjellet i Ecuador. I høglandet ligg det fleire kratersjøar, for eksempel Quilotoa, 35&nbsp;km vest for Latacunga. ''El Oriente'', (austen) det ecuadorianske namnet på amazonasområdet, ligg lågt, her er fuktig og varmt, alle [[elv]]ane her drenerer til [[Amazonaselva]]. Dei viktigaste elvene er [[Napo]], [[Coca]], [[Pastazaelva|Pastaza]], [[Putumayo]] og [[Aguarico]]. Ei fjerde sone Galapagosøyane, ligg ca. 1000&nbsp;km ut i Stillehavet, er kjent for plante- og dyreliv med mange endemiske artar. === Politisk inndeling === [[Fil:Ecuador, administrative divisions - es - colored.svg|mini|Provinsane i Ecuador.]] [[Fil:Ec-map.png|mini|Kart over Ecuador med markering av dei største byane. Landegrenser: totalt 2010&nbsp;km, av dette 590&nbsp;km mot [[Colombia]] og 1420&nbsp;km mot [[Peru]]. Kystlina er 2237&nbsp;km.]] Ecuador er delt inn i 22 provinsar (''provincias''): {| | La Sierra * [[Carchiprovinsen|Carchi]] ([[Tulcán]]) * [[Imbaburaprovinsen|Imbabura]] ([[Ibarra, Ecuador|Ibarra]]) * [[Pichinchaprovinsen|Pichincha]] ([[Quito]]) * [[Santo Domingo de los Tsáchilas-provinsen|Santo Domingo de los Tsáchilas]] ([[Santo Domingo de los Colorados]]) * [[Cotopaxiprovinsen|Cotopaxi]] ([[Latacunga]]) * [[Tungurahuaprovinsen|Tungurahua]] ([[San Juan de Ambato|Ambato]]) * [[Bolívarprovinsen i Ecuador|Bolívar]] ([[Guaranda]]) * [[Chimborazoprovinsen|Chimborazo]] ([[Riobamba]]) * [[Cañarprovinsen|Cañar]] ([[Azogues]]) * [[Azuayprovinsen|Azuay]] ([[Cuenca i Ecuador|Cuenca]]) * [[Lojaprovinsen|Loja]] ([[Loja]]) <br /> [[Galápagosøyane]] ([[Puerto Baquerizo Moreno]]) | La Costa * [[Esmeraldasprovinsen|Esmeraldas]] ([[Esmeraldas]]) * [[Manabíprovinsen|Manabí]] ([[Portoviejo]]) * [[Santa Elena-provinsen|Santa Elena]] ([[Santa Elena]]) * [[Guayasprovinsen|Guayas]] ([[Guayaquil]]) * [[Los Ríos-provinsen|Los Rios]] ([[Babahoyo]]) * [[El Oro-provinsen|El Oro]] ([[Machala]]) <br />El Oriente * [[Sucumbíosprovinsen|Sucumbíos]] ([[Nueva Loja]]) * [[Orellanaprovinsen|Orellana]] ([[Puerto Francisco de Orellana]]) * [[Napoprovinsen|Napo]] ([[Tena]]) * [[Pastazaprovinsen|Pastaza]] ([[Puyo]]) * [[Morona-Santiago-provinsen|Morona-Santiago]] ([[Macas]]) * [[Zamora-Chinchipe-provinsen|Zamora-Chinchipe]] ([[Zamora]]) |} === Areal === * totalt: 283&nbsp;560&nbsp;km² inklusive Galápagosøyane * landareal: 276&nbsp;840&nbsp;km² av dette er 5560&nbsp;km² (1994) dyrka land. * vatnareal: 6&nbsp;720&nbsp;km² Fordeling av arealet er: * dyrkbart land: 6% * korn og anna nyttevekstar: 5% * grasland: 18% * skog: 56% * anna areal: 15% (1993) === Byar === * Hovudstaden: [[Quito]] (folkesetnad på 1,8 millionar i 2004) * Andre byar, tal frå Lonely Planet si bok frå 2001: ** [[Guayaquil]] (3.0 millionar) ** [[Cuenca i Ecuador|Cuenca]] (0.28 millionar) ** [[San Juan de Ambato|Ambato]] (0.18 millionar) ** [[Portoviejo]] (0.18 millionar) ** [[Machala]] (0.22 millionar) ** [[Loja i Ecuador|Loja]] (0.13 millionar) === Region: ''La Costa'' === Kystområdet er ei opp mot 100 kilometer brei lågtliggande stripe av landet avgrensa av [[Stillehavet]] i vest og foten av [[Andesfjella]] i aust. Opphavleg var landet her skogkledd også med mangroveskog, men no har jordbruk tatt over med bananplantasjar, kakao- og kaffifarmar. Mangroveskogen er i stor grad fjerna for å gje plass til oppdrettsanlegg for reker, ofte i illegal verksemd. Langs kysten finst fine strender, men òg viktige hamner. Hamna i Balao i [[Esmeraldasprovinsen]] er eksporthamn av [[råolje|råolja]] som er frakta i røyrer frå nordre del av ''Oriente''. Kysten har regntid frå desember til mai. I motsetnad til [[Peru]] har ikkje Ecuador [[ørken]] i kystområdet. === Region: ''La Sierra'' === [[Fil:Ecuador Chimborazo fromnorthwest.JPG|mini|Chimborazo sett frå nordvest. {{foto|André Hübner}}]] Høglandet er eit belte gjennom det sentrale Ecuador frå nord til sør og reknast som ein del av Andesfjella. Fleire av områda er avskoga for jordbruksføremål, andre område ligg i ei sone som er kjenneteikna av [[tåkeskog]]. Lengst nord i Ecuador er Andes to parallelle fjellkjeder (spansk ''cordilleras'') som strekkjer seg i ei S-form mot sør. Dei vert kalla vestre og austre ''cordilleras''. Lengst sør er dei ikkje distinkte. Fjellkjeda blei danna tidleg i [[kenozoikum]], nyare [[geologi]]sk æra, då [[Nazcaplata]] blei [[Subduksjon|subdusert]] under [[Sør-Amerika-plata]] og fjellområda reiste seg. ==== Fjell og vulkanar ==== Ecuador har 20 vulkanar på fastlandet og 10 på [[Galápagosøyane]]. Fem av desse er nord for ekvator, også med Cayambe som den høgste vulkanen på den nordlege halvkule. 8 vulkanar i Ecuador er over 5000 meter, med [[Chimborazo]] på 6310 moh. som den høgste. Han kjem likevel berre på plass nummer tjue på lista over høgste vulkanar i Sør-Amerika. Det er utvikla turisme basert på fotturar og klatreturar på vulkanar. Cotopaxi er lett tilgjengeleg frå Quito og kan vere vulkanen med flest oppstigingar. {| {{fin tabell}} |- style="text-align: left; background: #eee" !Namn på vulkanen ![[Geodetiske koordinatar]] !Høgd over havet (moh.) !Utbrot eller gassutslepp |- |[[Cayambe]] |0.029 N, 77.986 W |5790 |aktiv |---- |[[Reventador]] |0.07 S, 77.65 W |3562 |2005 |---- |[[Guagua Pichincha]] |0.171 S, 78.598 W |4784 |2004 |---- |[[Antisana]] |0.48 S, 78.14 W |5753 |1802 |---- |[[Illiniza Sur]] |0.659 S, 78.714 W |5248 |kviletilstand |---- |[[Cotopaxi]] |0.667 S, 78.43 W |5911 |1904 |---- |[[Chimborazo]] |1.467 S, 78.8 W |6310 |utdøydd |---- |[[Tungurahua]] |1.467 S, 78.442 W |5016 |2006 |---- |[[Vulkanen Altar|Altar]] |1.67 S, 78.42 W |5319 |2000 |---- |[[Sangay]] |2.03 S, 78.34 W |5230 |2005 |---- |} Liste over dei 8 høgste vulkanar i Ecuador over 5000 moh. pluss 2 kjende aktive ordna frå nord til sør. Der finst òg to andre toppar over 5000 moh. som er systertoppar til Illiniza Sur og Chimborazo. === Region: ''El Oriente'' === Geografisk samsvarar regionen Oriente med dei seks austlegaste provinsane i landet. Dette er mest av alt [[tropisk regnskog]] og ein del av [[regnskogen i Amazonas]]. Vest for Oriente ligg Andesfjella eller regionen Sierra. Oriente er lågtliggande, det meste av arealet ligg mellom 200 og 800 moh., mens vestre del av [[Pastazaprovinsen]] ligg og noko høgare med provinshovudstaden [[Puyo]] på nesten 1000 moh. og i grenseområda mot Andes stig høgda raskt. [[Klima]]et er mykje varmt og fuktig. Det er mindre variasjonar over årstida, perioden frå april til juni kan vere våtast, men her er òg lokale variasjonar. Ein finn to store nasjonalparkar i Oriente, [[Cuyabeno]] og [[Yasuni]]. Den sistnemnde ligg lengst aust i Pastazaprovinsen og [[Orellanaprovinsen]] mot Peru. [[Petroleumsverksemda i Ecuador]] går føre seg i Oriente og skaper naturleg nok konfliktar med folkegrupper som ikkje kan greie seg utan dei sårbare økologiske system i regionen. I 1998 underteikna presidentane i Ecuador og Peru ei endeleg fredsavtale som gjorde slutt på ein nær 200 år gamal grensekonflikt mellom dei to landa i Oriente. === Notar geografi === * Toppen av [[Chimborazo]] er det høgastliggande punkt i verda om ein måler frå jordsenteret. * Stadige [[jordskjelv]], jordras, vulkansk aktivitet, periodiske flaumar er ei belasting for kommunikasjon og økonomi. * [[El Niño]] gjer stor skade for fiskeri og anna verksemd i kystområdet. == Klima == Dei nordlegaste kystområda får godt over 1000&nbsp;mm nedbør i året. Lenger sørover på kysten kjem det derimot mykje mindre, og [[Manta]] får mindre enn 300&nbsp;mm, men det kjem ein del meir innanfor kysten. Kystområda rundt [[Guayaquilbukta]] får derimot ein del meir nedbør og fukt enn dei andre sørlege kystområda. Her har ein [[regn]]byger om lag kvar dag frå januar til mars, men veldig lite mellom juni og november. [[El Niño]] kan derimot føre til store nedbørsmengder over heile landet, og i 1982-83 fekk Guayaquilområdet meir enn det dobbelte av dei normal årsmengdene. Høglandet i dei nordlegaste [[Andesfjella]] er kjølig om natta og forholdsvis mild om dagen, og ein har ofte ettermiddagsbyger her frå september til mai. Dei austlege områda av Andesfjella og kjeldene til Amazonas er derimot våte året rundt, men dei største mengdene kjem i juli og august, då resten av Ecuador er på sitt tørraste. == Historie == {{sjå|ecuadoriansk historie}} Dei eldste buplassar i landet er funne nær Quito og er rekna å vere ca. 10&nbsp;000 år. På kysten har ein funne spor av kulturell aktivitet med spesialisert produksjon og arbeidsdeling som er ca. 5500 år gamle og kan vere det eldste funn av slik aktivitet i heile [[Sør-Amerika]]. Den første statsdanninga i området kom ein gong på 1300-talet i Quito. Ein av dei nyare kraftfulle kulturar voks opp på høglandet var [[cañarikulturen]], kulturen kom fram mot starten av 1400-talet. Ecuador er rekna som ein del av [[inkariket]] då riket hadde si største utbreiing. Men berre Sierra-regionen var fullt integrert og det kom stadige oppblømingar av opprør fram til spanjolane tok makta. Inkaene si erobring av Ecuador starta ca. år 1455, var brutal og tok om lag 50 år. Cañarifolket var dei sterkaste opponentane til inkaene. Inkastaten tok med seg språket [[quechua]], nye dyrkingsmetodar, [[lama]] pakkdyr, vegbygging og anna. [[Ingapirca]] er det viktigaste byggingsmonument i Ecuador frå inkatida. Etter at spanske [[conquistador]]ar hadde erobra sørlege del av inkariket sette det inn eit spanske erobringstokt mot Ecuador frå sør med assistanse frå styrkar frå cañari og Quito fell i 1534. Området kom inn under [[visekongedømmet Peru]]. På 1600-talet opplevde økonomien i landet framgang med bruk av innfødde som arbeidskraft i tekstilindustrien. I 1822 vart Ecuador frigjort frå Spania og kom inn i ein føderasjon kalla [[Gran Colombia]] som berre varte til 1830. Frå då av hadde Ecuador sjølvstende, men den sameinte nasjonen var enda ikkje bygd. Det frie Ecuador har vore prega av vald og ustabilitet. I hovudsak har ein observert ei polarisering mellom eit liberalt forretningsorientert Guayaquil og ein konservativ elite av [[kreol]]ar i Quito. Rundt første hundreårsskifte kom ei liberalistisk rørsle over landet med revolusjonære omveltingar. Om litt vart [[kyrkje]] og stat skilt frå kvarandre, det vart innført [[ytringsfridom]] og [[religionsfridom]], monopol som bruk av indiansk arbeidskraft vart broten. I 1941 okkuperte Peru store delar av Oriente, Ecuador måtte gje frå seg ca. 137 tusen kvadratkilometer for ei fredsslutting, men striden vart ikkje løyst før ein endeleg fredsavtale kom i stand i 1998. Frå 1948 kom ei oppgangstid med [[banan]]boomen. Han førte med seg større grad av stabilitet fram til ca. 1960. Frå 1979 har ein hatt demokratisk vald leiarskap i landet, resultat har vore omveltingar i politikk og byråkrati, og ingen større grad av stabilitet. Vekst i [[Petroleum|oljeinntekter]] på starten av 1970-talet førte med seg store opptak av utanlandske lån og ei gjeldskrise på 1980-talet. Den siste valde presidenten [[Lucio Gutiérrez]] vart tvungen til å trekkje seg og gjekk i eksil i april 2005. I oktober kom han tilbake til Ecuador kor han straks blei arrestert. [[Alfredo Palacio]] var visepresident under Gutiérrez og sat i presidentembetet fram til valet i oktober og november [[2006]]. Den 26. november sigra [[Rafael Correa]] over [[Alvaro Noboa]] med 56,8 % av røystene, og Correa er no president i Ecuador. == Folkesetnad == Den ecuadorianske folkesetnaden representerer eit pluralistisk samfunn, men det er ikkje mogleg å fastsetje sikre tal for prosentvis fordeling mellom hovudgrupper av [[etnisitet]] i landet. Grunnen er mest av alt flytande grensedragning mellom grupper med opphav frå [[indianarar]] og frå [[mestis]]ar, sistnemnde ei blanding av [[amerikanske urfolk]] og [[kreol]]ar. Det igjen kan forklarast ut frå at grensene er meir basert på sosiale forhold enn rase. CIA faktabok<ref>{{Citation |title=arkivkopi |url=http://www.cia.gov/cia/publications/factbook/geos/ec.html |accessdate=2005-11-12 |archive-date=2005-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051112012626/http://www.cia.gov/cia/publications/factbook//geos/ec.html |url-status=yes }}</ref> oppgjev fordelingstala ca. 65 % mestisar og ca. 25 % urfolk medan PAHO<ref>[http://www.paho.org/english/dd/ais/cp_218.htm]</ref> oppgjev 72 % mestisar, 15 % kvite, 6 % indianarar, 4 % svarte og 2 % mulattar. I dag finst ti ulike grupper av urfolk i landet som framleis gjer krav på eigen nasjonalitet, språk og kultur. Ei av gruppene, den største, kallar seg [[quichuaer]], mange av dei nyttar i nokon monn quechua-dialektar, og denne gruppa kan vere ei samansmelting av tidlegare ulike etnisitetar. Namna på dei ti gruppene av urfolk er: * Costa-regionen: [[awaer]], [[chachiar]], [[tsáchilaer]] * Sierra-regionen: folk som kallar seg quichuaer, opphavlege [[cañariar]], [[saraguroar]] og andre. I røynda finn ein framleis ei mengd mindre grupper i provinsane i Sierra som ikkje gjer krav på eigen nasjonalitet, til dømes dei kjente otavalos, natabuelas og caranquis i [[Imbaburaprovinsen]] i nord. * Oriente-regionen: [[sionaer og secoyaer]], [[cofaner]], [[huaoraniar]], [[shuarar]], [[ashuarar]] og [[amazonasquichuaer]]. I tillegg finst kring 2000 shiwiarar ved Tigreelva i [[Pastazaprovinsen]] som kan vere forgreiningar frå andre folk. Samla sett utgjer alle i dei ti gruppene 25–30 % av all folkesetnaden i landet, men totalt vil enda større del av folket sjølv rekne seg som etterkommarar av amerikanske urfolk, ''indígenas'', kanskje over 50 %. I [[førkolumbisk]] tid var Ecuador eit område i [[Sør-Amerika]] med stor tettleik i folkesetnaden og stort mangfald i etnisitet, språk og kultur. Dette kom til å endre seg alt i den relativt korte perioden under inkariket då quechua fekk utbreiing og ein fekk nedgang i folkesetnaden blant dei som var i opposisjon til styret, til dømes cañarifolket. Mot slutten av perioden var det òg ein generell tilbakegang i folkesetnaden grunna epidemiar. Under inkatida blei folkesetnaden i Sierra-regionen utsett for ein sentralisert kontroll og organisering, [[Inkavegane|vegnettet]] hjelpte til for kommunikasjonar og ein første urbanisering kom i gang. Då spanjolane kom levde for eksempel 2–300&nbsp;000 i Otavaldoområdet, mange av dei i [[by]]ar. Under ''hacienda'' i den spanske kolonitida oppstod det eit einsarta rasistisk klassesystem kor kvite ''hacendados'' åtte all jord og alle produksjonsmidlar, dei kvite dominerte handelen, kyrkja og statsadministrasjonen, og dei innfødde stod i skuld til ''hacendados''. På 1500-talet endra dette lite på demografien, folkesetnaden var framleis konsentrert i høglandet, men seinare på 1700- og 1800-talet kom det ei sterkare utvikling i Costa-regionen. Alt i alt har ein etter ca. 1700 sett migrasjon frå høglandet til Costa og i mindre grad til Oriente, til det kjem sesongmessig migrasjon til plantasjar på kysten. Provinsar i høglandet som [[Imbaburaprovinsen|Imbabura]], [[Pichinchaprovinsen|Pichincha]] og [[Cotopaxiprovinsen|Cotopaxi]] i nord vart styrkte saman med [[Azuayprovinsen|Azuay]] ([[Cuenca]]) og [[Lojaprovinsen|Loja]] i sør. Etter oppgang med kaffiplantasjar og særleg etter bananboomen utover 1950- og 1960-talet vart det ein oppsving i [[Manabíprovinsen|Manabí]], [[Guayasprovinsen|Guayas]] og [[El Oro-provinsen|El Oro]]. Fleire tidlegare kulturar i Costa-regionen og Sierra forsvann og smelta saman til ein «quichuakultur». Ei større endring i folkesetnaden kom med oljeinntektene på 1970-talet. Inntektene førte med seg [[industri]]alisering, bygging av [[infrastruktur]] og styrking av dei største byane. Det gjekk òg føre seg ein viss migrasjon til Oriente-regionen kor [[petroleum]]sførekomstane finst. Byar som [[Santo Domingo]] og [[Puyo]] i Oriente voks. Utviklinga kan eksemplifiserast med tal: ca. 1950 budde ca. 25 % av folkesetnaden i byar, i 1981 var talet auka til 51 %, av det 25 % i byane [[Quito]] og [[Guayaquil]] til saman. Det har også skjedd ein urbanisering som kan forklarast med økonomisk utvikling for jordbruksentra. [[Machala]] og [[Manta]] er døme på slike byar. Ulempa med urbanisering i store byar som Quito og Guayaquil er at folkeveksten overgår framvekst av infrastruktur for drikkevatn, elektrisitet og helsetenester og det følgjer med dårlege sosiale tilhøve. I dag er dei ca. 13,5 millionar innbyggjarane i Ecuador grovt rekna fordelt på ca. halvparten i Costa-regionen, 45 % i Sierra-regionen og 5 % i Oriente. Mellom ein og to millionar nyttar quechua, men mange av desse er tospråklege og spansk vinn fram med urbaniseringa. I dei siste åra har ein sett at relativt mange ecuadorianske borgarar har migrert til [[Sambandsstatane]] og til [[Europa]], særleg [[Spania]] og [[Italia]]. Mellom 1996 og 2001 reiste 378&nbsp;000<ref>[http://www.czso.cz/sif/conference2004.nsf/i/1766A8F2B8987A42C1256EDA00436D3C/$File/Santiago%20Izquierdo.pdf]</ref> for å arbeide i utlandet, meir enn 8 % av dei som arbeider i Ecuador. Føremonen for landet er at mange av desse fører inn framand valuta til Ecuador, frå 2000 til 2002 vart det overført årleg [[USD]] 1,4 milliardar til Ecuador, [http://www.paho.org/english/dd/ais/cp_218.htm] etter petroleumsinntektene representerte dette største innteninga av hard valuta for landet og har ført med seg betre levekår for dei som er igjen i landet. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == {{fotnoteliste}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Sør-Amerika}} {{UNASUR}} {{OPEC}} {{use dmy dates}} {{tidlegare utvald|år=2006}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Ecuador| ]] [[Kategori:Land i Sør-Amerika]] [[Kategori:UNASUR-land]] [[Kategori:Tidlegare spanske koloniar]] traq9meer4r25g7dam88ovnn9nfx5e0 0 13689 3671300 3670898 2026-09-09T11:01:08Z HerVal7752 105842 Landboks 3671300 wikitext text/x-wiki {{om}} {{landboks |namn = Den kooperative republikken Guyana |andre namn = {{lang|en|Co-operative Republic of Guyana}} |adjektiv = guyansk |riksvåpen = Coat of Arms of Guyana.svg |flagg = Flag of Guyana.svg |motto = One People, One Nation, One Destiny ('Eit folk, ein nasjon, ein lagnad') |nasjonaldag = 23. februar |nasjonalsong = [[Dear Land of Guyana, of Rivers and Plains]] |hovudstad = [[Georgetown i Guyana|Georgetown]] |kart = Guyana (orthographic projection).svg |styresett = [[Parlamentarisk republikk]] med eit utøvande presidentskap |statsoverhovudtype = [[President]] |statsoverhovud = Irfaan Ali |statsminister = [[Mark Phillips (1961)|Mark Phillips]] |grunnlagdtype = Sjølvstende{{ikkjefeit| frå<br />[[Storbritannia]]}} |grunnlagd = [[26. mai]] [[1966]] |vassareal = 8,4&nbsp;% |valuta = [[Guyansk dollar]] |tidssone = [[UTC]] -4 |retningsnummer = +592 |domene = .gy }} '''Guyana''', offisielt '''Den kooperative republikken Guyana''',{{mrk|[[engelsk]] {{lang|en|Co-operative Republic of Guyana}} }} er eit land i det nordaustlege [[Sør-Amerika]] med kyst mot [[Atlanterhavet]]. Landet utgjer ein del av den større [[Guyanaregionen]], og grensar til [[Brasil]], [[Surinam]] og [[Venezuela]]. Med ein flatevidd på 215 000&nbsp;km² er Guyana det tredje minste landet på det søramerikanske fastlandet (etter [[Uruguay]] og Surinam). Guyana har ca. 770 000 innbyggjarar. Som tidlegare [[Storbritannia|britisk]] koloni, og difor [[engelsk]]språkleg, er Guyana eit av fire land på det søramerikanske fastlandet som ikkje er [[spansk]]språkleg, saman med [[Brasil]] ([[portugisisk]]), [[Frankrike]] ([[fransk]]) og [[Surinam]] ([[nederlandsk]]). Landet heiter offisielt ''Den kooperative republikken Guyana''<ref>{{Citation|title=Navn på stater|url=http://www.sprakradet.no/sprakhjelp/Skriverad/navn-pa-steder-og-personer/Navn_paa_stater/|website=Språkrådet|accessdate=2021-03-20|language=nb}}</ref> (''Co-operative Republic of Guyana'') og var tidlegare kjent som Britisk Guiana/Guyana. Guyana erklærte sjølvstende frå [[Storbritannia]] 26. mai 1966 og blei ein [[republikk]] 23. februar 1970. Landet var ein [[britisk koloni]] i over 200 år, og var før dette ein [[nederlandsk koloni]]. Landet er medlem av [[CARICOM|Caribbean Community]] ([[CARICOM]]), som har hovudkvarter i den guyanske hovudstaden, [[Georgetown i Guyana|Georgetown]]. Landet er det einaste landet i [[Samveldet]] som ligg på det søramerikanske fastlandet. Surinam gjer krav på å overta område i austre Guyana, og Venezuela på område i vestre. {{stack|[[Fil:Guyana-CIA WFB Map.png|mini|Kart over Guyana.]]}} == Namn == Namnet «Guyana» kjem frå ''Guiana'', som var det opphavlege namnet på område som i dag omfattar Guyana, Surinam, Fransk Guyana og deler av Venezuela og Brasil. Ifølgje Oxford English Dictionary, kjem namnet frå eit urfolksord som tyder «landet til vatna».<ref>[http://oxforddictionaries.com/view/entry/m_en_gb0357360#m_en_gb0357360 oxforddictionaries.com]{{Død lenkje|date=oktober 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Geografi == Guyana er tredelt: Landet har ei smal, myrlendt slette langs atlanterhavskysten, eit sandbelte lengre inne i landet som òg inneheld [[regnskog]] og mykje av mineralreservane i Guyana, og eit større høglandsområde som er samansett av savannar og fjell. Det høgaste fjellet er [[Monte Roraima]], med eit toppunkt på 2&nbsp;810&nbsp;[[moh.]] Dei viktigaste elvane er [[Essequibo]], [[Demerara]], [[Corentyne]] og [[Berbice]]. == Klima == Atlanterhavskysten av Guyana er stort sett påverka av den fuktige og nordaustlege [[passatvind]]en. To gonger i året passerer [[den intertropiske konvergenssona]] med [[sky]]er og [[regn]] i heile området. Første passasjen er frå mail til juli og den andre frå november til januar. Låglandet har eit typisk varmt, vått og [[tropisk klima]] med om lag like mange våte dagar som tørre dagar. Om natta er det særleg lummert og trykkande, men om dagen har ein i kystområda ofte ein [[sjøbris]] som gjev litt friskare forhold. Det høgare platået i indre strøk har litt mindre nedbør, og som regel ei våtare tid som varer frå april til september. Alle månadane får likevel ein del regn. Dagtemperaturane er litt lågare enn på kysten og nattetemperaturane er mykje lågare, så klimaet her er mindre ubehageleg. == Historie == Då europearar kom til området rundt 1500 budde her stammar av [[arawakar]] og [[karibar]] her. I løpet av det neste hundreåret kom det til fleire europeiske busetjingar, først av [[nederlendarar]], som grunnla koloniane [[Essequibo]] (1616), [[Berbice]] (1627) og [[Demerara]] (1752). [[Storbritannia]] tok kontroll over koloniane most slutten av 1700-talet og fekk formelt overlevert området frå [[Nederland]] i 1814. Dei tre blei slått saman til éin koloni, [[Britisk Guiana]], i 1831. Guyana var ein del av ein nederlandsk koloni på 1600-talet, men denne blei delt mellom Nederland, Storbritannia og Frankrike i 1815. Landet som i dag er Guyana gjekk over i britisk eige i 1815 og fekk namnet Britisk Guyana, medan dei andre delane vart kjend som Nederlandsk Guyana (i dag [[Surinam]]) og [[Fransk Guyana]]. Då slaveriet blei avskaffa i 1838, flytta flesteparten av dei tidlegare slavane til byane, og ein såg seg nøydd til å importera arbeidskraft til sukkerplantasjane frå India. Det har sidan vore store konfliktar mellom desse folkesetnadsgruppene på grunn av skilnader i velstandsutviklinga. Landet blei sjølvstendig i 1966, og var fram til 1985 styrt av sosialistiske regjeringar leia av [[Forbes Burnham]] og etterfølgjaren hans [[Desmond Hoyte]] i 1992. I 1992 blei [[Cheddi Jagan]] vald til president i det som blit sett på som det fyrste demokratiske og rettferdige valet i landet sidan det fekk sjølvstende. Då Jagan døydde blei han etterfølgd av Sam Hinds som styrte fram til Jagan si enkje, [[Janet Jagan]], overtok 1997. Ho gjekk av på grunn av helseproblem i 1999, då [[Bharrat Jagdeo]] tok over. I desember 2011 blei [[Donald Ramotar]] innsett som president.<ref>[http://www.washingtonpost.com/world/americas/guyana-swears-in-new-president-who-pledges-compromise-with-strengthened-opposition/2011/12/03/gIQA11IGPO_story.html «Guyana swears in new president who pledges compromise with opposition»], ''The Washington Post'', 3. desember 2011.</ref> Den tidlegare offiseren [[David Granger (politikar)|David Granger]] tok over som president i 2015.<ref>[https://www.bbc.com/news/world-latin-america-32747514]</ref> ==Samfunn== === Politikk === [[Fil:Cottage_of_city_Georgetown.jpg|høgre|mini|Høgsterettsbygningen i Guyana.]] [[Fil:Parliament_building,_Guyana.jpg|venstre|mini|Parlamentsbygningen i Guyana frå 1834.]] Guyana er eit [[representativt demokrati]] og [[republikk]] med [[Semipresidentialisme|semipresidentsystem]]. Presidenten er [[Regjeringsleiar|regjeringssjef]]. Den [[Den utøvande makta|utøvande makta]] blir utøvd av regjeringa. Den [[Den lovgjevande makta|lovgivande makta]] er utøvd av både regjeringa og nasjonalforsamlinga. Landet har fleirpartisystem. Historisk har landet hatt ein spent politisk situasjon, og det har vore fleire valdelege opprør i samband med val. På 1970- og 1980-talet var politikken i landet dominert av [[People's National Congress]]. I 1992 blei det første «frie og rettferdige» valet arrangert under oppsyn av den tidlegare presidenten i USA, [[Jimmy Carter]], og [[People's Progressive Party (Guyana)|People's Progressive Party]] hadde makta fram til 2015, då ein koalisjon med blant andre element frå People's National Congress tok over under president Granger. I 2018 tapte Granger eit mistillitsvotum i parlamentet, og skreiv til slutt ut nyval i mars 2020.<ref>[https://www.reuters.com/article/us-guyana-politics/guyana-government-to-challenge-no-confidence-vote-in-court-idUSKCN1OX1WD]</ref> Dette nyvalet gav framleis uklart resultat, og fleire valobservatørar nekta å godkjenna resultatet.<ref>{{Cite news|title=OAS observers withdraw from Guyana presidential election, citing fairness concerns|language=en|agency=Reuters|url=http://www.theguardian.pe.ca/news/world/oas-observers-withdraw-from-guyana-presidential-election-citing-fairness-concerns-424087/}}</ref> === Administrativ innleiing === [[Fil:Guyana_regions_numbered_(GINA).png|mini|Administrative regionar i Guyana]] Guyana er inndelt i ti administrative regionar: {| class="wikitable" !Nr !Region !Hovudstad !Areal km² !Innbyggereantall<br /><br /><br /><br /> !InnbyggjarEPar km²<br /><br /><br /><br /> |- | align="right" |1 |Barima-Waini | align="right" |Mabaruma | align="right" |20 339 | align="right" |24 275 | align="right" |1,2 |- | align="right" |2 |Pomeroon-Supenaam | align="right" |Anna Regina | align="right" |6 195 | align="right" |49 253 | align="right" |8,0 |- | align="right" |3 |Essequibo Islands-West Demerara | align="right" |Vreed ein Hoop | align="right" |3 755 | align="right" |103 061 | align="right" |27,5 |- | align="right" |4 |Demerara-Mahaica | align="right" |Paradise | align="right" |2 232 | align="right" |310 320 | align="right" |139,0 |- | align="right" |5 |Mahaica-Berbice | align="right" |Fort Wellington | align="right" |4 190 | align="right" |52 428 | align="right" |12,5 |- | align="right" |6 |East Berbice-Corentyne | align="right" |New Amsterdam | align="right" |36 234 | align="right" |123 695 | align="right" |3,4 |- | align="right" |7 |Cuyuni-Mazaruni | align="right" |Bartica | align="right" |47 213 | align="right" |17 597 | align="right" |0,4 |- | align="right" |8 |Potaro-Siparuni | align="right" |Mahdia | align="right" |20 051 | align="right" |10 095 | align="right" |0,5 |- | align="right" |9 |Upper Takutu-Upper Essequibo | align="right" |Lethem | align="right" |57 750 | align="right" |19 387 | align="right" |0,3 |- | align="right" |10 |Upper Demerara-Berbice | align="right" |Linden | align="right" |17 040 | align="right" |41 112 | align="right" |2,4 |- | |'''Guyana''' | align="right" |'''214 999''' | align="right" | | align="right" |'''751 223''' | align="right" |'''3,5''' |} Kjelde: Bureau of Statistics Guyana, folketettleik 2002<ref>{{webbref|url=http://www.statisticsguyana.gov.gy/pubs/Chapter3_Population_Redistribution_Internal_Migration.pdf|titel=Bureau of Statistics - Guyana|hämtdatum=|format=|verk=|arkivurl=https://www.webcitation.org/6ANd8NvxO?url=http://www.statisticsguyana.gov.gy/pubs/Chapter3_Population_Redistribution_Internal_Migration.pdf|arkivdatum=2012-09-02}}, CHAPTER III: POPULATION REDISTRIBUTION AND INTERNAL MIGRATION</ref><ref>{{webbref|url=http://gina.gov.gy/natprofile/gnprof.html|titel=Guyana - Government Information Agency|hämtdatum=|format=|verk=|arkivurl=https://web.archive.org/web/20070814020614/http://gina.gov.gy/natprofile/gnprof.html|arkivdatum=2007-08-14}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070814020614/http://gina.gov.gy/natprofile/gnprof.html |date=2007-08-14 }}, National Profile</ref> === Forsvars- og utanrikspolitikk === [[Fil:Guana_Defense_Forces.JPEG|høgre|mini|Soldatar frå den guyanske hæren]] Forsvarsstyrken i landet, [[Guyana Defence Force]], blei grunnlagd i 1965. I tillegg til oppgåva med å ivareta forsvaret i landet, skal forsvarsstyrken òg bidra til indre tryggleik og orden og bistå ved naturkatastrofar og krisesituasjonar.<ref name="RESDAL113">«Chapter 9: Special Section: The Caribbean», i [http://www.resdal.org/atlas/atlas10-ing-09-the-caribbean.pdf ''A Comparative Atlas of Defence in Latin America and Caribbean – 2010 Edition''], Buenos Aires: RESDAL, 2010, s. 113.</ref> Guyana Defence Force har hærstyrkar, kystvakt og eit flykorps. Hærstyrkane består av to [[infanteri]]bataljonar, ein støttebataljon, ein ingeniørbataljon, eit [[artilleri]]kompani og ein spesialstyrkeskvadron. Til saman disponerer forsvaret ein styrke på 3 428 mann (2010).<ref>«Chapter 9: Special Section: The Caribbean», i [http://www.resdal.org/atlas/atlas10-ing-09-the-caribbean.pdf ''A Comparative Atlas of Defence in Latin America and Caribbean – 2010 Edition''], Buenos Aires: RESDAL, 2010, s. 117.</ref> == Økonomi == Økonomien til Guyana betra seg noko i byrjinga av 2000-talet på grunn av utvikling i jordbruks- og bergverksnæringane, betra forretningsklima, ei god utvikling i [[valuta]]kursane, låg [[inflasjon]] og støtte frå internasjonale organisasjonar. Landet slit framleis med mangel på kvalifisert arbeidskraft og ein dårleg utvikla infrastruktur. Landet har i tillegg betydeleg utanlandsgjeld. Dei viktigaste naturressursane for Guyana er [[Bauksitt|bauxitt]] og [[sukker]], men det har òg førekomstar av [[gull]] og [[diamant]]ar. Andre eksportvarer er tømmer, reker og fisk. All elektrisitet blir framstilt ved bruk av [[Fossil energi|fossilt brensel]]. == Folkesetnad == Ved folketeljinga i 2012 hadde landet ein folkesetnad på 747 884.<ref>[http://www.statisticsguyana.gov.gy/download.php?file=88 ''Guyana Population and Housing Census 2012. Preliminary Report''], Bureau of Statistics, 2014, s. 11.</ref> 89,1 % av folkesetnaden bur i kystområda (2012). Innlandfolkesetnaden auka frå 6,6 % i 1980 til 10,9 % i 2012.<ref>[http://www.statisticsguyana.gov.gy/download.php?file=88 ''Guyana Population and Housing Census 2012. Preliminary Report''], Bureau of Statistics, 2014, s. 13.</ref> Hovudstaden Georgetown har 118 363 innbyggjarar (2012), med 24 849 i bykjernen og 93 514 i forstadene.<ref>[http://www.statisticsguyana.gov.gy/download.php?file=88 ''Guyana Population and Housing Census 2012. Preliminary Report''], Bureau of Statistics, 2014, s. 37.</ref> === Folkegrupper === Hovuddelen av folkesetnaden stammar frå ulike delar av verda og mange er etterkommarar etter slavar og kontraktarbeidarar. Ved folketeljinga i 2012 oppgav 39,8 % av folkesetnaden at dei hadde austindisk opphav, ein del som fall frå 51,9 % i 1980. 29,3 % hadde afrikansk opphav. 20 % oppgav blanda opphav, ein kategori som hadde auka frå 11,2 % i 1980.<ref name="Compendium 2, s. 4">[http://www.statisticsguyana.gov.gy/download.php?file=93 ''Compendium 2. Population Composition''], Bureau of Statistics, juli 2016, s. 4.</ref> Delen som rapporterte å ha indiansk opphav steg frå 5,3 % i 1980 til 10,5 % i 2012. Over 60 % av folkesetnaden er kristne, fordelt på ulike kyrkjesamfunn. [[Pinserørsla]] har vakse kraftig og ved folketeljinga i 2012 var 22,8 % av folkesetnaden pinsevenner.<ref name="Compendium 2, s. 29">[http://www.statisticsguyana.gov.gy/download.php?file=93 ''Compendium 2. Population Composition''], Bureau of Statistics, juli 2016, s. 29.</ref> I 2012 tilhøyrde 7,1 % [[den katolske kyrkja]], 5,4 % var sjuendedagsadventistar, 5,2 % var [[Den anglikanske kyrkja|anglikanarar]] og 1,4 % var [[Metodisme|metodistar]]. Andre kristne utgjorde 20,7 % av folkesetnaden. 1,3 % var [[Jehovas vitne]]. Ein firedel av folkesetnaden, 24,8 %, var [[Hinduismen|hinduar]], medan 6,8 % tilhøyrde [[islam]]. Ved folketeljinga i 2012 oppgav 3,1 % at dei ikkje tilhøyrde noka religiøs retning. == Kultur == === Språk === Engelsk er administrasjons-, undervisings- og hovudspråk i landet. === Idrett === [[Fil:Providence_Stadium_outside.jpg|mini|Providence Stadium sett frå East Bank Highway]] Dei viktigaste idrettane i Guyana er cricket (Guyana er ein del av det Vestindiske cricketlandslaget), softball-cricket (strandcricket) og [[fotball]]. Mindre idrettar er mellom anna nettball, rounders, [[tennis]], basketball, [[bordtennis]], boksing, [[Idretten squash|squash]] og rugby. Guyana var vertskap for fleire kampar under Verdsmeisterskapen i cricket i 2007. Den nye Providence Stadium med 15 000 sete blei vart bygd til meisterskapen og opna 28. mars 2007. I internasjonal fotball er Guyana medlem i [[CONCACAF]]. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Guyana|Guyana]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 20. mars 2021.'' *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Guyana|Guyana]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 25. oktober 2005.'' ---- * [http://www.geohive.com/cd/link.php?xml=gy&xsl=neo1 geohive.com] - Innbyggjarar {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Sør-Amerika}} {{UNASUR}} {{AOSIS}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Guyana| ]] [[Kategori:Land i Sør-Amerika]] [[Kategori:UNASUR-land]] no05xbmh66dyw64ox9bk4o6906jg3k5 0 13694 3671295 3496880 2026-09-09T10:58:02Z HerVal7752 105842 Landboks 3671295 wikitext text/x-wiki {{landboks |namn = Republikken aust for Uruguay |andre namn = {{lang|es|República Oriental del Uruguay}} |adjektiv = uruguayansk |riksvåpen = Coat of arms of Uruguay.svg |riksvåpenstorleik = 73 |flagg = Flag of Uruguay.svg{{!}}border |motto = Libertad o Muerte ('Fridom eller død') |nasjonaldag = 25. august |nasjonalsong = [[Orientales, la Patria o la tumba]] |hovudstad = Montevideo |språk = spansk |styresett = [[Presidentialisme|Presidentiell]] [[republikk]] |statsoverhovudtype = [[President]] |statsoverhovud = Yamandú Orsi |statsministertype = [[Visepresident]] |statsminister = Carolina Cosse |grunnlagdtype = Sjølvstende{{ikkjefeit| frå<br />[[Brasil]]}} |grunnlagd = &nbsp; |grunnlagd1type = Erklært |grunnlagd1 = [[25. august]] [[1825]] |grunnlagd2type = Anerkjent |grunnlagd2 = [[28. august]] [[1828]] |vassareal = 1,5&nbsp;% |valuta = [[Uruguaisk peso]] |tidssone = [[UTC]] -3 |domene = .uy }} '''Uruguay''', offisielt '''Republikken aust for Uruguay''',{{mrk|[[spansk]] ''República Oriental del Uruguay''}} er ein republikk i [[den sørlege kjegla]] av [[Sør-Amerika]], og grensar til [[Brasil]] i nord og [[Argentina]] i vest, med kyst mot [[Atlanterhavet]] i sør og søraust. Landet er det nest-minste landet i Sør-Amerika og er eit av dei mest politisk og økonomisk stabile. Det har kring 3,4 millionar innbyggjarar, og eit areal på 176 220&nbsp;km². Hovudstaden i landet og den største bye er [[Montevideo]], som med forstader og kringliggande område på sørvestkysten av landet huser to tredelar av folkesetnaden i landet. [[Spansk]] er [[de facto]] språk i landet. Uruguay er eit demokrati organisert som ein einingsstatleg presidentiell republikk. Uruguay er ein einingsstat, med to administrative nivå under staten: departement (''departamentos'') og kommunar (''municipios''). Landet var ein del av det spanske koloniriket fram til [[1821]], då Brasil annekterte landet. Uruguay blei sjølvstendig i [[1828]]. Uruguay er rangert som nr. 1 blant dei latinamerikanske landa i [[livskvalitet]], [[demokrati-indeksen]], mangel på korrupsjon, [[fredsindeks]], pressefridom og e-regjering.<ref name="photos.state.gov">[http://photos.state.gov/libraries/uruguay/19452/pdfs/UruguaysRankingsJune2013.pdf Uruguay 2013] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210210063110/https://photos.state.gov/libraries/uruguay/19452/pdfs/UruguaysRankingsJune2013.pdf |date=2021-02-10 }} (engelsk)</ref><ref name="unpan3.un.org">{{Cite web|title=Arkivert kopi|url=http://unpan3.un.org/egovkb/Data-Center|archive-url=https://web.archive.org/web/20140811043035/http://unpan3.un.org/egovkb/Data-Center|archive-date=2014-08-11|access-date=2014-08-28}} (engelsk)</ref> Uruguay er òg blitt rangert som det tredje beste landet i [[Latin-Amerika]] når det gjeld [[Human Development Index|menneskeleg utvikling]].<ref>[http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr14-summary-en.pdf UNDP HDI Uruguay] (engelsk)], 11. januar 2015</ref> Uruguay er ein betydeleg bidragsytar i [[Dei sameinte nasjonane]] (SN), og har delteke med soldatar i fleire utanlandsoperasjoner med mandat frå SN. Uruguay er blant statane som har vore med frå grunnlegginga av SN, [[Mercosur]], [[ALADI]], [[Organisasjonen av amerikanske statar]] (OAS), [[Verdshandelsorganisasjonen]] og [[Den søramerikanske unionen]]. == Namn == Namnet ''Uruguay'' kan setjast saman av dei [[Tupianske språk|tupianske]] orda ''uru'', som tyder fugl, og ''guay'', som tyder hale, som òg er namnet på ei fugleart som var svært vanleg i landet. I kolonitida var området kjend som ''Banda Oriental del Uruguay'', det vil seia austbreidda av [[elva Uruguay]]. Det offisielle spanske namnet på republikken er ''República Oriental del Uruguay'' og tyder 'Republikken austom Uruguay'.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uy.html Uruguay] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070612211631/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uy.html |date=2007-06-12 }} i ''The World Factbook'' (Central Intelligence Agency) (engelsk)</ref><ref name="britannica">[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/620116/Uruguay Uruguay] i ''Encyclopædia Britannica'' (engelsk)</ref><ref>{{kjelde www|url=http://www.elpais.com.uy/101008/pciuda-520474/informe/presentan-tesis-del-nombre-uruguay/ |blad=El País|tittel=Presentan tesis del nombre Uruguay|arkivurl=http://web.archive.org/web/20101011095821/http://www.elpais.com.uy/101008/pciuda-520474/informe/presentan-tesis-del-nombre-uruguay/|arkivdato=2010-01-01|språk=spansk}}</ref> == Geografi == Heile den sørlege delen av Uruguay består av lågland. Innlandet består for det meste av småkupert bakkeland som ligg 200–300 [[meter over havet]]. Den høgaste toppen ligg 540 meter over havet. Det meste av landet er dekt av grassletter, sokalla [[pampas]]. Langs elvebreiddene veks spreidd skog, og i dei sørlegaste områda finst somme område med [[savanne]].<ref name="britannica"/><ref>[http://countrystudies.us/uruguay/27.htm Country Studies: Uruguay] (engelsk)</ref> === Klima === Uruguay har eit mildt, fuktig, [[subtropisk klima]] med nedbør i alle årstidene. Den kaldaste månaden er [[juli]], med ein snittemperatur på 10–13&nbsp;°C, medan den varmaste er [[januar]], med ein snittemperatur på 22–25&nbsp;°C. Årsnedbøren varierer mellom 900 og 1&nbsp;300 millimeter. Framstøyt av kald luft frå sørvest (''pamperos'') kan stundom gje kraftige byer og sterke temperaturfall. == Historie == [[Fil:Colonia-Porton_de_Campo-murallas-TM.jpg|mini|Portugisisk kolonimur i Colonia del Sacramento, i sørvestlege Uruguay]] [[Fil:Juan_Manuel_Blanes_-_El_Juramento_de_los_Treinta_y_Tres_Orientales.jpg|mini|Trettitre frigjerarar (''Treinta y Tres Orientales'')]] === Kolonisering === Spanjolane var dei første europearane som kom til området som i dag heiter Uruguay i [[1516]]. Urfolka som budde der frå før motsette seg spansk erobring, og sidan det var lite [[gull]] og [[sølv]] å finna i området, hadde spanjolane avgrensa interesse for området på 1500- og 1600-talet. Uruguay var midtpunktet for ei rekkje stridar mellom det spanske og det portugisiske imperiet. I [[1603]] byrja spanjolane å innføra [[storfe]] til området, og dette blei ei kjelde til rikdom i regionen. Byen [[Montevideo]] blei grunnlagd av spanjolane på byrjinga av det 1700-talet som ei militær festning som skulle hindra inntrengarar og fiendar frå å koma til området. I 1806 og 1807 freista den britiske hæren å ta kontroll over Buenos Aires og Montevideo som ein del av [[Napoleonskrigane]]. Som eit resultat av dette blei Montevideo okkupert av britiske soldatar frå februar til september 1807. I 1811 lanserte [[José Gervasio Artigas]], som er rekna som nasjonalhelt i Uruguay, ein vellukka revolusjon mot dei spanske styresmaktene. Han sigra over dei spanske styrkane 18. mai 1811 i slaga ved Las Piedras. I 1816 blei området angripe frå Portugal, som invaderte Banda Oriental frå Brasil, og dei tok kontroll over Montevideo i januar 1817. Uruguay blei verande del av det spanske koloniriket fram til 1821, då Brasil annekterte landet. Uruguay fekk sjølvstende i 1828. === Sjølvstendekrig (1811-1830) === I andre halvdel av 1800-talet var det mykje innvandring til Uruguay. Fleirtalet av innvandrarane kom frå [[Italia]] og [[Spania]]. Mellom 1860 og 1868 auka talet på sauer i landet frå tre millionar til sytten millionar. Hovudgrunnen til denne auken låg framfor alt i dei forbetra metodane for husdyrhald som blei introduserte av dei mange europeiske innvandrarane. Montevideo blei eit økonomisk sentrum i området. På grunn av den store hamna i Montevideo blei byen brukt som base for handel mellom Uruguay og naboland som Argentina, Brasil og [[Paraguay]]. === 1900-talet === [[Fil:PresidenteSanguinettiCropped.jpg|mini|304x304pk|[[Julio María Sanguinetti]] (1985-1990 og 1995-2000) var den første presidenten i moderne demokrati (1985-)]] Rundt 1900 var barnedøydelegheten i Uruguay blant dei lågaste i verda, noko som indikerer ein særs sunn folkesetnad på denne tida. Dette talet har seinare stige ein del. Under [[Den fyrste verdskrigen|første verdskrigen]] tok Uruguay parti mot Tyskland og braut alle diplomatiske samband med landet. Uruguay spelte inga stor rolle i kamphandlingar på noko tidspunkt under denne krigen. I 1930 blei Uruguay valt som vertsland for det aller første [[fotball-VM]]. Sjølv om dette arrangementet var mykje mindre den gongen enn konkurransane som er blitt haldne seinare, førte arrangementet til ein enorm nasjonal stoltheit då heimelaga vann turneringa over nabolandet Argentina. [[Slaget ved Río dei la Plata|Slaget ved Río de la Plata]] var det første større sjøslaget under den [[andre verdskrigen]] og fann stad utanfor kysten av Argentina og Uruguay mellom britiske krigsskip og den tyske «[[Admiral Graf Spee|Admiral Graf Spee»]]. I kampen blei det britiske skipet HMS «Exeter» alvorleg skadd og måtte trekkja seg vekk frå kampen, medan to andre britiske skip fekk mindre skadar. Den tyske kapteinen [[Hans Langsdorff]], som styrte skipet, valde å senka «Admiral Graf Spee» i staden for å segla ut av hamna i Montevideo og møta det han feilaktig trudde var ein fullt overlegen alliert styrke. Få dagar seinare utførte kapteinen sjølvmord i Buenos Aires. På slutten av 1950-talet, delvis på grunn av ein nedgang i etterspurnaden etter landbruksprodukt på verdsmarknaden, byrja Uruguay å få store økonomiske problem med [[inflasjon]] og veksande [[arbeidsløyse]], og folkesetnaden fekk ein bratt nedgang i levestandarden. Dette førte til store militante grupperingar som [[Tupamaros-geriljaen]] og uro blant arbeidarar og studentar. Tupamaros-geriljaen blei grunnlagd på byrjinga av 1960-talet; og rante først bankar og butikkar for så å distribuera mat og pengar i fattige nabolag. Deretter byrja dei med politiske kidnappingar, attentat og angrep på militæret og tryggleiksstyrkar. Den dåverande presidenten i Uruguay, [[Jorge Pacheco Areco]], erklærte unntakstilstand i 1968. Dette blei følgd av vidare svekking av borgarrettane i 1972 av etterfølgjaren hans, president [[Juan María Bordaberry]]. President Juan Bordaberry gav hæren ordre pm å kjempa mot Tupamaros-geriljaen som lenge var leia av [[Raúl Sendic]]. Etter å i stor grad ha overvunne Tupamaros-geriljaen, greip dei militære makta i Uruguay i 1973. [[Tortur]] og [[terror]] mot eigne borgarar var utbreidd praksis under det uruguayanske diktaturet på 1980-talet. Uruguay hadde på eit tidspunkt den høgaste mengda [[Politisk fange|politiske fangar]] per innbyggjar i heile verda. Bordaberry blei fjerna som president i 1976, raskt etterfølgd av eit nytt formannskap av militære leiarar. I 1984 braut det ut massive protestar mot militærdiktaturet. Etter ein [[Streik|generalstreik]] på 24 timar byrja forhandlingar, og dei væpna styrkane kunngjorde ein plan for å innføra eit sivilt demokratisk styre i landet. Nøyaktig kor mange sivile som blei drepne under det tolv år lange militærstyret i Uruguay mellom 1973 og 1985 er ikkje gjort offentleg kjent. Ei stor mengd av dei drepne er aldri blitt funne igjen. Nye økonomiske reformer som blei innførte, med fokus på å få inn utanlandsk handel og kapital, fekk ein viss suksess og stabiliserte økonomien på 1970-og 1980-talet. [[Luis Alberto Lacalle]] vann presidentvalet i 1989 og sat ved makta fram til 1995. President Lacalle innførte blant anna store økonomiske strukturelle reformer, og var ein forkjemper for liberalisering av tidlegare handelsreformer. Til trass for større økonomisk vekst i løpet av presidentskapet til Lacalle, provoserte dei store justeringene det private næringslivet og den politiske opposisjonen, og nokre av reformene blei velta gjennom folkerøystingar. === 2000-talet === [[José Mujica]], ein tidlegare gerilja-krigar i Tupamaros, blei vald til president i Uruguay og innsett i embetet 1. mars 2010. I 2012 legaliserte Uruguay [[abort]]<ref name="bbc2">[http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/7728597.stm BBC: Americas: Uruguay] (engelsk)</ref> og [[likekjønna ekteskap]].<ref name="bbc">[http://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-23571197 Same-sex marriage bill comes into force in Uruguay] (engelsk)</ref> I 2013 blei Uruguay det første landet i verda som legaliserte marihuana.<ref>http://www.huffingtonpost.com/news/uruguay-marijuana-legalization</ref> I 2014 vart den sosialistiske kandidaten [[Tabaré Vázquez]] (2005-2010) vald til president for ein 5-års periode, frå 2015 til 2020.<ref>[http://internacional.elpais.com/internacional/2014/11/30/actualidad/1417379891_001786.html ''El País'' (Spania): "El izquierdista Tabaré Vázquez será el sucesor de Mujica en Uruguay"], 30. november 2014 (spansk)</ref> I 2020 blei han etterfølgd av [[Luis Alberto Lacalle Pou]]. == Folkesetnad == Folketalet i Uruguay var 3 286 314 i 2011, med ein årleg folkevekst på 0,8 % frå 1994 til 1999. Gjennomsnittleg levealder er 79,2 år for kvinner og 72,7 år for menn (1999). Det er tettast folkesetnad kring [[Montevideo]].<ref>[http://www.ine.gub.uy/biblioteca/Atlas_Sociodemografico/Atlas_fasciculo_2_Afrouruguayos.pdf Atlas Socialdemográfico de Uruguay (INE)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140209083630/http://www.ine.gub.uy/biblioteca/Atlas_Sociodemografico/Atlas_fasciculo_2_Afrouruguayos.pdf |date=2014-02-09 }} (spansk)</ref><ref>[http://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-11397130 BBC: World Latin America] (engelsk)</ref> I 1995 kunne 97,3 % av folkesetnaden over 15 år lesa og skriva. 90 % av folkesetnaden er av europeisk, mest av [[Spania|spansk]] og [[Italia|italiensk]] herkomst. Som eit [[spansk]]språkleg land i [[Latin-Amerika]], har dei fleste uruguayarar ein [[spanjolar|spansk]]-kulturell bakgrunn, sjølv om om lag ein fjerdedel av befolkninga har [[italienarar|italiensk]] bakgrunn. Rundt 88 % av befolkninga har hovudsakleg europeisk bakgrunn medan [[mestis]]ar (8 %) og mørkhuda (4 %) er dei største etniske minoritetane. Av religiøs tilknyting er 66 % rekna som [[katolikk]]ar, 2 % som [[protestant]]ar (2 %) og 1 % som [[jødar]]. 31 % er noko anna. Kyrkje og stat er offisielt fråskilde. === Største busetnader === [[Fil:Montevideo_Panorama.jpg|mini|Montevideo.]] [[Fil:ACTUAL_CASA_DE_GOBIERNO_UBICADO_EN_ZONA_PORTUARIA.JPG|mini|Salto by]] [[Fil:Puente_americas_canelones.jpg|mini|Ciudad de la Costa i Canelones]] Uruguay er i dag eit urbant land, der nærare 80 % av folkesetnaden i Uruguay bur i tettstader.<ref>[http://www.citypopulation.de/Uruguay.html Byar i Uruguay] i citypopulation.de</ref> {| class="wikitable sortable" !Tettstad !Folkemengd !Areal, km² |- |[[Montevideo]] | align="right" |1 304 687 | align="right" |209 |- |Salto | align="right" |104 011 | align="right" | - |- |Ciudad dei la Costa | align="right" |95 176 | align="right" | |- |Paysandú | align="right" |76 412 | align="right" | |- |Las Piedras | align="right" |72 258 | align="right" | |- |Rivera | align="right" |64 465 | align="right" | |- |[[Maldonado]] | align="right" |62 590 | align="right" | |- |Tacuarembó | align="right" |54 755 | align="right" | |- |Melo | align="right" |51 830 | align="right" | |- |Mercedes | align="right" |41 974 | align="right" | |- |Artigas | align="right" |40 657 | align="right" | |- |Minas | align="right" |38 446 | align="right" | |- |San José de Mayo | align="right" |36 743 | align="right" | |- |Durazno | align="right" |34 368 | align="right" | |- |Florida | align="right" |33 639 | align="right" | |- |Barros Blancos | align="right" |31 650 | align="right" | |- |Ciudad del Plata | align="right" |31 145 | align="right" | |- |San Carlos | align="right" |27 471 | align="right" | |- |Colonia del Sacramento | align="right" |26 231 | align="right" | |- |Pando | align="right" |25 947 | align="right" | |} == Politikk og administrasjon == === Administrativ inndeling === Uruguay er delt inn i 19 [[departement]] ([[spansk]] ''departamentos''), som fungerer som dei nest øvste forvaltingseiningane i landet.<ref name="ine">[http://www.ine.gub.uy/censos2011/index.html Befolkning (INE 2011)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120112153208/http://www.ine.gub.uy/censos2011/index.html |date=2012-01-12 }} (spansk)</ref> {| class="wikitable" style="margin: 0.5em 0.5em 0.5em 1em; padding: 0.5e text-align:left;clear:all; margin-left:3px; font-size:90%" width="600px" cellspacing="2" cellpadding="0" | colspan="4" style="background:#black; color:white;" bgcolor="black" align="center" |'''Administrativ inndeling''' |- | colspan="4" align="center" |[[Fil:Uruguay,_administrative_divisions_-_de_-_colored.svg|sentrum|475x475pk|Politiske karta med departement]] {| class="wikitable sortable" style="float:center; margin: 0.5em 0.5em 0.5em 1em; padding: 0.5e text-align:left;clear:all; margin-left:3px" width="600px" cellspacing="2" cellpadding="0" | style="background:#e9e9e9;" align="center" |'''Departement''' | style="background:#e9e9e9;" align="center" |'''Hovudstad''' | style="background:#e9e9e9;" align="center" |'''Areal (km²)''' | style="background:#e9e9e9;" align="center" |'''Folkesetnad (2011)''' |- bgcolor="#f0f0f0" | [[Departementet Artigas|Artigas]][[Fil:Flag_of_Artigas_Department.svg|18x18pk|Artigas]] |Artigas | align="right" |11 928 [[Kvadratkilometer|km²]] | align="right" |<span style="display:none">073 378</span> |- | Canelones[[Fil:Flag_of_Canelones_Department.svg|18x18pk|Canelones]] |Canelones | align="right" |4 536&nbsp;km² | align="right" |<span style="display:none">0520 187</span> |- bgcolor="#f0f0f0" | Cerro Largo[[Fil:Flag of Cerro Largo Department.svg|18x18pk|Cerro Largo]] |Melo | align="right" |13 648&nbsp;km² | align="right" |<span style="display:none">084 698</span> |- | Colonia[[Fil:Flag_of_Colonia_Department.svg|18x18pk|Colonia]] |Colonia del Sacramento | align="right" |6 106&nbsp;km² | align="right" |<span style="display:none">0123 203</span> |- bgcolor="#f0f0f0" | Durazno[[Fil:Flag_of_Durazno_Department.svg|18x18pk|Departament dei Durazno]] |Durazno | align="right" |11 643&nbsp;km² | align="right" |<span style="display:none">057 088</span> |- | Flores[[Fil:Flag_of_Flores_Department.png|18x18pk|Departament dei Flores]] |Trinidad | align="right" |5 144&nbsp;km² | align="right" |<span style="display:none">025 050</span> |- bgcolor="#f0f0f0" | Florida[[Fil:Flag_of_Florida_Department.png|18x18pk|Departament de Florida]] |Florida | align="right" |10 417&nbsp;km² | align="right" |<span style="display:none">067 048</span> |- | Lavalleja[[Fil:Flag_of_Lavalleja_Department.svg|18x18pk|Departament dei Lavalleja]] |Minas | align="right" |10 016&nbsp;km² | align="right" |<span style="display:none">058 815</span> |- bgcolor="#f0f0f0" | Maldonado[[Fil:Coat_of_arms_of_Maldonado_Department.png|30x30pk|Departament dei Maldonado]] |[[Maldonado]] | align="right" |4 793&nbsp;km² | align="right" |<span style="display:none">0164 300</span> |- | Montevideo[[Fil:Montevideo_Department_Coa.png|18x18pk|Departament de Montevideo]] |[[Montevideo]] | align="right" |530&nbsp;km² | align="right" |<span style="display:none">01 319 108</span> |- bgcolor="#f0f0f0" | Paysandú[[Fil:Flag_of_Paysandú_Department.svg|18x18pk|Departament dei Paysandú]] |Paysandú | align="right" |13 922&nbsp;km² | align="right" |<span style="display:none">0113 124</span> |- | Río Negro[[Fil:Flag of Rio Negro Department.svg|18x18pk|Departament dei Río Negro]] |Fray Bentos | align="right" |9 282&nbsp;km² | align="right" |<span style="display:none">054 765</span> |- bgcolor="#f0f0f0" | Rivera[[Fil:Flag_of_Rivera_Department.png|18x18pk|Departament dei Rivera]] |Rivera | align="right" |9 370&nbsp;km² | align="right" |<span style="display:none">0103 493</span> |- | Rocha[[Fil:Flag_of_Rocha_Department.svg|18x18pk|Departament de Rocha]] |Rocha | align="right" |10 551&nbsp;km² | align="right" |<span style="display:none">068 088</span> |- bgcolor="#f0f0f0" | Salto[[Fil:Flag_of_Salto_Department.svg|18x18pk|Departament dei Salto]] |Salto | align="right" |14 163&nbsp;km² | align="right" |<span style="display:none">0124 878</span> |- | San José[[Fil:Flag_of_San_José_Department.svg|18x18pk|Departament de San José]] |San José de Mayo | align="right" |4 992&nbsp;km² | align="right" |<span style="display:none">0108 309</span> |- bgcolor="#f0f0f0" | Soriano[[Fil:Flag_of_Soriano_Department.svg|18x18pk|Departament dei Soriano]] |Mercedes | align="right" |9 008&nbsp;km² | align="right" |<span style="display:none">082 595</span> |- | Tacuarembó[[Fil:Tacuarembo_Department_Coa.png|23x23pk|Departament dei Tacuarembó]] |Tacuarembó | align="right" |15 438&nbsp;km² | align="right" |<span style="display:none">090 053</span> |- bgcolor="#f0f0f0" | Treinta y Vert trede[[Fil:Flag_of_Treinta_y_Tres_Department.svg|18x18pk|Departament dei Treinta y Vert trede]] |Treinta y Vert trede | align="right" |9 529&nbsp;km² | align="right" |<span style="display:none">048 134</span> |- | colspan="2" |'''Total¹''' | align="right" |175 016&nbsp;km² | align="right" |<span style="display:none">03 286 314</span> |} |} === Rettsvesen === [[Fil:Actividades_conmemorativas_de_las_Instrucciones_Año_XIII_22.jpg|høgre|mini|Palacio Legislativo i Montevideo]] Som førsteinstansrett fungerer ein fredsdommar i kvar av dei 224 lokale domsområda. Vidare er det separate sivil- og strafferettslege domstolar, ungdomsdomstolar og arbeidsrettar. Hovudstaden til kvart departement, og dessutan nokre andre byar, har ein eige departementsdomstol. Det er sju apellrettar, alle med tre dommarar. Den øvste justisdomstolen er den høgaste allmenne domstolen. Han har original jurisdiksjon i blant anna forfatningsrettslige saker, og høyrer elles appellar frå appelldomstolane. Han har fem dommarar, alle er valde for ti år av kongressen. Ein eigen valkomite presenterer ei liste over kandidatar kongressen kan vurdera. Dommarane til den øvste justisdomstolen utpeikar dommarar til appellrettane, senatet må godkjenna alle vala. Det er eigne forvaltningsdomstolar, med den øvste administrative domstolen som sisteinstans. Det er òg ein eigen valdomstol. I 1980 blei det innført tilgang på [[fri advokathjelp]] for dei som ikkje kunne betala for advokattenester sjølv. == Næringsliv == I Uruguay var det 3004&nbsp;km med [[Jarnbane|jernbanespor]] i 1993. Den totale lengda til vegnettet var på 52 000&nbsp;km, av dette var 23 % er asfaltert. Handelsflåten består av 88 [[skip]]. Det finst ein [[Lufthamn|flyplass]] i landet med regulær trafikk. Næringslivet består hovudsakleg av [[Landbruk|jordbruk]] med stort [[husdyr]]hald i tillegg til ein del fiske. Det blir dyrka korn, mais, ris, linfrø, tobakk og sitrusfrukt. Viktige eksportvarer er levande dyr og [[mat]]varer, tekstilar, [[klede]], gummivarer og [[plast]]varer. Viktige importvarer er [[petroleum]], maskinar, transportutstyr, kjemikaliar, metall og [[metall]]varer. Viktige handelspartnarar er [[Brasil]], [[Argentina]], [[USA]] og [[Tyskland]]. == Kultur == Uruguayansk kultur blandar søreuropeiske (spansk og italiensk), afrikanske og søramerikanske element. [[Gaucho]] er ein viktig del av folklore i både Uruguay og Argentina. === Språk === Spansk (''Español rioplatense'' eller «Rioplatense-spansk») er det offisielle (''de facto'') språket i Uruguay. Uruguayanske spansk er påverka av [[italiensk]] på grunn av tidleg innvandring på 1900-talet. Det har nokre lydar og ord henta frå italiensk. Spansken ein talar i Uruguay er lik spansken ein talar i [[Buenos Aires]] i Argentina. Det er berre små skilnader mellom argentinsk spansk og uruguayansk spansk. Begge variantane brukar ''voseo'' og ''yeísmo''. Det er mange skilnader mellom uruguayansk spansk og spansk som blir tala i Spania. [[Portugisisk]] er det andre språket i landet og blir undervist i på skulen. Ei blanding av spansk og portugisisk (''portuñol riverense'' eller ''misturado'') blir tala i nord, aust og nordaust, nær grensa til Brasil.<ref>[https://web.archive.org/web/20110707204653/http://www.bahiaemfoco.com/noticia/330/governo-uruguaio-torna-obrigatorio-ensino-do-portugues Governo uruguaio torna obrigatório ensino do português]. bahiaemfoco.com (5. november 2007) (portugisisk)</ref><ref>[http://www.espacoacademico.com.br/073/73esp_juddpt.htm O dialeto fronteiriço do Uruguai: origens, investigações e oportunidades] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160227232518/http://www.espacoacademico.com.br/073/73esp_juddpt.htm |date=2016-02-27 }} ''Espaço acadêmico'' (portugisisk)</ref> [[Engelsk]] er obligatorisk i vidaregåande skular. Fransk og italiensk er òg viktige språk. === Religion === Uruguay har ingen offisiell religion; kyrkje og stat er offisielt skilde. [[Religionsfridom]] er garantert.<ref>[http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/2091.htm US Bureau for Western Hemisphere Affairs: Uruguay, country profile] (engelsk)</ref> Uruguay blei ein [[sekulær]] stat i 1903 etter reformer av president [[José Batlle y Ordóñez]] (1903-1911). [[Skilsmisse]] blei legalisert i 1907 og religion blei forbode i offentlege skular i 1909. Det blei innført eit fullstendig skilje mellom kyrkje og stat i 1917. Senatet i Uruguay legaliserte likekjønna ekteskap den 12. desember 2012.<ref name="bbc"/> [[Abort]] blei lovleg same året.<ref name="bbc2"/> Per 1. januar 2011 var 45,3 % av folkesetnaden medlemmar i [[den katolske kyrkja]]. Andre kristne trussamfunn utgjer cirka 10 %. 14 % av folkesetnaden er [[Ateisme|ateistar]] eller [[Agnostisisme|agnostikarar]], 0,6 % er [[umbanda]]r og 0,4 % er [[jødar]]. ==Merknader== {{merknadar}} ==Kjelder== {{reflist}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Uruguay|Uruguay]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 19. mars 2021.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Sør-Amerika}} {{UNASUR}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Uruguay| ]] [[Kategori:Land i Sør-Amerika]] [[Kategori:UNASUR-land]] [[Kategori:Tidlegare spanske koloniar]] 19nvdul7mz6d5qb80kutgp3mk1jw66b 0 13698 3671288 3614701 2026-09-09T10:52:33Z HerVal7752 105842 Landboks 3671288 wikitext text/x-wiki {{landboks |namn = Den bolivarianske republikken Venezuela |andre namn = {{lang|es|República Bolivariana de Venezuela}} |adjektiv = venezuelansk |riksvåpen = Coat_of_arms_of_Venezuela.svg |flagg = Flag of Venezuela.svg |motto = Dios y Federación ('Gud og føderasjonen') |nasjonaldag = 5. juli |nasjonalsong = [[Gloria al Bravo Pueblo]] |kart = Venezuela Orthographic Map.svg |karttekst = {{Legend|#336830|Venezuela}}{{Legend|#61E760|Territoriet til [[Guyana]] som Venezuela gjer krav på, men som det ikkje kontrollerer}} |hovudstad = Caracas |språk = spansk |styresett = [[Føderal]] [[presidentialisme|presidentiell]] [[republikk]] under eit [[autoritær]]t [[diktatur]] |statsoverhovudtype = [[President]] |statsoverhovud = [[Delcy Rodríguez]] |statsministertype = Visepresident |statsminister = ''Vakant'' |grunnlagdtype = Sjølvstende{{ikkjefeit| frå<br />[[Spania]]}} |grunnlagd = &nbsp; |grunnlagd1type = Erklært |grunnlagd1 = [[5. juli]] [[1811]] |grunnlagd2type = Frå [[Gran Colombia]] |grunnlagd2 = [[13. januar]] [[1830]] |grunnlagd3type = Anerkjent |grunnlagd3 = [[29. mars]] [[1845]] |vassareal = 0,3&nbsp;% |valuta = [[Bolívar]] |tidssone = [[UTC]] -4 |retningsnummer = +58 |domene = .ve }} '''Venezuela''', offisielt '''Den bolivarianske republikken Venezuela''',{{mrk|[[spansk]] {{lang|es|República Bolivariana de Venezuela}} }} er ein [[republikk]] i [[Sør-Amerika]]. Landet grensar til [[Colombia]], [[Brasil]] og [[Guyana]]. Utanfor den venezuelanske kysten finn ein òg øyane [[Aruba]], [[Dei nederlandske Antillane]] og [[Trinidad og Tobago]]. == Geografi == Venezuela har mange ulike landskapstypar. I nordvest og langs den karibiske kysten i nord ligg ei forlenging av [[Andesfjella]], der det høgaste punktet er [[Pico Bolivar]], som ragar 5&nbsp;007&nbsp;m over havnivå. I&nbsp;nordvest finst òg lågsletter rundt [[Maracaibo-sjøen]] og attmed [[Venezuelagolfen]]. Midt i landet ligg store sletteområde kjende som ''llanos''. Dei strekkjer seg frå grensa mot [[Colombia]] til [[Orinoco]]-deltaet. Sør i landet ligg dei forrivne [[Guiana]]-høgslettene, med fleire [[tepui]]ar. Frå ein av desse tepuiane fell [[Angelfossen]], som er verdas høgaste foss. [[Caracas]] er hovudstad og den største byen i landet. Andre store byar er [[Maracaibo]], [[Barquisimeto]], [[Valencia]], [[Maracay]] og [[Guayana by]]. === Administrativ inndeling === {{stack|[[Fil:Ve-map.png|mini|Kart over Venezuela.]]}} Venezuela er delt inn i 9 regionar med til saman 23 delstatar ''(estados)'', eitt hovudstadsdistrikt ''(Distrito Capital)'' og eitt føderalt område ''(Dependencia Federal)'': {| |----- valign="top" | valign="top" | '''Andes''' * [[Barinas i Venezuela|Barinas]] * [[Mérida i Venezuela|Mérida]] * [[Táchira]] * [[Trujillo i Venezuela|Trujillo]] '''Hovudstad''' * [[Miranda i Venezuela|Miranda]] * [[Vargas]] * [[Distrito Capital]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; '''Sentral''' * [[Aragua]] * [[Carabobo]] * [[Cojedes]] '''Sentral vest''' * [[Falcón]] * [[Lara]] * [[Portuguesa]] * [[Yaracuy]] | valign="top" | '''Guayana''' * [[Bolívar i Venezuela|Bolívar]] * [[Amazonas i Venezuela|Amazonas]] * [[Delta Amacuro]] '''Øystatar''' * [[Nueva Esparta]] * [[Dependencia Federal]] '''Llanos''' * [[Apure]] * [[Guárico]] '''Nordaust''' * [[Anzoátegui]] * [[Monagas]] * [[Sucre i Venezuela|Sucre]] '''Zulian''' * [[Zulia]] |} == Klima == Venezuela er klimatisk sett eit uvanleg land i Sør-Amerika fordi april til oktober er tida på året det kjem mest regn. I vest av landet har ein noko som kan likne ei dobbel regntid, som i [[Colombia]]. Det nordlege låglandet, særleg mot vest har overraskande tørt klima til å vere eit tropisk område. Ein meiner at dette kjem av retninga på kystlinja i forhold til den nordaustlege [[passatvind]]en. [[Andesfjella]] i Venezuela er lågare og smalare enn i Colombia, [[Peru]] og [[Bolivia]], men ein har fleire toppar som stig over 4500 m som har snø året rundt. Ein har mange lokale variasjonar i vêret og klimaet som følgje av høgda, og ein har tre lokale klimasoner her kalla tierra caliente, tierra templada og tierra fria. Dei nordlege fjellsidene har stort sett mindre [[regn]] enn den sørlege sida. [[Caracas]] som ligg på rundt 1000 m over havet har klimatypen tierra templada, men er relativt tørr. Den årlege nedbørsmengda i fjella er vanlegvis over 1000&nbsp;mm, men er mindre i enkelte verna dalar og på nordsida av fjella. På kysten aukar regnmengda frå svært låge mengder nær [[Maracaibosjøen]] til rundt 1000&nbsp;mm i aust. Låglandet rundt Maracaibosjøen er varmt året rundt. I [[Llanos]]området i [[Orinoco]]dalen er det vanlegvis varmt [[tropisk klima]] med ei enkel regntid mellom april og oktober. I dette området kjem det stort sett mellom 1000 og 1500&nbsp;mm i året. Temperaturane varierer lite frå månad til månad, og ein har eigentleg aldri kjølig vêr. Dei våte månadane kan derimot vere ubehageleg på grunn av kombinasjonen varme og høg luftfukt. I søraust ligg [[Guyanaplatået]], og her kjem det som regel meir regn, vanlegvis over 1500&nbsp;mm kvart år, men med ei klar tørketid på vinteren. Temperaturen er ikkje så høg på grunn av høgda, og fukta er generelt lågare enn i Llanos. == Historie == Venezuela vart den første permanente spanske kolonien i Sør-Amerika i 1522. Mesteparten av noverande Venezuela kom seinare inn under visekongedømmet [[Ny Granada]]. Etter fleire mislukka opprørsforsøk og ein blodig frigjeringskrig vart landet til slutt sjølvstendig frå [[Spania]] i 1821 under leiing av [[Simón Bolívar]]. Rett etter gjekk [[Colombia]], [[Panama]] og [[Ecuador]] saman med Venezuela inn i føderasjonen [[Gran Colombia]]. Dei heldt saman til 1830 då Venezuela braut ut og danna ein sjølvstendig republikk. Det første hundreåret av historia for landet vart prega av politisk ustabile regjeringar, skiftande diktatur og revolusjonær uro. Etter at militæret trekte seg ut av politikken i 1958 har dei to sentrumspartia [[Accion Democratica]] og [[COPEI]] veksla på å sitte med makta. I 1958 gjekk dei to partia inn i ei pakt som skulle sikre at ingen andre parti slapp til, den såkalla [[Punto Fijo]]-pakta. Under Punto Fijo-epoken, som varte fram til valet i 1998, var «forsvinningar» av opposisjonelle vanleg i Venezuela. Dei dominerande media støtta nesten utan unntak dei to etablerte partia og var i hovudsak kontrollert av to velståande familiar med intime band seg i mellom. Ei sentral hending i nyare venezuelansk historie er Caracazo-massakren i 1989. Massakren vart sett i gang då politi og militære gjekk til åtak på demonstrantar som kravde stopp i nyliberalistiske reformer innført under president [[Carlos Andres Perez]]. Fleire tusen demonstrantar vart drepne og hendinga har blitt omtalt som ein «kapitalismen sin Himmelske freds plass» i Latin-Amerika. President Perez vart seinare stilt for [[riksrett]] og avsett for [[korrupsjon]]. I 1992 forsøkte MBR-200, ''Movimiento Bolivariano Revolucionario 200'', å ta makta. Opprøret vart grunngjeve med at de demokratiske kanalar for endring var stengt og motstandarane omtala det som eit mislykka kupp medan tilhengjarane meinte det var eit forsøk på revolusjon. MBR-200 hadde frigjeringshelten Simon Bolivar som symbol og mobiliserte mot korrupsjonen under regimet til Carlos Andres Perez. Då opprøret feila fekk [[Hugo Chavez]] komme til på tv for å be tilhengjarane om å gjere slutt på kamphandlingane. Han sa at opprøret berre hadde feila ''por ahora'', «for no», eit sitat som sidan har gått inn i venezuelansk historie. === President Hugo Chávez (1999–2013) === Hugo Chávez vart vald til president i 1999 med 80 % oppslutning, Eit vektig mål for den politiske rørsla hans var å få slutt på Punto Fijo-regimet. I 2002 vart styret hans utsett for eit mislykka kupp etter at oppstand ramma hovudstaden [[Caracas]]. Det venezuelanske militæret annonserte Chávez sin avgang på nasjonalt fjernsyn og inviterte ein lokal næringslivsleiar til å bli interimpresident. Etter nokre få timar hadde dei avskaffa parlamentet og gjort store endringar i grunnloven. Den venezuelanske regjeringa meinte at kuppet hadde støtte frå [[USA]]. Lojale militæroffiserar sette inn Chávez som president igjen mindre enn 48 timar seinare. Han døydde i embetet 5. mars 2013 av [[kreft]]. ==== Demokrati og kontroversar i Venezuela ==== Den nye grunnloven av 1999 i Venezuela lovfester direkte og deltakande demokrati. Kva som ligg i dette finst det ulike tolkingar av. Men regjeringa i Venezuela har i fleire år synt interesse for den sveitsiske modellen med direkte folkerøystingar og skal få hjelp av sveitsiske juristar og Instituttet for føderalisme i Freiburg til å konkretisere ein liknande modell i Venezuela, i følgje den spanskspråklege nettstaden Swissinfo.<ref>{{Citation |title=arkivkopi |url=http://www.swissinfo.org/spa/portada/detail/Ch_vez_interesado_en_la_democracia_suiza.html?siteSect=105&sid=7942712&cKey=1182284401000 |accessdate=2007-10-15 |archive-date=2007-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930224354/http://www.swissinfo.org/spa/portada/detail/Ch_vez_interesado_en_la_democracia_suiza.html?siteSect=105&sid=7942712&cKey=1182284401000 |url-status=yes }}</ref> Små kommuneråd etablert av innbyggjarane innanfor eit område har blitt populært i Venezuela etter at regjeringa la til rette for dette og det finst no 18&nbsp;000 slike råd.<ref>[http://www.venezuelanalysis.com/articles.php?artno=2060]</ref> Her avgjer innbyggarane direkte over fordeling av kommunerådet sitt budsjett. I desember 2005 stemte berre omkring 20 % av dei som hadde røysterett i Venezuela under valet av ny nasjonalforsamling, ''La Asamblea''. Opposisjonen i landet boikotta valet som følgje av stor mistillit til iverksetjinga av tidlegare val. Dette førte til at Chávez sitt parti MVR, og dei partia som støttar han, fekk alle plassane i ''La Asamblea''. Mange hevda at den låge valdeltakinga gjer at valet ikkje var legitimt. Chávez sine tilhengarar viser i denne samanhengen til at val til nasjonalforsamlinga tradisjonelt har hatt svært låg deltaking i Venezuela, samanlikna med presidentval. I 1998 fekk til dømes sentrumspartiet ''Accion Democractica'' kontroll over kongressen med røysta frå berre 11,24 % av dei som hadde røysterett i landet utan at det i nemneverdig grad vart stilt spørsmål ved legitimitet åt valet.<ref>[http://www.venezuelanalysis.com/articles.php?artno=1627]</ref> Chávez vann på ny presidentvalet i desember 2006 framføre Manuel Rosales. I februar 2007 vart «La Ley Habilitante» gjennomført. Det vil seie at nasjonalforsamlinga har gjeve frå seg makta si til Chávez i 18 månader innanfor ei rekkje fastsette lovområde. Denne typen fullmakter er vanlege i land med presidentbasert demokrati og har blitt brukt mellom anna i USA ("Fast Track"-lovane) og i Peru der [[Alan Garcia]] fekk utvida fullmakter innanfor 9 spesifiserte område. Både Hugo Chávez og tidlegare presidentar ved fleire høve fått liknande fullmakter. Alle lover som vert vedtekne i Venezuela kan bli tatt opp til folkeavstemming dersom 5 % av dei med røysterett krev det. ==== Media i Venezuela ==== Dei dominerande media i Venezuela er for det meste ått av private selskap og dei fleste har ein sterkt kritisk dekning av det styresmakta gjer seg. Særleg Cisneros-familien, som var involvert i statskuppet i 2002, har kontroll over sentrale meiningsdannande media i Venezuela. Ei ordning med pressestøtte til lokalbaserte og uavhengige media har medverka til fleire lokale tv- og radiokanalar. Talet på tv-kanalar har auka frå 30 til 78 sidan Chávez kom til makta og talet på radiokanalar har auka frå 368 til 617.<ref>[http://www.venezuelanalysis.com/articles.php?artno=1801]</ref> Dette har gjeve Hugo Chávez fleire støttespelarar i media da mange av dei nye kanalane stiller seg positive til regjeringa sitt arbeid. Når det gjeld dei riksdekkjande tv- og radiokanalane dominerer likevel framleis opposisjonen. Det finst over hundre aviser i Venezuela. Dei fleste av desse står opent i opposisjon til regjeringa i landet, men styrken i kritikken kan variere. Våren 2007 kom det til ein konflikt i samband med at den venezuelanske staten ikkje ville halde fram løyvet som den populære tv-kanalen RCTV hadde til å sende på det nasjonale bakkenettet. Delar av opposisjonen oppfatta dette som ein freistnad på sensur. Regjeringa viser til kanalen sine mange brot på sendevilkåra, mellom anna aktiv deltaking i statskuppet i 2002, manglande skattebetaling, vising av tobakksreklame, samt vald og pornografi mellom tidspunkt på døgnet når dette ikkje er lov. President Chávez har også lagt vekt på at kanalen skal ha spreidd fiendtlege haldningar til homofile.<ref>[http://news.bbc.co.uk/hi/spanish/latin_america/newsid_6679000/6679645.stm]</ref> RCTV vil sende vidare på kabel,<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/6696699.stm]</ref> i tillegg til at kanalen sender på Internett og satellitt. Internasjonalt har ei rekkje organisasjonar reagert på avgjersla om å ikkje fornye konsesjonen til RCTV. [[Organisasjonen av amerikanske statar]] (OAS) sin generalsekretær har likevel uttalt at avgjersla ikkje representerer noko trugsmål mot demokratiet i Venezuela<ref>[http://www.venezuelanalysis.com/news.php?newsno=2331]</ref> og fleire presidentar i regionen, av dei Brasil sin president [[Luiz Ignacio Lula da Silva]], har rettferdiggjort avgjersla. Lula skildra avgjersla som ei demokratisk handling. «The decision to not renew the license is just as democratic as giving it (the license). I don't know why there is any difference between two democratic acts», skal Lula ha sagt til den brasilianske storavisa ''Folha de Sao Paulo''.<ref>[http://www.venezuelanalysis.com/news.php?newsno=2325]</ref> Tv-kanalen som tar over RCTV sin gamle frekvens på bakkenettet heter TVes. Etter det regjeringa seier skal dette vere ein «Public Service» tv-kanal etter «europeisk modell», der alle kan sende inn program.<ref>{{Citation |title=arkivkopi |url=http://www.handsoffvenezuela.org/rctv_licence_venezuela.htm |accessdate=2007-10-15 |archive-date=2007-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070510212218/http://www.handsoffvenezuela.org/rctv_licence_venezuela.htm |url-status=yes }}</ref> Styresmakta har også uttalt at ''vi ville ikkje vere så dumme at vi gjorde TVes til ein kopi av [statskanalen] VTV''<ref>{{Citation |title=arkivkopi |url=http://www.handsoffvenezuela.org/zero_hour_for_venezuelas_rctv.htm |accessdate=2007-10-15 |archive-date=2007-07-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070703234106/http://www.handsoffvenezuela.org/zero_hour_for_venezuelas_rctv.htm |url-status=yes }}</ref> og understreka at den nye kanalen vil vere pluralistisk og inkluderande. Som ein del av mediestrategien sin har regjeringa også valt å bygge ut gratis internettkafear i fattigstrøk. Tilhengarar av Hugo Chávez bruker gjerne dette som eit eksempel på regjeringa sin demokratiske karakter, då mange undertrykkande regime ser på Internett som ein trussel.<ref>{{Citation |title=arkivkopi |url=http://ncronline.org/NCR_Online/archives2/2004c/090304/090304a.php |accessdate=2007-10-15 |archive-date=2007-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927203419/http://ncronline.org/NCR_Online/archives2/2004c/090304/090304a.php |url-status=yes }}</ref><ref>{{Citation |title=arkivkopi |url=http://www.cislac.org.au/index.php?option=com_content&task=view&id=41&Itemid=39 |accessdate=2007-10-15 |archive-date=2007-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928150804/http://www.cislac.org.au/index.php?option=com_content&task=view&id=41&Itemid=39 |url-status=yes }}</ref> === Venezuela fornyar forsvaret === I april 2006 kom dei første [[MI-17]]-helikoptera som Venezuela har kjøpt frå [[Russland]]. I alt skal 33 kamphelikopter leverast. I mai 2006 innførte USA eit forbod mot eksport av våpen til landet. Avgjersla vart tatt pga «manglande støtte til krigen mot terror». Dette følgde opp ein USA-amerikansk stopp på ein eksport av delar til [[F-16]]-fly frå [[Brasil]] i januar. Chávez reagerte på dette med å truge med å kjøpe fly frå Russland eller [[Kina]]. Chávez truga også med å selje gamle USA-amerikanske jagarfly til Cuba eller Kina. Tidleg i juni 2006 kom den første leveransen av russiske våpen til Venezuela. 33&nbsp;000 av totalt 100&nbsp;000 [[Kalashnikov]]-gevær. USA uttalte at dette er med på å destabilisere regionen. Venezuela planlegg også lisensbygging av Kalashnikov. Våren 2007 vart det meldt i norsk og internasjonal presse at Venezuela planla eit større kjøp av ubåtar frå Russland. Venezuelanske styresmakter har avvist meldingane.<ref>[http://www.venezuelanalysis.com/news.php?newsno=2330]</ref> Bruk av økonomiske middel til militær verksemd i landet har gått ned både om ein ser på relative tal (i forhold til BNP) og i absolutte tal sidan Chávez kom til makta.<ref>[http://www.venezuelanalysis.com/articles.php?artno=2066]</ref> ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == {{fotnoteliste}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} '''Litteratur''' *Kalle Holmqvist - ''Venezuela och drömmen om ett nytt Amerika'' (Murbruk förlag), 2006. ISBN 91-976360-0-2 (svensk) *Olivia Burlingame Goumbri -Venezuela Reader: The Building of a People's Democracy ISBN 0-918346-35-5 (engelsk) '''Regjeringssider''' * [http://www.gobiernoenlinea.ve Gobierno en Línea] - Den offisielle regjeringsportalen (på spansk) * [http://www.venezuela.gov.ve Presidencia de la República de Venezuela] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090319201106/http://www.venezuela.gov.ve/ |date=2009-03-19 }} - Den offisielle presidentsida (på spansk) * [http://www.asambleanacional.gov.ve Asamblea Nacional] - Den offisielle parlamentsida (på spansk) '''Media og kommunikasjon''' * [http://www.globovision.com Globovisión] - Venezuelsk nyhendekanal * [http://www.unionradio.com.ve Unión Radio] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180519230847/http://www.unionradio.com.ve/ |date=2018-05-19 }} * [http://www.eud.com Diario El Universal] * [http://www.el-nacional.com Diario El Nacional] * [http://www.talcualdigital.com Diario Tal Cual] * [http://www.vheadline.com/main.asp VHeadline.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050521024017/http://www.vheadline.com/main.asp |date=2005-05-21 }} * [http://www.venezuelanalysis.com/ Venezuelanalysis.com] * [http://notiven.com Noticias de Venezuela] (på spansk og engelsk) '''Kultur, foto og turisme''' * [http://www.efemeridesvenezolanas.com Efemérides Venezolanas] (på spansk). * [http://www.marceloanelli.com/xoom/ Venezuela i foto] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050405212128/http://www.marceloanelli.com/xoom/ |date=2005-04-05 }} (på spansk). * [http://www.venezuelatuya.com Venezuela Tuya (Venezuela Yours - Le Venezuela Votre): A country to love] - Venezuelsk turistportal. '''Anna''' * [https://web.archive.org/web/20021015061702/http://www.geocities.com/otalvora/libros/pazramo/indexpax.htm Ramón J. Velásquez si regjering] * [http://pliniocabrera.blogspot.com/ Brev frå Venezuela] * [http://numismondo.com/pm/ven/ Utviklinga til venezuelske papirpengar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061209062548/http://numismondo.com/pm/ven/ |date=2006-12-09 }} - Frå 1933 til i dag. {{Sør-Amerika}} {{UNASUR}} {{Den arabiske ligaen}} {{OPEC}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Venezuela| ]] [[Kategori:Land i Sør-Amerika]] [[Kategori:UNASUR-land]] [[Kategori:Tidlegare spanske koloniar]] lmt9ikzlr8xn9ig5ciw1zl7dhx2gu8a 3671292 3671288 2026-09-09T10:55:44Z HerVal7752 105842 /* Bakgrunnsstoff */ Fjerna gamalt/unødvendig bakgrunnsstoff 3671292 wikitext text/x-wiki {{landboks |namn = Den bolivarianske republikken Venezuela |andre namn = {{lang|es|República Bolivariana de Venezuela}} |adjektiv = venezuelansk |riksvåpen = Coat_of_arms_of_Venezuela.svg |flagg = Flag of Venezuela.svg |motto = Dios y Federación ('Gud og føderasjonen') |nasjonaldag = 5. juli |nasjonalsong = [[Gloria al Bravo Pueblo]] |kart = Venezuela Orthographic Map.svg |karttekst = {{Legend|#336830|Venezuela}}{{Legend|#61E760|Territoriet til [[Guyana]] som Venezuela gjer krav på, men som det ikkje kontrollerer}} |hovudstad = Caracas |språk = spansk |styresett = [[Føderal]] [[presidentialisme|presidentiell]] [[republikk]] under eit [[autoritær]]t [[diktatur]] |statsoverhovudtype = [[President]] |statsoverhovud = [[Delcy Rodríguez]] |statsministertype = Visepresident |statsminister = ''Vakant'' |grunnlagdtype = Sjølvstende{{ikkjefeit| frå<br />[[Spania]]}} |grunnlagd = &nbsp; |grunnlagd1type = Erklært |grunnlagd1 = [[5. juli]] [[1811]] |grunnlagd2type = Frå [[Gran Colombia]] |grunnlagd2 = [[13. januar]] [[1830]] |grunnlagd3type = Anerkjent |grunnlagd3 = [[29. mars]] [[1845]] |vassareal = 0,3&nbsp;% |valuta = [[Bolívar]] |tidssone = [[UTC]] -4 |retningsnummer = +58 |domene = .ve }} '''Venezuela''', offisielt '''Den bolivarianske republikken Venezuela''',{{mrk|[[spansk]] {{lang|es|República Bolivariana de Venezuela}} }} er ein [[republikk]] i [[Sør-Amerika]]. Landet grensar til [[Colombia]], [[Brasil]] og [[Guyana]]. Utanfor den venezuelanske kysten finn ein òg øyane [[Aruba]], [[Dei nederlandske Antillane]] og [[Trinidad og Tobago]]. == Geografi == Venezuela har mange ulike landskapstypar. I nordvest og langs den karibiske kysten i nord ligg ei forlenging av [[Andesfjella]], der det høgaste punktet er [[Pico Bolivar]], som ragar 5&nbsp;007&nbsp;m over havnivå. I&nbsp;nordvest finst òg lågsletter rundt [[Maracaibo-sjøen]] og attmed [[Venezuelagolfen]]. Midt i landet ligg store sletteområde kjende som ''llanos''. Dei strekkjer seg frå grensa mot [[Colombia]] til [[Orinoco]]-deltaet. Sør i landet ligg dei forrivne [[Guiana]]-høgslettene, med fleire [[tepui]]ar. Frå ein av desse tepuiane fell [[Angelfossen]], som er verdas høgaste foss. [[Caracas]] er hovudstad og den største byen i landet. Andre store byar er [[Maracaibo]], [[Barquisimeto]], [[Valencia]], [[Maracay]] og [[Guayana by]]. === Administrativ inndeling === {{stack|[[Fil:Ve-map.png|mini|Kart over Venezuela.]]}} Venezuela er delt inn i 9 regionar med til saman 23 delstatar ''(estados)'', eitt hovudstadsdistrikt ''(Distrito Capital)'' og eitt føderalt område ''(Dependencia Federal)'': {| |----- valign="top" | valign="top" | '''Andes''' * [[Barinas i Venezuela|Barinas]] * [[Mérida i Venezuela|Mérida]] * [[Táchira]] * [[Trujillo i Venezuela|Trujillo]] '''Hovudstad''' * [[Miranda i Venezuela|Miranda]] * [[Vargas]] * [[Distrito Capital]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; '''Sentral''' * [[Aragua]] * [[Carabobo]] * [[Cojedes]] '''Sentral vest''' * [[Falcón]] * [[Lara]] * [[Portuguesa]] * [[Yaracuy]] | valign="top" | '''Guayana''' * [[Bolívar i Venezuela|Bolívar]] * [[Amazonas i Venezuela|Amazonas]] * [[Delta Amacuro]] '''Øystatar''' * [[Nueva Esparta]] * [[Dependencia Federal]] '''Llanos''' * [[Apure]] * [[Guárico]] '''Nordaust''' * [[Anzoátegui]] * [[Monagas]] * [[Sucre i Venezuela|Sucre]] '''Zulian''' * [[Zulia]] |} == Klima == Venezuela er klimatisk sett eit uvanleg land i Sør-Amerika fordi april til oktober er tida på året det kjem mest regn. I vest av landet har ein noko som kan likne ei dobbel regntid, som i [[Colombia]]. Det nordlege låglandet, særleg mot vest har overraskande tørt klima til å vere eit tropisk område. Ein meiner at dette kjem av retninga på kystlinja i forhold til den nordaustlege [[passatvind]]en. [[Andesfjella]] i Venezuela er lågare og smalare enn i Colombia, [[Peru]] og [[Bolivia]], men ein har fleire toppar som stig over 4500 m som har snø året rundt. Ein har mange lokale variasjonar i vêret og klimaet som følgje av høgda, og ein har tre lokale klimasoner her kalla tierra caliente, tierra templada og tierra fria. Dei nordlege fjellsidene har stort sett mindre [[regn]] enn den sørlege sida. [[Caracas]] som ligg på rundt 1000 m over havet har klimatypen tierra templada, men er relativt tørr. Den årlege nedbørsmengda i fjella er vanlegvis over 1000&nbsp;mm, men er mindre i enkelte verna dalar og på nordsida av fjella. På kysten aukar regnmengda frå svært låge mengder nær [[Maracaibosjøen]] til rundt 1000&nbsp;mm i aust. Låglandet rundt Maracaibosjøen er varmt året rundt. I [[Llanos]]området i [[Orinoco]]dalen er det vanlegvis varmt [[tropisk klima]] med ei enkel regntid mellom april og oktober. I dette området kjem det stort sett mellom 1000 og 1500&nbsp;mm i året. Temperaturane varierer lite frå månad til månad, og ein har eigentleg aldri kjølig vêr. Dei våte månadane kan derimot vere ubehageleg på grunn av kombinasjonen varme og høg luftfukt. I søraust ligg [[Guyanaplatået]], og her kjem det som regel meir regn, vanlegvis over 1500&nbsp;mm kvart år, men med ei klar tørketid på vinteren. Temperaturen er ikkje så høg på grunn av høgda, og fukta er generelt lågare enn i Llanos. == Historie == Venezuela vart den første permanente spanske kolonien i Sør-Amerika i 1522. Mesteparten av noverande Venezuela kom seinare inn under visekongedømmet [[Ny Granada]]. Etter fleire mislukka opprørsforsøk og ein blodig frigjeringskrig vart landet til slutt sjølvstendig frå [[Spania]] i 1821 under leiing av [[Simón Bolívar]]. Rett etter gjekk [[Colombia]], [[Panama]] og [[Ecuador]] saman med Venezuela inn i føderasjonen [[Gran Colombia]]. Dei heldt saman til 1830 då Venezuela braut ut og danna ein sjølvstendig republikk. Det første hundreåret av historia for landet vart prega av politisk ustabile regjeringar, skiftande diktatur og revolusjonær uro. Etter at militæret trekte seg ut av politikken i 1958 har dei to sentrumspartia [[Accion Democratica]] og [[COPEI]] veksla på å sitte med makta. I 1958 gjekk dei to partia inn i ei pakt som skulle sikre at ingen andre parti slapp til, den såkalla [[Punto Fijo]]-pakta. Under Punto Fijo-epoken, som varte fram til valet i 1998, var «forsvinningar» av opposisjonelle vanleg i Venezuela. Dei dominerande media støtta nesten utan unntak dei to etablerte partia og var i hovudsak kontrollert av to velståande familiar med intime band seg i mellom. Ei sentral hending i nyare venezuelansk historie er Caracazo-massakren i 1989. Massakren vart sett i gang då politi og militære gjekk til åtak på demonstrantar som kravde stopp i nyliberalistiske reformer innført under president [[Carlos Andres Perez]]. Fleire tusen demonstrantar vart drepne og hendinga har blitt omtalt som ein «kapitalismen sin Himmelske freds plass» i Latin-Amerika. President Perez vart seinare stilt for [[riksrett]] og avsett for [[korrupsjon]]. I 1992 forsøkte MBR-200, ''Movimiento Bolivariano Revolucionario 200'', å ta makta. Opprøret vart grunngjeve med at de demokratiske kanalar for endring var stengt og motstandarane omtala det som eit mislykka kupp medan tilhengjarane meinte det var eit forsøk på revolusjon. MBR-200 hadde frigjeringshelten Simon Bolivar som symbol og mobiliserte mot korrupsjonen under regimet til Carlos Andres Perez. Då opprøret feila fekk [[Hugo Chavez]] komme til på tv for å be tilhengjarane om å gjere slutt på kamphandlingane. Han sa at opprøret berre hadde feila ''por ahora'', «for no», eit sitat som sidan har gått inn i venezuelansk historie. === President Hugo Chávez (1999–2013) === Hugo Chávez vart vald til president i 1999 med 80 % oppslutning, Eit vektig mål for den politiske rørsla hans var å få slutt på Punto Fijo-regimet. I 2002 vart styret hans utsett for eit mislykka kupp etter at oppstand ramma hovudstaden [[Caracas]]. Det venezuelanske militæret annonserte Chávez sin avgang på nasjonalt fjernsyn og inviterte ein lokal næringslivsleiar til å bli interimpresident. Etter nokre få timar hadde dei avskaffa parlamentet og gjort store endringar i grunnloven. Den venezuelanske regjeringa meinte at kuppet hadde støtte frå [[USA]]. Lojale militæroffiserar sette inn Chávez som president igjen mindre enn 48 timar seinare. Han døydde i embetet 5. mars 2013 av [[kreft]]. ==== Demokrati og kontroversar i Venezuela ==== Den nye grunnloven av 1999 i Venezuela lovfester direkte og deltakande demokrati. Kva som ligg i dette finst det ulike tolkingar av. Men regjeringa i Venezuela har i fleire år synt interesse for den sveitsiske modellen med direkte folkerøystingar og skal få hjelp av sveitsiske juristar og Instituttet for føderalisme i Freiburg til å konkretisere ein liknande modell i Venezuela, i følgje den spanskspråklege nettstaden Swissinfo.<ref>{{Citation |title=arkivkopi |url=http://www.swissinfo.org/spa/portada/detail/Ch_vez_interesado_en_la_democracia_suiza.html?siteSect=105&sid=7942712&cKey=1182284401000 |accessdate=2007-10-15 |archive-date=2007-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930224354/http://www.swissinfo.org/spa/portada/detail/Ch_vez_interesado_en_la_democracia_suiza.html?siteSect=105&sid=7942712&cKey=1182284401000 |url-status=yes }}</ref> Små kommuneråd etablert av innbyggjarane innanfor eit område har blitt populært i Venezuela etter at regjeringa la til rette for dette og det finst no 18&nbsp;000 slike råd.<ref>[http://www.venezuelanalysis.com/articles.php?artno=2060]</ref> Her avgjer innbyggarane direkte over fordeling av kommunerådet sitt budsjett. I desember 2005 stemte berre omkring 20 % av dei som hadde røysterett i Venezuela under valet av ny nasjonalforsamling, ''La Asamblea''. Opposisjonen i landet boikotta valet som følgje av stor mistillit til iverksetjinga av tidlegare val. Dette førte til at Chávez sitt parti MVR, og dei partia som støttar han, fekk alle plassane i ''La Asamblea''. Mange hevda at den låge valdeltakinga gjer at valet ikkje var legitimt. Chávez sine tilhengarar viser i denne samanhengen til at val til nasjonalforsamlinga tradisjonelt har hatt svært låg deltaking i Venezuela, samanlikna med presidentval. I 1998 fekk til dømes sentrumspartiet ''Accion Democractica'' kontroll over kongressen med røysta frå berre 11,24 % av dei som hadde røysterett i landet utan at det i nemneverdig grad vart stilt spørsmål ved legitimitet åt valet.<ref>[http://www.venezuelanalysis.com/articles.php?artno=1627]</ref> Chávez vann på ny presidentvalet i desember 2006 framføre Manuel Rosales. I februar 2007 vart «La Ley Habilitante» gjennomført. Det vil seie at nasjonalforsamlinga har gjeve frå seg makta si til Chávez i 18 månader innanfor ei rekkje fastsette lovområde. Denne typen fullmakter er vanlege i land med presidentbasert demokrati og har blitt brukt mellom anna i USA ("Fast Track"-lovane) og i Peru der [[Alan Garcia]] fekk utvida fullmakter innanfor 9 spesifiserte område. Både Hugo Chávez og tidlegare presidentar ved fleire høve fått liknande fullmakter. Alle lover som vert vedtekne i Venezuela kan bli tatt opp til folkeavstemming dersom 5 % av dei med røysterett krev det. ==== Media i Venezuela ==== Dei dominerande media i Venezuela er for det meste ått av private selskap og dei fleste har ein sterkt kritisk dekning av det styresmakta gjer seg. Særleg Cisneros-familien, som var involvert i statskuppet i 2002, har kontroll over sentrale meiningsdannande media i Venezuela. Ei ordning med pressestøtte til lokalbaserte og uavhengige media har medverka til fleire lokale tv- og radiokanalar. Talet på tv-kanalar har auka frå 30 til 78 sidan Chávez kom til makta og talet på radiokanalar har auka frå 368 til 617.<ref>[http://www.venezuelanalysis.com/articles.php?artno=1801]</ref> Dette har gjeve Hugo Chávez fleire støttespelarar i media da mange av dei nye kanalane stiller seg positive til regjeringa sitt arbeid. Når det gjeld dei riksdekkjande tv- og radiokanalane dominerer likevel framleis opposisjonen. Det finst over hundre aviser i Venezuela. Dei fleste av desse står opent i opposisjon til regjeringa i landet, men styrken i kritikken kan variere. Våren 2007 kom det til ein konflikt i samband med at den venezuelanske staten ikkje ville halde fram løyvet som den populære tv-kanalen RCTV hadde til å sende på det nasjonale bakkenettet. Delar av opposisjonen oppfatta dette som ein freistnad på sensur. Regjeringa viser til kanalen sine mange brot på sendevilkåra, mellom anna aktiv deltaking i statskuppet i 2002, manglande skattebetaling, vising av tobakksreklame, samt vald og pornografi mellom tidspunkt på døgnet når dette ikkje er lov. President Chávez har også lagt vekt på at kanalen skal ha spreidd fiendtlege haldningar til homofile.<ref>[http://news.bbc.co.uk/hi/spanish/latin_america/newsid_6679000/6679645.stm]</ref> RCTV vil sende vidare på kabel,<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/6696699.stm]</ref> i tillegg til at kanalen sender på Internett og satellitt. Internasjonalt har ei rekkje organisasjonar reagert på avgjersla om å ikkje fornye konsesjonen til RCTV. [[Organisasjonen av amerikanske statar]] (OAS) sin generalsekretær har likevel uttalt at avgjersla ikkje representerer noko trugsmål mot demokratiet i Venezuela<ref>[http://www.venezuelanalysis.com/news.php?newsno=2331]</ref> og fleire presidentar i regionen, av dei Brasil sin president [[Luiz Ignacio Lula da Silva]], har rettferdiggjort avgjersla. Lula skildra avgjersla som ei demokratisk handling. «The decision to not renew the license is just as democratic as giving it (the license). I don't know why there is any difference between two democratic acts», skal Lula ha sagt til den brasilianske storavisa ''Folha de Sao Paulo''.<ref>[http://www.venezuelanalysis.com/news.php?newsno=2325]</ref> Tv-kanalen som tar over RCTV sin gamle frekvens på bakkenettet heter TVes. Etter det regjeringa seier skal dette vere ein «Public Service» tv-kanal etter «europeisk modell», der alle kan sende inn program.<ref>{{Citation |title=arkivkopi |url=http://www.handsoffvenezuela.org/rctv_licence_venezuela.htm |accessdate=2007-10-15 |archive-date=2007-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070510212218/http://www.handsoffvenezuela.org/rctv_licence_venezuela.htm |url-status=yes }}</ref> Styresmakta har også uttalt at ''vi ville ikkje vere så dumme at vi gjorde TVes til ein kopi av [statskanalen] VTV''<ref>{{Citation |title=arkivkopi |url=http://www.handsoffvenezuela.org/zero_hour_for_venezuelas_rctv.htm |accessdate=2007-10-15 |archive-date=2007-07-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070703234106/http://www.handsoffvenezuela.org/zero_hour_for_venezuelas_rctv.htm |url-status=yes }}</ref> og understreka at den nye kanalen vil vere pluralistisk og inkluderande. Som ein del av mediestrategien sin har regjeringa også valt å bygge ut gratis internettkafear i fattigstrøk. Tilhengarar av Hugo Chávez bruker gjerne dette som eit eksempel på regjeringa sin demokratiske karakter, då mange undertrykkande regime ser på Internett som ein trussel.<ref>{{Citation |title=arkivkopi |url=http://ncronline.org/NCR_Online/archives2/2004c/090304/090304a.php |accessdate=2007-10-15 |archive-date=2007-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927203419/http://ncronline.org/NCR_Online/archives2/2004c/090304/090304a.php |url-status=yes }}</ref><ref>{{Citation |title=arkivkopi |url=http://www.cislac.org.au/index.php?option=com_content&task=view&id=41&Itemid=39 |accessdate=2007-10-15 |archive-date=2007-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928150804/http://www.cislac.org.au/index.php?option=com_content&task=view&id=41&Itemid=39 |url-status=yes }}</ref> === Venezuela fornyar forsvaret === I april 2006 kom dei første [[MI-17]]-helikoptera som Venezuela har kjøpt frå [[Russland]]. I alt skal 33 kamphelikopter leverast. I mai 2006 innførte USA eit forbod mot eksport av våpen til landet. Avgjersla vart tatt pga «manglande støtte til krigen mot terror». Dette følgde opp ein USA-amerikansk stopp på ein eksport av delar til [[F-16]]-fly frå [[Brasil]] i januar. Chávez reagerte på dette med å truge med å kjøpe fly frå Russland eller [[Kina]]. Chávez truga også med å selje gamle USA-amerikanske jagarfly til Cuba eller Kina. Tidleg i juni 2006 kom den første leveransen av russiske våpen til Venezuela. 33&nbsp;000 av totalt 100&nbsp;000 [[Kalashnikov]]-gevær. USA uttalte at dette er med på å destabilisere regionen. Venezuela planlegg også lisensbygging av Kalashnikov. Våren 2007 vart det meldt i norsk og internasjonal presse at Venezuela planla eit større kjøp av ubåtar frå Russland. Venezuelanske styresmakter har avvist meldingane.<ref>[http://www.venezuelanalysis.com/news.php?newsno=2330]</ref> Bruk av økonomiske middel til militær verksemd i landet har gått ned både om ein ser på relative tal (i forhold til BNP) og i absolutte tal sidan Chávez kom til makta.<ref>[http://www.venezuelanalysis.com/articles.php?artno=2066]</ref> ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == {{fotnoteliste}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Sør-Amerika}} {{UNASUR}} {{Den arabiske ligaen}} {{OPEC}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Venezuela| ]] [[Kategori:Land i Sør-Amerika]] [[Kategori:UNASUR-land]] [[Kategori:Tidlegare spanske koloniar]] g6xxgtvoy5ldqc0xklzjsxi2vhhviw2 10 13716 3671307 3517833 2026-09-09T11:08:43Z HerVal7752 105842 [[Kategori:Utgåtte malar]] 3671307 wikitext text/x-wiki <div align=right>{{endre|Mal:Fakta om Ecuador}}</div> {{Infoboks_land| lokalt_namn = República del Ecuador| norsk_namn = Ecuador| adjektiv = ecuadoriansk| bilete_riksvåpen = Coat of arms of Ecuador original version.svg| bilete_flagg = Flag of Ecuador.svg| bilete_kart = Ecuador in its region.svg| nasjonale_motto = [[Spansk språk|spansk:]]La Paz y el Bienestar, la Gloria y el Triunfo| nasjonaldag = [[10. august]]| nasjonalsong = [[Salve, Oh Patria]]| hovudstad = [[Quito]]| offisielle_språk = [[Spansk språk|Spansk]]| styresett = [[Republikk]]| leiar_titlar = [[President]]| leiar_namn = [[Daniel Noboa]]| sjølvstende_type = [[Sjølvstende]]| sjølvstende_hendingar = &nbsp;- Dato| sjølvstende_datoar = Frå [[Spania]] <br /> [[24. mai]] [[1822]]| flatevidd_andel_vatn = 8,8&nbsp;%| folketal_tettleik_rangering = 124| valuta = [[Amerikansk dollar]]²| tidssone = [[UTC]] -5 og [[UTC]] -6 ([[Galapagos]])| internasjonal_telefonkode = 593| nasjonale_toppdomene = .ec| fotnotar = ¹Inkluderer [[Galapagos]]. <br />²[[Sucre]] fram til [[2000]].| }} <noinclude> [[Kategori:Utgåtte malar]] </noinclude> f5wupzcskvrtuhpqj10ltc2ua8xqd6u 10 13719 3671301 3303458 2026-09-09T11:01:24Z HerVal7752 105842 [[Kategori:Utgåtte malar]] 3671301 wikitext text/x-wiki <div align=right>{{rediger|Mal:Fakta om Guyana}}</div> {{Infoboks_land| lokalt_namn = Co-operative Republic of Guyana| norsk_namn = Guyana| adjektiv=guyansk| bilete_riksvåpen = Coat of Arms of Guyana.svg| bilete_flagg = Flag of Guyana.svg| bilete_kart = Guyana in its region.svg| nasjonale_motto = One People, One Nation, One Destiny (Eit folk, ein nasjon, ein lagnad)| nasjonaldag = [[23. februar]]| nasjonalsong = [[Dear Land of Guyana, of Rivers and Plains]]| hovudstad = [[Georgetown i Guyana|Georgetown]]| offisielle_språk = [[Engelsk]]| styresett = [[Republikk]]| leiar_titlar = [[President]] <br /> [[Statsminister]]| leiar_namn = [[Irfaan Ali]] <br /> [[Mark Phillips (1961)|Mark Phillips]]| sjølvstende_type = Sjølvstende| sjølvstende_hendingar = frå [[Storbritannia]] | sjølvstende_datoar = [[26. mai]] [[1966]]| flatevidd_andel_vatn = 8,4%| folketal_teljing = 749 150| folketal_teljing_år = 2002| folketal_tettleik_rangering = 184| valuta = [[Guyansk dollar]]| tidssone = [[UTC]] -4| internasjonal_telefonkode = 592| nasjonale_toppdomene = .gy| fotnotar =| }} <noinclude> [[Kategori:Utgåtte malar]] </noinclude> 6bqd0kpcxwj339y6s5nihfprs1wbz1u 10 13725 3671296 3006146 2026-09-09T10:58:37Z HerVal7752 105842 [[Kategori:Utgåtte malar]] 3671296 wikitext text/x-wiki <div align=right>{{rediger|Mal:Fakta om Uruguay}}</div> {{Infoboks_land| lokalt_namn = República Oriental del Uruguay| norsk_namn = Uruguay| adjektiv = uruguayansk| bilete_riksvåpen = Coat of arms of Uruguay.svg| bilete_flagg = Flag of Uruguay.svg| bilete_kart = LocationUruguay.png| nasjonale_motto = [[Spansk språk|spansk:]] Libertad o Muerte (Fridom eller død)| nasjonaldag = [[25. august]]| nasjonalsong = [[Orientales, la Patria o la tumba]]| hovudstad = [[Montevideo]]| offisielle_språk = [[Spansk språk|Spansk]]| styresett = [[Republikk]]| leiar_titlar = [[President]]| leiar_namn = [[Tabaré Vázquez]]| sjølvstende_type = Sjølvstende| sjølvstende_hendingar = &nbsp; - Erklært <br /> &nbsp; - Anerkjent|| sjølvstende_datoar = Frå [[Brasil]] <br /> [[25. august]] [[1825]] <br /> [[28. august]] [[1828]]| flatevidd_andel_vatn = 1,5 %| folketal_tettleik_rangering = 156| valuta = [[Uruguaisk peso]]| tidssone = [[UTC]] -3| internasjonal_telefonkode = 598| nasjonale_toppdomene = .uy| fotnotar =| }} <noinclude> [[Kategori:Utgåtte malar]] </noinclude> brc1a40qzi2y01lt331g866oadr8n1c 10 13726 3671289 3638725 2026-09-09T10:53:03Z HerVal7752 105842 [[Kategori:Utgåtte malar]] 3671289 wikitext text/x-wiki <div align=right>{{endre|Mal:Fakta om Venezuela}}</div> {{Infoboks_land| lokalt_namn = República Bolivariana de Venezuela| norsk_namn = Venezuela| adjektiv = venezuelansk| bilete_riksvåpen =Coat_of_arms_of_Venezuela.svg| bilete_flagg = Flag of Venezuela.svg| bilete_kart = Venezuela in its region.svg| nasjonale_motto = | nasjonaldag = [[5. juli]]| nasjonalsong = [[Gloria al Bravo Pueblo]]| hovudstad = [[Caracas]]| offisielle_språk = [[Spansk]]| styresett = [[Parlamentarisk republikk]]| leiar_titlar = [[President]]| leiar_namn = [[Delcy Rodríguez]] (fung.)| sjølvstende_type = Sjølvstende| sjølvstende_hendingar = &nbsp; – Erklært <br /> &nbsp; – Anerkjent| sjølvstende_datoar = Frå [[Spania]] <br /> [[5. juli]] [[1811]] <br /> [[1821]]| flatevidd_andel_vatn = 0,3 %| folketal_tettleik_rangering = 145| valuta = [[Bolívar]]| tidssone = [[UTC]] -4| internasjonal_telefonkode = 58| nasjonale_toppdomene = .ve| fotnotar =| }}<noinclude> [[Kategori:Utgåtte malar]] </noinclude> hx96vyz7psqg7s9czofp8guippaxquq 10 13727 3671096 3644427 2026-09-08T12:01:47Z HerVal7752 105842 [[Kategori:Utgåtte malar]] 3671096 wikitext text/x-wiki <div align=right>{{endre|Mal:Fakta om Peru}}</div> {{Infoboks_land| lokalt_namn = República del Perú| norsk_namn = Peru| adjektiv = peruansk| bilete_riksvåpen = Escudo nacional del Perú.svg| bilete_flagg = Flag of Peru.svg| bilete_kart = Peru in its region.svg| nasjonale_motto = Libertad y Orden ('fridom og orden')| nasjonaldag = [[28. juli]]| nasjonalsong = [[Somos libres, seámoslo siempre]]| hovudstad = [[Lima]]| offisielle_språk = [[Spansk]], [[quechua]] og [[aymara]]| styresett = [[Republikk]]| leiar_titlar = [[President]] <br/> [[Statsminister]]| leiar_namn = [[José María Balcázar]]<br/> [[Ernesto Álvarez Miranda]]| sjølvstende_type = [[Sjølvstende]]| sjølvstende_hendingar =Frå [[Spania]] | sjølvstende_datoar = [[28. juli]] [[1822]]|| flatevidd_andel_vatn = 8,8&nbsp;%| folketal_tettleik_rangering = 151| valuta = [[Sol]]| tidssone = [[UTC]] -5| internasjonal_telefonkode = 51| nasjonale_toppdomene = .pe| fotnotar =| }} <noinclude> [[Kategori:Utgåtte malar]] </noinclude> gpl5f0rab91xpiq4mosckqbe9qqodw2 0 20207 3671291 3512675 2026-09-09T10:54:50Z Johshh 122989 3671291 wikitext text/x-wiki {{infoboks sogefigur}} {{Forveksling|Balder (1897–1901)}} '''Balder''' ([[norrønt]] ''Baldr'') er i [[norrøn gudetru]] son av [[Odin]] og [[Frigg]]. Han budde i [[Breidablikk]], var gift med [[Nanna]] og hadde saman med henne sonen [[Forseti]]. Balder var gud for rettferd, og den venaste av alle [[æsene]]. Ein [[kenning]] for Balder var ''den vene'', ein annan ''den myrda guden''. == Drapet på Balder == [[Fil:Baldur.jpg|mini|venstre|portrett|Den vene Balder, framstilt i første utgåva av [[Nordisk familjebok]].]] [[Fil:Loki and Hod.jpg|mini|portrett|Loke spenner bogen for Hod.]] Den best kjende soga om Balder er korleis han blei drepen. Ho blir fortald mest utførleg i [[den yngre Edda]], og der er detaljane slik: Balder eller mor hans hadde ein [[draum]] om korleis han blei drepen. Ettersom draumar blei sett på som profetiske, blei Frigg straks redd for at noko skulle skje sonen, og gjekk rundt og fekk alle ting til å lova at dei ikkje skulle skada Balder. Den einaste ho oversåg var [[misteltein]]en. Sidan Balder var blitt usårleg, mora æsene seg med å skyta på han med [[pil og boge]]. Einast [[Hod]] var ikkje med på moroa, for han var [[blind]]. Den slu halvguden [[Loke]] lokka Hod til å skyta med ei pil laga av misteltein, og slik blei Balder drepen likevel. Det blei stor sorg då den vene guden døydde, og [[Frigg]] bad gjennom [[Hermod]] dødsgudinna [[Hel]] om å sleppa han ut frå dødsriket. Ho gjekk til slutt med på dette, men berre dersom heile verda sørgde over Balder. Dette gjorde alle, med eitt unntak: [[Jotun]]kvinna [[Thokk]], som eigentleg var den forkledde [[Loke]]. Så måtte Balder likevel fara til Hel. Kroppen hans ble lagt i skipet hans, og han blei brend i det saman med kona, som hadde døydd av sorg. [[Hest]]en hans i full utrusting vart òg med på likbålet. Snorre fortel at Loke fekk den endelege straffa si etter dette, at han blei bunden fast i ei fjellhole og lagt under ein giftslange. Tidlegare versjonar av myta om Balder nemner ikkje eingong Loke som involvert i historia. == Enden og byrjinga == Drapet på Balder skal vera byrjinga på [[Ragnarok]], men etter at verda er gått under vil det koma ei ny verd der Balder skal bli [[gjenføding|gjenfødd]] og forsona med drapsmannen sin, Hod. Denne delen kan vera inspirert av dei nye forteljingane om [[Jesus]] som tok til å spreia seg i den norrøne verda. == Sjå òg == * [[Balderbrå]], ein blome oppkalla etter dei vene augebryna til Balder * [[Balderfeltet]], eit [[oljefelt]] oppkalla etter Balder {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Æser]] 2s3uu164hz3t3y55rk2zsxmegi3pztd 0 24850 3671223 3445285 2026-09-09T07:35:42Z ~2026-48827-72 158814 tekst fakta 3671223 wikitext text/x-wiki [[Fil:MenstrualCycle.png|mini|300px|Dagar i menstruasjonssyklusen]] '''Menstruasjon''', '''mensen''', '''det månadlege, tante raud''' osb. er nemingar brukte om ei blødning frå [[vagina]] som dei fleste [[kvinne]]r i fruktbar alder har om lag ein gong i [[månad]]en ([[gjennomsnitt]]leg kvar 28. dag). Blødninga er eigentleg ei utsondring av både [[blod]] og [[slimhinne]]restar. Menstruasjon kan ofte føre til endret humør som feks. sinne og slapphet. Oda Dammen er et godt eksempel for dette. Hun blir ofte veldig sur, gretten og slapp når hun er på menstruasjons-syklus. Menstruasjonssyklusen er ein fysiologisk syklus som er styrt av [[kjønnshormon]] og er ein naudsynt prosess for [[reproduksjon]]. Store apar, som [[sjimpansar]] og [[orangutang]]ar, har også menstruasjonssyklusar, men hjå dei fleste andre pattedyra finn vi i staden [[østrus]]-syklus. Denne artikkelen handlar hovudsakleg om menstruasjon hjå menneske. Syklusen tek til ved at kvinnekroppen frigjev ei [[eggcelle]] (somme gonger fleire) frå [[eggstokk]]ane, noko som blir kalla [[eggløysing]]. Medan egget vandrar ned [[eggleiar]]en bygger det seg opp ei [[slimhinne]] i [[livmor]]a. Viss egget blir befrukta vil det slå seg til ro der og veksa. Viss det ikkje skjer noka befrukting vil kroppen skilja ut livmorsslimhinna, som kjem ut saman med blod som menstruasjon. Dersom menstruasjonen uteblir reknar ein det gjerne som eit teikn på at ein er blitt [[gravid]], sjølv om det ikkje alltid treng vera det. Menstruasjonen tek til under [[pubertet]]en til normalt fruktbare kvinner ein stad mellom åtte og seksten års alder, men i gjennomsnitt i tolvårsalderen.<ref>[http://www.4woman.gov/faq/menstru.htm#6 At what age does a girl get her first period?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081024163538/http://www.4woman.gov//faq/menstru.htm#6 |date=2008-10-24 }}, frå ''Menstruasjon and the Menstrual Cycle'', National Women's Health Information Center (accessed June 11, 2005).</ref> Den første menstruasjonen blir feira i mange kulturar med ein [[overgangsseremoni]]. Etter [[overgangsalderen]], typisk mellom 45 og 55 års alder, sluttar kvinner å menstruera og kan dermed ikkje lenger få barn. Også denne overgangen er viktig i mange kulturar, til dømes kan kvinner ha friare reglar for kva som er sømeleg klesdrakt. ==Sjå òg== *[[Menstruasjonsbind]] == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Gynekologi]] [[Kategori:Formeiring]] [[Kategori:Menstruasjonssyklusen| ]] pjfp9mvlleki5nbnls9ws1g8sq0e4e0 3671250 3671223 2026-09-09T09:40:41Z HerVal7752 105842 Attenderulla endringa gjord av [[Special:Contributions/~2026-48827-72|~2026-48827-72]] ([[User talk:~2026-48827-72|diskusjon]]) til siste versjonen av [[User:Ranveig|Ranveig]] 3445285 wikitext text/x-wiki [[Fil:MenstrualCycle.png|mini|300px|Dagar i menstruasjonssyklusen]] '''Menstruasjon''', '''mensen''', '''det månadlege, tante raud''' osb. er nemingar brukte om ei blødning frå [[vagina]] som dei fleste [[kvinne]]r i fruktbar alder har om lag ein gong i [[månad]]en ([[gjennomsnitt]]leg kvar 28. dag). Blødninga er eigentleg ei utsondring av både [[blod]] og [[slimhinne]]restar. Menstruasjonssyklusen er ein fysiologisk syklus som er styrt av [[kjønnshormon]] og er ein naudsynt prosess for [[reproduksjon]]. Store apar, som [[sjimpansar]] og [[orangutang]]ar, har også menstruasjonssyklusar, men hjå dei fleste andre pattedyra finn vi i staden [[østrus]]-syklus. Denne artikkelen handlar hovudsakleg om menstruasjon hjå menneske. Syklusen tek til ved at kvinnekroppen frigjev ei [[eggcelle]] (somme gonger fleire) frå [[eggstokk]]ane, noko som blir kalla [[eggløysing]]. Medan egget vandrar ned [[eggleiar]]en bygger det seg opp ei [[slimhinne]] i [[livmor]]a. Viss egget blir befrukta vil det slå seg til ro der og veksa. Viss det ikkje skjer noka befrukting vil kroppen skilja ut livmorsslimhinna, som kjem ut saman med blod som menstruasjon. Dersom menstruasjonen uteblir reknar ein det gjerne som eit teikn på at ein er blitt [[gravid]], sjølv om det ikkje alltid treng vera det. Menstruasjonen tek til under [[pubertet]]en til normalt fruktbare kvinner ein stad mellom åtte og seksten års alder, men i gjennomsnitt i tolvårsalderen.<ref>[http://www.4woman.gov/faq/menstru.htm#6 At what age does a girl get her first period?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081024163538/http://www.4woman.gov//faq/menstru.htm#6 |date=2008-10-24 }}, frå ''Menstruasjon and the Menstrual Cycle'', National Women's Health Information Center (accessed June 11, 2005).</ref> Den første menstruasjonen blir feira i mange kulturar med ein [[overgangsseremoni]]. Etter [[overgangsalderen]], typisk mellom 45 og 55 års alder, sluttar kvinner å menstruera og kan dermed ikkje lenger få barn. Også denne overgangen er viktig i mange kulturar, til dømes kan kvinner ha friare reglar for kva som er sømeleg klesdrakt. ==Sjå òg== *[[Menstruasjonsbind]] == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Gynekologi]] [[Kategori:Formeiring]] [[Kategori:Menstruasjonssyklusen| ]] 0bs48lhcjxuzg8rghu5fgg7gi6rxplk 0 26634 3671167 3584283 2026-09-08T19:42:43Z TU-nor 12071 3671167 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |andre namn = Pilsen | bilete = Plzen city view.jpg | bilettekst = Utsyn over sentrum av Plzeň |flagg = Flag of Plzen.svg |våpen = Plzen CoA small.gif |kart = Plzen PM CZ.png |karttekst = Plzeň innanfor distriktet Plzeň-město okres og innanfor det administrative området til kommunen Plzeň med utvida fullmakter | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj|Plzeň]] |grunnlagdtype = Først nemnd i |grunnlagd = 976 |høgd = 310 |postnummer = 301 00–326 00 | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 261,42<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 193858 | folketal1type = kommune | folketal1 = 174007 | folketal_by = 174007 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Plzeň'''{{mrk|[[tysk]] ''Pilsen''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-město okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. Byen har kring 190&nbsp;000 innbyggjarar, er det administrative senteret i distrtiktet og regionen, og den fjerde største byen i Tsjekkia. Han ligg om lag 90 km vest for [[Praha]] der dei fire elvane [[Radbuza]], [[Mže]], [[Úhlava]] og [[Úslava]] renn i hop og dannar elva [[Berounka]]. Byen er mest kjend for sine mange [[bryggeri]]. Bryggeria vart kjend for [[øl]]typen ''Pilsener Bier'', på [[norsk]] kalla [[pilsner]]øl. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Plzeň.png|mini|250px|Det administrative området til Plzeň innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]][[Fil:Plzen-City District 2007 names PM CZ.png|mini|250px|Kommunane i det administrative området til Plzeň]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Plzeň er ein slik by med utvida fullmakter. ===Lovbestemt by=== Plzeň har status som [[Lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] frå 1990.<ref name="Lovbestemt"/> ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for Plzeň og områda rundt.<ref name="agg"/> Alle dei 15 kommunane i lista nedanfor inngår i storbyområdet og er merkte med *. I tillegg kjem 96 kommunar frå fleire andre administrative område. ==Kommunar=== Det administrative området til Plzeň omfatta opphavleg berre sjølve byen, men i 2007 vart ein del kommunar frå omlandet overførte hitslik at det no omfattar 15 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město'') son er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| *[[Chrást]]{{mrk|name="a"|Overført frå [[Plzeň-sever okres]] til [[Plzeň-město okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}}* *[[Chválenice]]{{mrk|name="b"|Overført frå [[Plzeň-jih okres]] til [[Plzeň-město okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}}* *[[Dýšina]]{{mrk|name="a"}}* *[[Kyšice]]{{mrk|name="a"}}* *[[Letkov]]{{mrk|name="b"}}* *[[Lhůta]]{{mrk|name="b"}}* *[[Losiná]]{{mrk|name="b"}}* *[[Mokrouše]]{{mrk|name="b"}}* *[[Nezbavětice]]{{mrk|name="b"}}* *[[Nezvěstice]]{{mrk|name="b"}}* *'''[[Plzeň]]'''* *[[Šťáhlavy]]{{mrk|name="b"}}* *'''[[Starý Plzenec]]'''{{mrk|name="b"}}* *[[Štěnovický Borek]]{{mrk|name="b"}}* *[[Tymákov]]{{mrk|name="b"}}* }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Plzeň SO || 180 748 || 188 045 || 193 858 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Plzeň''' || 174 007 |- | style=text-align:left; | [[Starý Plzenec]] || 5 232 |- | style=text-align:left; | [[Šťáhlavy]] || 2 923 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chrást}} || 1 886 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dýšina}} || 1 821 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Losiná}} || 1 424 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nezvěstice}} || 1 418 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tymákov}} || 1 084 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kyšice}} || 1 059 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Plzeň''' || 174 007 |- | style=text-align:left; | [[Starý Plzenec]] || 4 291 |- | style=text-align:left; | [[Šťáhlavy]] || 2 314 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chrást}} || 1 886 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dýšina}} || 1 427 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Losiná}} || 1 424 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nezvěstice}} || 1 137 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tymákov}} || 1 084 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kyšice}} || 1 059 |- |} ===Bydelar i Plzeň=== Bydelane og tettstadene i Plzeň: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Bolevec || 29 697 |- | style=text-align:left; | Božkov || 2 254 |- | style=text-align:left; | Bukovec || 567 |- | style=text-align:left; | Černice || 4 350 |- | style=text-align:left; | Červený Hrádek || 1 228 |- | style=text-align:left; | Dolní Vlkýš || 154 |- | style=text-align:left; | Doubravka || 11 605 |- | style=text-align:left; | Doudlevce || 4 365 |- | style=text-align:left; | Hradiště || 1 876 |- | style=text-align:left; | Jižní Předměstí || 30 858 |- | style=text-align:left; | Koterov || 2 325 |- | style=text-align:left; | Křimice || 2 429 |- | style=text-align:left; | Lhota || 1 692 |- | style=text-align:left; | Litice || 3 338 |- | style=text-align:left; | Lobzy || 10 744 |- | style=text-align:left; | Malesice || 791 |- | style=text-align:left; | Nová Hospoda || 968 |- | style=text-align:left; | Radčice || 1 090 |- | style=text-align:left; | Radobyčice || 1 476 |- | style=text-align:left; | Severní Předměstí || 18 875 |- | style=text-align:left; | Skvrňany || 12 802 |- | style=text-align:left; | Újezd || 2 670 |- | style=text-align:left; | Valcha || 1 459 |- | style=text-align:left; | Vnitřní Město || 1 621 |- | style=text-align:left; | Východní Předměstí || 24 773 |- ! Plzeň by ! style=text-align:right; | 174 007 |- ! Plzeň kommune !style=text-align:right; | 174 007 |- |} ==Galleri== <gallery> PilsenCityHall.JPG|Rådhuset i Plzeň. View St Bartholomew Plzen 113.JPG|Utsyn over sentrum frå kyrkjetårnet i St. Bartolomeus-kyrkja. {{foto|Norbert Aepli}} </gallery> ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="Lovbestemt">{{cite web |title=Analýzy: Analýza rozsahu výkonu veřejné správy v jednotlivých statutárních městech, městských částech a městských obvodech |url=https://archiv.mv.gov.cz/soubor/analyza-rozsahu-vykonu-verejne-spravy-v-jednotlivych-statutarnich-mestech-mestskych-castech-a-mestskych-obvodech.aspx |website=mvcr.cz |publisher= Ministerstvo vnitra České republiky («Innanriksdepartementet i Tsjekkia») |pages=16–18 |language=cs |date=2018 }}</ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> <ref name ="Změny">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/stc/zmeny_hranic_okresu_k_1_1_2007 |tittel= Změny hranic okresů k 1. 1. 2007 |vitja=2026-08-29 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Europeiske kulturhovudstader}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Plzen]] [[Kategori:Kommunar i Plzeň-město okres|Plzen]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Plzem]] r6d3hgw4nw9h87gfsixcq0c3gw3c5qg 3671172 3671167 2026-09-08T19:58:41Z TU-nor 12071 3671172 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |andre namn = Pilsen | bilete = Plzen city view.jpg | bilettekst = Utsyn over sentrum av Plzeň |flagg = Flag of Plzen.svg |våpen = Plzen CoA small.gif |kart = Plzen PM CZ.png |karttekst = Plzeň innanfor distriktet [[Plzeň-město okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Plzeň med utvida fullmakter | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj|Plzeň]] |grunnlagdtype = Først nemnd i |grunnlagd = 976 |høgd = 310 |postnummer = 301 00–326 00 | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 261,42<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 193858 | folketal1type = kommune | folketal1 = 174007 | folketal_by = 174007 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Plzeň'''{{mrk|[[tysk]] ''Pilsen''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-město okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. Byen har kring 190&nbsp;000 innbyggjarar, er det administrative senteret i distrtiktet og regionen, og den fjerde største byen i Tsjekkia. Han ligg om lag 90 km vest for [[Praha]] der dei fire elvane [[Radbuza]], [[Mže]], [[Úhlava]] og [[Úslava]] renn i hop og dannar elva [[Berounka]]. Byen er mest kjend for sine mange [[bryggeri]]. Bryggeria vart kjend for [[øl]]typen ''Pilsener Bier'', på [[norsk]] kalla [[pilsner]]øl. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Plzeň.png|mini|250px|Det administrative området til Plzeň innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]][[Fil:Plzen-City District 2007 names PM CZ.png|mini|250px|Kommunane i det administrative området til Plzeň]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Plzeň er ein slik by med utvida fullmakter. ===Lovbestemt by=== Plzeň har status som [[Lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] frå 1990.<ref name="Lovbestemt"/> ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for Plzeň og områda rundt.<ref name="agg"/> Alle dei 15 kommunane i lista nedanfor inngår i storbyområdet og er merkte med *. I tillegg kjem 96 kommunar frå fleire andre administrative område. ==Kommunar=== Det administrative området til Plzeň omfatta opphavleg berre sjølve byen, men i 2007 vart ein del kommunar frå omlandet overførte hitslik at det no omfattar 15 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město'') son er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| *[[Chrást]]{{mrk|name="a"|Overført frå [[Plzeň-sever okres]] til [[Plzeň-město okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}}* *[[Chválenice]]{{mrk|name="b"|Overført frå [[Plzeň-jih okres]] til [[Plzeň-město okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}}* *[[Dýšina]]{{mrk|name="a"}}* *[[Kyšice]]{{mrk|name="a"}}* *[[Letkov]]{{mrk|name="b"}}* *[[Lhůta]]{{mrk|name="b"}}* *[[Losiná]]{{mrk|name="b"}}* *[[Mokrouše]]{{mrk|name="b"}}* *[[Nezbavětice]]{{mrk|name="b"}}* *[[Nezvěstice]]{{mrk|name="b"}}* *'''[[Plzeň]]'''* *[[Šťáhlavy]]{{mrk|name="b"}}* *'''[[Starý Plzenec]]'''{{mrk|name="b"}}* *[[Štěnovický Borek]]{{mrk|name="b"}}* *[[Tymákov]]{{mrk|name="b"}}* }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Plzeň SO || 180 748 || 188 045 || 193 858 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Plzeň''' || 174 007 |- | style=text-align:left; | [[Starý Plzenec]] || 5 232 |- | style=text-align:left; | [[Šťáhlavy]] || 2 923 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chrást}} || 1 886 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dýšina}} || 1 821 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Losiná}} || 1 424 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nezvěstice}} || 1 418 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tymákov}} || 1 084 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kyšice}} || 1 059 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Plzeň''' || 174 007 |- | style=text-align:left; | [[Starý Plzenec]] || 4 291 |- | style=text-align:left; | [[Šťáhlavy]] || 2 314 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chrást}} || 1 886 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dýšina}} || 1 427 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Losiná}} || 1 424 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nezvěstice}} || 1 137 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tymákov}} || 1 084 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kyšice}} || 1 059 |- |} ===Bydelar i Plzeň=== Bydelane og tettstadene i Plzeň: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Bolevec || 29 697 |- | style=text-align:left; | Božkov || 2 254 |- | style=text-align:left; | Bukovec || 567 |- | style=text-align:left; | Černice || 4 350 |- | style=text-align:left; | Červený Hrádek || 1 228 |- | style=text-align:left; | Dolní Vlkýš || 154 |- | style=text-align:left; | Doubravka || 11 605 |- | style=text-align:left; | Doudlevce || 4 365 |- | style=text-align:left; | Hradiště || 1 876 |- | style=text-align:left; | Jižní Předměstí || 30 858 |- | style=text-align:left; | Koterov || 2 325 |- | style=text-align:left; | Křimice || 2 429 |- | style=text-align:left; | Lhota || 1 692 |- | style=text-align:left; | Litice || 3 338 |- | style=text-align:left; | Lobzy || 10 744 |- | style=text-align:left; | Malesice || 791 |- | style=text-align:left; | Nová Hospoda || 968 |- | style=text-align:left; | Radčice || 1 090 |- | style=text-align:left; | Radobyčice || 1 476 |- | style=text-align:left; | Severní Předměstí || 18 875 |- | style=text-align:left; | Skvrňany || 12 802 |- | style=text-align:left; | Újezd || 2 670 |- | style=text-align:left; | Valcha || 1 459 |- | style=text-align:left; | Vnitřní Město || 1 621 |- | style=text-align:left; | Východní Předměstí || 24 773 |- ! Plzeň by ! style=text-align:right; | 174 007 |- ! Plzeň kommune !style=text-align:right; | 174 007 |- |} ==Galleri== <gallery> PilsenCityHall.JPG|Rådhuset i Plzeň. View St Bartholomew Plzen 113.JPG|Utsyn over sentrum frå kyrkjetårnet i St. Bartolomeus-kyrkja. {{foto|Norbert Aepli}} </gallery> ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="Lovbestemt">{{cite web |title=Analýzy: Analýza rozsahu výkonu veřejné správy v jednotlivých statutárních městech, městských částech a městských obvodech |url=https://archiv.mv.gov.cz/soubor/analyza-rozsahu-vykonu-verejne-spravy-v-jednotlivych-statutarnich-mestech-mestskych-castech-a-mestskych-obvodech.aspx |website=mvcr.cz |publisher= Ministerstvo vnitra České republiky («Innanriksdepartementet i Tsjekkia») |pages=16–18 |language=cs |date=2018 }}</ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> <ref name ="Změny">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/stc/zmeny_hranic_okresu_k_1_1_2007 |tittel= Změny hranic okresů k 1. 1. 2007 |vitja=2026-08-29 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Europeiske kulturhovudstader}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Plzen]] [[Kategori:Kommunar i Plzeň-město okres|Plzen]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Plzem]] nkpl8igrjrgg8t1mv0evit4vnirnne9 3671175 3671172 2026-09-08T20:07:38Z TU-nor 12071 3671175 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |andre namn = Pilsen | bilete = Plzen city view.jpg | bilettekst = Utsyn over sentrum av Plzeň |flagg = Flag of Plzen.svg |våpen = Plzen CoA small.gif |kart = Plzen PM CZ.png |karttekst = Plzeň innanfor distriktet [[Plzeň-město okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Plzeň med utvida fullmakter | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj|Plzeň]] |grunnlagdtype = Først nemnd i |grunnlagd = 976 |høgd = 310 |postnummer = 301 00–326 00 | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 261,42<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 193858 | folketal1type = kommune | folketal1 = 174007 | folketal_by = 174007 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Plzeň'''{{mrk|[[tysk]] ''Pilsen''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-město okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. Byen har kring 190&nbsp;000 innbyggjarar, er det administrative senteret i distrtiktet og regionen, og den fjerde største byen i Tsjekkia. Han ligg om lag 90 km vest for [[Praha]] der dei fire elvane [[Radbuza]], [[Mže]], [[Úhlava]] og [[Úslava]] renn i hop og dannar elva [[Berounka]]. Byen er mest kjend for sine mange [[bryggeri]]. Bryggeria vart kjend for [[øl]]typen ''Pilsener Bier'', på [[norsk]] kalla [[pilsner]]øl. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Plzeň.png|mini|250px|Det administrative området til Plzeň innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]][[Fil:Plzen-City District 2007 names PM CZ.png|mini|250px|Kommunane i det administrative området til Plzeň]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Plzeň er ein slik by med utvida fullmakter. ===Lovbestemt by=== Plzeň har status som [[Lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] frå 1990.<ref name="Lovbestemt"/> ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for Plzeň og områda rundt.<ref name="agg"/> Alle dei 15 kommunane i lista nedanfor inngår i storbyområdet og er merkte med *. I tillegg kjem 96 kommunar frå fleire andre administrative område. ===Kommunar=== Det administrative området til Plzeň omfatta opphavleg berre sjølve byen, men i 2007 vart ein del kommunar frå omlandet overførte hitslik at det no omfattar 15 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město'') son er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| *[[Chrást]]{{mrk|name="a"|Overført frå [[Plzeň-sever okres]] til [[Plzeň-město okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}}* *[[Chválenice]]{{mrk|name="b"|Overført frå [[Plzeň-jih okres]] til [[Plzeň-město okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}}* *[[Dýšina]]{{mrk|name="a"}}* *[[Kyšice]]{{mrk|name="a"}}* *[[Letkov]]{{mrk|name="b"}}* *[[Lhůta]]{{mrk|name="b"}}* *[[Losiná]]{{mrk|name="b"}}* *[[Mokrouše]]{{mrk|name="b"}}* *[[Nezbavětice]]{{mrk|name="b"}}* *[[Nezvěstice]]{{mrk|name="b"}}* *'''[[Plzeň]]'''* *[[Šťáhlavy]]{{mrk|name="b"}}* *'''[[Starý Plzenec]]'''{{mrk|name="b"}}* *[[Štěnovický Borek]]{{mrk|name="b"}}* *[[Tymákov]]{{mrk|name="b"}}* }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Plzeň SO || 180 748 || 188 045 || 193 858 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Plzeň''' || 174 007 |- | style=text-align:left; | [[Starý Plzenec]] || 5 232 |- | style=text-align:left; | [[Šťáhlavy]] || 2 923 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chrást}} || 1 886 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dýšina}} || 1 821 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Losiná}} || 1 424 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nezvěstice}} || 1 418 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tymákov}} || 1 084 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kyšice}} || 1 059 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Plzeň''' || 174 007 |- | style=text-align:left; | [[Starý Plzenec]] || 4 291 |- | style=text-align:left; | [[Šťáhlavy]] || 2 314 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chrást}} || 1 886 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dýšina}} || 1 427 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Losiná}} || 1 424 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nezvěstice}} || 1 137 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tymákov}} || 1 084 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kyšice}} || 1 059 |- |} ===Bydelar i Plzeň=== Bydelane og tettstadene i Plzeň: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Bolevec || 29 697 |- | style=text-align:left; | Božkov || 2 254 |- | style=text-align:left; | Bukovec || 567 |- | style=text-align:left; | Černice || 4 350 |- | style=text-align:left; | Červený Hrádek || 1 228 |- | style=text-align:left; | Dolní Vlkýš || 154 |- | style=text-align:left; | Doubravka || 11 605 |- | style=text-align:left; | Doudlevce || 4 365 |- | style=text-align:left; | Hradiště || 1 876 |- | style=text-align:left; | Jižní Předměstí || 30 858 |- | style=text-align:left; | Koterov || 2 325 |- | style=text-align:left; | Křimice || 2 429 |- | style=text-align:left; | Lhota || 1 692 |- | style=text-align:left; | Litice || 3 338 |- | style=text-align:left; | Lobzy || 10 744 |- | style=text-align:left; | Malesice || 791 |- | style=text-align:left; | Nová Hospoda || 968 |- | style=text-align:left; | Radčice || 1 090 |- | style=text-align:left; | Radobyčice || 1 476 |- | style=text-align:left; | Severní Předměstí || 18 875 |- | style=text-align:left; | Skvrňany || 12 802 |- | style=text-align:left; | Újezd || 2 670 |- | style=text-align:left; | Valcha || 1 459 |- | style=text-align:left; | Vnitřní Město || 1 621 |- | style=text-align:left; | Východní Předměstí || 24 773 |- ! Plzeň by ! style=text-align:right; | 174 007 |- ! Plzeň kommune !style=text-align:right; | 174 007 |- |} ==Galleri== <gallery> PilsenCityHall.JPG|Rådhuset i Plzeň. View St Bartholomew Plzen 113.JPG|Utsyn over sentrum frå kyrkjetårnet i St. Bartolomeus-kyrkja. {{foto|Norbert Aepli}} </gallery> ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="Lovbestemt">{{cite web |title=Analýzy: Analýza rozsahu výkonu veřejné správy v jednotlivých statutárních městech, městských částech a městských obvodech |url=https://archiv.mv.gov.cz/soubor/analyza-rozsahu-vykonu-verejne-spravy-v-jednotlivych-statutarnich-mestech-mestskych-castech-a-mestskych-obvodech.aspx |website=mvcr.cz |publisher= Ministerstvo vnitra České republiky («Innanriksdepartementet i Tsjekkia») |pages=16–18 |language=cs |date=2018 }}</ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> <ref name ="Změny">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/stc/zmeny_hranic_okresu_k_1_1_2007 |tittel= Změny hranic okresů k 1. 1. 2007 |vitja=2026-08-29 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Europeiske kulturhovudstader}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Plzen]] [[Kategori:Kommunar i Plzeň-město okres|Plzen]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Plzem]] bor1govdjdklxn3zn4n9gyo3t4eqm2l 3671176 3671175 2026-09-08T21:15:32Z TU-nor 12071 3671176 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |andre namn = Pilsen | bilete = Plzen city view.jpg | bilettekst = Utsyn over sentrum av Plzeň |flagg = Flag of Plzen.svg |våpen = Plzen CoA small.gif |kart = Plzen PM CZ.png |karttekst = Plzeň innanfor distriktet [[Plzeň-město okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Plzeň med utvida fullmakter | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj|Plzeň]] |grunnlagdtype = Først nemnd i |grunnlagd = 976 |høgd = 310 |postnummer = 301 00–326 00 | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 261,42<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 193858 | folketal1type = kommune | folketal1 = 174007 | folketal_by = 174007 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Plzeň'''{{mrk|[[tysk]] ''Pilsen''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-město okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. Byen har kring 190&nbsp;000 innbyggjarar, er det administrative senteret i distrtiktet og regionen, og den fjerde største byen i Tsjekkia. Han ligg om lag 90 km vest for [[Praha]] der dei fire elvane [[Radbuza]], [[Mže]], [[Úhlava]] og [[Úslava]] renn i hop og dannar elva [[Berounka]]. Byen er mest kjend for sine mange [[bryggeri]]. Bryggeria vart kjend for [[øl]]typen ''Pilsener Bier'', på [[norsk]] kalla [[pilsner]]øl. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Plzeň.png|mini|250px|Det administrative området til Plzeň innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]][[Fil:Plzen-City District 2007 names PM CZ.png|mini|250px|Kommunane i det administrative området til Plzeň]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Plzeň er ein slik by med utvida fullmakter. ===Lovbestemt by=== Plzeň har status som [[Lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] frå 1990.<ref name="Lovbestemt"/> ===Bydistrikt=== Som lovbestemt by har Plzeň rett til på eiga hand å opprette sjøvstyrande bydistrikt (tsjekkisk ''městské obvody'').<ref name="bydistrikt"/> Det er oppretta ti slike distrikt. Grensene mellom dei følgjer ikkje alltid grensene mellom dei 25 bydelane som ein ellers refererer til. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for Plzeň og områda rundt.<ref name="agg"/> Alle dei 15 kommunane i lista nedanfor inngår i storbyområdet og er merkte med *. I tillegg kjem 96 kommunar frå fleire andre administrative område. ===Kommunar=== Det administrative området til Plzeň omfatta opphavleg berre sjølve byen, men i 2007 vart ein del kommunar frå omlandet overførte hitslik at det no omfattar 15 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město'') son er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| *[[Chrást]]{{mrk|name="a"|Overført frå [[Plzeň-sever okres]] til [[Plzeň-město okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}}* *[[Chválenice]]{{mrk|name="b"|Overført frå [[Plzeň-jih okres]] til [[Plzeň-město okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}}* *[[Dýšina]]{{mrk|name="a"}}* *[[Kyšice]]{{mrk|name="a"}}* *[[Letkov]]{{mrk|name="b"}}* *[[Lhůta]]{{mrk|name="b"}}* *[[Losiná]]{{mrk|name="b"}}* *[[Mokrouše]]{{mrk|name="b"}}* *[[Nezbavětice]]{{mrk|name="b"}}* *[[Nezvěstice]]{{mrk|name="b"}}* *'''[[Plzeň]]'''* *[[Šťáhlavy]]{{mrk|name="b"}}* *'''[[Starý Plzenec]]'''{{mrk|name="b"}}* *[[Štěnovický Borek]]{{mrk|name="b"}}* *[[Tymákov]]{{mrk|name="b"}}* }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Plzeň SO || 180 748 || 188 045 || 193 858 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Plzeň''' || 174 007 |- | style=text-align:left; | [[Starý Plzenec]] || 5 232 |- | style=text-align:left; | [[Šťáhlavy]] || 2 923 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chrást}} || 1 886 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dýšina}} || 1 821 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Losiná}} || 1 424 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nezvěstice}} || 1 418 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tymákov}} || 1 084 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kyšice}} || 1 059 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Plzeň''' || 174 007 |- | style=text-align:left; | [[Starý Plzenec]] || 4 291 |- | style=text-align:left; | [[Šťáhlavy]] || 2 314 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chrást}} || 1 886 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dýšina}} || 1 427 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Losiná}} || 1 424 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nezvěstice}} || 1 137 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tymákov}} || 1 084 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kyšice}} || 1 059 |- |} ===Bydelar i Plzeň=== Bydelane og tettstadene i Plzeň: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Bolevec || 29 697 |- | style=text-align:left; | Božkov || 2 254 |- | style=text-align:left; | Bukovec || 567 |- | style=text-align:left; | Černice || 4 350 |- | style=text-align:left; | Červený Hrádek || 1 228 |- | style=text-align:left; | Dolní Vlkýš || 154 |- | style=text-align:left; | Doubravka || 11 605 |- | style=text-align:left; | Doudlevce || 4 365 |- | style=text-align:left; | Hradiště || 1 876 |- | style=text-align:left; | Jižní Předměstí || 30 858 |- | style=text-align:left; | Koterov || 2 325 |- | style=text-align:left; | Křimice || 2 429 |- | style=text-align:left; | Lhota || 1 692 |- | style=text-align:left; | Litice || 3 338 |- | style=text-align:left; | Lobzy || 10 744 |- | style=text-align:left; | Malesice || 791 |- | style=text-align:left; | Nová Hospoda || 968 |- | style=text-align:left; | Radčice || 1 090 |- | style=text-align:left; | Radobyčice || 1 476 |- | style=text-align:left; | Severní Předměstí || 18 875 |- | style=text-align:left; | Skvrňany || 12 802 |- | style=text-align:left; | Újezd || 2 670 |- | style=text-align:left; | Valcha || 1 459 |- | style=text-align:left; | Vnitřní Město || 1 621 |- | style=text-align:left; | Východní Předměstí || 24 773 |- ! Plzeň by ! style=text-align:right; | 174 007 |- ! Plzeň kommune !style=text-align:right; | 174 007 |- |} ===Bydistrikt i Plzeň=== Dei 25 bydelane fordeler seg slik på dei sjølvstyrande bydistrikta:<ref name="bydistrikt"/> {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydistrikt !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> !! Bydelar |- | style=text-align:left; | Plzeň 1 || 48 572 || style=text-align:left; | Bolevec, Severní Předměstí |- | style=text-align:left; | Plzeň 2–Slovany || 36 000 || style=text-align:left; | Božkov, Černice<small> (del)</small>, Doudlevce<small> (del)</small>, Hradiště, Koterov, Lobzy<small> (del)</small>, Východní Předměstí<small> (del)</small> |- | style=text-align:left; | Plzeň 3 || 55 363 || style=text-align:left; | Doudlevce<small> (del)</small>, Jižní Předměstí, Litice<small> (del)</small>, Nová Hospoda, Radobyčice, Skvrňany, Valcha, Vnitřní Město, Východní Předměstí<small> (del)</small> |- | style=text-align:left; | Plzeň 4 || 23 819 || style=text-align:left; | Bukovec, Červený Hrádek, Doubravka, Lobzy<small> (del)</small>, Újezd, Východní Předměstí<small> (del)</small> |- | style=text-align:left; | Plzeň 5–Křimice || 2 429 || style=text-align:left; | Křimice |- | style=text-align:left; | Plzeň 6–Litice || 2 229 || style=text-align:left; | Litice<small> (del)</small> |- | style=text-align:left; | Plzeň 7–Radčice || 1 090 || style=text-align:left; | Radčice |- | style=text-align:left; | Plzeň 8–Černice || 1 868 || style=text-align:left; | Černice<small> (del)</small> |- | style=text-align:left; | Plzeň 9–Malesice || 945 || style=text-align:left; | Dolní Vlkýš, Malesice |- | style=text-align:left; | Plzeň 10–Lhota || 1 692 || style=text-align:left; | Lhota |- ! Plzeň kommune !style=text-align:right; | 174 007 || |- |} ==Galleri== <gallery> PilsenCityHall.JPG|Rådhuset i Plzeň. View St Bartholomew Plzen 113.JPG|Utsyn over sentrum frå kyrkjetårnet i St. Bartolomeus-kyrkja. {{foto|Norbert Aepli}} </gallery> ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="Lovbestemt">{{cite web |title=Analýzy: Analýza rozsahu výkonu veřejné správy v jednotlivých statutárních městech, městských částech a městských obvodech |url=https://archiv.mv.gov.cz/soubor/analyza-rozsahu-vykonu-verejne-spravy-v-jednotlivych-statutarnich-mestech-mestskych-castech-a-mestskych-obvodech.aspx |website=mvcr.cz |publisher= Ministerstvo vnitra České republiky («Innanriksdepartementet i Tsjekkia») |pages=16–18 |language=cs |date=2018 }}</ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> <ref name ="Změny">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/stc/zmeny_hranic_okresu_k_1_1_2007 |tittel= Změny hranic okresů k 1. 1. 2007 |vitja=2026-08-29 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="bydistrikt">{{cite web |title=Městské obvody Plzeň |url=https://www.plzen.eu/o-meste/mestske-obvody/ |publisher=City of Plzeň |language=cs |access-date=2026-09-08 }}</ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Europeiske kulturhovudstader}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Plzen]] [[Kategori:Kommunar i Plzeň-město okres|Plzen]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Plzem]] quca17b44qadtrwl4umdn6mdzp4dmm0 3671177 3671176 2026-09-08T21:30:15Z TU-nor 12071 3671177 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |andre namn = Pilsen | bilete = Plzen city view.jpg | bilettekst = Utsyn over sentrum av Plzeň |flagg = Flag of Plzen.svg |våpen = Plzen CoA small.gif |kart = Plzen PM CZ.png |karttekst = Plzeň innanfor distriktet [[Plzeň-město okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Plzeň med utvida fullmakter | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj|Plzeň]] |grunnlagdtype = Først nemnd i |grunnlagd = 976 |høgd = 310 |postnummer = 301 00–326 00 | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 261,42<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 193858 | folketal1type = kommune | folketal1 = 174007 | folketal_by = 174007 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Plzeň'''{{mrk|[[tysk]] ''Pilsen''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-město okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. Byen har kring 190&nbsp;000 innbyggjarar, er det administrative senteret i distrtiktet og regionen, og den fjerde største byen i Tsjekkia. Han ligg om lag 90 km vest for [[Praha]] der dei fire elvane [[Radbuza]], [[Mže]], [[Úhlava]] og [[Úslava]] renn i hop og dannar elva [[Berounka]]. Byen er mest kjend for sine mange [[bryggeri]]. Bryggeria vart kjend for [[øl]]typen ''Pilsener Bier'', på [[norsk]] kalla [[pilsner]]øl. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Plzeň.png|mini|250px|Det administrative området til Plzeň innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]][[Fil:Plzen-City District 2007 names PM CZ.png|mini|250px|Kommunane i det administrative området til Plzeň]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Plzeň er ein slik by med utvida fullmakter. ===Lovbestemt by=== Plzeň har status som [[Lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] frå 1990.<ref name="Lovbestemt"/> ===Bydistrikt=== Som lovbestemt by har Plzeň rett til på eiga hand å opprette sjøvstyrande bydistrikt (tsjekkisk ''městské obvody'').<ref name="bydistrikt"/> Det er oppretta ti slike distrikt. Grensene mellom dei følgjer ikkje alltid grensene mellom dei 25 bydelane som ein ellers refererer til. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for Plzeň og områda rundt.<ref name="agg"/> Alle dei 15 kommunane i lista nedanfor inngår i storbyområdet og er merkte med *. I tillegg kjem 96 kommunar frå fleire andre administrative område. ===Kommunar=== Det administrative området til Plzeň omfatta opphavleg berre sjølve byen, men i 2007 vart ein del kommunar frå omlandet overførte hit slik at det no omfattar 15 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město''), som er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| *[[Chrást]]{{mrk|name="a"|Overført frå [[Plzeň-sever okres]] til [[Plzeň-město okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}}* *[[Chválenice]]{{mrk|name="b"|Overført frå [[Plzeň-jih okres]] til [[Plzeň-město okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}}* *[[Dýšina]]{{mrk|name="a"}}* *[[Kyšice]]{{mrk|name="a"}}* *[[Letkov]]{{mrk|name="b"}}* *[[Lhůta]]{{mrk|name="b"}}* *[[Losiná]]{{mrk|name="b"}}* *[[Mokrouše]]{{mrk|name="b"}}* *[[Nezbavětice]]{{mrk|name="b"}}* *[[Nezvěstice]]{{mrk|name="b"}}* *'''[[Plzeň]]'''* *[[Šťáhlavy]]{{mrk|name="b"}}* *'''[[Starý Plzenec]]'''{{mrk|name="b"}}* *[[Štěnovický Borek]]{{mrk|name="b"}}* *[[Tymákov]]{{mrk|name="b"}}* }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Plzeň SO || 180 748 || 188 045 || 193 858 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Plzeň''' || 174 007 |- | style=text-align:left; | [[Starý Plzenec]] || 5 232 |- | style=text-align:left; | [[Šťáhlavy]] || 2 923 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chrást}} || 1 886 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dýšina}} || 1 821 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Losiná}} || 1 424 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nezvěstice}} || 1 418 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tymákov}} || 1 084 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kyšice}} || 1 059 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Plzeň''' || 174 007 |- | style=text-align:left; | [[Starý Plzenec]] || 4 291 |- | style=text-align:left; | [[Šťáhlavy]] || 2 314 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chrást}} || 1 886 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dýšina}} || 1 427 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Losiná}} || 1 424 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nezvěstice}} || 1 137 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tymákov}} || 1 084 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kyšice}} || 1 059 |- |} ===Bydelar i Plzeň=== Bydelane og tettstadene i Plzeň: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Bolevec || 29 697 |- | style=text-align:left; | Božkov || 2 254 |- | style=text-align:left; | Bukovec || 567 |- | style=text-align:left; | Černice || 4 350 |- | style=text-align:left; | Červený Hrádek || 1 228 |- | style=text-align:left; | Dolní Vlkýš || 154 |- | style=text-align:left; | Doubravka || 11 605 |- | style=text-align:left; | Doudlevce || 4 365 |- | style=text-align:left; | Hradiště || 1 876 |- | style=text-align:left; | Jižní Předměstí || 30 858 |- | style=text-align:left; | Koterov || 2 325 |- | style=text-align:left; | Křimice || 2 429 |- | style=text-align:left; | Lhota || 1 692 |- | style=text-align:left; | Litice || 3 338 |- | style=text-align:left; | Lobzy || 10 744 |- | style=text-align:left; | Malesice || 791 |- | style=text-align:left; | Nová Hospoda || 968 |- | style=text-align:left; | Radčice || 1 090 |- | style=text-align:left; | Radobyčice || 1 476 |- | style=text-align:left; | Severní Předměstí || 18 875 |- | style=text-align:left; | Skvrňany || 12 802 |- | style=text-align:left; | Újezd || 2 670 |- | style=text-align:left; | Valcha || 1 459 |- | style=text-align:left; | Vnitřní Město || 1 621 |- | style=text-align:left; | Východní Předměstí || 24 773 |- ! Plzeň by ! style=text-align:right; | 174 007 |- ! Plzeň kommune !style=text-align:right; | 174 007 |- |} ===Bydistrikt i Plzeň=== Dei 25 bydelane fordeler seg slik på dei sjølvstyrande bydistrikta:<ref name="bydistrikt"/> {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydistrikt !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> !! Bydelar |- | style=text-align:left; | Plzeň 1 || 48 572 || style=text-align:left; | Bolevec, Severní Předměstí |- | style=text-align:left; | Plzeň 2–Slovany || 36 000 || style=text-align:left; | Božkov, Černice<small> (del)</small>, Doudlevce<small> (del)</small>, Hradiště, Koterov, Lobzy<small> (del)</small>, Východní Předměstí<small> (del)</small> |- | style=text-align:left; | Plzeň 3 || 55 363 || style=text-align:left; | Doudlevce<small> (del)</small>, Jižní Předměstí, Litice<small> (del)</small>, Nová Hospoda, Radobyčice, Skvrňany, Valcha, Vnitřní Město, Východní Předměstí<small> (del)</small> |- | style=text-align:left; | Plzeň 4 || 23 819 || style=text-align:left; | Bukovec, Červený Hrádek, Doubravka, Lobzy<small> (del)</small>, Újezd, Východní Předměstí<small> (del)</small> |- | style=text-align:left; | Plzeň 5–Křimice || 2 429 || style=text-align:left; | Křimice |- | style=text-align:left; | Plzeň 6–Litice || 2 229 || style=text-align:left; | Litice<small> (del)</small> |- | style=text-align:left; | Plzeň 7–Radčice || 1 090 || style=text-align:left; | Radčice |- | style=text-align:left; | Plzeň 8–Černice || 1 868 || style=text-align:left; | Černice<small> (del)</small> |- | style=text-align:left; | Plzeň 9–Malesice || 945 || style=text-align:left; | Dolní Vlkýš, Malesice |- | style=text-align:left; | Plzeň 10–Lhota || 1 692 || style=text-align:left; | Lhota |- ! Plzeň kommune !style=text-align:right; | 174 007 || |- |} ==Galleri== <gallery> PilsenCityHall.JPG|Rådhuset i Plzeň. View St Bartholomew Plzen 113.JPG|Utsyn over sentrum frå kyrkjetårnet i St. Bartolomeus-kyrkja. {{foto|Norbert Aepli}} </gallery> ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="Lovbestemt">{{cite web |title=Analýzy: Analýza rozsahu výkonu veřejné správy v jednotlivých statutárních městech, městských částech a městských obvodech |url=https://archiv.mv.gov.cz/soubor/analyza-rozsahu-vykonu-verejne-spravy-v-jednotlivych-statutarnich-mestech-mestskych-castech-a-mestskych-obvodech.aspx |website=mvcr.cz |publisher= Ministerstvo vnitra České republiky («Innanriksdepartementet i Tsjekkia») |pages=16–18 |language=cs |date=2018 }}</ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> <ref name ="Změny">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/stc/zmeny_hranic_okresu_k_1_1_2007 |tittel= Změny hranic okresů k 1. 1. 2007 |vitja=2026-08-29 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="bydistrikt">{{cite web |title=Městské obvody Plzeň |url=https://www.plzen.eu/o-meste/mestske-obvody/ |publisher=City of Plzeň |language=cs |access-date=2026-09-08 }}</ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Europeiske kulturhovudstader}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Plzen]] [[Kategori:Kommunar i Plzeň-město okres|Plzen]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Plzem]] 9v0b1yk3hllc9ki4vhjk0nrvvebpo7s 0 32820 3671157 3671065 2026-09-08T18:24:23Z HerVal7752 105842 Attenderulla endringa gjord av [[Special:Contributions/~2026-47928-47|~2026-47928-47]] ([[User talk:~2026-47928-47|diskusjon]]) til siste versjonen av [[User:Njardarlogar|Njardarlogar]] 3579852 wikitext text/x-wiki {{om|materialet|namnet|Stein som namn}} [[Fil:Stone windows macchupichu.jpg|mini|Steinvegg med vindauge i [[Machu Picchu]].]] '''Stein''' viser til [[bergart]]ar, og blir særleg brukt om bitar av berg og stein som materiale. Stein er i regelen eit solid og slitesterkt materiale som særleg blir brukt i [[monumentalbygg]], som [[tempel]], [[slott]] og viktige offentlege bygg. Det kan skjerast til i blokker og formast til [[skulptur]]ar eller [[relieff]]. I [[helle]]form kan stein brukast på [[golv]] eller [[tak]]. [[Fil:Aramean funeral stele Louvre AO3026.jpg|140px|mini|venstre|[[Aramaisk]] [[grav]][[stele]] av [[basalt]]stein frå [[600-talet f.Kr.]].]] I Noreg har det vore mindre brukt som byggemateriale, men lause steinar er blitt brukte til å laga [[steingard]]ar og [[grunnmur]]ar og til [[varde]]bygging. Steinar kan polerast og brukast som [[smykkestein]]. Mindre steinar blir kalla [[grus]], medan [[sand]]korn er så små at dei ikkje blir rekna som steinar. <gallery> fil:Scotland Skye Trotternish.jpg|Hus av stein på den skotske øya [[Skye]]. fil:Cherain JPG03.jpg|Belgisk hus med veggar og tak av stein. fil:Trondheim-cathedral.jpg|Monumentalbygg som [[Nidarosdomen]] er ofte blitt bygd i stein. fil:Vignola castello.jpg|''Vignola castello'' i [[Modena]]. </gallery> == Sjå òg == * [[Grus]] * [[Sand]] * [[:Kategori:Kjende steinar|Kjende enkeltsteinar]] {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Stein| ]] [[Kategori:Materiale]] [[Kategori:Petrologi]] 73jt109kjxtjbmxjth5687rho1es5v3 0 40442 3671219 3669652 2026-09-09T07:19:03Z ~2026-48876-59 158813 Har puttet på informasjon itilegg til å skrive om tidligere stoff. 3671219 wikitext text/x-wiki Rune Solheim (fødd 13. juni 1976) er ein norsk trommeslagar, best kjend som trommeslagar i Kaizers Orchestra, eit band han har vore med i sidan starten i 2000 . Han⁠ har spelt trommer på alle dei 13 Kaizers-innspelingane . I tillegg til Kaizers Orchestra har han vore tilknytt banda Kloster og Leif & The Future . Han⁠ er kjend for å bruka ein del spesielle trommer og perkusjon, mellom anna ei raud bøtte for brannfarleg avfall. Han er også dagleg leiar i Kaizers Orchestra og er Paiste-artist (cymbalprodusent) . {| class="wikitable" !Fødd !13. juni 1976 (50 år) |- |Opphav |Noreg (frå Husnes i Hordaland) |- |Verka som |Musikar, trommeslagar |- |Kjend som |Rune «Mink» Kaizer i Kaizers Orchestra |- |Instrument |Trommer, perkusjon |- |Tilknytte band |Kaizers Orchestra, Kloster, Leif & The Future |} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Norske musikarar]] [[Kategori:Kaizers Orchestra]] 61ts5v5j4gfgtqo6buiihd4b9s554ix 3671221 3671219 2026-09-09T07:20:26Z Ranveig 39 Attenderulla endringa gjord av [[Special:Contributions/~2026-48876-59|~2026-48876-59]] ([[User talk:~2026-48876-59|diskusjon]]) til siste versjonen av [[User:Ranveig|Ranveig]] 3654602 wikitext text/x-wiki {{infoboks musikar}} '''Rune Solheim''' ({{fødd|13. juni|1976|Solheim, Rune}}), eller '''Rune Mink Kaizer''' som han blir kalla i [[Kaizers Orchestra]], er ein norsk [[tromme]]spelar. Han er kjend for å bruka ein del spesielle trommer, mellom anna ei raud bøtte for brannfarleg avfall. {{autoritetsdata}} [[Kategori:Norske musikarar]] [[Kategori:Kaizers Orchestra]] ked3uavznbqu39j5xsalhrih5soefjc 0 44804 3671145 3666674 2026-09-08T14:51:04Z Stephan1000000 97295 177 3671145 wikitext text/x-wiki {{Infoboks TV-serie |tittel = Futurama |bilete = Futurama 1999 logo.svg |originaltittel = Futurama |introduksjonsår = 1999 |produksjonsland = {{flagg|USA|lenkje}} |sesongar = 11 |episodar = 177 |skaparar = Matt Groening |språk = Engelsk |lengd = 22 minutt |komponist = Christopher Tyng |produksjonsleiar = {{Plainlist | *Matt Groening *David X. Cohen *[[Ken Keeler]] }} |produsent = {{Plainlist | *[[Lewis Morton]] *[[J. Stewart Burns]] *[[Patric M. Verrone]] *Jason Grode *[[Claudia Katz]] *Brian J. Cowan }} |medverkande = |røyster = {{Plainlist | *[[Billy West]] *[[Katey Sagal]] *[[John DiMaggio]] *[[Tress MacNeill]] *[[Maurice LaMarche]] *[[Phil LaMarr]] *[[Lauren Tom]] *[[David Herman]] *[[Frank Welker]] }} |fyrst = '''Originalserie'''<br />[[28. mars]] [[1999]] |sist = '''Originalserie'''<br />[[10. august]] [[2003]] |biletformat = {{Plainlist | *4:3 (SDTV) (1998-2003) *16:9 (HDTV) (2008-2013) }} |lydformat = Dolby Digital (1998-2003)<br />Dolby Surround (2008-2013) }} '''''Futurama''''' er ein [[USA|amerikansk]] [[animasjon|animert]] [[komedie]] laga av [[Matt Groening]], som også står bak ''[[Simpsons|The Simpsons]]''. Det er gjeve ut ''fire'' sesongar med Futurama på [[DVD]], med til saman 72 episodar frå dei fem sesongane (1999-2003) det gjekk som [[TV-serie]] i Sambandsstatane (men i ei litt anna rekkjefølgje). {{mediespire}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Teiknefilmseriar]] [[Kategori:USA-amerikanske fjernsynsseriar]] [[Kategori:Fjernsynsseriar frå 1990-åra]] ja96fothrg97jdftkvoxvaetoi3b0ac 0 133935 3671163 3538265 2026-09-08T19:14:12Z Ranveig 39 la til [[Kategori:Grammatiske rammeverk]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3671163 wikitext text/x-wiki Ein '''generativ grammatikk''' er ein fullt eksplisitt [[grammatikk]], eller eit endeleg sett av reglar eller prinsipp som genererer dei og berre dei grammatiske [[setning]]ane i eit gjeve [[språk]]. Generativ grammatikk er framfor alt knytt til den tidlege [[Noam Chomsky]]. ==Litteratur== * Chomsky, Noam 1957. ''Syntactic Structures'', The Hague/Paris: Mouton * Chomsky, Noam 1965. ''Aspects of the theory of syntax''. Cambridge, Massachusetts: MIT Press. * Chomsky, Noam 1981. ''Lectures on Government and Binding: The Pisa Lectures''. Foris, Dordrecht. * Chomsky, Noam 1995. ''The Minimalist Program''. MIT Press. ISBN 0-262-53128-3. * Lorentz, Ove 1979. ''Norsk setningsform''. Novus. * Matthews, P. H. 1993. ''Grammatical Theory in the United States From Bloomfield to Chomsky''. Cambridge Studies in Linguistics * Platzack, Christer 1998. Svenskans inre grammatik - det minimalistiska programmet. Studentlitteratur. sid. 6. ISBN 9144008341 * Åfarli, Tor A. og Kristin Melum Eide. 2003. Norsk generativ syntaks. Oslo: Det Norske Samlaget. {{Språkspire}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Grammatikk]] [[Kategori:Grammatiske rammeverk]] 70w9dlc825x5x875lmv72vkrg5o9zn2 0 135637 3671242 3519804 2026-09-09T09:14:07Z Johshh 122989 3671242 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Arkiv för nordisk filologi''' er eit [[Norden|nordisk]] [[tidsskrift]] for [[nordiske språk|nordisk]] [[språkvitskap]]. Tidsskriftet kjem ut i [[Lund]]. Det vart grunnlagt i [[1883]], første redaktør var [[Gustav Storm]]. I tillegg til vitskaplege artiklar inneheld ''Arkiv för nordisk filologi'' også eit omfattande oversyn over den språkvitskaplege litteraturen sidan siste nummer. == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == * {{bladlenkjer}} * {{Språkikon|sv}} [https://runeberg.org/anf Dei første årgangane av ANF, tilgjengeleg hos Prosjekt Runeberg] {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Skipingar i 1883]] [[Kategori:Vitskaplege tidsskrift]] [[Kategori:Svenske tidsskrift]] h88quwsh4cafl10xmsvpjfjkaptk7ph 0 141884 3671226 3434643 2026-09-09T07:59:43Z Ranveig 39 Flikk 3671226 wikitext text/x-wiki {{Infoboks politikar}} '''Kari Skår Sørheim''' ({{fødd|12. oktober|1948|Sørheim, Kari Skår}}) er ein norsk politikar for [[Kristeleg Folkeparti]]. Frå 1997 til 2005 var ho vararepresentant for Hordaland på Stortinget.<ref>{{Stortingetbio|KSØ}}</ref> Frå 2007 til 2011 var ho varaordførar i [[Masfjorden kommune]] i [[Hordaland]]. Sørheim var også landsstyreleiar i [[NMS]] frå 2008 til 2013.<ref>{{cite news |author=Kristiansen, Tor |date=11. juli 2008 |title=Kari Skår Sørheim ny formann |url=https://www.bt.no/nyheter/lokalt/i/KLR9y/kari-skaar-soerheim-ny-formann |access-date=29. mars 2024 |work=Bergens Tidende |language=no}}</ref><ref>{{Citation|title=Kari Skår Sørheim ny landsstyre- leiar|url=https://idag.no/kari-skar-sorheim-ny-landsstyre-leiar/19.10310|website=Norge IDAG|date=2008-07-11|accessdate=2026-09-06|language=no|last=KPK}}</ref><ref>{{Citation|title=Skår Sørheim attvald som NMS-leiar med liten margin|url=https://www.vl.no/nyheter/skar-sorheim-attvald-som-nms-leiar-med-liten-margin/434647|website=vartland|date=2011-07-01|accessdate=2026-09-06|language=nb-NO|first=Astrid Dalehaug|last=Norheim|last2=Kristiansand|first3=Astrid Dalehaug|last3=Norheim|last4=Kristiansand}}</ref> ==Kjelder== <references/> {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:KrF-politikarar i Hordaland]] [[Kategori:Lokalpolitikarar i Masfjorden]] [[Kategori:Folk frå Masfjorden]] gw7zbkr4wdnki6b8kf6mhqbvavo92xg 0 151688 3671113 3462304 2026-09-08T12:29:38Z Johshh 122989 3671113 wikitext text/x-wiki {{Infoboks myndigheit | namn = Barneombodet | type = [[Forvaltingsorgan]] | virkefelt = [[Noreg]] | skipa = 1981 | leiartittel =Barneombud | leiar = Inga Bejer Engh<ref>{{kjelde www|tittel=Om Barneombudet|utgjevar=barneombudet.no|url=http://barneombudet.no/om-barneombudet/|vitja=17. august 2018}}</ref> | hovudkontor = [[Karl Johans gate]]&nbsp;7, 0154 [[Oslo]] | eigar = [[Barne-, likestillings- og inkluderingsdepartementet]]<ref name=forv>{{Forvaltningsdatabasen|83:4}}</ref> | misjon = | tenester = | fokus = | motto = | budsjett = | tilsette = 18 (2015)<ref name=forv/> | nettside = [https://www.barneombudet.no barneombudet.no] }} {{Forveksling|Barnebudet}} '''Barneombodet''' er eit offentleg [[ombod]], skipa med heimel i [[Lov om barneombod]] av 6. mars 1981. Ombodet si oppgåve er å sjå til at lovgjeving som gjeld [[barn]] sine interesser blir etterlevde. Barneombodet blir utnemnt av [[Kongen i statsråd]] for ei fireårsperiode, og kan maksimalt sitje i to periodar. Barneombodet er ein fagleg [[autonom]] institusjon, men er administrativt underlagt [[Barne-, likestillings- og inkluderingsdepartementet]]. == Historie == I boka «Umyndige personer» lanserte [[Anders Bratholm]] tanken om eit barneombod i [[Noreg]] allereie i 1969. Etter debatt utover på 1970-talet blei [[Barnelovutvalet]] sett ned i 1975, leia av [[Frederik Beichmann]]. Ved opprettinga i 1981 blei [[Målfrid Grude Flekkøy]] det første barneombodet i verda. === Barneomboda === * 1981–1989: [[Målfrid Grude Flekkøy]] * 1989–1995: [[Trond-Viggo Torgersen]] * 1996–2004: [[Trond Waage]] * 2004–2012: [[Reidar Hjermann]] * 2012–2018: [[Anne Lindboe]] * 2018–2024: [[Inga Bejer Engh]] [[Ida Hjort Kraby]] blei utnemnd 8. februar 2008, og skulle etter planen tiltre som nytt barneombod i april 2008, men trekte seg allereie 14. februar 2008 etter at det blei kjent at det hadde vore personleg kontakt med [[Norske barne- og likestillingsministrar|barne- og likestillingsminister]] [[Manuela Ramin-Osmundsen]], sjå [[Barneombodsaka]]. [[Reidar Hjermann]] hadde sin siste arbeidsdag på kontoret 11. april 2008, og nestleiar hos barneombodet Knut Haanes tok til 14. april 2008 som fungerande barneombod medan arbeidet med å tilsette ein etterfølgjar heldt fram. Reidar Hjermann blei så gjenoppnemd 20. juni 2008. == Kjelder == {{fotnoteliste}} ==Bakgrunnsstoff== *{{offisiell nettstad|https://www.barneombudet.no}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Norske statlege ombod]] [[Kategori:Barndom i Noreg]] [[Kategori:Skipingar i 1981]] jnju6dgvzd7jl2ymqofthtk3t4gvjvc 3671199 3671113 2026-09-09T06:33:04Z Ranveig 39 Attenderulla endringa gjord av [[Special:Contributions/Johshh|Johshh]] ([[User talk:Johshh|diskusjon]]) til siste versjonen av [[User:HerVal7752|HerVal7752]] 3462304 wikitext text/x-wiki {{Infoboks myndigheit | namn = Barneombodet | type = [[Forvaltingsorgan]] | virkefelt = [[Noreg]] | skipa = 1981 | leiartittel =Barneombud | leiar = Inga Bejer Engh<ref>{{kjelde www|tittel=Om Barneombudet|utgjevar=barneombudet.no|url=http://barneombudet.no/om-barneombudet/|vitja=17. august 2018}}</ref> | hovudkontor = [[Karl Johans gate]]&nbsp;7, 0154 [[Oslo]] | eigar = [[Barne-, likestillings- og inkluderingsdepartementet]]<ref name=forv>{{Forvaltningsdatabasen|83:4}}</ref> | misjon = | tenester = | fokus = | motto = | budsjett = | tilsette = 18 (2015)<ref name=forv/> | nettside = [https://www.barneombudet.no barneombudet.no] }} '''Barneombodet''' er eit offentleg [[ombod]], skipa med heimel i [[Lov om barneombod]] av 6. mars 1981. Ombodet si oppgåve er å sjå til at lovgjeving som gjeld [[barn]] sine interesser blir etterlevde. Barneombodet blir utnemnt av [[Kongen i statsråd]] for ei fireårsperiode, og kan maksimalt sitje i to periodar. Barneombodet er ein fagleg [[autonom]] institusjon, men er administrativt underlagt [[Barne-, likestillings- og inkluderingsdepartementet]]. == Historie == I boka «Umyndige personer» lanserte [[Anders Bratholm]] tanken om eit barneombod i [[Noreg]] allereie i 1969. Etter debatt utover på 1970-talet blei [[Barnelovutvalet]] sett ned i 1975, leia av [[Frederik Beichmann]]. Ved opprettinga i 1981 blei [[Målfrid Grude Flekkøy]] det første barneombodet i verda. === Barneomboda === * 1981–1989: [[Målfrid Grude Flekkøy]] * 1989–1995: [[Trond-Viggo Torgersen]] * 1996–2004: [[Trond Waage]] * 2004–2012: [[Reidar Hjermann]] * 2012–2018: [[Anne Lindboe]] * 2018–2024: [[Inga Bejer Engh]] [[Ida Hjort Kraby]] blei utnemnd 8. februar 2008, og skulle etter planen tiltre som nytt barneombod i april 2008, men trekte seg allereie 14. februar 2008 etter at det blei kjent at det hadde vore personleg kontakt med [[Norske barne- og likestillingsministrar|barne- og likestillingsminister]] [[Manuela Ramin-Osmundsen]], sjå [[Barneombodsaka]]. [[Reidar Hjermann]] hadde sin siste arbeidsdag på kontoret 11. april 2008, og nestleiar hos barneombodet Knut Haanes tok til 14. april 2008 som fungerande barneombod medan arbeidet med å tilsette ein etterfølgjar heldt fram. Reidar Hjermann blei så gjenoppnemd 20. juni 2008. == Kjelder == {{fotnoteliste}} ==Bakgrunnsstoff== *{{offisiell nettstad|https://www.barneombudet.no}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Norske statlege ombod]] [[Kategori:Barndom i Noreg]] [[Kategori:Skipingar i 1981]] ikbwbsc9kheulvzehopgky2ykxnki8s 0 164159 3671165 3670892 2026-09-08T19:32:23Z Ranveig 39 Mal:Omsett 3671165 wikitext text/x-wiki {{taksoboksLua |taksonomi_WD=ja }} [[File:Anthyllis vulneraria-a.jpg|thumb|upright|Rundskolm avblomstra]] '''Rundskolm''' er ei plante i [[ertefamilien]]. [[Art]]en er utbreidd i [[Europa]], [[Asia]] og [[Nord-Afrika]]. Stengel og blad er silkehåra. Planta har fingerforma støtteblad under hovudet og gule eller stundom raude blomstrar. Rundskolm finst i mange former og fargevariantar. Han blømer kring juli på sand og turr kalkrik grunn. Planta er nokså vanleg både i låglandet og til fjells i [[Noreg]]. Ho er funnen opp til 1350 m på [[Hardangervidda]]. == Kjelder == {{refstart}} * Johannes Lid: ''Norsk-svensk-finsk flora''. Det Norske Samlaget, 1985. {{refslutt}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Getväppling|Getväppling]]» frå {{Wikipedia-utgåve|sv}}, den 9. september 2010.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == * {{artslenkjer}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Plantar i Noreg]] [[Kategori:Erteblomfamilien]] diwotwykh6z58b5itx8ghr8harnc26c 0 169587 3671204 3671071 2026-09-09T06:46:41Z Ranveig 39 La inn igjen bakgrunnsstoff. Treng kjelder. 3671204 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Norsk Lovtidend''' er ein publikasjon som blir gitt ut av [[Justisdepartementet]]. Den inneheld alle [[lov]]vedtak, [[Noregs grunnlov|grunnlovsvedtak]], [[provisorisk anordning|provisoriske anordningar]], Stortingets [[skattevedtak]] og [[forskrift]]er. Den kan også innehalde andre forvaltingsavgjerder og overeinskomstar med framande statar. Viss ikkje tidspunktet er oppgjeve i lova eller forskrifta, eller i eige [[delegasjon|delegert]] vedtak, trer ei lov eller ei forskrift i kraft ein måned etter den dag då den har blitt kunngjort i Norsk Lovtidend, jfr. lov om Norsk Lovtidend m.v. §&nbsp;3. Det er i moderne tid svært sjeldan at tidspunktet for ikraftsetjing ikkje er tydeleg oppgjeve. == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{manglar kjelder|dato=2026}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} * [https://www.lovdata.no/all/hl-19690619-053.html Lov om Norsk Lovtidend m.v.] * [https://www.lovdata.no/ltavd1/index.html Norsk Lovtidend avdeling I] (lover og sentrale forskrifter mv.) * [https://www.lovdata.no/ltavd2/index.html Norsk Lovtidend avdeling II] (regionale og lokale forskrifter mv.) {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Norske juridiske tidsskrift]] ofza6g9ejxxyuq3t3zvlkmi97mjvxr5 3671205 3671204 2026-09-09T06:47:11Z Ranveig 39 3671205 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Norsk Lovtidend''' er ein publikasjon som blir gitt ut av [[Justisdepartementet]]. Den inneheld alle [[lov]]vedtak, [[Noregs grunnlov|grunnlovsvedtak]], [[provisorisk anordning|provisoriske anordningar]], Stortingets [[skattevedtak]] og [[forskrift]]er. Den kan også innehalde andre forvaltingsavgjerder og overeinskomstar med framande statar. Viss ikkje tidspunktet er oppgjeve i lova eller forskrifta, eller i eige [[delegasjon|delegert]] vedtak, trer ei lov eller ei forskrift i kraft ein måned etter den dag då den har blitt kunngjort i Norsk Lovtidend, jfr. lov om Norsk Lovtidend m.v. §&nbsp;3. Det er i moderne tid svært sjeldan at tidspunktet for ikraftsetjing ikkje er tydeleg oppgjeve. == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{manglar kjelder|dato=2026}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} *{{offisiell nettstad}} * [https://www.lovdata.no/all/hl-19690619-053.html Lov om Norsk Lovtidend m.v.] * [https://www.lovdata.no/ltavd1/index.html Norsk Lovtidend avdeling I] (lover og sentrale forskrifter mv.) * [https://www.lovdata.no/ltavd2/index.html Norsk Lovtidend avdeling II] (regionale og lokale forskrifter mv.) {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Norske juridiske tidsskrift]] e92sxp5emrf08psq29s2hsd6x3t3i80 3671206 3671205 2026-09-09T06:49:06Z Ranveig 39 To ref. frå no: 3671206 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Norsk Lovtidend''' er ein publikasjon som blir gitt ut av [[Lovdata]] på vegner av [[Justis- og beredskapsdepartementet]].<ref>[http://lovdata.no/forskrift/1992-03-20-176 Forskrift om ansvaret for Norsk Lovtidend]</ref> Han inneheld alle [[lov]]vedtak, [[Noregs grunnlov|grunnlovsvedtak]], [[provisorisk anordning|provisoriske anordningar]], Stortingets [[skattevedtak]] og [[forskrift]]er. Han kan også innehalde andre forvaltingsavgjerder og overeinskomstar med framande statar. Viss ikkje tidspunktet er oppgjeve i lova eller forskrifta, eller i eige [[delegasjon|delegert]] vedtak, trer ei lov eller ei forskrift i kraft ein måned etter den dag då den har blitt kunngjort i Norsk Lovtidend, jfr. lov om Norsk Lovtidend m.v. §&nbsp;3.<ref>[http://lovdata.no/lov/1969-06-19-53/§3 Lov om Norsk Lovtidend §&nbsp;3]</ref> Det er i moderne tid svært sjeldan at tidspunktet for ikraftsetjing ikkje er tydeleg oppgjeve. == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refforbetre|dato=2026}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} *{{offisiell nettstad}} * [https://www.lovdata.no/all/hl-19690619-053.html Lov om Norsk Lovtidend m.v.] * [https://www.lovdata.no/ltavd1/index.html Norsk Lovtidend avdeling I] (lover og sentrale forskrifter mv.) * [https://www.lovdata.no/ltavd2/index.html Norsk Lovtidend avdeling II] (regionale og lokale forskrifter mv.) {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Norske juridiske tidsskrift]] 62ct2u6giq53l8vhe0dw8s07aiius22 0 170020 3671232 3266369 2026-09-09T08:29:40Z Migne 2086 3671232 wikitext text/x-wiki {{Infoboks fotballspelar | namn= Toni Kroos | fødd = {{Fødselsdato og alder|1990|1|4}} | føddstad = [[Greifswald]] | føddland = [[DDR]] | høgd = 182 cm | nvklubb = [[Bayern München]] | draktnummer = 39 | posisjon = Midtbane, ving | ungdomsår = [[1997]]-[[2002]]<br />[[2002]]-[[2006|06]]<br />[[2006]]-[[2007|07]] | ungdomsklubb = {{GER}} Greifswalder SV <br /> {{GER}} [[Hansa Rostock]]<br />{{GER}} [[Bayern München]] | år = [[2007]]-<br />[[2009]]-[[2010|10]] | klubbar = {{GER}} [[Bayern München]]<br />{{GER}} [[Bayer Leverkusen]] (lån) | kampar(mål) = 130 (13)<br />43 (10) | landslagår = [[2008]]-[[2009|09]]<br />[[2010]]- | landslag = {{GER}} [[Tyskland|Tyskland U21]]<br />{{GER}} [[Tyskland]] | landskampar(mål) = 14 (2)<br />114 (17) | kloppdatert = 10. mai 2014 | lloppdatert = 6. juni 2024 }} '''Toni Kroos''' ({{fødd|4. januar|1990|Kroos}}) er ein tysk tidlegare fotballspelar frå [[Greifswald]]. Han var ein framifrå midtbanespelar kjend for sine presise pasningar. Kroos, som i 2014 vart verdsmeister for Tyskland, sanka ei mengd pokalar, fyrst med [[Bayern München]] fram til 2014 og sidan i ti sesongar med spanske [[Real Madrid]]. ===Klubbspel=== Kroos debuterte i bundesliga 23. september 2007 for Bayern München. Etter å ha vore innbytar i ein del ligakampar i 2008, spelte han frå januar 2009 for [[Bayer Leverkusen]], fram til og med vårsesongen 2010. Sommaren 2010 drog Kroos tilbake til FC Bayern. Dei neste fire sesongane bidrog han mykje til at laget heva seg og henta heim bundesligapokalen og DFB-pokalen både i 2013 og 2014. Våren 2013 triumferte Bayern München også i meisterligaen, gjennom å vinne 2-1 over [[Borussia Dortmund]] i finalen. Tiårsperioden 2014–24 gjorde Kroos teneste i  Real Madrid. I desse åra var han med å vinne La Liga fire gongar og [[UEFA-meisterligaen]] heile fem gongar. Med sigeren i meisterliga-finalen 2024 vann Kroos meisterligaen for sjette gong, noko som gjer han til den mestvinnande i europacupen/meisterligaen, jamsides  [[Francisco Gento]] og hans mangeårige lagkameratar [[Dani Carvajal]], [[Luka Modrić]] og Nacho Fernández. ===Landslagsspel=== Kroos var tysk landslagsspelar frå 2010 til 2024. Han deltok i tre verdsmeisterskap; 2010, 2014, 2018, og fire europameisterskap: 2012, 2016, 2021 og 2024. I 2010 var han innbytar i fire VM-kampar. Også i EM 2012 deltok han i fire kampar. To år seinare spelte han alle Tyskland sine kampar under [[VM i fotball 2014|verdsmeisterskapen]] i [[Brasil]]. Han skåra av to av måla i den legendariske semifinalekampen mot vertslandet, eit oppgjer som enda tysk siger 7 mål mot 1. I finalen vann Tyskland 1-0 over [[Argentina]]. Sidan spelte Kroos fem kampar i EM-turneringa 2016. I [[Fotball-VM 2018]] skåra han sigersmålet mot Sverige, men Tyskland enda opp med å verte slått ut i gruppespelet. Under europameisterskapen i England sommaren 2021 deltok han fire kampar. Til sist var han med å spele Tyskland fram til kvartfinale i [[Fotball-EM 2024]]. Kvartfinale-oppgjeret den 5. juli enda med spansk siger. Etter 114 landskampar og 17 skåringar tok Kroos av seg fotballskorne for godt. ===Merittar=== *Verdsmeister: 2014 for Vest-Tyskland *Vinnar av UEFA-meisterligaen: 2013 for Bayern München, 2016, 2017, 2018, 2022 og 2024 for Real Madrid *Tysk ligameister: 2008, 2013, 2014 for Bayern München *Vinnar av DFB-pokalen: 2008, 2013, 2014 for Bayern München *Spansk ligameister: 2017, 2020, 2022 og 2024 for Real Madrid *Spansk cupmeister: 2023 for Real Madrid ==Kjelder== {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:de:Toni Kroos|Toni Kroos]]» frå {{Wikipedia-utgåve|de}}, den 9. september 2026.'' {{refslutt}} *[https://eu-football.info/_player.php?id=26623 eu-football] {{Tyskland i fotball-VM 2010}} {{Tyskland i fotball-EM 2012}} {{Tyskland i fotball-VM 2014}} {{Tyskland i fotball-EM 2016}} {{Tyskland i fotball-VM 2018}} {{Tyskland i fotball-EM 2021}} {{Tyskland i fotball-EM 2024}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Tyske fotballspelarar]] [[Kategori:Bayern München-spelarar]] [[Kategori:Bayer Leverkusen-spelarar]] [[Kategori:Real Madrid-spelarar]] [[Kategori:Spelarar i Fotball-VM 2010]] [[Kategori:Spelarar i Fotball-EM 2012]] [[Kategori:Spelarar i Fotball-VM 2014]] [[Kategori:Spelarar i Fotball-EM 2016]] [[Kategori:Spelarar i Fotball-VM 2018]] 4xkvurib580tz4j2dqss1amxv1qd7su 0 179121 3671211 3670367 2026-09-09T07:13:15Z Ranveig 39 3671211 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} {{Kursiv tittel}}'''''Skilling-Magazin til Udbredelse af allmeennyttige Kundskaber''''' var eit norsk illustrert [[vekeblad]] som kom ut i peridoen 1835 til 1891. Bladet vart grunnlagd i [[Christiania]], og F. W. Fabritius var utgjevar det meste av tida. Carl August Guldberg var redaktør frå starten til 1856, då tok Hartvig Lassen over. [[Nordahl Rolfsen]] var redaktør siste året bladet kom ut. Innhaldet i bladet var ei blanding av [[biografi]]ar, [[forteljing]]ar og populærvitskap. == Kjelder == *[https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2008051404017?&page=573 ''Norsk Allkunnebok.] IX. bandet''. 1960 == Bakgrunnsstoff == * {{ Kjelde bok | utgjeve år = 1990 | tittel = Skilling-Magazin | stad = S.l | forlag = H. Fjeld] | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2017101226005 | side = }} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Norske vekeblad]] [[Kategori:Publikasjonar skipa i 1835]] [[Kategori:Publikasjonar nedlagde i 1891]] [[Kategori:1835 i Noreg]] [[Kategori:1891 i Noreg]] 2u338g0t6y3yw9s4pb72lnle97ujtt6 0 192427 3671194 3299012 2026-09-09T05:46:06Z Famberhorst 51250 3671194 wikitext text/x-wiki {{taksoboksLua |taksonomi_WD=ja}} '''Mispel''' er ei [[slekt|planteslekt]] med drygt 260 [[art]]ar. Somme er vintergrøne medan andre fell lauva om hausten. Mispel er busker sjølv om dei legg seg som matter mot marka. Andre artar veks som meir eller mindre høge busker eller dei tek form10-12 cm. Dei kan vere blanke eller matte, dunhåra eller glatte, og dei sit strødd langs greinene. Blomstrane sit einslege eller i klasar og har fem [[kronblad]] som enten står rett opp eller ligg utover. [[Frukt]]a er [[bær]] med kjøtaktig innhald, fargane i ulike nyansar av raudt, rosa, oransje, burgunder eller svart. [[Fil:Cotoneaster acuminatus - berries (aka).jpg|mini|venstre|''Cotoneaster acuminatus'' med raude bær.]] [[File:Vruchten van een dwergmispel (Cotoneaster), 16-01-2025. (d.j.b.).jpg|mini|venstre|Frukter av en Cotoneaster,]] Det latinske namnet ''Cotoneaster'' vart først brukt av [[Conrad Gesner]] kring [[1577]]. Namnet kjem frå det [[hellas|greske]] ordet ''kydonion'', som tyder ''kvede'', og ''aster'', som tyder ''vill''. Alle artane er [[apomiktisk]]e; dvs dei formeirer seg kjønnslaust. ==Kjelder== {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Oxbärssläktet|Oxbärssläktet]]» frå {{Wikipedia-utgåve|sv}}, den 20. august 2011.'' {{refslutt}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Mispelslekta| ]] [[Kategori:Hageplantar]] [[Kategori:Rosefamilien]] [[Kategori:Hekkplantar]] e041w5wexhz5jjj6r7o1hhhazswcs7a 3671216 3671194 2026-09-09T07:18:27Z Ranveig 39 Artslenkjer 3671216 wikitext text/x-wiki {{taksoboksLua |taksonomi_WD=ja}} '''Mispel''' er ei [[slekt|planteslekt]] med drygt 260 [[art]]ar. Somme er vintergrøne medan andre fell lauva om hausten. Mispel er busker sjølv om dei legg seg som matter mot marka. Andre artar veks som meir eller mindre høge busker eller dei tek form10-12 cm. Dei kan vere blanke eller matte, dunhåra eller glatte, og dei sit strødd langs greinene. Blomstrane sit einslege eller i klasar og har fem [[kronblad]] som enten står rett opp eller ligg utover. [[Frukt]]a er [[bær]] med kjøtaktig innhald, fargane i ulike nyansar av raudt, rosa, oransje, burgunder eller svart. [[Fil:Cotoneaster acuminatus - berries (aka).jpg|mini|venstre|''Cotoneaster acuminatus'' med raude bær.]] [[File:Vruchten van een dwergmispel (Cotoneaster), 16-01-2025. (d.j.b.).jpg|mini|venstre|Frukter av en Cotoneaster,]] Det latinske namnet ''Cotoneaster'' vart først brukt av [[Conrad Gesner]] kring [[1577]]. Namnet kjem frå det [[hellas|greske]] ordet ''kydonion'', som tyder ''kvede'', og ''aster'', som tyder ''vill''. Alle artane er [[apomiktisk]]e; dvs dei formeirer seg kjønnslaust. ==Kjelder== {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Oxbärssläktet|Oxbärssläktet]]» frå {{Wikipedia-utgåve|sv}}, den 20. august 2011.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == * {{artslenkjer}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Mispelslekta| ]] [[Kategori:Hageplantar]] [[Kategori:Rosefamilien]] [[Kategori:Hekkplantar]] 6ypv2ps0ih6qvdpui2dnzgt2wc9k91g 3671217 3671216 2026-09-09T07:18:43Z Ranveig 39 Ranveig flytte sida [[Mispel]] til [[Mispelslekta]]: Namn i Artsdatabanken 3671216 wikitext text/x-wiki {{taksoboksLua |taksonomi_WD=ja}} '''Mispel''' er ei [[slekt|planteslekt]] med drygt 260 [[art]]ar. Somme er vintergrøne medan andre fell lauva om hausten. Mispel er busker sjølv om dei legg seg som matter mot marka. Andre artar veks som meir eller mindre høge busker eller dei tek form10-12 cm. Dei kan vere blanke eller matte, dunhåra eller glatte, og dei sit strødd langs greinene. Blomstrane sit einslege eller i klasar og har fem [[kronblad]] som enten står rett opp eller ligg utover. [[Frukt]]a er [[bær]] med kjøtaktig innhald, fargane i ulike nyansar av raudt, rosa, oransje, burgunder eller svart. [[Fil:Cotoneaster acuminatus - berries (aka).jpg|mini|venstre|''Cotoneaster acuminatus'' med raude bær.]] [[File:Vruchten van een dwergmispel (Cotoneaster), 16-01-2025. (d.j.b.).jpg|mini|venstre|Frukter av en Cotoneaster,]] Det latinske namnet ''Cotoneaster'' vart først brukt av [[Conrad Gesner]] kring [[1577]]. Namnet kjem frå det [[hellas|greske]] ordet ''kydonion'', som tyder ''kvede'', og ''aster'', som tyder ''vill''. Alle artane er [[apomiktisk]]e; dvs dei formeirer seg kjønnslaust. ==Kjelder== {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Oxbärssläktet|Oxbärssläktet]]» frå {{Wikipedia-utgåve|sv}}, den 20. august 2011.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == * {{artslenkjer}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Mispelslekta| ]] [[Kategori:Hageplantar]] [[Kategori:Rosefamilien]] [[Kategori:Hekkplantar]] 6ypv2ps0ih6qvdpui2dnzgt2wc9k91g 3671220 3671217 2026-09-09T07:19:58Z Ranveig 39 3671220 wikitext text/x-wiki {{taksoboksLua |taksonomi_WD=ja}} '''Mispelslekta''' er ei [[slekt|planteslekt]] med drygt 260 [[art]]ar. Somme mispelartar er vintergrøne medan andre fell lauva om hausten. Mispel er busker sjølv om dei legg seg som matter mot marka. Andre artar veks som meir eller mindre høge busker eller dei tek form10-12 cm. Dei kan vere blanke eller matte, dunhåra eller glatte, og dei sit strødd langs greinene. Blomstrane sit einslege eller i klasar og har fem [[kronblad]] som enten står rett opp eller ligg utover. [[Frukt]]ene er [[bær]] med kjøtaktig innhald, fargane i ulike nyansar av raudt, rosa, oransje, burgunder eller svart. [[Fil:Cotoneaster acuminatus - berries (aka).jpg|mini|venstre|''Cotoneaster acuminatus'' med raude bær.]] [[File:Vruchten van een dwergmispel (Cotoneaster), 16-01-2025. (d.j.b.).jpg|mini|venstre|Frukter av ein dvergmispel.]] Det latinske namnet ''Cotoneaster'' vart først brukt av [[Conrad Gesner]] kring [[1577]]. Namnet kjem frå det greske ordet ''kydonion'', som tyder ''kvede'', og ''aster'', som tyder ''vill''. Alle artane er [[apomiktisk]]e; dvs dei formeirer seg kjønnslaust. ==Kjelder== {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Oxbärssläktet|Oxbärssläktet]]» frå {{Wikipedia-utgåve|sv}}, den 20. august 2011.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == * {{artslenkjer}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Mispelslekta| ]] [[Kategori:Hageplantar]] [[Kategori:Rosefamilien]] [[Kategori:Hekkplantar]] 6xd0d4y3ypwhk854ifed7ayt9luw8ta 0 195250 3671114 2407400 2026-09-08T12:43:26Z Sigmundg 835 Sigmundg flytte sida [[Einingsrot]] til [[Einingskvadrat]]: Feilstava tittel: Samanblanding av einingskvadrat og einingsrot 2407400 wikitext text/x-wiki [[Fil:Unit Square.svg|mini|Einingsrota i [[euklidsk geometri|reelt plan]].]] '''Einingsrot''' er i [[matematikk]] eit [[kvadrat]] som har sider med lengd 1, altså ei løysing av likninga xⁿ = 1. Denne likninga har ''n'' løysingar, dei n-te einingsrøtene. Til dømes har x⁴ = 1 [[rot i matematikk|røtene]] ± 1 og ± [[i i matematikk|i]]. Dei n-te einingsrøtene har formeiningsrot <math>\epsilon = \cos \frac{2 \pi k}{n} + i \sin \frac{2 \pi k}{n} </math> der <math> (k = 0,1....,n-1)</math> og desse komplekse tala ligg alle på [[einingssirkel]]en og dannar eit regulær [[polygon]]. På denne måten vert konstruksjonen av ein regulær n-kant ført i samband med løysinga av likninga xⁿ = 1. == Sjå òg == * [[Einingssirkel]] * [[Einingssfære]] * [[Einingskube]] ==Kjelder== {{snl|enhetsrot/matematikk|enhetsrot – matematikk}} [[Kategori:Geometri]] [[Kategori:Ein]] bvso5rbm93injl33zfivcnbmml0j40y 3671131 3671114 2026-09-08T13:52:46Z Sigmundg 835 Korreksjon 3671131 wikitext text/x-wiki [[Fil:Unit Square.svg|mini|Einingskvadrat i det kartesiske planet.]] '''Einingskvadrat''' er eit kvadrat med sider som er ei eing lange<ref name="Weisstein"/>. I det [[Kartesisk koordinatsystem|kartesiske planet]] har einingskvadrata hjørne ved (0, 0), (1, 0), (0, 1) og (1, 1). == Sjå òg == * [[Einingssirkel]] * [[Einingssfære]] * [[Einingskube]] == Referansar == <references> <ref name="Weisstein">E.W., Weisstein, [https://mathworld.wolfram.com/UnitSquare.html ''Unit Square''], Wolfram Mathworld.</ref> </references> [[Kategori:Geometri]] [[Kategori:Ein]] a4r9fj81ee2uylf4cdu773a4bpkgddr 0 265391 3671171 3231953 2026-09-08T19:48:14Z JayCubby 144760 ([[c:GR|GR]]) [[File:Ggstokes.jpg]] → [[File:Portrait of George Gabriel Stokes (1819-1903), Physicist and Mathematician (2551115803).jpg]] better 3671171 wikitext text/x-wiki {{infoboks vitskapsfolk |namn = Sir George Stokes, Bt |bilete = Portrait of George Gabriel Stokes (1819-1903), Physicist and Mathematician (2551115803).jpg |biletstorlek= 220px |fødd = 13. august 1819 |fødestad = [[Skreen]] i [[County Sligo]] i Irland |død = {{dødsdato og alder|1903|2|1|1819|8|13|df=y}} |dødsstad = [[Cambridge]] i England |felt = [[Matematikk]] og [[fysikk]] |arbeidsinstitusjonar = Universitetet i Cambridge |alma_mater = [[Pembroke College i Cambridge]] |akademiske rettleiarar= [[William Hopkins]] |kjende studentar = [[Horace Lamb]] |kjende for = [[Stokes-lov]]<br>[[Stokes-teoremet]]<br>[[Stokes-linja]]<br>[[Stokestalet]]<br>[[Stokesforholdet]]<br>[[Stokes-skiftet]]<br>[[Navier–Stokes-likningar]] |prisar = [[Rumford-medaljen]] (1852)<br>[[Copleymedaljen]] (1893) |signature = Stokes_sig.jpg }} '''Sir George Gabriel Stokes, 1. Baronet''' ({{levde-lua|fødd 13. august 1819, død 1. februar 1903}}) var ein britisk matematikar og fysikar. Han var professor i matematikk i Cambridge frå 1849. Stokes var dugande både i teoretisk og eksperimentell fysikk og fleire viktige fysiske lover er kalla opp etter han. Mest kjend er truleg lova om motstanden ein [[kule]]forma lekam møter når det går med liten fart gjennom ein [[gass]] eller ei [[væske]]. Av den lova kan ein til dømes finne fallhastigheita for små [[regn]]dropar. Stokes vart æresdoktor ved [[Universitetet i Oslo]] i 1902. ==Sjå òg== * [[Navier-Stokes-likningane]] * [[Stokes-lova]] ==Kjelder== *Ormestad, Helmut & Delphin, Inger Lise A.. (2009, 15. februar). George Gabriel, Sir Stokes. I Store norske leksikon. Henta 9. november 2013 frå http://snl.no/George_Gabriel%2C_Sir_Stokes. {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Irske matematikarar]] [[Kategori:Irske fysikarar]] [[Kategori:Britiske fysikarar]] [[Kategori:Britiske matematikarar]] [[Kategori:Optiske fysikarar]] [[Kategori:Væskedynamikarar]] [[Kategori:Medlemmar av Royal Society]] [[Kategori:Presidentar i Royal Society]] [[Kategori:Viskositet]] [[Kategori:Copleymedaljen]] [[Kategori:Fysikarar på 1800-talet]] oqck7d1orw4nrf07g6zgf5aecy4m587 0 285661 3671186 2853854 2026-09-09T00:24:47Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Trojany]] til [[Trojany i Wołomin]]: Fleirtyding 2853854 wikitext text/x-wiki {{Infoboks by |offisielt_namn = Trojany |bilet_horisont = Trojany województwo mazowieckie.JPG |biletstorleik = |bilettekst = |bilet_flagg = |flaggstorlek = |bilet_byvåpen = |våpenstorleik = |kart = |kartstorleik = |karttekst = |underinndeling_type = Land <br /> Voivodskap |underinndeling_namn = [[Polen]] <br /> Masoviske voivodskap |etablert_tittel = |etablert_dato = |areal_kjelder = |totalareal = |landareal = |vassareal = |areal_urbant = |areal_omegn = |innbyggjarar_i_år = 2014 |innbyggjarar_kjelder = |innbyggjarar_totalt = 490 |folketettleik = |innbyggjarar_omegn = |innbyggjarar_urbant = |latd=52 |latm=28 |lats= |latNS=N |longd=21 |longm=20 |longs= |longEW=E |høgd = |tidssone = |tidssone_sommar = |utc_skilnad = |utc_skilnad_sommar = |postnummer = |retningsnummer = +48 29 |bilnummer = WWL |nettside = |merknadar = }} '''Trojany''' er ein landsby i [[Polen]] mellom [[Wołomin]] og [[Warszawa]], nær [[Dąbrówka]]. Landsbyen ligg i [[Wołomin fylke]] i [[Masoviske voivodskap]], og hadde i 2014 litt over 490 innbyggjarar. {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Landsbyar i Polen]] [[Kategori:Masoviske voivodskap]] cj9ijpuiv1izhigiuupbtr79zr713kl 0 308643 3671107 3100545 2026-09-08T12:18:36Z Migne 2086 /* Rogaland */ 3671107 wikitext text/x-wiki '''Stortingsrepresentantar 1977-1981''' er ei liste over stortingsrepresentantane i valperioden 1. oktober 1977 til 30. september 1981. [[Stortinget]] hadde totalt 155 representantar, fordelt med 76 til [[Arbeidarpartiet]], 41 til [[Høgre]], 22 til [[Kristeleg Folkeparti]], 12 til [[Senterpartiet]], 2 til [[Sosialistisk Venstreparti]] og 2 til [[Venstre]] ==Aust-Agder== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Osmund Faremo]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Johannes Vågsnes]] |[[Kristeleg Folkeparti]] |Vald på fellesliste [[Senterpartiet]]/[[Kristeleg Folkeparti]]/[[Venstre]]/[[Det Liberale Folkepartiet|Det Nye Folkepartiet]]. |- |[[Astrid Gjertsen]] |[[Høgre]] | |- |[[Thor Lund]] |[[Arbeidarpartiet]] | |} ==Vest-Agder== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Engly Lie]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Tore Austad]] |[[Høgre]] | |- |[[Toralf Westermoen]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Odd Lien]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Ragnar Udjus]] |[[Senterpartiet]] |Vald på fellesliste [[Senterpartiet]]/[[Det Liberale Folkepartiet|Det Nye Folkepartiet]]/[[Venstre]]. |} ==Akershus== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Inger Louise Valle]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Jo Benkow]] |[[Høgre]] | |- |[[Thor Gystad]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Rolf Presthus]] |[[Høgre]] | |- |[[Thor-Eirik Gulbrandsen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Gerd Kirste]] |[[Høgre]] | |- |[[Helen Bøsterud]] |[[Arbeidarpartiet]] |[[Terje Granerud]] møtte 21.april - 3. okktober 1980 |- |[[Carl Fredrik Lowzow]] |[[Høgre]] | |- |[[Anne-Olaug Ingeborgrud]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Erland Asdahl]] |[[Senterpartiet]] | |} ==Buskerud== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Tor Oftedal]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Mona Røkke]] |[[Høgre]] | |- |[[Gunnar Hvashovd]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Kirsti Kolle Grøndahl]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Hans E. Strand]] |[[Høgre]] | |- |[[Olaf Øen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Hans Torgersen]] |[[Kristeleg Folkeparti]] |Vald på fellesliste [[Kristeleg Folkeparti]]/[[Venstre]]/[[Det Liberale Folkepartiet|Det Nye Folkepartiet]]. |} ==Finnmark== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Valter Gabrielsen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Per A. Utsi]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Thor Listau]] |[[Høgre]] | |- |[[Oddrunn Pettersen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |} ==Hedmark== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Odvar Nordli]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Kjell Magne Fredheim]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Else Repål]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Ottar Landfald]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Sigbjørn Johnsen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Christian Erlandsen]] |[[Høgre]] | |- |[[Kjell Borgen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Anne-Lise Bakken]] |[[Arbeidarpartiet]] | |} ==Hordaland== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Harry Hansen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Per Hysing-Dahl]] |[[Høgre]] | |- |[[Sverre L. Mo]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Arne Nilsen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Sigrid Utkilen]] |[[Høgre]] | |- |[[Margit Tøsdal]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Asbjørn Haugstvedt]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Håkon Randal]] |[[Høgre]] | |- |[[Hallvard Bakke]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Sverre Helland]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Arne Skauge]] |[[Høgre]] | |- |[[Aksel Fossen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Hans Olav Tungesvik]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Inger-Lise Skarstein]] |[[Høgre]] | |- |[[Georg Johan Jacobsen|Georg Jacobsen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |} ==Møre og Romsdal== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Asbjørn Jordahl]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Odd Vigestad]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Oddbjørn Langlo]] |[[Høgre]] | |- |[[Arve Berg]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Arnold Weiberg-Aurdal]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Kjell Magne Bondevik]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Mary Eide]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Anders Talleraas]] |[[Høgre]] | |- |[[Hans Hammond Rossbach]] |[[Venstre]] | |- |[[Aslaug Fredriksen]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |} ==Nordland== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Eivind Bolle]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Rolf Hellem]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Håkon Kyllingmark]] |[[Høgre]] | |- |[[Bjarne Mørk-Eidem]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Odd With]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Kåre Rønning]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Anne-Lise Steinbach]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Petter Thomassen]] |[[Høgre]] | |- |[[Per Karstensen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Gudmund Grytøyr]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Karl Sverre Klevstad]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Hanna Kvanmo]] |[[Sosialistisk Venstreparti]] | |} ==Oppland== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Liv Andersen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Rolf Furuseth]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Ola O. Røssum]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Kristine Rusten]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Harald U. Lied]] |[[Høgre]] | |- |[[Åge Hovengen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Olav Djupvik]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |} ==Oslo== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Trygve Bratteli]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Kåre Willoch]] |[[Høgre]] | |- |[[Reiulf Steen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Wenche Lowzow]] |[[Høgre]] | |- |[[Gro Harlem Brundtland]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Jan P. Syse]] |[[Høgre]] | |- |[[Eli Kristiansen]] |[[Kristeleg Folkeparti]] |Vald på fellesliste [[Kristeleg Folkeparti]]/[[Det Liberale Folkepartiet|Det Nye Folkepartiet]]/[[Senterpartiet]]. |- |[[Thorbjørn Berntsen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Lars Roar Langslet]] |[[Høgre]] | |- |[[Haldis Havrøy]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Paul Thyness]] |[[Høgre]] | |- |[[Stein Ørnhøi]] |[[Sosialistisk Venstreparti]] | |- |[[Knut Frydenlund]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Karin Hafstad]] |[[Høgre]] | |- |[[Einar Førde]] |[[Arbeidarpartiet]] | |} ==Rogaland== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Gunnar Berge]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Kristin Lønningdal]] |[[Høgre]] | |- |[[Jakob Aano]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Geirmund Ihle]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Claus Feyling]] |[[Høgre]] | |- |[[Knut Haus]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Gunn Vigdis Olsen-Hagen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Ole Gabriel Ueland (1931–2009)|Ole Gabriel Ueland]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Marit Løvvig]] |[[Høgre]] | |- |[[Hans Frette]] |[[Arbeidarpartiet]] | |} ==Sogn og Fjordane== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Kåre Øvregard]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Per J. Husabø]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Lars Lefdal]] |[[Høgre]] | |- |[[Ambjørg Sælthun]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Oddleif Fagerheim]] |[[Arbeidarpartiet]] | |} ==Telemark== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Finn Kristensen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Turid Varsi]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Torstein Tynning]] |[[Høgre]] | |- |[[Kjell Bohlin]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Jørgen Sønstebø]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Egil Bergsland]] |[[Arbeidarpartiet]] | |} ==Troms== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Asbjørn Sjøthun]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Arnljot Norwich]] |[[Høgre]] | |- |[[Kirsten Myklevoll]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Per Aas]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Rolf Nilssen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Margit Hansen-Krone]] |[[Høgre]] | |} ==Nord-Trøndelag== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Guttorm Hansen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Inger Lise Gjørv]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Johan J. Jakobsen]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Gunnar Vada]] |[[Høgre]] |Vald på fellesliste [[Høgre]]/[[Kristeleg Folkeparti]]. |- |[[Johnny Stenberg]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Reidar Due]] |[[Senterpartiet]] | |} ==Sør-Trøndelag== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Liv Aasen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Hermund Eian]] |[[Høgre]] | |- |[[Roald Bye]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Jens P. Flå]] |[[Kristeleg Folkeparti]] |Vald på fellesliste [[Kristeleg Folkeparti]]/[[Venstre]]/[[Det Liberale Folkepartiet|Det Nye Folkepartiet]]. |- |[[Kjell Helland]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Johan Syrstad]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Gunvor Schnitler]] |[[Høgre]] | |- |[[Rolf Fjeldvær]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Jostein Berntsen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Odd Einar Dørum]] |[[Venstre]] |Vald på fellesliste [[Kristeleg Folkeparti]]/[[Venstre]]/[[Det Liberale Folkepartiet|Det Nye Folkepartiet]]. |} ==Vestfold== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Astrid Murberg Martinsen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Odd Vattekar]] |[[Høgre]] | |- |[[Petter Furberg]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Thor Knudsen]] |[[Høgre]] | |- |[[Alf Bjørnø]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Åge Ramberg]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Karen Sogn]] |[[Høgre]] | |} ==Østfold== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Ingvar Bakken]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Arvid Johanson]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Svenn Stray]] |[[Høgre]] | |- |[[Liv Stubberud]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Lars Korvald]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Thorbjørn Kultorp]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Georg Apenes]] |[[Høgre]] | |- |[[Tom Thoresen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |} {{Stortingsrepresentantar}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1977-1981| ]] [[Kategori:Lister over Stortingsrepresentantar etter periode|Stortingsrepresentantar 1977-1981]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar etter periode|Stortingsrepresentantar 1977-1981]] kcquz728a1od5xgbxi36eqr465hqil7 0 308668 3671106 3592523 2026-09-08T12:18:08Z Migne 2086 /* Rogaland */ 3671106 wikitext text/x-wiki '''Stortingsrepresentantar 1981-1985''' er ei liste over stortingsrepresentantane i valperioden 1. oktober 1981 til 30. september 1985. [[Stortinget]] hadde totalt 155 representantar, fordelt med 66 (65 før omval) til [[Arbeidarpartiet]], 53 (54 før omval) til [[Høgre]], 15 til [[Kristeleg Folkeparti]], 11 til [[Senterpartiet]], 4 til [[Sosialistisk Venstreparti]], 4 til [[Framstegspartiet]] og 2 til [[Venstre]]. I valkrinsen Buskerud vart det halde omval, eit omval som førte til at [[Arbeidarpartiet]] vann eit mandat og [[Høgre]] tapte eit. ==Aust-Agder== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Osmund Faremo]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Astrid Gjertsen]] |[[Høgre]] |Statsråd. |- |[[Johannes Vågsnes]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Brit Hoel]] |[[Arbeidarpartiet]] | |} ==Vest-Agder== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Tore Austad]] |[[Høgre]] |Statsråd til 8. juni 1983. |- |[[Engly Lie]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Harald Synnes]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Frithjof Klemsdal]] |[[Høgre]] | |- |[[Sigurd Verdal]] |[[Arbeidarpartiet]] | |} ==Akershus== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Jo Benkow]] |[[Høgre]] | |- |[[Einar Førde]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Rolf Presthus]] |[[Høgre]] |Statsråd. |- |[[Helen Bøsterud]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Kaci Kullmann Five]] |[[Høgre]] | |- |[[Thor-Eirik Gulbrandsen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Carl Fredrik Lowzow]] |[[Høgre]] | |- |[[Terje Granerud]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Jan Petersen]] |[[Høgre]] | |- |[[Fridtjof Frank Gundersen]] |Uavhengig/[[Framstegspartiet]] | |} ==Buskerud== ===Før omval=== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Erik Dalheim]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Mona Røkke]] |[[Høgre]] |Statsråd. [[Øivin Skappel Fjeldstad]] møtte i staden før omval. |- |[[Kirsti Kolle Grøndahl]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Hans E. Strand]] |[[Høgre]] | |- |[[Olaf Øen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Hallgrim Berg]] |[[Høgre]] | |- |[[Johan Buttedahl]] |[[Senterpartiet]] |Vald på fellesliste [[Senterpartiet]]/[[Venstre]]. |} ===Etter omval=== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Erik Dalheim]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Mona Røkke]] |[[Høgre]] |Statsråd. [[Hallgrim Berg]] møtte i staden. |- |[[Kirsti Kolle Grøndahl]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Hans E. Strand]] |[[Høgre]] | |- |[[Olaf Øen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Johan Buttedahl]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Aase Moløkken]] |[[Arbeidarpartiet]] | |} ==Finnmark== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Oddvar J. Majala]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Thor Listau]] |[[Høgre]] |Statsråd frå 14. oktober 1981. [[Steinar Eriksen]] møtte sidan. |- |[[Per A. Utsi]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Oddrunn Pettersen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |} ==Hedmark== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Odvar Nordli]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Kjell Magne Fredheim]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Christian Erlandsen]] |[[Høgre]] | |- |[[Kjell Borgen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Ragnhild Queseth Haarstad]] |[[Senterpartiet]] |Vald på fellesliste [[Senterpartiet]]/[[Kristeleg Folkeparti]]/[[Venstre]] |- |[[Anne-Lise Bakken]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Sigbjørn Johnsen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Johan C. Løken]] |[[Høgre]] |Statsråd til 8. juni 1983. |} ==Hordaland== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Per Hysing-Dahl]] |[[Høgre]] | |- |[[Arne Nilsen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Håkon Randal]] |[[Høgre]] | |- |[[Asbjørn Haugstvedt]] |[[Kristeleg Folkeparti]] |Statsråd frå 8. juni 1983. |- |[[Hallvard Bakke]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Inger-Lise Skarstein]] |[[Høgre]] | |- |[[Grete Knudsen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Arne Skauge]] |[[Høgre]] |Statsråd til 8. juni 1983. |- |[[Hans Olav Tungesvik]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Bjørn Erling Ytterhorn]] |[[Framstegspartiet]] | |- |[[Arne Alsåker Spilde]] |[[Høgre]] | |- |[[Aksel Fossen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Sverre Helland]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Kjellbjørg Lunde]] |[[Sosialistisk Venstreparti]] | |- |[[Mons Espelid]] |[[Venstre]] | |} ==Møre og Romsdal== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Arve Berg]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Oddbjørn Langlo]] |[[Høgre]] | |- |[[Kjell Magne Bondevik]] |[[Kristeleg Folkeparti]] |Statsråd frå 8. juni 1983. [[Kjell Furnes]] møtte sidan. |- |[[Mary Eide]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Anders Talleraas]] |[[Høgre]] | |- |[[Arnold Weiberg-Aurdal]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Aslaug Fredriksen]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Rikard Olsvik]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Inger Koppernæs]] |[[Høgre]] |Statsråd til 8. juni 1983 |- |[[Hans Hammond Rossbach]] |[[Venstre]] | |} ==Nordland== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Eivind Bolle]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Petter Thomassen]] |[[Høgre]] | |- |[[Ragna Berget Jørgensen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Elsa Kobberstad]] |[[Høgre]] | |- |[[Bjarne Mørk-Eidem]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Karl Ingebrigtsen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Odd With]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Hanna Kvanmo]] |[[Sosialistisk Venstreparti]] | |- |[[Hans Svendsgård]] |[[Høgre]] | |- |[[Peter Angelsen]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Åshild Hauan]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Harry Danielsen]] |[[Høgre]] | |} ==Oppland== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Liv Andersen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Haakon Blankenborg]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Harald U. Lied]] |[[Høgre]] | |- |[[Lars Velsand]] |[[Senterpartiet]] |Vald på fellesliste [[Senterpartiet]]/[[Venstre]]. |- |[[Åge Hovengen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Kristine Rusten]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Kristian Lund]] |[[Høgre]] | |} ==Oslo== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Kåre Willoch]] |[[Høgre]] |Statsminister. |- |[[Gro Harlem Brundtland]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Wenche Lowzow]] |[[Høgre]] | |- |[[Reiulf Steen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Jan P. Syse]] |[[Høgre]] |Statsråd frå 18. september 1983. |- |[[Thorbjørn Berntsen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Lars Roar Langslet]] |[[Høgre]] |Statsråd |- |[[Carl I. Hagen]] |[[Framstegspartiet]] | |- |[[Stein Ørnhøi]] |[[Sosialistisk Venstreparti]] | |- |[[Sissel Rønbeck]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Grethe Værnø]] |[[Høgre]] | |- |[[Per Ditlev-Simonsen]] |[[Høgre]] | |- |[[Knut Frydenlund]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Kåre Kristiansen]] |[[Kristeleg Folkeparti]] |Statsråd frå 8. juni 1983. |- |[[Per-Kristian Foss]] |[[Høgre]] | |} ==Rogaland== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Sverre Mauritzen]] |[[Høgre]] | |- |[[Gunnar Berge]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Marit Løvvig]] |[[Høgre]] | |- |[[Jakob Aano]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Gunn Vigdis Olsen-Hagen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Claus Feyling]] |[[Høgre]] | |- |[[Jens Marcussen den yngre|Jens Marcussen]] |[[Framstegspartiet]] | |- |[[Hans Frette]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Knut Haus]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Ole Gabriel Ueland (1931–2009)|Ole Gabriel Ueland]] |[[Senterpartiet]] | |} ==Sogn og Fjordane== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Kåre Øvregard]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Lars Lefdal]] |[[Høgre]] | |- |[[Per J. Husabø]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Kjell Opseth]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Ambjørg Sælthun]] |[[Senterpartiet]] | |} ==Telemark== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Finn Kristensen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Sven T. Falck]] |[[Høgre]] | |- |[[Ingeborg Botnen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Kjell Bohlin]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Jørgen Sønstebø]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Torstein Tynning]] |[[Høgre]] | |} ==Troms== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Asbjørn Sjøthun]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Arnljot Norwich]] |[[Høgre]] | |- |[[Rolf Nilssen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Margit Hansen-Krone]] |[[Høgre]] | |- |[[Ranja Hauglid]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Per Aas]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |} ==Nord-Trøndelag== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Guttorm Hansen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Johan J. Jakobsen]] |[[Senterpartiet]] |Vald på fellesliste [[Senterpartiet]]/[[Kristeleg Folkeparti]]. Statsråd frå 8. juni 1983. [[Ottar Gravås]] møtte sidan. |- |[[Inger Lise Gjørv]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Gunnar Vada]] |[[Høgre]] | |- |[[Roger Gudmundseth]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Reidar Due]] |[[Senterpartiet]] |Vald på fellesliste [[Senterpartiet]]/[[Kristeleg Folkeparti]]. |} ==Sør-Trøndelag== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Liv Aasen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Magnar G. Huseby]] |[[Høgre]] | |- |[[Jostein Berntsen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Hermund Eian]] |[[Høgre]] |Døydde 26.1.1983. [[Harald Ellefsen]] rykka inn. |- |[[Kjell Helland]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Gunvor Schnitler]] |[[Høgre]] | |- |[[Johan Syrstad]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Marit Rotnes]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Jens P. Flå]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Arent M. Henriksen]] |[[Sosialistisk Venstreparti]] | |} ==Vestfold== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Thor Knudsen]] |[[Høgre]] | |- |[[Astrid Murberg Martinsen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Karen Sogn]] |[[Høgre]] | |- |[[Alf Bjørnø]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Morten Steenstrup]] |[[Høgre]] | |- |[[Ernst Wroldsen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Ingrid I. Willoch]] |[[Høgre]] | |} ==Østfold== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Ingvar Bakken]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Svenn Stray]] |[[Høgre]] |Utanriksminister. |- |[[Liv Stubberud]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Georg Apenes]] |[[Høgre]] | |- |[[Tom Thoresen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Odd Holøs]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Gunnar Skaug]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Sigurd Holemark]] |[[Høgre]] | |} {{Stortingsrepresentantar}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1981-1985| ]] [[Kategori:Lister over Stortingsrepresentantar etter periode|Stortingsrepresentantar 1981-1985]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar etter periode|Stortingsrepresentantar 1981-1985]] 88htwv8b1e1nkbtsnrx5yvhdqch7unf 0 308709 3671105 2985469 2026-09-08T12:17:35Z Migne 2086 /* Rogaland */ 3671105 wikitext text/x-wiki '''Stortingsrepresentantar 1985-1989''' er ei liste over stortingsrepresentantane i valperioden 1. oktober 1985 til 30. september 1989. [[Stortinget]] hadde totalt 157 representantar, fordelt med 71 til [[Arbeidarpartiet]], 50 til [[Høgre]], 16 til [[Kristeleg Folkeparti]], 12 til [[Senterpartiet]], 6 til [[Sosialistisk Venstreparti]] og 2 til [[Framstegspartiet]]. ==Aust-Agder== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Brit Hoel]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Astrid Gjertsen]] |[[Høgre]] |Statsråd til 17. april 1986. |- |[[Asbjørn Andersen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Helga Haugen]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |} ==Vest-Agder== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Tore Austad]] |[[Høgre]] | |- |[[Sigurd Verdal]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Harald Synnes]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Frithjof Klemsdal]] |[[Høgre]] | |- |[[Aud Blattmann]] |[[Arbeidarpartiet]] | |} ==Akershus== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Jo Benkow]] |[[Høgre]] | |- |[[Reiulf Steen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Rolf Presthus]] |[[Høgre]] |Døydde i januar 1988. Eva R. Finstad møtte sidan |- |[[Helen Bøsterud]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Kaci Kullmann Five]] |[[Høgre]] | |- |[[Terje Granerud]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Anne Enger Lahnstein]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Carl Fredrik Lowzow]] |[[Høgre]] | |- |[[Anneliese Dørum]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Jan Petersen]] |[[Høgre]] | |- |[[Tora Aasland]] |[[Sosialistisk Venstreparti]] | |- |[[Thor-Eirik Gulbrandsen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |} ==Buskerud== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Erik Dalheim]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Mona Røkke]] |[[Høgre]] | |- |[[Kirsti Kolle Grøndahl]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Hallgrim Berg]] |[[Høgre]] | |- |[[Olaf Øen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Johan Buttedahl]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Aase Moløkken]] |[[Arbeidarpartiet]] | |} ==Finnmark== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Oddvar J. Majala]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Oddrunn Pettersen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Steinar Eriksen]] |[[Høgre]] | |- |[[Karl Eirik Schjøtt-Pedersen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |} ==Hedmark== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Kjell Borgen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Anne-Lise Bakken]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Johan C. Løken]] |[[Høgre]] | |- |[[Sigbjørn Johnsen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Eirin Faldet]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Ragnhild Queseth Haarstad]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Kjell Magne Fredheim]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Magnar Sortåsløkken]] |[[Sosialistisk Venstreparti]] | |} ==Hordaland== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Hallvard Bakke]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Arne Skauge]] |[[Høgre]] |Statsråd 25.4.-8.5.1986. |- |[[Grete Knudsen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Inger-Lise Skarstein]] |[[Høgre]] | |- |[[Svein Alsaker]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Leiv Stensland]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Arne Alsåker Spilde]] |[[Høgre]] | |- |[[Ranveig Frøiland]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Nils O. Golten]] |[[Høgre]] | |- |[[Britt Harkestad]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Magnus Stangeland]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Bjarne Kristiansen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Brita Borge]] |[[Høgre]] | |- |[[Kjellbjørg Lunde]] |[[Sosialistisk Venstreparti]] | |- |[[Bjørn Erling Ytterhorn]] |[[Framstegspartiet]] |Døydde i september 1987. Hans J. Røsjorde møtte fast sidan. |} ==Møre og Romsdal== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Arve Berg]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Inger Koppernæs]] |[[Høgre]] | |- |[[Kjell Magne Bondevik]] |[[Kristeleg Folkeparti]] |Statsråd til 8. mai 1986. |- |[[Mary Eide]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Anders Talleraas]] |[[Høgre]] | |- |[[Rikard Olsvik]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Gudmund Restad]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Kjell Furnes]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Ingvard Sverdrup]] |[[Høgre]] | |- |[[Laila Kaland]] |[[Arbeidarpartiet]] | |} ==Nordland== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Bjarne Mørk-Eidem]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Petter Thomassen]] |[[Høgre]] |Statsråd til 8. mai 1986. [[Harry Danielsen]] møtte då i staden. |- |[[Ragna Berget Jørgensen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Finn Knutsen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Hanna Kvanmo]] |[[Sosialistisk Venstreparti]] | |- |[[Thea Knutzen]] |[[Høgre]] | |- |[[Åshild Hauan]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Inger Pedersen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Hans Svendsgård]] |[[Høgre]] | |- |[[Dag Jostein Fjærvoll]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Peter Angelsen]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Jan-Olav Ingvaldsen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |} ==Oppland== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Haakon Blankenborg]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Berit Brørby]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Harald U. Lied]] |[[Høgre]] | |- |[[Johan M. Nyland]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Lars Velsand]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Marie Brenden]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Åge Hovengen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |} ==Oslo== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Kåre Willoch]] |[[Høgre]] |Statsminister til 8. mai 1986. |- |[[Gro Harlem Brundtland]] |[[Arbeidarpartiet]] |Statsminister frå 8. mai 1986. [[Marit Nybakk]] møtte då i staden til 26. februar 1987, sidan møtte [[Bjørn Tore Godal]]. |- |[[Astrid Nøklebye Heiberg]] |[[Høgre]] | |- |[[Einar Førde]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Jan P. Syse]] |[[Høgre]] | |- |[[Thorbjørn Berntsen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Lars Roar Langslet]] |[[Høgre]] | |- |[[Theo Koritzinsky]] |[[Sosialistisk Venstreparti]] | |- |[[Sissel Rønbeck]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Annelise Høegh]] |[[Høgre]] | |- |[[Kåre Kristiansen]] |[[Kristeleg Folkeparti]] |Statsråd til 8. mai 1986. [[Eleonore Bjartveit]] møtte i staden. |- |[[Per-Kristian Foss]] |[[Høgre]] | |- |[[Knut Frydenlund]] |[[Arbeidarpartiet]] |Døydde i februar 1987. Marit Nybakk rykte då opp på fast plass. |- |[[Carl I. Hagen]] |[[Framstegspartiet]] | |- |[[Anders C. Sjaastad]] |[[Høgre]] |Statsråd til 24. april 1986. [[Hallfrid Nybø]] møtte i staden. |} ==Rogaland== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Sverre Mauritzen]] |[[Høgre]] | |- |[[Gunnar Berge]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[John S. Tveit]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Marit Løvvig]] |[[Høgre]] | |- |[[Gunn Vigdis Olsen-Hagen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Lars Storhaug]] |[[Høgre]] | |- |[[Hans Frette]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Ole Gabriel Ueland (1931–2009)|Ole Gabriel Ueland]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Borghild Røyseland]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Gunnar Fatland]] |[[Høgre]] | |} ==Sogn og Fjordane== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Kåre Øvregard]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Lars Lefdal]] |[[Høgre]] | |- |[[Leiv Blakset]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Kjell Opseth]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Lars Gunnar Lie]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |} ==Telemark== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Ingeborg Botnen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Jan Helge Jansen]] |[[Høgre]] | |- |[[Kjell Bohlin]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Ragnhild Barland]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Solveig Sollie]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Ingvald Godal]] |[[Høgre]] | |} ==Troms== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Asbjørn Sjøthun]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Arnljot Norwich]] |[[Høgre]] | |- |[[Ranja Hauglid]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Rolf Nilssen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Margit Hansen-Krone]] |[[Høgre]] | |- |[[Per Aas]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |} ==Nord-Trøndelag== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Inger Lise Gjørv]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Johan J. Jakobsen]] |[[Senterpartiet]] |Statsråd til 8. mai 1986. |- |[[Roger Gudmundseth]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Wenche Frogn Sellæg]] |[[Høgre]] |Statsråd til 8. mai 1986. [[Gunnar Vada]] møtte då i staden. |- |[[Inge Staldvik]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Reidar Due]] |[[Senterpartiet]] | |} ==Sør-Trøndelag== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Liv Aasen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Magnar G. Huseby]] |[[Høgre]] | |- |[[Jostein Berntsen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Siri Frost Sterri]] |[[Høgre]] | |- |[[Kjell Helland]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Marit Rotnes]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Oddbjørn Hågård]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Harald Ellefsen|Harald Ellefsen]] |[[Høgre]] | |- |[[Arent M. Henriksen]] |[[Sosialistisk Venstreparti]] | |- |[[Kåre Gjønnes]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |} ==Vestfold== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Thor Knudsen]] |[[Høgre]] | |- |[[Ernst Wroldsen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Ingrid I. Willoch]] |[[Høgre]] | |- |[[Karin Lian]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Morten Steenstrup]] |[[Høgre]] | |- |[[Åge Ramberg]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Jørgen Kosmo]] |[[Arbeidarpartiet]] | |} ==Østfold== {| class="wikitable" |Namn |Parti |Kommentarar/Varafolk |- |[[Gunnar Skaug]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Georg Apenes]] |[[Høgre]] | |- |[[Tom Thoresen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Sigurd Holemark]] |[[Høgre]] | |- |[[Åsa Solberg Iversen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Reidun Andreassen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Bente Bakke]] |[[Høgre]] | |- |[[Odd Holøs]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |} {{Stortingsrepresentantar}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1985-1989| ]] [[Kategori:Lister over Stortingsrepresentantar etter periode|Stortingsrepresentantar 1985-1989]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar etter periode|Stortingsrepresentantar 1985-1989]] nxlnxyjvpjjeqhbygkfsqkm75x64di2 0 396099 3671256 3618569 2026-09-09T09:45:07Z Johshh 122989 /* Bakgrunnsstoff */ 3671256 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''''Nylænde: tidsskrift for kvindernes sak''''' var det fyrste [[kvinnesak]]tidsskriftet i Noreg og blei gjeve ut av [[Norsk Kvinnesaksforening]] (NKF) mellom 1887 og 1927 med [[Gina Krog]] og [[Fredrikke Mørck]] som redaktørar. Tidsskriftet var det leiande organet i kampen for [[røysterett for kvinner]], og var eit av dei mest innverknadsrike politiske og kulturelle tidsskrifta i Noreg.<ref name="Gina Krog og Nylænde">[https://www.nb.no/historier-fra-samlingen/gina-krog-og-nylaende/ Gina Krog og Nylænde], Nasjonalbiblioteket</ref> Tidsskriftet var òg eit leiande organ for litteraturkritikk; Marius Wulfsberg ved Nasjonalbiblioteket uttalte at «det var Gina Krog og hennes anmeldere [i ''Nylænde''] som gjorde [[Henrik Ibsen|Ibsen]] til en stor forfatter».<ref name="Gina Krog og Nylænde"/> Ordet «nylænde» tyder 'nytt lende' eller 'nytt terreng'. Frå 1901 hadde tidsskriftet ei [[solsikke]] som logo, eit symbol som sidan 1860-åra hadde vore det dominerande symbolet for den liberale kvinnesakrørsla og røysterettsrørsla i USA. == Historie == === Bakgrunn === [[Fil:Nylænde.jpg|mini|''Nylænde'' 1. mars 1887, med eit innlegg av [[Camilla Collett]].]] Det var snakk om å oppretta eit tidsskrift allereie på den fyrste generalforsamlinga til Norsk Kvindesagsforening. Utgjevinga av tidsskriftet kom ikkje i gang før i 1887 på grunn av intern usemje i samskipnaden. Kjernen i strida gjaldt om redaktøren skulle underleggjast kontroll gjennom eit redaksjonsutval, slik fleire medlemmar av samskipnaden ynskte, eller om redaktøren skulle ha full redaksjonell fridom. Gina Krog var tidleg blitt utpeikt som redaktør, og kravde denne fulle fridomen. Krog vann til slutt strida.<ref>{{Cite web|title=Bakgrunn|url=http://www.stemmerett.no/tema/bakgrunn/nylende.html|access-date=2018-05-07|publisher=www.stemmerett.no}}</ref> I 1886 fekk foreininga tilbod om å overta utgjevinga av det vesle tidsskriftet ''Den norske Kvinde'', som kom ut i Drøbak mellom 1884 og 1886. Samskipnaden ønskte ikkje å overta tidsskriftet, og det gjekk difor inn etter at utgjevinga av ''Nylænde'' blei vedteken.<ref>{{Kilde bok|tittel=Den norske kvinnebevegelses historie|etternavn=Agerholt|fornavn=Anna Caspari|utgiver=Gyldendal Norsk Forlag|år=1937|isbn=|utgivelsessted=Oslo|side=86}}</ref><ref>{{Kilde bok|tittel=Norske tidsskrifter: bibliografi over periodiske tidsskrifter i Norge inntil 1920.|etternavn=Tveterås|fornavn=Harald L|utgiver=Universitetsbiblioteket i Oslo|år=1984|utgivelsessted=Oslo|side=62}}</ref> === Dei første åra === Første utgåve av ''Nylænde'' kom ut 1. februar 1887. [[Erik Werenskiold]] var omslagsteiknar, og [[Jonas Lie]] bidrog med eit dikt til høvet: <blockquote>''Det fremad klinger og frem vil gaa,''<br/>''en Verden af Længsler nu banker paa''<br/>''Aarhundredets Aand''<br/>''brød Kvindens Baand''<br/>''og foran os aner vi stort og vidt''<br/>''det Nylænde, Livet sig har stridt''<br/>''Frigjørelsens Arbeid gaar sent og tungt,''<br/>''men Kvindens Hjerte er friskt og ungt;''<br/>''naar to i Lag''<br/>''tar Livets Tag,''<br/>''skal Slægten nybygge – hun og han''<br/>''tilsammen rydde det nye Land.''<ref>{{Kilde artikkel|tittel=Nylænde|publikasjon=Nylænde|url=|dato=1. februar 1887|forfattere=Jonas Lie|via=Nasjonalbiblioteket|bind=1|hefte=1}}</ref></blockquote> Frå 1901 hadde tidsskriftet ein vignett med ei solsikke, teikna av [[Marie Hauge]]. Gina Krog innførte solsikka som symbol i den norske kvinnesakrørsla frå 1894, etter forslag frå [[Aasta Hansteen]].<ref name="Hansteen19032">{{Kilde bok|url=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2015112708155?page=171|tittel=Referat fra Nordisk kvindesagsmøde|forfatter=[[Aasta Hansteen]]|forlag=|utgivelsessted=Kristiania|side=167–170|kapittel=Solblomsten|utgivelsesår=1903}}</ref> Solsikka var blitt teken i bruk av dei amerikanske stemmerettsforkjemparane [[Elizabeth Cady Stanton]] og [[Susan B. Anthony]] i 1860-åra, og var frå slutten av 1800-talet blitt det internasjonale symbolet på kvinnesak og røysterettskamp. Tidsskriftet kom ut annakvar veke. Innhaldet var variert; det blei trykt bokmeldingar, foredrag, samfunnskommentarar, reiseskildringar, lesarinnlegg og aktualitetsstoff. ''Nylænde'' var òg ei viktig kjelde til meldingar som gjaldt kvinnesaka, og oppdateringar om kvinnerørsla over heile verda. Tidsskriftet fungerte som eit diskusjonsforum, der lesarar kunne senda inn sine eigne meiningar og hamna på trykk.<ref>{{Cite web|title=Bakgrunn|url=http://www.stemmerett.no/tema/bakgrunn/nylende.html|access-date=2018-05-07}}</ref> Mottakinga av ''Nylændes'' var delt. Den politiske venstresida var vennlegstilt til kvinnesaka, og hylla tidsskriftet. Den konservative pressa gjekk til åtaka både på ''Nylænde'' og redaktøren av bladet. [[Morgenbladet]] hevda at innhaldet var tåkete og uklart. Avisa fordømde òg redaksjonen, som hadde teke usedeleg litteratur som [[Christian Krohg]] si bok ''[[Romanen Albertine|Albertine]]'' inn i varmen.<ref name=":05">{{Kilde bok|tittel=Den norske kvinnebevegelses historie|etternavn=Agerholt|fornavn=Anna Caspari|utgiver=Gyldendal Norsk Forlag|år=1937|isbn=|utgivelsessted=Oslo|side=90|}}</ref> Folk som [[Camilla Collett]], [[Bjørnstjerne Bjørnson]] og [[Sigbjørn Obstfelder]] er berre nokre av dei store litterære skikkelsane i samtida som bidrog med tekstar til ''Nylænde''.<ref>{{Kilde bok|tittel=Den norske kvinnebevegelses historie|etternavn=Agerholt|fornavn=Anna Caspari|utgiver=Gyldendal Norsk Forlag|år=1937|isbn=|utgivelsessted=Oslo|side=89}}</ref> === Gina Krog som utgjevar 1893–1916 === [[Fil:Gina_Krog_by_Asta_Nørregaard.jpeg|mini|Gina Krog]] Striden mellom styret i Norsk Kvindesagsforening og Gina Krog blei aldri løyst, og det blei gjort fleire forsøk på å fjerna Krog frå redaktørstillinga. I 1893 blei Krog avsett av styret, med den grunngjevinga at foreininga ikkje hadde økonomi til å halda fram med utgjevingane av ''Nylænde''. På den tida hadde tidsskriftet berre 420 abonnentar, men trong det dobbelte. Krog ynskte ikkje å leggja ned ''Nylænde'', og tok personleg på seg utgjevinga av tidsskriftet.<ref name=":05"/> Krog var djupt engasjert i ''Nylænde'' og kalla tidsskriftet «mit smertena barnet» då økonomien i redaksjonen gjekk dårleg.<ref name=":05"/> Engasjementet hennar for ''Nylænde'' viste seg òg seinare ved at ho heldt fram med å senda nye utgåver til abonnentar som ikkje lenger betalte.<ref>{{Kilde bok|tittel=Norske kvinners liv og kamp|etternavn=Erichsen|fornavn=Bodil Chr|utgiver=Res Publica|år=2017|isbn=|sider=76-78}}</ref> Krog heldt utgjevingane gåande fram ho døydde 14. april 1916. === NKF som utgjevar 1916–1927 === Etter at Krog døydde overlét broren og arvingen hennar, advokat [[Fredrik Arentz Krog]] (som òg var enkemann etter den då avlidne [[Cecilie Thoresen|Cecilie Thoresen Krog]]), eigarskapen til Norsk Kvindesagsforening og bad henne halda fram utgjevinga. ''Nylænde'' blei gjeve ut av NKF frå 1916 til 1927 med [[Fredrikke Mørck]] som redaktør.<ref name=":05"/><ref>{{Kilde bok|url=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007071800084|tittel=Norske tidsskrifter : bibliografi over periodiske skrifter i Norge inntil 1920|forlag=Universitetsbiblioteket i Oslo|redaktør=Tveterås, Harald L.|utgivelsessted=Oslo|side=XVII|utgivelsesår=1984}}</ref> I perioden 1950–2016 gav NKF ut tidsskriftet ''Kvinnesaksnytt'' som inneheldt nyhende og kommentarar om norsk og internasjonal kvinnesak. I 2015 byrja NKF å gje ut det debattorienterte tidsskriftet ''Feministen''.<ref>{{Citation|title=Nylænde|url=https://kvinnesak.no/nylaende/|website=Norsk Kvinnesaksforening|accessdate=2022-01-17|language=nb-NO}}</ref> == Tyding for kvinnesaka == Det var fleire tidsskrift for kvinner i Noreg i 1880- og 1890-åra. ''Nylænde'' skilde seg ut fordi det blei gjeve utog redigert av dei mest aktive forkjemparane for rettane til kvinner i Noreg i samtida, og dermed var det fyrste kvinnesaktidsskriftet i landet og ikkje berre eit generelt kvinnetidsskrift. Av denne grunnen blei ''Nylænde'' eit sentralt organ i røysterettskampen. Til trass for at opplaget var mindre enn det til andre tidsskrift, hadde ''Nylænde'' ein av dei klaraste politiske profilane. ''Nylænde'' spelte ei sentral rolle i utviklinga av kvinnerørsla i Noreg, og tidsskriftet meistra å sameina kvinnesaksinteresserte på tvers av organisatoriske og politiske skiljeliner i Noreg.<ref>{{Kilde oppslagsverk|tittel=Nylænde|oppslagsverk=Store norske leksikon|url=http://snl.no/Nyl%C3%A6nde|besøksdato=2018-05-07|dato=2017-05-10|språk=no}}</ref> I den siste utgåva av tidsskriftet nemnde redaksjonen nokre av dei sentrale bidragsytarane gjennom åra. Artikkelen framheva kvinnene [[Camilla Collett]], [[Aasta Hansteen]], [[Vilhelmine Ullman]]n, [[Anna Bugge Wicksell]], [[Ragna Nielsen]], [[Anna Rogstad]], [[Anne Holsen]], [[Clara Tschudi]], [[Kitty Kielland|Kitty L. Kielland]], [[Olaug Løken]], [[Antonie Løchen]], [[Sofie Magelssen Groth]], [[Mathilde Schjøtt]], [[Alvilde Prydz]], [[Thora Storm]], [[Nico Hambro]], [[Drude Krog Janson]], [[Anna Steineger]], [[Mathilde Wergeland]], [[Margrethe Vullum]], [[Nikoline Sundt]], [[Randi Blehr]], [[Fredrikke Marie Qvam]], [[Anna Hvoslef]], [[Eva Blytt]], [[Helene Lassen]], [[Caroline Steen]], [[Nanna Thrane]], [[Dorothea Schjoldager]], [[Helga Helgesen]], [[Margrethe Christensen]], [[Lagertha Broch]], [[Hulda Garborg]], [[Hanna Isaachsen]], [[Ellen Gleditsch]], [[Gertrud Adelborg]], [[Sophie Alberti]], [[Maikki Friberg]], [[Alexandra Gripenberg]], [[Anna Wahlenberg]], [[Ann Margret Holmgren]] og [[Laura Kieler]] og mennene [[Hagbart Berner]], [[Jonas Lie]], [[Bjørnstjerne Bjørnson]], [[Kristofer Janson]], [[Moltke Moe]], [[Bernt Støylen]], [[Amund Helland]], [[Viggo Ullmann]], [[August Thorvald Deinboll]], [[Haakon Løken]], [[Morten Thams]], [[Fredrik Bajer]] og [[Knut Wicksell]].<ref>{{ Kilde bok | utgivelsesår = 1927 | tittel = Nylænde | utgivelsessted = | forlag = | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2019012281040_001?page=393 | side =370 }}</ref> == Kjelder == {{reflist}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nylænde|Nylænde]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 17. januar 2022.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == * {{Bladlenkjer}} * [http://kvinnesak.no/nylaende Elektroniske utgåver av tidsskriftet] {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Publikasjonar skipa i 1887]] [[Kategori:Feminisme]] [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Nedleggingar i 1927]] [[Kategori:Norsk Kvinnesaksforening]] kxkeh6skzv2so34b4xqrosjhul13exq 0 397751 3671183 3670946 2026-09-08T23:42:21Z TU-nor 12071 3671183 wikitext text/x-wiki '''Slatina''' kan vere: * [[Slatina i Andrijevica]], busetnad i kommunen [[Andrijevica]] i Montenegro * [[Slatina i Jablanica]], busetnad i kommunen [[Jablanica i Bosnia-Hercegovina|Jablanica]] i Bosnia-Hercegovina * [[Slatina i Kladno]], kommune i [[Kladno]] i distriktet Kladno okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Slatina i Klatovy]], kommune i [[Horažďovice]] i distriktet Klatovy okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Slatina i Kroatia]], bykommune i fylket Virovitica-Podravina i Kroatia * [[Slatina i Leposavić]], busetnad i kommunen [[Leposavić]] i Kosovo * [[Slatina i Levice]], kommune i distriktet [[Levice okres|Levice]] i regionen Nitra kraj i Slovakia * [[Slatina i Novo Goražde]], busetnad i kommunen [[Novo Goražde]] i Bosnia-Hercegovina * [[Slatina i Plzeň-sever]], kommune i [[Kralovice]] i distriktet Plzeň-sever okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Slatina i Preseka]], busetnad i kommunen [[Preseka]] i Kroatia * [[Slatina i Romania]], by i Romania * [[Slatina i Slovakia]], elv i Slovakia * [[Slatina i Šmartno ob Paki]], busetnad i kommunen [[Šmartno ob Paki]] i Slovenia * [[Slatina i Sofia]], bydel i Sofia i Bulgaria * [[Slatina Peak]], fjell på Sør-Shetlandsøyane * [[Slatina ved Timiș]], sideelv til elva [[Timiș]] i Romania {{fleirtyding}} fyn3xry13319clvebbhvfum8c1p5d47 0 429393 3671213 3671041 2026-09-09T07:15:09Z Ranveig 39 Attenderulla endringa gjord av [[Special:Contributions/Johshh|Johshh]] ([[User talk:Johshh|diskusjon]]) til siste versjonen av [[User:Ranveig|Ranveig]] 3665752 wikitext text/x-wiki {{infoboks avis}} '''Seminaristen''' var eit blad gjeve ut av [[Arne Garborg]] frå 1871 til 1873. Bladet heitte først ''Seminaristen'', men fekk seinare namnet ''Lærer-standens avis''.<ref>{{Citation|title=Arne Garborg starter et blad for lærere {{!}} Tidsånd|url=https://tidsaand.no/tidslinjen/1871/januar/1/arne-garborg-starter-et-blad-laerere|website=tidsaand.no|accessdate=2026-03-05}}</ref><ref>{{Citation|title=10 (Norske tidsskrifter : bibliografi over periodiske skrifter i Norge inntil 1920)|url=https://runeberg.org/nortid20/0032.html|website=runeberg.org|date=1940|accessdate=2026-03-05|language=no|first=Harald L.|last=Tveterås}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Norske aviser etter namn]] [[Kategori:Tidlegare norske aviser]] [[Kategori:Målrørsla]] [[Kategori:Arne Garborg]] [[Kategori:Anarkistiske blad]] [[Kategori:Skipingar i 1871]] [[Kategori:Nedleggingar i 1873]] [[Kategori:1871 i Noreg]] [[Kategori:1873 i Noreg]] [[Kategori:Blad knytte til målrørsla]] a661g9oyvq04hq48z2qe172wi95kf61 0 432098 3671319 3670722 2026-09-09T11:45:44Z TU-nor 12071 /* Kommunar */ 3671319 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt |namn = Prešov okres | andre namn = okres Prešov | bilete = Muzeum - panoramio (2).jpg | bilettekst = [[Rakóczi-palasset]] i [[Prešov]], no museum | kart = Okres presov.png | karttekst = Distriktet Prešov okres innanfor regionen Prešov kraj | land = Slovakia | regiontype = Kraj | region = Prešov kraj | hovudstad = [[Prešov]] | areal = 933,95<ref name="Areal"/> | folketal = 172804 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal"/> }} '''Prešov okres'''{{mrk|[[slovakisk]] ''okres Prešov''}} er eit av 13 administrative [[Distrikt i Slovakia|distrikt]] i [[Regionar i Slovakia|regionen]] [[Prešov kraj]] i [[Slovakia]].<ref name ="Distrikt"/><ref name ="Regionar"/> Distriktet ligg sentralt i regionen og grenser i sør mot [[Košice kraj]]. Hovudsete er byen [[Prešov]]. == Kommunar == Distriktet omfattar 91 [[Kommunar i Slovakia|kommunar]]. Bykommunar er utheva.<ref name ="Bykommunar"/> {{Columns-list|colwidth=20em| *[[Abranovce]] *[[Bajerov]] *[[Bertotovce]] *[[Brestov i Prešov|Brestov]] *[[Bretejovce]] *[[Brežany]] *[[Bzenov]] *[[Čelovce i Prešov|Čelovce]] *[[Červenica]] *[[Chmeľov]] *[[Chmeľovec]] *[[Chmiňany]] *[[Chminianska Nová Ves]] *[[Chminianske Jakubovany]] *[[Demjata]] *[[Drienov]] *[[Drienovská Nová Ves]] *[[Dulova Ves]] *[[Fintice]] *[[Fričovce]] *[[Fulianka]] *[[Geraltov]] *[[Gregorovce]] *[[Haniska i Prešov|Haniska]] *[[Hendrichovce]] *[[Hermanovce]] *[[Hrabkov]] *[[Janov]] *[[Janovík]] *[[Kapušany]] *[[Kendice]] *[[Klenov]] *[[Kojatice]] *[[Kokošovce]] *[[Krížovany]] *[[Kvačany i Prešov|Kvačany]] *[[Lada i Prešov|Lada]] *[[Lažany]] *[[Lemešany]] *[[Lesíček]] *[[Ličartovce]] *[[Lipníky]] *[[Lipovce]] *[[Ľubotice]] *[[Ľubovec]] *[[Lúčina]] *[[Malý Šariš]] *[[Malý Slivník]] *[[Medzany]] *[[Miklušovce]] *[[Mirkovce]] *[[Mošurov]] *[[Nemcovce i Prešov|Nemcovce]] *[[Okružná]] *[[Ondrašovce]] *[[Ovčie]] *[[Petrovany]] *[[Podhorany i Prešov|Podhorany]] *[[Podhradík]] *'''[[Prešov]]''' *[[Proč]] *[[Pušovce]] *[[Radatice]] *[[Rokycany i Prešov|Rokycany]] *[[Ruská Nová Ves]] *[[Šarišská Poruba]] *[[Šarišská Trstená]] *[[Šarišské Bohdanovce]] *[[Sedlice i Prešov|Sedlice]] *[[Seniakovce]] *[[Šindliar]] *[[Široké]] *[[Štefanovce i Prešov|Štefanovce]] *[[Suchá Dolina]] *[[Svinia]] *[[Teriakovce]] *[[Terňa]] *[[Trnkov]] *[[Tuhrina]] *[[Tulčík]] *[[Varhaňovce]] *'''[[Veľký Šariš]]''' *[[Veľký Slivník]] *[[Víťaz]] *[[Vyšná Šebastová]] *[[Záborské]] *[[Záhradné]] *[[Žehňa]] *[[Žipov]] *[[Zlatá Baňa]] *[[Župčany]] }} Dei største kommunane i dei siste folketeljingane:<ref name ="Folketal"/> {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001 !! Folketal 2011 !! Folketal 2021 |- | style=text-align:left; | '''[[Prešov]]''' || 92 786 || 91 782 || 84 824 |- | style=text-align:left; | '''[[Veľký Šariš]]''' || 4 018 || 5 292 || 6 471 |- | style=text-align:left; | [[Ľubotice]] || 2 448 || 3 080 || 3 638 |- | style=text-align:left; | [[Chminianske Jakubovany]] || 1 427 || 1 913 || 2 775 |- | style=text-align:left; | [[Široké]] || 2 304 || 2 400 || 2 436 |- | style=text-align:left; | [[Svinia]] || 1 323 || 1 765 || 2 384 |- | style=text-align:left; | [[Drienov]] || 2 050 || 2 111 || 2 238 |- | style=text-align:left; | [[Kapušany]] || 2 044 || 2 170 || 2 187 |- | style=text-align:left; | [[Fintice]] || 1 615 || 1 831 || 2 167 |- | style=text-align:left; | [[Víťaz]] || 1 854 || 2 000 || 2 017 |- | style=text-align:left; | [[Kendice]] || 1 617 || 1 819 || 2 012 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lemešany}} || 1 758 || 1 801 || 1 995 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Petrovany}} || 1 696 || 1 809 || 1 976 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Župčany}} || 1 211 || 1 349 || 1 793 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Malý Šariš}} || 1 303 || 1 485 || 1 746 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hermanovce}} || 1 467 || 1 862 || 1 658 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Varhaňovce}} || 991 || 1 332 || 1 504 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dulova Ves}} || 583 || 699 || 1 422 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mirkovce}} || 929 || 1 204 || 1 356 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vyšná Šebastová}} || 958 || 1 130 || 1 335 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tulčík}} || 1 306 || 1 311 || 1 331 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Terňa}} || 1 036 || 1 149 || 1 315 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ruská Nová Ves}} || 916 || 1 110 || 1 305 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žehňa}} || 795 || 1 007 || 1 277 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chminianska Nová Ves}} || 1 153 || 1 243 || 1 259 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kojatice}} || 964 || 1 054 || 1 154 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Fričovce}} || 1 064 || 1 092 || 1 136 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Demjata}} || 1 062 || 1 093 || 1 101 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Záhradné}} || 926 || 964 || 1 101 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Záborské}} || 465 || 567 || 1 080 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chmeľov}} || 913 || 964 || 1 066 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rokycany}} || 733 || 934 || 1 064 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Červenica}} || 706 || 883 || 1 033 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Malý Slivník}} || 640 || 824 || 1 032 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chmiňany}} || 735 || 867 || 1 003 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sedlice i Prešov|Sedlice}} || 1 032 || 1 048 || 979 |- ! Prešov okres !style=text-align:right; | 161 782 !style=text-align:right; | 169 423 !style=text-align:right; | 172 804 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name ="Regionar">{{Kjelde www |url=http://statoids.com/usk.html |tittel=Regions of Slovakia |vitja=2026-08-06 |verk=statoids.com}} </ref> <ref name ="Distrikt">{{Kjelde www |url=http://statoids.com/usk.html |tittel=Districts of Slovakia |vitja=2026-08-07 |verk=statoids.com}} </ref> <ref name ="Bykommunar">{{Kjelde www |url=https://www.guidetoslovakia.com/slovakia/regional-division-in-slovakia/list-of-cities-in-slovakia/ |tittel=Guide To Slovakia: List of cities in Slovakia |vitja=2026-08-07 |verk=Guide To Slovakia}} </ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://datacube.statistics.sk/#!/view/en/vbd_dem/om7015rr/v_om7015rr_00_00_00_en |tittel=Population Density - SR-Area-Reg-District, U-R [om7015rr] |vitja=2026-08-07 |verk=Štatistický úrad Slovenskej republiky}} </ref> <ref name ="Folketal">{{Kjelde www |url=https://statdata.statistics.sk/public/ui/dc/domov/data-view/753eba74-7637-40f7-ac89-b7717973f2f0 |tittel=STATdata: Population: Population, Housing, and Dwelling Census |vitja=2026-08-07 |verk=Štatistický úrad Slovenskej republiky}} </ref> </references> ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Slovakia|Presov]] [[Kategori:Prešov kraj|Presov]] pgsp5zylzhhpnt3l7deqg6vh1h0augg 0 432626 3671185 3667458 2026-09-09T00:23:32Z TU-nor 12071 3671185 wikitext text/x-wiki '''[[Bukovina]]''' er ein historisk region delt mellom Romania og Ukraina. '''Bukovina''' kan òg vere: *[[Bukovina i Kralovice]], ein bydel i kommunen [[Kralovice]] i distriktet Plzeň-sever okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia *[[Bukovina i Liptovský Mikuláš]], ein kommune i distriktet [[Liptovský Mikuláš okres]] i regionen Žilina kraj i Slovakia {{fleirtyding}} h5296z5tlee34ircf1w0kynvr2lbqm7 3671188 3671185 2026-09-09T00:28:38Z TU-nor 12071 3671188 wikitext text/x-wiki '''[[Bukovina]]''' er ein historisk region delt mellom Romania og Ukraina. '''Bukovina''' kan òg vere: *[[Bukovina i Kralovice]], ein busetnad i kommunen [[Kralovice]] i distriktet Plzeň-sever okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia *[[Bukovina i Liptovský Mikuláš]], ein kommune i distriktet [[Liptovský Mikuláš okres]] i regionen Žilina kraj i Slovakia {{fleirtyding}} 4vnz8r298ijlu8jmr0y3zao6pfvlw2g 0 432710 3671154 3667795 2026-09-08T16:29:54Z Sigmundg 835 fjerna [[Kategori:Signalhandsaming]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3671154 wikitext text/x-wiki '''Multirateprosessering''' er [[digital signalhandsaming]] som nyttar fleire [[Sampling|sampelratar]]. Typiske døme er [[desimering]], [[interpolasjon]], [[sampelrateomforming]], osb.<ref name="Flige"/>. [[Filterbank]]ar kan òg plasserast i denne kategorien. Multirateprisessering vert utført av [[Lineært system|lineære system]], men etter som det er meir enn ein sampelfrekvens er ikkje systema [[Lineært tidsinvariant system|tidsinvariante]], men «syklisk tidsinvariante»<ref name="Flige"/>. Multirateprosessering kan utførast på ein- eller fleirdimensjonale signal (diskrete sekvensar). Innan [[biletehandsaming]] til dømes arbeider ein med todimensjonale signal. == Referansar == <references> <ref name="Flige">N. Flige, ''Multirate digital signal processing'', John Wiley & Sons, 1994.</ref> </references> {{Digital signalhandsaming}} {{Autoritetsdata}} 7nu0ivh3u50hpaz1w9saasnzdw6ecpm 0 432967 3671128 3669622 2026-09-08T13:48:30Z TU-nor 12071 3671128 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Cesky brod.JPG | bilettekst = Flyfoto av det historiske bysenteret i Český Brod | kart = | karttekst = | flagg = Vlajka-CB1jpg.jpg | symbol = Český Brod znak.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Kolín okres|Kolín]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 163,32<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 20318 | folketal1type = kommune | folketal1 = 7261 | folketal_by = 6082 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Český Brod'''{{mrk|[[tysk]] ''Böhmisch Brod''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Kolín okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Český Brod.png|mini|250px|Det administrative området til Český Brod innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Český Brod er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Český Brod omfattar 21 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 1 by (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Břežany II]] * [[Černíky]]{{mrk|Overført frå [[Nymburk okres]] til [[Kolín okres]] frå 1.1.2021<ref name ="Změny2021"/>}} * '''[[Český Brod]]''' * [[Doubravčice]] * [[Hradešín]] * [[Chrášťany]] * [[Klučov]] * [[Krupá i Český Brod|Krupá]] * [[Kšely]] * [[Masojedy]] * [[Mrzky]] * [[Poříčany]] * [[Přehvozdí]] * [[Přistoupim]] * [[Přišimasy]] * [[Rostoklaty]] * [[Tismice]] * [[Tuchoraz]] * [[Tuklaty]] * [[Vitice]] * [[Vrátkov]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Český Brod SO || 16 597 || 19 303 || 20 318 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Český Brod''' || 7 261 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Poříčany}} || 1 559 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Doubravčice}} || 1 211 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vitice}} || 1 108 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tuklaty}} || 1 106 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Klučov}} || 1 077 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Český Brod''' || 6 082 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Poříčany}} || 1 559 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Doubravčice}} || 1 211 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Břežany II}} || 932 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Liblice}} || 899 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Změny2021">{{Kjelde www |url=https://www.mvcr.cz/clanek/obecne-o-novem-zakonu-c-51-2020-sb.aspx |tittel= Obecně o novém zákonu č. 51/2020 Sb. |vitja=2026-09-01 |utgjevar=Ministerstvo vnitra České republiky}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Cesky Brod]] [[Kategori:Kommunar i Kolín okres|Cesky Brod]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Cesky Brod]] gym7tq9q3wcxfbdwbxpyngmombrj6k5 0 433017 3671137 3670926 2026-09-08T14:01:37Z TU-nor 12071 3671137 wikitext text/x-wiki '''Nová Ves''' kan vise til: * [[Nová Ves i České Budějovice]], ein kommune i [[České Budějovice]] i distriktet České Budějovice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Nová Ves i Český Krumlov]], ein kommune i [[Český Krumlov]] i distriktet Český Krumlov okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Nová Ves i Horšovský Týn]], ein bydel i [[Horšovský Týn]] i distriktet Domažlice okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Nová Ves i Košice]], ein bydel i byen Košice i Slovakia * [[Nová Ves i Mělník]], ein kommune i [[Mělník]] i distriktet Mělník okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Nová Ves i Plzeň-jih]], ein kommune i [[Stod i Tsjekkia|Stod]] i distriktet Plzeň-jih okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Nová Ves i Praha-východ]], ein kommune i [[Brandýs nad Labem-Stará Boleslav]] i distriktet Praha-východ okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Nová Ves i Strakonice]], ein kommune i [[Strakonice]] i distriktet Strakonice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Nová Ves i Veľký Krtíš]], ein kommune i distriktet [[Veľký Krtíš okres]] i regionen Banská Bystrica kraj i Slovakia * [[Nová Ves pod Pleší]], ein kommune i [[Dobříš]] i distriktet Příbram okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Nová Ves u Chýnova]], ein kommune i [[Tábor]] i distriktet Tábor okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Nová Ves u Mladé Vožice]], ein kommune i [[Tábor]] i distriktet Tábor okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} h8l8uhp3audzel7xhpina4v1nmo47uz 0 433041 3671316 3669540 2026-09-09T11:29:40Z Johshh 122989 Johshh flytte sida [[Den norske Bondeven]] til [[Den Norske Bondeven]] 3669540 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Den norske Bondeven''' er eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1808 til 1815.<ref>{{Cite journal|date=2024-11-26|title=fagpresse|url=https://snl.no/fagpresse|journal=Store norske leksikon|language=no}}</ref><ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1812 | tittel = Norske Bondeven | stad = Christiania | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2024071280019_001 | side = }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1808]] [[Kategori:Nedleggingar i 1815]] nj311vqlszo025z0ijkc13797qk1yb0 0 433233 3671184 3670241 2026-09-08T23:45:20Z TU-nor 12071 3671184 wikitext text/x-wiki '''Sedlec''' kan vise til: *[[Sedlec i České Budějovice]], kommune i [[České Budějovice]] i distriktet České Budějovice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia *[[Sedlec i Kutná Hora]], tettstad i kommunen [[Kutná Hora]] i distriktet Kutná Hora okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia *[[Sedlec i Mladá Boleslav]], kommune i [[Mladá Boleslav]] i distriktet Mladá Boleslav okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia *[[Sedlec i Plzeň-sever]], kommune i [[Kralovice]] i distriktet Plzeň-sever okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia *[[Sedlec i Praha-východ]], kommune i [[Brandýs nad Labem-Stará Boleslav]] i distriktet Praha-východ okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia *[[Sedlec i Příbram]], tettstad i kommunen [[Sedlec-Prčice]] i distriktet Příbram okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia *[[Sedlec-Prčice]], ein kommune i distriktet Příbram okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} ikoo10iqgxoi02qr95xdr2lcvvw096k 0 433244 3671259 3670174 2026-09-09T09:53:18Z TU-nor 12071 3671259 wikitext text/x-wiki *'''[[Senec]]''' er ein by i regionen Bratislava kraj i Slovakia '''Senec''' kan òg vise til: *[[Senec i Plzeň-sever]], ein kommune i [[Nýřany]] i distriktet Plzeň-sever okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia *[[Senec i Rakovník]], ein kommune i [[Rakovník]] i distriktet Rakovník okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia *[[Senec okres]], eit distrikt i regionen Bratislava kraj i Slovakia {{fleirtyding}} cxwut72zlqy92avyjduwsxd7qtk50q7 0 433272 3671254 3670337 2026-09-09T09:44:53Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Kamenný Újezd]] til [[Kamenný Újezd i České Budějovice]]: Fleirtyding 3670337 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kamenný Újezd - drobné památky 09.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Kamenný Újezd | kart = Kamenny Ujezd CB CZ.png | karttekst = Kamenný Újezd innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[České Budějovice]] med utvida fullmakter | flagg = Kamenny Ujezd CB CZ flag.gif | symbol = Znak kamenak.JPG | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[České Budějovice okres|České Budějovice]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[České Budějovice|České Budějovice SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2462 | folketal_by = 1887 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Kamenný Újezd'''{{mrk|[[tysk]] ''Steinkirchen''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[České Budějovice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Kamenný Újezd ligg administrativt under [[České Budějovice]], som er ein slik kommune. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet České Budějovice|storbyområde]] for byen České Budějovice og områda rundt.<ref name="agg"/> Kamenný Újezd inngår i dette storbyområdet. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i České Budějovice okres|Kamenny Ujezd]] 2zerpjmfrob3o0plhfgo1cz3qldujyd 0 433297 3671210 3670382 2026-09-09T07:10:10Z Ranveig 39 Ref-flikk 3671210 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Asyl- og Skole-Tidende''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1841 til 1844.<ref>{{Citation|title=8 (Norske tidsskrifter : bibliografi over periodiske skrifter i Norge inntil 1920)|url=https://runeberg.org/nortid20/0030.html|publisher=Project Runeberg|website=runeberg.org|date=1940|accessdate=2026-09-09|language=no|first=Harald L.|last=Tveterås}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1841]] [[Kategori:Nedleggingar i 1844]] ji67700tzy09o53qvi58eok9yzcunws 0 433299 3671209 3670384 2026-09-09T07:07:21Z Ranveig 39 Ref-flikk 3671209 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Ugeskrift for Medicin og Pharmacie''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1842 til 1845.<ref>{{Cite journal|last=Nylenna|first=Magne|last2=Larsen|first2=Øivind|date=2005-06-02|title=Medisinsk publisering i Norge 1905 – 2005|url=https://tidsskriftet.no/2005/06/profesjon-og-samfunn/medisinsk-publisering-i-norge-1905-2005|journal=Tidsskrift for Den norske legeforening|language=nb|issn=0029-2001}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Medisinske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1842]] [[Kategori:Nedleggingar i 1845]] 6cucke33k7wywuarkt6gq0otbhm8wdd 14 433301 3671203 3670389 2026-09-09T06:39:42Z Ranveig 39 +[[Kategori:Medisin]]; +[[Kategori:Tidsskrift etter fagområde]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3671203 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Medisin]] [[Kategori:Tidsskrift etter fagområde]] 6ra0mdjyld8vs4p726ib7ng0kss7ytn 0 433302 3671198 3670390 2026-09-09T06:31:37Z Ranveig 39 3671198 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Christiansands Maadeholds-Tidende''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1842 til 1843.<ref>{{Citation|title=83 (Norske tidsskrifter : bibliografi over periodiske skrifter i Norge inntil 1920)|url=https://runeberg.org/nortid20/0105.html|publisher=Project Runeberg|website=runeberg.org|date=1940|accessdate=2026-09-09|language=no|first=Harald L.|last=Tveterås}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1842]] [[Kategori:Nedleggingar i 1843]] 0qws6uqc04ru5xa3npgf8dfgi6anvlk 0 433336 3671179 3670485 2026-09-08T23:33:49Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Studená]] til [[Studená i Jindřichův Hradec]]: Fleirtyding 3670485 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Studená (okres Jindřichův Hradec) - náměstí se sochou Jana Nepomuckého.JPG | bilettekst = Sentralt torg i Studená | kart = | karttekst = | flagg = Studená (Jindřichův Hradec District) Flag.png | symbol = Studená (Jindřichův Hradec District) CoA.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jindřichův Hradec okres|Jindřichův Hradec]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Dačice|Dačice SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2157 | folketal_by = 1579 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Studená'''{{mrk|[[tysk]] ''Studein''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Jindřichův Hradec okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Studená ligg administrativt under [[Dačice]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Jindřichův Hradec okres|Studena]] 0cee76wfu9z46xp8q7utfe048z833or 0 433351 3671197 3671038 2026-09-09T06:29:50Z Ranveig 39 Mal:Forveksling øvst. 3671197 wikitext text/x-wiki {{Forveksling|Norsk Afholds-Tidende}} {{Infoboks avis}} '''Norsk Afholdstidende''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1853 til 1855.<ref>{{Citation|title=98 (Norske tidsskrifter : bibliografi over periodiske skrifter i Norge inntil 1920)|url=https://runeberg.org/nortid20/0120.html|publisher=Project Runeberg|website=runeberg.org|date=1940|accessdate=2026-09-06|language=no|first=Harald L.|last=Tveterås}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1853]] [[Kategori:Nedleggingar i 1855]] [[Kategori:Fråhaldsrørsla]] cjnmfe5g4lb4o64fwqs2azojke8j5nr 0 433389 3671100 3671084 2026-09-08T12:11:29Z TU-nor 12071 3671100 wikitext text/x-wiki '''Hradiště''' kan vise til: *[[Hradiště i Blovice]], ein bydel i [[Blovice]] i distriktet Plzeň-jih okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia *[[Hradiště i Domažlice]], ein kommune i [[Domažlice]] i distriktet Domažlice okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia *[[Hradiště i Kaplice]], ein bydel i [[Kaplice]] i distriktet Český Krumlov okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia *[[Hradiště i Písek]], ein bydel i Písek i distriktet Písek okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia *[[Hradiště i Plzeň-jih]], ein kommune i [[Nepomuk]] i distriktet Plzeň-jih okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia *[[Hradiště i Vlašim]], ein kommune i [[Vlašim]] i distriktet Benešov okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} 821nmd0uvf0jt771eqbfsnp3kk94zwj 2 433401 3671152 3671088 2026-09-08T15:37:53Z Amelonefrk 158797 /* Deltakarar */ 3671152 wikitext text/x-wiki r8. september 2026 held Sigrun Espe ein presentasjon av ulike wiki-verktøy for deltakar på KAI-konferansen, ein årleg arkivkonferanse for tilsette i kommunale bevaringsinstitusjonar. Presentasjonen er ein del av ein verkstad om formidling. Dette er ein presentasjonswiki for deltakarane på denne verkstaden. == Kvifor Wikipedia == * Største og viktigaste oppslagsverket i verda. * Du kan sjølv vere med å definere innhaldet. * Innhaldet blir brukt av mange til mykje. * Demokratisk og fri tilgang for alle. == Arkiv, bibliotek, museum (ABM)== * Kvifor er Wikipedia plassen å vere for desse ABM-sektoren? * Kva skal til for at vi lukkast på Wikipedia? * Korleis kome i gong? ==Deltakarar== Her kan alle deltakarane skrive inn sitt eige namn, brukarnamn og kva institusjon dei representerer. På siste konferansedag vil Sigrun trekke ein tilfeldig person frå lista under som vinn eit flott Wikimedia-nett. For å opprette brukar: [https://auth.wikimedia.org/nnwiki/w/index.php?title=Spesial:Opprett%20konto&centralauthLoginToken=3ba045e638f6be797e64aacd70102475&usesul3=1&useformat=desktop&campaign=loginCTA Opprett ny konto]. Les også gjennom [[Wikipedia:Retningsliner|retningslinjene for nye brukarar]]. '''Namneliste''': *Sigrun Espe, [[Brukar:Sigrunespe]], frå [[Fylkesarkivet i Vestland]] *Aleksander Khajeh, Brukar:tehrafi, frå @Bergen byarkiv *Helene Berg Steensen, bruker: Amelonefrk, fra [[Rælingen kommune]] ra759idcli5sfcg0o4qysfs9jc2hl7y 0 433413 3671166 3670698 2026-09-08T19:33:56Z Ranveig 39 +Bilde 3671166 wikitext text/x-wiki [[Fil:OutDoor_2018,_Friedrichshafen_(1X7A9971).jpg|høgre|mini|Ulike typar brett.]] '''Surfebrett''' er eit flytande brett som blir nytta til [[surfing]]. Bretta har ofte låg vekt, men er samstundes sterke nok til å bera vekta til ein ståande person som surfar på ei bølge. == Historie == [[Fil:Surfboard, Hawaii, 1887 - Ethnological Museum, Berlin - DSC01245.JPG|mini|venstre|Hawaiisk surfebrett frå 1887.]] [[Fil:Surfing_with_RIPNROCK.JPG|mini|Åtte surfarar med 240 cm lange surfebrett.]] Surfebrett blei funne opp på Hawaii, der dei var kjende som ''pappa 'e han nalu'' på det [[hawaiisk]]. Dei blei laga av lokale tretypar som koa med lengder på over 460 cm, noko som gjorde dei svært tunge i høve til moderne surfebrett.<ref>{{Kjelde www|url=http://www2.bishopmuseum.org/ethnologydb/type.asp?type=surfboard|tittel=Ethnology database|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20081006002150/http://www2.bishopmuseum.org/ethnologydb/type.asp?type=surfboard|arkivdato=2008-10-06|utgjevar=[[Bernice P. Bishop Museum]]|vitja=2008-11-10}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=http://www.clubofthewaves.com/culture_surfboard.php|tittel=History of the surfboard|website=clubofthewaves.com|vitja=2008-11-04}}</ref> &nbsp;Sidan har surfebretta utvikla seg ved at det er blitt teke i bruk andre materiale, og dessutan ulike utformingar og bruk av styrefinnar. Moderne surfebrett er laga av polyuretan- eller [[Polystyren|polystyrenskum]] dekka med eit lag av glasfiberduk, og dessutan [[polyester]] eller [[epoksy]], som resulterer i lette og sterke surfebrett som har god flyteevne og manøvrerbarheit. Det fyrste surfebrettet av polystyren blei laga tidleg på 1960-talet av Reginald Sainsbury, då isolasjonsfirmaet han arbeiddde for i England var interessert i å utvikla produkt til fritidsmarknaden. Den seinaste utviklinga i surfebrettindustrien er bruk av karbonfiber- og [[Kevlar|kevlarkomposittar]], i tillegg til eksperimentering innan biologisk nedbrytbar og miljøvennlig harpiks frå organiske kjelder.<ref>{{Cite news|title=Bio Surfboard Resin vs Poly Surfboard Resin|language=en|work=Wave Tribe {{!}} Share The Stoke ®|url=https://www.wavetribe.com/pages/bio-resin-vs-poly-resin}}</ref> ==Kjelder== <references/> {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:no:Surfebrett|Surfebrett]]» frå {{Wikipedia-utgåve|no}}, den 7. september 2026.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Idrettsutstyr]] [[Kategori:Surfing]] [[Kategori:Sider utan gjennomgåtte omsetjingar]] jk32zjea8ki3y8eb5k8bq85ykwiqyzo 0 433458 3671233 3671063 2026-09-09T08:57:25Z TU-nor 12071 3671233 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Domažlice okres | andre namn = okres Domažlice | bilete = Horsovsky Tyn 02.JPG | bilettekst = Borga i [[Horšovský Týn]] | kart = Map CZ - district Domazlice.png | karttekst = Domažlice okres innanfor regionen Plzeň kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | hovudstad = [[Domažlice]] | areal = 1021,98<ref name="Areal"/> | folketal = 53769 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Domažlice okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Domažlice''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg vest i regionen og grenser i sørvest mot [[Tyskland]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Domažlice okres: * [[Domažlice|Domažlice SO]] * [[Horšovský Týn|Horšovský Týn SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Domažlice|Domažlice SO]] || 39 243|| 39 708 || 39 322 |- | style=text-align:left; | [[Horšovský Týn|Horšovský Týn SO]] || 13 492|| 14 051 || 14 447 |- ! Domažlice okres !style=text-align:right; | {{mrk|name="a"|ikkje medrekna kommunane [[Bukovec i Plzeň|Bukovec]], [[Čečovice]], [[Čerňovice i Plzeň-jih|Černovice]], [[Holýšov]], [[Horní Kamenice]], [[Kvíčovice]], [[Neuměř]], [[Štichov]] og [[Všekary]], som vart overførte til [[Plzeň-jih okres]] i 2020<ref name ="Změny2021"/>}}52 735 !style=text-align:right; | {{mrk|name="a"}}53 759 !style=text-align:right; | 53 769 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''[[Domažlice]]''' || 10 872 |- | style=text-align:left; | [[Kdyně]] || 4 999 |- | style=text-align:left; | '''[[Horšovský Týn]]''' || 4 781 |- | style=text-align:left; | [[Staňkov i Domažlice|Staňkov]] || 3 331 |- | style=text-align:left; | [[Bělá nad Radbuzou]] || 1 719 |- | style=text-align:left; | [[Poběžovice]] || 1 498 |- | style=text-align:left; | [[Hostouň i Domažlice|Hostouň]] || 1 209 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Změny2021">{{Kjelde www |url=https://www.mvcr.cz/clanek/obecne-o-novem-zakonu-c-51-2020-sb.aspx |tittel= Obecně o novém zákonu č. 51/2020 Sb. |vitja=2026-09-01 |utgjevar=Ministerstvo vnitra České republiky}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Domazlice]] [[Kategori:Plzeň kraj|Domazlice]] p3rh0mg3pdm3hgr565oi3xai8mnhd8v 0 433459 3671279 3670952 2026-09-09T10:26:42Z TU-nor 12071 3671279 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Domazlice Marktplatz.JPG | bilettekst = Det sentrale torget i Domažlice | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Domazlice.svg | symbol = Domažlice znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Domažlice okres|Domažlice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 763,21<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 67908 | folketal1type = kommune | folketal1 = 10872 | folketal_by =10603 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Domažlice'''{{mrk|[[tysk]] ''Taus''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Domažlice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Domažlice.png|mini|250px|Det administrative området til Domažlice innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Domažlice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Domažlice omfattar 58 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město'') og 3 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Babylon i Domažlice|Babylon]] * '''[[Bělá nad Radbuzou]]''' * [[Brnířov]] * [[Česká Kubice]] * [[Díly]] * '''[[Domažlice]]''' * [[Drahotín]] * [[Draženov]] * [[Hora Svatého Václava]] * '''[[Hostouň i Domažlice|Hostouň]]''' * [[Hradiště i Domažlice|Hradiště]] * [[Hvožďany]] * [[Chocomyšl]] * [[Chodov]] * [[Chodská Lhota]] * [[Chrastavice]] * [[Kanice]] * [[Kaničky]] * '''[[Kdyně]]''' * ''[[Klenčí pod Čerchovem]]'' * ''[[Koloveč]]'' * [[Kout na Šumavě]] * [[Libkov]] * [[Loučim]] * [[Luženičky]] * [[Mezholezy i Domažlice|Mezholezy]] * [[Milavče]] * [[Mnichov]] * [[Mrákov]] * [[Mutěnín]] * [[Nemanice]] * [[Němčice]] * [[Nevolice]] * [[Nová Ves i Domažlice|Nová Ves]] * [[Nový Kramolín]] * [[Otov]] * [[Pařezov]] * [[Pasečnice]] * [[Pec i Domažlice|Pec]] * [[Pelechy]] * '''[[Poběžovice]]''' * [[Pocinovice]] * [[Postřekov]] * [[Rybník]] * [[Spáňov]] * [[Srbice]] * [[Stráž]] * [[Tlumačov]] * [[Trhanov]] * [[Úboč]] * [[Újezd]] * [[Únějovice]] * [[Úsilov]] * [[Vlkanov]] * [[Všepadly]] * ''[[Všeruby i Domažlice|Všeruby]]'' * [[Zahořany]] * [[Ždánov]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Domažlice SO || 39 243|| 39 708 || 39 322 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Domažlice''' || 10 872 |- | style=text-align:left; | [[Kdyně]] || 4 999 |- | style=text-align:left; | [[Bělá nad Radbuzou]] || 1 719 |- | style=text-align:left; | [[Poběžovice]] || 1 498 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Klenčí pod Čerchovem}} || 1 267 |- | style=text-align:left; | [[Hostouň i Domažlice|Hostouň]] || 1 209 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Postřekov}} || 1 063 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kout na Šumavě}} || 1 049 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mrákov}} || 1 049 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zahořany}} || 1 024 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Koloveč}} || 995 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Domažlice''' || 10 603 |- | style=text-align:left; | [[Kdyně]] || 3 875 |- | style=text-align:left; | [[Bělá nad Radbuzou]] || 1 361 |- | style=text-align:left; | [[Poběžovice]] || 1 253 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Klenčí pod Čerchovem}} || 1 182 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kout na Šumavě}} || 1 008 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Koloveč}} || 957 |- | style=text-align:left; | [[Hostouň i Domažlice|Hostouň]] || 918 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Postřekov}} || 914 |- |} ===Bydelar i Domažlice=== [[Fil:DO Domažlice.png|mini|250px|Bydelane i Domažlice]] Bydelane og tettstadene i Domažlice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Město || 729 |- | style=text-align:left; | Dolejší Předměstí || 577 |- | style=text-align:left; | Hořejší Předměstí || 2 677 |- | style=text-align:left; | Bezděkovské Předměstí || 2 233 |- | style=text-align:left; | Týnské Předměstí || 4 387 |- ! '''Domažlice by''' ! style=text-align:right; | 10 603 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Havlovice}} || 269 |- ! Domažlice kommune !style=text-align:right; | 10 872 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Domazlice]] [[Kategori:Kommunar i Domažlice okres|Domazlice]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Domazlice]] aunfouol6v5kdzfso7letzb9ffs8xol 0 433472 3671159 3671040 2026-09-08T18:32:26Z TU-nor 12071 3671159 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Klatovy okres | andre namn = okres Klatovy | bilete = Klatovy.JPG | bilettekst = Sentralt torg i hovudstaden [[Klatovy]] | kart = Map CZ - district Klatovy.png | karttekst = Klatovy okres innanfor regionen Plzeň kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | hovudstad = [[Klatovy]] | areal = 1945,64<ref name="Areal"/> | folketal = 83658 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Klatovy okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Klatovy''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg sør i regionen og grenser i aust mot [[Sør-Böhmen]], i vest mot [[Tyskland]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Klatovy okres: * [[Horažďovice|Horažďovice SO]] * [[Klatovy|Klatovy SO]] * [[Sušice|Sušice SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Horažďovice|Horažďovice SO]] || 12 258 || 11 783 || 11 011 |- | style=text-align:left; | [[Klatovy|Klatovy SO]] || 50 485 || 49 988 || 49 506 |- | style=text-align:left; | [[Sušice|Sušice SO]] || 25 200 || 23 955 || 23 141 |- ! Klatovy okres !style=text-align:right; | 87 943 !style=text-align:right; | 85 726 !style=text-align:right; | 83 658 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''[[Klatovy]]''' || 21 579 |- | style=text-align:left; | '''[[Sušice]]''' || 10 549 |- | style=text-align:left; | '''[[Horažďovice]]''' || 4 987 |- | style=text-align:left; | [[Nýrsko]] || 4 753 |- | style=text-align:left; | [[Janovice nad Úhlavou]] || 2 469 |- | style=text-align:left; | [[Švihov]] || 1 665 |- | style=text-align:left; | [[Železná Ruda]] || 1 632 |- | style=text-align:left; | [[Plánice]] || 1 529 |- | style=text-align:left; | [[Kašperské Hory]] || 1 361 |- | style=text-align:left; | [[Strážov]] || 1 343 |- | style=text-align:left; | [[Nalžovské Hory]] || 1 125 |- | style=text-align:left; | [[Měčín]] || 1 112 |- | style=text-align:left; | [[Hartmanice i Klatovy|Hartmanice]] || 916 |- | style=text-align:left; | [[Rabí]] || 506 |- | style=text-align:left; | [[Rejštejn]] || 245 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Klatovy]] [[Kategori:Plzeň kraj|Klatovy]] gyals3bg8evo20ejcq4ad1ksx1oxw4n 0 433478 3671116 3670960 2026-09-08T12:44:40Z TU-nor 12071 /* Kommunar */ 3671116 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Klatovy vyhled.JPG | bilettekst = Det sentrale torget i Klatovy | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Klatovy.svg | symbol = Klatovy-znak.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Klatovy okres|Klatovy]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 906,18<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 49506 | folketal1type = kommune | folketal1 = 21579 | folketal_by = 18386 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Klatovy'''{{mrk|[[tysk]] ''Klattau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Klatovy okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Klatovy.png|mini|250px|Det administrative området til Klatovy innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Horažďovice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Klatovy omfattar 44 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 8 byar (tsjekkisk ''město'') og 3 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Běhařov]] * [[Běšiny]] * [[Bezděkov]] * [[Biřkov]] * [[Bolešiny]] * ''[[Čachrov]]'' * [[Černíkov]]{{mrk|name="a"|Overført frå [[Domažlice okres]] til [[Klatovy okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}} * [[Červené Poříčí]] * [[Chlistov]] * ''[[Chudenice]]'' * [[Chudenín]] * [[Číhaň]] * ''[[Dešenice]]'' * [[Dlažov]] * [[Dolany]] * [[Hamry]] * [[Hnačov]] * '''[[Janovice nad Úhlavou]]''' * [[Javor]] * [[Ježovy]] * '''[[Klatovy]]''' * [[Klenová]] * [[Křenice]] * [[Lomec]] * '''[[Měčín]]''' * [[Mezihoří]] * [[Mlýnské Struhadlo]] * [[Mochtín]] * [[Myslovice]] * '''[[Nýrsko]]''' * [[Obytce]] * [[Ostřetice]] * '''[[Plánice]]''' * [[Poleň]] * [[Předslav]] * '''[[Strážov]]''' * '''[[Švihov]]''' * [[Týnec i Klatovy|Týnec]] * [[Újezd u Plánice]] * [[Vřeskovice]] * [[Vrhaveč]] * [[Zavlekov]] * [[Zborovy]] * '''[[Železná Ruda]]''' }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Klatovy SO || 50 485 || 49 988 || 49 506 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Klatovy''' || 21 579 |- | style=text-align:left; | [[Nýrsko]] || 4 753 |- | style=text-align:left; | [[Janovice nad Úhlavou]] || 2 469 |- | style=text-align:left; | [[Švihov]] || 1 665 |- | style=text-align:left; | [[Železná Ruda]] || 1 632 |- | style=text-align:left; | [[Plánice]] || 1 529 |- | style=text-align:left; | [[Strážov]] || 1 343 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mochtín}} || 1 140 |- | style=text-align:left; | [[Měčín]] || 1 112 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Klatovy''' || 18 386 |- | style=text-align:left; | [[Nýrsko]] || 3 985 |- | style=text-align:left; | [[Janovice nad Úhlavou]] || 1 843 |- | style=text-align:left; | [[Švihov]] || 1 152 |- | style=text-align:left; | [[Železná Ruda]] || 1 133 |- | style=text-align:left; | [[Strážov]] || 892 |- | style=text-align:left; | [[Plánice]] || 850 |- |} ===Bydelar i Klatovy=== [[Fil:KT Klatovy.png|mini|250px|Bydelane i Klatovy]] Bydelane og tettstadene i Klatovy: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Klatovy I || 1 097 |- | style=text-align:left; | Klatovy II || 4 731 |- | style=text-align:left; | Klatovy III || 6 616 |- | style=text-align:left; | Klatovy IV || 4 668 |- | style=text-align:left; | Klatovy V || 981 |- | style=text-align:left; | Beňovy || 54 |- | style=text-align:left; | Čínov || 149 |- | style=text-align:left; | Lažánky || 17 |- | style=text-align:left; | Chaloupky || 60 |- | style=text-align:left; | Pihovice || 43 |- ! Klatovy by ! style=text-align:right; | 18 386 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dehtín}} || 53 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dobrá Voda}} || 7 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Drslavice}} || 109 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Habartice}} || 89 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kal}} || 85 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kosmáčov}} || 28 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Křištín}} || 34 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kvaslice}} || 9 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kydliny}} || 104 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Luby}} || 932 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Otín}} || 119 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sobětice}} || 297 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Štěpánovice}} || 330 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Střeziměř}} || 67 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tajanov}} || 306 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Točník}} || 265 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tupadly}} || 176 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Věckovice}} || 35 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vícenice}} || 108 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vítkovice}} || 10 |- ! Klatovy kommune !style=text-align:right; | 21 579 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Klatovy]] [[Kategori:Kommunar i Klatovy okres|Klatovy]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Klatovy]] s7wn7ntn8pt8wos2nbts15pxfj3ijl9 3671117 3671116 2026-09-08T12:46:02Z TU-nor 12071 3671117 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Klatovy vyhled.JPG | bilettekst = Det sentrale torget i Klatovy | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Klatovy.svg | symbol = Klatovy-znak.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Klatovy okres|Klatovy]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 906,18<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 49506 | folketal1type = kommune | folketal1 = 21579 | folketal_by = 18386 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Klatovy'''{{mrk|[[tysk]] ''Klattau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Klatovy okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Klatovy.png|mini|250px|Det administrative området til Klatovy innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Horažďovice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Klatovy omfattar 44 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 8 byar (tsjekkisk ''město'') og 3 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Běhařov]] * [[Běšiny]] * [[Bezděkov]] * [[Biřkov]] * [[Bolešiny]] * ''[[Čachrov]]'' * [[Černíkov]]{{mrk|name="a"|Overført frå [[Domažlice okres]] til [[Klatovy okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}} * [[Červené Poříčí]] * [[Chlistov]] * ''[[Chudenice]]'' * [[Chudenín]] * [[Číhaň]] * ''[[Dešenice]]'' * [[Dlažov]] * [[Dolany]] * [[Hamry]] * [[Hnačov]] * '''[[Janovice nad Úhlavou]]''' * [[Javor]] * [[Ježovy]] * '''[[Klatovy]]''' * [[Klenová]] * [[Křenice]] * [[Lomec]] * '''[[Měčín]]''' * [[Mezihoří]] * [[Mlýnské Struhadlo]] * [[Mochtín]] * [[Myslovice]] * '''[[Nýrsko]]''' * [[Obytce]] * [[Ostřetice]] * '''[[Plánice]]''' * [[Poleň]] * [[Předslav]] * '''[[Strážov]]''' * '''[[Švihov]]''' * [[Týnec i Klatovy|Týnec]] * [[Újezd u Plánice]] * [[Vřeskovice]] * [[Vrhaveč]] * [[Zavlekov]] * [[Zborovy]] * '''[[Železná Ruda]]''' }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Klatovy SO || 50 485 || 49 988 || 49 506 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Klatovy''' || 21 579 |- | style=text-align:left; | [[Nýrsko]] || 4 753 |- | style=text-align:left; | [[Janovice nad Úhlavou]] || 2 469 |- | style=text-align:left; | [[Švihov]] || 1 665 |- | style=text-align:left; | [[Železná Ruda]] || 1 632 |- | style=text-align:left; | [[Plánice]] || 1 529 |- | style=text-align:left; | [[Strážov]] || 1 343 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mochtín}} || 1 140 |- | style=text-align:left; | [[Měčín]] || 1 112 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Klatovy''' || 18 386 |- | style=text-align:left; | [[Nýrsko]] || 3 985 |- | style=text-align:left; | [[Janovice nad Úhlavou]] || 1 843 |- | style=text-align:left; | [[Švihov]] || 1 152 |- | style=text-align:left; | [[Železná Ruda]] || 1 133 |- | style=text-align:left; | [[Strážov]] || 892 |- | style=text-align:left; | [[Plánice]] || 850 |- |} ===Bydelar i Klatovy=== [[Fil:KT Klatovy.png|mini|250px|Bydelane i Klatovy]] Bydelane og tettstadene i Klatovy: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Klatovy I || 1 097 |- | style=text-align:left; | Klatovy II || 4 731 |- | style=text-align:left; | Klatovy III || 6 616 |- | style=text-align:left; | Klatovy IV || 4 668 |- | style=text-align:left; | Klatovy V || 981 |- | style=text-align:left; | Beňovy || 54 |- | style=text-align:left; | Čínov || 149 |- | style=text-align:left; | Lažánky || 17 |- | style=text-align:left; | Chaloupky || 60 |- | style=text-align:left; | Pihovice || 43 |- ! Klatovy by ! style=text-align:right; | 18 386 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dehtín}} || 53 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dobrá Voda}} || 7 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Drslavice}} || 109 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Habartice}} || 89 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kal}} || 85 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kosmáčov}} || 28 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Křištín}} || 34 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kvaslice}} || 9 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kydliny}} || 104 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Luby}} || 932 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Otín}} || 119 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sobětice}} || 297 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Štěpánovice}} || 330 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Střeziměř}} || 67 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tajanov}} || 306 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Točník}} || 265 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tupadly}} || 176 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Věckovice}} || 35 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vícenice}} || 108 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vítkovice}} || 10 |- ! Klatovy kommune !style=text-align:right; | 21 579 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Změny">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/stc/zmeny_hranic_okresu_k_1_1_2007 |tittel= Změny hranic okresů k 1. 1. 2007 |vitja=2026-08-29 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Klatovy]] [[Kategori:Kommunar i Klatovy okres|Klatovy]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Klatovy]] 0khwof64wc20eqfjzn3of82gr0kmjgb 0 433495 3671202 3671021 2026-09-09T06:38:25Z Ranveig 39 3671202 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Ugeblad for Handel og Skibsfart''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1863 til 1864.<ref>{{Citation|title=140 (Norske tidsskrifter : bibliografi over periodiske skrifter i Norge inntil 1920)|url=https://runeberg.org/nortid20/0162.html|publisher=Project Runeberg|website=runeberg.org|date=1940|accessdate=2026-09-09|language=no|first=Harald L.|last=Tveterås}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1863]] [[Kategori:Nedleggingar i 1864]] edut1ulu36jsgdzq3iq8y4ophgqra5g 0 433497 3671195 3671027 2026-09-09T06:27:47Z Ranveig 39 3671195 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Norsk Folkeblad''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1866 til 1873.<ref>{{snl||Norsk Folkeblad}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1866]] [[Kategori:Nedleggingar i 1873]] a8t49z27bw1onioln8i36aaf4rlo419 0 433501 3671212 3671033 2026-09-09T07:14:38Z Ranveig 39 3671212 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Norsk Skoletidende''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1869<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1869 | tittel = Norsk skoletidende | stad = Hamar | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2015052681063_001 | side = }}</ref> til 1933. == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1869]] [[Kategori:Nedleggingar i 1933]] ldhcbsclbmxr8e0niz5wlfp6ijf95ua 0 433503 3671214 3671035 2026-09-09T07:16:32Z Ranveig 39 Flikk 3671214 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Aarbog for Handelsmannen''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1870<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1870 | tittel = Aarbog for Handelsmarinen | stad = Kristiania | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2019061781281_001 | side = }}</ref> til 1878. == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1870]] [[Kategori:Nedleggingar i 1878]] jo7bixdd8zwzuwxjjpyuna29yob0m1c 0 433516 3671208 3671062 2026-09-09T06:51:26Z Ranveig 39 Ref-flikk 3671208 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Norsk Tidsskrift for Literatur''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1876 til 1878.<ref>{{Citation|title=131 (Norske tidsskrifter : bibliografi over periodiske skrifter i Norge inntil 1920)|url=https://runeberg.org/nortid20/0153.html|publisher=Project Runeberg|website=runeberg.org|date=1940|accessdate=2026-09-09|language=no|first=Harald L.|last=Tveterås}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1876]] [[Kategori:Nedleggingar i 1878]] rf53idfxzq820lmbxfn4hlcjzo3cuir 0 433517 3671215 3671064 2026-09-09T07:17:21Z Ranveig 39 type 3671215 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Archiv for Mathematik og Naturvidenskab''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1876 til 1961. == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer|type=tidsskrift}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1876]] [[Kategori:Nedleggingar i 1961]] b6c2h0x6q7tv0syaczuzcvmziyyzvee 0 433519 3671143 3671068 2026-09-08T14:42:13Z TU-nor 12071 3671143 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Plzeň-jih okres | andre namn = okres Plzeň-jih | bilete = Chotěšovský klášter.jpg | bilettekst = [[Premonstratenserordenen|Premonstratenser]]-klosteret i [[Chotěšov]] | kart = Map CZ - district Plzen-jih.PNG | karttekst = Plzeň-jih okres innanfor regionen Plzeň kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | hovudstad = [[Plzeň]] | areal = 1068,26<ref name="Areal"/> | folketal = 83658 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Plzeň-jih okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Plzeň-jih''}} eller '''Sør-Plzeň''' er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg sentralt i regionen og omkrinsar den sørlege delen av Plzeň med grenser i nordaust mot [[Sentral-Böhmen]], i søraust mot [[Sør-Böhmen]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Domažlice okres: * [[Blovice|Blovice SO]] * [[Nepomuk|Nepomuk SO]] * [[Přeštice|Přeštice SO]] * [[Stod i Tsjekkia|Stod SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Blovice|Blovice SO]] || 10 946 || 11 782 || 12 078 |- | style=text-align:left; | [[Nepomuk|Nepomuk SO]] || 11 272 || 11 475|| 10 931 |- | style=text-align:left; | [[Přeštice|Přeštice SO]] || 19 937 || 22 003 || 22 206 |- | style=text-align:left; | [[Stod i Tsjekkia|Stod SO]] || 20 865 || 23 296 || 23 998 |- ! Plzeň-jih okres !style=text-align:right; | {{mrk|name="a"|medrekna kommunane [[Bukovec i Plzeň|Bukovec]], [[Čečovice]], [[Černovice i Plzeň|Černovice]], [[Holýšov]], [[Horní Kamenice]], [[Kvíčovice]], [[Neuměř]], [[Štichov]] og [[Všekary]], som vart overførte frå [[Domažlice okres]] i 2020<ref name ="Změny2021"/>}}63 020 !style=text-align:right; | {{mrk|name="a"}}68 556 !style=text-align:right; | 69 213 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Změny2021">{{Kjelde www |url=https://www.mvcr.cz/clanek/obecne-o-novem-zakonu-c-51-2020-sb.aspx |tittel= Obecně o novém zákonu č. 51/2020 Sb. |vitja=2026-09-01 |utgjevar=Ministerstvo vnitra České republiky}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Plzen-jih]] [[Kategori:Plzeň kraj|Plzen-jih]] 3cv0nd18svqvcb4utk12zw43oyfffua 3671151 3671143 2026-09-08T15:22:05Z TU-nor 12071 3671151 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Plzeň-jih okres | andre namn = okres Plzeň-jih | bilete = Chotěšovský klášter.jpg | bilettekst = [[Premonstratenserordenen|Premonstratenser]]-klosteret i [[Chotěšov]] | kart = Map CZ - district Plzen-jih.PNG | karttekst = Plzeň-jih okres innanfor regionen Plzeň kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | hovudstad = [[Plzeň]] | areal = 1068,26<ref name="Areal"/> | folketal = 83658 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Plzeň-jih okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Plzeň-jih''}} eller '''Sør-Plzeň''' er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg sentralt i regionen og omkrinsar den sørlege delen av Plzeň med grenser i nordaust mot [[Sentral-Böhmen]], i søraust mot [[Sør-Böhmen]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Domažlice okres: * [[Blovice|Blovice SO]] * [[Nepomuk|Nepomuk SO]] * [[Přeštice|Přeštice SO]] * [[Stod i Tsjekkia|Stod SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Blovice|Blovice SO]] || 10 946 || 11 782 || 12 078 |- | style=text-align:left; | [[Nepomuk|Nepomuk SO]] || 11 272 || 11 475|| 10 931 |- | style=text-align:left; | [[Přeštice|Přeštice SO]] || 19 937 || 22 003 || 22 206 |- | style=text-align:left; | [[Stod i Tsjekkia|Stod SO]] || 20 865 || 23 296 || 23 998 |- ! Plzeň-jih okres !style=text-align:right; | {{mrk|name="a"|medrekna kommunane [[Bukovec i Plzeň|Bukovec]], [[Čečovice]], [[Černovice i Plzeň|Černovice]], [[Holýšov]], [[Horní Kamenice]], [[Kvíčovice]], [[Neuměř]], [[Štichov]] og [[Všekary]], som vart overførte frå [[Domažlice okres]] i 2020<ref name ="Změny2021"/>}}63 020 !style=text-align:right; | {{mrk|name="a"}}68 556 !style=text-align:right; | 69 213 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Dobřany]] || 6 971 |- | style=text-align:left; | '''[[Přeštice]]''' || 6 591 |- | style=text-align:left; | [[Holýšov]] || 5 025 |- | style=text-align:left; | '''[[Blovice]]''' || 3 999 |- | style=text-align:left; | '''[[Nepomuk]]''' || 3 564 |- | style=text-align:left; | '''[[Stod]]''' || 3 580 |- | style=text-align:left; | [[Spálené Poříčí]] || 2 795 |- | style=text-align:left; | [[Kasejovice]] || 1 246 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Změny2021">{{Kjelde www |url=https://www.mvcr.cz/clanek/obecne-o-novem-zakonu-c-51-2020-sb.aspx |tittel= Obecně o novém zákonu č. 51/2020 Sb. |vitja=2026-09-01 |utgjevar=Ministerstvo vnitra České republiky}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Plzen-jih]] [[Kategori:Plzeň kraj|Plzen-jih]] ecffd1xp82lp2do1y97k5jj5d3syitu 3671160 3671151 2026-09-08T18:32:55Z TU-nor 12071 3671160 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Plzeň-jih okres | andre namn = okres Plzeň-jih | bilete = Chotěšovský klášter.jpg | bilettekst = [[Premonstratenserordenen|Premonstratenser]]-klosteret i [[Chotěšov]] | kart = Map CZ - district Plzen-jih.PNG | karttekst = Plzeň-jih okres innanfor regionen Plzeň kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | hovudstad = [[Plzeň]] | areal = 1068,26<ref name="Areal"/> | folketal = 83658 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Plzeň-jih okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Plzeň-jih''}} eller '''Sør-Plzeň''' er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg sentralt i regionen og omkrinsar den sørlege delen av Plzeň med grenser i nordaust mot [[Sentral-Böhmen]], i søraust mot [[Sør-Böhmen]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Plzeň-jih okres: * [[Blovice|Blovice SO]] * [[Nepomuk|Nepomuk SO]] * [[Přeštice|Přeštice SO]] * [[Stod i Tsjekkia|Stod SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Blovice|Blovice SO]] || 10 946 || 11 782 || 12 078 |- | style=text-align:left; | [[Nepomuk|Nepomuk SO]] || 11 272 || 11 475|| 10 931 |- | style=text-align:left; | [[Přeštice|Přeštice SO]] || 19 937 || 22 003 || 22 206 |- | style=text-align:left; | [[Stod i Tsjekkia|Stod SO]] || 20 865 || 23 296 || 23 998 |- ! Plzeň-jih okres !style=text-align:right; | {{mrk|name="a"|medrekna kommunane [[Bukovec i Plzeň|Bukovec]], [[Čečovice]], [[Černovice i Plzeň|Černovice]], [[Holýšov]], [[Horní Kamenice]], [[Kvíčovice]], [[Neuměř]], [[Štichov]] og [[Všekary]], som vart overførte frå [[Domažlice okres]] i 2020<ref name ="Změny2021"/>}}63 020 !style=text-align:right; | {{mrk|name="a"}}68 556 !style=text-align:right; | 69 213 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Dobřany]] || 6 971 |- | style=text-align:left; | '''[[Přeštice]]''' || 6 591 |- | style=text-align:left; | [[Holýšov]] || 5 025 |- | style=text-align:left; | '''[[Blovice]]''' || 3 999 |- | style=text-align:left; | '''[[Nepomuk]]''' || 3 564 |- | style=text-align:left; | '''[[Stod]]''' || 3 580 |- | style=text-align:left; | [[Spálené Poříčí]] || 2 795 |- | style=text-align:left; | [[Kasejovice]] || 1 246 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Změny2021">{{Kjelde www |url=https://www.mvcr.cz/clanek/obecne-o-novem-zakonu-c-51-2020-sb.aspx |tittel= Obecně o novém zákonu č. 51/2020 Sb. |vitja=2026-09-01 |utgjevar=Ministerstvo vnitra České republiky}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Plzen-jih]] [[Kategori:Plzeň kraj|Plzen-jih]] ohtm1ffc8joslx8liugnwivd8bsbfsy 3671234 3671160 2026-09-09T08:58:35Z TU-nor 12071 3671234 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Plzeň-jih okres | andre namn = okres Plzeň-jih | bilete = Chotěšovský klášter.jpg | bilettekst = [[Premonstratenserordenen|Premonstratenser]]-klosteret i [[Chotěšov]] | kart = Map CZ - district Plzen-jih.PNG | karttekst = Plzeň-jih okres innanfor regionen Plzeň kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | hovudstad = [[Plzeň]] | areal = 1068,26<ref name="Areal"/> | folketal = 83658 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Plzeň-jih okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Plzeň-jih''}} eller '''Sør-Plzeň''' er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg sentralt i regionen og omkrinsar den sørlege delen av Plzeň med grenser i nordaust mot [[Sentral-Böhmen]], i søraust mot [[Sør-Böhmen]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Plzeň-jih okres: * [[Blovice|Blovice SO]] * [[Nepomuk|Nepomuk SO]] * [[Přeštice|Přeštice SO]] * [[Stod i Tsjekkia|Stod SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Blovice|Blovice SO]] || 10 946 || 11 782 || 12 078 |- | style=text-align:left; | [[Nepomuk|Nepomuk SO]] || 11 272 || 11 475|| 10 931 |- | style=text-align:left; | [[Přeštice|Přeštice SO]] || 19 937 || 22 003 || 22 206 |- | style=text-align:left; | [[Stod i Tsjekkia|Stod SO]] || 20 865 || 23 296 || 23 998 |- ! Plzeň-jih okres !style=text-align:right; | {{mrk|name="a"|medrekna kommunane [[Bukovec i Plzeň|Bukovec]], [[Čečovice]], [[Čerňovice i Plzeň-jih|Černovice]], [[Holýšov]], [[Horní Kamenice]], [[Kvíčovice]], [[Neuměř]], [[Štichov]] og [[Všekary]], som vart overførte frå [[Domažlice okres]] i 2020<ref name ="Změny2021"/>}}63 020 !style=text-align:right; | {{mrk|name="a"}}68 556 !style=text-align:right; | 69 213 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Dobřany]] || 6 971 |- | style=text-align:left; | '''[[Přeštice]]''' || 6 591 |- | style=text-align:left; | [[Holýšov]] || 5 025 |- | style=text-align:left; | '''[[Blovice]]''' || 3 999 |- | style=text-align:left; | '''[[Nepomuk]]''' || 3 564 |- | style=text-align:left; | '''[[Stod]]''' || 3 580 |- | style=text-align:left; | [[Spálené Poříčí]] || 2 795 |- | style=text-align:left; | [[Kasejovice]] || 1 246 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Změny2021">{{Kjelde www |url=https://www.mvcr.cz/clanek/obecne-o-novem-zakonu-c-51-2020-sb.aspx |tittel= Obecně o novém zákonu č. 51/2020 Sb. |vitja=2026-09-01 |utgjevar=Ministerstvo vnitra České republiky}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Plzen-jih]] [[Kategori:Plzeň kraj|Plzen-jih]] 7ntjw38amalagaxy430t3xmx2w2m64o 0 433520 3671207 3671069 2026-09-09T06:50:01Z Ranveig 39 3671207 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Nyt norsk Tidsskrift''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1877<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1877 | tittel = Nyt norsk Tidsskrift | stad = Kristiania | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2023081583015_001 | side = }}</ref> til 1878. == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1877]] [[Kategori:Nedleggingar i 1878]] 1f134gm2uka4d0f5qxyywu6x727lx52 0 433521 3671201 3671072 2026-09-09T06:36:55Z Ranveig 39 3671201 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Børneblomsten''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1877 til 1882.<ref>{{Citation|title=12 (Norske tidsskrifter : bibliografi over periodiske skrifter i Norge inntil 1920)|url=https://runeberg.org/nortid20/0034.html|publisher=Project Runeberg|website=runeberg.org|date=1940|accessdate=2026-09-09|language=no|first=Harald L.|last=Tveterås}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1877]] [[Kategori:Nedleggingar i 1882]] fevgt5u50i6lsbckqsppqcw3et10vfv 0 433523 3671097 3671082 2026-09-08T12:02:33Z TU-nor 12071 3671097 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Blovice 04.JPG | bilettekst = Rådhuset i Blovice | kart = | karttekst = | flagg = Blovice CZ flag.jpg | symbol = Blovice znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-jih okres|Plzeň-jih]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 229,03<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 12078 | folketal1type = kommune | folketal1 = 3999 | folketal_by = 3035 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Blovice'''{{mrk|[[tysk]] ''Blowitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-jih okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Blovice.png|mini|250px|Det administrative området til Blovice innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Blovice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen [[Plzeň]] og områda rundt.<ref name="agg"/> Ni kommunar frå det administrative området til Blovice inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 99 kommunar frå fleire andre administrative område i og omkring Plzeň. ===Kommunar=== Det administrative området til Blovice omfattar 19 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * '''[[Blovice]]'''* * [[Borovno]] * [[Drahkov]] * [[Chlum i Plzeň-jih|Chlum]] * [[Chocenice]] * [[Jarov]]* * [[Letiny]] * [[Louňová]] * [[Milínov]]* * [[Míšov]] * [[Nové Mitrovice]] * [[Seč]]* * '''[[Spálené Poříčí]]'''* * [[Střížovice]]* * [[Únětice]] * [[Vlčtejn]]* * [[Žákava]]* * [[Zdemyslice]]* * [[Ždírec]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Blovice SO || 10 946 || 11 782 || 12 078 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Blovice''' || 3 999 |- | style=text-align:left; | [[Spálené Poříčí]] || 2 795 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Letiny}} || 793 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zdemyslice}} || 638 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chocenice}} || 580 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Blovice''' || 3 035 |- | style=text-align:left; | [[Spálené Poříčí]] || 1 685 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zdemyslice}} || 638 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Letiny}} || 506 |- |} ===Bydelar i Blovice=== [[Fil:Blovice - všechna k. ú.png|mini|250px|Bydelane i Blovice]] Bydelane og tettstadene i Blovice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Blovice || 3 035 |- ! '''Blovice by''' ! style=text-align:right; | 3 035 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bohušov}}{{mrk|inngår i {{ikkjeraud|Hradiště i Blovice|Hradiště}}}} || 41 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hradiště i Blovice|Hradiště}} || 376 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hradišťská Lhotka}} || 49 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hradišťský Újezd}} || 41 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Komorno}} || 80 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stará Huť}}{{mrk|inngår i {{ikkjeraud|Vlčice}}}} || 19 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Štítov}} || 98 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vlčice}} || 260 |- ! Blovice kommune !style=text-align:right; | 3 999 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Blovice]] [[Kategori:Kommunar i Plzeň-jih okres|Blovice]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Blovice]] abucogjv5euj3nudw2ukhgf3woghfrb 3671193 3671097 2026-09-09T00:32:41Z TU-nor 12071 /* Kommunar */ 3671193 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Blovice 04.JPG | bilettekst = Rådhuset i Blovice | kart = | karttekst = | flagg = Blovice CZ flag.jpg | symbol = Blovice znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-jih okres|Plzeň-jih]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 229,03<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 12078 | folketal1type = kommune | folketal1 = 3999 | folketal_by = 3035 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Blovice'''{{mrk|[[tysk]] ''Blowitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-jih okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Blovice.png|mini|250px|Det administrative området til Blovice innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Blovice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen [[Plzeň]] og områda rundt.<ref name="agg"/> Ni kommunar frå det administrative området til Blovice inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 99 kommunar frå fleire andre administrative område i og omkring Plzeň. ===Kommunar=== Det administrative området til Blovice omfattar 19 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * '''[[Blovice]]'''* * [[Borovno]] * [[Drahkov]] * [[Chlum i Plzeň-jih|Chlum]]* * [[Chocenice]] * [[Jarov]] * [[Letiny]] * [[Louňová]] * [[Milínov]]* * [[Míšov]] * [[Nové Mitrovice]] * [[Seč]]* * '''[[Spálené Poříčí]]'''* * [[Střížovice]]* * [[Únětice]] * [[Vlčtejn]]* * [[Žákava]]* * [[Zdemyslice]]* * [[Ždírec]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Blovice SO || 10 946 || 11 782 || 12 078 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Blovice''' || 3 999 |- | style=text-align:left; | [[Spálené Poříčí]] || 2 795 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Letiny}} || 793 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zdemyslice}} || 638 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chocenice}} || 580 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Blovice''' || 3 035 |- | style=text-align:left; | [[Spálené Poříčí]] || 1 685 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zdemyslice}} || 638 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Letiny}} || 506 |- |} ===Bydelar i Blovice=== [[Fil:Blovice - všechna k. ú.png|mini|250px|Bydelane i Blovice]] Bydelane og tettstadene i Blovice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Blovice || 3 035 |- ! '''Blovice by''' ! style=text-align:right; | 3 035 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bohušov}}{{mrk|inngår i {{ikkjeraud|Hradiště i Blovice|Hradiště}}}} || 41 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hradiště i Blovice|Hradiště}} || 376 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hradišťská Lhotka}} || 49 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hradišťský Újezd}} || 41 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Komorno}} || 80 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stará Huť}}{{mrk|inngår i {{ikkjeraud|Vlčice}}}} || 19 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Štítov}} || 98 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vlčice}} || 260 |- ! Blovice kommune !style=text-align:right; | 3 999 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Blovice]] [[Kategori:Kommunar i Plzeň-jih okres|Blovice]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Blovice]] cwefpgbn0tz8b0ozt4s548zmjx5kjmn 0 433527 3671103 2026-09-08T12:15:31Z Migne 2086 Oppretta sida med «[[Fil:Ole Gabriel Ueland Sola.jpg|mini|]] '''Ole Gabriel Ueland''' ({{levde|31. januar|1931|5. april|2009|Ueland, Ole G.}}) var ein agronom og politikar frå [[Varhaug]] i [[Rogaland]]. Frå 1977 til 1993 representerte han Rogaland og [[Senterpartiet]] i [[Stortinget]]. Ueland utdanna seg ved [[Norges Landbrukshøgskole]]. Frå 1960 var han fylkesagronom i tekniske fag ved Rogaland landbruksselskap. Fireårsperioden 1972–75 var Ueland [[ordførar]] i Sola komm…» 3671103 wikitext text/x-wiki [[Fil:Ole Gabriel Ueland Sola.jpg|mini|]] '''Ole Gabriel Ueland''' ({{levde|31. januar|1931|5. april|2009|Ueland, Ole G.}}) var ein agronom og politikar frå [[Varhaug]] i [[Rogaland]]. Frå 1977 til 1993 representerte han Rogaland og [[Senterpartiet]] i [[Stortinget]]. Ueland utdanna seg ved [[Norges Landbrukshøgskole]]. Frå 1960 var han fylkesagronom i tekniske fag ved Rogaland landbruksselskap. Fireårsperioden 1972–75 var Ueland [[ordførar]] i [[Sola kommune]]. Hausten 1977 vart han vald til stortingsrepresentant frå Rogaland, attvald i 1981, 1985 og 1989. Frå 1988 til han gjekk ut av Stortinget i 1993 var han leiar av Energi- og industrikomitéen. Tidlegare hadde han 1977-81 sete i Justiskomiteen og 1981-88 i Finanskomiteen. ==Kjelder== {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ole Gabriel Ueland (1931–2009)|Ole Gabriel Ueland (1931–2009)]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 8. september 2026.'' {{refslutt}} ruugz3rjxygrk6qfa6gdw5xsoc499ml 3671104 3671103 2026-09-08T12:16:17Z Migne 2086 /* Kjelder */ 3671104 wikitext text/x-wiki [[Fil:Ole Gabriel Ueland Sola.jpg|mini|]] '''Ole Gabriel Ueland''' ({{levde|31. januar|1931|5. april|2009|Ueland, Ole G.}}) var ein agronom og politikar frå [[Varhaug]] i [[Rogaland]]. Frå 1977 til 1993 representerte han Rogaland og [[Senterpartiet]] i [[Stortinget]]. Ueland utdanna seg ved [[Norges Landbrukshøgskole]]. Frå 1960 var han fylkesagronom i tekniske fag ved Rogaland landbruksselskap. Fireårsperioden 1972–75 var Ueland [[ordførar]] i [[Sola kommune]]. Hausten 1977 vart han vald til stortingsrepresentant frå Rogaland, attvald i 1981, 1985 og 1989. Frå 1988 til han gjekk ut av Stortinget i 1993 var han leiar av Energi- og industrikomitéen. Tidlegare hadde han 1977-81 sete i Justiskomiteen og 1981-88 i Finanskomiteen. ==Kjelder== {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ole Gabriel Ueland (1931–2009)|Ole Gabriel Ueland (1931–2009)]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 8. september 2026.'' {{refslutt}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1977-1981]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1981-1985]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1985-1989]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1989-1993]] [[Kategori:Folk frå Sola]] n9vqul132k9n3wqe1lgumwg9n0cy546 0 433529 3671109 2026-09-08T12:22:47Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Nepomuk 346.jpg | bilettekst = Rådhuset i Nepomuk | kart = | karttekst = | flagg = Nepomuk prapor.gif | symbol = Nepomuk znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-jih okres|Plzeň-jih]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | area…» 3671109 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Nepomuk 346.jpg | bilettekst = Rådhuset i Nepomuk | kart = | karttekst = | flagg = Nepomuk prapor.gif | symbol = Nepomuk znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-jih okres|Plzeň-jih]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 308,77<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 10931 | folketal1type = kommune | folketal1 = 3564 | folketal_by = 2779 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Nepomuk'''{{mrk|[[tysk]] ''Pomuk''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-jih okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Nepomuk.png|mini|250px|Det administrative området til Nepomuk innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Nepomuk er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Nepomuk omfattar 26 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Čížkov]] * [[Čmelíny]] * [[Hradiště i Plzeň-jih|Hradiště]] * [[Chlumy]] * '''[[Kasejovice]]''' * [[Klášter]] * [[Kozlovice]] * [[Kramolín]] * [[Měcholupy]] * [[Mileč]] * [[Mladý Smolivec]] * [[Mohelnice]] * [[Nekvasovy]] * '''[[Nepomuk]]''' * [[Neurazy]] * [[Nezdřev]] * [[Oselce]] * [[Polánka]] * [[Prádlo]] * [[Sedliště]] * [[Srby]] * [[Tojice]] * [[Třebčice]] * [[Vrčeň]] * ''[[Žinkovy]]'' * [[Životice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Nepomuk SO || 11 272 || 11 475|| 10 931 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Nepomuk''' || 3 564 |- | style=text-align:left; | [[Kasejovice]] || 1 246 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žinkovy}} || 861 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Neurazy}} || 715 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mladý Smolivec}} || 675 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Nepomuk''' || 2 779 |- | style=text-align:left; | [[Kasejovice]] || 862 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žinkovy}} || 581 |- |} ===Bydelar i Nepomuk=== Bydelane og tettstadene i Nepomuk: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Nepomuk || 2 779 |- ! '''Nepomuk by''' ! style=text-align:right; | 2 779 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dvorec}} || 785 |- ! Nepomuk kommune !style=text-align:right; | 3 564 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Nepomuk]] [[Kategori:Kommunar i Plzeň-jih okres|Nepomuk]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Nepomuk]] a24ztuu3m5pk4ksjbuk0134cj9ayehe 0 433530 3671110 2026-09-08T12:22:50Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Bakkus''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1878 til 1883.<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1879 | tittel = Bakkus : humoristiske Blade. 1879 Vol. 4 Nr. 11 | stad = Kristiania | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2024020280031_011 | side = }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]…» 3671110 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Bakkus''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1878 til 1883.<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1879 | tittel = Bakkus : humoristiske Blade. 1879 Vol. 4 Nr. 11 | stad = Kristiania | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2024020280031_011 | side = }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1878]] [[Kategori:Nedleggingar i 1883]] 1a3jj1l3uwmko9cswrmlwfsuiylkwwo 0 433531 3671111 2026-09-08T12:27:56Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Barnebudet''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1878 til 1887.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0034.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1878]] [[Kategori:Nedleggingar i 1887]]» 3671111 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Barnebudet''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1878 til 1887.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0034.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1878]] [[Kategori:Nedleggingar i 1887]] l79xx7s25p8lc4yvg9dymhdckgv1hmf 3671112 3671111 2026-09-08T12:29:23Z Johshh 122989 3671112 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} {{Forveksling|Barneombodet}} '''Barnebudet''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1878 til 1887.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0034.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1878]] [[Kategori:Nedleggingar i 1887]] donuqh58w8xcqcuwq9qw50cfu2sd4ox 3671200 3671112 2026-09-09T06:34:50Z Ranveig 39 Flikk 3671200 wikitext text/x-wiki {{Forveksling|Barneombodet}} {{Infoboks avis}} '''Barnebudet''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1878 til 1887.<ref>{{Citation|title=12 (Norske tidsskrifter : bibliografi over periodiske skrifter i Norge inntil 1920)|url=https://runeberg.org/nortid20/0034.html|publisher=Project Runeberg|website=runeberg.org|date=1940|accessdate=2026-09-09|language=no|first=Harald L.|last=Tveterås}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1878]] [[Kategori:Nedleggingar i 1887]] 92aa79jvth9x56irrvxmpkz3qibp5y0 0 433532 3671115 2026-09-08T12:43:26Z Sigmundg 835 Sigmundg flytte sida [[Einingsrot]] til [[Einingskvadrat]]: Feilstava tittel: Samanblanding av einingskvadrat og einingsrot 3671115 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Einingskvadrat]] e1jr3orzexpuoohy4jk9p6j3e2gyf8p 3671126 3671115 2026-09-08T13:42:19Z Sigmundg 835 Fjerna omdirigering til [[Einingskvadrat]] 3671126 wikitext text/x-wiki [[Fil:One5Root.svg|mini|Dei femte enhetsrøterne i det komplekse planet.]] I matematikk er ei <math>n</math>-te einingsrot ei løysing av ei likning på formen <math>z^n = 1</math>, der <math>n</math> er eit positivt [[heiltal]]<ref name="Paliouras"/>. Dei <math>n</math> røterne er generelt [[Komplekse tal|komplekse]] ligg jamt fordelte på [[einingssirkel]]en<ref name="Paliouras"/>. På polar form kan dei uttrykkast som :<math>e^{{2k\pi \over n}i} = \cos {2k\pi \over n} + i \sin {2k\pi \over n}\,,\quad k = 0,\ldots,n-1\, </math> der <math>n=\sqrt{-1}</math> er den [[imaginære eing]]a. == Referansar == <references> <ref name="Paliouras">J.D. Paliouras, ''Complex variables for scientists and engineers'', Macmillan Publishing C., 1975.</ref> </references> {{{spire}} [[Kategori:Komplekse tal]] r0mrh9jc3dr3i39legj3jygyvlt0cdf 3671132 3671126 2026-09-08T13:53:27Z Sigmundg 835 3671132 wikitext text/x-wiki [[Fil:One5Root.svg|mini|Dei femte enhetsrøterne i det komplekse planet.]] I matematikk er ei <math>n</math>-te einingsrot ei løysing av ei likning på formen <math>z^n = 1</math>, der <math>n</math> er eit positivt [[heiltal]]<ref name="Paliouras"/>. Dei <math>n</math> røterne er generelt [[Komplekse tal|komplekse]] ligg jamt fordelte på [[einingssirkel]]en<ref name="Paliouras"/>. På polar form kan dei uttrykkast som :<math>e^{{2k\pi \over n}i} = \cos {2k\pi \over n} + i \sin {2k\pi \over n}\,,\quad k = 0,\ldots,n-1\, </math> der <math>n=\sqrt{-1}</math> er den [[imaginære eing]]a. == Referansar == <references> <ref name="Paliouras">J.D. Paliouras, ''Complex variables for scientists and engineers'', Macmillan Publishing C., 1975.</ref> </references> {{spire}} [[Kategori:Komplekse tal]] okefq88qbo6ol6k6mexa2695dtu6538 0 433533 3671118 2026-09-08T13:05:59Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kostel Nanebevzeti P Marie Prestice.JPG | bilettekst = Kyrkje i Přeštice | kart = | karttekst = | flagg = Přeštice Flag.jpg | symbol = Přeštice - znak.gif | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-jih okres|Plzeň-jih]] | arealtype = Areal Administrative område til kommunar med utvida full…» 3671118 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kostel Nanebevzeti P Marie Prestice.JPG | bilettekst = Kyrkje i Přeštice | kart = | karttekst = | flagg = Přeštice Flag.jpg | symbol = Přeštice - znak.gif | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-jih okres|Plzeň-jih]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 271,25<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 22206 | folketal1type = kommune | folketal1 = 6591 | folketal_by = 5818 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Přeštice'''{{mrk|[[tysk]] ''Prestitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-jih okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Přeštice.png|mini|250px|Det administrative området til Přeštice innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Přeštice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen [[Plzeň]] og områda rundt.<ref name="agg"/> 13 kommunar frå det administrative området til Přeštice inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 95 kommunar frå fleire andre administrative område i og omkring Plzeň. ===Kommunar=== Det administrative området til Přeštice omfattar 30 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 1 by (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bolkov]] * [[Borovy]]{{mrk|name="a"|Overført frå [[Klatovy okres]] til [[Plzeň-jih okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}} * [[Buková]] * [[Chlumčany]]* * [[Čižice]]* * [[Dolce]] * [[Dolní Lukavice]]* * [[Horní Lukavice]]* * [[Horšice]] * [[Kbel]] * [[Lužany]]* * [[Merklín]] * [[Nebílovy]]* * [[Netunice]]* * [[Nezdice]]{{mrk|name="a"}} * [[Oplot]] * [[Otěšice]] * [[Předenice]]* * '''[[Přeštice]]'''* * [[Příchovice]]* * [[Ptenín]] * [[Radkovice]] * [[Řenče]]* * [[Roupov]] * [[Skašov]] * [[Soběkury]] * [[Štěnovice]]* * [[Týniště]] * [[Útušice]]* * [[Vlčí]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Přeštice SO || 19 937 || 22 003 || 22 206 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Přeštice''' || Přeštice 6 591 |- | style=text-align:left; | [[Chlumčany]] || 2 286 |- | style=text-align:left; | [[Štěnovice]] || 2 225 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Příchovice}} || 1 157 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Merklín}} || 1 136 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Lukavice}} || 1 030 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Přeštice''' || 5 818 |- | style=text-align:left; | [[Štěnovice]] || 2 225 |- | style=text-align:left; | [[Chlumčany]] || 2 157 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Merklín}} || 1 031 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Příchovice}} || 958 |- |} ===Bydelar i Přeštice=== Bydelane og tettstadene i Blovice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Přeštice || 5 818 |- ! '''Přeštice by''' ! style=text-align:right; | 5 818 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Skočice}} || 408 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zastávka}} || 132 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žerovice}} || 233 |- ! Přeštice kommune !style=text-align:right; | 6 591 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> <ref name ="Změny">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/stc/zmeny_hranic_okresu_k_1_1_2007 |tittel= Změny hranic okresů k 1. 1. 2007 |vitja=2026-08-29 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Prestice]] [[Kategori:Kommunar i Plzeň-jih okres|Prestice]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Prestice]] q7d9cblgz0henvx8vgw5dvhp6p4hkef 3671129 3671118 2026-09-08T13:51:28Z TU-nor 12071 /* Kommunar */ 3671129 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kostel Nanebevzeti P Marie Prestice.JPG | bilettekst = Kyrkje i Přeštice | kart = | karttekst = | flagg = Přeštice Flag.jpg | symbol = Přeštice - znak.gif | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-jih okres|Plzeň-jih]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 271,25<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 22206 | folketal1type = kommune | folketal1 = 6591 | folketal_by = 5818 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Přeštice'''{{mrk|[[tysk]] ''Prestitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-jih okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Přeštice.png|mini|250px|Det administrative området til Přeštice innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Přeštice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen [[Plzeň]] og områda rundt.<ref name="agg"/> 13 kommunar frå det administrative området til Přeštice inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 95 kommunar frå fleire andre administrative område i og omkring Plzeň. ===Kommunar=== Det administrative området til Přeštice omfattar 30 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 1 by (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bolkov]] * [[Borovy]]{{mrk|name="a"|Overført frå [[Klatovy okres]] til [[Plzeň-jih okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}} * [[Buková]] * [[Chlumčany]]* * [[Čižice]]* * [[Dolce]] * [[Dolní Lukavice]]* * [[Horní Lukavice]]* * [[Horšice]] * [[Kbel]] * [[Lužany]]* * [[Merklín]] * [[Nebílovy]]* * [[Netunice]]* * [[Nezdice]]{{mrk|name="a"}} * [[Oplot]] * [[Otěšice]] * [[Předenice]]* * '''[[Přeštice]]'''* * [[Příchovice]]* * [[Ptenín]] * [[Radkovice]] * [[Řenče]]* * [[Roupov]] * [[Skašov]] * [[Soběkury]] * [[Štěnovice]]* * [[Týniště]] * [[Útušice]]* * [[Vlčí]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Přeštice SO || 19 937 || 22 003 || 22 206 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Přeštice''' || 6 591 |- | style=text-align:left; | [[Chlumčany]] || 2 286 |- | style=text-align:left; | [[Štěnovice]] || 2 225 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Příchovice}} || 1 157 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Merklín}} || 1 136 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Lukavice}} || 1 030 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Přeštice''' || 5 818 |- | style=text-align:left; | [[Štěnovice]] || 2 225 |- | style=text-align:left; | [[Chlumčany]] || 2 157 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Merklín}} || 1 031 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Příchovice}} || 958 |- |} ===Bydelar i Přeštice=== Bydelane og tettstadene i Blovice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Přeštice || 5 818 |- ! '''Přeštice by''' ! style=text-align:right; | 5 818 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Skočice}} || 408 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zastávka}} || 132 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žerovice}} || 233 |- ! Přeštice kommune !style=text-align:right; | 6 591 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> <ref name ="Změny">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/stc/zmeny_hranic_okresu_k_1_1_2007 |tittel= Změny hranic okresů k 1. 1. 2007 |vitja=2026-08-29 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Prestice]] [[Kategori:Kommunar i Plzeň-jih okres|Prestice]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Prestice]] n6qxg6le8iqd2f5g787y916f4ip012i 3671141 3671129 2026-09-08T14:34:05Z TU-nor 12071 /* Bydelar i Přeštice */ 3671141 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kostel Nanebevzeti P Marie Prestice.JPG | bilettekst = Kyrkje i Přeštice | kart = | karttekst = | flagg = Přeštice Flag.jpg | symbol = Přeštice - znak.gif | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-jih okres|Plzeň-jih]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 271,25<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 22206 | folketal1type = kommune | folketal1 = 6591 | folketal_by = 5818 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Přeštice'''{{mrk|[[tysk]] ''Prestitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-jih okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Přeštice.png|mini|250px|Det administrative området til Přeštice innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Přeštice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen [[Plzeň]] og områda rundt.<ref name="agg"/> 13 kommunar frå det administrative området til Přeštice inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 95 kommunar frå fleire andre administrative område i og omkring Plzeň. ===Kommunar=== Det administrative området til Přeštice omfattar 30 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 1 by (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bolkov]] * [[Borovy]]{{mrk|name="a"|Overført frå [[Klatovy okres]] til [[Plzeň-jih okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}} * [[Buková]] * [[Chlumčany]]* * [[Čižice]]* * [[Dolce]] * [[Dolní Lukavice]]* * [[Horní Lukavice]]* * [[Horšice]] * [[Kbel]] * [[Lužany]]* * [[Merklín]] * [[Nebílovy]]* * [[Netunice]]* * [[Nezdice]]{{mrk|name="a"}} * [[Oplot]] * [[Otěšice]] * [[Předenice]]* * '''[[Přeštice]]'''* * [[Příchovice]]* * [[Ptenín]] * [[Radkovice]] * [[Řenče]]* * [[Roupov]] * [[Skašov]] * [[Soběkury]] * [[Štěnovice]]* * [[Týniště]] * [[Útušice]]* * [[Vlčí]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Přeštice SO || 19 937 || 22 003 || 22 206 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Přeštice''' || 6 591 |- | style=text-align:left; | [[Chlumčany]] || 2 286 |- | style=text-align:left; | [[Štěnovice]] || 2 225 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Příchovice}} || 1 157 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Merklín}} || 1 136 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Lukavice}} || 1 030 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Přeštice''' || 5 818 |- | style=text-align:left; | [[Štěnovice]] || 2 225 |- | style=text-align:left; | [[Chlumčany]] || 2 157 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Merklín}} || 1 031 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Příchovice}} || 958 |- |} ===Bydelar i Přeštice=== Bydelane og tettstadene i Přeštice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Přeštice || 5 818 |- ! '''Přeštice by''' ! style=text-align:right; | 5 818 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Skočice}} || 408 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zastávka}} || 132 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žerovice}} || 233 |- ! Přeštice kommune !style=text-align:right; | 6 591 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> <ref name ="Změny">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/stc/zmeny_hranic_okresu_k_1_1_2007 |tittel= Změny hranic okresů k 1. 1. 2007 |vitja=2026-08-29 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Prestice]] [[Kategori:Kommunar i Plzeň-jih okres|Prestice]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Prestice]] kl1wh1z123sorx32ij9x0sy9rsed18c 0 433534 3671119 2026-09-08T13:30:22Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Stenovice a Uhlava.jpg | bilettekst = Herskapshus ved elva [[Úhlava]] i Štěnovice | kart = | karttekst = | flagg = Stenovice CZ flag.svg | symbol = Stenovice CZ CoA.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-jih okres|Plzeň-jih]] | distrikttype = Administrative område til kommunar med utv…» 3671119 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Stenovice a Uhlava.jpg | bilettekst = Herskapshus ved elva [[Úhlava]] i Štěnovice | kart = | karttekst = | flagg = Stenovice CZ flag.svg | symbol = Stenovice CZ CoA.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-jih okres|Plzeň-jih]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Přeštice|Přeštice SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2225 | folketal_by = 2225 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Štěnovice'''{{mrk|[[tysk]] ''Stienowitz'', tidlegare ''Stenowitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-jih okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen Plzeň og områda rundt.<ref name="agg"/> Štěnovice inngår i dette storbyområdet. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Štěnovice ligg administrativt under [[Přeštice]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Plzeň-jih okres|Stenovice]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Stenovice]] 9vznvjo5saeqslx81y4cynwr6baws73 3671169 3671119 2026-09-08T19:46:46Z TU-nor 12071 3671169 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Stenovice a Uhlava.jpg | bilettekst = Herskapshus ved elva [[Úhlava]] i Štěnovice | kart = | karttekst = | flagg = Stenovice CZ flag.svg | symbol = Stenovice CZ CoA.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-jih okres|Plzeň-jih]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Přeštice|Přeštice SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2225 | folketal_by = 2225 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Štěnovice'''{{mrk|[[tysk]] ''Stienowitz'', tidlegare ''Stenowitz''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-jih okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen Plzeň og områda rundt.<ref name="agg"/> Štěnovice inngår i dette storbyområdet. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Štěnovice ligg administrativt under [[Přeštice]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Plzeň-jih okres|Stenovice]] 0qj2anwazb7z87zbbdqchfeebv354wz 0 433535 3671120 2026-09-08T13:32:18Z Trondtr 221 Oppretta sida med «'''Anja Labj''' er ein [[sørsamar|sørsamisk]] [[språkvitskap|språkvitar]], [[reindrift|reindriftsutøvar]] og [[duodji|duodjiutøvar]]. Ho tok mastergraden i 2021 på ei banebrytande avhandling om infinitte verbformer i [[sørsamisk]], der no reviderte oppfatninga av korleis det sørsamiske verbsystemet såg ut. == Litteratur == * [https://nva.sikt.no/registration/0198f46f1c65-ca757801-1250-4435-8590-615d09eb5c84 Anja Labj 2021: Åarjelsaemien infinihte veerbeha…» 3671120 wikitext text/x-wiki '''Anja Labj''' er ein [[sørsamar|sørsamisk]] [[språkvitskap|språkvitar]], [[reindrift|reindriftsutøvar]] og [[duodji|duodjiutøvar]]. Ho tok mastergraden i 2021 på ei banebrytande avhandling om infinitte verbformer i [[sørsamisk]], der no reviderte oppfatninga av korleis det sørsamiske verbsystemet såg ut. == Litteratur == * [https://nva.sikt.no/registration/0198f46f1c65-ca757801-1250-4435-8590-615d09eb5c84 Anja Labj 2021: Åarjelsaemien infinihte veerbehaemieh] Masteravhandling, UiT. a3g5ejks5fa5f8gbcyad4zalrbl6luf 3671121 3671120 2026-09-08T13:32:34Z Trondtr 221 la til [[Kategori:Samiske språkforskarar]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3671121 wikitext text/x-wiki '''Anja Labj''' er ein [[sørsamar|sørsamisk]] [[språkvitskap|språkvitar]], [[reindrift|reindriftsutøvar]] og [[duodji|duodjiutøvar]]. Ho tok mastergraden i 2021 på ei banebrytande avhandling om infinitte verbformer i [[sørsamisk]], der no reviderte oppfatninga av korleis det sørsamiske verbsystemet såg ut. == Litteratur == * [https://nva.sikt.no/registration/0198f46f1c65-ca757801-1250-4435-8590-615d09eb5c84 Anja Labj 2021: Åarjelsaemien infinihte veerbehaemieh] Masteravhandling, UiT. [[Kategori:Samiske språkforskarar]] pfuxup71mooy9vkbow0yexsyk8c7ii9 3671122 3671121 2026-09-08T13:32:47Z Trondtr 221 la til [[Kategori:Sørsamisk språk]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3671122 wikitext text/x-wiki '''Anja Labj''' er ein [[sørsamar|sørsamisk]] [[språkvitskap|språkvitar]], [[reindrift|reindriftsutøvar]] og [[duodji|duodjiutøvar]]. Ho tok mastergraden i 2021 på ei banebrytande avhandling om infinitte verbformer i [[sørsamisk]], der no reviderte oppfatninga av korleis det sørsamiske verbsystemet såg ut. == Litteratur == * [https://nva.sikt.no/registration/0198f46f1c65-ca757801-1250-4435-8590-615d09eb5c84 Anja Labj 2021: Åarjelsaemien infinihte veerbehaemieh] Masteravhandling, UiT. [[Kategori:Samiske språkforskarar]] [[Kategori:Sørsamisk språk|Labj]] 8r6j5xq0qkojtrxrqpcrrl8t541hv5t 3671123 3671122 2026-09-08T13:32:57Z Trondtr 221 ny sorteringsnykel for [[Kategori:Samiske språkforskarar]]: «Labj» med [[WP:HotCat|HotCat]] 3671123 wikitext text/x-wiki '''Anja Labj''' er ein [[sørsamar|sørsamisk]] [[språkvitskap|språkvitar]], [[reindrift|reindriftsutøvar]] og [[duodji|duodjiutøvar]]. Ho tok mastergraden i 2021 på ei banebrytande avhandling om infinitte verbformer i [[sørsamisk]], der no reviderte oppfatninga av korleis det sørsamiske verbsystemet såg ut. == Litteratur == * [https://nva.sikt.no/registration/0198f46f1c65-ca757801-1250-4435-8590-615d09eb5c84 Anja Labj 2021: Åarjelsaemien infinihte veerbehaemieh] Masteravhandling, UiT. [[Kategori:Samiske språkforskarar|Labj]] [[Kategori:Sørsamisk språk|Labj]] pm22dkb6uhdzhbv68f8r1w5fjwkajjq 3671125 3671123 2026-09-08T13:37:23Z Trondtr 221 3671125 wikitext text/x-wiki '''Anja Labj''' er ein [[sørsamar|sørsamisk]] [[språkvitskap|språkvitar]], [[reindrift|reindriftsutøvar]] og [[duodji|duodjiutøvar]]. Ho tok mastergraden i 2021 på ei banebrytande avhandling om infinitte verbformer i [[sørsamisk]], der no reviderte oppfatninga av korleis det sørsamiske verbsystemet såg ut. Avhandlinga var skrive innafor ein teori kalla [[Basic Linguistic Theory]]. == Litteratur == * [https://nva.sikt.no/registration/0198f46f1c65-ca757801-1250-4435-8590-615d09eb5c84 Anja Labj 2021: Åarjelsaemien infinihte veerbehaemieh] Masteravhandling, UiT. [[Kategori:Samiske språkforskarar|Labj]] [[Kategori:Sørsamisk språk|Labj]] fstz6i43l0v7dqctbodnnot5iji2gsg 3671136 3671125 2026-09-08T14:00:05Z Trondtr 221 3671136 wikitext text/x-wiki '''Anja Labj''' er ein [[sørsamar|sørsamisk]] [[språkvitskap|språkvitar]], [[reindrift|reindriftsutøvar]] og [[duodji|duodjiutøvar]]. Ho tok mastergraden i 2021 på ei banebrytande avhandling om infinitte verbformer i [[sørsamisk]], der no reviderte oppfatninga av korleis det sørsamiske verbsystemet såg ut. Avhandlinga var skrive innafor ein teori kalla [[Basic Linguistic Theory]]. == Bibliografi == * [https://nva.sikt.no/registration/0198f46f1c65-ca757801-1250-4435-8590-615d09eb5c84 Anja Labj 2021: Åarjelsaemien infinihte veerbehaemieh] Masteravhandling, UiT. [[Kategori:Samiske språkforskarar|Labj]] [[Kategori:Sørsamisk språk|Labj]] 0z35osi2pjlsuesl1yzlsfqyok8uilt 3671138 3671136 2026-09-08T14:05:09Z Trondtr 221 3671138 wikitext text/x-wiki '''Anja Labj''' er ein [[sørsamar|sørsamisk]] [[språkvitskap|språkvitar]], [[reindrift|reindriftsutøvar]] og [[duodji|duodjiutøvar]]. Ho tok mastergraden i 2021 på ei banebrytande avhandling om infinitte verbformer i [[sørsamisk]], der no reviderte oppfatninga av korleis det sørsamiske verbsystemet såg ut. Labj viser at distribusjonen til former som forskarar i tida etter [[Eliel Lagercrantz]] har sett på som avleidde substantiv fell på plass viss vi i staden ser på dei som infinitte verbformer. Avhandlinga var skrive innafor ein teori kalla [[Basic Linguistic Theory]]. == Bibliografi == * [https://nva.sikt.no/registration/0198f46f1c65-ca757801-1250-4435-8590-615d09eb5c84 Anja Labj 2021: Åarjelsaemien infinihte veerbehaemieh] Masteravhandling, UiT. [[Kategori:Samiske språkforskarar|Labj]] [[Kategori:Sørsamisk språk|Labj]] tlgs6uqq51eg8f8gucatrsrpapky53w 3671139 3671138 2026-09-08T14:08:34Z Trondtr 221 3671139 wikitext text/x-wiki '''Anja Labj''' er ein [[sørsamar|sørsamisk]] [[språkvitskap|språkvitar]], [[reindrift|reindriftsutøvar]] og [[duodji|duodjiutøvar]]. Ho tok mastergraden i 2021 på ei banebrytande avhandling om infinitte verbformer i [[sørsamisk]], der no reviderte oppfatninga av korleis det sørsamiske verbsystemet såg ut. Labj viser at distribusjonen til former som [[Knut Bergsland|Bergsland]] [[Ole Henrik Magga|Magga]] og [[Lajla Mattsson Magga|Magga]] har sett på som avleidde substantiv fell på plass viss vi i staden ser på dei som infinitte verbformer. Analysa hennar er inspirert av [[Eliel Lagercrantz]] sine teoriar, men ho sett verbformene opp i eit meir heilskapleg system. Avhandlinga var skrive innafor ein teori kalla [[Basic Linguistic Theory]]. == Bibliografi == * [https://nva.sikt.no/registration/0198f46f1c65-ca757801-1250-4435-8590-615d09eb5c84 Anja Labj 2021: Åarjelsaemien infinihte veerbehaemieh] Masteravhandling, UiT. [[Kategori:Samiske språkforskarar|Labj]] [[Kategori:Sørsamisk språk|Labj]] s0mtg37r8gtb7cbpau5icromkbmbw72 3671140 3671139 2026-09-08T14:08:48Z Trondtr 221 3671140 wikitext text/x-wiki '''Anja Labj''' er ein [[sørsamar|sørsamisk]] [[språkvitskap|språkvitar]], [[reindrift|reindriftsutøvar]] og [[duodji|duodjiutøvar]]. Ho tok mastergraden i 2021 på ei banebrytande avhandling om infinitte verbformer i [[sørsamisk]], der no reviderte oppfatninga av korleis det sørsamiske verbsystemet såg ut. Labj viser at distribusjonen til former som [[Knut Bergsland|Bergsland]] og [[Ole Henrik Magga|Magga]] og [[Lajla Mattsson Magga|Magga]] har sett på som avleidde substantiv fell på plass viss vi i staden ser på dei som infinitte verbformer. Analysa hennar er inspirert av [[Eliel Lagercrantz]] sine teoriar, men ho sett verbformene opp i eit meir heilskapleg system. Avhandlinga var skrive innafor ein teori kalla [[Basic Linguistic Theory]]. == Bibliografi == * [https://nva.sikt.no/registration/0198f46f1c65-ca757801-1250-4435-8590-615d09eb5c84 Anja Labj 2021: Åarjelsaemien infinihte veerbehaemieh] Masteravhandling, UiT. [[Kategori:Samiske språkforskarar|Labj]] [[Kategori:Sørsamisk språk|Labj]] royzpwnbioodixr2xb8vj8igw5d52qs 3671164 3671140 2026-09-08T19:26:11Z Ranveig 39 Flikk 3671164 wikitext text/x-wiki '''Anja Labj''' er ein [[sørsamar|sørsamisk]] [[språkvitskap|språkvitar]], [[reindrift|reindriftsutøvar]] og [[duodji|duodjiutøvar]]. Ho tok mastergraden i 2021 på ei banebrytande avhandling om infinitte verbformer i [[sørsamisk]], der no reviderte oppfatninga av korleis det sørsamiske verbsystemet såg ut. Labj viser at distribusjonen til former som [[Knut Bergsland|Bergsland]], [[Ole Henrik Magga|Magga]] og [[Lajla Mattsson Magga|Magga]] har sett på som avleidde substantiv fell på plass viss ein i staden ser på dei som infinitte verbformer. Analysen hennar er inspirert av [[Eliel Lagercrantz]] sine teoriar, men ho sett verbformene opp i eit meir heilskapleg system. Avhandlinga var skriven innafor ein teori kalla [[Basic Linguistic Theory]]. == Bibliografi == * [https://nva.sikt.no/registration/0198f46f1c65-ca757801-1250-4435-8590-615d09eb5c84 Anja Labj 2021: Åarjelsaemien infinihte veerbehaemieh] Masteravhandling, UiT. {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} {{SORTERINGSNYKEL:Labj, Anja}} [[Kategori:Samiske språkforskarar]] [[Kategori:Sørsamisk språk]] 1hdj8otbuwwx7fsn8ehgsptvj2u3at3 0 433536 3671124 2026-09-08T13:37:06Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = KapleChlumcany.jpg | bilettekst = Kapell i Chlumčany | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Chlumčany (Plzeň-South).png | symbol = Znak obce Chlumčany.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-jih okres|Plzeň-jih]] | distrikttype = Administrative område til kommunar med utvida fullmak…» 3671124 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = KapleChlumcany.jpg | bilettekst = Kapell i Chlumčany | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Chlumčany (Plzeň-South).png | symbol = Znak obce Chlumčany.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-jih okres|Plzeň-jih]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Přeštice|Přeštice SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2296 | folketal_by = 2157 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Chlumčany'''{{mrk|[[tysk]] ''Chlumcan'', ''Klumtschan''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-jih okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen Plzeň og områda rundt.<ref name="agg"/> Chlumčany inngår i dette storbyområdet. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Chlumčany ligg administrativt under [[Přeštice]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Plzeň-jih okres|Chlumcany]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Chlumcany]] a5xw8fn7kg4urd52y59ylbzna4aqqxl 3671170 3671124 2026-09-08T19:47:24Z TU-nor 12071 3671170 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = KapleChlumcany.jpg | bilettekst = Kapell i Chlumčany | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Chlumčany (Plzeň-South).png | symbol = Znak obce Chlumčany.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-jih okres|Plzeň-jih]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Přeštice|Přeštice SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2296 | folketal_by = 2157 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Chlumčany'''{{mrk|[[tysk]] ''Chlumcan'', ''Klumtschan''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-jih okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen Plzeň og områda rundt.<ref name="agg"/> Chlumčany inngår i dette storbyområdet. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Chlumčany ligg administrativt under [[Přeštice]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Plzeň-jih okres|Chlumcany]] bqsitooxjqk3thmr44krow9h5ry17m3 0 433538 3671133 2026-09-08T13:55:14Z Trondtr 221 Laga gjennom omsetjing av sida «[[:en:Special:Redirect/revision/1255286868|Basic linguistic theory]]» 3671133 wikitext text/x-wiki '''Basic linguistic theory (BLT)''' er ei nemning brukt av R. M. W. Dixon for å skildre det teoretiske og dei konsepta som er i bruk i grammatiske skildringar av språk og i [[Språktypologi|språkteknologi]]. Kritikarar ser ikkje på BLT som ein teori, men som ei "teorinøytral" språkbeskriving. Dei som vil bruke nemninga "teori" om BLT understreker at det er eit sett av begrepp og teoretiske forutsetningar som har blitt akkumulert frå empirisk undersøkelse av språk i verda.<ref>{{Cite book |last=Dryer, Matthew S. |url=https://www.degruyter.com/document/doi/10.1515/9783110197693.207/html?lang=en |title=Catching Language: Issues in Grammar Writing |publisher=Mouton de Gruyter |year=2006 |editor-last=Felix Ameka |location=Berlin |pages=207–234 |chapter=Descriptive theories, explanatory theories, and basic linguistic theory |quote=This paper is primarily directed at linguists who can be construed as functionalist, using the term in a broad sense that includes most work in typology and work by descriptive linguists. The central issue discussed in this paper is what sort of theory we need for linguistic description, if one adopts a functionalist view of language, which for the purposes of this paper can be characterized as the view that functional or grammar-external principles play a central role in explaining why languages are the way they are. |editor-last2=Alan Dench |editor-last3=Nicholas Evans}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=http://www.acsu.buffalo.edu/~dryer/blt.htm|tittel=What is Basic Linguistic Theory?|forfattar=Matthew Dryer}}</ref> Usemja kjem delvis av at forskarane forstår ordet "teori" ulikt. For kritikarane av BLT er "teori" både eit rammeverk for analyse og ei hypotese om kva fenomen vi i språka kan forvente oss. Forsvararane på sis side vil halde desse to tinga frå kvarandre, slik at teorien BLT (i tydinga "rammeverk") er språket vi kan snakke om språŋk på, mens hypoteser om kva som skjer med språket og korfor det er som det er må haldast skilt frå teorien. == Referanser == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Fotnoteliste}} klgwi3mi0x0dxvb0o9f5ex77ihwcs4l 3671134 3671133 2026-09-08T13:57:01Z Trondtr 221 Trondtr flytte sida [[Basic linguistic theory]] til [[Basic Linguistic Theory]] 3671133 wikitext text/x-wiki '''Basic linguistic theory (BLT)''' er ei nemning brukt av R. M. W. Dixon for å skildre det teoretiske og dei konsepta som er i bruk i grammatiske skildringar av språk og i [[Språktypologi|språkteknologi]]. Kritikarar ser ikkje på BLT som ein teori, men som ei "teorinøytral" språkbeskriving. Dei som vil bruke nemninga "teori" om BLT understreker at det er eit sett av begrepp og teoretiske forutsetningar som har blitt akkumulert frå empirisk undersøkelse av språk i verda.<ref>{{Cite book |last=Dryer, Matthew S. |url=https://www.degruyter.com/document/doi/10.1515/9783110197693.207/html?lang=en |title=Catching Language: Issues in Grammar Writing |publisher=Mouton de Gruyter |year=2006 |editor-last=Felix Ameka |location=Berlin |pages=207–234 |chapter=Descriptive theories, explanatory theories, and basic linguistic theory |quote=This paper is primarily directed at linguists who can be construed as functionalist, using the term in a broad sense that includes most work in typology and work by descriptive linguists. The central issue discussed in this paper is what sort of theory we need for linguistic description, if one adopts a functionalist view of language, which for the purposes of this paper can be characterized as the view that functional or grammar-external principles play a central role in explaining why languages are the way they are. |editor-last2=Alan Dench |editor-last3=Nicholas Evans}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=http://www.acsu.buffalo.edu/~dryer/blt.htm|tittel=What is Basic Linguistic Theory?|forfattar=Matthew Dryer}}</ref> Usemja kjem delvis av at forskarane forstår ordet "teori" ulikt. For kritikarane av BLT er "teori" både eit rammeverk for analyse og ei hypotese om kva fenomen vi i språka kan forvente oss. Forsvararane på sis side vil halde desse to tinga frå kvarandre, slik at teorien BLT (i tydinga "rammeverk") er språket vi kan snakke om språŋk på, mens hypoteser om kva som skjer med språket og korfor det er som det er må haldast skilt frå teorien. == Referanser == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Fotnoteliste}} klgwi3mi0x0dxvb0o9f5ex77ihwcs4l 3671161 3671134 2026-09-08T19:12:31Z Ranveig 39 Flikk 3671161 wikitext text/x-wiki '''Basic linguistic theory (BLT)''' er ei nemning brukt av R.M.W. Dixon for å skildre det teoretiske og dei konsepta som er i bruk i grammatiske skildringar av språk og i [[språktypologi]]. Kritikarar ser ikkje på BLT som ein teori, men som ei «teorinøytral» språkbeskriving. Dei som vil bruke nemninga «teori» om BLT understreker at det er eit sett av begrep og teoretiske forutsetningar som har blitt akkumulert frå empirisk undersøking av språk i verda.<ref>{{Cite book |last=Dryer, Matthew S. |url=https://www.degruyter.com/document/doi/10.1515/9783110197693.207/html?lang=en |title=Catching Language: Issues in Grammar Writing |publisher=Mouton de Gruyter |year=2006 |editor-last=Felix Ameka |location=Berlin |pages=207–234 |chapter=Descriptive theories, explanatory theories, and basic linguistic theory |quote=This paper is primarily directed at linguists who can be construed as functionalist, using the term in a broad sense that includes most work in typology and work by descriptive linguists. The central issue discussed in this paper is what sort of theory we need for linguistic description, if one adopts a functionalist view of language, which for the purposes of this paper can be characterized as the view that functional or grammar-external principles play a central role in explaining why languages are the way they are. |editor-last2=Alan Dench |editor-last3=Nicholas Evans}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=http://www.acsu.buffalo.edu/~dryer/blt.htm|tittel=What is Basic Linguistic Theory?|forfattar=Matthew Dryer|dato=2001|nettstad=Department of Linguistics, University at Buffalo}}</ref> Usemja kjem delvis av at forskarane forstår ordet «teori» ulikt. For kritikarane av BLT er «teori» både eit rammeverk for analyse og ei hypotese om kva fenomen vi i språka kan forvente oss. Forsvararane på sis side vil halde desse to tinga frå kvarandre, slik at teorien BLT (i tydinga «rammeverk») er språket ein kan snakke om språk på, mens hypotesar om kva som skjer med språket og korfor det er som det er må haldast skilt frå teorien. == Kjelder == {{Fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Basic linguistic theory|Basic linguistic theory]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 8. september 2026.'' {{refslutt}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Grammatiske rammeverk]] 847t6dqepo64xum7bey0gz2wgh2smrk 3671251 3671161 2026-09-09T09:42:32Z HerVal7752 105842 Sis side -> si side 3671251 wikitext text/x-wiki '''Basic linguistic theory (BLT)''' er ei nemning brukt av R.M.W. Dixon for å skildre det teoretiske og dei konsepta som er i bruk i grammatiske skildringar av språk og i [[språktypologi]]. Kritikarar ser ikkje på BLT som ein teori, men som ei «teorinøytral» språkbeskriving. Dei som vil bruke nemninga «teori» om BLT understreker at det er eit sett av begrep og teoretiske forutsetningar som har blitt akkumulert frå empirisk undersøking av språk i verda.<ref>{{Cite book |last=Dryer, Matthew S. |url=https://www.degruyter.com/document/doi/10.1515/9783110197693.207/html?lang=en |title=Catching Language: Issues in Grammar Writing |publisher=Mouton de Gruyter |year=2006 |editor-last=Felix Ameka |location=Berlin |pages=207–234 |chapter=Descriptive theories, explanatory theories, and basic linguistic theory |quote=This paper is primarily directed at linguists who can be construed as functionalist, using the term in a broad sense that includes most work in typology and work by descriptive linguists. The central issue discussed in this paper is what sort of theory we need for linguistic description, if one adopts a functionalist view of language, which for the purposes of this paper can be characterized as the view that functional or grammar-external principles play a central role in explaining why languages are the way they are. |editor-last2=Alan Dench |editor-last3=Nicholas Evans}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=http://www.acsu.buffalo.edu/~dryer/blt.htm|tittel=What is Basic Linguistic Theory?|forfattar=Matthew Dryer|dato=2001|nettstad=Department of Linguistics, University at Buffalo}}</ref> Usemja kjem delvis av at forskarane forstår ordet «teori» ulikt. For kritikarane av BLT er «teori» både eit rammeverk for analyse og ei hypotese om kva fenomen vi i språka kan forvente oss. Forsvararane på si side vil halde desse to tinga frå kvarandre, slik at teorien BLT (i tydinga «rammeverk») er språket ein kan snakke om språk på, mens hypotesar om kva som skjer med språket og korfor det er som det er må haldast skilt frå teorien. == Kjelder == {{Fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Basic linguistic theory|Basic linguistic theory]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 8. september 2026.'' {{refslutt}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Grammatiske rammeverk]] 8uxpzsf57pf8u3wi1eyn9lmfnxdwu3k 0 433539 3671135 2026-09-08T13:57:01Z Trondtr 221 Trondtr flytte sida [[Basic linguistic theory]] til [[Basic Linguistic Theory]] 3671135 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Basic Linguistic Theory]] ke5lyri5yfluv8koxpynyswdsq44sth 0 433540 3671142 2026-09-08T14:37:20Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Stod (6).jpg | bilettekst = Elva [[Radbuza]] gjennom Stod | kart = | karttekst = | flagg = Stod flag.svg | symbol = Stod CoA.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-jih okres|Plzeň-jih]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal…» 3671142 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Stod (6).jpg | bilettekst = Elva [[Radbuza]] gjennom Stod | kart = | karttekst = | flagg = Stod flag.svg | symbol = Stod CoA.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-jih okres|Plzeň-jih]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 259,21<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 23998 | folketal1type = kommune | folketal1 = 3580 | folketal_by = 3483 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Stod'''{{mrk|[[tysk]] ''Staab''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-jih okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Stod.png|mini|250px|Det administrative området til Stod innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Stod er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen [[Plzeň]] og områda rundt.<ref name="agg"/> 5 kommunar frå det administrative området til Stod inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 103 kommunar frå fleire andre administrative område i og omkring Plzeň. ===Kommunar=== Det administrative området til Stod omfattar 24 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 3 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bukovec]]{{mrk|name="a"|Overført frå [[Domažlice okres]] til [[Plzeň-jih okres]] i 2020<ref name ="Změny2021"/>}} * [[Čečovice]]{{mrk|name="a"}} * [[Černovice]]{{mrk|name="a"}} * [[Chotěšov]]* * [[Dnešice]] * '''[[Dobřany]]'''* * '''[[Holýšov]]'''{{mrk|name="a"}} * [[Honezovice]] * [[Horní Kamenice]]{{mrk|name="a"}} * [[Hradec]] * [[Kotovice]] * [[Kvíčovice]]{{mrk|name="a"}} * [[Líšina]] * [[Lisov]] * [[Neuměř]]{{mrk|name="a"}} * [[Nová Ves i Plzeň-jih|Nová Ves]]* * [[Přestavlky]] * '''[[Stod i Tsjekkia|Stod]]'''* * [[Štichov]]{{mrk|name="a"}} * [[Střelice]] * [[Ves Touškov]] * [[Všekary]]{{mrk|name="a"}} * [[Vstiš]]* * [[Zemětice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Stod SO || 20 865 || 23 296 || 23 998 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Dobřany]] || 6 971 |- | style=text-align:left; | [[Holýšov]] || 5 025 |- | style=text-align:left; | '''Stod''' || 3 580 |- | style=text-align:left; | [[Chotěšov]] || 2 935 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dnešice}} || 791 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Dobřany]] || 6 435 |- | style=text-align:left; | [[Holýšov]] || 4 902 |- | style=text-align:left; | '''Stod''' || 3 483 |- | style=text-align:left; | [[Chotěšov]] || 2 197 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dnešice}} || 676 |- |} ===Bydelar i Stod === Bydelane og tettstadene i Stod: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Stod || 3 483 |- ! '''Stod by''' ! style=text-align:right; | 3 483 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud| Lelov}} || 97 |- ! Stod kommune !style=text-align:right; | 3 580 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> <ref name ="Změny2021">{{Kjelde www |url=https://www.mvcr.cz/clanek/obecne-o-novem-zakonu-c-51-2020-sb.aspx |tittel= Obecně o novém zákonu č. 51/2020 Sb. |vitja=2026-09-01 |utgjevar=Ministerstvo vnitra České republiky}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Stod]] [[Kategori:Kommunar i Plzeň-jih okres|Stod]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Stod]] 0d3oxemeisq3t17f4r3of6m7vd7lum9 3671236 3671142 2026-09-09T08:59:09Z TU-nor 12071 3671236 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Stod (6).jpg | bilettekst = Elva [[Radbuza]] gjennom Stod | kart = | karttekst = | flagg = Stod flag.svg | symbol = Stod CoA.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-jih okres|Plzeň-jih]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 259,21<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 23998 | folketal1type = kommune | folketal1 = 3580 | folketal_by = 3483 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Stod'''{{mrk|[[tysk]] ''Staab''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-jih okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Stod.png|mini|250px|Det administrative området til Stod innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Stod er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen [[Plzeň]] og områda rundt.<ref name="agg"/> 5 kommunar frå det administrative området til Stod inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 103 kommunar frå fleire andre administrative område i og omkring Plzeň. ===Kommunar=== Det administrative området til Stod omfattar 24 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 3 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bukovec]]{{mrk|name="a"|Overført frå [[Domažlice okres]] til [[Plzeň-jih okres]] i 2020<ref name ="Změny2021"/>}} * [[Čečovice]]{{mrk|name="a"}} * [[Čerňovice i Plzeň-jih|Černovice]]{{mrk|name="a"}} * [[Chotěšov]]* * [[Dnešice]] * '''[[Dobřany]]'''* * '''[[Holýšov]]'''{{mrk|name="a"}} * [[Honezovice]] * [[Horní Kamenice]]{{mrk|name="a"}} * [[Hradec]] * [[Kotovice]] * [[Kvíčovice]]{{mrk|name="a"}} * [[Líšina]] * [[Lisov]] * [[Neuměř]]{{mrk|name="a"}} * [[Nová Ves i Plzeň-jih|Nová Ves]]* * [[Přestavlky]] * '''[[Stod i Tsjekkia|Stod]]'''* * [[Štichov]]{{mrk|name="a"}} * [[Střelice]] * [[Ves Touškov]] * [[Všekary]]{{mrk|name="a"}} * [[Vstiš]]* * [[Zemětice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Stod SO || 20 865 || 23 296 || 23 998 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Dobřany]] || 6 971 |- | style=text-align:left; | [[Holýšov]] || 5 025 |- | style=text-align:left; | '''Stod''' || 3 580 |- | style=text-align:left; | [[Chotěšov]] || 2 935 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dnešice}} || 791 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Dobřany]] || 6 435 |- | style=text-align:left; | [[Holýšov]] || 4 902 |- | style=text-align:left; | '''Stod''' || 3 483 |- | style=text-align:left; | [[Chotěšov]] || 2 197 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dnešice}} || 676 |- |} ===Bydelar i Stod === Bydelane og tettstadene i Stod: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Stod || 3 483 |- ! '''Stod by''' ! style=text-align:right; | 3 483 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud| Lelov}} || 97 |- ! Stod kommune !style=text-align:right; | 3 580 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> <ref name ="Změny2021">{{Kjelde www |url=https://www.mvcr.cz/clanek/obecne-o-novem-zakonu-c-51-2020-sb.aspx |tittel= Obecně o novém zákonu č. 51/2020 Sb. |vitja=2026-09-01 |utgjevar=Ministerstvo vnitra České republiky}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Stod]] [[Kategori:Kommunar i Plzeň-jih okres|Stod]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Stod]] edtnmbz4rl5d7hvt891v6dv1jp3ulx8 0 433541 3671144 2026-09-08T14:48:46Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Dobřany - kostel sv. Víta (3).jpg | bilettekst = Kyrkje i Dobřany | kart = | karttekst = | flagg = Dobrany (Stod, CZE) - flag.png | symbol = Dobrany (Stod, CZE) - flag.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-jih okres|Plzeň-jih]] | distrikttype = Administrative område til kommunar med…» 3671144 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Dobřany - kostel sv. Víta (3).jpg | bilettekst = Kyrkje i Dobřany | kart = | karttekst = | flagg = Dobrany (Stod, CZE) - flag.png | symbol = Dobrany (Stod, CZE) - flag.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-jih okres|Plzeň-jih]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Stod i Tsjekkia|Stod SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 6971 | folketal_by = 6435 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Dobřany'''{{mrk|[[tysk]] ''Dobrsan''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-jih okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen Plzeň og områda rundt.<ref name="agg"/> Dobřany inngår i dette storbyområdet. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dobřany ligg administrativt under [[Stod i Tsjekkia|Stod]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Plzeň-jih okres|Dobrany]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Dobrany]] 0sk10r90batq3fx01hc590pqjbv2wj0 0 433542 3671146 2026-09-08T14:56:24Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Chotěšov, municipal office.jpg | bilettekst = Rådhuset i Chotěšov | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Chotěšov (okres Plzeň-jih).svg | symbol = Coat of arms of Chotěšov (okres Plzeň-jih).svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-jih okres|Plzeň-jih]] | distrikttype = Administ…» 3671146 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Chotěšov, municipal office.jpg | bilettekst = Rådhuset i Chotěšov | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Chotěšov (okres Plzeň-jih).svg | symbol = Coat of arms of Chotěšov (okres Plzeň-jih).svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-jih okres|Plzeň-jih]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Stod i Tsjekkia|Stod SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2935 | folketal_by = 2127 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Chotěšov'''{{mrk|[[tysk]] ''Chotieschau''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-jih okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen Plzeň og områda rundt.<ref name="agg"/> Chotěšov inngår i dette storbyområdet. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Chotěšov ligg administrativt under [[Stod i Tsjekkia|Stod]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Plzeň-jih okres|Chotesov]] m3ocq1gotfvy1i2ec5wh8jjdmsw7sfw 0 433543 3671147 2026-09-08T15:02:27Z 90sveped 53941 Omsett frå norsk bokmål wiki 3671147 wikitext text/x-wiki [[File:Helleristinger Leirfall prosesjonen Sognnes.jpg|thumb|Prosesjonsgruppa med 13 menneskefigurar er eit av dei mest kjente elementa i helleristingsfeltet på Leirfall, Stjørdal, Trøndelag]] '''Helleristingane på Leirfall''' er av typen jordbruksristingar frå [[bronsealderen]] i [[Hegra]], [[Stjørdal kommune|Stjørdal]] i [[Trøndelag fylke|Trøndelag]]. Dei vart oppdaga frå 1910 til 1961. Dette er eitt av dei største bergkunstområda i [[Norden]]. Det er oppgjeve ulike tal for kor mange enkeltfigurar som finst her: 947,<ref name=kulturminne/> 899<ref name=s90/> eller så mykje som 1200.<ref name=s99/> Helleristingane på Leirfall er ein del av ein større struktur av helleristingar i [[Stjørdalen|Stjørdalsdalføret]]. Leirfall er særmerkt både på grunn av det store talet på figurar og på grunn av variasjonen i motiva.<ref name=s99/> Dei mest framtredande trekka ved Leirfall-felta er prosesjonen med 13 menneskefigurar i hovudfeltet og det store talet på fotsåler. Begge delar har vorte tolka som uttrykk for rituelle praksisar. Feltet inneheld òg sol-, heste- og båtfigurar. == Staden og funnet == Leirfall-felta ligg på sør- og søraustvende svaberg langs Solemsbekken, på nordsida av [[Stjørdalselva]], om lag 500 meter nord for [[Europaveg 14 i Noreg|E14]]. Desse svaberga utgjer ei skråning mellom to terrassenivå på elvesletta, slik at høgda over havet varierer frå 35 til 50 meter.<ref name=s90/> Ristingane finst på isskurte flater av [[grønstein]].<ref name=m99/> Det første og lågastliggjande av dei fem felta på Leirfall vart funne i samband med steinbryting kring 1905–1910, og vart gjort allment kjent av lokalhistorikaren Einar Hermstad i 1923.<ref>{{ Kilde avis | utgivelsesår = 1923 | tittel = Dagsposten | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_dagspostentroenderen_null_null_19230619_47_138_1 | side =6 }}</ref> Det vart undersøkt av Theodor Petersen frå [[Vitskapsmuseet]] i 1923.[6] Eit nytt felt, ''Leirfall 2'', vart oppdaga i 1947 av Brynhild Nielsen og undersøkt i 1949.<ref name=kulturminne/><ref name=m99/> Desse to nedste felta ligg slik til at Solemsbekken fløymer over dei når vassføringa er stor, og dette har ført til at desse ristingane er meir nedslitne enn området elles.<ref name=s10/> Det tredje feltet, hovudfeltet, vart oppdaga i 1951 av familien Nielsen.<ref name=kb/><ref name=m99/> Dette feltet vart avdekt på dugnad i 1957–1959.<ref name=l58/><ref name=l70/><ref name=m99/><ref>[https://tv.nrk.no/serie/filmavisen/1957/FMAA57004157/avspiller Filmavisen, 10.10.1957]; nrk.no</ref> Dugnadarbeidet vart leia av [[Jon Leirfall]] og Nils Trøyte.<ref name=m99/> To mindre felt vart oppdaga av Odd Ertsås i 1961.<ref name=n05/> Det eine av desse to siste ligg oppe på det øvste terrassenivået. Leirfall-felta vart utforska og kartlagde av professor [[Sverre Marstrander]] frå Vitskapsmuseet i åra 1965–1967.<ref name=s90/> Den samla dokumentasjonen vart ferdigstilt og publisert etter at Marstrander døydde, av professor Kalle Sognnes, i utgjevinga Trøndelags jordbruksristingar.<ref name=m99/> Feltet er ofte nemnt i oversiktsverk om [[arkeologi]], på grunn av storleiken, fordi det inngår i den større strukturen av helleristingar i Stjørdalen, og på grunn av den kjende prosesjonsgruppa.<ref>{{ Kilde bok | forfatter = Mandt, Gro | utgivelsesår = 2005 | tittel = Bergkunst : helleristningar i Noreg | isbn = 8252162274 | forlag = Samlaget | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2013050307070 | side =102-104 }}</ref><ref>{{ Kilde bok | forfatter = Hagen, Anders | utgivelsesår = 1990 | tittel = Helleristningar i Noreg | isbn = 8252131549 | forlag = Samlaget | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2010100508032 | side =18, 122-124 }}</ref><ref>{{ Kilde bok | forfatter = Johansen, Øystein Kock | utgivelsesår = 2000 | tittel = Bronse og makt : bronsealderen i Norge | isbn = 8276940390 | forlag = Andresen & Butenschøn | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2014071007099 | side =231 }}</ref><ref>{{ Kilde bok | forfatter = Magnus, Bente | utgivelsesår = 1995 | tittel = Norges historie. Bind 1: Forhistorien : fra jegergrupper til høvdingsamfunn | isbn = 8202153336 | forlag = Cappelen | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2010120208110 | side = 182}}</ref><ref>{{ Kilde bok | forfatter = Østmo, Einar | utgivelsesår = 1994 | tittel = Norske helleristninger | isbn = 8299312604 | forlag = E. Østmo | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2010122006004 | side =54 }}</ref> == Skildring av figurane == [[Fil:Leirfall rock art types Sognnes1988.jpg|miniatyr|Ei typeoversikt over figurar på dei fem felta på Leirfall; teikna av Kalle Sognnes.<ref name=s90/>]] [[Fil:Leirfall rock art Da62245 001 Kalle Sognnes.tif|miniatyr|upright|Nokre av figurane på Leirfall, slik som denne frå felt 3, har motiv som elles berre er funne i graver.<ref name=s99/>{{byline|[[Kalle Sognnes]].}}]] * ''Leirfall 1'' består av rundt 80 figurar, flest fotspor.<ref name=s90/><ref name=s10/> * ''Leirfall 2'' er eit langsmalt felt på 7 × 2,5 meter med 74 figurar, nesten berre fotspor.<ref name=s90/><ref name=s10/> * ''Leirfall 3'' er hovudfeltet på Leirfall. Det vart i 1980 omtalt av Marstrander som «det viktigaste helleristningsfunnet som er gjort i Noreg etter siste krig»,<ref name=m80/> og av Sognnes i 1999 som «det største som hittil er kjent i Trøndelag».<ref name=s99hell/> Bergflata, som er 20 meter brei og 5–6 meter høg, inneheld meir enn 650 figurar, fordelte i fem grupper. Talet er størst for fotsålefigurar – i alt 77 % av figurane,<ref name=s90/> men det finst òg meir enn 50 båtfigurar og 40 hestefigurar. I tillegg kjem prosesjonsgruppa. * ''Leirfall 4'' er eit lite felt med 35 figurar, 12–15 meter nedanfor hovudfeltet. Det er flest fotsålefigurar her.<ref name=s90/><ref name=m99/> * ''Leirfall 5'' er eit lite felt med berre 12 kjende figurar. Det ligg på terrassen ovanfor hovudfeltet, 50 meter unna. Mange av figurane er eroderte, og dei mest synlege figurane er to tekstilliknande ornamentmønster.<ref name=s90/><ref name=m99/> Sognnes har registrert 13 ulike båtformer blant ristingane på Leirfall.<ref name=s90/> Menneska om bord i båtane er i hovudsak markerte som mannskapsstrekar, men det finst nokre tilfelle av meir utvikla menneskefigurar. Fleire av båtfigurane har framspring som endar i dyrehovud.<ref name=s99/> Dette blir rekna for å vere hestehovud, og kan gjenspegle ein skikk med å pynte båtstavnane i seremonielle situasjonar.<ref name=s99/> Nokre av båtfigurane er tilsynelatande medvite plasserte på bergflata i forhold til sprekkene som finst i bergflata. Bergkunstforskaren Heidrun Stebergløkken har skrive at «sprekkesystemet ved dei store båtfigurane nedst på hovudfeltet fungerer som små bekkar ved mykje regn. Dette bidreg til å skape ein illusjon av at båtane ligg som ein flåte i eller ved vatnet.»<ref name="hs16"/> Dei tretten menneskefigurane blir av alle oppfatta som ein medviten komposisjon, og vanlegvis som ei prosesjonsgruppe.<ref name=s99/> Fleire har nemnt at den fremste figuren er dobbelt så høg som dei andre, og at han er den einaste som ber sverd. Sognnes peikte på at alle menneska er utan armar, og meinte at dette måtte ha ei medviten tyding. Kanskje tydde dei manglande armane at personane som er avbilda, var døde.<ref name=s99/> Han lanserte tanken om at denne prosesjonsgruppa kan ha vore målet og endepunktet for faktiske prosesjonsvandringar.<ref name=s99/> Blant andre menneskefigurar er det peikt på to ryttarar, som begge ser ut til å stå på hesteryggen.<ref name=s99/> Nokre av figurane på Leirfall, og på naboområdet Bjørnstad, er seriar av bølgjelinjer som Sognnes har tolka som bilete av fosfen, og som spor etter ein sjamanistisk praksis.<ref name=s99/> Rektangelfigurane førekjem i grupper og system som har vorte tolka som kart over åkersystema i nærleiken.<ref name=s99/> == Overblikk og tolkingar == [[Fil:Leirfall Tb187 Kalkering 1B Petersen 1923.jpg|miniatyr|upright|Sognnes skreiv at éi mogleg tolking av fotspora er at dei gjenspeglar rituelle vandringar til og over ristningsflatene.<ref name=s14/> ]] [[Fil:Leirfall rock art LVKirkhus 2020.jpg|miniatyr|upright|Sognnes peikte på at ristningsflatene kan oppfattast som eit teater der eit større publikum var tilskodarar til framføringa av ritual.<ref name=s14/> {{byline|Lene V. Kirkhus, 2020}}]] Marstrander tidfesta figurane på Leirfall til å «spenne over heile [[bronsealderen]]» (1700–500 f.Kr.), basert på ei stilhistorisk vurdering av dei ulike ristningane. Han meinte at dei eldste båttypane er frå ein tidleg del av eldre jernalder, medan nokre ryttarf figurar «vanskeleg kan vere stort eldre enn bronsealderens sluttavsnitt.»<ref name=m80/> Dette betyr, ifølgje Marstrander, at staden har hatt kultisk tyding og sosiale funksjonar gjennom generasjonar.<ref name=m99/><ref name=m80/> Sognnes var samd i at ristningsberga på Leirfall kan ha vore i bruk i 2000–2500 år.<ref name=s00/> I Stjørdalens bergkunst frå bronsealder og jarnalder er det mogleg å sjå eit mønster som helleristingane på Leirfall inngår i. Bergkunstfelta ligg i grupper på 2–8 felt. Mellom midtpunkta i desse gruppene er det ganske jamn avstand på halvannan til to kilometer. Dette kan tolkast som ein struktur som er forma av at bronsealderens jordbruksristingar og heilagstader var knytte til kvar enkelt busetjing.<ref name=kb/><ref>{{ Kilde bok | utgivelsesår = 1994 | tittel = Aschehougs norgeshistorie. Bind 1: Fra jeger til bonde : inntil 800 e.Kr | isbn = 8203220282| forfatter = Lillehammer, Arnvid | forlag = Aschehoug | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2008013100089 | side = 108}}</ref><ref>Sognnes 1983</ref><ref name=s05/><ref>Grønnesby 1998</ref> Sognnes skreiv at «Det kan synast som om kvar busetjings-eining hadde sine ristingar – sine heilage bergflater»,<ref name=s00/> og at «kvar av gruppene hadde sine berg med helleristingar, der dei kunne utføre nødvendige ritual.»<ref name=s99hell/> Han meinte òg at desse helleristingsfelta, som var knytte til kvar si busetjing, kunne sjåast som parallellar til jarnalderens gravfelt på gardane, og at det kunne vere snakk om ein «anekult» og om «ritual eller religiøs dyrking på gards- eller familienivå.»<ref name=s00/> Petersen meinte at felta låg langs dei gamle ferdselsvegane gjennom dalen, og Sognnes stadfestar at dette kan vere ein del av eit mønster.<ref name=tp26/><ref name=s05/> Felta ligg i stor grad i sørvende skråningar, i overgangen mellom skråninga og elvesletta, på stader der snøen smeltar tidleg om våren.<ref name=s05/><ref name=s00/> Båtfigurane i helleristingane frå bronsealderen blir tolka på fleire måtar: som referansar til faktisk sjøfart, og som eit uttrykk for gravferdsritual der den døde, eller sjela til den døde, måtte reise med båt til dødsriket. Ei tredje forståing er at båten er eit fartøy som fraktar sola gjennom dagen og natta.<ref>[https://www.norgeshistorie.no/bronsealder/0309-havgaende-bater-og-oversjoske-nettverk.html Lene Melheim: Havgående båter og oversjøiske nettverk]; norgeshistorie.no</ref><ref>[https://www.norgeshistorie.no/bronsealder/0315-tro-og-makt-i-graven.html Lene Melheim: Tro og makt i graven]; norgeshistorie.no</ref> == Fotsporfigurane == Fotsporfigurar er samla sett ikkje særleg vanlege i nordisk bergkunst, men dei er godt representerte i Stjørdalen, der dei utgjer 20 % av figurane.<ref name=s99/> Leirfall er eit av felta med flest fotsporfigurar.<ref name=s99/><ref name=n09/> Fotsporfigurane har ofte ein tverrstrek som markerer skiljet mellom hælen og fotbladet. Ein reknar med at dette gjenspeglar ein type skobruk der snorer vart surra rundt foten og ankelen for å feste skinnskoen til foten.<ref name=s99/><ref name=s99hell/> Både professor Sognnes og eleven hans, arkeologen Turid Box Nilsen, har peikt på at fotsporfigurar har vorte tolka på ulike måtar gjennom arkeologihistoria: som representasjonar av gudar, avdøde, eigarskap eller makt/sigrarherrar,<ref name=s99/><ref name=n09/> men Sognnes skreiv samstundes at det er vanskeleg å halde fast ved tolkingar om gudar eller makt når ein står overfor dei mange hundre fotspora på Leirfall eller dei samankjeda figurane på Ingstad.<ref name=s99/> Nilsen skreiv at fotspora skal oppfattast som individuelle signaturar frå enkeltpersonar.<ref name="n09" /> Sognnes skreiv i 2014, i sin siste artikkel om Leirfall, at «hovudfeltet på Leirfall kan sjåast som ei samling av fleire motivmessig ulike felt, som kvar for seg kan ha vore knytte til ulike sider ved samfunnet eller livet til enkeltmenneske.»<ref name="s14" /> Sognnes føreslo samstundes at ei forståing av fotsporfigurane på Leirfall kunne vere at dei utgjorde ei rituell vandringsrute forbi ulike tema.<ref name="s14" /> Han såg for seg at ei slik rituell vandring kunne ha hatt eit stoppunkt ved ein samleiescene i felt 2, som han tolka som spor etter eit «heilagt bryllaup», eit ritual innanfor ein fruktbarheitsreligion.<ref name="s14" /> Andre moglege stoppunkt under ei rituell vandring er knytte til motiv som er kjende frå graver, slik at rituala òg kan vere knytte til død og gravferd, og til initiering av nye generasjonar som leiarar.<ref name="s14" /> Sognnes oppfatta Leirfall-felta som ein samla og komponert struktur, der dei mindre felta peikar inn mot hovudfeltet, mellom anna gjennom retninga på fotsålefigurane.<ref name=s10/><ref name=s14/> Sognnes har i ein artikkel i fagtidsskriftet ''Viking'' drøfta om Leirfall-lokaliteten vart brukt i samband med fruktbarheitsritual eller gravferdsritual.<ref name=s00/> Han peikte på at lokaliteten vart brukt over lang tid, og at det truleg gjekk mange år mellom kvar gong det vart hogge inn nye figurar i ristningsberget. Dette talar for at felta heller vart brukte til gravferder enn til dei årlege fruktbarheitsrituala.<ref name=s00/><ref name=s14/> Sognnes meinte at ristingsberget kan oppfattast som eit teater eller ei scene der eit større publikum var tilskodarar til framføringa av ritual på eller ved ristingsberget.<ref name=s14/> Dette forsterkar og byggjer opp under tanken om at figurane reflekterer faktiske prosesjonar og ritual som vart utførte her. == Området i dag == Grunnen der helleristingane ligg, har sidan 1972 vore eigd av staten.<ref name=m99/><ref name=s10/> Staden er lagd til rette med skilting og parkering. Feltet inngår i Trøndelag fylkeskommune sitt formidlingsprosjekt Bergkunstreisen.<ref>Helle Vangen Stuedal. «[https://spormagasin.no/2022/06/bergkunstreisen-i-trondelag/ Bergkunstreisen i Trøndelag]»; ''Spor''; 2020, nr 2</ref> == Kjelder== <references> <ref name="hs16">Heidrun Stebergløkken. ''Bergkunstens gestalter, typer og stiler : en metodisk og empirisk tilnærming til veidekunstens konstruksjonsmåter i et midtnorsk perspektiv.'' Doktoravhandling NTNU, 2016. ([https://ntnuopen.ntnu.no/ntnu-xmlui/handle/11250/2379501 pdf])</ref> <ref name=kb>[https://digitaltmuseum.no/011085440472/helleristningene-pa-leirfall Kjell Brevik: Helleristningene på Leirfall]; fortelling, Digitalt museum. 2014</ref> <ref name=kulturminne>{{Kulturminne|26665|ref=ja|Leirfall, Bergkunst}}</ref> <ref name=l58>Leirfall 1958</ref> <ref name=l70>Leirfall 1970</ref> <ref name=m80>Marstrander 1980</ref> <ref name=m99>Marstrander 1999</ref> <ref name=n05>Nilsen 2005</ref> <ref name=n09>Nilsen 2009</ref> <ref name=s00>Sognnes 2000</ref> <ref name=s05>Sognnes 2005</ref> <ref name=s10>Sognnes 2010</ref> <ref name=s14>Sognnes 2014</ref> <ref name=s90>Sognnes 1990</ref> <ref name=s99>Sognnes ''Det levende berget'' 1999</ref> <ref name=s99hell>Sognnes ''Helleristninger i Stjørdal'' 1999</ref> <ref name=tp26>Petersen 1926</ref> </references> {{reflist}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Helleristingsområdet på Hell|Helleristingsområdet på Hell]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 4. september 2026.'' {{refslutt}} == Litteratur == [[Fil:Leirfall rock art Da62244 010 Kalle Sognnes.tif|miniatyr|upright|Det er registrert 13 ulike typar båtfigurar på Leirfall. {{byline|Kalle Sognnes}}]] * {{ Kilde bok | utgivelsesår = 1926 | tittel = Finska Fornminnesföreningens Tidskrift | utgivelsessted = Helsingfors | side = 23-44| forfatter Theodor Petersen | artikkel = Nye fund fra det nordenfjellske Norges helleristningsområde | url = http://urn.fi/URN:NBN:fi-fe201707247768}} Gjenutgitt i antologien {{ Kilde bok | utgivelsesår = 2007 | tittel = Hundre års bergkunstforskning i Midt-Norge | isbn = 9788275460361 | forlag = NTNU | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2013121105037 | side = 79-94}} * {{ Kilde bok | forfatter = [[Sverre Marstrander]]| utgivelsesår = 1955 | tittel = Trøndelag i forhistorisk tid | forlag = Norsk faglitteratur | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2011120208029 | side = 51}}. Særtrykk fra fylkesbindet av ''Norges bebyggelse''. * {{ Kilde bok| forfatter = [[Jon Leirfall]] | artikkel = Dei nye helleristningane i Hegra | utgivelsesår = 1958 | tittel = Årbok for Nord-Trøndelag historielag | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2019010781030_001 | side = 8-12}} * {{ Kilde bok| forfatter = Jon Leirfall | artikkel = Helleristningene i Hegra | utgivelsesår = 1962 | tittel = Trondhjems turistforenings årbok | url = https://www.tfb.no/db/trondheimturistforening/3_9_20090716_144134.pdf | side = 48-55}} * {{ Kilde bok | forfatter = Sverre Marstrander| utgivelsesår = 1966 | tittel = Årbok | forlag = Det Kongelige Norske Videnskabers Selskab | artikkel = Nye resultater i utforskningen av bronsealderens helleristninger (jordbruksristningene) | side = }} * {{ Kilde bok | forfatter = Sverre Marstrander| utgivelsesår = 1970 | tittel = Valcamonica Symposium. Acts of the international symposium on prehistoric art. 1968 | url = https://www.ccsp.it/web/INFOCCSP/VCS%20storico/VCS1968.html | forlag = Centro Camuno di Studi Preistorici | artikkel = A new discovered rock-carving of Bronze Age type in Central Norway | side =261-268 }} Gjenutgitt i antologien {{ Kilde bok | utgivelsesår = 2007 | tittel = Hundre års bergkunstforskning i Midt-Norge | isbn = 9788275460361 | forlag = NTNU | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2013121105037 | side = 145-151}} * {{ Kilde bok | forfatter = [[Jon Leirfall]] | utgivelsesår = 1970 | tittel = Stjørdalsboka. Bind 1: Liv og lagnad i Stjørdalsbygdene. Del 1 | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2009110200009 | side = 193-207 | artikkel = Helleristningene i Stjørdalen}} * {{ Kilde bok | forfatter = Sverre Marstrander| utgivelsesår = 1974 | tittel = Årbok 1973 | forlag = Det Norske Videnskaps-Akademi | artikkel = Nye helleristningsfunn i Trøndelag | side = 46-50}} * {{ Kilde bok | forfatter = Sverre Marstrander| utgivelsesår = 1980 | tittel = Broncealderbebyggelse i Norden : beretning fra det andet nordiske symposium for broncealderforskning : Odense 9.-11. april 1980 | forlag = Odense universitet | artikkel = Nye helleristningsfunn i Trøndelag | side = 4-8}} [https://sdu.azureedge.net/-/media/files/om_sdu/institutter/ihks/kdc/symposieberetninger/shi_28_1980.pdf pdf] {{Wayback|url=https://sdu.azureedge.net/-/media/files/om_sdu/institutter/ihks/kdc/symposieberetninger/shi_28_1980.pdf |date=20220819095143 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | artikkel = Kulturlandskap, bergkunst og bosetning i Trøndelag i bronsealderen | utgivelsesår = 1983 | tittel = Viking | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2019061781652_001 | side =136-148 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | artikkel = Rock art and settlement pattern in the Bronze age. Example from Stjørdal, Trøndelag, Norway | utgivelsesår = 1987 | tittel = Norwegian Archaeological Review | url = https://doi.org/10.1080/00293652.1987.9965457 | side =110-119 }} Gjenutgitt i antologien {{ Kilde bok | utgivelsesår = 2007 | tittel = Hundre års bergkunstforskning i Midt-Norge | isbn = 9788275460361 | forlag = NTNU | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2013121105037 | side = }} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | artikkel = Helleristningsmuseum i Trøndelag? | utgivelsesår = 1988 | tittel = Årbok for Nord-Trøndelag historielag | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2018111681207_001 | side =13-20 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes| utgivelsesår = 1990 | tittel = Bergkunsten i Stjørdal. Bind 3: Hegraristningane | isbn = 8271264532 | forlag = Vitenskapsmuseet | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2010011204086 | side =38-46 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | artikkel = Rock Art Museum in Trøndelag : a plan for Displaying and Protecting Rock Art | utgivelsesår = 1992 | tittel = Conservation, preservation and presentation of rock art | utgivelsessted = Bergen | forlag = Historisk museum | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2012110806143 | side =81-90 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Geir Grønnesby | utgivelsesår = 1998 | tittel = Helleristningene på Skatval: ritualer og sosial struktur | isbn = 8271265601 | utgivelsessted = Trondheim | forlag =Vitenskapsmuseet | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2010010804030#16 | side = 16 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Sverre Marstrander; redigert av Kalle Sognnes | utgivelsesår = 1999 | tittel = Trøndelags jordbruksristninger | isbn = 8251915163 | forlag = Vitenskapsmuseet, NTNU | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2017101948100 | side = 66–118}} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | utgivelsesår = 1999 | tittel = Det levende berget | isbn = 8251915201 | utgivelsessted = Trondheim | forlag = Tapir forlag | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2010062510002 | side =84-85}} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | utgivelsesår = 1999 | tittel = Helleristninger i Stjørdal | isbn = 8299517508 | forlag = Stjørdal museum | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2009021104018 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | artikkel = Det hellige landskapet : religiøse og rituelle landskapselementer i et langtidsperspektiv | utgivelsesår = 2000 | tittel = Viking | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2018071181006_001 | side =87–121 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | utgivelsesår = 2001 | tittel = Prehistoric Imagery and Landscapes : Rock art in Stjørdal, Trøndelag, Norway | isbn =9781841712796 | forlag = BAR publishing }} * {{ Kilde bok | utgivelsesår = 2005 | tittel = Trøndelags historie. Bind 1: Landskapet blir landsdel, fram til 1350 | isbn = 8251920019 | forlag = Tapir | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2014121948039 | side = 83-105 | artikkel = Bronsealderen | forfatter = Kalle Sognnes | redaktør = Ida Bull }} * {{ Kilde bok | forfatter = Turid Brox Nilsen | utgivelsesår = 2005 | tittel = Vedrørende en bergkunstlokalitet i Stjørdalen : en kasusstudie av Leirfallristningene, med fokus på kronologi og tolkning | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2013062608032}} Hovedoppgave i arkeologi NTNU 2005 * {{ Kilde bok | forfatter = Turid Brox Nilsen | artikkel = Fotnoter : om fotspor-ristninger i Stjørdalen | utgivelsesår = 2009 | tittel = Viking | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2019061781690_001 | side =39–48}} * {{ Kilde bok | utgivelsesår = 2010 | tittel = Se Trøndelag! : kunst og visuell kultur i midten av Norge. Bind 1: Kunsten før kunsten | isbn = 9788251923002 | forlag = Tapir | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2015082548177 | side = 73–108 | artikkel = Bilder på berget | forfatter = Kalle Sognnes}} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | artikkel = These rocks were made for walking : rock art at Leirfall, Trøndelag, Norway | utgivelsesår = 2011 | tittel = Oxford journal of archaeology | url = https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1468-0092.2011.00364.x | side =185–205 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | artikkel = Vandringer på berget | utgivelsesår = 2014 | tittel = Årbok for Nord-Trøndelag historielag | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2018111681109_001 | side =181–190}} * {{ Kilde bok | forfatter = Ingrid Athena Flatland | utgivelsesår = 2021 | tittel = Bronsealderens lerret : En studie i bruken av mikrotopografiske elementer i bergkunst | url = https://ntnuopen.ntnu.no/ntnu-xmlui/handle/11250/2775690 }} Bacheloroppgave i arkeologi, NTNU == Bakgrunnsstoff == * {{Kulturminne|37071|Leirfall, Bergkunst}} * [https://digitaltmuseum.no/011085440472/helleristningene-pa-leirfall Kjell Brevik: Helleristningene på Leirfall]; fortelling, Digitalt museum * [https://heimskringla.no/wiki/Billeder_fra_Stj%C3%B8rdal Billeder fra Stjørdal]; heimskringla.no * [http://www.ismoluukkonen.net/kalliotaide/piirros/leirfall/leirfall.html Leirfall]; bilder og engelsk/finsk tekst, ismoluukkonen.net {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Bergkunst|Leirfall]] [[Kategori:Kulturminne i Stjørdal]] l6ue6nnjhxxec7wqw9327nk05w5vrq9 3671148 3671147 2026-09-08T15:03:35Z 90sveped 53941 /* Kjelder */ 3671148 wikitext text/x-wiki [[File:Helleristinger Leirfall prosesjonen Sognnes.jpg|thumb|Prosesjonsgruppa med 13 menneskefigurar er eit av dei mest kjente elementa i helleristingsfeltet på Leirfall, Stjørdal, Trøndelag]] '''Helleristingane på Leirfall''' er av typen jordbruksristingar frå [[bronsealderen]] i [[Hegra]], [[Stjørdal kommune|Stjørdal]] i [[Trøndelag fylke|Trøndelag]]. Dei vart oppdaga frå 1910 til 1961. Dette er eitt av dei største bergkunstområda i [[Norden]]. Det er oppgjeve ulike tal for kor mange enkeltfigurar som finst her: 947,<ref name=kulturminne/> 899<ref name=s90/> eller så mykje som 1200.<ref name=s99/> Helleristingane på Leirfall er ein del av ein større struktur av helleristingar i [[Stjørdalen|Stjørdalsdalføret]]. Leirfall er særmerkt både på grunn av det store talet på figurar og på grunn av variasjonen i motiva.<ref name=s99/> Dei mest framtredande trekka ved Leirfall-felta er prosesjonen med 13 menneskefigurar i hovudfeltet og det store talet på fotsåler. Begge delar har vorte tolka som uttrykk for rituelle praksisar. Feltet inneheld òg sol-, heste- og båtfigurar. == Staden og funnet == Leirfall-felta ligg på sør- og søraustvende svaberg langs Solemsbekken, på nordsida av [[Stjørdalselva]], om lag 500 meter nord for [[Europaveg 14 i Noreg|E14]]. Desse svaberga utgjer ei skråning mellom to terrassenivå på elvesletta, slik at høgda over havet varierer frå 35 til 50 meter.<ref name=s90/> Ristingane finst på isskurte flater av [[grønstein]].<ref name=m99/> Det første og lågastliggjande av dei fem felta på Leirfall vart funne i samband med steinbryting kring 1905–1910, og vart gjort allment kjent av lokalhistorikaren Einar Hermstad i 1923.<ref>{{ Kilde avis | utgivelsesår = 1923 | tittel = Dagsposten | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_dagspostentroenderen_null_null_19230619_47_138_1 | side =6 }}</ref> Det vart undersøkt av Theodor Petersen frå [[Vitskapsmuseet]] i 1923.[6] Eit nytt felt, ''Leirfall 2'', vart oppdaga i 1947 av Brynhild Nielsen og undersøkt i 1949.<ref name=kulturminne/><ref name=m99/> Desse to nedste felta ligg slik til at Solemsbekken fløymer over dei når vassføringa er stor, og dette har ført til at desse ristingane er meir nedslitne enn området elles.<ref name=s10/> Det tredje feltet, hovudfeltet, vart oppdaga i 1951 av familien Nielsen.<ref name=kb/><ref name=m99/> Dette feltet vart avdekt på dugnad i 1957–1959.<ref name=l58/><ref name=l70/><ref name=m99/><ref>[https://tv.nrk.no/serie/filmavisen/1957/FMAA57004157/avspiller Filmavisen, 10.10.1957]; nrk.no</ref> Dugnadarbeidet vart leia av [[Jon Leirfall]] og Nils Trøyte.<ref name=m99/> To mindre felt vart oppdaga av Odd Ertsås i 1961.<ref name=n05/> Det eine av desse to siste ligg oppe på det øvste terrassenivået. Leirfall-felta vart utforska og kartlagde av professor [[Sverre Marstrander]] frå Vitskapsmuseet i åra 1965–1967.<ref name=s90/> Den samla dokumentasjonen vart ferdigstilt og publisert etter at Marstrander døydde, av professor Kalle Sognnes, i utgjevinga Trøndelags jordbruksristingar.<ref name=m99/> Feltet er ofte nemnt i oversiktsverk om [[arkeologi]], på grunn av storleiken, fordi det inngår i den større strukturen av helleristingar i Stjørdalen, og på grunn av den kjende prosesjonsgruppa.<ref>{{ Kilde bok | forfatter = Mandt, Gro | utgivelsesår = 2005 | tittel = Bergkunst : helleristningar i Noreg | isbn = 8252162274 | forlag = Samlaget | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2013050307070 | side =102-104 }}</ref><ref>{{ Kilde bok | forfatter = Hagen, Anders | utgivelsesår = 1990 | tittel = Helleristningar i Noreg | isbn = 8252131549 | forlag = Samlaget | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2010100508032 | side =18, 122-124 }}</ref><ref>{{ Kilde bok | forfatter = Johansen, Øystein Kock | utgivelsesår = 2000 | tittel = Bronse og makt : bronsealderen i Norge | isbn = 8276940390 | forlag = Andresen & Butenschøn | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2014071007099 | side =231 }}</ref><ref>{{ Kilde bok | forfatter = Magnus, Bente | utgivelsesår = 1995 | tittel = Norges historie. Bind 1: Forhistorien : fra jegergrupper til høvdingsamfunn | isbn = 8202153336 | forlag = Cappelen | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2010120208110 | side = 182}}</ref><ref>{{ Kilde bok | forfatter = Østmo, Einar | utgivelsesår = 1994 | tittel = Norske helleristninger | isbn = 8299312604 | forlag = E. Østmo | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2010122006004 | side =54 }}</ref> == Skildring av figurane == [[Fil:Leirfall rock art types Sognnes1988.jpg|miniatyr|Ei typeoversikt over figurar på dei fem felta på Leirfall; teikna av Kalle Sognnes.<ref name=s90/>]] [[Fil:Leirfall rock art Da62245 001 Kalle Sognnes.tif|miniatyr|upright|Nokre av figurane på Leirfall, slik som denne frå felt 3, har motiv som elles berre er funne i graver.<ref name=s99/>{{byline|[[Kalle Sognnes]].}}]] * ''Leirfall 1'' består av rundt 80 figurar, flest fotspor.<ref name=s90/><ref name=s10/> * ''Leirfall 2'' er eit langsmalt felt på 7 × 2,5 meter med 74 figurar, nesten berre fotspor.<ref name=s90/><ref name=s10/> * ''Leirfall 3'' er hovudfeltet på Leirfall. Det vart i 1980 omtalt av Marstrander som «det viktigaste helleristningsfunnet som er gjort i Noreg etter siste krig»,<ref name=m80/> og av Sognnes i 1999 som «det største som hittil er kjent i Trøndelag».<ref name=s99hell/> Bergflata, som er 20 meter brei og 5–6 meter høg, inneheld meir enn 650 figurar, fordelte i fem grupper. Talet er størst for fotsålefigurar – i alt 77 % av figurane,<ref name=s90/> men det finst òg meir enn 50 båtfigurar og 40 hestefigurar. I tillegg kjem prosesjonsgruppa. * ''Leirfall 4'' er eit lite felt med 35 figurar, 12–15 meter nedanfor hovudfeltet. Det er flest fotsålefigurar her.<ref name=s90/><ref name=m99/> * ''Leirfall 5'' er eit lite felt med berre 12 kjende figurar. Det ligg på terrassen ovanfor hovudfeltet, 50 meter unna. Mange av figurane er eroderte, og dei mest synlege figurane er to tekstilliknande ornamentmønster.<ref name=s90/><ref name=m99/> Sognnes har registrert 13 ulike båtformer blant ristingane på Leirfall.<ref name=s90/> Menneska om bord i båtane er i hovudsak markerte som mannskapsstrekar, men det finst nokre tilfelle av meir utvikla menneskefigurar. Fleire av båtfigurane har framspring som endar i dyrehovud.<ref name=s99/> Dette blir rekna for å vere hestehovud, og kan gjenspegle ein skikk med å pynte båtstavnane i seremonielle situasjonar.<ref name=s99/> Nokre av båtfigurane er tilsynelatande medvite plasserte på bergflata i forhold til sprekkene som finst i bergflata. Bergkunstforskaren Heidrun Stebergløkken har skrive at «sprekkesystemet ved dei store båtfigurane nedst på hovudfeltet fungerer som små bekkar ved mykje regn. Dette bidreg til å skape ein illusjon av at båtane ligg som ein flåte i eller ved vatnet.»<ref name="hs16"/> Dei tretten menneskefigurane blir av alle oppfatta som ein medviten komposisjon, og vanlegvis som ei prosesjonsgruppe.<ref name=s99/> Fleire har nemnt at den fremste figuren er dobbelt så høg som dei andre, og at han er den einaste som ber sverd. Sognnes peikte på at alle menneska er utan armar, og meinte at dette måtte ha ei medviten tyding. Kanskje tydde dei manglande armane at personane som er avbilda, var døde.<ref name=s99/> Han lanserte tanken om at denne prosesjonsgruppa kan ha vore målet og endepunktet for faktiske prosesjonsvandringar.<ref name=s99/> Blant andre menneskefigurar er det peikt på to ryttarar, som begge ser ut til å stå på hesteryggen.<ref name=s99/> Nokre av figurane på Leirfall, og på naboområdet Bjørnstad, er seriar av bølgjelinjer som Sognnes har tolka som bilete av fosfen, og som spor etter ein sjamanistisk praksis.<ref name=s99/> Rektangelfigurane førekjem i grupper og system som har vorte tolka som kart over åkersystema i nærleiken.<ref name=s99/> == Overblikk og tolkingar == [[Fil:Leirfall Tb187 Kalkering 1B Petersen 1923.jpg|miniatyr|upright|Sognnes skreiv at éi mogleg tolking av fotspora er at dei gjenspeglar rituelle vandringar til og over ristningsflatene.<ref name=s14/> ]] [[Fil:Leirfall rock art LVKirkhus 2020.jpg|miniatyr|upright|Sognnes peikte på at ristningsflatene kan oppfattast som eit teater der eit større publikum var tilskodarar til framføringa av ritual.<ref name=s14/> {{byline|Lene V. Kirkhus, 2020}}]] Marstrander tidfesta figurane på Leirfall til å «spenne over heile [[bronsealderen]]» (1700–500 f.Kr.), basert på ei stilhistorisk vurdering av dei ulike ristningane. Han meinte at dei eldste båttypane er frå ein tidleg del av eldre jernalder, medan nokre ryttarf figurar «vanskeleg kan vere stort eldre enn bronsealderens sluttavsnitt.»<ref name=m80/> Dette betyr, ifølgje Marstrander, at staden har hatt kultisk tyding og sosiale funksjonar gjennom generasjonar.<ref name=m99/><ref name=m80/> Sognnes var samd i at ristningsberga på Leirfall kan ha vore i bruk i 2000–2500 år.<ref name=s00/> I Stjørdalens bergkunst frå bronsealder og jarnalder er det mogleg å sjå eit mønster som helleristingane på Leirfall inngår i. Bergkunstfelta ligg i grupper på 2–8 felt. Mellom midtpunkta i desse gruppene er det ganske jamn avstand på halvannan til to kilometer. Dette kan tolkast som ein struktur som er forma av at bronsealderens jordbruksristingar og heilagstader var knytte til kvar enkelt busetjing.<ref name=kb/><ref>{{ Kilde bok | utgivelsesår = 1994 | tittel = Aschehougs norgeshistorie. Bind 1: Fra jeger til bonde : inntil 800 e.Kr | isbn = 8203220282| forfatter = Lillehammer, Arnvid | forlag = Aschehoug | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2008013100089 | side = 108}}</ref><ref>Sognnes 1983</ref><ref name=s05/><ref>Grønnesby 1998</ref> Sognnes skreiv at «Det kan synast som om kvar busetjings-eining hadde sine ristingar – sine heilage bergflater»,<ref name=s00/> og at «kvar av gruppene hadde sine berg med helleristingar, der dei kunne utføre nødvendige ritual.»<ref name=s99hell/> Han meinte òg at desse helleristingsfelta, som var knytte til kvar si busetjing, kunne sjåast som parallellar til jarnalderens gravfelt på gardane, og at det kunne vere snakk om ein «anekult» og om «ritual eller religiøs dyrking på gards- eller familienivå.»<ref name=s00/> Petersen meinte at felta låg langs dei gamle ferdselsvegane gjennom dalen, og Sognnes stadfestar at dette kan vere ein del av eit mønster.<ref name=tp26/><ref name=s05/> Felta ligg i stor grad i sørvende skråningar, i overgangen mellom skråninga og elvesletta, på stader der snøen smeltar tidleg om våren.<ref name=s05/><ref name=s00/> Båtfigurane i helleristingane frå bronsealderen blir tolka på fleire måtar: som referansar til faktisk sjøfart, og som eit uttrykk for gravferdsritual der den døde, eller sjela til den døde, måtte reise med båt til dødsriket. Ei tredje forståing er at båten er eit fartøy som fraktar sola gjennom dagen og natta.<ref>[https://www.norgeshistorie.no/bronsealder/0309-havgaende-bater-og-oversjoske-nettverk.html Lene Melheim: Havgående båter og oversjøiske nettverk]; norgeshistorie.no</ref><ref>[https://www.norgeshistorie.no/bronsealder/0315-tro-og-makt-i-graven.html Lene Melheim: Tro og makt i graven]; norgeshistorie.no</ref> == Fotsporfigurane == Fotsporfigurar er samla sett ikkje særleg vanlege i nordisk bergkunst, men dei er godt representerte i Stjørdalen, der dei utgjer 20 % av figurane.<ref name=s99/> Leirfall er eit av felta med flest fotsporfigurar.<ref name=s99/><ref name=n09/> Fotsporfigurane har ofte ein tverrstrek som markerer skiljet mellom hælen og fotbladet. Ein reknar med at dette gjenspeglar ein type skobruk der snorer vart surra rundt foten og ankelen for å feste skinnskoen til foten.<ref name=s99/><ref name=s99hell/> Både professor Sognnes og eleven hans, arkeologen Turid Box Nilsen, har peikt på at fotsporfigurar har vorte tolka på ulike måtar gjennom arkeologihistoria: som representasjonar av gudar, avdøde, eigarskap eller makt/sigrarherrar,<ref name=s99/><ref name=n09/> men Sognnes skreiv samstundes at det er vanskeleg å halde fast ved tolkingar om gudar eller makt når ein står overfor dei mange hundre fotspora på Leirfall eller dei samankjeda figurane på Ingstad.<ref name=s99/> Nilsen skreiv at fotspora skal oppfattast som individuelle signaturar frå enkeltpersonar.<ref name="n09" /> Sognnes skreiv i 2014, i sin siste artikkel om Leirfall, at «hovudfeltet på Leirfall kan sjåast som ei samling av fleire motivmessig ulike felt, som kvar for seg kan ha vore knytte til ulike sider ved samfunnet eller livet til enkeltmenneske.»<ref name="s14" /> Sognnes føreslo samstundes at ei forståing av fotsporfigurane på Leirfall kunne vere at dei utgjorde ei rituell vandringsrute forbi ulike tema.<ref name="s14" /> Han såg for seg at ei slik rituell vandring kunne ha hatt eit stoppunkt ved ein samleiescene i felt 2, som han tolka som spor etter eit «heilagt bryllaup», eit ritual innanfor ein fruktbarheitsreligion.<ref name="s14" /> Andre moglege stoppunkt under ei rituell vandring er knytte til motiv som er kjende frå graver, slik at rituala òg kan vere knytte til død og gravferd, og til initiering av nye generasjonar som leiarar.<ref name="s14" /> Sognnes oppfatta Leirfall-felta som ein samla og komponert struktur, der dei mindre felta peikar inn mot hovudfeltet, mellom anna gjennom retninga på fotsålefigurane.<ref name=s10/><ref name=s14/> Sognnes har i ein artikkel i fagtidsskriftet ''Viking'' drøfta om Leirfall-lokaliteten vart brukt i samband med fruktbarheitsritual eller gravferdsritual.<ref name=s00/> Han peikte på at lokaliteten vart brukt over lang tid, og at det truleg gjekk mange år mellom kvar gong det vart hogge inn nye figurar i ristningsberget. Dette talar for at felta heller vart brukte til gravferder enn til dei årlege fruktbarheitsrituala.<ref name=s00/><ref name=s14/> Sognnes meinte at ristingsberget kan oppfattast som eit teater eller ei scene der eit større publikum var tilskodarar til framføringa av ritual på eller ved ristingsberget.<ref name=s14/> Dette forsterkar og byggjer opp under tanken om at figurane reflekterer faktiske prosesjonar og ritual som vart utførte her. == Området i dag == Grunnen der helleristingane ligg, har sidan 1972 vore eigd av staten.<ref name=m99/><ref name=s10/> Staden er lagd til rette med skilting og parkering. Feltet inngår i Trøndelag fylkeskommune sitt formidlingsprosjekt Bergkunstreisen.<ref>Helle Vangen Stuedal. «[https://spormagasin.no/2022/06/bergkunstreisen-i-trondelag/ Bergkunstreisen i Trøndelag]»; ''Spor''; 2020, nr 2</ref> == Kjelder== <references> <ref name="hs16">Heidrun Stebergløkken. ''Bergkunstens gestalter, typer og stiler : en metodisk og empirisk tilnærming til veidekunstens konstruksjonsmåter i et midtnorsk perspektiv.'' Doktoravhandling NTNU, 2016. ([https://ntnuopen.ntnu.no/ntnu-xmlui/handle/11250/2379501 pdf])</ref> <ref name=kb>[https://digitaltmuseum.no/011085440472/helleristningene-pa-leirfall Kjell Brevik: Helleristningene på Leirfall]; fortelling, Digitalt museum. 2014</ref> <ref name=kulturminne>{{Kulturminne|26665|ref=ja|Leirfall, Bergkunst}}</ref> <ref name=l58>Leirfall 1958</ref> <ref name=l70>Leirfall 1970</ref> <ref name=m80>Marstrander 1980</ref> <ref name=m99>Marstrander 1999</ref> <ref name=n05>Nilsen 2005</ref> <ref name=n09>Nilsen 2009</ref> <ref name=s00>Sognnes 2000</ref> <ref name=s05>Sognnes 2005</ref> <ref name=s10>Sognnes 2010</ref> <ref name=s14>Sognnes 2014</ref> <ref name=s90>Sognnes 1990</ref> <ref name=s99>Sognnes ''Det levende berget'' 1999</ref> <ref name=s99hell>Sognnes ''Helleristninger i Stjørdal'' 1999</ref> <ref name=tp26>Petersen 1926</ref> </references> {{reflist}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Helleristningene på Leirfall| Helleristningene på Leirfall]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 4. september 2026.'' {{refslutt}} == Litteratur == [[Fil:Leirfall rock art Da62244 010 Kalle Sognnes.tif|miniatyr|upright|Det er registrert 13 ulike typar båtfigurar på Leirfall. {{byline|Kalle Sognnes}}]] * {{ Kilde bok | utgivelsesår = 1926 | tittel = Finska Fornminnesföreningens Tidskrift | utgivelsessted = Helsingfors | side = 23-44| forfatter Theodor Petersen | artikkel = Nye fund fra det nordenfjellske Norges helleristningsområde | url = http://urn.fi/URN:NBN:fi-fe201707247768}} Gjenutgitt i antologien {{ Kilde bok | utgivelsesår = 2007 | tittel = Hundre års bergkunstforskning i Midt-Norge | isbn = 9788275460361 | forlag = NTNU | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2013121105037 | side = 79-94}} * {{ Kilde bok | forfatter = [[Sverre Marstrander]]| utgivelsesår = 1955 | tittel = Trøndelag i forhistorisk tid | forlag = Norsk faglitteratur | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2011120208029 | side = 51}}. Særtrykk fra fylkesbindet av ''Norges bebyggelse''. * {{ Kilde bok| forfatter = [[Jon Leirfall]] | artikkel = Dei nye helleristningane i Hegra | utgivelsesår = 1958 | tittel = Årbok for Nord-Trøndelag historielag | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2019010781030_001 | side = 8-12}} * {{ Kilde bok| forfatter = Jon Leirfall | artikkel = Helleristningene i Hegra | utgivelsesår = 1962 | tittel = Trondhjems turistforenings årbok | url = https://www.tfb.no/db/trondheimturistforening/3_9_20090716_144134.pdf | side = 48-55}} * {{ Kilde bok | forfatter = Sverre Marstrander| utgivelsesår = 1966 | tittel = Årbok | forlag = Det Kongelige Norske Videnskabers Selskab | artikkel = Nye resultater i utforskningen av bronsealderens helleristninger (jordbruksristningene) | side = }} * {{ Kilde bok | forfatter = Sverre Marstrander| utgivelsesår = 1970 | tittel = Valcamonica Symposium. Acts of the international symposium on prehistoric art. 1968 | url = https://www.ccsp.it/web/INFOCCSP/VCS%20storico/VCS1968.html | forlag = Centro Camuno di Studi Preistorici | artikkel = A new discovered rock-carving of Bronze Age type in Central Norway | side =261-268 }} Gjenutgitt i antologien {{ Kilde bok | utgivelsesår = 2007 | tittel = Hundre års bergkunstforskning i Midt-Norge | isbn = 9788275460361 | forlag = NTNU | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2013121105037 | side = 145-151}} * {{ Kilde bok | forfatter = [[Jon Leirfall]] | utgivelsesår = 1970 | tittel = Stjørdalsboka. Bind 1: Liv og lagnad i Stjørdalsbygdene. Del 1 | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2009110200009 | side = 193-207 | artikkel = Helleristningene i Stjørdalen}} * {{ Kilde bok | forfatter = Sverre Marstrander| utgivelsesår = 1974 | tittel = Årbok 1973 | forlag = Det Norske Videnskaps-Akademi | artikkel = Nye helleristningsfunn i Trøndelag | side = 46-50}} * {{ Kilde bok | forfatter = Sverre Marstrander| utgivelsesår = 1980 | tittel = Broncealderbebyggelse i Norden : beretning fra det andet nordiske symposium for broncealderforskning : Odense 9.-11. april 1980 | forlag = Odense universitet | artikkel = Nye helleristningsfunn i Trøndelag | side = 4-8}} [https://sdu.azureedge.net/-/media/files/om_sdu/institutter/ihks/kdc/symposieberetninger/shi_28_1980.pdf pdf] {{Wayback|url=https://sdu.azureedge.net/-/media/files/om_sdu/institutter/ihks/kdc/symposieberetninger/shi_28_1980.pdf |date=20220819095143 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | artikkel = Kulturlandskap, bergkunst og bosetning i Trøndelag i bronsealderen | utgivelsesår = 1983 | tittel = Viking | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2019061781652_001 | side =136-148 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | artikkel = Rock art and settlement pattern in the Bronze age. Example from Stjørdal, Trøndelag, Norway | utgivelsesår = 1987 | tittel = Norwegian Archaeological Review | url = https://doi.org/10.1080/00293652.1987.9965457 | side =110-119 }} Gjenutgitt i antologien {{ Kilde bok | utgivelsesår = 2007 | tittel = Hundre års bergkunstforskning i Midt-Norge | isbn = 9788275460361 | forlag = NTNU | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2013121105037 | side = }} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | artikkel = Helleristningsmuseum i Trøndelag? | utgivelsesår = 1988 | tittel = Årbok for Nord-Trøndelag historielag | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2018111681207_001 | side =13-20 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes| utgivelsesår = 1990 | tittel = Bergkunsten i Stjørdal. Bind 3: Hegraristningane | isbn = 8271264532 | forlag = Vitenskapsmuseet | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2010011204086 | side =38-46 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | artikkel = Rock Art Museum in Trøndelag : a plan for Displaying and Protecting Rock Art | utgivelsesår = 1992 | tittel = Conservation, preservation and presentation of rock art | utgivelsessted = Bergen | forlag = Historisk museum | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2012110806143 | side =81-90 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Geir Grønnesby | utgivelsesår = 1998 | tittel = Helleristningene på Skatval: ritualer og sosial struktur | isbn = 8271265601 | utgivelsessted = Trondheim | forlag =Vitenskapsmuseet | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2010010804030#16 | side = 16 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Sverre Marstrander; redigert av Kalle Sognnes | utgivelsesår = 1999 | tittel = Trøndelags jordbruksristninger | isbn = 8251915163 | forlag = Vitenskapsmuseet, NTNU | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2017101948100 | side = 66–118}} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | utgivelsesår = 1999 | tittel = Det levende berget | isbn = 8251915201 | utgivelsessted = Trondheim | forlag = Tapir forlag | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2010062510002 | side =84-85}} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | utgivelsesår = 1999 | tittel = Helleristninger i Stjørdal | isbn = 8299517508 | forlag = Stjørdal museum | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2009021104018 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | artikkel = Det hellige landskapet : religiøse og rituelle landskapselementer i et langtidsperspektiv | utgivelsesår = 2000 | tittel = Viking | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2018071181006_001 | side =87–121 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | utgivelsesår = 2001 | tittel = Prehistoric Imagery and Landscapes : Rock art in Stjørdal, Trøndelag, Norway | isbn =9781841712796 | forlag = BAR publishing }} * {{ Kilde bok | utgivelsesår = 2005 | tittel = Trøndelags historie. Bind 1: Landskapet blir landsdel, fram til 1350 | isbn = 8251920019 | forlag = Tapir | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2014121948039 | side = 83-105 | artikkel = Bronsealderen | forfatter = Kalle Sognnes | redaktør = Ida Bull }} * {{ Kilde bok | forfatter = Turid Brox Nilsen | utgivelsesår = 2005 | tittel = Vedrørende en bergkunstlokalitet i Stjørdalen : en kasusstudie av Leirfallristningene, med fokus på kronologi og tolkning | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2013062608032}} Hovedoppgave i arkeologi NTNU 2005 * {{ Kilde bok | forfatter = Turid Brox Nilsen | artikkel = Fotnoter : om fotspor-ristninger i Stjørdalen | utgivelsesår = 2009 | tittel = Viking | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2019061781690_001 | side =39–48}} * {{ Kilde bok | utgivelsesår = 2010 | tittel = Se Trøndelag! : kunst og visuell kultur i midten av Norge. Bind 1: Kunsten før kunsten | isbn = 9788251923002 | forlag = Tapir | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2015082548177 | side = 73–108 | artikkel = Bilder på berget | forfatter = Kalle Sognnes}} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | artikkel = These rocks were made for walking : rock art at Leirfall, Trøndelag, Norway | utgivelsesår = 2011 | tittel = Oxford journal of archaeology | url = https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1468-0092.2011.00364.x | side =185–205 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | artikkel = Vandringer på berget | utgivelsesår = 2014 | tittel = Årbok for Nord-Trøndelag historielag | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2018111681109_001 | side =181–190}} * {{ Kilde bok | forfatter = Ingrid Athena Flatland | utgivelsesår = 2021 | tittel = Bronsealderens lerret : En studie i bruken av mikrotopografiske elementer i bergkunst | url = https://ntnuopen.ntnu.no/ntnu-xmlui/handle/11250/2775690 }} Bacheloroppgave i arkeologi, NTNU == Bakgrunnsstoff == * {{Kulturminne|37071|Leirfall, Bergkunst}} * [https://digitaltmuseum.no/011085440472/helleristningene-pa-leirfall Kjell Brevik: Helleristningene på Leirfall]; fortelling, Digitalt museum * [https://heimskringla.no/wiki/Billeder_fra_Stj%C3%B8rdal Billeder fra Stjørdal]; heimskringla.no * [http://www.ismoluukkonen.net/kalliotaide/piirros/leirfall/leirfall.html Leirfall]; bilder og engelsk/finsk tekst, ismoluukkonen.net {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Bergkunst|Leirfall]] [[Kategori:Kulturminne i Stjørdal]] nudgmdi2xc05gbpr6ed4q7worlf7lw3 0 433544 3671149 2026-09-08T15:05:39Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Holýšov - náměstí 5. května 2.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Dobřany | kart = | karttekst = | flagg = Vlajkaholysov.png | symbol = Holysov znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-jih okres|Plzeň-jih]] | distrikttype = Administrative område til kommunar med utvida fullmakte…» 3671149 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Holýšov - náměstí 5. května 2.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Dobřany | kart = | karttekst = | flagg = Vlajkaholysov.png | symbol = Holysov znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-jih okres|Plzeň-jih]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Stod i Tsjekkia|Stod SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 5025 | folketal_by = 4902 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Holýšov'''{{mrk|[[tysk]] ''Holleischen''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-jih okres]]{{mrk|name="a"|Overført frå [[Domažlice okres]] til [[Plzeň-jih okres]] i 2020<ref name ="Změny2021"/>}} i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Holýšov ligg administrativt under [[Stod i Tsjekkia|Stod]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Změny2021">{{Kjelde www |url=https://www.mvcr.cz/clanek/obecne-o-novem-zakonu-c-51-2020-sb.aspx |tittel= Obecně o novém zákonu č. 51/2020 Sb. |vitja=2026-09-01 |utgjevar=Ministerstvo vnitra České republiky}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Plzeň-jih okres|Holysov]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Holysov]] fczcfjzo6de6zqtlpocg3vwksyhkxlg 0 433545 3671150 2026-09-08T15:18:27Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kasejovice kostel svatého Jakuba.JPG | bilettekst = Kyrkje i Kasejovice | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Kasejovice.svg | symbol = Kasejovice znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-jih okres|Plzeň-jih]] | distrikttype = Administrative område til kommunar med utvida fullmakt…» 3671150 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kasejovice kostel svatého Jakuba.JPG | bilettekst = Kyrkje i Kasejovice | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Kasejovice.svg | symbol = Kasejovice znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-jih okres|Plzeň-jih]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Nepomuk|Nepomuk SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 1246 | folketal_by = 862 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Kasejovice'''{{mrk|[[tysk]] ''Kassowitz,'' ''Kassejowitz'', tidlegare ''Kassegowitz'', ''Tarßewitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-jih okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Kasejovice ligg administrativt under [[Nepomuk]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Plzeň-jih okres|Kasejovice]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Kasejovice]] 8aw209rq5wy33m4ulsttw1n6b048cu4 0 433547 3671155 2026-09-08T16:31:49Z Sigmundg 835 Oppretta sida med «'''Desimering''' innan [[digital signalhandsaming]] går ut på å redusera sampelraten til ein [[diskret sekvens]]. Desimering høyrer inn under multirateprosessering, og vert nytta til dømes for å tilpassa sampelraten når sekvensar med ulik sampelrate skal handsamast i same system, som til dømes når eit lydsignal er opptekne med ein samelrate på 96 kHz skal konverterst til 48 kHz. Desimering og den motsette operasjonen interpolasjon er viktige operasjonar i sam…» 3671155 wikitext text/x-wiki '''Desimering''' innan [[digital signalhandsaming]] går ut på å redusera sampelraten til ein [[diskret sekvens]]. Desimering høyrer inn under multirateprosessering, og vert nytta til dømes for å tilpassa sampelraten når sekvensar med ulik sampelrate skal handsamast i same system, som til dømes når eit lydsignal er opptekne med ein samelrate på 96 kHz skal konverterst til 48 kHz. Desimering og den motsette operasjonen interpolasjon er viktige operasjonar i samband med [[Sigma-Delta-omformar]]ar, [[filterbank]]ar, [[transmultiplexor]]ar, [[programvaredefinert radio]], osb. For å unngå [[aliasing]] lyt [[Bandbreidde|bandbreidda]] reduserast til under halvparten av den nye sampelfrekvensen, så ein desimator inneheld eit lågpassfilter. Desimering kan utførast på ein eller multidimensjonale sekvensar. Som døme på eindimensjonale sekvensar kan ein nemna signal frå ulike sensorar som [[mikrofon]]ar, [[aksellerometer]]e, [[temperatursensor]]ar, osb. [[Biletehandsaming]] er eit typisk døme på todimensjonale sekvensar. Denne artikkelen tek for seg dei grunnleggande eigenskapane til ein desimator. Det finst fleire måtar å redusera den [[Aritmetisk kompliksitet|aritmetiske kompleksiteten]] på, men desse er ikkje omtala i denne artikkelen. == Nedsampling med konstant faktor == [[Fil:Downsampler.png|mini|Fig. 1 Nedsampling med ein faktor <math>M</math>.]] [[Fil:DownsampledSeq.png|mini|Fig. 2 Opphavleg sekvens a) og nedsampla sekvens b).]] Fig. 1 illustrerer ein nedsamplar som reduserer sampelraten <math>f_s</math> med ein heiltalsfaktor <math>M</math>, frå <math>f_s</math> på inngangen til <math>f_s/M</math> på utgangen<ref name="Flige"/>. Blokka med ein pil som peikar nedover symboliserer at kvar <math>M-1</math> sample vert fjerna, slik at sampelraten til utgangssekvensen <math>y(n)</math> vert redusert til <math>f_s/M</math>. Desimering tydde opphavleg reduksjon med ein faktor <math>M=10</math>, men innan digital signalhandsaming har omgrepet desimering verte generalisert til alle verdiar av <math>M</math>. Tilhøvet mellom inn- og utgangssekvensane kan uttrykkast {{NumBlk|:|<math>y(m) = x(nM).</math>|{{EquationRef|1}}}} Notasjonen <math>x(nM)</math> syner at utgangsindeksen <math>m=nM</math> aukar <math>M</math> gongar så fort som inngangsindeksen <math>n</math>, slik at berre kvar <math>M</math>-te sample vert teken vare på. Fig. 2 syner korleis nedsampling med ein faktor <math>M=4</math> fjernar tre av fire sampel, slik at utgangssekvensen y(m) berre inneheld kvar fjerde sampel i inngangssekvensen x(n). === Spektret til den nedsample sekvensen === [[Fil:DownsampledSpektrum.png|mini|Fig. 3 Amplitudespektret til ein sekvens nedsampla med ein faktor <math>M=4</math>: a) opphavleg sekvens og b) nedsampla sekvens.]] [[Z-transformasjon|z-transforma]] av ein nedsampla sekvens kan uttrykkast<ref name="Flige"/> {{NumBlk|:|<math>Y(z^M) = \frac{1}{M}\sum_{k=0}^{M-1} X(zW_M^k).</math>|{{EquationRef|2}}}} For å finna diskrete-tid Fourier-transformen ([[DTFT]]) set vi <math>z=e^{j\omega}</math> og nyttar [[einingsrot]]a {{NumBlk|:|<math> W_M = e^{-j2\pi/M},</math>|{{EquationRef|3}}}} som gjev DTFT {{NumBlk|:|<math>Y(e^{jM\omega}) = \frac{1}{M}\sum_{k=0}^{M-1}X(e^{j\omega}e^{-2\pi k/M}) = \frac{1}{M}\sum_{k=0}^{M-1}X(e^{j\omega-2\pi k/M}).</math>|{{EquationRef|4}}}} Fig. 3 samanliknar amplitudespektra til den originale den nedsampla sekvensen. The opphavlege spektret i Fig. 3 a) er no gjenteke <math>M = 4</math> gongar. Etter som den nye sampelfrekvense <math>fs/M</math> er fire gongar lågare enn sampelfrekvensen til inngangssekvensen er ikkje kravet som [[sampelteoremet]] stiller om at bandbreidda skal vera mindre enn halvparten av sampelfrekvensen oppfylt, og dei fire spektra overlappar kvarandre i [[frekvensplanet]], som illustrert i fig. 3 b). Dette er aliasing i frekvensplanet. == Komplett desimator == [[Fil:Decimator.png|mini|Fig. 4 Komplett desimator.]] [[Fil:DecimatorSeq.png|mini|Fig. 5 Sekvensar i desimatoren.]] [[Fil:DecimatorSpektrum.png|mini|Fig. 6 Amplitudespektera i desimatoren.]] For å unngå aliasing lyt dei ekstra spektra fjernast, noko som kan gjerast ved å redusera bandbeidda til mindre enn halvparten av den nye sampelfrekvensen, slik at sampelteoremet vert gyldig. Dette kan gjerast ved å plassera eit [[lågpassfilter]] (LP-filter) før nedsamplina, som illustrert i fig. 4. Tilhøvet mellom inn- og utgangssekvensen blir da<ref name="Flige"/> {{NumBlk|:|<math>y(m) = v(mM),</math>|{{EquationRef|5}}}} der {{NumBlk|:|<math>v(n) = \sum_{i=-\infty}^{\infty}h(i)u(n-i)</math>|{{EquationRef|6}}}} og <math>h(n)</math> er [[impulsrespons]]en til LP-filteret og <math>v(n)</math> er utgangssekvensen frå filteret. Fig. 5 syner dei ulike sekvensane, i [[tidsplanet]], i ein desimator som reduserer sampelraten med ein faktor <math>M = 4</math>. Fig. 6 illustrerer amplitudespektra for sekvensane. Fig. 6 a) syner spektret til inngangssekvensen <math>x(n)</math>. Det stripla spekteret over <math>f_s/2)</math> representerer negative frekvensar. Fig. 6 b) syner amplitudresponsen til LP-filteret og fig. 6 c) syner spekteret til utgangssignalet <math>v(m)</math> frå LP-filteret, der dei gjentekne spektera er fjerna. Fig. 6 d) syner spekteret til det nedsampla signalet <math>y(m)</math>. Bandbreidda til sekvense er no redusert til <math>f_s/2M</math>, og all informasjon over denne frekvensen er tapt. == Referansar == <references> <ref name="Flige">N. Flige, ''Multirate digital signal processing'', John Wiley & Sons, 1994.</ref> </references> == Sjå òg == * [[Multirateprosessering]] * [[Interpolasjon i signalhandsaming]] * [[Sampelrateomforming]] {{Digital signalhandsaming}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Digital signalhandsaming]] ox3nm679yc996vh0paqr01123zm6y52 3671293 3671155 2026-09-09T10:55:49Z Sigmundg 835 3671293 wikitext text/x-wiki '''Desimering''' innan [[digital signalhandsaming]] går ut på å redusera sampelraten til ein [[diskret sekvens]]. Desimering høyrer inn under multirateprosessering, og vert nytta til dømes for å tilpassa sampelraten når sekvensar med ulik sampelrate skal handsamast i same system, som til dømes når eit lydsignal er opptekne med ein samelrate på 96 kHz skal konverterst til 48 kHz. Desimering og den motsette operasjonen interpolasjon er viktige operasjonar i samband med [[Sigma-Delta-omformar]]ar, [[filterbank]]ar, [[transmultiplexor]]ar, [[programvaredefinert radio]], osb. For å unngå [[aliasing]] lyt [[Bandbreidde|bandbreidda]] reduserast til under halvparten av den nye sampelfrekvensen, så ein desimator inneheld eit lågpassfilter. Desimering kan utførast på ein eller multidimensjonale sekvensar. Som døme på eindimensjonale sekvensar kan ein nemna signal frå ulike sensorar som [[mikrofon]]ar, [[aksellerometer]]e, [[temperatursensor]]ar, osb. [[Biletehandsaming]] er eit typisk døme på todimensjonale sekvensar. Denne artikkelen tek for seg dei grunnleggande eigenskapane til ein desimator. Det finst fleire måtar å redusera den [[Aritmetisk kompliksitet|aritmetiske kompleksiteten]] på, men desse er ikkje omtala i denne artikkelen. == Nedsampling med konstant faktor == [[Fil:Downsampler.png|mini|Fig. 1 Nedsampling med ein faktor <math>M</math>.]] [[Fil:DownsampledSeq.png|mini|Fig. 2 Opphavleg sekvens a) og nedsampla sekvens b).]] Fig. 1 illustrerer ein nedsamplar som reduserer sampelraten <math>f_s</math> med ein heiltalsfaktor <math>M</math>, frå <math>f_s</math> på inngangen til <math>f_s/M</math> på utgangen<ref name="Flige"/>. Blokka med ein pil som peikar nedover symboliserer at kvar <math>M-1</math> sample vert fjerna, slik at sampelraten til utgangssekvensen <math>y(n)</math> vert redusert til <math>f_s/M</math>. Desimering tydde opphavleg reduksjon med ein faktor <math>M=10</math>, men innan digital signalhandsaming har omgrepet desimering verte generalisert til alle verdiar av <math>M</math>. Tilhøvet mellom inn- og utgangssekvensane kan uttrykkast {{NumBlk|:|<math>y(m) = x(nM).</math>|{{EquationRef|1}}}} Notasjonen <math>x(nM)</math> syner at utgangsindeksen <math>m=nM</math> aukar <math>M</math> gongar så fort som inngangsindeksen <math>n</math>, slik at berre kvar <math>M</math>-te sample vert teken vare på. Fig. 2 syner korleis nedsampling med ein faktor <math>M=4</math> fjernar tre av fire sampel, slik at utgangssekvensen y(m) berre inneheld kvar fjerde sampel i inngangssekvensen x(n). === Spekteret til den nedsampla sekvensen === [[Fil:DownsampledSpektrum.png|mini|Fig. 3 Amplitudespekteret til ein sekvens nedsampla med ein faktor <math>M=4</math>: a) opphavleg sekvens og b) nedsampla sekvens.]] [[Z-transformasjon|z-transforma]] av ein nedsampla sekvens kan uttrykkast<ref name="Flige"/> {{NumBlk|:|<math>Y(z^M) = \frac{1}{M}\sum_{k=0}^{M-1} X(zW_M^k).</math>|{{EquationRef|2}}}} For å finna diskrete-tid Fourier-transformen ([[DTFT]]) set vi <math>z=e^{j\omega}</math> og nyttar [[einingsrot]]a {{NumBlk|:|<math> W_M = e^{-j2\pi/M},</math>|{{EquationRef|3}}}} som gjev DTFT {{NumBlk|:|<math>Y(e^{jM\omega}) = \frac{1}{M}\sum_{k=0}^{M-1}X(e^{j\omega}e^{-2\pi k/M}) = \frac{1}{M}\sum_{k=0}^{M-1}X(e^{j\omega-2\pi k/M}).</math>|{{EquationRef|4}}}} Fig. 3 samanliknar amplitudespektra til den originale den nedsampla sekvensen. The opphavlege spekteret i Fig. 3 a) er no gjenteke <math>M = 4</math> gongar. Etter som den nye sampelfrekvense <math>fs/M</math> er fire gongar lågare enn sampelfrekvensen til inngangssekvensen er ikkje kravet som [[sampelteoremet]] stiller om at bandbreidda skal vera mindre enn halvparten av sampelfrekvensen oppfylt, og dei fire spektra overlappar kvarandre i [[frekvensplanet]], som illustrert i fig. 3 b). Dette er aliasing i frekvensplanet. == Komplett desimator == [[Fil:Decimator.png|mini|Fig. 4 Komplett desimator.]] [[Fil:DecimatorSeq.png|mini|Fig. 5 Sekvensar i desimatoren.]] [[Fil:DecimatorSpektrum.png|mini|Fig. 6 Amplitudespektera i desimatoren.]] For å unngå aliasing lyt dei ekstra spektra fjernast, noko som kan gjerast ved å redusera bandbeidda til mindre enn halvparten av den nye sampelfrekvensen, slik at sampelteoremet vert gyldig. Dette kan gjerast ved å plassera eit [[lågpassfilter]] (LP-filter) før nedsamplina, som illustrert i fig. 4. Tilhøvet mellom inn- og utgangssekvensen blir da<ref name="Flige"/> {{NumBlk|:|<math>y(m) = v(mM),</math>|{{EquationRef|5}}}} der {{NumBlk|:|<math>v(n) = \sum_{i=-\infty}^{\infty}h(i)u(n-i)</math>|{{EquationRef|6}}}} og <math>h(n)</math> er [[impulsrespons]]en til LP-filteret og <math>v(n)</math> er utgangssekvensen frå filteret. Fig. 5 syner dei ulike sekvensane, i [[tidsplanet]], i ein desimator som reduserer sampelraten med ein faktor <math>M = 4</math>. Fig. 6 illustrerer amplitudespektra for sekvensane. Fig. 6 a) syner spekteret til inngangssekvensen <math>x(n)</math>. Det stripla spekteret over <math>f_s/2)</math> representerer negative frekvensar. Fig. 6 b) syner amplitudresponsen til LP-filteret og fig. 6 c) syner spekteret til utgangssignalet <math>v(m)</math> frå LP-filteret, der dei gjentekne spektera er fjerna. Fig. 6 d) syner spekteret til det nedsampla signalet <math>y(m)</math>. Bandbreidda til sekvense er no redusert til <math>f_s/2M</math>, og all informasjon over denne frekvensen er tapt. == Referansar == <references> <ref name="Flige">N. Flige, ''Multirate digital signal processing'', John Wiley & Sons, 1994.</ref> </references> == Sjå òg == * [[Multirateprosessering]] * [[Interpolasjon i signalhandsaming]] * [[Sampelrateomforming]] {{Digital signalhandsaming}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Digital signalhandsaming]] 20j3hjykeoyuovw0vhk9dupivwq928u 0 433548 3671158 2026-09-08T18:31:49Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|distrikt | namn = Plzeň-město okres | andre namn = okres Plzeň-město | bilete = Plzeň od Karlova.jpg | bilettekst = Flyfoto av [[Plzeň]] | kart = Map CZ - Plzen-mesto.PNG | karttekst = Plzeň-město okres innanfor regionen Plzeň kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | hovudstad = [[Plzeň]] | areal = 261,42<ref name="Areal"/> | folketal = 193858 | folketal_i_…» 3671158 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Plzeň-město okres | andre namn = okres Plzeň-město | bilete = Plzeň od Karlova.jpg | bilettekst = Flyfoto av [[Plzeň]] | kart = Map CZ - Plzen-mesto.PNG | karttekst = Plzeň-město okres innanfor regionen Plzeň kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | hovudstad = [[Plzeň]] | areal = 261,42<ref name="Areal"/> | folketal = 193858 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Plzeň-město okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Plzeň-město''}} eller '''Plzeň by''' er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg sentralt i regionen og omfattar sjølve byen og 14 andre kommunar. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Det einaste administrative området til ein kommune med utvida fullmakter i Plzeň-město okres: * [[Plzeň|Plzeň SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Plzeň|Plzeň SO]] || 180 748 || 188 045 || 193 858 |- ! Plzeň-město okres !style=text-align:right; | 180 748 !style=text-align:right; | 188 045 !style=text-align:right; | 193 858 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''[[Plzeň]]''' || 174 007 |- | style=text-align:left; | [[Starý Plzenec]] || 5 232 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Plzen-mesto]] [[Kategori:Plzeň kraj|Plzen-mesto]] gadfjwqes1cekppl6pfezsimpamwpjb 14 433549 3671162 2026-09-08T19:12:58Z Ranveig 39 Oppretta sida med «[[Kategori: Lingvistikk]]» 3671162 wikitext text/x-wiki [[Kategori: Lingvistikk]] bmjc0euylji9d82smfqldnk6fzmw16c 14 433550 3671168 2026-09-08T19:43:58Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «[[Kategori:Kommunar i Plzeň kraj|Plzen-mesto]]» 3671168 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Kommunar i Plzeň kraj|Plzen-mesto]] lb90peh3qjw3c8rvyk0zifayi5rgofj 0 433551 3671173 2026-09-08T20:00:17Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Stary Plzenec CZ from S 0030.jpg | bilettekst = Utsyn over Starý Plzenec | kart = Stary Plzenec PM CZ.png | karttekst = Starý Plzenec innanfor distriktet [[Plzeň-město okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Plzeň]] med utvida fullmakter | flagg = Staryplzenec.gif | symbol = Staryplzenec coa.gif | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | f…» 3671173 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Stary Plzenec CZ from S 0030.jpg | bilettekst = Utsyn over Starý Plzenec | kart = Stary Plzenec PM CZ.png | karttekst = Starý Plzenec innanfor distriktet [[Plzeň-město okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Plzeň]] med utvida fullmakter | flagg = Staryplzenec.gif | symbol = Staryplzenec coa.gif | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-město okres|Plzeň-město]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Plzeň|Plzeň SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 5232 | folketal_by = 4291 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Starý Plzenec'''{{mrk|[[tysk]] ''Altpilsen''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-město okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Starý Plzenec ligg administrativt under [[Plzeň]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Plzeň-město okres|Stary Plzenec]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Stary Plzenec]] 1elewmw1m1d7gjoptou4aem30ckdum9 0 433552 3671174 2026-09-08T20:05:53Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Šťáhlavy - zámek (02).JPG | bilettekst = Borga i Šťáhlavy | kart = Stahlavy PM CZ.png | karttekst = Šťáhlavy innanfor distriktet [[Plzeň-město okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Plzeň]] med utvida fullmakter | flagg = Flag of Šťáhlavy CZ.svg | symbol = Šťáhlavy CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylket…» 3671174 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Šťáhlavy - zámek (02).JPG | bilettekst = Borga i Šťáhlavy | kart = Stahlavy PM CZ.png | karttekst = Šťáhlavy innanfor distriktet [[Plzeň-město okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Plzeň]] med utvida fullmakter | flagg = Flag of Šťáhlavy CZ.svg | symbol = Šťáhlavy CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-město okres|Plzeň-město]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Plzeň|Plzeň SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2923 | folketal_by = 2314 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Šťáhlavy'''{{mrk|[[tysk]] ''Stiahlau''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-město okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Šťáhlavy ligg administrativt under [[Plzeň]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Plzeň-město okres|Stahlavy]] 5hbyxnxso8xji2ri7wmou8ghgs890h8 0 433553 3671178 2026-09-08T23:20:57Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|distrikt | namn = Plzeň-sever okres | andre namn = okres Plzeň-sever | bilete = Namesti1 v Utery.jpg | bilettekst = Tradisjonelle hus på torget i [[Úterý]] | kart = Map CZ - district Plzen-sever.PNG | karttekst = Plzeň-sever okres innanfor regionen Plzeň kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | hovudstad = [[Plzeň]] | areal = 1286,76<ref name="Areal"/> | folket…» 3671178 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Plzeň-sever okres | andre namn = okres Plzeň-sever | bilete = Namesti1 v Utery.jpg | bilettekst = Tradisjonelle hus på torget i [[Úterý]] | kart = Map CZ - district Plzen-sever.PNG | karttekst = Plzeň-sever okres innanfor regionen Plzeň kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | hovudstad = [[Plzeň]] | areal = 1286,76<ref name="Areal"/> | folketal = 79917 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Plzeň-sever okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Plzeň-sever''}} eller '''Nord-Plzeň''' er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg nord i regionen og omkrinsar den nordlege delen av Plzeň med grenser i nordvest mot [[Karlovy Vary okres]], i nordaust mot [[Sentral-Böhmen]] og ei kort grense i nord mot [[Ústí nad Labem kraj]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Plzeň-sever okres: * [[Kralovice|Kralovice SO]] * [[Nýřany|Nýřany SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Kralovice|Kralovice SO]] || 21 941 || 21 911 || 21 817 |- | style=text-align:left; | [[Nýřany|Nýřany SO]] || 47 074 || 53 029 || 58 100 |- ! Plzeň-sever okres !style=text-align:right; | 69 015 !style=text-align:right; | 74 940 !style=text-align:right; | 79 917 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Plzen-sever]] [[Kategori:Plzeň kraj|Plzen-sever]] 492hvfyfuokeb6qj1fjrqqa6fifj3yl 3671230 3671178 2026-09-09T08:24:56Z TU-nor 12071 3671230 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Plzeň-sever okres | andre namn = okres Plzeň-sever | bilete = Namesti1 v Utery.jpg | bilettekst = Tradisjonelle hus på torget i [[Úterý]] | kart = Map CZ - district Plzen-sever.PNG | karttekst = Plzeň-sever okres innanfor regionen Plzeň kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | hovudstad = [[Plzeň]] | areal = 1286,76<ref name="Areal"/> | folketal = 79917 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Plzeň-sever okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Plzeň-sever''}} eller '''Nord-Plzeň''' er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg nord i regionen og omkrinsar den nordlege delen av Plzeň med grenser i nordvest mot [[Karlovy Vary kraj]], i nordaust mot [[Sentral-Böhmen]] og ei kort grense i nord mot [[Ústí nad Labem kraj]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Plzeň-sever okres: * [[Kralovice|Kralovice SO]] * [[Nýřany|Nýřany SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Kralovice|Kralovice SO]] || 21 941 || 21 911 || 21 817 |- | style=text-align:left; | [[Nýřany|Nýřany SO]] || 47 074 || 53 029 || 58 100 |- ! Plzeň-sever okres !style=text-align:right; | 69 015 !style=text-align:right; | 74 940 !style=text-align:right; | 79 917 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Plzen-sever]] [[Kategori:Plzeň kraj|Plzen-sever]] 4aic421xhiyqkrwurqmz4eq4utfz2v8 3671313 3671230 2026-09-09T11:16:06Z TU-nor 12071 3671313 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Plzeň-sever okres | andre namn = okres Plzeň-sever | bilete = Namesti1 v Utery.jpg | bilettekst = Tradisjonelle hus på torget i [[Úterý]] | kart = Map CZ - district Plzen-sever.PNG | karttekst = Plzeň-sever okres innanfor regionen Plzeň kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | hovudstad = [[Plzeň]] | areal = 1286,76<ref name="Areal"/> | folketal = 79917 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Plzeň-sever okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Plzeň-sever''}} eller '''Nord-Plzeň''' er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg nord i regionen og omkrinsar den nordlege delen av Plzeň med grenser i nordvest mot [[Karlovy Vary kraj]], i nordaust mot [[Sentral-Böhmen]] og ei kort grense i nord mot [[Ústí nad Labem kraj]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Plzeň-sever okres: * [[Kralovice|Kralovice SO]] * [[Nýřany|Nýřany SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Kralovice|Kralovice SO]] || 21 941 || 21 911 || 21 817 |- | style=text-align:left; | [[Nýřany|Nýřany SO]] || 47 074 || 53 029 || 58 100 |- ! Plzeň-sever okres !style=text-align:right; | 69 015 !style=text-align:right; | 74 940 !style=text-align:right; | 79 917 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''[[Nýřany]]''' || 6 641 |- | style=text-align:left; | [[Třemošná]] || 5 098 |- | style=text-align:left; | [[Horní Bříza]] || 4 105 |- | style=text-align:left; | '''[[Kralovice]]''' || 3 380 |- | style=text-align:left; | [[Kaznějov]] ||2 934 |- | style=text-align:left; | [[Plasy]] ||2 690 |- | style=text-align:left; | [[Město Touškov]] || 2 138 |- | style=text-align:left; | [[Všeruby i Plzeň-sever|Všeruby]] || 1 615 |- | style=text-align:left; | [[Kožlany]] ||1 461 |- | style=text-align:left; | [[Manětín]] || 1 106 |- | style=text-align:left; | [[Úterý]] || 451 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Plzen-sever]] [[Kategori:Plzeň kraj|Plzen-sever]] nqm4c4abxcq1dlura7xslen0z43u1yz 0 433554 3671180 2026-09-08T23:33:49Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Studená]] til [[Studená i Jindřichův Hradec]]: Fleirtyding 3671180 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Studená i Jindřichův Hradec]] pyypj4ukmq04y3g9j6vs4gmvkt75vzj 3671181 3671180 2026-09-08T23:38:25Z TU-nor 12071 Fjerna omdirigering til [[Studená i Jindřichův Hradec]] 3671181 wikitext text/x-wiki '''Studená''' kan vise til *[[Studená i Jindřichův Hradec]], ein kommune i distriktet Jindřichův Hradec okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia **[[Studená i Plzeň-sever]], ein kommune i [[Kralovice]] i distriktet Plzeň-sever okres i regionen Plzeň kraj i Ysjekkia {{fleirtyding}} 4qshgeugdh09w9y526xebjdkxd1x0gh 3671182 3671181 2026-09-08T23:38:38Z TU-nor 12071 3671182 wikitext text/x-wiki '''Studená''' kan vise til *[[Studená i Jindřichův Hradec]], ein kommune i distriktet Jindřichův Hradec okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia *[[Studená i Plzeň-sever]], ein kommune i [[Kralovice]] i distriktet Plzeň-sever okres i regionen Plzeň kraj i Ysjekkia {{fleirtyding}} nu9ueljfab9cn5txi4rk4btj8eizndm 0 433555 3671187 2026-09-09T00:24:47Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Trojany]] til [[Trojany i Wołomin]]: Fleirtyding 3671187 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Trojany i Wołomin]] fknx2pbnxn22milyyrftgnouhfcq94p 3671189 3671187 2026-09-09T00:28:48Z TU-nor 12071 Fjerna omdirigering til [[Trojany i Wołomin]] 3671189 wikitext text/x-wiki '''Trojany''' kan vise til: *[[Trojany i Kralovice]], eein busetnad i kommunen [[Kralovice]] i distriktet Plzeň-sever okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia *[[Trojany i Wołomin]], ein landsby nær Wolomin i Polen {{fleirtyding}} gmydha7o488niodqef6p8tldl1eunv0 0 433556 3671190 2026-09-09T00:29:26Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kralovice - Okres Plzeň-sever (7).jpg | bilettekst = Sentralt torg i Kralovice | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = Kralovice CoA CZ.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj|Plzeň]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | arealtype = Areal Administrative område til kommunar med utvida fullmakt…» 3671190 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kralovice - Okres Plzeň-sever (7).jpg | bilettekst = Sentralt torg i Kralovice | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = Kralovice CoA CZ.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj|Plzeň]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 659,24<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 21817 | folketal1type = kommune | folketal1 = 3380 | folketal_by = 3080 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Kralovice'''{{mrk|[[tysk]] ''Kralowitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-sever okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Kralovice.png|mini|250px|Det administrative området til Kralovice innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Kralovice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen [[Plzeň]] og områda rundt.<ref name="agg"/> Ni kommunar frå det administrative området til Kralovice inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 99 kommunar frå fleire andre administrative område i og omkring Plzeň. ===Kommunar=== Det administrative området til Kralovice omfattar 44 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bezvěrov]] * [[Bílov]] * [[Bohy]] * [[Brodeslavy]] * [[Černíkovice]] * [[Chříč]] * [[Dobříč]]* * [[Dolní Bělá]]* * [[Dolní Hradiště]] * [[Dražeň]] * [[Hlince]] * [[Holovousy]] * [[Horní Bělá]]* * [[Hvozd]] * [[Jarov]] * '''[[Kaznějov]]'''* * [[Kočín]] * [[Kopidlo]] * [[Koryta]] * '''[[Kožlany]]''' * [[Kozojedy]] * '''[[Kralovice]]''' * [[Líté]]* * [[Loza]]* * '''[[Manětín]]''' * [[Mladotice]] * [[Mrtník]]* * [[Nečtiny]]* * [[Obora]] * [[Pastuchovice]] * [[Pláně]] * '''[[Plasy]]''' * [[Potvorov]] * [[Rybnice]] * [[Sedlec i Plzeň-sever|Sedlec]] * [[Slatina i Plzeň-sever|Slatina]] * [[Štichovice]] * [[Studená i Plzeň-sever|Studená]] * [[Tis u Blatna]] * [[Velečín]] * [[Všehrdy]] * [[Výrov]] * [[Vysoká Libyně]] * [[Žihle]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Kralovice SO || 21 941 || 21 911 || 21 817 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Kralovice''' || 3 380 |- | style=text-align:left; | [[Kaznějov]] ||2 934 |- | style=text-align:left; | [[Plasy]] ||2 690 |- | style=text-align:left; | [[Kožlany]] ||1 461 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žihle}} || 1 204 |- | style=text-align:left; | [[Manětín]] || 1 106 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Kralovice''' || 3 080 |- | style=text-align:left; | [[Kaznějov]] || 2 934 |- | style=text-align:left; | [[Plasy]] || 1 891 |- | style=text-align:left; | [[Kožlany]] || 1 149 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žihle}} || 1 049 |- | style=text-align:left; | [[Manětín]] || 719 |- |} ===Bydelar i Kralovice=== Bydelane og tettstadene i Kralovice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Kralovice || 3 080 |- ! '''Kralovice by''' ! style=text-align:right; | 3 080 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bukovina i Kralovice|Bukovina}} || 65 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hradecko}} || 137 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mariánský Týnec}} || 31 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Řemešín}} || 22 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Trojany i Kralovice|Trojany}} || 45 |- ! Kralovice kommune !style=text-align:right; | 3 380 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Kralovice]] [[Kategori:Kommunar i Plzeň-sever okres|Kralovice]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Kralovice]] hcqcpmzr7m5bli1ajxm3tlmexykltyx 3671191 3671190 2026-09-09T00:29:51Z TU-nor 12071 3671191 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kralovice - Okres Plzeň-sever (7).jpg | bilettekst = Sentralt torg i Kralovice | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = Kralovice CoA CZ.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj|Plzeň]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 659,24<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 21817 | folketal1type = kommune | folketal1 = 3380 | folketal_by = 3080 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Kralovice'''{{mrk|[[tysk]] ''Kralowitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-sever okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Kralovice.png|mini|250px|Det administrative området til Kralovice innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Kralovice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen [[Plzeň]] og områda rundt.<ref name="agg"/> Ni kommunar frå det administrative området til Kralovice inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 99 kommunar frå fleire andre administrative område i og omkring Plzeň. ===Kommunar=== Det administrative området til Kralovice omfattar 44 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bezvěrov]] * [[Bílov]] * [[Bohy]] * [[Brodeslavy]] * [[Černíkovice]] * [[Chříč]] * [[Dobříč]]* * [[Dolní Bělá]]* * [[Dolní Hradiště]] * [[Dražeň]] * [[Hlince]] * [[Holovousy]] * [[Horní Bělá]]* * [[Hvozd]] * [[Jarov]]* * '''[[Kaznějov]]'''* * [[Kočín]] * [[Kopidlo]] * [[Koryta]] * '''[[Kožlany]]''' * [[Kozojedy]] * '''[[Kralovice]]''' * [[Líté]]* * [[Loza]]* * '''[[Manětín]]''' * [[Mladotice]] * [[Mrtník]]* * [[Nečtiny]]* * [[Obora]] * [[Pastuchovice]] * [[Pláně]] * '''[[Plasy]]''' * [[Potvorov]] * [[Rybnice]] * [[Sedlec i Plzeň-sever|Sedlec]] * [[Slatina i Plzeň-sever|Slatina]] * [[Štichovice]] * [[Studená i Plzeň-sever|Studená]] * [[Tis u Blatna]] * [[Velečín]] * [[Všehrdy]] * [[Výrov]] * [[Vysoká Libyně]] * [[Žihle]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Kralovice SO || 21 941 || 21 911 || 21 817 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Kralovice''' || 3 380 |- | style=text-align:left; | [[Kaznějov]] ||2 934 |- | style=text-align:left; | [[Plasy]] ||2 690 |- | style=text-align:left; | [[Kožlany]] ||1 461 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žihle}} || 1 204 |- | style=text-align:left; | [[Manětín]] || 1 106 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Kralovice''' || 3 080 |- | style=text-align:left; | [[Kaznějov]] || 2 934 |- | style=text-align:left; | [[Plasy]] || 1 891 |- | style=text-align:left; | [[Kožlany]] || 1 149 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žihle}} || 1 049 |- | style=text-align:left; | [[Manětín]] || 719 |- |} ===Bydelar i Kralovice=== Bydelane og tettstadene i Kralovice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Kralovice || 3 080 |- ! '''Kralovice by''' ! style=text-align:right; | 3 080 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bukovina i Kralovice|Bukovina}} || 65 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hradecko}} || 137 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mariánský Týnec}} || 31 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Řemešín}} || 22 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Trojany i Kralovice|Trojany}} || 45 |- ! Kralovice kommune !style=text-align:right; | 3 380 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Kralovice]] [[Kategori:Kommunar i Plzeň-sever okres|Kralovice]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Kralovice]] qp48ismfeym89hbmwc496l7vca4c9j3 14 433557 3671192 2026-09-09T00:31:02Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «[[Kategori:Kommunar i Plzeň kraj|Plzen-sever]]» 3671192 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Kommunar i Plzeň kraj|Plzen-sever]] cjuk7jkdxkv9fjkzb6obmziv7zcs8s9 0 433558 3671218 2026-09-09T07:18:43Z Ranveig 39 Ranveig flytte sida [[Mispel]] til [[Mispelslekta]]: Namn i Artsdatabanken 3671218 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Mispelslekta]] ho6onwy2y0zevfqel9ehy95f2iqalf7 0 433559 3671222 2026-09-09T07:22:34Z ~2026-48876-59 158813 Har puttet på informasjon itilegg til å skrive om tidligere stoff. 3671222 wikitext text/x-wiki Gunnar Hamnøy (fødd 19. juli 1948 på Valderøya) er ein norsk predikant, misjonær, bistandsarbeider og lokalpolitikar, busett på Skodje i Ålesund kommune. Han vaks opp på Valderøya i Giske og i Skodje. Liv og virke i NLM Hamnøy gjekk bibelskolen på Fjellhaug og arbeidde i Norsk Luthersk Misjonssamband (NLM) frå 1967, som omreisande forkynnar og prosjektmedarbeidar. Han gjekk av som pensjonist sommaren 2015, etter nesten 50 år i organisasjonen. Frå 1997 var han formann i Skodje NLM-forening. North South Partnership Aid Frå 2009 til 2016 var Hamnøy dagleg leiar i investeringsselskapet NSP AS. Nokre av aksjonærane etablerte den frivillige organisasjonen North South Partnership Aid, som hjelper barn og unge i Etiopia og Kenya. Hamnøy var dagleg leiar i organisasjonen frå starten i 2010 og heilt til han vart pensjonist ved utgangen av 2023 — etter til saman 57 år i misjons- og hjelpearbeid. Forfattarskap Hamnøy har skrive fleire bøker utgitt på Lunde Forlag: * 1993:⁠ ''I fykende fart'' – ein samtalebok med forfattaren Egil Sjaastad * 1995: ''Ut og inn med evangeliet'' * ''Fra barnemunn'' (historier frå barn) * 1997: ''Roser til deg'' – utgitt i islandsk omsetjing i 2006 som ''Rosir handa per'' * 2004: ''Garja'' – utgitt på Island i 2007 * 2009: ''Takk at også jeg fikk være med'' Politikk Hamnøy var lokalpolitikar for KrF i Skodje kommune, med tre periodar i kommunestyret. Den siste perioden, fram til oktober 2007, sat han som fast medlem i formannskapet og planutvalget. Han var også leiar i råd for funksjonshemma i Skodje fram til okt 2007, leiar i verdirådet i Skodje kommune, og leiar i Nord-Sør-rådet — eit kommunalt samarbeid mellom Skodje og Voi kommune i Kenya — fram til sommaren 2006. mtjue4pv13l06ifnxrbvki7vo8dd7fc 0 433560 3671224 2026-09-09T07:57:43Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kaplička sv. Jana Nepomuckého.JPG | bilettekst = Kapell i Kaznějov | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Kaznějov.svg | symbol = CoA of Kaznějov.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | distrikttype = Administrative område til kommunar med utvida fullmak…» 3671224 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kaplička sv. Jana Nepomuckého.JPG | bilettekst = Kapell i Kaznějov | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Kaznějov.svg | symbol = CoA of Kaznějov.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Kralovice| Kralovice SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2934 | folketal_by = 2934 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Kaznějov'''{{mrk|[[tysk]] ''Gaßnau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-sever okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Kaznějov ligg administrativt under [[Kralovice]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Plzeň-jih okres|Kaznejov]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Kaznejov]] fjd7hx3htcjxyrjiers0wgjpifgs9aq 3671225 3671224 2026-09-09T07:58:32Z TU-nor 12071 3671225 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kaplička sv. Jana Nepomuckého.JPG | bilettekst = Kapell i Kaznějov | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Kaznějov.svg | symbol = CoA of Kaznějov.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Kralovice| Kralovice SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2934 | folketal_by = 2934 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Kaznějov'''{{mrk|[[tysk]] ''Gaßnau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-sever okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Kaznějov ligg administrativt under [[Kralovice]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Plzeň-sever okres|Kaznejov]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Kaznejov]] aqr0o6taup0g9dlr4krba8nvtjvcxur 3671231 3671225 2026-09-09T08:27:57Z TU-nor 12071 3671231 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kaplička sv. Jana Nepomuckého.JPG | bilettekst = Kapell i Kaznějov | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Kaznějov.svg | symbol = CoA of Kaznějov.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Kralovice| Kralovice SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2934 | folketal_by = 2934 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Kaznějov'''{{mrk|[[tysk]] ''Gaßnau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-sever okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen Plzeň og områda rundt.<ref name="agg"/> Kaznějov inngår i dette storbyområdet. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Kaznějov ligg administrativt under [[Kralovice]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Plzeň-sever okres|Kaznejov]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Kaznejov]] byhbvjo35ypgvxh58hmr99nx2m49d3k 0 433561 3671227 2026-09-09T08:08:49Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Plasy od szz.jpg | bilettekst = Flyfoto av Plasy | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Plasy.svg | symbol = oA of Plasy.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | dis…» 3671227 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Plasy od szz.jpg | bilettekst = Flyfoto av Plasy | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Plasy.svg | symbol = oA of Plasy.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Kralovice| Kralovice SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2690 | folketal_by = 1891 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Plasy'''{{mrk|[[tysk]] ''Plass''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-sever okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Plasy ligg administrativt under [[Kralovice]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Plzeň-sever okres|Plasy]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Plasy]] p1q3fp1bzr3m58utjvl3katdcnxtt1z 0 433562 3671228 2026-09-09T08:19:58Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kožlany - kostel sv. Vavřince.jpg | bilettekst = Kyrkje i Kožlany | kart = | karttekst = | flagg = Kožlany - Flag.jpg | symbol = Kožlany znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | distrikttype = Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i…» 3671228 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kožlany - kostel sv. Vavřince.jpg | bilettekst = Kyrkje i Kožlany | kart = | karttekst = | flagg = Kožlany - Flag.jpg | symbol = Kožlany znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Kralovice| Kralovice SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 1461 | folketal_by = 1149 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Kožlany'''{{mrk|[[tysk]] ''Koschlan''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-sever okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Kožlany ligg administrativt under [[Kralovice]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Plzeň-sever okres|Kozlany]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Kozlany]] synqg08ib3ttvuelxuecodsewiwjzv6 0 433563 3671229 2026-09-09T08:24:06Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Manětín, náměstí II.jpg | bilettekst = Sentral gate i Manětín | kart = | karttekst = | flagg = Manetin vlajka.png | symbol = Manetin znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | distrikttype = Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Ts…» 3671229 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Manětín, náměstí II.jpg | bilettekst = Sentral gate i Manětín | kart = | karttekst = | flagg = Manetin vlajka.png | symbol = Manetin znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Kralovice| Kralovice SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 1106 | folketal_by = 719 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Manětín'''{{mrk|[[tysk]] ''Manetin''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-sever okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Manětín ligg administrativt under [[Kralovice]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Plzeň-sever okres|Manetin]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Manetin]] 7bz1ubz6ntncvsyff79yexnfelzzx13 0 433565 3671237 2026-09-09T09:00:06Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Čerňovice''' kan vise til: *[[Čerňovice i Plzeň-jih]], kommune i [[Stod i Tsjekkia|Stod]] i distriktet Plzeň-jih okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia *[[Čerňovice i Plzeň-sever]], kommune i [[Nýřany]] i distriktet Plzeň-sever okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3671237 wikitext text/x-wiki '''Čerňovice''' kan vise til: *[[Čerňovice i Plzeň-jih]], kommune i [[Stod i Tsjekkia|Stod]] i distriktet Plzeň-jih okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia *[[Čerňovice i Plzeň-sever]], kommune i [[Nýřany]] i distriktet Plzeň-sever okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} t67gul1wzmvtrzl5buhkq2hsjrhvmvv 0 433566 3671238 2026-09-09T09:02:25Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Illustreret Børneblad''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1880 til 1883.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0034.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1880]] [[Kategori:Nedleggingar i 1883]]» 3671238 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Illustreret Børneblad''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1880 til 1883.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0034.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1880]] [[Kategori:Nedleggingar i 1883]] ckcfn2xmgl25z3mx75nv7ylzx8fcfpk 0 433567 3671239 2026-09-09T09:06:26Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Barnets og ungdommens avis''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1880 til 1885.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0052.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1880]] [[Kategori:Nedleggingar i 1885]]» 3671239 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Barnets og ungdommens avis''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1880 til 1885.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0052.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1880]] [[Kategori:Nedleggingar i 1885]] 6crqn2mlh2pkzv7yw5ny40oqmj1y1l8 0 433568 3671240 2026-09-09T09:11:10Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Nyt Tidsskrift''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1882 til 1887.<ref>https://tidsaand.no/tidslinjen/1882/januar/1/i-kristiania-utkommer-et-nytt-radikalt-tidsskrift-som-skal-fange-den-nye</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1882]] [[Kategori:Nedleggingar i 1887]]» 3671240 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Nyt Tidsskrift''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1882 til 1887.<ref>https://tidsaand.no/tidslinjen/1882/januar/1/i-kristiania-utkommer-et-nytt-radikalt-tidsskrift-som-skal-fange-den-nye</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1882]] [[Kategori:Nedleggingar i 1887]] 3p04prk1h5kyg2gpqloyhzenzxzpmwi 3671241 3671240 2026-09-09T09:12:33Z Johshh 122989 3671241 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Nyt Tidsskrift''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1882 til 1895.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0013.html</ref><ref>https://tidsaand.no/tidslinjen/1882/januar/1/i-kristiania-utkommer-et-nytt-radikalt-tidsskrift-som-skal-fange-den-nye</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1882]] [[Kategori:Nedleggingar i 1895]] e8r5vonfdhup2u0y30bx1zls0y81o5b 0 433569 3671243 2026-09-09T09:20:49Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Bergens Museums Aarsberetning''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1883 til 1892.<ref>https://catalog.hathitrust.org/Record/012314726</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1883]] [[Kategori:Nedleggingar i 1892]]» 3671243 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Bergens Museums Aarsberetning''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1883 til 1892.<ref>https://catalog.hathitrust.org/Record/012314726</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1883]] [[Kategori:Nedleggingar i 1892]] 6l1cbz4k24z8t0tsfmhvp2xm8lnreur 0 433570 3671244 2026-09-09T09:25:59Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Norvegia''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1884 til 1908.<ref>https://runeberg.org/norvegia08</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1884]] [[Kategori:Nedleggingar i 1908]]» 3671244 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Norvegia''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1884 til 1908.<ref>https://runeberg.org/norvegia08</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1884]] [[Kategori:Nedleggingar i 1908]] au62yeasn8lc0nah6esyt7nqpu3fave 0 433571 3671245 2026-09-09T09:30:55Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Klinisk Aarbog''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1884 til 1889.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 1 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} Kategori:…» 3671245 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Klinisk Aarbog''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1884 til 1889.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 1 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1884]] [[Kategori:Nedleggingar i 1889]] [[Kategori:Medisinske tidsskrift]] b4c5b1mcknjxl0pzz2a01ux6skkqe4v 0 433572 3671246 2026-09-09T09:33:10Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Arbeideren og Arbeidsherren''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1884 til 1886.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 7 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}}…» 3671246 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Arbeideren og Arbeidsherren''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1884 til 1886.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 7 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1884]] [[Kategori:Nedleggingar i 1886]] 1l5omc6ihfakl8ypx26u6nzha4zydbs 0 433573 3671247 2026-09-09T09:34:31Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Aarbog for Norsk forening for sundhedspleie''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1885<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1887 | tittel = Aarbog for Norsk Forening for Sundhedspleie | stad = Kristiania | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2022111783022_001 | side = }}</ref> til 1891. == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} Kate…» 3671247 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Aarbog for Norsk forening for sundhedspleie''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1885<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1887 | tittel = Aarbog for Norsk Forening for Sundhedspleie | stad = Kristiania | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2022111783022_001 | side = }}</ref> til 1891. == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1885]] [[Kategori:Nedleggingar i 1891]] 2182wzts3o4f6hnd0w9vxeyx5rlzlln 0 433574 3671248 2026-09-09T09:36:12Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Afholdstidende''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1885 til 1888.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 10 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} Kategori:…» 3671248 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Afholdstidende''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1885 til 1888.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 10 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1885]] [[Kategori:Nedleggingar i 1888]] p7x3yy8atmomguctz2lak6prlrh411m 0 433575 3671249 2026-09-09T09:39:30Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Spidskuglen''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1886 til 1888.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 117 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} Kategori:T…» 3671249 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Spidskuglen''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1886 til 1888.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 117 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1886]] [[Kategori:Nedleggingar i 1888]] 5sw01thk1pf0vbbsyk5nljn4p1vlocr 0 433576 3671252 2026-09-09T09:42:37Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Morgendæmringen''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1886 til 1927.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 92 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} Kategor…» 3671252 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Morgendæmringen''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1886 til 1927.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 92 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1886]] [[Kategori:Nedleggingar i 1927]] rmjfe9zflb4b747deldd01k7h49zmfs 0 433577 3671253 2026-09-09T09:44:10Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Afholdsvennen''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1887 til 1898.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 10 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} Kategori:…» 3671253 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Afholdsvennen''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1887 til 1898.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 10 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1887]] [[Kategori:Nedleggingar i 1898]] n3po99aeb9mcpzq56bpwz9kcjeg5bbd 0 433578 3671255 2026-09-09T09:44:53Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Kamenný Újezd]] til [[Kamenný Újezd i České Budějovice]]: Fleirtyding 3671255 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Kamenný Újezd i České Budějovice]] 7ptu6r6pggy1ufjlid1dzd6qv3gihxx 3671257 3671255 2026-09-09T09:48:44Z TU-nor 12071 Fjerna omdirigering til [[Kamenný Újezd i České Budějovice]] 3671257 wikitext text/x-wiki '''Kamenný Újezd''' kan vise til: *[[Kamenný Újezd i České Budějovice]], ein kommune i distriktet České Budějovice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia *[[Kamenný Újezd i Nýřany]], ein busetnad i [[Nýřany]] i distriktet Plzeň-sever okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} stqujjgmu7helnl3spl8nevy996wnrw 0 433579 3671258 2026-09-09T09:49:11Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Det norske geografiske selskabs aarbok''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1889 til 1921.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 2 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autor…» 3671258 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Det norske geografiske selskabs aarbok''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1889 til 1921.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 2 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1889]] [[Kategori:Nedleggingar i 1921]] b23oljh34kt2qrniwj7fw6smeigaf45 0 433580 3671260 2026-09-09T09:55:05Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Nýřany - radnice 2.JPG | bilettekst = Rådhuset i Nýřany | kart = | karttekst = | flagg = Nyrany prapor.gif | symbol = Nyrany znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj|Plzeň]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | arealtype = Areal Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Ts…» 3671260 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Nýřany - radnice 2.JPG | bilettekst = Rådhuset i Nýřany | kart = | karttekst = | flagg = Nyrany prapor.gif | symbol = Nyrany znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj|Plzeň]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 627,52<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 58100 | folketal1type = kommune | folketal1 = 6641 | folketal_by = 5797 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Nýřany'''{{mrk|[[tysk]] ''Kralowitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-sever okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Nýřany.png|mini|250px|Det administrative området til Nýřany innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Nýřany er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen [[Plzeň]] og områda rundt.<ref name="agg"/> 43 kommunar frå det administrative området til Nýřany inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 65 kommunar frå fleire andre administrative område i og omkring Plzeň. ===Kommunar=== Det administrative området til Nýřany omfattar 54 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 6 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bdeněves]]* * [[Blatnice]] * [[Blažim]]* * [[Bučí]]* * [[Čeminy]]* * [[Čerňovice i Plzeň-sever|Čerňovice]]* * [[Česká Bříza]]* * [[Chotíkov]]* * [[Dolany]]* * [[Druztová]]* * [[Heřmanova Huť]] * [[Hněvnice]] * '''[[Horní Bříza]]'''* * [[Hromnice]]* * [[Kaceřov]]* * [[Kbelany]]* * [[Kozolupy]]* * [[Krašovice]]* * [[Krsy]]* * [[Křelovice]] * [[Kunějovice]]* * [[Ledce]]* * [[Líně]]* * [[Líšťany]]* * [[Lochousice]] * '''[[Město Touškov]]'''* * [[Myslinka]]* * [[Nadryby]]* * [[Nekmíř]]* * [[Nevřeň]]* * '''[[Nýřany]]'''* * [[Ostrov u Bezdružic]] * [[Pernarec]] * [[Plešnice]]* * [[Pňovany]]* * [[Přehýšov]] * [[Příšov]]* * [[Rochlov]] * [[Tatiná]]* * [[Tlučná]]* * [[Trnová]]* * '''[[Třemošná]]'''* * [[Úherce]]* * [[Újezd nade Mží]]* * [[Úlice]]* * [[Úněšov]] * '''[[Úterý]]''' * [[Vejprnice]]* * [[Vochov]]* * '''[[Všeruby]]'''* * [[Zahrádka]]* * [[Zbůch]]* * [[Zruč-Senec]]* * [[Žilov]]* }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Nýřany SO || 47 074 || 53 029 || 58 100 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Nýřany''' || 6 641 |- | style=text-align:left; | [[Třemošná]] || 5 098 |- | style=text-align:left; | [[Vejprnice]] || 4 479 |- | style=text-align:left; | [[Horní Bříza]] || 4 105 |- | style=text-align:left; | [[Zruč-Senec]] || 3 451 |- | style=text-align:left; | [[Tlučná]] || 3 295 |- | style=text-align:left; | [[Líně]] || 2 786 |- | style=text-align:left; | [[Zbůch]] || 2 724 |- | style=text-align:left; | [[Město Touškov]] || 2 138 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Heřmanova Huť}} || 1 725 |- | style=text-align:left; | [[Všeruby]] || 1 615 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vochov}} || 1 499 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chotíkov}} || 1 266 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hromnice}} || 1 231 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kozolupy}} || 1 043 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Trnová}} || 1 013 |- | style=text-align:left; | ... || |- | style=text-align:left; | [[Úterý]] || 451 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Nýřany''' || 5 797 |- | style=text-align:left; | [[Třemošná]] || 4 268 |- | style=text-align:left; | [[Vejprnice]] || 4 479 |- | style=text-align:left; | [[Horní Bříza]] || 4 105 |- | style=text-align:left; | [[Tlučná]] || 3 295 |- | style=text-align:left; | [[Líně]] || 2 786 |- | style=text-align:left; | [[Zbůch]] || 2 620 |- | style=text-align:left; | [[Město Touškov]] || 2 085 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zruč}}{{mrk|name="a"|busetnad i kommunen [[Zruč-Senec]]}} || 1 824 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Senec i Plzeň-sever|Senec}}{{mrk|name="a"}} || 1 627 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vochov}} || 1 499 |- | style=text-align:left; | [[Všeruby]] || 1 286 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chotíkov}} || 1 266 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vlkýš}}{{mrk|busetnad i kommunen {{ikkjeraud|Heřmanova Huť}}}} || 1 187 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kozolupy}} || 1 043 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Trnová}} || 1 013 |- |} ===Bydelar i Nýřany=== Bydelane og tettstadene i Nýřany: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Nýřany || 5 797 |- ! '''Nýřany by''' ! style=text-align:right; | 5 797 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Doubrava}} || 263 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kamenný Újezd i Nýřany|Kamenný Újezd}} || 581 |- ! Nýřany kommune !style=text-align:right; | 6 641 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Nyrany]] [[Kategori:Kommunar i Plzeň-sever okres|Nyrany]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Nyrany]] 4p9ugywmsjzxbhrftad051es74k8irg 3671278 3671260 2026-09-09T10:23:46Z TU-nor 12071 3671278 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Nýřany - radnice 2.JPG | bilettekst = Rådhuset i Nýřany | kart = | karttekst = | flagg = Nyrany prapor.gif | symbol = Nyrany znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj|Plzeň]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 627,52<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 58100 | folketal1type = kommune | folketal1 = 6641 | folketal_by = 5797 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Nýřany'''{{mrk|[[tysk]] ''Kralowitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-sever okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Nýřany.png|mini|250px|Det administrative området til Nýřany innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Nýřany er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen [[Plzeň]] og områda rundt.<ref name="agg"/> 43 kommunar frå det administrative området til Nýřany inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 65 kommunar frå fleire andre administrative område i og omkring Plzeň. ===Kommunar=== Det administrative området til Nýřany omfattar 54 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 6 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bdeněves]]* * [[Blatnice]] * [[Blažim]]* * [[Bučí]]* * [[Čeminy]]* * [[Čerňovice i Plzeň-sever|Čerňovice]]* * [[Česká Bříza]]* * [[Chotíkov]]* * [[Dolany]]* * [[Druztová]]* * [[Heřmanova Huť]] * [[Hněvnice]] * '''[[Horní Bříza]]'''* * [[Hromnice]]* * [[Kaceřov]]* * [[Kbelany]]* * [[Kozolupy]]* * [[Krašovice]]* * [[Krsy]]* * [[Křelovice]] * [[Kunějovice]]* * [[Ledce]]* * [[Líně]]* * [[Líšťany]]* * [[Lochousice]] * '''[[Město Touškov]]'''* * [[Myslinka]]* * [[Nadryby]]* * [[Nekmíř]]* * [[Nevřeň]]* * '''[[Nýřany]]'''* * [[Ostrov u Bezdružic]] * [[Pernarec]] * [[Plešnice]]* * [[Pňovany]]* * [[Přehýšov]] * [[Příšov]]* * [[Rochlov]] * [[Tatiná]]* * [[Tlučná]]* * [[Trnová]]* * '''[[Třemošná]]'''* * [[Úherce]]* * [[Újezd nade Mží]]* * [[Úlice]]* * [[Úněšov]] * '''[[Úterý]]''' * [[Vejprnice]]* * [[Vochov]]* * '''[[Všeruby i Plzeň-sever|Všeruby]]'''* * [[Zahrádka]]* * [[Zbůch]]* * [[Zruč-Senec]]* * [[Žilov]]* }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Nýřany SO || 47 074 || 53 029 || 58 100 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Nýřany''' || 6 641 |- | style=text-align:left; | [[Třemošná]] || 5 098 |- | style=text-align:left; | [[Vejprnice]] || 4 479 |- | style=text-align:left; | [[Horní Bříza]] || 4 105 |- | style=text-align:left; | [[Zruč-Senec]] || 3 451 |- | style=text-align:left; | [[Tlučná]] || 3 295 |- | style=text-align:left; | [[Líně]] || 2 786 |- | style=text-align:left; | [[Zbůch]] || 2 724 |- | style=text-align:left; | [[Město Touškov]] || 2 138 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Heřmanova Huť}} || 1 725 |- | style=text-align:left; | [[Všeruby i Plzeň-sever|Všeruby]] || 1 615 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vochov}} || 1 499 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chotíkov}} || 1 266 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hromnice}} || 1 231 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kozolupy}} || 1 043 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Trnová}} || 1 013 |- | style=text-align:left; | ... || |- | style=text-align:left; | [[Úterý]] || 451 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Nýřany''' || 5 797 |- | style=text-align:left; | [[Třemošná]] || 4 268 |- | style=text-align:left; | [[Vejprnice]] || 4 479 |- | style=text-align:left; | [[Horní Bříza]] || 4 105 |- | style=text-align:left; | [[Tlučná]] || 3 295 |- | style=text-align:left; | [[Líně]] || 2 786 |- | style=text-align:left; | [[Zbůch]] || 2 620 |- | style=text-align:left; | [[Město Touškov]] || 2 085 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zruč}}{{mrk|name="a"|busetnad i kommunen [[Zruč-Senec]]}} || 1 824 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Senec i Plzeň-sever|Senec}}{{mrk|name="a"}} || 1 627 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vochov}} || 1 499 |- | style=text-align:left; | [[Všeruby i Plzeň-sever|Všeruby]] || 1 286 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chotíkov}} || 1 266 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vlkýš}}{{mrk|busetnad i kommunen {{ikkjeraud|Heřmanova Huť}}}} || 1 187 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kozolupy}} || 1 043 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Trnová}} || 1 013 |- |} ===Bydelar i Nýřany=== Bydelane og tettstadene i Nýřany: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Nýřany || 5 797 |- ! '''Nýřany by''' ! style=text-align:right; | 5 797 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Doubrava}} || 263 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kamenný Újezd i Nýřany|Kamenný Újezd}} || 581 |- ! Nýřany kommune !style=text-align:right; | 6 641 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Nyrany]] [[Kategori:Kommunar i Plzeň-sever okres|Nyrany]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Nyrany]] nv7rgw9fq0yd72fyyhx2g00804fwi41 3671283 3671278 2026-09-09T10:37:10Z TU-nor 12071 /* Byar og tettstader */ 3671283 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Nýřany - radnice 2.JPG | bilettekst = Rådhuset i Nýřany | kart = | karttekst = | flagg = Nyrany prapor.gif | symbol = Nyrany znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj|Plzeň]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 627,52<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 58100 | folketal1type = kommune | folketal1 = 6641 | folketal_by = 5797 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Nýřany'''{{mrk|[[tysk]] ''Kralowitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-sever okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Nýřany.png|mini|250px|Det administrative området til Nýřany innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Nýřany er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen [[Plzeň]] og områda rundt.<ref name="agg"/> 43 kommunar frå det administrative området til Nýřany inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 65 kommunar frå fleire andre administrative område i og omkring Plzeň. ===Kommunar=== Det administrative området til Nýřany omfattar 54 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 6 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bdeněves]]* * [[Blatnice]] * [[Blažim]]* * [[Bučí]]* * [[Čeminy]]* * [[Čerňovice i Plzeň-sever|Čerňovice]]* * [[Česká Bříza]]* * [[Chotíkov]]* * [[Dolany]]* * [[Druztová]]* * [[Heřmanova Huť]] * [[Hněvnice]] * '''[[Horní Bříza]]'''* * [[Hromnice]]* * [[Kaceřov]]* * [[Kbelany]]* * [[Kozolupy]]* * [[Krašovice]]* * [[Krsy]]* * [[Křelovice]] * [[Kunějovice]]* * [[Ledce]]* * [[Líně]]* * [[Líšťany]]* * [[Lochousice]] * '''[[Město Touškov]]'''* * [[Myslinka]]* * [[Nadryby]]* * [[Nekmíř]]* * [[Nevřeň]]* * '''[[Nýřany]]'''* * [[Ostrov u Bezdružic]] * [[Pernarec]] * [[Plešnice]]* * [[Pňovany]]* * [[Přehýšov]] * [[Příšov]]* * [[Rochlov]] * [[Tatiná]]* * [[Tlučná]]* * [[Trnová]]* * '''[[Třemošná]]'''* * [[Úherce]]* * [[Újezd nade Mží]]* * [[Úlice]]* * [[Úněšov]] * '''[[Úterý]]''' * [[Vejprnice]]* * [[Vochov]]* * '''[[Všeruby i Plzeň-sever|Všeruby]]'''* * [[Zahrádka]]* * [[Zbůch]]* * [[Zruč-Senec]]* * [[Žilov]]* }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Nýřany SO || 47 074 || 53 029 || 58 100 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Nýřany''' || 6 641 |- | style=text-align:left; | [[Třemošná]] || 5 098 |- | style=text-align:left; | [[Vejprnice]] || 4 479 |- | style=text-align:left; | [[Horní Bříza]] || 4 105 |- | style=text-align:left; | [[Zruč-Senec]] || 3 451 |- | style=text-align:left; | [[Tlučná]] || 3 295 |- | style=text-align:left; | [[Líně]] || 2 786 |- | style=text-align:left; | [[Zbůch]] || 2 724 |- | style=text-align:left; | [[Město Touškov]] || 2 138 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Heřmanova Huť}} || 1 725 |- | style=text-align:left; | [[Všeruby i Plzeň-sever|Všeruby]] || 1 615 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vochov}} || 1 499 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chotíkov}} || 1 266 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hromnice}} || 1 231 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kozolupy}} || 1 043 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Trnová}} || 1 013 |- | style=text-align:left; | ... || |- | style=text-align:left; | [[Úterý]] || 451 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Nýřany''' || 5 797 |- | style=text-align:left; | [[Vejprnice]] || 4 479 |- | style=text-align:left; | [[Třemošná]] || 4 268 |- | style=text-align:left; | [[Horní Bříza]] || 4 105 |- | style=text-align:left; | [[Tlučná]] || 3 295 |- | style=text-align:left; | [[Líně]] || 2 786 |- | style=text-align:left; | [[Zbůch]] || 2 620 |- | style=text-align:left; | [[Město Touškov]] || 2 085 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zruč}}{{mrk|name="a"|busetnad i kommunen [[Zruč-Senec]]}} || 1 824 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Senec i Plzeň-sever|Senec}}{{mrk|name="a"}} || 1 627 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vochov}} || 1 499 |- | style=text-align:left; | [[Všeruby i Plzeň-sever|Všeruby]] || 1 286 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chotíkov}} || 1 266 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vlkýš}}{{mrk|busetnad i kommunen {{ikkjeraud|Heřmanova Huť}}}} || 1 187 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kozolupy}} || 1 043 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Trnová}} || 1 013 |- |} ===Bydelar i Nýřany=== Bydelane og tettstadene i Nýřany: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Nýřany || 5 797 |- ! '''Nýřany by''' ! style=text-align:right; | 5 797 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Doubrava}} || 263 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kamenný Újezd i Nýřany|Kamenný Újezd}} || 581 |- ! Nýřany kommune !style=text-align:right; | 6 641 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Nyrany]] [[Kategori:Kommunar i Plzeň-sever okres|Nyrany]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Nyrany]] c23az0kqi876nu6m065bhzp2lygmy3h 0 433581 3671261 2026-09-09T09:55:26Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Stavanger Museums Aarsberetning''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1890 til 1899.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 3 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata…» 3671261 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Stavanger Museums Aarsberetning''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1890 til 1899.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 3 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1890]] [[Kategori:Nedleggingar i 1899]] m6eo96aiwbkopipftuqgk66xc9bx7qc 0 433582 3671262 2026-09-09T09:59:51Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Bergens Museums Aarbog''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1892 til 1910.<ref>https://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/64047</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 189]] [[Kategori:Nedleggingar i 1910]]» 3671262 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Bergens Museums Aarbog''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1892 til 1910.<ref>https://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/64047</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 189]] [[Kategori:Nedleggingar i 1910]] hanob8nksf36xauvj7vwdpg7i1lxvpz 0 433583 3671263 2026-09-09T10:01:20Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Třemošná, městský úřad.jpg | bilettekst = Rådhuset i Třemošná | kart = | karttekst = | flagg = Tremosna prapor.gif | symbol = Třemošná CoA.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | distrikttype = Administrative område til kommunar med utvida fullmak…» 3671263 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Třemošná, městský úřad.jpg | bilettekst = Rådhuset i Třemošná | kart = | karttekst = | flagg = Tremosna prapor.gif | symbol = Třemošná CoA.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Nýřany|Nýřany SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 5098 | folketal_by = 4268 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Třemošná'''{{mrk|[[tysk]] ''Tschemoschna''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-sever okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen Plzeň og områda rundt.<ref name="agg"/> Třemošná inngår i dette storbyområdet. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Třemošná ligg administrativt under [[Nýřany]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Plzeň-sever okres|Tremosna]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Tremosna]] kf20fk8bywq1m5p35gejwhwh0nkd2lv 0 433584 3671264 2026-09-09T10:02:57Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Banneret''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1892/1880 til 2018.<ref>https://baptist.no/article/article/1809165</ref> Bladet var organ for [[Baptistkirken Norge]]<ref>https://lokalhistoriewiki.no/index.php?title=Banneret</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1862]] Kategori:Nedle…» 3671264 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Banneret''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1892/1880 til 2018.<ref>https://baptist.no/article/article/1809165</ref> Bladet var organ for [[Baptistkirken Norge]]<ref>https://lokalhistoriewiki.no/index.php?title=Banneret</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1862]] [[Kategori:Nedleggingar i 2018]] og1xupx2lol1btx73w57t6gkohtevvp 0 433585 3671265 2026-09-09T10:05:44Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Bogvennen''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1893 til 1900.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 21 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} Kategori:Tidl…» 3671265 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Bogvennen''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1893 til 1900.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 21 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1893]] [[Kategori:Nedleggingar i 1900]] fmders51w2z0gkv2bji5zjg0nk9vkn3 0 433586 3671266 2026-09-09T10:05:59Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Úterý (3).jpg | bilettekst = Rådhuset i Úterý | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = Úterý znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = N…» 3671266 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Úterý (3).jpg | bilettekst = Rådhuset i Úterý | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = Úterý znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Nýřany|Nýřany SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 431 | folketal_by = 316 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Úterý'''{{mrk|[[tysk]] ''Neumarkt''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-sever okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Úterý ligg administrativt under [[Nýřany]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Plzeň-sever okres|Utery]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Utery]] 0xiq33i01ekweh8iyydemn1l2j3uivm 0 433587 3671267 2026-09-09T10:08:49Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''The Norway tourist's Advertiser''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1894 til 1896.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 4 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsda…» 3671267 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''The Norway tourist's Advertiser''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1894 til 1896.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 4 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1894]] [[Kategori:Nedleggingar i 1896]] 4z7y5zq7i4jjmbyilir1a2yiqs12lvh 0 433588 3671268 2026-09-09T10:10:40Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Mg9694hornibriza.jpg | bilettekst = Flyfoto av Horní Bříza | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Horni Briza.svg | symbol = Znak města Horní Bříza.gif | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | distrikttype = Administrative område til kommunar med utvida ful…» 3671268 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Mg9694hornibriza.jpg | bilettekst = Flyfoto av Horní Bříza | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Horni Briza.svg | symbol = Znak města Horní Bříza.gif | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Nýřany|Nýřany SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 4105 | folketal_by = 4105 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Horní Bříza'''{{mrk|[[tysk]] ''Ober Birken''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-sever okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen Plzeň og områda rundt.<ref name="agg"/> Horní Bříza inngår i dette storbyområdet. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Horní Bříza ligg administrativt under [[Nýřany]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Plzeň-sever okres|Horni Briza]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Horni Briza]] 9tkv35nl47sbqyk6v1b77pm4h0qbzhq 0 433589 3671269 2026-09-09T10:14:53Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Det Norske Fredsblad''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1894 til 1899. [[Bernhard Hanssen]] var grunn­leggaren.<ref>https://nbl.snl.no/Bernhard_Hanssen</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1894]] [[Kategori:Nedleggingar i 1899]]» 3671269 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Det Norske Fredsblad''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1894 til 1899. [[Bernhard Hanssen]] var grunn­leggaren.<ref>https://nbl.snl.no/Bernhard_Hanssen</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1894]] [[Kategori:Nedleggingar i 1899]] lcukqyaess5tygjp0rlagjsoucdo8qa 0 433590 3671270 2026-09-09T10:15:19Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Mesto Touskov kostel.jpg | bilettekst = Kyrkje i Město Touškov | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Město Touškov.svg | symbol = Město Touškov CoA.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | distrikttype = Administrative område til kommunar med utvida ful…» 3671270 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Mesto Touskov kostel.jpg | bilettekst = Kyrkje i Město Touškov | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Město Touškov.svg | symbol = Město Touškov CoA.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Nýřany|Nýřany SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2138 | folketal_by = 2085 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Město Touškov'''{{mrk|[[tysk]] ''Stadt Tuschkau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-sever okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen Plzeň og områda rundt.<ref name="agg"/> Město Touškov inngår i dette storbyområdet. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Město Touškov ligg administrativt under [[Nýřany]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Plzeň-sever okres|Mesto Touskov]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Mesto Touskov]] oy48p3m3l0tpipbg4j6immb4w1o5xwz 0 433591 3671271 2026-09-09T10:18:21Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Tidsskrift for Jordmødre''' er eit norsk tidsskrift som har kome ut sidan 1895. == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1895]]» 3671271 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Tidsskrift for Jordmødre''' er eit norsk tidsskrift som har kome ut sidan 1895. == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1895]] 4lz15vva6c0cprawoew51g93ovsp4sl 3671273 3671271 2026-09-09T10:20:20Z Johshh 122989 3671273 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Tidsskrift for Jordmødre''' er eit norsk tidsskrift som har kome ut sidan 1895.<ref>{{Citation|title=0113 {{!}} Fagpressen|url=https://fagkilde.fagpressen.no/magasiner/0113/|website=fagkilde.fagpressen.no|accessdate=2026-09-09}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1895]] 7k6uf8c2rr9swaxe7wqo7cy68x0y4ff 0 433592 3671272 2026-09-09T10:19:15Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Všeruby - hradisko a kostel sv. Martina.JPG | bilettekst = Kyrkje i Všeruby | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Všeruby (okres Plzeň-sever).svg | symbol = Coat of arms of Všeruby (okres Plzeň-sever).svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | distrikttype =…» 3671272 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Všeruby - hradisko a kostel sv. Martina.JPG | bilettekst = Kyrkje i Všeruby | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Všeruby (okres Plzeň-sever).svg | symbol = Coat of arms of Všeruby (okres Plzeň-sever).svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Nýřany|Nýřany SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 1615 | folketal_by = 1286 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Všeruby'''{{mrk|[[tysk]] ''Wscherau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-sever okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen Plzeň og områda rundt.<ref name="agg"/> Všeruby inngår i dette storbyområdet. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Všeruby ligg administrativt under [[Nýřany]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Plzeň-sever okres|Vseruby]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Vseruby]] 32ghzxvepp1v1tride5ryfve1p1g7mv 3671274 3671272 2026-09-09T10:20:36Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Všeruby]] til [[Všeruby i Plzeň-sever]]: Fleirtyding 3671272 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Všeruby - hradisko a kostel sv. Martina.JPG | bilettekst = Kyrkje i Všeruby | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Všeruby (okres Plzeň-sever).svg | symbol = Coat of arms of Všeruby (okres Plzeň-sever).svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Nýřany|Nýřany SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 1615 | folketal_by = 1286 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Všeruby'''{{mrk|[[tysk]] ''Wscherau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-sever okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen Plzeň og områda rundt.<ref name="agg"/> Všeruby inngår i dette storbyområdet. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Všeruby ligg administrativt under [[Nýřany]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Plzeň-sever okres|Vseruby]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Vseruby]] 32ghzxvepp1v1tride5ryfve1p1g7mv 0 433593 3671275 2026-09-09T10:20:36Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Všeruby]] til [[Všeruby i Plzeň-sever]]: Fleirtyding 3671275 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Všeruby i Plzeň-sever]] n67x93ppvlgkrxp6v19jmm4sfe6a3uv 3671280 3671275 2026-09-09T10:27:26Z TU-nor 12071 Fjerna omdirigering til [[Všeruby i Plzeň-sever]] 3671280 wikitext text/x-wiki '''Všeruby''' kan vise til: *[[Všeruby i Domažlice]], ein kommune i [[Domažlice]] i distriktet Domažlice okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia *[[Všeruby i Plzeň-sever]], ein kommune i i distriktet Plzeň-sever okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} mw6ys75ooaeno9tpffka65lwzyym1er 0 433594 3671276 2026-09-09T10:21:33Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Andvake. Afholds- og Arbeiderblad''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1895 til 1898.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0028.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1895]] [[Kategori:Nedleggingar i 1898]]» 3671276 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Andvake. Afholds- og Arbeiderblad''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1895 til 1898.<ref>https://runeberg.org/nortid20/0028.html</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1895]] [[Kategori:Nedleggingar i 1898]] som5ovunah0l7o0t1jvl9svk4wkyf0b 0 433595 3671277 2026-09-09T10:23:28Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Det blaa Baand''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1895 til 1896.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 10 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} Kategori…» 3671277 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Det blaa Baand''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1895 til 1896.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 10 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1895]] [[Kategori:Nedleggingar i 1896]] b2r9rjh9kx3c8qnptvbzrw10udciq1o 0 433596 3671281 2026-09-09T10:28:06Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Det Norske Misjonsselskaps Barneblad''' er eit norsk tidsskrift som har kome ut sidan 1896.<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1940 | tittel = norske misjonsselskaps barneblad | stad = Stavanger | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2025082780013_019 | side = }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Norske tidsskrift]] Kat…» 3671281 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Det Norske Misjonsselskaps Barneblad''' er eit norsk tidsskrift som har kome ut sidan 1896.<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1940 | tittel = norske misjonsselskaps barneblad | stad = Stavanger | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2025082780013_019 | side = }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1896]] ks9sp2q2aw3v59sf6lipfpsf8f5t7fc 0 433597 3671282 2026-09-09T10:32:22Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Den Norske Afholdsungdom''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1896 til 1898.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 10 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}}…» 3671282 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Den Norske Afholdsungdom''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1896 til 1898.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 10 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1896]] [[Kategori:Nedleggingar i 1898]] laqc62uqeackva6q5jo0i74x0mpjp07 0 433598 3671284 2026-09-09T10:38:26Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Vejprnice, Kirche des hl. Vojtech.jpg | bilettekst = Kyrkje i Vejprnice | kart = | karttekst = | flagg = Vejprnice flag.jpg | symbol = Vejprnice CoA.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | distrikttype = Administrative område til kommunar med utvida fullmakter…» 3671284 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Vejprnice, Kirche des hl. Vojtech.jpg | bilettekst = Kyrkje i Vejprnice | kart = | karttekst = | flagg = Vejprnice flag.jpg | symbol = Vejprnice CoA.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Nýřany|Nýřany SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 4479 | folketal_by = 4479 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Vejprnice'''{{mrk|[[tysk]] ''Weiprnitz''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-sever okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen Plzeň og områda rundt.<ref name="agg"/> Vejprnice inngår i dette storbyområdet. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Vejprnice ligg administrativt under [[Nýřany]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Plzeň-sever okres|Vejprnice]] rm1m3al7gnc7piq0kvx756t1eg584cw 0 433599 3671285 2026-09-09T10:48:28Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Aarbog for Jernbanernes Tekniske Forening''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1897 til 1900.<ref>{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 1 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{auto…» 3671285 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Aarbog for Jernbanernes Tekniske Forening''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1897 til 1900.<ref>{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 1 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1897]] [[Kategori:Nedleggingar i 1900]] ibugya54xabhnefsit1reyadwrwx9s4 3671286 3671285 2026-09-09T10:48:50Z Johshh 122989 3671286 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Aarbog for Jernbanernes Tekniske Forening''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1897 til 1900.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 1 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1897]] [[Kategori:Nedleggingar i 1900]] cf1qhevzk614oheh7g5bn2hj4z9yq2j 0 433600 3671287 2026-09-09T10:50:10Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Trondhjems Annoncetidende''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1897 til 1898.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 6 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} […» 3671287 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Trondhjems Annoncetidende''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1897 til 1898.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 6 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1897]] [[Kategori:Nedleggingar i 1898]] b054issyszqtd35185tdv7uy3avemis 0 433601 3671290 2026-09-09T10:53:18Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Balder''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1897 til 1901.[[Richard Eriksen]] var grunn­leggaren.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 11 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}…» 3671290 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Balder''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1897 til 1901.[[Richard Eriksen]] var grunn­leggaren.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 11 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1897]] [[Kategori:Nedleggingar i 1901]] nmw9fhj77h4m71xro8y0zq5v6t9gkr3 0 433602 3671294 2026-09-09T10:55:58Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Ringeren''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1898 til 1899.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 106 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} Kategori:Tidl…» 3671294 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Ringeren''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1898 til 1899.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 106 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1898]] [[Kategori:Nedleggingar i 1899]] 1nil9vwp1z5sa28ozmk2mtwglabja20 0 433603 3671297 2026-09-09T10:58:56Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Afholdsvennernes Aarbog''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1898 til 1906.<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1900 | tittel = Afholdsvennernes aarbog | stad = Sandefjord | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2023092783027_001 | side = }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] Kat…» 3671297 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Afholdsvennernes Aarbog''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1898 til 1906.<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1900 | tittel = Afholdsvennernes aarbog | stad = Sandefjord | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2023092783027_001 | side = }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1898]] [[Kategori:Nedleggingar i 1906]] evisv41mho6lybequ8jxib1iagy01bk 0 433604 3671298 2026-09-09T11:00:27Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Zruč-Senec, Plzeňská str, South.jpg | bilettekst = Innkøyring til landsbyen {{ikkjeraud|Senec i Plzeň-sever|Senec}} | kart = | karttekst = | flagg = Zruč-Senec Flag.jpg | symbol = Zruč-Senec CoA.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | distrikttype = Admin…» 3671298 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Zruč-Senec, Plzeňská str, South.jpg | bilettekst = Innkøyring til landsbyen {{ikkjeraud|Senec i Plzeň-sever|Senec}} | kart = | karttekst = | flagg = Zruč-Senec Flag.jpg | symbol = Zruč-Senec CoA.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Nýřany|Nýřany SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 3451 | folketal_by = | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Zruč-Senec''' er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-sever okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. Kommunen omfattar dei to landsbyane {{ikkjeraud|Zruč}} (1 824 innbyggjarar) og {{ikkjeraud|Senec i Plzeň-sever|Senec}} (1 627). Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen Plzeň og områda rundt.<ref name="agg"/> Zruč-Senec inngår i dette storbyområdet. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Zruč-Senec ligg administrativt under [[Nýřany]], som er ein slik kommune. == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Plzeň-sever okres|Zruc-Senec]] du4jfed9p3p39uiwuct1704n5zpxxnm 0 433605 3671299 2026-09-09T11:00:55Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Nordenfjeldske Kunstindustrimuseum Aarbok''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1898 til 1903.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 1 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{aut…» 3671299 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Nordenfjeldske Kunstindustrimuseum Aarbok''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1898 til 1903.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 1 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1898]] [[Kategori:Nedleggingar i 1903]] cvl0k0f0681p1tt0xog8plymdrl3pu4 0 433606 3671302 2026-09-09T11:03:23Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Vestlandske Kunstindustrimuseums Aarbog''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1898 til 1909.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 2 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autor…» 3671302 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Vestlandske Kunstindustrimuseums Aarbog''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1898 til 1909.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 2 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1898]] [[Kategori:Nedleggingar i 1909]] ex6dhu5k3zytjj0yka58x14l8tjc11f 0 433607 3671303 2026-09-09T11:04:54Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Tlučná kaple.jpg | bilettekst = Kapell i Tlučná | kart = | karttekst = | flagg = Vlajka obce Tlučná.png | symbol = Znak obce Tlučná.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | distrikttype = Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekki…» 3671303 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Tlučná kaple.jpg | bilettekst = Kapell i Tlučná | kart = | karttekst = | flagg = Vlajka obce Tlučná.png | symbol = Znak obce Tlučná.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Nýřany|Nýřany SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 3295 | folketal_by = 3295 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Tlučná'''{{mrk|[[tysk]] ''Tlutzna''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-sever okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen Plzeň og områda rundt.<ref name="agg"/> Tlučná inngår i dette storbyområdet. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Tlučná ligg administrativt under [[Nýřany]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Plzeň-sever okres|Tlucna]] srdh4t32qmijlu2navzrq2fgcnvq05d 0 433608 3671305 2026-09-09T11:05:55Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Anarkisten''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1898 til 1900.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 5 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} Kategori:Tidle…» 3671305 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Anarkisten''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1898 til 1900.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 5 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1898]] [[Kategori:Nedleggingar i 1900]] 8p352w372an1v5cvqdshjbv5s7j3yyy 0 433609 3671306 2026-09-09T11:08:39Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Line kaplicka 2.JPG | bilettekst = Kapell i Líně | kart = | karttekst = | flagg = Líně vlajka.jpg | symbol = Líně znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | d…» 3671306 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Line kaplicka 2.JPG | bilettekst = Kapell i Líně | kart = | karttekst = | flagg = Líně vlajka.jpg | symbol = Líně znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Nýřany|Nýřany SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2786 | folketal_by = 2786 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Líně'''{{mrk|[[tysk]] ''Liehn''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-sever okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen Plzeň og områda rundt.<ref name="agg"/> Líně inngår i dette storbyområdet. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Líně ligg administrativt under [[Nýřany]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Plzeň-sever okres|Line]] ldd8m3jj0dwkgk1b56o0d8xs7ak894i 0 433610 3671309 2026-09-09T11:11:33Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Zbůch, Plzeňská street.jpg | bilettekst = Hovudgate i Zbůch | kart = | karttekst = | flagg = Zbuch prapor.gif | symbol = Coat of arms of Zbůch.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | distrikttype = Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i…» 3671309 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Zbůch, Plzeňská street.jpg | bilettekst = Hovudgate i Zbůch | kart = | karttekst = | flagg = Zbuch prapor.gif | symbol = Coat of arms of Zbůch.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Nýřany|Nýřany SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2724 | folketal_by = 2620 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Zbůch'''{{mrk|[[tysk]] ''Zwug''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-sever okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen Plzeň og områda rundt.<ref name="agg"/> Zbůch inngår i dette storbyområdet. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Zbůch ligg administrativt under [[Nýřany]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Plzeň-sever okres|Zbuch]] otzjg4tall9tuont1ysdb1erozo3z5u 0 433611 3671310 2026-09-09T11:12:08Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Arbeidsmanden''' er eit norsk tidsskrift som har kome ut sidan 1898.<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1898 | tittel = Arbeidsmanden | stad = Oslo | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2019120683273_001 | side = }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[KategoriNorske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1898]]» 3671310 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Arbeidsmanden''' er eit norsk tidsskrift som har kome ut sidan 1898.<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1898 | tittel = Arbeidsmanden | stad = Oslo | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2019120683273_001 | side = }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[KategoriNorske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1898]] 9u242prwva2fjijvnapugx1f2b9m79f 3671311 3671310 2026-09-09T11:12:18Z Johshh 122989 3671311 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Arbeidsmanden''' er eit norsk tidsskrift som har kome ut sidan 1898.<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1898 | tittel = Arbeidsmanden | stad = Oslo | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2019120683273_001 | side = }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1898]] jalgchbuis03ub4vgwy5xb7wmsozp54 0 433612 3671312 2026-09-09T11:14:56Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Afholdsungdommen''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1898 til 1903.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 10 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} Kategori…» 3671312 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Afholdsungdommen''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1898 til 1903.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 10 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1898]] [[Kategori:Nedleggingar i 1903]] 1s4w1cnrmdlnwqssy14ft1gfihn6fge 0 433613 3671314 2026-09-09T11:18:49Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Aarbog for Kristianssand og Oplands Turistforening''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1899 til 1903.<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1899 | tittel = Aarbog for Kristianssand og Oplands Turistforening | stad = Kristianssand | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2022092980024_001 | side = }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autorite…» 3671314 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Aarbog for Kristianssand og Oplands Turistforening''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1899 til 1903.<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1899 | tittel = Aarbog for Kristianssand og Oplands Turistforening | stad = Kristianssand | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2022092980024_001 | side = }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1899]] [[Kategori:Nedleggingar i 1903]] 6uyzev2ks0yk4n21rxo6x26qxtva0az 0 433614 3671315 2026-09-09T11:26:37Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Astræa''' var eit dansk tidsskrift.<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1799 | tittel = Astræa | stad = Kjøbenhavn | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2024032083021_001 | side = }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare danske tidsskrift]]» 3671315 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Astræa''' var eit dansk tidsskrift.<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1799 | tittel = Astræa | stad = Kjøbenhavn | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2024032083021_001 | side = }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare danske tidsskrift]] mo6bitmnchugkrxfet4ydfw1cu88oiq 0 433615 3671317 2026-09-09T11:29:40Z Johshh 122989 Johshh flytte sida [[Den norske Bondeven]] til [[Den Norske Bondeven]] 3671317 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Den Norske Bondeven]] 5xa8a7rhjf4js5dlj82aw95o2z9es6n 0 433616 3671318 2026-09-09T11:41:01Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|distrikt | namn = Rokycany okres | andre namn = okres Rokycany | bilete = Mlečice - pohled z výšky.jpg | bilettekst = Landsbyen {{ikkjeraud|Mlečice}} og landskapet omkring | kart = Map CZ - district Rokycany.png | karttekst = Rokycany okres innanfor regionen Plzeň kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | hovudstad = [[Rokycany]] | areal = 656,63<ref name="Areal"/>…» 3671318 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Rokycany okres | andre namn = okres Rokycany | bilete = Mlečice - pohled z výšky.jpg | bilettekst = Landsbyen {{ikkjeraud|Mlečice}} og landskapet omkring | kart = Map CZ - district Rokycany.png | karttekst = Rokycany okres innanfor regionen Plzeň kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | hovudstad = [[Rokycany]] | areal = 656,63<ref name="Areal"/> | folketal = 53769 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Rokycany okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Rokycany''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg nordaust i regionen og grenser i aust mot [[Sentral-Böhmen]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Det einaste administrative området til kommunar med utvida fullmakter i Rokycany okres: * [[Rokycany|Rokycany SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Rokycany|Rokycany SO]] || 45 820 || 47 477 || 48 809 |- ! Rokycany okres !style=text-align:right; | 45 820 !style=text-align:right; | 47 477 !style=text-align:right; | 48 809 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Rokycany]] [[Kategori:Plzeň kraj|Rokycany]] 7jm7kepu0kwlzsyrhihn81cru7hxxpr 0 433617 3671320 2026-09-09T11:47:40Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''[[Rocycany]]''' er ein by i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia '''Rocycany''' kan òg vise til: *[[Rokycany i Prešov]], ein kommune i distriktet [[Prešov okres]] i regionen Prešov kraj i Slovakia *[[Rocycany okres]], eit distrikt i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3671320 wikitext text/x-wiki '''[[Rocycany]]''' er ein by i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia '''Rocycany''' kan òg vise til: *[[Rokycany i Prešov]], ein kommune i distriktet [[Prešov okres]] i regionen Prešov kraj i Slovakia *[[Rocycany okres]], eit distrikt i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} h80zjnriygdw1np5h03hzigwqr409c1 3671321 3671320 2026-09-09T11:51:40Z TU-nor 12071 3671321 wikitext text/x-wiki '''[[Rocycany]]''' er ein by i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia '''Rocycany''' kan òg vise til: *[[Rokycany i Prešov]], ein kommune i distriktet [[Prešov okres]] i regionen Prešov kraj i Slovakia *[[Rokycany okres]], eit distrikt i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} fbv745x5ux956sxtb5wn7wia7ryw8pc